Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1658/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145§ 1 pkt 1 lit. a i c, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 166 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 maja 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 125/19 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółki A na rzecz Zarządu Województwa Podlaskiego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA) wyrokiem z 15 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 125/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: ppsa) oddalił skargę Spółki A (dalej: spółka) na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie udzielenia ulgi w ramach pomocy de minimis w postaci umorzenia odsetek od kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu, wypłaconej w ramach dwóch projektów.

W motywach rozstrzygnięcia WSA podał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczy oceny wniosku spółki o udzielenie ulgi w ramach pomocy de minimis w postaci umorzenia odsetek od kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu, wypłaconej w ramach dwóch projektów: "1" i "2", które na dzień złożenia wniosku wynosiły 551.875 zł.

WSA po analizie znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów (art. 64 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.; dalej: ufp), wskazał, że organ może na wniosek zobowiązanego umorzyć należność w części, tj. w zakresie odsetek od dotacji podlegającej zwrotowi.

WSA stwierdził, że kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania, czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy.

WSA uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut spółki, według którego organ przyjął, że zastosowanie ulgi w części jest możliwe tylko w razie zaistnienia nadzwyczajnych powodów, czy losowych przypadków uprawniających do udzielenia ulgi. W ocenie WSA organ podejmując decyzję nie dokonał takiego zawężenia wykładni wskazanego w skardze przepisu. Organ nawiązując do analogicznych przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" odnosił się do wszystkich istotnych okoliczności wskazywanych przez spółkę. Przesłanka względów społecznych i gospodarczych wymagała uwzględnienia przez organ sytuacji ekonomicznej spółki, dokonania analizy sytuacji, w jakiej się znalazła pod względem nadzwyczajnych okoliczności, zdarzeń o charakterze wyjątkowym, losowych przypadków, ze względu na które jest niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązań oraz odniesienia się do indywidualnej sytuacji strony, w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w sprawie.

Zdaniem WSA organy, biorąc pod uwagę okoliczności i dokumenty przedstawione przez spółkę, zgodnie z przepisami art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: kpa), prawidłowo ustaliły i oceniły sytuację spółki. Sąd podkreślił, że nie dokonuje oceny racjonalności i celowości udzielenia ulgi, a skupia się na ustaleniu jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy i czy wnioski do jakich doszedł mają w nim swoje odzwierciedlenie.

WSA wskazał, że organ odniósł się do okoliczności wynikających z dokumentów spółki świadczących o jej sytuacji finansowej. Organ ocenił, że dostarczone przez nią dokumenty w postaci: dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, zestawień przychodów i kosztów spółki za okres styczeń 2016 r. - wrzesień 2018 r., wydruków księgi przychodów i rozchodów spółki za lata 2016, 2017, 2018 (do 31 października 2018 r.), zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 13 listopada w toku egzekucji prowadzonej wobec skarżącej sporządzonej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku 13 listopada 2018 r., świadczą o braku środków na jednorazowe uiszczeniu należności oraz wskazują na trudności w spłacie. Organ wskazał, że wynikająca z załączonych dokumentów sytuacja finansowa nie przesądza automatycznie o konieczności zastosowania ulgi w postaci umorzenia odsetek. Zauważył też, że z informacji przekazanych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku pismem z 20 grudnia 2018 r. nie wynika, aby w stosunku do spółki organ egzekucyjny stwierdził nieściągalność dochodzonego obowiązku i brak możliwości płatniczych dłużnika. Pomimo oczywistych trudności finansowych, saldo prowadzonej działalności gospodarczej nie jest ujemne, a spółka nie jest pozbawiona środków umożliwiających kontynuowanie działalności gospodarczej. Ponadto możliwość udzielenia jej kredytu na kwotę około 1,5 mln zł świadczy pozytywnie o jej zdolności kredytowej i nie stanowi spełnienia ustawowych przesłanek. Biorąc to pod uwagę organ tym bardziej mógł uznać, że udzielenie tak znacznej ulgi jest nieuzasadnione. Celnie – w ocenie WSA – organ wskazał również, że samo wszczęcie egzekucji zmierzającej do przymusowego ściągnięcia należności, które dobrowolnie nie zostały przez stronę uregulowane w terminie, jakkolwiek jest uciążliwe dla przedsiębiorcy, to nie stanowi zdarzenia, które świadczyłoby o spełnieniu przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi.

WSA podkreślił, że spółka pomimo, że nie prowadzi działalności produkcyjno-usługowej, nadal jest aktywnym podmiotem gospodarczym. Wynajmuje nieruchomości i uzyskuje dochód, na co również zwrócił uwagę organ. Organ wskazał, że w tej sytuacji nie można wykluczyć ściągnięcia zobowiązania w ramach dalszej egzekucji ze środków uzyskiwanych z prowadzonej przez spółkę działalności. Organ uznał, że udzielenie w tej sytuacji ulgi byłoby sprzeczne z "interesem publicznym".

WSA podzielił również stanowisko organu, że przedsięwzięcie, na które spółka otrzymała wsparcie ze środków publicznych polegające na wybudowaniu budynku o charakterze ośrodka rehabilitacyjnego z funkcją hotelową zostało zrealizowane na nieruchomości gruntowej w miejscowości R. stanowiącej prywatną własność wspólników spółki, użyczonej spółce do nieodpłatnego używania. Budynek, w dacie trwałego połączenia z gruntem, stał się własnością wspólników jako właścicieli nieruchomości. Powyższe oznacza, że po stronie spółki powstało roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na nieruchomość wspólników, podwyższających jej wartość.

W ocenie WSA organ przeanalizował wpływ jaki może mieć odmowa udzielenia ulgi na dalszą działalność spółki i stwierdził, że nie zaistniały okoliczności sugerujące, że zagrożony jest byt spółki oraz możliwość wyegzekwowania należności. Wnioskodawca powinien wykazać, że znajduje się w takiej sytuacji, która przemawia za udzieleniem ulgi.

Zdaniem WSA nie można pominąć również okoliczności, w jakich doszło do powstania zaległości. Z przedstawionych okoliczności bezsprzecznie wynika, że powstałe zadłużenie jest związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą i podejmowanymi w związku z nią decyzjami gospodarczymi. Przy jej realizacji spółka powinna wykazywać najwyższą staranność cechującą profesjonalny obrót gospodarczy, zwłaszcza w kontekście kluczowych aspektów działalności. Z treści art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp wynika, że przepis ma zastosowanie przede wszystkim w sprawach, w których okoliczności powstały w wyniku zdarzeń, na powstanie których zobowiązany nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. W ocenie WSA organ trafnie wskazał, że uprzywilejowanie strony poprzez przyznanie jej ulgi w spłacie należności mogłoby wywołać przekonanie, że nawet nieprawidłowa realizacja projektów dotowanych ze środków publicznych może nie powodować negatywnych konsekwencji. To zaś stoi w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji przyznania ulgi.

W ocenie WSA, organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Nie istniała przy tym potrzeba powołania w sprawie biegłego w celu oceny sytuacji finansowej spółki i jej możliwości płatniczych. Właściwą wiedzą zapewniającą prawidłową ocenę tych okoliczności dysponował organ administracji, co potwierdza analiza uzasadnień decyzji wydanych w sprawie

Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego tj.:

art. 64 ust. 2 pkt 2) lit. b) ufp poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że umorzenie należności w części (w zakresie odsetek) wymaga zaistnienia nadzwyczajnych powodów czy losowych przypadków uprawniających do udzielenia ulgi, w sprawach, w których okoliczności powstały w wyniku zdarzeń, na powstanie których zobowiązany nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, zaś przyznanie skarżącej wnioskowanej ulgi spowodowałoby jej uprzywilejowanie, co stoi w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji przyznania ulgi (s. 14), podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że trudności finansowe spółki wiążą się z istotnym zagrożeniem jej interesów, co uzasadnia zastosowanie wobec niej ulgi w postaci umorzenia odsetek;

przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) ppsa poprzez naruszenie funkcji kontrolnej sądu administracyjnego w następstwie oddalenia skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała art. 31 § 1 ksh, art. 64 ust. 2 pkt 2) lit. b) ufp oraz szereg przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 kpa;

art. 106 § 3 ppsa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem dokonania kompleksowej, rzetelnej i wiarygodnej oceny możliwości płatniczych spółki w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty księgowe wymagające wiedzy specjalnej, mimo, że dowód ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie spowodowałby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak jego przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego w zakresie możliwości płatniczych spółki oraz pozbawił ją możności obrony swych praw;

art. 7 i art. 77 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzącą do uznania, że spółka nie wykazała względów społecznych i gospodarczych, a w szczególności braku możliwości płatniczych uprawniających do udzielenia ulgi, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego uznania, że za udzieleniem wnioskowanej ulgi nie przemawia ani interes społeczny, ani słuszny interes strony.

art. 80 kpa poprzez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego wskazującego, że aktualna sytuacja finansowa spółki w kontekście wszystkich okoliczności sprawy spełnia przesłanki uprawniające do otrzymania wnioskowanej ulgi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie ppsa – przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, w odniesieniu do tych zarzutów.

W ramach podstaw kasacyjnych spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 31 § 1 ksh, art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. b) ufp, art. 106 § 3, art. 7, art. 77, art. 80 kpa oraz naruszenie prawa materialnego (art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. b ufp).

Odnosząc się do zarzutów skargi, zgodnie z kolejnością ich sformułowania, stwierdzić należy, że nieusprawiedliwiony jest zarzut dotyczący naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ufp (błędnie wskazanego przez spółkę w podstawach skargi kasacyjnej jako art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. b tej ustawy).

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ufp – należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. W myśl zaś ust. 2 pkt 2 – właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Z powyższego wynika, że udzielenie ulgi na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia istnienia zarówno przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp, jak i wymogów określonych w ust. 2. Jednak – co istotne w sprawie – decyzja w przedmiocie ulgi w ramach pomocy de minimis w postaci umorzenia odsetek od kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu, wydana na omawianej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet spełnienie określonej w tym przepisie przesłanki w postaci zaistnienia względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego nie oznacza powstania po stronie organów obowiązku udzielenia ulgi, a jedynie stwarza możliwość jej udzielenia. Spełnienie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek otwiera tylko możliwość rozważenia zasadności wniosku strony, nie obligując organów do uwzględnienia ulgi. Użyte w przepisie sformułowanie "może", przesądza bowiem o tym, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Zaznaczyć wypada, że zastosowane kryteria udzielenia ulgi odwołują się do pojęć nieostrych i niedookreślonych. Powoduje to, że swoboda uznania organu decydującego o udzieleniu lub nieudzieleniu ulgi jest dość znaczna.

Podkreślić należy, że dopuszczenie poglądu, że w szczególnych wypadkach sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje nie tylko samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale również rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania określonego wyboru, nastąpiło w ostatnich latach na tle stanów faktycznych, w których dochodziło do ewidentnego pokrzywdzenia stron postępowania administracyjnego. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych zwrócono uwagę, że decyzja uznaniowa nie może charakteryzować się zupełną dowolnością. Organ ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, ale jego podjęcie poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Przekroczenie granic uznania ma miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z naruszeniem zasady sprawiedliwości, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych, na podstawie fałszywych przesłanek, argumentów, które są nieprawdziwe. Bogate orzecznictwo w tym względzie zostało co prawda wypracowane głównie na gruncie zbliżonych pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny", jednak odwołanie się do niego w kontekście nowszego uregulowania art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ufp oraz instytucji uznania administracyjnego nie budzi zastrzeżeń. Powyższe nie stanowi upoważnienia sądu do ograniczania opartych na uznaniowości uprawnień organu w sytuacji, w której organ ten odniósł się do istotnych okoliczności sprawy oraz racjonalnie uzasadnił swoje stanowisko w kwestii odmowy wnioskowanego przez stronę umorzenia. Sądowa kontrola dotyczy tego, czy organ dochował wystarczającej staranności i nie przekroczył dopuszczalnych granic przy stosowaniu nadanej mu przez ustawodawcę dyskrecjonalnej władzy, która sama w sobie nie może być kwestionowana. Sąd nie może bowiem nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, ta kompetencja należy wyłącznie do organu administracji. Kontrola sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Zadaniem organów w ramach uznania administracyjnego jest wnikliwe ustalenie sytuacji gospodarczej wnioskodawcy, a także ocena, czy jest uzasadnione uszczuplenie należności budżetu, aby poprawić kondycję gospodarczą zobowiązanego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena decyzji organu dokonana przez WSA jest prawidłowa. Zasadnie bowiem przyjęto, że ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Trzeba jednak mieć też na uwadze i to, że względy ogólnospołeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego. Tak więc dbałość o interes Skarbu Państwa/jednostki samorządu terytorialnego, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa/jednostki samorządu terytorialnego wymaga, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa, w tym ustawy o finansach publicznych, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości "opodatkowania", od której wyłomem są ulgi w ich umarzaniu.

Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że rozpoznając przesłankę względów społecznych i gospodarczych organ miał na uwadze ważny interes spółki, w tym także jej sytuację ekonomiczną, dochody i wydatki. Przedłożone na potwierdzenie sytuacji finansowej i możliwości płatniczych spółki środki dowodowe, pomimo że wskazują trudności, z jakimi się boryka, nie dawały – w ocenie organów – wystarczającej podstawy do zastosowania ulgi. Trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Konieczność zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami jest konsekwencją zaprzestania realizowania dotowanych projektów. Dolegliwość finansowa jakiej doświadcza spółka w związku z prowadzoną egzekucją czy też twierdzenia spółki dotyczące promesy otrzymania kredytu na zwrot należności głównej, nie stanowią o istnieniu względów społecznych czy gospodarczych.

Podkreślić należy, że organ wykazał, i co prawidłowo zaaprobował WSA, z jakich przyczyn udzielenie wnioskowanej przez spółkę ulgi nie było możliwe. Przyczyny te to fakt dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwane zyski, a także posiadany majątek w postaci nieruchomości, tj. działki na których realizowane były inwestycje i na wynajem (w R. i B.). Pośrednio o kondycji finansowej spółki dających możliwość spłaty zaległych odsetek, świadczy obietnica przyznania jej kredytu bankowego w wysokości 1,5 miliona zł. Bank musiał bowiem pozytywnie ocenić, badając sytuację finansową i majątkową spółki, że jest ona w stanie spłacić w tej wysokości kredyt wraz z kosztami jego obsługi.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Spółka podniosła w nich naruszenie; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 3 § 1 i § 2 ppsa, poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że oddalenie skargi na podstawie art. 151 ppsa jest konsekwencją niestwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 ppsa skutkujących uwzględnieniem skargi. Zastosowanie przez WSA środka przewidzianego w ustawie nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 ppsa.

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa jest "przepisem wynikowym", co oznacza, że do jego naruszenia może dojść w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 1 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne polega na rozpoznawaniu skarg na wskazane w tym przepisie akty i czynności oraz na bezczynność. Określa on zatem przedmioty zaskarżenia, wyznacza zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania. Sąd może zatem go naruszyć wykraczając poza wyznaczoną nim właściwość rzeczową (rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji) bądź odmawiając merytorycznego rozpoznania sprawy leżącej w jego właściwości (poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną - art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). Nie może zaś mu uchybić dokonując tej kontroli, nawet gdy jej wynik i zastosowany środek nie odpowiadają prawu.

Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 106 § 3 ppsa, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zawarty w tym przepisie zwrot normatywny "dowody uzupełniające" uzasadnia twierdzenie, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Zauważyć należy, że WSA na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku przeprowadził dowody z dokumentów załączonych do skargi. Jednocześnie podkreślić należy, że sąd administracyjny w ogóle nie przeprowadza oględzin, jak i nie może powołać biegłego (rzeczoznawcy), czego niezasadnie domagała się skarżąca kasacyjnie spółka.

W związku z tym NSA stwierdza, że WSA prawidłowo zaaprobował stanowisko organu, który uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności dotyczące sytuacji finansowej spółki i jej możliwości płatniczych. Oznacza to, że WSA prawidłowo rozstrzygnął, że organy administracji nie naruszyły prawa w postępowaniu administracyjnym. Art. 7 kpa nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a którego rozwinięciem i dopełnianiem jest norma art. 77 § 1 kpa (wskazać w tym miejscu należy, że autor skargi kasacyjnej nie powołał konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu), która nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaś art. 80 kpa nakazuje mu ocenić, czy okoliczność istotna dla wyniku sprawy została udowodniona. Zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów nie zostały przez spółkę wykazane, co oznacza, że nie są skuteczne.

Odnosząc się do wskazanego w petitum skargi kasacyjnej art. 31 § 1 ksh, wskazać trzeba, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest udzielenie ulgi w ramach pomocy de minimis w postaci umorzenia odsetek od kwoty dofinansowania. Tymczasem skarżąca kasacyjnie w motywach skargi, odnoszącym się do tego zarzutu, w istocie podważa prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a to nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczy spełniania przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ufp.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit c) i § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na koszty te w kwocie 240 zł składa się wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował organ przez sądem w obu instancjach.