Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 323/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2011 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z jej żądaniem zawartym w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 czerwca 2011 r. (data wpływu do sądu). W dniu 24 listopada 2011 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia adwokata.

Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Skarżąca nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w domu należącym do syna. Na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) składa się emerytura skarżącej w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz emerytura męża w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Skarżąca podała, że na miesięczne wydatki przeznacza [...] zł, zaś kwoty poszczególnych wydatków wykazała w oświadczeniu złożonym 30 maja 2011 r. W oświadczeniu powyższym skarżąca podała następujące wydatki: spłata raty kredytu hipotecznego syna –[...] zł; spłata rat kredytów zaciągniętych na zakup opału – [...] zł; zakup lekarstw – [...] zł; opłata telefonów – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; wywóz śmieci – [...] zł; gaz – [...] zł; woda – [...] zł; [...] zł – spłata karty bankowej męża.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 24 listopada 2011 r. dotyczące ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Oceniając zakres żądania wniosku należy mieć jednak na uwadze, że poprzednio złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych i strona uzyskała prawo pomocy w tym zakresie. W sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w dwóch etapach – w pierwszym etapie żąda przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i zwolnienie to uzyskuje, zaś w drugim etapie żąda przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego), uznać należy, że w istocie strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem do strony skarżącej ubiegającej się obecnie o ustanowienia adwokata a uprzednio zwolnionej od kosztów sądowych (postanowieniem referendarza sądowego z 28 lipca 2011 r.), zastosowanie będzie miał przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., dotyczący przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym dnia 24 listopada 2011 r. oraz wynikającą z akt sprawy, stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca ubiega się obecnie o ustanowienie adwokata po wydaniu przez sąd wyroku oddalającego jej skargę. Zatem koszt ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, ewentualnie uczestniczenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wynosił 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./).

Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącej, brak jest podstaw do uznania, iż wykazała ona spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów).

W świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności, brak jest podstaw do uznania, iż jej sytuacja materialne należy do skrajnie trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (korzysta z domu należącego do syna) i stabilną sytuację finansową (otrzymuje emeryturę, podobnie jej mąż). Okoliczność, iż skarżąca wraz z mężem z tytułu zamieszkiwania w domu syna dobrowolnie spłacają za niego raty kredytu hipotecznego w kwocie [...] zł miesięcznie, nie przemawia za udzieleniem prawa pomocy. Są to bowiem wewnętrzne ustalenia pomiędzy rodzicami a dziećmi, nie obwarowane żadnym przymusem. W tej sytuacji, trudno uznać, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (w przedmiotowej sprawie kosztów ustanowienia adwokata).

Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.