Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1033/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70 § 1, art. 70 § 6, art. 70 § 8, art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 119 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., po rozpatrzeniu złożonego przez [...] i [...], wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2006 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący wspólne zobowiązanie małżonków [...] i [...] z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001, w kwocie należności głównej [...] zł.

W toku egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny w dniu [...] grudnia 2006 r. dokonał zajęcia ruchomości należących do zobowiązanych. Kopie protokołów zajęć oraz odpis ww. tytułu wykonawczego zostały skutecznie doręczone zobowiązanym w dniu [...] lutego 2007 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2007 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u Komornika Sądowego Rewiru IX przy Sądzie Rejonowym w P.. Zawiadomienie doręczono zobowiązanym w dniu [...] kwietnia 2007 r. w trybie art. 44 kpa. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Zawiadomienie doręczono zobowiązanym w dniu [...] stycznia 2011 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę [...] w [...] S.A. w [...]. Zawiadomienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...] marca 2012 r.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. podatnicy, reprezentowani przez adwokata, złożyli wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, ponieważ przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia z dniem [...] marca 2017 r.

W treści wniosku pełnomocnik strony wskazała, że pismem z dnia [...] września 2016 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. - w odpowiedzi na wniosek pełnomocnika podatników - poinformował, iż w okresie od stycznia 2012 r. do [...] sierpnia 2016 r. na poczet tytułów wykonawczych nr [...] i [...] w dniu [...] lutego 2012 r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę L. N. w spółce [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] marca 2012 r.

Jak stwierdziła pełnomocnik strony w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. przytoczył szeroką interpretację przepisów prawnych związanych z nowelizacjami O.p. oraz wskazał czynności przerywające bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko było zgodne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 980/12, w którym rozpatrywano kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2001 r. W świetle powyżej przedstawionych zdarzeń organy podatkowe uznały, że 5-letni bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania za 2001 rok rozpoczął się na nowo w dniu [...] marca 2012 r., a więc jego przedawnienie nastąpiło z dniem [...] marca 2017 r. Do dnia przedawnienia zobowiązania podatnicy nie zostali zawiadomieni o jakimkolwiek zastosowanym środku egzekucyjnym, który przerwałby bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania. Tym samym ziściła się przesłanka do wydania postanowienia o umorzeniu zobowiązania [...] i [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.

Jednocześnie pełnomocnik strony wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, mocą którego Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, 848, 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1027 i 1036 - dalej: "O.p.") w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ odmówił umorzenia postępowania i wyjaśnił, że w odniesieniu do obowiązku w postaci zobowiązania podatkowego, przyczyny jego wygaśnięcia określono w art. 59 O.p. Jedna z przesłanek, wskazana w art. 59 § 1 pkt 9 O.p., na skutek której zobowiązanie podatkowe wygasa to jego przedawnienie. Z kolei przesłanki przedawnienia zobowiązania podatkowego uregulowane zostały w art. 70 § 4, art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Dodatkowo w art. 70 § 8 O.p. wprowadzono zastrzeżenie, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Rozstrzygając zatem czy zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia organ podatkowy zobowiązany jest wziąć pod uwagę określone w art. 70 O.p. przesłanki.

W przedmiotowej sprawie ustalono, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych, o których podatnik został zawiadomiony zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok przedawniłoby się w dniu [...] marca 2017 r. Jednakże zobowiązanie to zabezpieczone jest hipoteką i na podstawie art. 70 § 8 może być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

Wnioskodawcy wskazują, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 i wyroków sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego art. 70 § 8 O.p. jako niezgodny z Konstytucją nie może mieć zastosowania, a co za tym idzie zobowiązanie podatkowe za 2001 rok wygasło na skutek przedawnienia w dniu [...] marca 2017 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. w tym zakresie nie podzielił argumentów stron.

Organ podkreślił, że do dnia dzisiejszego art. 70 § 8 O.p. nie został przez ustawodawcę uchylony czy chociażby znowelizowany przy uwzględnieniu zastrzeżeń Trybunału. Zatem wobec mocy obowiązującej przepisu art. 70 § 8 O.p. organ podatkowy nie może odmówić jego zastosowania. W konsekwencji nie ma podstaw do uznania, iż zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką uległo przedawnieniu, a co za tym idzie postępowanie egzekucyjne powinno zostać z tego powodu umorzone.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał na brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], z uwagi na zabezpieczenie hipoteką zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok i możliwość dochodzenia tego zobowiązania z przedmiotu hipoteki zgodnie z obowiązującym obecnie art. 70 § 8 O.p.

W zażaleniu z dnia [...] czerwca 2017 r. podatnicy wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej "k.p.a.") w związku z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 - dalej: "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ustawodawca w art. 59 § 1 u.p.e.a., wskazał przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jako przesłankę, którą pełnomocnik strony wskazała, uzasadniając wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], było wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek jego przedawnienia z dniem [...] marca 2017 r., a więc przesłanka wynikająca z przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przedmiotowa przesłanka nie została spełniona. Jak wynika z analizy akt sprawy Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. ustalił, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych, o których podatnik został zawiadomiony zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 przedawniłoby się w dniu [...] marca 2017 r. Jednakże zobowiązanie to zabezpieczone jest hipoteką i na podstawie art. 70 § 8 O.p. może być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące braku podstaw do umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie przedmiotowego zobowiązania podatkowego za 2001 rok z powodu jego przedawnienia. Organ podzielił tym samym pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II CSK 517/14. W kwestii naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a organ nadzoru wskazał, że to do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie przeciwko określonemu zobowiązanemu należy ocena czy zaistniały przesłanki określone w ww. przepisie przy uwzględnieniu oczywiście zasad ogólnych egzekucji administracyjnej i możliwości zastosowania środków egzekucyjnych.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001, bowiem przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia z dniem [...] marca 2017 r. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, jak również opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 70 § 8 O.p. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w obowiązującym porządku prawnym i korzysta z domniemania konstytucyjności, pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny RP w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, iż uznanie niekonstytucyjności art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., obejmuje również treść przepisu w brzmieniu, który nie był przedmiotem oceny Trybunału, mianowicie art. 70 § 8 O.p., co zostało także potwierdzone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt V CSK 377/15;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 § 1 oraz w zw. z art. 70 § 1 i § 8 O.p. przez podjęcia błędnego rozstrzygnięcia, tj. odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie zobowiązania;

3. obrazę art. 84 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad równości ochrony praw majątkowych podatników;

4. naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez nieuznanie, że przedawniona wierzytelność podatkowa zabezpieczona hipotecznie wygasła i tym samym wygasła zabezpieczająca ją hipoteka;

5. naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 121 § 1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, którego efektem jest ewidentne podważenie zaufania obywateli do organów podatkowych.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.

Oceniając zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające z punktu widzenia zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają one prawo.

Przedawnienie zobowiązania podatkowego określone w art. 70 § 1 O.p. jest instytucją prawa materialnego, następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie postępowania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy, przed którym postępowanie się toczy, niezależnie od tego czy dotyczy postępowania przed organem I instancji czy postępowania odwoławczego. Organ stwierdzając ujemną przesłankę kontynuowania postępowania, jest zobligowany do jego zakończenia przez umorzenie postępowania (art. 208 § 1 O.p.). Podobnie upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien, w związku z tym, być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Spośród zarzutów skargi najdalej idący jest zarzut naruszenia art. 70 § 8 O.p. Zważywszy na argumenty podnoszone przez skarżących mające czynić zasadnym ten zarzut wskazać należy, że w wyroku z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 (publ. OTK-A 2013/7/97; Dz.U. 2013 r., poz. 1313), uznającym niekonstytucyjność art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zastrzegł, że warunków tych nie spełniałoby rozszerzenie zasad przewidzianych w zaskarżonym przepisie (a obecnie zawartych w art. 70 § 8 O.p.) na wszystkie należności, które w toku kontroli podatkowej zostały zabezpieczone w jakikolwiek sposób. Taka operacja nie doprowadziłaby bowiem do zrównania sytuacji wszystkich podatników (w dalszym ciągu przedawniałyby się zobowiązania podatkowe osób nieposiadających żadnego majątku), z których część byłaby "dożywotnimi" dłużnikami państwa. Tego typu rozwiązania, w świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w omawianym orzeczeniu uznano za niedopuszczalne.

Co jednak istotniejsze, zdaniem Trybunału, choć zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 O.p. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Trybunał uznał, że uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 O.p. z przyczyn wskazanych wyżej. Ta wypowiedź Trybunału w sposób oczywisty musiała rzutować na orzecznictwo sądowe w zakresie stosowania art. 70 § 8 O.p.

W wyroku z 17 marca 2016 r., V CSK 377/15 (LEX nr 2025769), powołanym również przez stronę skarżącą, Sąd Najwyższy podniósł, że jakkolwiek konstytucyjną zasadą jest wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 i art. 193 Konstytucji), w konkretnie rozpoznawanej sprawie ma się do czynienia z sytuacją wyjątkową, gdy Sąd Najwyższy w związku z wydanym już wcześniej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją może uznać za oczywistą taką niezgodność, tożsamo brzmiącego przepisu nadal zawartego w ustawie i stwierdzić jego nieobowiązywanie w związku z rozpoznawaną przez siebie sprawą. Należy bowiem mieć świadomość, że gdyby doszło do zbadania zgodności art. 70 § 8 O.p. przez Trybunał Konstytucyjny, to rozstrzygnięcie musiałoby być tożsame z tym, jakie znalazło się w wyroku Trybunału w sprawie SK 40/12. Nie jest też bez znaczenia, że w końcowej części uzasadnienia wyroku w sprawie SK 40/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że uznanie za niekonstytucyjny art. 70 § 6 O.p. odnosi się również do brzmienia obowiązującego w chwili orzekania art. 70 § 8 O.p. Rozstrzygnięcie co do tego nie mogło być zawarte w sentencji wyroku w tamtej sprawie tylko ze względu na związanie Trybunału granicami zaskarżenia w skardze konstytucyjnej. Niemniej, wskazanie w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 na tożsamość normatywną art. 70 § 6 O.p., obowiązującego do końca 2002 r. z art. 70 § 8 O.p., który zastąpił tamten przepis od początku 2003 r., było pożądane i jest użyteczne dla stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu obecnej sprawy. Aczkolwiek do orzekania o niezgodności ustaw i ich poszczególnych przepisów z Konstytucją jest powołany wyłącznie Trybunał Konstytucyjny (art. 188 pkt 1, art. 193 Konstytucji), to jednak sąd może nie zastosować tego przepisu w rozpoznawanej sprawie ze względu na jego niezgodność z Konstytucją (art. 178 ust. 1 Konstytucji), przy zastrzeżeniu, że traktuje to jako wyjątek od reguły, wynikający ze szczególnych okoliczności, tj. niezgodność przepisu z Konstytucją jest w związku z rozpoznawaną sprawą oczywista i ocena taka ma dodatkowe poparcie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził uprzednio niezgodność z Konstytucją przepisu o takim samym brzmieniu, jak zawarty w obowiązującej ustawie.

Podobny punkt widzenia został także zaprezentowany w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach z dnia 12 kwietnia 2016 r. II FSK 330/15, z dnia 18 października 2016 r. II FSK 2316/14 i II FSK 2318/14, z dnia 8 września 2016 r. II FSK 1842/14 (dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w rozpoznanej sprawie pogląd prezentowany w tych orzeczeniach w pełni podziela.

Z powyższego wynika, że art. 70 § 8 O.p. nie stoi już na przeszkodzie przyjęciu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zgodnie z art. 70 § 1 O.p. przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przepis oceniony jako niekonstytucyjny, nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne. Zatem zabezpieczenie hipoteką zobowiązań podatkowych nie wywołało skutku braku ich przedawnienia.

W konsekwencji jako niezasadną należy ocenić argumentację organu, zawartą w zaskarżonym postanowieniu, odwołującą się do obowiązywania art. 70 § 8 O.p. i potrzeby zastosowania tego przepisu, jako mającego kluczowe znaczenie dla zasadności rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd zauważa, że do obowiązków organów należy ustalenie stanu faktycznego sprawy, gromadzenie materiału dowodowego, ustalenie i badanie z urzędu, czy w sprawie wystąpiły inne przesłanki skutkujące przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Wszystkie te czynności należą do obowiązków organu podatkowego. Natomiast sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej.

W przedmiotowej sprawie organy ustalił, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych, o których podatnik został zawiadomiony zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok przedawniłoby się w dniu [...] marca 2017 r. Jednakże zobowiązanie to zabezpieczone jest hipoteką i na podstawie art. 70 § 8 O.p. może być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

Podkreślić należy, że jedną z przyczyn wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest jego przedawnienie (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.). Sąd nie przesądza o przedawnieniu dochodzonych w drodze egzekucji zaległości podatkowych, ale stwierdza, iż w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 zabezpieczenie ich hipoteką nie spowodowało, iż nie uległy one przedawnieniu.

W toku ponownego postępowania organy egzekucyjne, o ile w sprawie nie ujawnioną się nowe okoliczności faktyczne będą obowiązane wziąć pod uwagę i uwzględnić w ramach rozstrzygnięcia przedstawione wyżej uwagi. Organy winny zbadać kwestię wystąpienia przesłanek przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia.

Skoro zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 70 § 8 O.p. i art. 70 § 6 pkt 1 O.p. okazały się uzasadnione, to odnoszenie się do pozostałych podniesionych zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych jak i przepisów prawa materialnego, stało się zbędne, gdyż w tej sytuacji stały się one zarzutami, których ewentualne uwzględnienie nie mogło już rzutować na treść zapadłego wyroku.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.