Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3565/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.124b
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art.3 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.188
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 32/18 w sprawie ze skargi E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2017r. znak [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. S.A. w G. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości..

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. w G., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2016 r. poz., 2147, dalej: "u.g.n.") oraz art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, dalej: P.b.), odmówił zobowiązania E. K., A. K. i J. K. - współwłaścicielek nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym M., oznaczonej jako działki numer [...], do ich udostępnienia w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ L..

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 124b u.g.n. Opierając się na załączonych do wniosku wytycznych Wojewoda ustalił, że na przedmiotowej linii przewody AFL-6-25 mm2 i AFL-6-35 mm2 zostaną zastąpione przez przewody o większym przekroju - niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST 70 mm2. Wskazał, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu (zwiększenie przepustowości sieci), co potwierdza sam inwestor w wytycznych, deklarując, że modernizacja ma na celu "poprawę przyszłych potrzeb przepustowości sieci". W ocenie Wojewody, bezspornym jest, że wraz ze zwiększeniem przekroju przewodów zwiększą się także możliwości przesyłowe linii elektroenergetycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek. Wraz ze zmianą natężenia prądu zmianie ulegnie także wartość pola elektromagnetycznego, która jest zależna od natężenia prądu. Organ odwoławczy podkreślił, że jednym z parametrów mającym wpływ na ocenę charakteru planowanych prac jest moc linii elektroenergetycznej. Wymiana przewodów linii elektroenergetycznej na przewody o większym przekroju powoduje zmianę mocy, natężenia, a także wartości pola elektromagnetycznego. Planowane prace powodują zatem zmianę parametrów technicznych linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ L. i nie stanowią prac remontowych. Wojewoda wskazał ponadto, że w wyniku planowanych prac zmianie ulegną także inne parametry techniczne linii elektroenergetycznej: kubatura, przekrój, powierzchnia zabudowy słupów. Z wytycznych wynika bowiem, że na linii zostaną zamontowane także słupy wirobetonowe typu E o innych parametrach niż dotychczas funkcjonujące. W ocenie Wojewody, za remont nie mogą być uznane prace polegające na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu liniowego, a następnie jego wznoszeniu od nowa i to ze zmienionymi parametrami. Łączna długość odcinka napowietrznego linii podlegającego modernizacji wynosi 22 km. Nie można zatem uznać, że wymianie podlegają jedynie niektóre elementy obiektu liniowego, a planowane prace mają charakter remontowy.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego E. S.A. w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spółka we wniosku z dnia 24 stycznia 2017 r. wyjaśniła, że planowane prace dotyczą linii napowietrznej SN-15 kV relacji GPZ L. przebiegającej także przez nieruchomość, której dotyczy wniosek o wydanie decyzji o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości (działkę nr [...]). Prace te mają polegać na wymianie przewodów, izolatorów i słupów. Spółka uzasadniała wykonanie tych prac złym stanem technicznym linii, co zagraża ciągłości i pewności dostaw jak i stwarza zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi. W celu ustalenie czy w sprawie mamy do czynienia z remontem, organy obu instancji zwracały się do skarżącej o złożenie wyjaśnień i przedstawienie dokumentów dotyczących wskazania powodu przeprowadzenia robót popartego dokumentacją, szczegółowego opisu robót, określenie jakie parametry ma linia obecnie, a jakie konkretnie ma uzyskać w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych, w tym podanie dokładnej charakterystyki słupów obecnie posadowionych i planowanych do wymiany (np. ilości linii jakie mogą być zamontowane na nowych słupach, czy docelowo ma być posadowionych tyle samo słupów), jak i dokładnej charakterystyki linek teraz funkcjonujących i planowanych do zamontowania (np. napięcia, średnicy, pola elektroenergetycznego). W udzielonych odpowiedziach spółka wyjaśniła, że remont nie obejmuje całej linii elektroenergetycznej relacji L., lecz tylko jej fragmenty będące w złym stanie technicznym. Linia ma ponad 30 lat i takie linie są już wyeksploatowane Stwierdziła, że w wyniku planowanych prac nie zmieni się wartość napięcia, oddziaływanie pola elektromagnetycznego, obciążenie i przebieg linii. Następnie wyjaśniła, że dotychczasowe słupy żelbetowe oraz drewniane zostaną wymienione na słupy wirobetonowe bez zmiany wysokości, przewody "gołe" AFL o przekroju 50 mm2 zostaną zastąpione przewodami "niepełnoizolowanymi" EKOPAS o przekroju 50 mm2, nie będą stosowane sygnalizatory zwarć, żadne stanowiska słupowe nie ulegną likwidacji.

Sąd I instancji podkreślił, że w "Wytycznych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L." wskazano, że aktualnie linia napowietrzna SN 15 kV GZP L. wykonana jest z przewodów typu AFL-6 35 mm2. Natomiast odgałęzienia linii wykonane są z przewodów typu ALF-6 35 mm2 i typu AFL-6 25 mm2. Stwierdzono, że przy ich wymianie zaleca się stosować przewody niepełnoizolowane typu GREEN PAS 70 mm2. Podkreślono też, że modernizacja linii związana jest z polepszeniem warunków eksploatacyjnych, niezawodności, zmniejszeniem awaryjności oraz poprawy przepustowości sieci. Skarżąca wielokrotnie wzywana przez organ pierwszej instancji do wskazania obecnych i projektowanych parametrów linii, w pismach kierowanych do organu nie negowała informacji zawartych w wytycznych. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dalej utrzymywano, że wymiana przewodów typu ALF-6 35 mm2 i typu AFL-6 25 mm2 na GREEN PAS 70 mm2 nie zwiększy możliwości technicznych i użytkowych przewodów. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego w pismach z dnia 13 lipca 2017 r. i 7 września 2017 r. spółka podniosła, że na działce obecnie są przewody "gołe" AFL o przekroju 50 mm2, a po remoncie linii będą przewody "niepełnoizolowane" EKOPAS o przekroju 50 mm2. Jednocześnie stwierdzono, że wytyczne zawierają jedynie propozycje parametrów projektowanej linii. To bowiem projektant ostatecznie decyduje o przyjętych rozwiązaniach technicznych.

Sąd I instancji nie negował, że pierwotne założenia co do parametrów technicznych linii mogą ulec zmianie, i że to projektant decyduje o przyjętych rozwiązaniach technicznych, wskazał jednak, że rozstrzygnięcie organu nie może opierać się tylko na słownych zapewnieniach spółki, w szczególności, że jej wyjaśnienia są w tym względzie sprzeczne. Najpierw bowiem spółka utrzymywała, że przewody posiadają taki przekrój jak to wynika z wytycznych i że planuje zamontować przewody o takim przekroju jak wskazane w wytycznych, dopiero później - na etapie postępowania odwoławczego zmieniła zdanie. Na poparcie jednak swoich twierdzeń spółka nie przedstawiła żadnych dowodów. W konsekwencji zasadnie organ nie dał wiary wyjaśnieniom spółki, że przekrój przewodów ulegnie zmianie. Organ wskazał przy tym na przyczyny, z powodu których odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji, trafnie także w zaskarżonej decyzji organ zauważył, że z charakterystyki technicznej przewodu GREEN PAS 70 mm2 wynika, że podany przekrój dotyczy żyły przewodu i nie obejmuje powłoki izolacyjnej.

WSA w Bydgoszczy wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – napowietrzną linią elektroenergetyczną. Charakter tego obiektu powoduje, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowych działkach odmiennie niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GZP L. Skoro prace przewidziane do wykonania na tej linii o długości 22 km jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach linii słupów wraz ze zmianą parametrów, wymiana fundamentów, wymiana izolatorów, wymiana przewodów wraz ze zmianą ich przekroju), to nie spełniają tych wymogów również prace na jej fragmencie, tj. na wskazanych działkach. W rezultacie, Sąd I instancji zgodził się z organem, że wymiana przewodów linii energetycznej na przewody o większym przekroju spowoduje zmianę możliwości przesyłu prądu (przepustowości sieci), a co za tym idzie natężenia prądu i pola elektromagnetycznego. WSA podniósł, że już w wytycznych wskazano, iż celem modernizacji jest m.in. "poprawa przyszłych potrzeb przepustowości sieci". Zatem planowane prace spowodują zmianę parametrów technicznych linii napowietrznej, co oznacza, że nie stanowią one remontu, a przebudowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. SA w G. wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku - o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 P.b., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zakres planowanych prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy charakter prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 P.b., a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości stronie skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 3 K.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organ naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji, choć organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Autor skargi kasacyjnej sformułował w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jednakże te drugie przedstawił jako skutek przyjęcia przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego. Zatem właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do analizy art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku art. 3 pkt 8, 3a i 6 P.b. oraz zastosowania tych przepisów.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

We wniosku i dalszych pismach inwestor wykazywał, że domaga się udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości.

Ustalenia wymagała zatem kwestia, czy zakres prac zaproponowany przez inwestora można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na spornej działce mieszczą się w dyspozycji art.124b ust.1 u.g.n.

Rozumienie pojęcia remontu zawarte w art. 124b u.g.n. odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 P.b., jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7b P.b. oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b.).

Nie można jednak zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.), dalej P.e. Przy analizie art. 124 b u.g.n. należy sięgać do uregulowań P.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 P.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124 b u.g.n.

Celem art. 124b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymywania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami P.e. i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r., II SA/Po 697/17, wyrok NSA z 15 maja 2018r., I OSK 2739/17).

Stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w P.e., takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 P.e.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 P.e.). Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów chodzi o remont linii SN 15 KV GPZ , która jest w złym stanie technicznym. Elementem tego remontu ma być wymiana przewodów, słupów i izolatorów.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu 15 kV. Determinuje to pewną specyfikę rozumienia remontu w stosunku do takich obiektów. Otóż obiekt liniowy jest obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a P.b.). Natomiast, jak wskazano wyżej, remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 P.b.). Zatem roboty budowlane polegające np. na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art.3 pkt 7a P.b. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolatory i przewody nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej, jest formułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA z 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16, z 8 grudnia 2015 r., I OSK 604/14, z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1680/17, z 27 listopada 2019 r., I OSK 871/19).

Wnioskowane przez skarżącą spółkę czasowe udostępnienie nieruchomości dotyczy tylko części remontowanej linii SN - 15 kV. W związku z tym wymiana poszczególnych elementów tejże linii (słupów wraz z fundamentami, przewodów, izolatorów itd.), czy też wszystkich tych elementów na określonym jej odcinku (nawet na całej linii poprzez etapowanie prac) nie może być uznane za przebudowę. Także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Jak wynika z pisemnych oświadczeń składanych przez inwestora planowany remont dotyczący linii SN nie zmieni parametrów technicznych tejże linii napowietrznej, tj. napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego. Zatem działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów linii (przewodów, słupów itp.), mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b. (wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. I OSK 983/17). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama zatem wymiana słupów, przewodów i izolatorów na części linii będzie spełniała definicję remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n., o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Tym samym wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne. Zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu.

Zwrócić uwagę należy, że w niniejszej sprawie pominięto znany powszechnie fakt, że o tym jaki prąd będzie płynął linią decydują parametry stacji transformatorowych. To transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN. Wyd. Naukowe PWN 1996 s. 438-439;E. Batóg, J.W Mietelski, B Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2044, s. 288/289).

Podkreślenia wymaga, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i lin przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo - na wybranym fragmencie całej linii, a więc nie jest poprzedzona uprzednim demontażem całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskaniem zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych robót), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu tylko w określonych porach roku, postęp prac remontowych na innych działkach – odcinkach itp.). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowym, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową obiektu.

Tymczasem organy odmówiły wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia spornej działki w celu przeprowadzenia remontu na fragmencie istniejącej linii napowietrznej SN - 15 kV, a Sąd I instancji podzielił przyjęte ustalenia stanu faktycznego oraz dokonaną analizę prawną. Zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji, uznały więc, że planowane przez spółkę prace nie spełniają pojęcia remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioski takie są nieuprawnione gdyż w ramach prac dotyczących spornej linii nie dojdzie do zmiany napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego.

Skoro planowane do wykonania na spornej działce prace mieszczą się w tym katalogu to uznać należało, że mają one charakter remontu. Służą bowiem polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności, dyspozycyjności i zmniejszeniu awaryjności, koncentrując się na poprawie przepustowości sieci.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.