Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 113/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 pkt 1, art. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 7, 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 10
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi D. D. reprezentowanego przez opiekuna prawnego K. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. złożonym do protokołu opiekun prawny D. D. (dalej "strona" lub "skarżący") zwrócił się o przyznane mu pomocy finansowej na zakup żywności oraz odzieży i obuwia na sezon letni.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przyznano stronie świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r., zaś odrębną decyzją wydaną tego samego dnia odmówiono specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia na sezon letni.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. uchyliło decyzję odmowną i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazało, że organ I instancji winien ocenić całokształt sytuacji strony, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, w tym wiek, stan zdrowia, możliwości zarobkowania, wysokość uzyskiwanych dochodów itd., uwzględniając przy tym sytuację podopiecznych ośrodka pomocy społecznej i posiadane środki.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 1, ust. 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t Dz. U. z 2019 r, poz. 1507 ze zm. – dalej "u.p.s."), powtórnie odmówił przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego w ww. zakresie.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji w oparciu o zgromadzone dokumenty i przeprowadzony w dniu [...] września 2020 r. wywiad środowiskowy ustalił, że dochód strony wynosi [...] zł (w tym: zasiłek stały w kwocie [...]zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł), a zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku celowego. Organ rozważył również możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego, ale stwierdził, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Zaznaczył, że sytuacja bytowa strony zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i obecnie jest trudna, ale nie zmieniała się od dłuższego czasu. Nie wystąpiło również żadne szczególne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasową sytuację. Okoliczności, takie jak niski dochód (choć przekraczający kryterium ustawowe), niepełnosprawność i brak pomocy ze strony rodziny, wprawdzie wskazują na trudną sytuację życiową, jednakże nie można ich traktować jako szczególne, a więc odbiegające od typowych sytuacji, w jakich znajdują się inne osoby korzystające z pomocy społecznej zwłaszcza, gdy wiele takich osób nie posiada jakichkolwiek dochodów i to ich potrzeby związane z zapewnieniem podstawowych potrzeb bytowych winny być zaspokajane w pierwszym rzędzie, co przy niedostatecznej ilości środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej także nie zawsze jest możliwe.

Dalej organ I instancji podkreślił, że oprócz dochodu w postaci zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego, strona dodatkowo pobiera z ZUS świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Kwota świadczenia wynosi miesięcznie [...] zł i mimo, iż w świetle u.p.s. nie jest uwzględniana, jako dochód osoby czy rodziny, to niewątpliwie stanowi zasób finansowy, który powinien być przeznaczony na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Świadczenie to ma bowiem na celu wsparcie społeczne, zawodowe, zdrowotne, a także finansowe osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej powinien przeznaczyć w sposób racjonalny środki podopiecznego wykorzystując dostępne możliwości, np. dokonując zakupu odzieży w sklepach z używanymi rzeczami, marketach czy też sklepach typu Lidl, Biedronka bądź korzystając z pomocy organizacji pozarządowych, tj. Polski Czerwony Krzyż, Polski Komitet Pomocy Społecznej czy Caritas [...]. Z rachunków i dokumentów przedłożonych do akt oraz wywiadu środowiskowego wynika, że miesięczne wydatki strony sięgają rzędu [...] zł, w tym: opłata za pobyt w mieszkaniu chronionym - [...] zł, opłata za specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi - [...] zł, zakup leków - [...] zł. Do dyspozycji pozostaje więc kwota ok. [...] zł, za którą można zaspokoić pozostałe potrzeby, takie jak zakup odzieży i obuwia. Biorąc pod uwagę również kwotę pobieranego świadczenia uzupełniającego z ZUS, po odjęciu miesięcznych wydatków, do dyspozycji pozostaje zatem kwota [...]zł, która - w ocenie organu - jest wystarczająca, by w odpowiedni sposób zabezpieczyć potrzeby podopiecznego, bez konieczności zwracania się w tym celu o przyznanie pomocy społecznej.

W końcowej części uzasadnienia organ I instancji podkreślił, że możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. są obecnie ograniczone, stąd wielkość przyznawanych świadczeń jest limitowana nawet w stosunku do osób spełniających kryterium dochodowe określone w ustawie. W roku 2019 Ośrodek zrealizował świadczenia w postaci zasiłków celowych i zasiłków specjalnych celowych w wysokości [...] zł. Liczba osób uprawnionych do tych świadczeń w 2019 r. wyniosła [...]. Średnia miesięczna wysokość świadczenia w formie: zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego na osobę wyniosła [...] zł. W roku 2020 Ośrodek na realizację zadań w zakresie zasiłków celowych i zasiłków specjalnych celowych dysponuje budżetem w kwocie [...]zł. Na podstawie analiz z lat poprzednich przewidywana liczba osób uprawnionych do ww. świadczenia w roku 2020 utrzyma się na poziomie roku 2019 (+/- 1-5%).

Opiekun prawny strony odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że organ nie dokonał wszechstronnych ustaleń faktycznych, gdyż pominął niewymagających dowodów kosztów zakupu żywności i środków czystości, które od bieżącego roku ulegają stałym podwyżką jak i nie uwzględnił okoliczności zwiększenia budżetu Ośrodka na rok 2020 r. Poza tym w sposób nieuprawiony wliczył do dochodu skarżącego świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017r. poz. 1257 – dalej k.p.a.) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 41 pkt 1 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia Kolegium uznało, że faktycznie dochód skarżącego przekracza wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, a zatem organ I instancji słusznie przeprowadził analizę sytuacji strony przez pryzmat art. 41 pkt 1 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, który nie podlega zwrotowi. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby ubiegającej się o świadczenie pomocy społecznej ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Mając na względzie powyższe, zdaniem Kolegium, w sprawie zasadnie przyjęto, że nie zaistniały nadzwyczajne zdarzenia, ponad codzienne trudności z jakimi bezsprzecznie skarżący się spotyka. Przy czym organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu skarżącego oraz jego stałe obciążenia finansowe. Choć sytuacja skarżącego jest trudna, jednak decyzja wydawana w ramach uznania administracyjnego podlega jedynie ocenie co do zgodności sposobu procedowania, nie zaś finalnych ustaleń organu w tym sensie, że to organ, w oparciu o bezpośredni kontakt ze wszystkimi wnioskującymi o przyznanie pomocy, ustala, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, osoby, którym pomóc trzeba.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zwiększonych możliwości finansowych organu, Kolegium zwróciło uwagę na charakter sytuacji, w jakiej w tym roku znalazło się wiele osób, z przyczyn od nich nie tylko niezależnych, ale też nagłych i mających charakter wyjątkowych. Co za tym idzie, dane (i tak uzyskane jedynie w oparciu o analizę wartości z lat poprzednich) mogą nie być w roku 2020 miarodajne.

Skarżący, reprezentowany przez opiekuna prawnego K. C., zaskarżył opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji tej zarzucił naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym:

- niewyjaśnienie jakie zmiany w całokształcie sytuacji skarżącego spowodowały iż od lipca 2020 r. organ zaprzestał ją uznawać za szczególnie uzasadniony przypadek, pomimo iż dotychczas uznawał ją za taką,

- niewyjaśnienie na zaspokojenie jakich elementarnych potrzeb egzystencjalnych przeznaczany jest dochód skarżącego, a na zaspokojenie których jest on niewystarczający,

- niewyjaśnienie możliwości finansowych organu przyznającego pomoc istniejących w dacie wydawania decyzji przez organ zarówno I jaki II instancji jak również wpływu uznania prawa skarżącego do pomocy na interes społeczny w tym czasie,

- niewyjaśnienie możliwości jakie osoba całkowicie ubezwłasnowolniona z powodu zaburzeń psychicznych, trwale niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, pozbawiona pomocy osób spokrewnionych może wykorzystać w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej,

2) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu takich samych stanów faktycznych i prawnych,

c) art. 107 § 3 k.p.a poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w niezmiennej sytuacji skarżącego,

d) art 10 §1 w zw. z art 79a § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz wskazania przesłanek zależnych od skarżącego, które nie zostały wykazane co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem,

e) art 2 §1 i oraz art 3 u.p.s. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu zaburzeń psychicznych, trwale niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji skarżący ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej z wykorzystaniem własnych uprawnień, zasobów oraz możliwości, umożliwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka poprzez zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej w postaci sezonowej odzieży,

f) art 39 §1 i 2 oraz 41 § 1 u.p.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż sytuacja całkowicie ubezwłasnowolnionego z powodu zaburzeń psychicznych, trwale niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji skarżącego nie spełnia kryterium szczególnie uzasadnionego przypadku przyznania specjalnego zasiłku celowego, a wręcz jest podobna do większości beneficjentów pomocy społecznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pogarszający się stan zdrowia skarżącego, pogłębiająca się niepełnosprawność powodująca trwałą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, bezdomność, brak wsparcia ze strony osób spokrewnionych cechują jego sytuację życiową i pozwalają na uznanie go za szczególnie uzasadniony przypadek.

Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. podtrzymał wniesioną skargę jak i wnioski w niej zawarte.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów uznał, że akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia na sezon letni.

Materialnoprawną podstawą tej decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej.

Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej - w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu - może być przyznany zasiłek celowy. Przyznanie zasiłku celowego zależne jest od kryterium dochodowego, bowiem - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z kolei w myśl art. 41 pkt 1 u.p.s.a. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W sprawie nie jest kwestionowane, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 8 u.p.s., w związku z tym spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy prawidłowo rozważyły możliwość przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego.

Specjalny zasiłek celowy przyznawany jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy wyraźne określenie "może być przyznany". Oznacza to, że organ administracji, mając na względzie ogólne zasady udzielenia wsparcia z pomocy społecznej, ma - co do zasady - swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy, jak i jej wysokości. Nie oznacza to dowolności, bo warunkowane jest dokonaniem w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych (zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) oraz wymogiem należytego i przekonującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a).

Jak wynika z art. 41 ust. 1 u.p.s. specjalny zasiłek celowy można otrzymać tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, jednakże powyższe pojęcie nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to przypadek na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu ludzkiej zapobiegliwości. Szczególnie uzasadniony przypadek jest to zatem taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe zdarzenia drastyczne w skutkach i daleko ingerujące w plany życiowe. Są to te zdarzenia, które występują całkowicie wyjątkowo, incydentalnie, są zbiegiem wielu niefortunnych zdarzeń, niemożliwych do przewidzenia i przeciwdziałania. Innymi słowy rzecz ujmując szczególnie uzasadniony przypadek stanowi sytuację życiową osoby lub rodziny, wynikającą z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych, okazjonalnych, wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności (por. wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 186/20, z dnia 26 października 2011 r. sygn. I OSK 962/11 czy z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 164/11, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Podkreśla się także, że specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. Przy czym organ rozpoznając wniosek powinien wziąć pod uwagę nie tylko indywidualną sytuację strony, ale także ogólną sytuację pozostałych potrzebujących oraz cele i zadania pomocy społecznej pamiętając, że załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela jest bowiem możliwe, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ust. 1 u.p.s. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono bowiem istnienia żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy. Przy czym zrealizowano wytyczne zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r., gdyż z jednej strony należycie wyjaśniono i oceniono indywidualną sytuację skarżącego, w tym stan zdrowia, wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, jak i wpływ świadczenia uzupełniającego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a z drugiej strony uwzględniono także cele pomocy społecznej określone w u.p.s. jak i sytuację pozostałych potrzebujących oraz możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S..

Zgodzić należy się z organami, że sytuacja życiowa skarżącego ze względu na jego stan zdrowia, niski dochód, brak pomocy ze strony rodziny jest niewątpliwie trudna, aczkolwiek nie można jej traktować jako odbiegającej od typowych sytuacji, w jakich znajdują się inne osoby korzystające z pomocy społecznej. Słusznie zwrócono uwagę, że niejednokrotnie podopiecznymi ośrodka pomocy społecznej są osoby, które nie posiadają żadnych dochodów i to im w pierwszej kolejności należy przyznać pomoc zwłaszcza wobec ograniczonych możliwości finansowych organu. Tymczasem zauważyć należy, że skarżący choć jest osobą niepełnosprawną, to jednakże posiada stały dochód, który wraz ze świadczeniem uzupełniającym z ZUS pozwala na wygospodarowanie środków celem zakup obuwia i odzieży letniej, co wykazał organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] września 2020 r. Obok wyliczenia dochodu organ ten wyszczególnił także wydatki ponoszone przez stronę (zaliczając do nich opłatę za pobyt w mieszkaniu chronionym, opłatę za specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz zakup leków) i podał ich sumaryczną wielkość zestawiając z dochodem oraz świadczeniem uzupełniającym z ZUS. Słusznie także wywiódł, że różnica stanowiąca kwotę [...]zł powinna wystarczyć za zaspokojenie pozostałych potrzeb, w tym zakup odzieży i obuwia letniego.

Powołanie się w skardze jak i jej uzupełnieniu na pogorszający się stan zdrowia (w tym zmianę stopnia niepełnosprawności), trwałą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, specyfikę choroby (zaburzenia psychiczne), która stała się przyczyną ubezwłasnowolnienia, w żaden sposób nie podważa oceny organów co do braku spełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Okoliczności te nie mają charakteru nagłego, niecodziennego czy też nadzwyczajnego. Również bezdomność nie stanowi o takim przypadku, skoro skarżący przebywa w mieszkaniu chronionym.

Sąd nie przeczy, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego jest trudna, jednakże zestawienie uzyskiwanych dochodów jak i świadczenia uzupełniającego z ZUS z ponoszonymi niezbędnymi wydatkami uprawniało organy do przyjęcia, że w sprawie nie występują okoliczności szczególnie dotkliwe, które uzasadniałyby przyznanie świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego. W wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1219/15 WSA w Warszawie stwierdził, że w przypadku gdy dana osoba posiada obiektywnie niski, lecz przekraczający ustawowe kryterium dochód, a jednocześnie jest niepełnosprawna i cierpi na choroby wymagające stałego przyjmowania leków, który to stan trwa od wielu lat, nie stanowi "szczególnego przypadku". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela.

Na mocy art. 2 u.p.s. pomoc społeczna ukierunkowana jest na subsydiarność środków społecznych, które uruchamiane powinny być wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca nie jest w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji we własnym zakresie, (tj. wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości), a nie dla tego, że jego sytuacja jest co do zasady szczególnie trudna. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy wykazały, że racjonalne wykorzystanie przez opiekuna środków finansowych uzyskiwanych przez skarżącego umożliwia zabezpieczenie jego podstawowych potrzeb życiowych bez konieczności zawracania się o pomoc do MOPR. Zakup odzieży czy obuwia stanowi czynności powtarzające się i przewidywalne, które można zaplanować, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z trudnymi do przezwyciężenia okolicznościami, z którymi nie można byłoby sobie poradzić we własnym zakresie poprzez wykorzystanie posiadanych zasobów pieniężnych jak i możliwości, które oferuje obecnie rynek krajowy jak i pozarządowe organizacje wsparcia społecznego.

Nie mógł wreszcie odnieść żadnego skargą skutku argument, że do lipca 2020 r. organy uznawały sytuację skarżącego za szczególnie uzasadniony przypadek

i przyznawały specjalny zasiłek celowy. Każdy wniosek podlega indywidualnemu rozpatrzeniu, zaś specjalny zasiłek celowy nie może przybierać formy świadczenia cyklicznego. Organy pomocy społecznej mają udzielać swoim podopiecznym niezbędnego wsparcia, a nie dostarczać im stałych źródeł utrzymania Z tych też względów fakt przyznania, nawet kilkakrotnego specjalnego zasiłku celowego nie rodzi po stronie skarżącego roszczenia do otrzymania na każde żądanie podobnego wsparcia (por. wyroki NSA z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1680/15 oraz 14 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2056/16, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Otrzymując wniosek organ zobowiązany jest za każdym razem ocenić pod kątem celów i generalnych zasad pomocy społecznej, a także pod kątem szczególnie uzasadnionego przypadku. Dopiero po ustaleniu, że pomoc jest niezbędna, organ może przyznać specjalny zasiłek celowy, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające tak za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Decyzja ma charakter uznaniowy, a zatem nawet gdyby sytuacja skarżącego nie uległa zasadniczej zmianie, to i tak może zapaść odmienne rozstrzygnięcie z wyjaśnieniem przyczyn takiego stanu rzeczy. Na gruncie niniejszej sprawy organy procedując w sferze uznania administracyjnego, ujawniły przesłanki jakimi kierowały się odmawiając przyznania specjalnego zasiłku celowego, co prowadzi do wniosku, że nie uchybiono zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy stałego wsparcia finansowego w szczególności wówczas, gdy osoba ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do udzielenia pomocy. Sytuacja bytowa strony skarżącej musi bowiem podlegać również zestawieniu z możliwościami budżetowymi organu. Powszechnie wiadomym jest bowiem fakt, że organy działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń. W tej sytuacji konieczne jest zatem stworzenie gradacji potrzeb osób wnioskujących o pomoc w powiązaniu z zasobami finansowymi ośrodka pomocy społecznej. Z lektury uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że z uwagi na ograniczone możliwości MOPR-u w S., wielkość przyznawanych świadczeń jest limitowana nawet w stosunku do osób spełniających kryterium dochodowe. Przy czym podano ilość i łączną kwotę zrealizowanych świadczeń, liczbę osób uprawionych, średnią miesięczną wysokość zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego w 2019 r., zaś w odniesieniu do zwiększonego budżetu ośrodka w roku 2020 r. trafnie zwrócono uwagę na charakter sytuacji, w jakiej w tym roku znalazło się wiele osób z przyczyn od ich niezależnych. Nie może budzić wątpliwości fakt, że ilość osób potrzebujących pomocy stale wzrasta, również z uwagi na epidemię Covid-19.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się chybione, gdyż nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Co prawda organy uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 10 k.p.a., tym niemniej zauważyć trzeba, że skarżący nie wykazał, aby uchybienie to uniemożliwiło dokonanie jakichkolwiek konkretnych czynności procesowych, a zatem aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał wystąpienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku warunkującego przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Również w skardze i pozostałych pismach kierowanych do Sądu nie przedstawiono takiej argumentacji i okoliczności, które podważałaby dokonaną w tym zakresie ocenę organów.

W tym stanie rzeczy, wobec nieuzasadnionych podstaw skargi przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.