Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 441/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2011 roku sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 21 marca 2011r. działający z upoważnienia Burmistrza M. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił P. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną M. R. powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. P. R. zaś pozostaje w takim związku z M. R. Organ wskazał ponadto, że P. R. nie zrezygnował z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad żoną, a obecnie jest osobą bezrobotną.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł P. R. Podkreślił w nim, że jest jedyną osobą sprawującą opiekę nad swoją żoną M. R., wobec której orzeczono w 2007r. znaczny stopień niepełnosprawności. Odwołujący zaznaczył, że jego żona od 2002 r. legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a jej stan zdrowia ciągle się pogarsza.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 maja 2011r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu

I instancji. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało na art. 17 ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowania. Kolegium uznało, że niepodejmowanie takiego zatrudnienia przez P. R. nie ma związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną. W tym kontekście podniosło, że konieczność opieki nad M. R. istnieje przynajmniej od 2002r. tj. od wydania orzeczenia zaliczającego M. R. do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem P. R. był zatrudniony do dnia 31 października 2004r., a to według organu prowadzi do wniosku, że rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła z innych przyczyn. Podniesiono także, że bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, tj. od dnia 8 listopada 2004r. P. R. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie więc z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy P. R. jest aktualnie osobą niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. To zaś wyklucza w ocenie Kolegium, że rzeczywistą przyczyną niepodejmowania zatrudnienia przez niego jest konieczność sprawowania opieki nad żoną. Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, stwierdzając, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane odwołującemu z tego względu, że osoba wymagająca opieki czyli M. R. pozostaje z nim w związku małżeńskim. W ocenie Kolegium nie można pomijać obowiązującego wciąż przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmawiać stosowania tego przepisu, który korzysta z domniemania konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny bowiem jak dotychczas nie stwierdził jego niekonstytucyjności, pomimo, że w sprawie o sygn. akt P 38/09 opowiedział się za interpretacją systemową, celowościową i prokonstytucyjną przed wykładnią literalną przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a. Kolegium podkreśliło, że na początku obowiązywania przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stało na stanowisku, że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim wyklucza prawo świadczenia pielęgnacyjnego, później nastąpiła zmiana tego stanowiska na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalał skargi kasacyjne Kolegium od wyroków uchylających decyzje Kolegium, w których podstawę odmowy stanowił przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a. Kolegium podniosło, iż było przekonane, że wskutek rzeczonego orzecznictwa dokonane zostaną zmiany ustawowe w spornym zakresie dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże one nie nastąpiły, przez co organ odwoławczy zmienił linię orzeczniczą powracając do poglądu prezentowanego na początku obowiązywania przepisu. Według organu II instancji zastosowanie wykładni celowościowej i systemowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostawałoby w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy, zwłaszcza, że literalne brzmienie tego przepisu nie może budzić wątpliwości.

Skargę na ww. decyzję wywiódł P. R. powtarzając argumentację zawartą

w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, że nie może podjąć żadnej pracy ponieważ opiekuje się żoną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podnieść należy, iż jednym z powodów odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad żoną jest fakt pozostawania osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, w związku małżeńskim. Przy czym organ odwoławczy podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż wprawdzie jest świadomy stanowiska Trybunału Konstytucyjnego oraz judykatury, dotyczącego wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczającej do stosowania tego przepisu wyłącznie wykładnię językową, zastosował jednak ten przepis według jego literalnego brzmienia uznając, że skoro ustawodawca nie podjął stosownych działań w celu zmiany lub uchylenia tego przepisu, to tym samym wyłączone jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Sąd nie podziela jednak takiego stanowiska i takiej wykładni przepisu prawa.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 po. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Wykładni powyższych przepisów nie można jednak dokonywać w sposób literalny, gdyż należy mieć na względzie zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie. Zważyć należy, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych korespondował

z poprzednim brzmieniem art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, który przewidywał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010r. (Sygn. akt I OSK 61/10) taka regulacja związana była z faktem, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka, zgodnie z art. 133 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.) istnieje do czasu, w którym dziecko jest już

w stanie utrzymać się samodzielnie (chyba, że pozostaje w niedostatku). Obowiązek natomiast alimentacyjny między małżonkami, a nawet obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka (art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Z tego powodu ustawodawca ustalił, iż zawarcie związku małżeńskiego przez osobę wymagająca opieki powodowało, że rodzice dziecka, tracąc - z tą chwilą - obowiązek alimentacyjny względem niego, tracili jednocześnie prawo do pobierania na nie świadczenia pielęgnacyjnego. Obowiązek opieki nad taką osobą przechodził bowiem na współmałżonka, który -

z mocy art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - miał od tego momentu m.in. obowiązek zaspakajania potrzeb nowopowstałej rodziny (orzeczenie dostępne

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oba omawiane przepisy były ze sobą powiązane.

Jednakże wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07, OTK-A 2008/6/107) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż w art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy mamy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, zawężającym

w sposób niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP krąg osób uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca pominął możliwość nabycia prawa do świadczenia przez osoby rezygnujące z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążone jest obowiązkiem alimentacyjnym. Przypisując znaczenie usankcjonowanemu prawnie obowiązkowi alimentacyjnemu, Trybunał uznał, iż skoro członek rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji

z zarobkowania, to osoba ta winna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszącą się do społecznego poczucia sprawiedliwości, godząc dodatkowo w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 Konstytucji RP. Ponadto wskazując na wyrok z dnia 15 listopada 2006r., sygn. akt P 23/05, Trybunał zwrócił uwagę, iż świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, ale również zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych, zinstytucjonalizowanych.

Na skutek tego wyroku przepisem art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 233, poz. 1456) zmieniono przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który obecnie przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio).

Pomimo dokonywanych nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie został zmieniony, czy też uchylony. Należy jednak zważyć, iż literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 17 ust. 1 tej ustawy nie czyni zadość wywodom zawartym w cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego odnoszącym się do nakazu właściwego odczytywania i stosowania treści art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a tej ustawy musi zatem być - zdaniem Sądu - odczytywane przez pryzmat przepisu art. 17 ust. 1. Jeżeli bowiem prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę w związku małżeńskim (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 60/09, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1699/09, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 723/09 oraz I OSK 722/09; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek opieki nad członkiem rodziny może być wywodzony zarówno z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy jak i z treści art. 23 i art. 27 tego Kodeksu, w świetle których małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz do wzajemnej pomocy, pod pojęciem której należy rozumieć również pomoc w sytuacjach wyjątkowych, takich jak choroba czy niepełnosprawność. Stanowisko, że również małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, znalazło już odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 533/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Łd 814/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 7/09).

Pogląd, iż fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie wyklucza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego uzyskał aprobatę w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010r. (Sygn. akt P 38/09). Wprawdzie Trybunał umorzył postępowanie dotyczące pytania prawnego jednego z sądów w tym zakresie, ale właśnie z uwagi między innymi na utrwaloną i jednolitą praktykę interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu postanowienia Trybunału powołano bowiem szereg orzeczeń sądów administracyjnych wskazując, iż wychodzi to naprzeciw wątpliwościom konstytucyjnym dotyczącym zadanego pytania prawnego. Trybunał wskazał przy tym, iż sądy administracyjne przyznały pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej nad wykładnią językową uznając, iż pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno stanowić przesłanki odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał podzielił pogląd, iż stosowanie wykładni językowej powyższego przepisu jest niedopuszczalne, gdyż pozostaje w sprzeczności z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi takimi, jak ochrona małżeństwa i dobra rodziny - art. 18 i art. 71 Konstytucji RP oraz równości wobec prawa - art. 32 Konstytucji RP. Zatem stosując wskazany przepis należy przyznać pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej nad wykładnią językową.

Wskazać dalej należy, że Kolegium nie wykazało, iż niepodejmowanie zatrudnienia przez P. R. nie ma związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną. W tym kontekście Kolegium podniosło, że konieczność opieki nad M. R. istnieje przynajmniej od 2002r. tj. od wydania orzeczenia zaliczającego M. R. do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem P. R. był zatrudniony do dnia 31 października 2004r., a to według organu prowadzi do wniosku, że rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła z innych przyczyn. Podniesiono także, że bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, tj. od dnia 8 listopada 2004r. P. R. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. W urzędzie tym jako osoba bezrobotna zarejestrowany był do dnia wydania decyzji przez organ II instancji. Odnośnie powyższego trzeba wskazać, że organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim jak wynika z akt sprawy M. R. od 11 marca 2002r. legitymuje się - na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr "[...]" umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Natomiast orzeczeniem nr "[...]" zmieniono jej z dniem 19 czerwca 2007r. stopień niepełnosprawności na znaczny. Skarżący wielokrotnie wskazywał, że stan zdrowia żony ulega systematycznemu pogorszeniu, co w konsekwencji zmusiło go do stałej opieki nad żoną. Dlatego też stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy, o nieistnieniu związku przyczynowego braku zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki nad żoną, jest przedwczesne.

Nadto wskazać trzeba, że rejestracja w urzędzie pracy osoby bezrobotnej nie pozbawia jej automatycznie możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Jak bowiem podniesiono w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2008r. (sygn. akt I OSK 1364/07, takie samo stanowisko NSA wyraził w wyroku z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1758/07 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, osoba bezrobotna, będąc z definicji jedynie "gotową do zatrudnienia", jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), rezygnuje z tej gotowości, przez co także tylko z potencjalnej pracy, którą dopiero mógłby zaproponować jej organ zatrudnienia. Potencjalne zatrudnienie nie jest jednak tożsame z trwającym zatrudnieniem, z którego - jak wymaga art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - osoba zainteresowana ma zrezygnować. Z drugiej zaś strony, każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może szukać pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wykładnia odmienna w sposób niedopuszczalny różnicowałaby sytuację osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy z tymi bezrobotnymi, którzy nie są zarejestrowani. Status osoby bezrobotnej nie może eliminować osoby zainteresowanej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W cytowanych wyrokach NSA wyjaśniono, że za powyższą wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych, czy to z prawem do zasiłku czy bez tego prawa, z możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Gdyby prawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie.

Zatem sam fakt, iż skarżący bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, tj. od dnia 8 listopada 2004r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna nie może pozbawiać go automatycznie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ musi ustalić, czy skarżący sprawuje opiekę nad żoną w rozumieniu art. 17 ust. 1 i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wyjaśnienia wymaga jaki charakter ma opieka skarżącego nad jego żoną, w jakim stopniu absorbuje ona skarżącego i wpływa na jego codzienne funkcjonowanie i czy opiekę tą sprawuje sam skarżący.

Nie wyjaśniając wskazanych powyżej okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także błędnie ustalając stan sprawy w kontekście orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, organy naruszyły art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071). Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z treści zaś przepisów art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Sąd w żadnym razie nie rozstrzyga w tym miejscu o tym czy wnioskowane świadczenie należy się skarżącemu. Jednakże bez zbadania wskazanych wątków sprawy nie jest możliwe jej właściwe rozstrzygnięcie. Dlatego też dopiero wyjaśnienie wskazanych okoliczności pozwoli na zastosowanie odpowiednich przepisów prawnych, zgodnie z zaprezentowaną w niniejszym wyroku ich wykładnią. W związku z tym organ winien przeprowadzić ponownie postępowanie wyjaśniające, mając na względzie powyższe wskazania Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji

w pkt II na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.