Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3810/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 196 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2, art. 197, art. 198 ust. 2 pkt 2, art. 201
journal: Dz.U. 2013 poz 217
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - tekst jednolity
article: art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu G. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenie kwoty dotacji przypadającej do zwrotu Oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Powiatu G. (dalej: Powiat, skarżący lub strona) była decyzja Ministra Zdrowia (dalej: Minister lub organ) z [...] lipca 2015r., nr [...];[...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] maja 2015r., nr 3/2015; [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu do budżetu państwa, w wysokości 77.691,33 zł wraz z odsetkami, z tytułu nienależnie pobranej dotacji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Po wszczęciu postępowania w dniu [...] kwietnia 2015r. Minister Zdrowia decyzją z [...] maja 2015 r, określił stronie kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 77.691,33 zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie umowy z [...] czerwca 2014r., nr [...] o udzielenie dotacji celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na wsparcie działań w zakresie przekształceń samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, została przyznana skarżącemu dotacja celowa w kwocie 77.691,33 zł, na spłatę przez podmiot tworzący zobowiązań przejętych w wyniku przekształcenia od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G., którą strona powinna wykorzystać zgodnie z § 6 ust. 1 ww. umowy, tj. w sposób legalny, celowy, rzetelny i terminowy. Umowa obowiązywała od dnia jej zawarcia tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. (§ 9 umowy).

Minister zauważył, że w wyniku analizy końcowego rozliczenia z realizacji ww. umowy z [...] stycznia 2015 r., przedstawiającego zestawienie zadań zrealizowanych w ramach umowy stwierdzono, że do rozliczenia przedmiotowej dotacji Powiat wykazał zobowiązania na kwotę ogółem 77.691,33 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] marca 2013 r. a [...] majem 2013 r., tj. przed datą zawarcia Umowy z Ministrem Zdrowia. Wobec powyższego z uwagi na § 9 umowy, który określa termin od kiedy powyższa umowa obowiązuje, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. oraz treść art. 201 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 217, ze zm., dalej: u.d.l.), zgodnie z którym dotacje przeznacza się na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego, przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, zobowiązania w kwocie ogółem 77.691,33 zł, nie zostały przyjęte do rozliczenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 169 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm., dalej: u.f.p.) dotacje udzielone bez podstawy prawnej są dotacjami nienależnymi i stosownie do art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została nienależnie pobrana.

W konsekwencji Minister wskazał, że strona winna zwrócić otrzymaną dotację w kwocie 77.691,33 zł wraz z odsetkami.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2015r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2015r. Organ w całości podzielił argumentację prezentowaną w pierwotnej decyzji.

Minister podkreślił, że skarżący zwrócił się w trybie art. 196 u.d.l. o udzielenie dotacji wypełniając jednocześnie przesłanki do jej udzielenia wskazane w art. 197 u.d.l. Uwzględniając ww. wniosek strony udzielono stosownej dotacji celowej w kwocie 77.691,33 zł. Organ wskazał, że Powiat zobowiązany był wykorzystać zgodnie z § 6 ust. 1 umowy, tj. w sposób legalny, celowy, rzetelny, terminowy. Natomiast skarżący wykazał cześć zobowiązań na kwotę ogółem 77.691,33 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] marca 2013 r. a [...] majem 2013 r., tj. przed datą zawarcia umowy z Ministrem Zdrowia. Dlatego też kwota ta nie zostały przyjęte do rozliczenia i uznana za kwotę nienależnie pobraną.

Organ nie uznał zarzutu strony, że z wytycznych zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia wynikało, iż zobowiązania nie musiały zostać opłacone po zawarciu umowy o dotację. W ocenie Ministra sporządzone wytyczne zawierały praktyczne instrukcje w zakresie dokumentowania wniosku o dotację, same w sobie nie stanowiły prawa. Przedłożenie formularza wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od SPZOZ oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowanie ugody miało umożliwić ustalenie, czy podmiot spełnia warunki ustawowe do uzyskania dotacji (np. warunkiem skuteczności ugody dotyczących umorzenia części należności mógł być wymóg spłaty części należności). Ustawodawca w przepisie art. 201 u.d.l. wyraźnie wskazał cel, na który podmiot tworzący zobowiązany jest przeznaczyć środki otrzymane w ramach dotacji celowej. Celem tym jest spłata zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, odsetek od nich lub pokrycie kosztów przekształcenia, w tym określenia wartości rynkowej nieruchomości. Oznacza to, że nie można przeznaczyć dotacji na zobowiązania już nieistniejące. Cel przeznaczenia dotacji wskazany w art. 201 u.d.l. może być spełniony w sposób prawidłowy, tylko gdy na dzień spłaty zobowiązanie istnieje i jest to zobowiązanie podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Gdyby miało być inaczej, przepisy ustawy o działalności leczniczej musiałby przewidzieć inny, niż spłata zobowiązań, cel wykorzystania dotacji (mogłaby to być np.: refundacja wydatków podmiotu tworzącego przeznaczonych, po przekształceniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na pokrycie zobowiązań przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej). Ustawa o działalności leczniczej takiej możliwości nie przewiduje. Środki uzyskane na podstawie umowy Powiat powinien przeznaczyć na spłatę zobowiązań SPZOZ, czego w zakresie kwoty stanowiącej przedmiot decyzji z [...] maja 2015 r. nie mógł uczynić, gdyż zobowiązania w tej kwocie spłacił z własnych środków przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia. Wobec powyższego, Minister Zdrowia, po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2015r.

Pismem z [...] sierpnia 2015r. Powiat złożył skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z [...] maja 2015r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Powiat zarzucił naruszenie:

1) art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm. dalej: k.p.a.) polegające na działaniu nie znajdującym oparcia ustawowego oraz na nie respektowaniu zasady praworządności, a w szczególności poprzez podjęcie działań wprowadzających stronę działającą w zaufaniu do organów władzy publicznej w błąd poprzez określenie warunków ubiegania się o dotację w taki sposób, że ich spełnienie przez stronę skutkowało następnie żądaniem przez organ całej przyznanej dotacji, w związku z naruszeniem;

2) art. 8 k.p.a. poprzez wprowadzenie strony w błąd opisany powyżej i w konsekwencji działanie w sposób łamiący zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

3) art. 9 k.p.a. polegające na złamaniu zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji istotnych okoliczności faktycznych i prawnych takich jak opublikowane na stronie internetowej organu dokumentu "Wytyczne dla podmiotów ubiegających się o uzyskanie dotacji albo przekazanie środków w związku z przekształceniem SPZOZ w spółki kapitałowe w ramach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej" (dalej: Wytyczne), a w szczególności pkt a Wytycznych, zgodnie z którym warunkiem złożenia wniosku o zawarcie umowy i w konsekwencji uzyskanie dotacji był wymóg przedłożenia "wypełnionego formularza Z-1 wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od SPZOZ oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowane ugody" i niewyjaśnienie z jakich to względów prawnych i faktycznych zastosowanie się do Wytycznych skutkowało wydaniem decyzji nakazującej całkowity zwrot otrzymanej dotacji;

5) art. 197 ust. 2 lit. a) u.d.l. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że warunkiem ustawowym uzyskania dotacji jest co najmniej częściowe umorzenie zobowiązań lub odsetek od nich w oparciu o zawartą ugodę z wierzycielami zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego, przejętych od SPZOZ w czasie następującym po dacie zawarcia umowy o udzielenie dotacji, o której mowa w art. 200 u.d.l., a nie przed złożeniem wniosku o dotację;

6) art. 198 ust. 2 u.d.l. polegającego na jego błędnej wykładni i uznaniu, że wniosek o udzielenie dotacji nie dotyczy proponowanej kwoty dotacji stanowiącej wartość umorzonych wierzytelności lub odsetek nie tylko przed datą zawarcia umowy o udzielenie dotacji, o której mowa w art. 200 u.d.l., w sytuacji gdy przepis ten takich ograniczeń nie zawiera;

7) art. 201 u.d.l., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że umowa o udzielenie dotacji zawierana w oparciu o przedmiotową regulację może dotyczyć spłaty zobowiązań jak i umorzenia zobowiązań dokonanych wyłącznie po dacie zawarcia umowy;

8) art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż udzielona dotacja została pobrana nienależnie, a więc bez podstawy prawnej i jako taka podlega zwrotowi wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych w sytuacji, gdy brak jest przesłanek mogących uzasadnić twierdzenie o nienależnie pobranej dotacji;

9) art. 169 ust. 3 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż dotacja została udzielona bez podstawy prawnej w sytuacji gdy podstawą prawną jej udzielenia była zawarta z Ministrem Zdrowia umowa i przepisy ustawy o działalności leczniczej;

10) art. 169 ust. 4 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona czy pobrana w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem oraz powszechnie obowiązującymi przepisami prawa;

11) art. 169 ust. 5 pkt 2 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że uzasadnione jest naliczenie odsetek od dotacji podlegającej zwrotowi od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależytego pobrania dotacji, przed wszczęciem postępowania administracyjnego lub innego postępowania (np. kontrolnego), w sytuacji gdy brak jest przesłanek do uznania, że dotacja została nieprawidłowo naliczona lub nienależycie pobrana;

12) art. 169 ust. 6 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji określającej kwotę dotacji przypadającą do zwrotu wraz z odsetkami w sytuacji gdy takich przesłanek brak.

W uzasadnieniu skargi Powiat rozwinął przedstawione zarzuty. W szczególności obficie zaprezentował nieprawomocne stanowisko WSA w Warszawie w sprawie V SA/WA 2083/13 odnoszące się do analogicznej do przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem sporu w sprawie był fakt, czy na podstawie zawartej umowy z 30 czerwca 2014r. o udzielenie dotacji celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na wsparcie działań w zakresie przekształceń samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (dalej: umowa) możliwe było jak twierdzi strona także refundowanie poniesionych już zobowiązań, czy też tylko możliwe było przeznaczenie kwoty dotacji celowej wyłącznie na pokrycie istniejących zobowiązań obciążających budżet gminny z tytułu działalności omawianego zakładu opieki zdrowotnej, jak twierdzi Minister.

W sporze tym rację należy przyznać organowi rozpoznającemu sprawę. Jednakże przed merytorycznym uzasadnieniem oddalenia skargi sąd przytoczy podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 umowy dotację Wnioskodawca jest zobowiązany przeznaczyć na następujące cele: spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych w wyniku przekształcenia od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. oraz odsetek od nich – 77.691,33 zł.

Ponadto wnioskodawca zobowiązał się do przeznaczenia dotacji wyłącznie na zadania określone w umowie i niedopuszczalne było wydatkowanie dotacji na inny cel (§ 4 ust. 1 umowy). Powiat zobowiązał się do wykorzystania przyznanych środków w sposób legalny, celowy, rzetelny, terminowy (do [...]grudnia 2014r.). Niewykorzystane środki podlegały zwrotowi w terminie do [...]stycznia 2015r. (§ 6 ust. 1 i § 4 ust. 2 i 3 umowy). Natomiast umowa obowiązywała od dnia zawarcia, tj. [...] czerwca 2014r. (§ 9 umowy).

Wynik rozliczenia umowy, skłonił Ministra Zdrowia do przyjęcia, że skoro Powiat wykazał zobowiązania na kwotę ogółem 77.691,33 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] marca 2013 r., a [...] majem 2013 r., tj. przed datą zawarcia umowy na realizacje zadania to przyjmując, że celem udzielenia dotacji była spłata zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, odsetek od nich lub pokrycie kosztów przekształcenia, to zdaniem organu nie można było przeznaczyć dotacji na zobowiązania już nieistniejące.

W ocenie sądu słusznie organ zauważył, że celem udzielenia dotacji celowej nie była refundacja poniesionych kosztów, tylko spłata istniejących, w dniu podpisania umowy, zobowiązań obciążających budżet gminny z tytułu działalności zakładu opieki zdrowotnej. Cel przeznaczenia dotacji wskazany w umowie może być spełniony w sposób prawidłowy, tylko wówczas gdy na dzień podpisania umowy zobowiązanie istnieje i jest to zobowiązanie podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Powyższe wprost wynika z § 2 ust. 2 pkt 1 zawartej umowy. Gdyby miało być inaczej, to umowa lub przepisy ustawy o działalności leczniczej musiałby przewidzieć inny, niż splata zobowiązań, cel wykorzystania dotacji (mogłaby to być np.: refundacja wydatków podmiotu tworzącego przeznaczonych, po przekształceniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na pokrycie zobowiązań przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej).

Umowa w cytowany § 2 ust. 2 pkt 1 jednoznacznie wskazuje cel udzielenia dotacji celowej, którym jest spłata zobowiązań, a nie refundacja spłaconych zobowiązań. Natomiast ustawa o działalności leczniczej również nie przewiduje możliwości refundacji spłaconych zobowiązań. W art. 201 u.d.l., który nie był podstawą zawarcia umowy, wskazano, że dotację albo środki, o których mowa w art. 196 ust. 2, przeznacza się na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, odsetek od nich lub pokrycie kosztów przekształcenia, w tym kosztów określenia wartości rynkowej nieruchomości w sposób, o którym mowa w art. 82 ust. 1 i 2. Zatem środki uzyskane na podstawie umowy Powiat powinien przeznaczyć na spłatę istniejących zobowiązań SPZOZ, czego w zakresie kwoty stanowiącej przedmiot decyzji Ministra Zdrowia nie mógł uczynić, gdyż zobowiązania w tej kwocie spłacił z własnych środków przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia. W rezultacie uzasadnione było wszczęcie postępowania, a w jego wyniku rozstrzygnięcie zaskarżoną decyzją o obowiązku zwrotu części udzielonej dotacji.

Zgodnie z art. 196 ust. 2 u.d.l. jeżeli podmiotem tworzącym jest podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1, który spełnia warunki do uzyskania dotacji, podmiot ten otrzymuje środki finansowe na cele, o których mowa w art. 201, w drodze przeniesienia wydatków w budżecie państwa dokonanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia.

Natomiast art. 197 u.d.l. określał warunki uzyskania dotacji, którymi były:

1) wpisanie spółki powstałej z przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej do rejestru przedsiębiorców nie później niż w dniu 31 grudnia 2013 r.;

2) spełnienie warunku polegającego na:

a) zawarciu ugody z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, obejmującej co najmniej częściowe umorzenie tych zobowiązań lub odsetek od nich, lub

b) istnieniu w dniu przekształcenia przejętych przez podmiot tworzący zobowiązań cywilnoprawnych wynikających z zaciągniętych kredytów bankowych, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, lub

c) uiszczeniu przez podmiot tworzący, który przekształcił samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową, podatku od towarów i usług od wniesionego do tej spółki aportu, lub

d) istnieniu w dniu przekształcenia zobowiązania wynikającego z pożyczki udzielonej przez podmiot tworzący samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej do dnia 31 grudnia 2009 r., lub

e) poniesieniu kosztów określenia wartości rynkowej nieruchomości w sposób, o którym mowa w art. 82 ust. 1 i 2, lub

f) spłacie przez podmiot tworzący, który przekształcił samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową, kredytów bankowych zaciągniętych przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej poręczonych przez ten podmiot, dokonanej do dnia 31 grudnia 2009 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że powyższy przepis wskazuje, że aby uzyskać dotację, nie musiały być spełnione wszystkie warunki łącznie (wynika to z użytego słowa "lub", wskazującego na alternatywę). Wystarczyło mianowicie, że podmiot leczniczy spełnił jeden z nich czy też kilka, aby mógł ubiegać się o przyznanie dotacji. Dlatego też powoływanie określonych treści Wytycznych nie mogło przyczynić się do zmiany stanowiska. Wytyczne bowiem, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron nie są źródłem prawa i miały one jedynie charakter pomocniczy. Celem ich, jak sama nazwa wskazuje, była pomoc w uzyskaniu dotacji, a nie jej rozliczenie w sposób wymagany umową i przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Mimo, że w wytycznych wskazano, że warunkiem złożenia wniosku o zawarcie umowy i w konsekwencji uzyskania dotacji był wymóg przedłożenia: "wypełnionego formularza Z-1 wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od spzoz oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowanie ugody", to trzeba wskazać, że taki zapis w żaden sposób nie daje uprawnień do możliwości refundowania poniesionych wydatków. Zapis ten jedynie odnosi się do potwierdzenia realizowania zawartych umów. A więc miał na celu jedynie wzmocnienie wykazania, że zawarte umowy są realizowane. Nie powodował on natomiast, że strona mogła przeznaczyć udzieloną dotację, jako dodatkowe dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a więc dotacja taka nie była przeznaczona na spłatę zobowiązań, tylko co najwyżej na ich refundację, a w sensie praktycznym stanowiła dodatkowy dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Należy podkreślić, że to umowa i powszechnie obowiązujące przepisy prawa kształtowały stosunek łączący Powiat z Ministrem. To strona podpisując w określonym kształcie jasną w swoich zapisach umowę zobowiązała się do jej realizacji i obecnie nie może powoływać się na zapisy Wytycznych, które w żaden sposób nie regulowały obecnie spornej treści. Skarżący mając określone wątpliwości mógł zwrócić się na piśmie do organu w celu ich rozstrzygnięcia. I dopiero uzyskanie określonej treści informacji może stanowić o naruszeniu art. 9 k.p.a. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W związku z powyższym sąd dodatkowo podkreśla, że prawo do informacji (art. 9 k.p.a.) nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego jest uznanie udzielonej dotacji za nienależnie pobraną. Zatem organ nie miał obowiązku informowania o możliwych hipotetycznych sytuacjach, które mogą w przyszłości mieć miejsce. Co więcej, o czym już sąd wspomniał wyżej, naruszenie tej zasady przejawia się w: a) odmowie udzielenia informacji stronie, bądź b) nienależycie udzielonej informacji, przez udzielenie informacji niejasnej lub błędnej lub udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne lub prawne, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. Skutki prawne udzielenie nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, dlatego też aby mogła powoływać się na wadliwe działania powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej. W przedmiotowej zaś sprawie skarżąca o udzielenie takich informacji się nie zwracała.

Należy także zauważyć, że tezę, iż obowiązkiem strony było jedynie pokrycie wydatków istniejących w dacie podpisania umowy, potwierdza także art. 198 ust. 2 pkt 2 u.d.l. W myśl tego przepisu podmiot tworzący we wniosku określał planowany podział proponowanej kwoty dotacji albo środków, o których mowa w art. 196 ust. 2, na cele określone w art. 201 u.d.l. A więc z dotacji mógł pokryć tylko wydatki jeszcze nie pokryte. W przeciwnym wypadku pokrywałby już wydatki sfinansowane z innych źródeł, a dotacja służyłaby jedynie refinansowaniu tych wydatków.

W wyroku z 17 września 2015r., II GSK 1613/14 NSA uchylając bogato cytowany w skardze (lecz nie powołany przez autora skargi) wyrok tutejszego sądu z 31 marca 2014r. zasadnie wyjaśnił, że cyt. "stosownie do przepisów art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.), samorząd powiatowy jest lokalną wspólnotą samorządową, wykonującą określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, samodzielnie prowadzący gospodarkę finansową na postawie własnego budżetu. Z tego względu przepisy ustaw szczególnych, które przyznają tej jednostce samorządu terytorialnego pomoc finansową z budżetu centralnego, winny być ściśle przestrzegane, co odnosi się także do dotacji celowych przyznanych samorządowi, które bezwzględnie powinny być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem. Nie jest do zaakceptowania sytuacja, aby jednostka samorządu terytorialnego, wykorzystując dotację niezgodnie z jej celem, działała na szkodę budżetu centralnego. Jak wskazano w uchwale całej Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2011 r., I GPS 1/11 (ONSAiWSA 2009/6/102) środki finansowe tworzące budżet państwa podlegają szczególnej ochronie. Jednym z elementów tej ochrony jest nakaz, aby wszelkie świadczenia pochodzące z zasobów publicznych znajdowały uzasadnienie w potrzebie realizacji określonych celów, znajdujących uzasadnienie konstytucyjne. Zatem, konieczność ochrony tego majątku opiera się na normie wyrażonej w art. 1 Konstytucji RP, który mówi, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (por. B. Banaszkiewicz: Konstytucyjne prawo do własności /w:/ Konstytucyjne podstawy systemu prawa, red. M. Wyrzykowski, Warszawa 2001, s. 51). Toteż, przy interpretacji przepisów dotyczących wydatkowania dotacji powyższe względy determinują konieczność dawania prymatu wykładni językowej, a ponadto co do zasady przepisy, a także podejmowane w ich wykonaniu czynności prawne, powinny być interpretowane ścieśniająco".

Mając powyższe na względzie Minister Zdrowia, jako dysponent środków budżetowych przeznaczonych na oddłużanie przewidzianych do prywatyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej w skali całego kraju, oszczędnie gospodarując tymi środkami, aby równomiernie zaspokoić potrzeby wszystkich zainteresowanych podmiotów, przyznał skarżącemu środki finansowe przeznaczone wyłącznie na pokrycie istniejących zobowiązań obciążających budżet Powiatu z tytułu działalności SPZOZ w G. W powyższym wyroku NSA zasadnie i wprost wypowiedział się że w tego typu dotacjach nie wchodzi w grę pokrywanie ze środków budżetu centralnego wszystkich długów obciążających budżet jednostki samorządu terytorialnego. Zatem argumentację skarżącego sąd uznał za nie zasadną, gdyż z umowy łączącej strony i przepisów powszechnie obowiązujących wykładanych ściśle, jako wyjątki od zasady, wynika, że pokryte mogą być tylko istniejące wydatki i brak było podstaw do refundacji już pokrytych zobowiązań.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że są one niezasadne, gdyż przy wydaniu decyzji wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności, które były powodem stwierdzenia nienależnie pobranej dotacji przez Powiat. W sposób prawidłowo ustalono stan faktyczny i jego ocena wraz z zastosowanymi przepisami prawa znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawidłowo sporządzonej decyzji. Tym samym bezzasadne okazały się zarzuty wskazane w pkt 1, 2 i 4 skargi. Co więcej organ wbrew twierdzeniom działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz wiążącej strony umowy. Wskazać także należy, że przedmiotem sporu nie jest kwestia udzielenia dotacji, tylko nieprawidłowego jej wydatkowania. Obecnie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, że wniosek skarżącego o udzielenie dotacji, w dacie jego złożenia, spełniał ustawowe kryteria konieczne do jej otrzymania, co wynikało m.in. z przedłożonej dokumentacji. Dlatego też tę dotację otrzymał. Natomiast określenie prawidłowości wydatkowania udzielonej dotacji było możliwe jedynie po przedstawieniu przez Powiat końcowego rozliczenia otrzymanej dotacji (patrz § 3 ust. 2 umowy). Powiat na datę złożenia wniosku o udzielenie dotacji spełniał formalne kryteria umożliwiające ubieganie się o udzielenia dotacji. Natomiast zweryfikowanie jej wydatkowania było możliwe dopiero w trakcie rozliczenia umowy. Słusznie zauważył Minister w odpowiedzi na skargę, że z treści Uchwały Nr [...] Rady Powiatu w G. z [...] lutego 2013 r. w sprawie ustalenia wskaźnika zadłużenia SPZOZ w G., jasno wynikało, że Powiat przejmuje przed dniem przekształcenia zobowiązania SPZOZ G., których termin zapłaty minął w dniu poprzedzającym dzień przekształcenia SPZOZ G. w spółkę prawa handlowego "Szpital G." Sp. z o.o. Takie sformułowanie, zawarte w § 2 ww. Uchwały, w żaden sposób nie wskazywało, że zobowiązania odnoszą się wyłącznie do tych, które dotyczą zawartych ugód.

Prawidłowa wykładnia przepisów prawa oraz ustalony stan faktyczny, który nie doprowadził organu do pożądanego przez stronę rozstrzygnięcia nie mógł uzasadnić zarzutu naruszenia zasady zaufania.

Sąd również nie stwierdził naruszenia powołanych przepisów materialnych w skazanych w pkt 5-7 skargi, o czym szeroko wypowiedział się wyżej. W tym miejscu jedynie należy zauważyć, że organ nie mógł naruszyć art. 197 ust. 2 lit. a u.d.l., gdyż dotyczy on warunków uzyskania dotacji, a nie jej zwrotu. To, że dotacja przeznaczona była na pokrycie zobowiązań istniejących w szczególności wynika z wiążącej strony umowy oraz powyżej wyłożonych przepisów u.d.l., a nie ze wskazanego wyżej przepisu.

Odnośnie natomiast naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych, to należy zauważyć, że są one niezasadne. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 169 ust. 3). Stosownie natomiast do art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została nienależnie pobrana.

W myśl art. 169 ust. 5 pkt 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji - z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi.

W związku z powyższym w ocenie sądu organ w sposób prawidłowy zastosował powołane przepisy i zażądał zwrotu dotacji jako nienależnie pobranej w kwocie 77.691,33 zł wraz z odsetkami. Dotacja przyznana bowiem skarżącemu była nienależną, gdyż okoliczność spłaty zobowiązań przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia o udzielenie dotacji wyłączała możliwość ubiegania się o dotację na ten cel. Zatem udzielona dotacja była nienależna, gdyż przyznana została bez podstawy prawnej i jako taka podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia zapłaty. W ocenie sądu prawidłowo organ określił także datę początkową zwrotu odsetek wskazując jako dzień stwierdzenia nienależnie pobranej dotacji, dzień dokonania kontroli merytorycznej końcowego rozliczenia z wykorzystania dotacji, potwierdzony przez pracownika organu. Należy podkreślić, że uznanie, iż dotacja został pobrana nienależnie - w razie potwierdzenia tego ustalenia w postępowaniu dowodowym w sprawie o zwrot dotacji - uzasadnia naliczenie odsetek od daty tego stwierdzenia. Skoro postępowanie kontrolne tego wniosku zakończone w dniu [...] stycznia 2015r. wykazało nieprawidłowości, to właśnie tę datę należało uznać za datę o której mowa w art. 169 ust. 5 pkt 2 u.f.p. Przepis ten w żaden sposób nie wiąże ustalenia tej daty z określonym konkretnym aktem administracyjnym, w tym w szczególności z wydaną decyzją. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2010 r., II GSK 288/09 zasadnie wskazał, że cyt. "stwierdzenie w protokole kontroli skarbowej, że dotacja była pobrana nienależnie, w razie potwierdzenia tego ustalenia w postępowaniu dowodowym w sprawie o zwrot dotacji, uzasadnia naliczanie odsetek od daty tego stwierdzenia w protokole kontroli, bowiem już od tej daty strona powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu dotacji. Pogląd odmienny prowadziłby do sytuacji, że przez cały czas trwania postępowania o zwrot nienależnie pobranej dotacji, strona korzystałaby z nienależnie pobranych pieniędzy publicznych całkowicie "bezkosztowo", tj. bez obowiązku zapłaty odsetek za ten okres. Oczywiście wiążąca stronę data początkowa naliczania odsetek zostaje określona dopiero w decyzji o zwrocie dotacji i dopiero wówczas, kiedy postępowanie w sprawie o zwrot dotacji potwierdzi stwierdzenia zawarte protokole kontroli". Zatem prawidłowo organ ustalił datę naliczania odsetek.

Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.

Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.