Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 145/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2004r. w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego H. R. przeprowadzona została kontrola przez upoważnionych funkcjonariuszy transportu drogowego. W trakcie kontroli ustalono, iż w przedsiębiorstwie zatrudnionych jest dziewięciu kierowców, jednakże kontrola dotyczyła trzech kierowców tj. panów A. K., M. B. oraz C. F. Po przeanalizowaniu wykresówek w/w kierowców z kontrolowanego miesiąca kwietnia 2004r. -stwierdzono szereg uchybień odnośnie prawidłowości działania przełącznika grup czasowych, umieszczania na wykresówkach przepisowych wpisów, przestrzegania maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego. Ponadto kontrolowany przedsiębiorca H. R. nie okazał piętnastu sztuk wykresówek kierowcy A. K. za okres od 1.04.2004r. do 30.04.2004r., przedstawiając jedynie pięć wykresówek z dni 15, 21, 27, 28, 30 kwiecień 2004r.

Składając wyjaśnienia odnośnie przeprowadzonej kontroli, w piśmie

z dnia [...] sierpnia 2004r. H. R. oświadczył, iż niesłusznie wykazano w naruszeniach nieokazanie piętnastu wykresówek kierowcy A. K., a okazanie wyłącznie pięciu sztuk było zgodne

z rzeczywiście istniejącym stanem faktycznym. Bowiem tylko w tych dniach kierowca wykonywał czynności polegające na kierowaniu pojazdem marki [...], jeżdżąc po paliwo do koncernu naftowego [...] o czym świadczą załączone do wyjaśnień faktury. W pozostałe dni wskazany kierowca nie prowadził pojazdu i wykonywał czynności na miejscu, obsługując stację paliw. Ponadto samochód [...], którym jeździł kierowca w miesiącu kwietniu był głównie wykorzystywany do prac polowych w Gospodarstwie Rolnym w W.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125. poz. 1371, ze zm.) oraz załącznika do wskazanej ustawy nałożył na H. R. karę pieniężną w łącznej wysokości 7.100 zł. (siedem tysięcy sto złotych) obejmującą m. in. karę 4.500 zł (cztery tysiące pięćset złotych) z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli

w przedsiębiorstwie. Organ nie uwzględnił wyjaśnień kontrolowanego przedsiębiorcy, za bezsporne uznając w przedmiotowej sprawie, iż przedsiębiorca nie przestawił ani wykresówek ani żadnego dokumentu, który potwierdzałby fakt wykonywania przez w/w kierowcę pracy innej niż prowadzenie pojazdu w dniach za które nieokazano wykresówek. Bez znaczenia jest użytkowanie pojazdu marki [...] przez gospodarstwo rolne w W., albowiem wykresówka rejestruje czas pracy kierowcy a nie pojazdu, zwłaszcza że przedsiębiorca posiada 10 pojazdów o dmc przekraczającej 3,5 t.

Pismem z dnia 1 października 2004r. H. R. złożył odwołanie od powyższej decyzji w części nakładającej na niego karę pieniężną

w wysokości 4.500 zł wskazując na bezzasadność nałożonej kary. Ponownie wyjaśnił, że okazanie wyłącznie pięciu sztuk wykresówek było zgodne

z istniejącym stanem faktycznym, ponieważ te pięć sztuk odzwierciedlało pracę A. K. na stanowisku kierowcy. W pozostałe dni był zatrudniony

w siedzibie firmy obsługując stację paliw, które to czynności należą do zakresu jego podstawowych obowiązków. Istotną okolicznością w sprawie jest użytkowanie w tym okresie pojazdu marki [...] do prac w Gospodarstwie Rolnym w W. prowadzonym przez małżonkę H. R. Dlatego też przebieg kilometrów widocznych na urządzeniach pomiarowo kontrolnych przewyższa kilometry wykazane na okazanych pięciu wykresówkach.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 i Dz. U. z 2001 Nr 49 poz. 509, Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984 ), art. 92 ust. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) i lp.1.11.11. pkt 1 a załącznika do tej ustawy oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 ), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez H.R., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.500 zł. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji w zaskarżonej części podzielając stanowisko organu I instancji co do oceny stany faktycznego

i prawnego.

Pismem z dnia 19 grudnia 2005r. H. R. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] listopada 2005r wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art.10, art.61 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.92.ust.1 ustawy o transporcie drogowym w zw. art.87 ust.1 konstytucji RP oraz art.31 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim na uchybienia organów w toku toczącego się postępowania administracyjnego. I tak zarzucił niepodpisanie zawiadomienia z dnia [...] lipca 2004r, informujące skarżącego

o wszczęciu postępowania administracyjnego. Z zawiadomienia nie wynikało również w jakiej sprawie zostało wszczęte. Wskazał na nierozpoznanie sprawy przez organ II instancji, który ograniczył się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Kończąc postępowanie w II instancji organ nie pouczył strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Zarzucił także błędy w powoływaniu przez organy podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zdaniem strony skarżącej używana przez organy I i II instancji formułka " z późn. zm." nie daje stronie pełnej informacji o podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Powoływanie się natomiast na rozporządzenia rady (EWG) jest sprzeczne z Konstytucją RP zwłaszcza z art. 87ust.1 który określa źródła powszechnie obowiązującego prawa. Niezależnie od powyższego skarżący H. R. podniósł, iż obowiązująca w okresie objętym kontrolą, ustawa z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców nakładała na pracodawcę jedynie obowiązek przechowywania zapisów z przyrządów kontrolnych, nie nakładała natomiast w sposób jednoznaczny obowiązku wydawania i przechowywania zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270

z późn. zm.).

Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004r. - w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.500 zł - nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Jednocześnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji mimo wskazanych przez skarżącego nieprawidłowości odnośnie powoływania źródła publikacji zastosowanych przepisów, odpowiada dyspozycji art.107 kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazane zaś uchybienie nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego oraz ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji. Kontrolą objęty został miesiąc kwiecień 2004r., sama kontrola przeprowadzona została w [...] 2004r. Mając na uwadze, iż z dniem 1 maja 2004r. w Polsce obowiązywać zaczął nowy stan prawny związany z przystąpieniem do Unii Europejskiej, a brak jest przepisów przejściowych odnośnie przedmiotowej sprawy, które umożliwiałyby stosowanie poprzednio obowiązujące akty prawne, za prawidłowe uznać należy działania [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którzy uwzględnili przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy stan prawny obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonych decyzji.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych funkcjonariuszy inspekcji drogowej w przedsiębiorstwie skarżącego H. R., a polegające na nieokazaniu piętnastu sztuk wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez zatrudnionego kierowcę A. K. Bezsporny jest fakt zatrudnienia Pana A. K. w przedsiębiorstwie skarżącego na stanowisku kierowcy. Z ustaleń kontroli wynika, iż kierowca ten wykonywał pracę przez cały miesiąc objęty kontrolą tj. kwiecień 2004 r. W trakcie kontroli skarżący przedsiębiorca okazał tylko 5 sztuk wykresówek wskazanego kierowcy z dni 15, 21, 27, 28, 30 kwietnia 2004r., twierdząc, iż kierowca A. K. w pozostałe dni nie wykonywał faktycznie pracy kierowcy lecz na miejscu obsługiwał stację paliw. Dlatego też brak jest podstaw do żądania wykresówek za te dni. Jednocześnie wśród okazanych przez przedsiębiorcę H. R. do kontroli dokumentów brak było zaświadczeń potwierdzających powyższe wyjaśnienia. Zdaniem strony skarżącej z art. 31 ust.2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004r. o czasie pracy kierowców nie wynikał obowiązek przechowywania zaświadczeń, a jedynie zapisów z przyrządów kontrolnych.

Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w świetle obowiązującego prawa. Podstawowym dokumentem rejestrującym czas prowadzenia pojazdu, czas wykonywania innej pracy, przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku dziennego, czy też czasu dyżuru kierowców są zapisy z przyrządów kontrolnych. W przypadku jednak nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. oraz art.15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004r. obowiązującej w okresie objętym kontrolą - możliwe jest udokumentowanie tego faktu z pomocą zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę. Jednocześnie ustawodawca nałożył na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania tarcz tachografów i okazywania zgromadzonych dokumentów właściwemu organowi kontroli. W okresie objętym kontrolą ciążył on na skarżącym z mocy art. 31 ust.2 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 24 sierpnia 2001r. Obecnie konieczność przechowywania przez przedsiębiorcę wykresówek przez okres co najmniej 1 roku i okazywania ich na żądanie funkcjonariusza służb kontroli wynika z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Zdaniem Sądu z zestawienia powyższych przepisów wynika obowiązek przechowywania przez przedsiębiorcę - przez wymagany ustawą okres - nie tylko zapisów z urządzeń kontrolnych, ale także zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy osoba zatrudniona na stanowisku kierowcy wykonuje inną pracę niż kierowanie pojazdem i tym samym nie może okazać wykresówki za konkretny dzień. Przyjęcie odmiennego poglądu uniemożliwiałoby w rzeczywistości skontrolowanie prawidłowości przestrzegania przez przedsiębiorców norm czasu pracy kierowców. Dlatego też ustawodawca za nieprzestrzeganie powyższych obowiązków dokumentowania przez przedsiębiorcę czasu pracy kierowców i okazywania tych dokumentów w czasie kontroli przewidział karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją lp.1.11.11 pkt 1 lit a) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przepis ten "penalizuje" brak stosownych dokumentów podczas kontroli, a nie ich brak lub niemożność wystawienia "w ogóle", wobec czego przedstawienie przez skarżącego H. R. wymaganego zaświadczenia dopiero na etapie postępowania odwoławczego nie mogło być uwzględnione przez organ II instancji. Na treść rozstrzygnięcia organów administracji nie mógł mieć również wpływu fakt użytkowania w kontrolowanym okresie pojazdu marki [...]

w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez małżonkę skarżącego, albowiem wykresówka rejestruje czas pracy kierowcy, a nie użytkowanego pojazdu. Zwłaszcza, że skarżący posiada 10 samochodów o dmc większej niż 3,5 t.

Zdaniem Sądu w sprawie nie miało również miejsce naruszenia praw strony w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Pismem

z dnia 23 sierpnia 2004r. strona zawiadomiona została o wynikach przeprowadzonej kontroli. Umożliwiono jej złożenie wyjaśnień w sprawie, a będąc świadoma toczącego się postępowania mimo braku pouczenia jej przed wydaniem decyzji II- instancyjnej, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, mogła zapoznać się z dokumentami administracyjnymi. Ponadto z akt sprawy nie wynika aby jakiekolwiek czynności podejmowane były bez udziału strony.

Na zakończenie odnieść należy się do jeszcze jednego zarzutu strony, a mianowicie do naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego

art. 87 ust.1 Konstytucji RP. Ratyfikowane umowy międzynarodowe wchodzą w skład źródeł powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 Konstytucji), umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw (art. 88 ust. 3), ratyfikowana umowa międzynarodowa po jej ogłoszeniu w dzienniku ustaw RP stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 91 ust. 1). Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ogólnokrajowym referendum ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić

z umową (art. 91 ust. 2). Podpisany w dniu 16 kwietnia 2003r. w Atenach Traktat akcesyjny dotyczy przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Na podstawie tego traktatu po spełnieniu szeregu warunków Polska stała się 1 maja 2004r. członkiem Unii Europejskiej i stroną traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych

i uzupełnionych. Traktat akcesyjny został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003r (po uzyskaniu zgody wyrażonej w ogólnokrajowym referendum)

i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. I tak rozporządzenie wspólnotowe jest zgodnie

z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej "bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich". Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W świetle powyższego, stwierdzić należy iż organy I i II instancji prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych transporcie drogowym oraz Rozporządzenia Rady (EWG).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.