Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1212/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych I. T. oraz K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt III SAB/Gd 76/15 w sprawie ze skargi I. T. i K. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016r. sygn. akt III SAB/Gd 76/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. T. i K. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na dożywianie: stwierdził przewlekłość postępowania; stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Wspominany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I. T. i K. T. w dniu [...] listopada 2015r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., polegające na braku rozpatrzenia ich odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2015r. nr [...], którą organ I instancji odmówił skarżącym przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na dożywianie. Wskazali, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy są rażące, tym bardziej, że sprawa dotyczy środków niezbędnych do życia. Wnieśli przy tym o przyznanie odszkodowania za takie działanie organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, gdyż prowadzone przez Kolegium postępowanie odwoławcze zostało zakończone przed przekazaniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Kolegium wskazało, że w dniu [...] listopada 2015r. wydało decyzję nr [...], mocą której orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ niższej instancji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. T. i K. T., stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pismo skarżących z dnia [...] września 2015r. spełnia wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), przywoływanej dalej jako "K.p.a.", wobec czego skarżący wnieśli skargę, spełniając przesłanki przewidziane w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W dalszej kolejności Sąd podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. jako organ odwoławczy rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w Rozdziale 10 Dziale II K.p.a., przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 § 3 w zw. z art. 133 K.p.a. Przepis art. 133 K.p.a. określa ustawowy termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi wyższego stopnia. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy w trybie art. 133 K.p.a., a zatem termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Dalej Sąd wskazał, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne. Przypomniał, iż I. T. i K. T. pismem z dnia [...] marca 2015r. odwołali się od decyzji organu I instancji w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., za pośrednictwem organu I instancji, w dniu [...] kwietnia 2015r. i zostało zarejestrowane pod sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. rozpoznało odwołanie skarżących na decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2015r. nr [...], orzekając o uchyleniu tej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga natomiast została wniesiona przez skarżących w dniu [...] listopada 2015r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Z powyższych względów Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowa skarga – w zakresie, w jakim skarżona jest bezczynność Kolegium – podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a., skoro organ przed wniesieniem tej skargi podjął już działanie załatwiając sprawę wydaniem decyzji, to brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w części, w której została zaskarżona bezczynność organu.

Rozpoznając natomiast skargę w zakresie tego czy postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2015r. było prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. przewlekle, Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie okoliczności przemawiają za takim stwierdzeniem. W tym zakresie Sąd wyjaśnił, że odwołanie skarżących wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2015r., natomiast rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło dopiero w dniu [...] listopada 2015r., przy czym z akt sprawy organu odwoławczego nie wynika, by istniały jakiekolwiek powody uzasadniające tak długotrwałe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy, a w szczególności by do tak długiego czasu trwania postępowania przyczynili się sami skarżący, a zatem organ odwoławczy przewlekle prowadził postępowanie w sprawie, gdyż od momentu wpływu odwołania do wydania decyzji w sprawie upłynął okres dłuższy aniżeli określony w art. 35 § 3 K.p.a.

Następnie, stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że w niniejszej sprawie okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie jest na tyle długi, aby uznać rażące naruszenie art. 35 § 3 K.p.a., a nadto należy zauważyć, że w momencie wniesienia skargi organ nie pozostawał już w bezczynności. Sąd wskazał również, że uwzględnił argumentację przywołaną w odpowiedzi na skargę. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się z kolei do złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie na ich rzecz "odszkodowania" Sąd zwrócił uwagę, że przepisy P.p.s.a. nie dają sądowi administracyjnemu kompetencji do orzekania o odszkodowaniu na rzecz osoby wnoszącej skargę na bezczynność organu lub skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. W tej sytuacji wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz odszkodowania należy traktować jako wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 in fine P.p.s.a. Sąd nie uznał jednak za zasadne i celowe przyznania na rzecz skarżących jakiejkolwiek sumy pieniężnej. Wskazał, że z argumentacji zawartej we wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej wynika w istocie, że skarżący oczekują wynagrodzenia za trudną sytuację życiową, w jakiej się znaleźli. Tego rodzaju argumentacja jest zaś nie do pogodzenia z celem instytucji unormowanej w 149 § 2 in fine P.p.s.a. Z tego względu Sąd oddalił skargę w części zawierającej wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej. Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, wskazując że mimo przekroczenia ustawowego terminu do rozpoznania odwołania, organ II instancji załatwił sprawę przed wniesieniem przez stronę skargi.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wywiedli I. T. i K. T. zaskarżając wyrok w całości i podnosząc następujące zarzuty naruszenia prawa:

1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 35 § 1, 2 i 3 in fine K.p.a., poprzez oddalenie wniesionej w niniejszej sprawie skargi w zakresie wniosku strony o stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., pomimo iż organ ten nie załatwił sprawy w terminie prawem przewidzianym;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a pkt. 3 P.p.s.a., w zw. z art. 36 § 1 K.p.a. i art. 35 § 1 i 3 in fine K.p.a, poprzez stwierdzenie, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, pomimo upływu 7 miesięcy od daty wniesienia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji do daty załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz przy jednoczesnym zaniechaniu przez ten organ zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i wskazania dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Ponadto wnieśli o przyznanie pełnomocnikowi zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując że nie zostały one opłacone zarówno w całości, jak i w części. Dodatkowo skarżący kasacyjnie wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skarg kasacyjnych podkreślono, że zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. postępowanie odwoławcze winno zostać zakończone w terminie miesiąca od jego wszczęcia. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. wpłynęło do Kolegium w dniu [...] kwietnia 2015r. Z kolei decyzja organu odwoławczego wydana została po upływie 7 miesięcy od daty zainicjowania postępowania przed tym organem przez stronę, tj. z 6 – miesięcznym opóźnieniem w stosunku do prawem przewidzianych terminów. Niewątpliwe organ odwoławczy dopuścił się bezczynności. Pomimo, iż decyzja organu II instancji została w istocie wydana, to jej wydanie nastąpiło z rażącym przekroczeniem miesięcznego terminu, wskazanego w obowiązujących przepisach na załatwienie sprawy. W tym miejscu skarżący kasacyjnie podkreśli, że zgodnie z utrwaloną jednolita praktyką sądowniczą z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko w sytuacji, w której załatwienie sprawy w ogóle nie nastąpiło, lecz także w sytuacjach, w których załatwienie nastąpiło w warunkach nieuzasadnionego przekroczenia ustawowych terminów, tj. tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie winno polegać na stwierdzeniu bezczynności organu przejawiającej się w rażącym i nieuzasadnionym przekroczeniu ustawowego terminu na załatwienie sprawy.

W dalszej części skargi kasacyjnej wskazano, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia z bezczynnością organu w warunkach rażącego naruszenia prawa. W tym zakresie wyjaśniono, że organ odwoławczy, pomimo rażącego przekroczenia ustawowego terminu na załatwienie sprawy, zaniechał dopełnić spoczywającego na nim obowiązku określonego w art. 36 § 1 K.p.a. Pomimo tak znacznego przekroczenia terminu przeznaczonego na załatwienie sprawy, organ uchylił się od powiadomienia strony o przyczynach zwłoki. Ponadto organ zaniechał również wyznaczenia dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. Skarżący kasacyjnie zaznaczyli, że w toku postępowania odwoławczego wzywali organ do załatwienia sprawy. Powyższa okoliczność przemawia za wyższym stopniem winy organu odwoławczego, który, pomimo iż pozostawał w znacznej zwłoce nie poczynił przewidzianych w ustawie czynności ukierunkowanych na uzasadnienie swojego zachowania i wyznaczenie dalszego terminu. Powyższe przemawia za rażącym naruszeniem art. 36 § 1 K.p.a. I. T. i K. T. zaznaczyli, że od wpływu odwołania do organu II instancji do wydania przez ten organ decyzji upłynęło 6 miesięcy i nie zgadzają się z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądem, iż przekroczenie terminu do załatwienia sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali również, że przy ocenie charakteru naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego regulujących terminy załatwiania spraw, należy mieć również na uwadze rodzaj i specyfikę konkretnej sprawy. W niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z materią z zakresu pomocy społecznej, a wskazany rodzaj postępowań uzasadnia – zdaniem skarżących kasacyjnie – istnienie obowiązku zachowania szczególnej ostrożności organów administracji w zakresie nieprzekraczania terminów do załatwienia sprawy. Powyższe – zdaniem skarżących kasacyjnie – wskazuje, iż orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2016r. wydane zostało w warunkach naruszenia art. 149 §1a P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a. w zw. z art. 36 § 1 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do stawianych zarzutów wypada wskazać, iż wadliwy jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 35 § 1, 2 i 3 in fine K.p.a., poprzez oddalenie wniesionej w niniejszej sprawie skargi w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu. Nie budzi wątpliwości, iż przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi podstawę prawną stwierdzenia przez sąd administracyjny, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Tego rodzaju stwierdzenie pozostaje aktualne w sytuacji, kiedy organ administracji publicznej pozostawał w dniu wniesienia skargi w stanie bezczynności lub przewlekle prowadził postępowanie i skarga ta była uzasadniona, jednakże w dacie orzekania przez sąd nie jest możliwe zobowiązanie go do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, ponieważ organ przed wydaniem przez sąd wyroku zakończył postępowanie w sprawie i wydał stosowny akt lub dokonał czynności (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis, wydanie XV, s. 447). W powyższym aspekcie sąd, rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, rozstrzyga według stanu sprawy na dzień zaskarżenia, a nie na dzień orzekania (vide: T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WP, wydanie VI, s. 769 – 770; M.Szubiakowski, Bezczynność i przewlekłość w świetle art. 149 P.p.s.a., ZNSA 2013, nr 4, s. 39–42). Tym samym dokonanie przez sąd administracyjny stwierdzenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest aktualne w sytuacji gdy w dniu zaskarżenia do sądu miała miejsce bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skoro natomiast "bezczynność" organu – a w takim zakresie postawiony został zarzut kasacyjny – jest rozumiana jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to występuje ona zarówno wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnej czynności w sprawie, lecz także wtedy, gdy wprawdzie organ prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia obowiązku i braku przeszkód – nie zakończył sprawy wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (vide: wyrok NSA z dnia 31 maja 2017r. sygn. akt I FSK 240/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skoro z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż skarga na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy wywiedziona została przez skarżących w dniu [...] listopada 2015r., zaś organ ten w dniu [...] listopada 2015r. wydał ostateczną decyzję w sprawie, to prawidłowa jest konkluzja Sądu I instancji, iż stan bezczynności organu ustał przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Zasadne jest zatem oparcie zaskarżonego wyroku w powyższym zakresie na przepisie art. 151 P.p.s.a.

W kontekście powyższego zarzutu wadliwie przywołany został jako naruszony przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004r., sygn. akt OSK 628/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1580/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. akt I GSK 1151/11; wyrok NSA z dnia 11 września 2012r. sygn. akt I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012r. sygn. akt II OSK 2395/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Analiza badanej skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazuje, iż ww. okoliczności nie zostały przywołane dla uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a tym samym zarzut naruszenia powyższych przepisów uznać wypada za chybiony.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a pkt. 3 P.p.s.a., w zw. z art. 36 § 1 i art. 35 § 1 i 3 in fine K.p.a., poprzez stwierdzenie, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wypada wskazać, iż pojęcie "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, a zatem ocena, czy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania prowadzące do przewlekłości postępowania miało charakter rażący, musi odbywać się z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Nie budzi wątpliwości, że okolicznością, która ma zasadniczy wpływ na powyższą ocenę, jest czas trwania postępowania. Dokonując powyższej kwalifikacji nie można jednak tracić z pola widzenia innych okoliczności, jak chociażby: stopnia skomplikowania sprawy, rodzaju i ilości czynności, które winien dokonać organ administracji w celu zakończenia postępowania, czy stopnia efektywności tych czynności (vide: wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017r. sygn. akt II OSK 2415/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Ponadto wypada podkreślić, iż powszechnie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie winno być znaczne i niezaprzeczalne, a także oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: B.Adamiak i J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck 2012r., s. 632 – 636; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013r. sygn. akt I OSK 468/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Analizując i oceniając argumenty skargi kasacyjnej podniesione w kontekście powyższego zarzutu należało podzielić stanowisko Sądu I instancji co do tego, że naruszenie przez organ odwoławczy przepisów dotyczących szybkości i efektywności postępowania nie miało charakteru kwalifikowanego (rażącego). Proste zestawienie terminów rozpoczęcia i zakończenia postępowania odwoławczego, wzmocnione jedynie zarzutem naruszenia art. 36 § 1 K.p.a., poprzez brak informowania strony o przyczynach opóźnienia załatwienia sprawy i wyznaczenia dodatkowego terminu jej załatwienia, w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi jeszcze o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 149 § 1a pkt 3 P.p.s.a. Jakkolwiek wypada zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że sprawy z zakresu pomocy społecznej nie stanowią co do zasady kategorii spraw o wyjątkowym stopniu skomplikowania, to jednak w realiach niniejszej sprawy – uwzględniając ilość pism, wniosków i środków zaskarżenia, które złożyli skarżący, inicjując niemal w tym samym czasie wiele spraw z zakresu pomocy społecznej – należy zgodzić się z Sądem i instancji, iż brak jest w niniejszej sprawie takich okoliczności, które wskazywałyby na oczywistą i wyraźną sprzeczności z obowiązującym prawem. Już tylko konieczność zbadania przez organ odwoławczy takiej kwestii, jak wzajemna korelacja kilkunastu spraw zainicjowanych przez skarżących w podobnym czasie i w takim też czasie zaskarżonych odwołaniem oscylującym wobec tego samego lub podobnego zakresu sporu, przeczy tezie, że sprawa ta była nieskomplikowana, a naruszenie art. 35 § 1 i 3 i art. 36 § 1 K.p.a. było oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Z tych względów skargi kasacyjne podlegały oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżących z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (art. 258 – 261 P.p.s.a.).