Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 112/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżona postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Prezydenta Miasta P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zarządu [...] w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Miasto P. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stwierdziła niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Miasto P. z mocy prawa nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości.

Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem Dyrektor Zarządu [...] w P. złożył odwołanie. W jego uzasadnieniu stwierdził w szczególności, że Dyrektor Zarządu [...] w P. upoważniony jest do działania w imieniu Miasta P. na podstawie §1 pkt 8 Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2002 r. wydanego na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). W piśmie z dnia 26 sierpnia 2005 r., skierowanym do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, [...] Spółka Akcyjna Oddział [...] w P. zgłosiły zastrzeżenia m.in. do legitymacji Dyrektora Zarządu [...] w P. do wniesienia odwołania, merytorycznie zaś wniosły o jego oddalenie i utrzymanie decyzji Wojewody [...] jako prawidłowej.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stanęła na stanowisku, że w sprawie rozważenia wymaga przede wszystkim okoliczność, podniesiona w piśmie [...] SA Oddziału [...] w P., co do legitymacji Dyrektora Zarządu [...] w P. do reprezentowania Miasta P. w sprawach komunalizacji mienia państwowego, w tym w szczególności do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...]. Organ II instancji uznał, że z treści §1 ust. 8 Zarządzenia Prezydenta Miasta P. Nr [...] w sprawie pełnomocnictwa dla Dyrektora Zarządu [...] w P. wynika, że Dyrektorowi udziela się pełnomocnictwa do reprezentowania Miasta P. przed sądami polskimi i innymi organami w zakresie zadań statutowych Zarządu [...] w P. W §6 ust. 1 Statutu Zarządu [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Prezydenta Miasta P. Nr [...], w którym określa się przedmiot działania Zarządu, nie wymieniono spraw związanych z komunalizacją mienia państwowego. Nie ma ponadto żadnych dowodów świadczących o tym, aby wspomniane sprawy stanowiły "inne zadania" bądź "dodatkowe zadania" w rozumieniu §6 ust. 2 i §7 tego Statutu. Do czynności zaś przekraczających zakres udzielonego Dyrektorowi pełnomocnictwa jest wymagana zgoda Prezydenta Miasta P. (§9 ust. 3 Statutu), o której udzieleniu nie świadczą dowody znajdujące się w aktach rozpatrywanej sprawy komunalizacyjnej. Dlatego też Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie badając odwołania co do meritum uznała, że Dyrektor Zarządu nie był umocowany do reprezentowania Miasta P. w sprawie komunalizacji mienia, nie mógł zatem w konsekwencji również wnieść odwołania od decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. W tej sytuacji Miasto P. może w szczególności zwrócić się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z żądaniem stwierdzenia nie-ważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. (art. 157 §2

w zw. z art. 156 §1 pkt 2 kpa).

Postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stało się podstawą wniesienia przez Dyrektora Zarządu [...] w P. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu Dyrektor Zarządu [...] w P. podniósł, że z treści §1 pkt 8 Zarządzenia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2002 r., wydanego na podstawie art. 47 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz statutu nadanego Zarządzeniem Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2005 r. wynika, że stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wskazujące, iż skoro w statucie nie wymieniono spraw związanych z komunalizacją mienia państwowego, Dyrektor Zarządu [...] w P. nie ma legitymacji prawnej do reprezentowania Miasta P. w sprawach tego typu, jest nieuzasadnione. Zdaniem skarżącego podstawą do uznania, że składając odwołanie od decyzji Wojewody [...] Dyrektor Zarządu [...] w P. był umocowany w sposób prawidłowy jest art. 24 w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych.

Równocześnie skarżący wskazał, że wskazany w art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami katalog czynności podejmowany w ramach gospodarki nieruchomościami ma charakter wyłącznie przykładowy, na co wskazuje zapis "w szczególności", a to z kolei sugeruje stosowanie w odniesieniu do pojęcia "go-spodarka nieruchomościami" wykładni rozszerzającej. W punkcie 8 art. 23 tej ustawy mówi się, że w ramach gospodarki nieruchomościami nabywa się nieruchomości do zasobu (w tym przypadku Skarbu Państwa) poprzez dziedziczenie i zasiedzenie. Trudno więc zdaniem skarżącego uznać, iż w ramach tego punktu w odniesieniu do zasobu gminy nabywanie nieruchomości do zasobu nie polega na działaniu zmierzającym do potwierdzenia tego nabycia w drodze komunalizacji. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż w Prezydent Miasta P. przekazał w ramach zadań statutowych Zarządu [...] w P. gospodarowanie nieruchomościami miejskimi, Dyrektor Zarządu [...] w P. był w pełni umocowany do złożenia odwołania w imieniu Miasta P. od decyzji Wojewody [...], odmawiającej potwierdzenia nabycia przez Miasto P. z mocy prawa własności nieruchomości. W tej sytuacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej

kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uznać za zasadną, gdyż zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 7, 8, 9, i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Z przyczyn podmiotowych następuje to w sytuacji wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo złożenia go przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Przypomnieć przy tym należy, że do obowiązków organu administracji należy m.in. dokładne określenie osoby, która składa środek odwoławczy oraz czy jest ona należycie reprezentowana. Dlatego też niezależnie od racji merytorycznych wyłożonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 kpa, mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało złożone przez podmiot właściwie umocowany do reprezentowania strony, powinien wezwać stronę do usunięcia braków (art. 64 §2 kpa) lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 §1 kpa). Przepis art. 64 §2 kpa dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, które z łatwością mogą być usunięte, a do takich niewątpliwie należą ewentualne braki w umocowaniu do reprezentowania strony. Tego rodzaju brak formalny jest bowiem brakiem mającym charakter usuwalny. Zaniechanie, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wezwania wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 §2, bądź też uniemożliwienie stronie usunięcia tego braku, stanowi niewątpliwie naruszenie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywate-li (art. 7 kpa). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 §2 kpa). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Wydaje się, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zbyt formalistycznie potraktował odwołanie strony skarżącej. Ewentualny brak formalny odwołania stwierdzony przez organ, w sytuacji nie podjęcia koniecznych czynności ze strony organu, nie upoważniał go, zdaniem Sądu, do wydania postanowienia zamykającego stronie możliwość kontroli instancyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wyjaśni ostatecz-nie kwestię właściwego umocowania pełnomocnika zgodnie z powołanymi wyżej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 64 §2 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.