Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 576/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia ... 2014r. (znak: ...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2014r. ... w przedmiocie ustalenia należności do zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267), stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z ... 2014r. (znak: ...) Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S., na podstawie art. 25, 27 ust. 1, 1a, 2, 3, 7 pkt 2, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012r., poz. 1228 ze zm., zwana dalej "ustawą"), ustalił kwotę zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej M. K. za okres od ... 2012r. do ... 2013r. w wysokości 2400,00 zł przyznanych decyzją z dnia ... 2012r. nr ... (pkt 1), kwotę wpłat przekazanych przez komornika na poczet świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej na dzień ... 2014r. w wysokości 0,00 zł (pkt 2), kwotę zwrotu, tj. kwotę świadczeń wypłaconych z funduszu 2400,00 zł pomniejszoną o kwotę wpłat 0,00 zł, która wynosi 2400,00 zł (pkt 3), ustawowe odsetki, naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu, do dnia spłaty, które na dzień ... 2014r. wynoszą 293zł oraz zobowiązał J. K. do zwrotu kwot ustalonych w pkt 3 i 4 decyzji z dalszymi odsetkami, w łącznej wysokości 2693,00 zł (pkt 5 i 6).

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z ... 2012r. (nr ...) Kierownik MGOPS przyznał T. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną M. K. na okres od ... 2012r. do ... 2013r. w wysokości 200,00 zł miesięcznie. Przez ten czas wypłacono z funduszu świadczenia w kwocie 2400,00 zł. Komornik sądowy nie przekazał na poczet świadczeń żadnej kwoty, jednocześnie od kwoty świadczeń naliczono odsetki, które na dzień ... 2014r. wynoszą 293zł. Biorąc powyższe pod uwagę do zwrotu pozostaje kwota 2693,00 zł. J. K. jako dłużnik alimentacyjny został zobowiązany do zwrotu wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu łącznie z ustawowymi odsetkami. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu ... 2014r., co potwierdza kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru.

W odwołaniu od tej decyzji z ... 2014r. J. K. zarzucił, że alimenty zostały mu naliczone z naruszeniem prawa wobec czego zażądał ich zwrotu w całości z ustawowymi odsetkami. Ponadto stwierdził, że Burmistrz ukrywa przestępstwo popełnione wobec niego i pozwala okradać Skarb Państwa, bowiem posiada pełną dokumentację.

Decyzją z dnia ... 2014r. (znak ...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z ... 2014r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji poprawnie przeprowadził postępowanie i wydał decyzję zgodną z prawem, w szczególności podkreślając, iż J. K. został uznany za dłużnika alimentacyjnego, wobec którego egzekucja alimentów okazała się bezskuteczna, w związku z czym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej do alimentów świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ zaznaczył jednocześnie, że decyzja ta nie jest decyzja uznaniową a rolą organu jest ustalenie czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczeń z funduszu i czy zostały one wypłacone. Wobec pozytywnego ustalenia powyższych faktów organ był zobowiązany do wydania przedmiotowej decyzji nakazującej zwrot przez dłużnika wypłaconych świadczeń. Decyzja ta została doręczona skarżącemu (pełnoletniemu domownikowi) w dniu ... 2014r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).

J. K. pismem datowanym na ... 2014r. ponownie odwołał się od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z ... 2014r. (...) wskazując, że naliczenie mu świadczeń alimentacyjnych powstało na podstawie fałszywego oświadczenia majątkowego T. K., które przez 10 lat jest zamiatane pod dywan przez MOPS i organy ścigania. Odwołujący się wniósł o rozpoznanie odwołania z urzędu na podstawie wniosków dowodowych w sprawach: ... Sądu Rejonowego w L., ... Sądu Rejonowego w L. Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w R., a także akt sprawy ... Prokuratury Rejonowej w L.. Podkreślił, że wszechstronna analiza dokumentacji Burmistrza Miasta i Gminy S. i ww. akt prokuratorskich oraz sądowych z jego udziałem doprowadzi do zmiany po stronie dłużników w sprawie.

Postanowieniem z dnia ... 2014r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania J. K.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona odwołaniem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2014r. w przedmiocie ustalenia należności do zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego była już przedmiotem odwołania wniesionego ... 2014r. w wyniku czego SKO wydało decyzję ... 2014r. (...) utrzymującą w mocy zaskarżone orzeczenie Burmistrza. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji i niedopuszczalne jest uwzględnienie drugiego odwołania od tej samej decyzji. Kolegium podało, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a strona w niniejszej sprawie strona wyczerpała przysługujące jej środki odwoławcze i tym samym ponowne odwołanie stało się niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.

J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2014r. (znak: ...), wnosząc o "anulowanie obydwu decyzji bowiem do naliczenia alimentów doszło na drodze przestępstwa", prowadzenie procesu w oparciu o zażądanie akt sprawy Ds. ... Prokuratury Rejonowej w L., które potwierdzają powyższe przestępstwo i z udziałem Prokuratora Okręgowego w B., bowiem w sprawie ukrywane jest zorganizowane przestępstwo kryminalne i pranie pieniędzy przy pełnej akceptacji MGOPS w S. i Rady Miasta i Gminy S.. Nadto skarżący wniósł o przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

Pismem z ... 2014r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. poinformował, iż nie wstępuje do postępowania w sprawie, albowiem skarżący będzie miał zapewnioną pomoc prawną przez ustanowionego adwokata ( k. 62 akt sądowych).

W dniu ... 2015r. wpłynęły do Sądu pisma skarżącego oraz adwokata, zawierające wnioski o zniesienie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień ... 2015r. z uwagi na fakt, iż skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z leczeniem schorzeń serca oraz nie wyraża zgody na przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Do wniosków dołączono zaświadczenie lekarskie nr ... z dnia ... 2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). W ramach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do kwestii proceduralnej, czyli zgłoszonego przez skarżącego oraz jego pełnomocnika, w przeddzień rozprawy w dniu ... 2015r., wniosku o zniesienie (przełożenie) terminu rozprawy wyznaczonego na dzień ... 2015r. z uwagi na fakt, iż skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z leczeniem schorzeń serca oraz nie wyraża zgody na przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Skarżący podniósł, że jest po operacji usunięcia guza nerki na zwolnieniu lekarza sądowego, więc nie posiada zdolności procesowych, wniosków także nie był w stanie skontaktować się z pełnomocnikiem w celu wyjaśnienia faktów i dowodów w sprawie. W posiedzeniu sądu chce uczestniczyć obok pełnomocnika z urzędu i osobiście złożyć zeznania dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Do wniosków dołączono zaświadczenie lekarskie nr ... z dnia ... 2014r., zgodnie z którym J. K. nie może się stawić w dniu ...2014r. na wezwanie (zawiadomienie) Sądzie Okręgowym w T.. Przewidywany termin do stawienia się na wezwanie Sądu określono w tym zaświadczeniu na ....2015r.

Na podstawie akt niniejszej sprawy ustalono, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia ... 2014r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata (k.15-16 akt sądowych), w następstwie czego Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie adw. K. M. (pismo z ...2014r. k. 24 akt sądowych). Termin rozprawy został wyznaczony na dzień ... 2004r., o czym zawiadomiono pełnomocnika w dniu ...2014r. (k.32 i 59 akt sądowych). W dniu ... 2014r. skarżący złożył w Sądzie osobiście wniosek o zwolnienie z obowiązku pełnomocnika z urzędu adw. K. M., bowiem zachowała się wobec niego niewłaściwie, podejmowała działania na jego szkodę i stracił do niej zaufanie. Skarżący wniósł jednocześnie o wystąpienie do ORA w T. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu adw. A. R., prowadzącej kancelarię we W., która jest już jego pełnomocnikiem z urzędu w sprawach karnych, cywilnych i zna temat. Skarżący wniósł o przedłużenie terminu posiedzenia sądu wyznaczonego na ....2014r. do czasu wyznaczenia wskazanego adwokata, jako jego pełnomocnika w sprawie oraz o kierowanie korespondencji do adw. A. R., bowiem jego stan zdrowia się pogorszył co powoduje, że może znaleźć się w szpitalu i nie będzie mógł odebrać korespondencji. Do pisma skarżący dołączy między innymi zaświadczenie o pobycie w szpitalu w dniach ...2014r. oraz zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA potwierdzające niezdolność do pracy w okresie od ... do ....2014r., ze wskazaniem chory może chodzić (pkt 15) (k.42 i 43 akt sądowych).

Wobec powyższego, na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawa została zdjęta z wokandy wyznaczonej na dzień ... 2014r. Po odwołaniu przez właściwą ORA adw. K. M. z funkcji pełnomocnika z urzędu skarżącego w niniejszej sprawie, wniosek skarżącego wraz z odpisem postanowienia sądu przekazano Dziekanowi ORA w T. celem wyznaczenia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia ... 2014r. ORA w T. poinformowała o wyznaczeniu adw. A. R. jako pełnomocnika z urzędu J. K. w niniejszej sprawie (k. 75 akt sądowych). Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień ... 2015r., o czym zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu ... 2014r. (k. 85 i 87 zwrotne potwierdzenia odbioru). Na rozprawie w dniu ... 2015r. nie stawił się skarżący, ani jego pełnomocnik, który został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, iż nie zaistniały w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki do odroczenia rozprawy.

Zgodnie z art. 109 P.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W konsekwencji w orzecznictwie sądowym powszechnie uznaje się, że wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest "znaną sądowi przeszkodą" w rozumieniu przytoczonego przepisu, co w zasadzie w każdym przypadku pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy. Niemniej jednak pamiętać należy, że choroba, na którą powołuje się strona, musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy spełnieniu obu tych warunków stanowi ona podstawę odroczenia rozprawy.

Oceniając więc na gruncie konkretnej sprawy, czy oba te warunki zostały spełnione należy mieć na względzie zarówno statuowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, jak i wynikający z art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a. bezwzględny zakaz pozbawiania strony możności obrony jej praw. Należy też mieć na względzie nałożony na Sąd w art. 7 P.p.s.a. obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

Obecność stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest obowiązkowa, aczkolwiek jest ich uprawnieniem. Zgodnie z art. 107 P.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

W ocenie Sądu, skarżący oraz jego pełnomocnik wnosząc ponownie o odroczenie kolejnego terminu rozprawy w sprawie, nie wykazali, iżby stan zdrowia skarżącego stanowił niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę uniemożliwiająca skarżącemu obecność na rozprawie w dniu ... 2015r. a tym bardziej obronę jego praw i przedstawienie stanowiska w sprawie w formie pism procesowych bądź przez wyznaczonego zgodnie z dyspozycja skarżącego konkretnie wskazanego przez niego pełnomocnika z urzędu adw. A. R.. Przede wszystkim wbrew twierdzeniu w piśmie wniesionym faxem oraz pocztą elektroniczną w przeddzień rozprawy skarżący nie wskazał żadnego dowodu potwierdzającego, że jego stan zdrowia uniemożliwiał uczestnictwo w rozprawie. Podkreślić należy, że skarżący powołał się na to, że przebył operację usunięcia guza nerki, jest "na zwolnieniu lekarza sądowego do ...2015r.". Przede wszystkim skarżący nie podał kiedy dokładnie odbyła się operacja, nie przedłożył również żadnego dokumentu potwierdzającego aktualną niezdolność do pracy, w tym to, że nie może chodzić. Przedłożone wraz z wnioskiem z ....2015r. zaświadczenie nr ... z dnia ....2014r stwierdza, że skarżący nie mógł się stawić w dniu ....2015r. w postępowaniu toczącym się przez Sądem Okręgowym w T. w innej sprawie. Zawiera ono informację o przewidywanym w trakcie dokonania badania terminie zdolności do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie – ....2015r. W ocenie sądu dokument ten, wbrew ocenie skarżącego nie stanowi potwierdzenia niemożliwości przezwyciężenia przez niego przeszkody w stawieniu się przed tutejszym sądem na rozprawę w dniu ... 2015r. Nie jest w szczególności zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym aktualną niezdolność skarżącego do pracy. Nadto podkreślenia wymaga, że na wyraźne żądanie skarżącego, został odwołany uprzednio wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat i ORA w T. wyznaczyła jako pełnomocnika dla skarżącego wskazaną przez niego adw. A. R., prowadzącą kancelarię we W., czyli bliżej miejsca zamieszkania skarżącego. Dodatkowo skarżący uzasadniał, że ten właśnie adwokat jest jego pełnomocnikiem z urzędu również w innych postępowaniach cywilnych i karnych i zna sprawę.

Z analizy akt sądowych wynika, że w dniu ... 2014r. upoważniona przez pełnomocnika skarżącego aplikant sądowy zapoznawała się z aktami niniejszej sprawy. Nadto w dniu ... 2014r. doręczono pełnomocnikowi wnioskowane kserokopie kart akt sądowych oraz administracyjnych. Podkreślenia wymaga, iż w dniu ... 2014r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień ... 2015r. (k. 87 zwrotne potwierdzenia odbioru). Na rozprawie w dniu . 2015r. nie stawił się jednak skarżący, ani jego pełnomocnik, który został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie.

W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia zatem wymaga, iż wyznaczony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik dysponował czasem i możliwościami skontaktowania się ze skarżącym, jak sam podkreślał skarżący znał wcześniej okoliczności związane z niniejszą sprawą. Ani pełnomocnik, ani skarżący nie przedłożyli w postępowaniu dodatkowych informacji, pism procesowych, ograniczając się do złożenia kolejnego wniosku o odroczenie terminu rozprawy, i to w jej przeddzień. Zważyć należy, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie stawił się na rozprawę, mimo, iż w żaden sposób nie uzasadnił niemożliwości na niej obecności. Powyższe zaniedbanie pełnomocnika uniemożliwiło także sądowi ewentualne doprecyzowanie i wyjaśnienie innych nagłych nadzwyczajnych okoliczności nie przywoływanych we wniosku z ....2015r., które uzasadniałyby odroczenie terminu rozprawy w dniu ... 2015r.

Mając powyższe na uwadze sąd zważył, iż skarżący nie zostało pozbawiony możliwości obrony swoich praw w niniejszym postępowaniu, czy to osobiście, czy w szczególności przy pomocy ustanowionego dla niego z urzędu pełnomocnika. Wniosek zmierzał w istocie wyłącznie do dalszego przedłużania postępowania sądowego. Dodatkowo nadmienić należy, iż przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyłącznie kwestia legalności zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności powtórnego odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2014r. znak ..., stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego w dniu ... 2014r. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2014r. (znak ...) o ustaleniu kwoty zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej i zobowiązaniu do zwrotu J. K..

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia proceduralnego stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.), dalej jako: "K.p.a.", zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na tego typu postanowienie formalne, jako kończące postępowanie w sprawie administracyjnej przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.)

Na tle przepisu art. 134 K.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a.

Podkreślenia wymaga, iż postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie lub zażalenie nie może zostać rozpoznane.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia z dnia ... 2014r. Kolegium wskazało, czemu nie zaprzeczył skarżący, że wniósł on uprzednio odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2014r. (...) ustalająca kwotę zwrotu przez skarżącego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej wraz z odsetkami, w wyniku czego sprawa została rozpatrzona przez Kolegium, które decyzją z dnia ... 2014r. (...) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z pouczeniem od tej ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skarżącemu przysługiwała, w terminie 30 dni od jej otrzymania, skarga do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Nie wynika z akt sprawy, ani rejestrów sądowych, aby J. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B..

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 K.p.a.). Od decyzji organu pierwszej instancji służy stronie postępowania odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.), w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (129 K.p.a.). Decyzja organu odwoławczego wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej na skutek odwołania, kończy ostatecznie postępowanie w administracyjnym toku instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja SKO z dnia ... 2014r., wydana na skutek odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z ... 2014r. ustalającej kwotę zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, jest zatem decyzją ostateczną w tej sprawie administracyjnej. Wobec powyższego bezsprzecznie należy stwierdzić, iż skarżący wyczerpał drogę przysługujących mu środków odwoławczych w stosunku do decyzji nieostatecznych (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 9, str. 644, Duże Komentarze Becka, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2008r.; postanowienie NSA z 4 grudnia 2014r., sygn. akt II GSK 2369/14)

Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, iż w takiej sytuacji faktycznej i prawnej nie przysługiwało już skarżącemu ponowne odwołanie (pismo z dnia ... 2014r.) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z ... 2014r. Zaistniały zatem podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania, w rozumieniu art. 134 K.p.a. Organ odwoławczy, wbrew oczekiwaniu skarżącego, nie mógł kolejny raz rozstrzygać merytorycznie sprawy rozstrzygniętej już co do istoty swoją ostateczną decyzją z dnia ... 2014r.

Wskazać przyjdzie, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.), zgodnie z którą uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego służące wzruszeniu decyzji z powodu ich wadliwości regulują np. przepisy rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli zatem wolą skarżącego było wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej winien złożyć nie ponowne odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. .... lecz odpowiednio do rodzaju wadliwości określonych w ww. przepisach np. wniosek o wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną (art. 145 i nast. K.p.a.) lub o stwierdzenie nieważności (art. 156 K.p.a.). Na marginesie odnosząc się do zarzutów pisma skarżącego z dnia ... 2014r. należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, między innymi jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (pkt 1),gdy decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (pkt 2) lub gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowodowy istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego ( § 2). Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa ( § 3).

Z kolei po myśli art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W doktrynie administracyjnej nie budzi wątpliwości, że o charakterze pisma strony nie decyduje jej tytuł, lecz treść żądania. Jeżeli zatem wolą skarżącego wyrażoną w piśmie złożonym w dniu ... 2014r., adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz Burmistrza Miasta i Gminy S., nie było ponowne odwołanie się od decyzji organu pierwszej instancji z dnia ... 2001r. lecz wykazanie kwalifikowanej wadliwości tej decyzji, które skutkować winno zdaniem skarżącego jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych, a nie w trybie odwołania, winien on na obecnym etapie postępowania pisemnie poinformować o tym organ wskazując jednoznacznie na treść i podstawę swojego żądania np. czy domaga się wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności i na jakiej przesłance.

Jednocześnie jedynie na marginesie uwzględniając okoliczność, że skarżący jest reprezentowany w niniejszym postępowaniu sądowym przez profesjonalnego pełnomocnika, winien rozważyć, czy obecnie istnieją podstawy i powinien dążyć do wzruszenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2014r. o ustaleniu kwoty zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, wydanej na podstawie art. 25, art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3, ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czy tez wcześniejszych ostatecznych decyzji administracyjnych lub innych orzeczeń stanowiących w istocie podstawę do ustalenia wysokości świadczeń alimentacyjnych należnych osobie uprawnionej M. K..

Podnoszony bowiem przez skarżącego w odwołaniu zarzut związany z naliczeniem świadczeń alimentacyjnych "na podstawie sfałszowanego oświadczenia majątkowego T. K." nie pozostaje w bezpośrednim związku z istota i zakresem rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza z ... 2014r., która orzeka wyłącznie o zwrocie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, na podstawie innej ostatecznej decyzji – decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia ... 2012r., która organ przyznał T. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną M. K. na okres od ....2012. do ....2013r. w określonej wysokości.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 1228 z późn.zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego ( ust.2). Oznacza to zatem, ż decyzja w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności otrzymanych z funduszu przez osobę uprawnioną, która obecnie próbuje zwalczać skarżący, jest wyłącznie następstwem uprzedniej decyzji administracyjnej w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z uwagi na wskazaną istotę i charakter zaskarżonego postanowienia Sąd w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może objąć kontrolą postępowania administracyjnego zakończonego uprzednią ostateczną decyzją SKO we W. z dnia ... 2014r. utrzymującą w mocy kwestionowaną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z ... 2014r. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych aby Sąd mógł uwzględniając skargę z dnia ... 2014r. na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania objąć kontrolą również legalność decyzji organu pierwszej instancji.

Z powyższych względów brak było również podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego zmierzających do przeprowadzenia przez sąd administracyjny z udziałem Prokuratora Okręgowego własnego postępowania mającego ustalić, istotne zdaniem skarżącego okoliczności merytoryczne oraz potwierdzenie popełnienia przestępstwa, pozostające poza zakresem kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych danej sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem oceny sądu jest prawidłowość - pod względem zgodności z prawem - postępowania przed organami administracji i wydanego rozstrzygnięcia. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej wobec czego sąd co do zasady opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji. Art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia uzupełniająco dowodów z dokumentów, tylko w sytuacji gdy jest to w ocenie sądu niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje przeprowadzania dowodów z zeznań świadków lub stron.

Z tych powodów, wniosek skarżącego o przeprowadzeni dowody z dokumentów, który w ocenie Sądu nie był niezbędny do wyjaśnienia istoty niniejszej sprawy, na podstawie art. 106 § 3 a contrario P.p.s.a. podlegał oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosowanie do wyniku sprawy oraz art. 210 § 1 P.p.s.a. Sąd wobec niezgłoszenia do zamknięcia rozprawy wniosku o przyznanie należnych kosztów nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.