Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 290/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30c ust. 3 pkt 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.), Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 1 września 2011r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/OI 290/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 oraz Nr 227, poz. 1505), § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187 poz. 1929 z późno zm.), po rozpatrzeniu odwołania, od producenta rolnego K.W., o odmowie przyznania płatności na zalesianie wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr "[...]" o odmowie przyznania płatności na zalesianie z dnia "[...]", w sprawie K.W., znak sprawy "[...]".

Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania K.W. płatności kontynuacyjnych wynikających z zalesienia gruntów rolnych.

W dniu 11 czerwca 2010 roku do Piskiego Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, który został złożony w związku z nabyciem gospodarstwa rolnego położonego w obrębie wsi M., gmina B., w celu przejęcia zobowiązań i płatności na zalesianie gruntów rolnych przez aktualnego właściciela K.W.

Następnie w dniu 31 sierpnia 2010 roku do organu I instancji wpłynęło pismo zatytułowane "zawiadomienie o wystąpieniu okoliczności siły wyższej", w którym powiadomiono o wystąpieniu siły wyższej - choroby wnioskodawcy. W piśmie zawarto także prośbę o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności w celu przejęcia zobowiązań i płatności zalesieniowych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyjaśnił, że K.W. ubiega się o przejęcie płatności i zobowiązań zaciągniętych przez G.W., którego wniosek o przyznanie płatności na zalesianie został pozytywnie rozpatrzony.

W dniu 24 maja 2007 roku organ I instancji wydał decyzję, którą przyznał G.W. płatność na zalesianie, w wyniku czego podjął on zobowiązanie określone w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku, Nr 187, poz. 1929, ze zm.).

Dodatkowo podkreślono, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego (sygn. akt I "[...]") z dnia 30 września 2009 roku, z dniem uprawomocnienia się ww. orzeczenia, czyli z dniem 22 października 2009 roku, własność gospodarstwa rolnego położonego we wsi M., gmina B. nabył K.W. wraz ze współmałżonką, w wyniku rozwiązania umowy dożywocia z dnia 22 lipca 1994 roku.

Organ I instancji podał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, zgodnie z którym, w przypadku gdy przeniesienie własności działek rolnych objętych wnioskiem, co do którego przyznano płatność na zalesianie gruntów rolnych, nastąpiło po dniu wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, stosuje się przepisy zawarte w § 11 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 ww. aktu prawa krajowego.

Organ I instancji uznał, że zgodnie z powyżej wskazanymi przepisami, przejęcie zobowiązań i prawa do płatności zalesieniowych przysługujących poprzedniemu właścicielowi zalesionych działek rolnych jest możliwe, gdy własność powyższych gruntów rolnych została przeniesiona na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy oraz w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działek do kierownika biura powiatowego ARiMR złożony zostanie wniosek o przyznanie płatności, w którym nowy właściciel zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3, tj. do pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez okres 5 lat od jej założenia i prowadzenia jej przez okres 20 lat od uzyskania pierwszej płatności na zalesianie.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, własność gruntów, na których jest prowadzona uprawa leśna została przeniesiona w wyniku wyroku Sądu Rejonowego z dnia 30 września 2009 roku o rozwiązaniu umowy dożywocia, co oznacza, że nie została zachowana forma przeniesienia własności działek rolnych obciążonych zobowiązaniem zalesieniowym.

Organ I instancji zaznaczył, że prawodawca przewiduje możliwość przekazania zobowiązań i płatności zalesieniowych tylko w przypadku przekazania gruntów rolnych na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy, zaś nabycie gruntów w wyniku wyroku sądowego nie spełnia przesłanek określonych w rozporządzeniu zalesieniowym.

Jednocześnie podano, że K.W. nie zachował 35 dniowego terminu na złożenie w biurze powiatowym ARiMR wniosku o przyznanie płatności zalesieniowych. Powyższe jest warunkiem przejęcia prawa do płatności zalesieniowych i zobowiązań ciążących na poprzednim właścicielu gruntów. Strona zobowiązana zatem była do przedłożenia wyroku sądu w ciągu 35 dni od dnia 22 października 2009 roku, tj. od dnia uprawomocnienia się przedmiotowego orzeczenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał jednocześnie, że ww. termin jest terminem materialnoprawnym, nieprzywracalnym. Dodatkowo wyjaśniono, że instytucja przywracania terminów, o której mowa w art. 58 oraz 59 kpa, dotyczy tylko i wyłącznie terminów procesowych.

Mając na uwadze powyższe podkreślono, że wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności zalesieniowych w celu przejęcia prawa do płatności i zobowiązań zalesieniowych, nie może zostać rozpatrzony pozytywnie.

Ponadto nie uwzględniona została podnoszona przez producenta rolnego kwestia zaistnienia siły wyższej, która uniemożliwiła mu złożenie wniosku, o którym mowa powyżej, a którego termin na złożenie przewidziany został w § 11 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego.

Dodatkowo podano, że § 13 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego, o którym strona wspomina w ww. piśmie, stanowi o odstąpieniu od zwrotu płatności w wyniku zaistnienia siły wyższej, w tym m.in. choroby zobowiązanego, w wyniku której nie mogą być realizowane zobowiązania wynikające z zalesiania gruntu rolnego. Jednocześnie wskazano, że ww. przepis wszedł w życie w dniu 15 lipca 2010 roku, jednakże do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, w związku z powyższym w sprawie K.W. powyżej wskazany przepis nie ma zastosowania.

Mając na uwadze powyższe wskazano, że w przedmiotowej sprawie K.W. o przejęcie płatności na zalesianie gruntów rolnych odmówiono ich przyznania, w związku z niezachowaniem formy oraz terminu przekazania płatności zalesieniowych.

Jednocześnie podkreślono, że w przypadku niedotrzymania przez nowego właściciela zalesionych gruntów rolnych terminu, o którym mowa w § 11 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego, uznać należy, że przejął on jedynie zobowiązanie podjęte przez poprzedniego właściciela gruntów, bez możliwości przejęcia płatności na zalesianie.

Organ I instancji podał też, że obowiązek zwrotu otrzymanych płatności przez poprzedniego właściciela związany jest z niedotrzymaniem podjętych zobowiązań. Na poprzednim właścicielu spoczywa obowiązek zwrotu otrzymanych płatności tylko w razie niedotrzymania podjętego zobowiązania, czyli wystąpienia przesłanek, o których mowa w § 13 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego, tj. w przypadku nieprzekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na miejsce położenia zalesionych działek, najpóźniej w piątym roku realizacji planu zalesienia, bądź zlikwidowania uprawy leśnej przed upływem 20 lat, od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, chyba, że wojewoda wydał decyzję zmieniającą przeznaczenie gruntu, zgodnie z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Od decyzji z dnia "[...]" K.W. odwołał się, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych w związku ze zmianą właściciela gospodarstwa rolnego położonego we wsi M. Skarżący w piśmie z dnia 30 stycznia 2011 roku zwrócił się także z prośbą o pouczenie stron postępowania w kwestii osoby uprawnionej do otrzymania płatności na zalesianie na rok 2010 i 2011.

W dalszej części odwołania K.W. podał, iż nie zgadza się z odmową przyznania zalesieniowych płatności kontynuacyjnych i, że nie otrzymał informacji na temat praktycznego zastosowania przepisów prawa Unii Europejskiej, zwłaszcza rozporządzenia, którego przepisy przewidują występowanie okoliczności siły wyższej. Uznał on, że Kierownik Piskiego Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję z dnia "[...]" nieprawidłowo oparł się tylko i wyłącznie na literalnym brzmieniu polskiego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, a nie opiera się na podstawie prawnej i interpretacji prawa wynikającej z całości przepisów obowiązujących w Polsce.

Skarżący podał, że skoro rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 jest aktem prawa stosowanym bezpośrednio przez wszystkie organy państw członkowskich, to niezależnie od daty nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów, przepisy dotyczące wystąpienia siły wyższej obowiązywały.

K.W. wniósł także o wyjaśnienie, dlaczego płatność na zalesianie gruntów rolnych została odmówiona zarówno mu, jak i G.W., w sytuacji, gdy 30 września 2009 roku nie zawarto żadnej umowy, która przeniosłaby własność nieruchomości, ani nie wystąpiła też okoliczność otwarcia spadku. Strona podała, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła okoliczność nieprzewidziana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, a mianowicie sądowe rozwiązanie umowy dożywocia przez Piski Sąd Rejonowy.

Mając na uwadze powyższe skarżący uważa, że 35 dniowy termin dotyczy umownego przeniesienia własności nieruchomości lub odziedziczenia gospodarstwa rolnego w drodze spadku, nie zaś sądowego rozwiązania umowy dożywocia. Strona jest zdania, że zastosowanie analogii w ww. przypadku może mieć miejsce tylko i wyłącznie na korzyść strony.

W dalszej części odwołania z dnia 30 stycznia 2011 roku wniósł o wskazanie przepisu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm.), gdzie zawarta została definicja przepisu materialnego oraz usystematyzowania, które przepisy zaliczają się do prawa materialnego i jaka jest podstawa zakazu przywracania terminów materialnoprawnych.

K.W. wskazał jednocześnie, iż nigdy nie został prawidłowo pouczony o swoich obowiązkach, a występujące niejasności są rozpatrywane na niekorzyść rolnika.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wskazał, że odwołanie K.W. nie zasługuje na uwzględnienie, zaś dokonane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ustalenia stanu faktycznego i prawnego uznał za prawidłowe.

Organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreśla, że momentem, w którym nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa z jest dzień 22 października 2009 roku, tj. moment uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 30 września 2009 roku, zatem od tego dnia liczyć należy termin określony w przepisach dotyczący przyznania płatności zalesieniowych na przejęcie zobowiązań i prawa do płatności. Przytoczył treść § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku, nr 187, poz. 1929, ze zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że sądowe rozwiązanie umowy dożywocia nie spełnia warunku przeniesienia własności w drodze umowy.

Dodatkowo zaznaczył, że K.W. składając dopiero w dniu 11 czerwca 2010 roku wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010 wraz z innymi dokumentami poświadczającymi przejęcie zobowiązań po G.W., uchybił 35 dniowemu terminowi na dokonanie powyższego, albowiem był on liczony od dnia 22 października 2009 roku, tj. od dnia uprawomocnienia się wyroku o rozwiązanie umowy dożywocia. Organ II instancji nie podziela stanowiska skarżącego, iż ww. termin winien być liczony od dnia 11 maja 2010 roku, tj. dnia wydania decyzji Nr "[...]" w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010, albowiem ww. przepisy stanowią inaczej. Termin liczony jest od dnia przeniesienia własności zalesionych gruntów rolnych, nie zaś jak żąda strona, od dnia zakończenia załatwiania wszystkich zmian własnościowych związanych z przedmiotowym gruntem.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, że ww. 35 dniowy termin jest terminem materialnoprawnym, nieprzywracalnm, którego chybienie powoduje wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Zatem w sytuacji, gdy nowy właściciel nie dotrzymał tego terminu, uznał iż przejął on jedynie zobowiązania podjęte przez poprzedniego właściciela, bez możliwości przejęcia płatności na zalesianie.

Organ II instancji podkreślił, że przedmiotowy, 35 dniowy termin, przewidziany został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, tj. w przepisach I materialnych, nie zaś procesowych, tj. kodeksie postępowania administracyjnego, zatem nie ma możliwości jego przywrócenia na podstawie art. 58 i 59 kpa.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał jednocześnie, że w toku prowadzonego postępowania K.W. złożył pismo zatytułowane: zawiadomienie o wystąpieniu okoliczności siły wyższej, w którym powołał się na treść art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. L 153, z dnia 30.04.2004 roku) w związku z § 13 ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku. Skarżący w piśmie z dnia 27 sierpnia 2010 roku poinformował o wystąpieniu okoliczności siły wyższej w rozwnieniu art. 39 ust. 1 pkt b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, co stanowiło okoliczność uniemożliwiającą złożenie w terminie wniosku o przyznanie płatności na zalesianie. W związku z powyższym K.W. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, albowiem ww. uchybienie spowodowane zostało pogorszeniem stanu zdrowia strony. Wnioskodawca podkreślił jednocześnie, że jako 79 latek jest długotrwale niezdolny do wykonywania zawodu, co przesądza o wystąpieniu w rzeczonej sprawie siły wyższej.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że ww. 35 dniowy termin na złożenie wniosku o przejęcie płatności na zalesianie gruntów rolnych jest terminem materialnoprawnym, nieprzywracalnym, zatem bezprzedmiotowe staje się rozważanie kwestii wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności siły wyższej, celem przywrócenia stronie terminu na złożenie rzeczonego dokumentu.

Organ II instancji podał jednocześnie, że zgodnie z treścią § 13 ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, na który to przepis powołała się strona, płatność na zalesianie nie podlega zwrotowi, jeżeli wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87). W zaskarżonym rozstrzygnięciem organ I instancji nie zobowiązał K.W. do zwrotu płatności na zalesianie gruntów rolnych, które przyznane zostały G.W. O powyższym obowiązku jest mowa w przepisie § 13 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił przyznania K.W. płatności na zalesianie w związku z niezachowaniem formy i terminu przejęcia gruntów rolnych od G.W. W związku z powyższym skarżący przejął jedynie zobowiązanie, nie zaś płatności na zalesianie.

W skardze wniesionej do Sądu skarżący podał, iż nie zgadza się z odmową przyznania zalesieniowych płatności kontynuacyjnych i, że nie otrzymał informacji na temat praktycznego zastosowania przepisów prawa Unii Europejskiej. Skarżący zarzucił, że decyzja Organu I Instancji nie spełniała wymogów określonych w art. 107 kpa. Ponadto zarzucał, że decyzja została wydana z opóźnieniem, co jego zdaniem miało wpływ na treść decyzji. Podał, że ma 79 lat i postępowanie Agencji przyczynia się do pogorszenia jego stanu zdrowia. Agencja odbierając świadczenia bierze na siebie odpowiedzialność za jego życie i zdrowie. A to są to dobra szczególnie chronione przez prawo międzynarodowe, w tym art. 2 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak też art. 6 ust. 1 Międzynarodowego Praw Obywatelskich i Politycznych. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów w przedmiocie wykładni przepisów prawa materialnego. Skarżący uważa, że 35 dniowy termin dotyczy umownego przeniesienia własności nieruchomości lub odziedziczenia gospodarstwa rolnego w drodze spadku, nie zaś sądowego rozwiązania umowy dożywocia. Strona jest zdania, że zastosowanie analogii w ww. przypadku może mieć miejsce tylko i wyłącznie na korzyść strony.

Skarżący podał, że skoro rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 jest aktem prawa stosowanym bezpośrednio przez wszystkie organy państw członkowskich, to niezależnie od daty nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów, przepisy dotyczące wystąpienia siły wyższej obowiązywały.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, D.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej cyt. jako p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym, jak i co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego. Przy kontroli legalności decyzji Sąd bierze pod uwagę również prawo wspólnotowe. Z punktu widzenia przedmiotowego, polski porządek prawny jest porządkiem prawnym monistycznym, bowiem prawo wspólnotowe (unijne) stanowi część krajowego porządku prawnego. Sąd stwierdzając, że sprawa jest sprawą wspólnotową, powinien ustalić przepisy prawa wspólnotowego, które mogą być zastosowane do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia lub mogą być wzięte pod rozwagę przy interpretacji prawa polskiego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu Odwoławczego, a nie Organu I instancji.

Skutkiem rozwiązania przez sąd umowy przekazania gospodarstwa rolnego, zawartej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268 ze zm.), jest przeniesienie na zbywcę własności tego gospodarstwa. ( Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1993 r. III CZP 9/93, OSNC 1993/12/215). Instytucja rozwiązania jest bowiem oparta na innej konstrukcji i znana jest różnym dziedzinom prawa, składającym się na obowiązujący system prawny. Niekiedy rozwiązanie określonego stosunku pozostawione jest woli stron (por. np. art. 77, 394 § 3 i art. 497 k.c. lub art. 30 § 1 pkt 1 k.p.) lub jednej z nich w drodze wypowiedzenia (por. np. art. 673 k.c. lub art. 30 § 1 pkt 2 i 3 k.p.), niekiedy jest skutkiem przewidzianym w samej ustawie (por. np. art. 668 § 2 k.c.), w innych zaś wypadkach - wymaga orzeczenia sądu (por. np. art. 125 § 1 zd. pierwsze k.r.o.), i to nawet wówczas, gdy nie ma sporu między stronami. Z tych przykładowych odniesień wynika, że istotą rozwiązania stosunku prawnego opartego na umowie jest jego wygaśnięcie, ze skutkiem - przy umowach wzajemnych - zwrotu wzajemnych świadczeń. Jeżeli strony umowy przenoszącej własność nieruchomość przez zgodne oświadczenie woli, w ramach przysługującej im swobody kontraktowej, rozwiązały tę umowę, to niewątpliwym skutkiem takiej czynności prawnej będzie przejście tej własności z powrotem na zbywcę.

Nie ma podstaw do przyjęcia, że w tych sytuacjach, gdy do rozwiązania umowy niezbędne jest orzeczenie sądu, skutki takiego rozstrzygnięcia miałyby być odmienne. Także i w tym wypadku stosunek umowny wygasa, co oznacza, że ewentualne prawnorzeczowe skutki ulegają zniweczeniu bez potrzeby prowadzenia kolejnego sporu przed sądem.

Powyższe rozważania mają zastosowanie do wyroku z dnia 30 września 2009r., wydanego przez Sąd Rejonowy, sygn. akt "[...]". Zgodnie z treścią § 3 aktu notarialnego z dnia 22 lipca 1994r. umowa została zwarta w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 71, poz. 342 z 1993r. ).

W świetle powyższych rozważań należy uznać, że treść § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku, nr 187, poz. 1929, ze zm.), który stanowi, że w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy jest w sposób oczywisty wadliwa. Zapisy treści tego rozporządzenia powinny brzmieć następująco:

"§ 11 ust.1 W przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku rozwiązania przez sąd umowy przekazania gospodarstwa rolnego, umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli:

1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży on wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji;

2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek".

Przepis podustawowy został wydany na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386, Nr 148, poz. 1551 i Nr 162, poz. 1709). Ograniczenie przeniesienie własności lub współwłasności do umowy sprzedaży lub innej umowy nie ma żadnego uzasadnienia. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do jego rozumienia kwestii w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o kontynuowanie wypłat za zalesie gruntów rolnych. Terminy dzielą się na terminy o charakterze procesowym i materialnoprawnym.

O charakterze terminu nie decyduje okoliczność, w jakim akcie prawnym został umiejscowiony. Decydujące znaczenie ma rodzaj uprawnienia, realizowanego w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Dla dochodzenia uprawnień składających się na określone prawo podmiotowe przewidziane są terminy materialnoprawne, natomiast dla uprawnień (obowiązków) procesowych - terminy procesowe. Termin na który powołał się Organ Odwoławczy ma charakter terminu materialnoprawnego. Przewidziane przez powołane przepisy prawne uprawnienie podmiotowe może być realizowane w określonym terminie.

Ten termin był liczony od dnia 22 października 2009 roku, tj. od dnia uprawomocnienia się wyroku o rozwiązanie przez sąd umowy przekazania gospodarstwa rolnego. K.W. składając dopiero w dniu 11 czerwca 2010 roku wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010 wraz z innymi dokumentami poświadczającymi przejęcie zobowiązań po G.W., uchybił 35 dniowemu terminowi do złożenia wniosku. Prawidłowo Organ odwoławczy uznał, że ww. 35 dniowy termin jest terminem materialoprawnym, nieprzywracalnym, którego chybienie powoduje wygaśnięcie uprawnień do przyznania płatności. Zatem w sytuacji, gdy nowy właściciel nie dotrzymał tego terminu, nie można było przyznać płatności na kontynuowanie zalesiania. Przedmiotowy, 35 dniowy termin, przewidziany został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, tj. w przepisach materialnych, nie zaś procesowych, tj. kodeksie postępowania administracyjnego, zatem nie ma możliwości jego przywrócenia na podstawie art. 58 i 59 kpa.

W świetle powyższych ustaleń i rozważań Sąd natomiast nie podziela stanowiska Organu odwoławczego, że przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku rozwiązania przez sąd umowy przekazania gospodarstwa nie pozwala uznać, że został spełniony warunek przeniesienia własności wszystkich działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów. Zawężenie przeniesienia własności do umowy sprzedaży lub innej umowy nie ma uzasadnienia prawnego w delegacji ustawowej. To uchybienie Organu w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego nie miało wpływu na treść samej decyzji.

Niezłożenie bowiem przedmiotowego wniosku w terminie kształtuje materialoprawną sytuację osób, o których mowa w § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku.

Sąd w pełni natomiast podziela stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, że w sprawie nie ma zastosowania treść art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. L 153, z dnia 30.04.2004 roku) w związku z § 13 ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku. Skarżący w piśmie z dnia 27 sierpnia 2010 roku poinformował o wystąpieniu okoliczności siły wyższej w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, co stanowiło okoliczność uniemożliwiającą złożenie w terminie wniosku o przyznanie płatności na zalesianie.

Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych został załatwiony odrębną decyzją. Decyzją z dnia 29 października 2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów.

Stosownie do treści art. 9 kpa Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zasada ta dotyczy postępowania administracyjnego, które toczy się w danej sprawie. Obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie dotyczy całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy. Organy administracyjne nie są natomiast odpowiedzialne za niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności. W tym przypadku obowiązuje w pełnym zakresie zasada ignorantia iuris nocet. Termin wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku, wbrew zarzutowi skarżącego, nie miał żadnego wpływu na jej treść.

Zgodnie z treścią § 13 ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku, na który to przepis powołała się strona, płatność na zalesianie nie podlega zwrotowi, jeżeli wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późno zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87). W zaskarżonym rozstrzygnięciem organ I instancji nie zobowiązał K.W. do zwrotu płatności na zalesianie gruntów rolnych, które przyznane zostały G.W.

Organ odwoławczy nie naruszył art. 2 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który stanowi "Prawo każdego człowieka do życia jest chronione przez ustawę. Nikt nie może być umyślnie pozbawiony życia, wyjąwszy przypadki wykonania wyroku sądowego, skazującego za przestępstwo, za które ustawa przewiduje taką karę". Nie naruszył również art. 6 ust. 1 Międzynarodowego Praw Obywatelskich i Politycznych, który stanowi: "Każda istota ludzka ma przyrodzone prawo do życia. Prawo to powinno być chronione przez ustawę. Nikt nie może być samowolnie pozbawiony życia."

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.