Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 703/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-08-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono wniosek,
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanowił: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł z tytułu świadczeń emerytalno - rentowych. Wnioskodawca posiada ½ udziału w domu o powierzchni [...] m2, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz lasu o powierzchni [...] ha. Poza tym oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Ponadto wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:

Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącego wynika, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł.

Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.

Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało w ogóle przez nią podniesione. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.

Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżący jak podano wyżej jest współwłaścicielem nieruchomości oraz oszczędności.

Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl.), a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak jak wyżej wskazano udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., I OZ 826/12, LEX nr 1247208).

Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy po pierwsze stwierdzić, że nie może być tak, że strona, która posiada oszczędności a więc nadwyżkę kapitału nad bieżącymi wydatkami i to bez względu na cel jego przeznaczenia nie zamierza partycypować w kosztach postępowania tylko przerzucić je na ogół społeczeństwa.

Po drugie na uwagę zasługuje również fakt, że skarżący jest właścicielem majątku jak wskazano powyżej oraz dysponuje stałym dochodem.

Po trzecie zestawiając ze sobą koszty wpisów sądowych w dwóch prowadzonych przez skarżącego przed tut. Sądem sprawach (łącznie 400 zł) z dochodem skarżącego oraz zgromadzonymi oszczędnościami należy z całą pewnością uznać, że ponosząc je nie dozna uszczerbku w swym utrzymaniu.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że sytuacja finansowa skarżącego jest dobra i nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dysponuje on bowiem stosowanym majątkiem: stałym dochodem, jest współwłaścicielem nieruchomości w tym rolnej i leśnej oraz zgromadził oszczędności.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.