Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2267/02
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 1-3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 22 ust. 1, art. 25
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 1, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
article: art. 7 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz. 926
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie danych osobowych.
Teza: 1. Organy Państwowej Inspekcji Pracy mają charakter organów władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o wytworzonej przez te organy i znajdującej się w ich posiadaniu dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, wystąpień, stanowisk oraz wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających /art. 4 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a", tiret - drugie/.

2. Zakres udzielonej informacji może być ograniczony między innymi ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem na ochronę danych osobowych oraz prawo do prywatności /art. 22 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2/.

TEZY

1. Organy Państwowej Inspekcji Pracy mają charakter organów władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o wytworzonej przez te organy i znajdującej się w ich posiadaniu dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, wystąpień, stanowisk oraz wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających /art. 4 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a", tiret - drugie/.

2. Zakres udzielonej informacji może być ograniczony między innymi ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem na ochronę danych osobowych oraz prawo do prywatności /art. 22 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jacka B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia 2 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - uchyla zaskarżoną decyzje wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, (...).


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy w K., rozpatrując odwołanie Jacka B. decyzją z dnia 2 sierpnia 2002 r. (...), na podstawie art. 138 par. 1 Kpa oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /t.j. Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362 ze zm./, utrzymał w mocy decyzję Inspektora Pracy w K. z dnia 12 lipca 2002 r. (...), którą odmówiono odwołującemu się udostępnienia informacji publicznej poprzez udzielenie "dokumentacji przebiegu i efektów kontroli Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego przeprowadzonej w 2001 r. w związku ze skargą gazety "S."

W uzasadnieniu decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w K., przytoczono następujące ustalenia:

Inspektor Pracy w K. decyzję z dnia 12 lipca 2002 r., odmawiającą udzielenia opisanej wyżej informacji publicznej oparł na przepisach art. 25 ust. 2, art. 26 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/ w zw. 2 art. 10 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /t.j. Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362 ze zm./. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Jacek B. wnioskiem z dnia 11 czerwca 2002 r. domagał się udostępnienia zanonimizowanej informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii: - protokołu z kontroli przeprowadzonej w 2001 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w związku ze skargą czasopisma "S." na naruszenia przepisów o czasie pracy nauczycieli akademickich w zakresie godzin ponadwymiarowych, oraz wystąpienia pokontrolnego i odpowiedzi pracodawcy.

Zdaniem Inspektora Pracy, kontrola Wydziału Prawa i Administracji UJ, do wyników której domaga się Jacek B. dostępu, została zakończona przed wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. przepisów ustawy z dnia ó września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na brzmienie przepisu art. 25 ust. 1 ustawy, że przepisy ustawy stosuje się do spraw z zakresu dostępu do informacji rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, zakończonych po jej wejściu w życie, Inspektor Pracy zajął stanowisko, iż żądanie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy.

W odwołaniu złożonym zgodnie z udzielonym pouczeniem Jacka B. podnosił, że przepisom ustawy podlegają informacje wytworzone i zebrane zarówno po jak i przed jej wejściem w życie, a odmowa udzielenia tych informacji narusza nie tylko przepisy ustawy ale także art. 54 i art. 61 Konstytucji RP.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Okręgowy Inspektor Pracy, podzielił stanowisko, że powstanie obowiązku udostępnienia informacji publicznej determinowane jest czasem, z którego informacja pochodzi. W ocenie organu odwoławczego, odmienne stanowisko prowadziłoby do uznania przepisu art. 25 ustawy za bezprzedmiotowy i niepotrzebny Powołano się także na ogólną zasadę niedziałania prawa wstecz, oraz zasadę, że źródłem obowiązków może być tylko przepis ustawy.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Jacek B. z wnioskiem o jej uchylenie wraz z decyzją poprzedzającą. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 61 ust. 1, 2 i 4 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konstytucji RP, oraz art. 25 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano, że wniosek o udzielenie zanonimizowanej informacji publicznej złożono dnia 11 czerwca 2002 r., a więc pod rządem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r., a jej przepis art. 25 ust. 1, nie może stanowić przeszkody w dostępie do informacji o wynikach kontroli przeprowadzonej przed dniem 1 stycznia 2002 r. Podkreślono, że NIK czy Inspekcja Pracy w innych okręgach udzielają informacji publicznej co do kontroli w zakresie tej samej problematyki przeprowadzonych w latach znacznie wcześniejszych. Zdaniem skarżącego, nawet w okresie pomiędzy obowiązywaniem Konstytucji RP, a początkiem obowiązywania powyższej ustawy, przepisy art. 61 ust. 1 i 2 dawały bezpośrednie umocowanie do żądania informacji, a interpretacja, że wytworzone w tym okresie zasoby informacji są niedostępne jest bezprawna.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko, iż podstawę odmowy udzielenia informacji stanowił przepis art. 25 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazano jako dodatkową przesłankę odmowy okoliczność, że żądany do udostępnienia protokół kontroli zawiera głównie wykazy imienne nauczycieli akademickich zatrudnionych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego i przydzieloną im liczbę godzin ponadwymiarowych, a zatem stanowi on zbiór - udanych osobowych podlegających ochronie w trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych /t.j. Dz.U. 2002 nr 101 poz. 926/. Powołano się na przepis art. 23 tej ustawy określający tryb udostępniania danych ze zbiorów o danych osobowych. Zdaniem organu "ponadto wątpliwości prawne budzi treść wniosku skarżącego o udostępnienie zanonimizowanego protokołu z kontroli", gdyż jest to dokument urzędowy i wyrażane są poglądy o niedopuszczalności retuszowania jego treści.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona, gdyż odmowa udzielenia żądanej informacji publicznej narusza prawo.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/, weszła w życie - w zakresie wskazanym przepisem jej art. 26 - z dniem 1 stycznia 2002 r. Wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony został w dniu 17 czerwca 2002 r. /data wpływu/, a zatem po dniu wejścia w życie ustawy. Już z tej przyczyny, nie mógł mieć zastosowania w sprawie przepis art. 25 ust. 1 i 2 ustawy. Przepis ten, pomieszczony w Rozdziale 3 ustawy - przepisy o zmianie przepisów obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe - reguluje zasady stosowania ustawy do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, zainicjowanych przed dniem 1 stycznia 2002 r., i niezakończonych w tym dniu ostatecznym lub prawomocnym rozstrzygnięciem.

Brzmienie przepisów powyższej ustawy o dostępie do informacji publicznej - zwanej dalej ustawą - wskazuje, że realizacja "prawa dostępu do informacji" publicznej w przewidzianych ustawą formach /art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3/, wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech /pozytywnych/ przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2, tj. zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustawy, musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, tzn. określony w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie /art. 4 ust. 3/.

Brak, którejkolwiek z tych przesłanek, uzasadnia odmowę udzielenia informacji. Jednakże istnienie tych przesłanek, nie przesądza samo przez się o obowiązku udzielenia informacji, gdyż w świetle art. 5 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, w zakresie i na zasadach określonych przepisami o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych /ust. 1/, jak i w zakresie i na zasadach określonych przez tę ustawę /ust. 2-4 art. 5, art. 22/.

W świetle brzmienia przepisu art. 25 ust. 1 ustawy, oczywiście błędne jest stanowisko zaskarżonej decyzji, determinujące powstanie uprawnienia do żądania informacji publicznej czasem, z którego informacja pochodzi /w którym została wytworzona/.

Dokumentacja przebiegu i efektów kontroli, oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów przeprowadzających kontrolę, stanowią tzw. dane publiczne podlegające udostępnieniu jako informacja publiczna /art. 6 ust. 1, pkt 4 lit. "a", tiret-drugie/.

Zgodnie z przepisami art. 1 oraz 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /t.j. Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362/, Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a tworzą ją między innymi okręgowe inspektoraty pracy oraz działający w ramach terytorialnej właściwości okręgowych inspektoratów pracy - inspektor pracy.

Organy Państwowej Inspekcji Pracy, wyposażone są w kompetencje wydawania nakazów w formie decyzji, sprzeciwów i wiążących wystąpień, a w postępowaniu przed tymi organami w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź w przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego /art. 9, art. 21 a w zw. z art. 10 i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy/.

W świetle powyższego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mają charakter organów władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o wytworzonej przez te organy i znajdującej się w ich posiadaniu dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, wystąpień, stanowisk oraz wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających /art. 4 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a", tiret - drugie/.

Zakres udzielonej informacji, może być ograniczony między innymi ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem na ochronę danych osobowych oraz prawo do prywatności /art. 22 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2/.

Spośród żądanych przez skarżącego do udostępnienia informacji publicznych, tylko załącznik do protokołu z kontroli pracodawcy - Wydziału Prawa i Administracji U. J., zawiera dane osobowe, oraz rozbicie na poszczególne jednostki organizacyjne /katedry, zakłady, instytuty/, których oznaczenie umożliwia identyfikację osób w nich zatrudnionych mimo braku danych personalnych o tych osobach.

Skarżący domagał się udzielenia informacji publicznej z zachowaniem formy bezosobowej /zanonimizowanej/.

Wbrew stanowisku strony przeciwnej, w świetle przepisu art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych /t.j. Dz.U. 2002 nr 101 poz. 926/ w zw. z jej art. 7 ust. 2, nie ma przeszkód w udzieleniu skarżącemu także informacji publicznej - zestawienia godzin ponadwymiarowych na Wydziale Prawa i Administracji U. J. w roku akademickim 1999/2000, stanowiącego załącznik do protokołu kontroli pracodawcy z dnia 29.01.2001 r., przetworzonego w formę uwzględniającą ochronę danych osobowych osób figurujących w tym zestawieniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, w związku z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/ orzeczono jak w punkcie I sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącego zastępowanego przez pełnomocnika adwokata kosztów postępowania w kwocie 325 zł oparto na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.