Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1413/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Anna Rotter, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

1. J. M. (dalej: skarżący lub zobowiązany) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: organ lub wierzyciel) z [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. Postanowieniem z [...] wierzyciel zawarł jednoznaczne stanowisko, w którym oddalił podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku.

2.2. W zażaleniu z 14 czerwca 2021 r. skarżący podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku ponownie wskazując, iż w dniu 24 czerwca 2019 r. dokonał wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przez Internet- numer zgłoszenia [...]. Podniósł, iż nie otrzymał (w celu podpisania) formularza "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych".

2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciel postanowieniem z [...]r. utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalają w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, że obowiązek, co do należności objętych tytułem wykonawczym istnieje, bowiem skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, czego nie kwestionuje.

Treść rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wskazuje przepisy dotyczące wyrejestrowania odbiorników przez Internet.

Zgodnie z § 13 ust 1 ww. rozporządzenia, operator wyznaczony umożliwia użytkownikowi powiadomienie o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu i o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, za pośrednictwem strony Internetowej, przez udostępnienie elektronicznego formularza do wypełnienia tymi danymi i informacjami.

W przypadku, o którym mowa w § 11 pkt 2, użytkownik wypełnia za pośrednictwem strony internetowej operatora wyznaczonego, elektroniczny formularz, podając dane niezbędne do sporządzenia zgłoszenia przez operatora po ich zmianie.

Operator wyznaczony potwierdza otrzymanie powiadomienia o zmianie danych, przesyłając niezwłocznie na wskazany przez użytkownika adres poczty elektronicznej, informację o otrzymaniu powiadomienia.

W terminie 4 dni roboczych od daty wypełnienia elektronicznego formularza, operator wyznaczony wysyła przesyłką listową niebędącą rejestrowaną na wskazany przez użytkownika adres do korespondencji sporządzone zgłoszenie, w celu złożenia podpisu, wraz z kopertą zwrotną,

W terminie 14 dni od dnia otrzymania zgłoszenia użytkownik odsyła nadawcy podpisane zgłoszenie.

W przypadku niedokonania przez użytkownika czynności, o których mowa w ust. 5, zmiana danych nie zostaje zatwierdzona.

W terminie 7 dni od dnia otrzymania podpisanego wniosku operator wyznaczony przesyła użytkownikowi zawiadomienie o zatwierdzeniu przeprowadzonej zmiany danych przesyłką listową niebędącą rejestrowaną.

Zgodnie z § 14, wzór zawiadomienia o zatwierdzeniu przeprowadzonej zmiany danych, o którym mowa w § 12 ust. 3 i § 13 ust. 7, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

W myśl § 15, w przypadku nieotrzymania:

1) zgłoszenia w terminie 9 dni od daty podania, za pośrednictwem strony internetowej operatora wyznaczonego, danych niezbędnych do sporządzenia zgłoszenia lub

2) zawiadomienia o zatwierdzeniu przeprowadzonej aktualizacji danych, w terminie 14 dni od dnia odesłania operatorowi wyznaczonemu podpisanego zgłoszenia - użytkownik niezwłocznie zawiadamia, listownie lub na adres poczty elektronicznej wskazanej na stronie internetowej, operatora wyznaczonego.

W myśl § 16, dowodem zmiany danych jest zawiadomienie o zatwierdzeniu przeprowadzonej zmiany danych, o którym mowa w § 12 ust. 3 i § 13 ust. 7.

Zgodnie z powyższymi przepisami w celu dokonania wyrejestrowania odbiorników, skarżący wypełnił w dniu 24 czerwca 2019 r. umieszczony na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. elektroniczny formularz. Zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników zostało przyjęte i nadano mu numer[...].

Zgodnie z § 13 ust 4 ww. rozporządzenia, w terminie 4 dni roboczych od daty wypełnienia elektronicznego formularza, tj. dniu 27 czerwca 2019 r, na adres korespondencyjny podany w formularzu przesłana została przesyłka listowa niebędącą rejestrowaną zawierająca "Zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" (kopia i oryginał) oraz koperta zwrotna. Przesyłkę wysłano na adres ul. [...], [...].

Podkreślono, iż abonent ww. formularz powinien podpisać i wysłać do nadawcy nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania zgłoszenia. Abonent winien również dokonać weryfikacji zgłoszenia poprzez stronę internetową. W przypadku nie dopełnienia przez abonenta wszystkich ww. czynności zgłoszenie zostaje anulowane, a wyrejestrowanie należy uznać za nieskuteczne.

W sprawie skarżącego, nie można uznać za skuteczne wyrejestrowanie odbiorników na podstawie zgłoszenia [...], gdyż nie dopełniono wszystkich czynności, tym samym zgłoszenie anulowano. W skierowanej do skarżącego automatycznej odpowiedzi na zgłoszenie z dnia 24 czerwca 2019 r., został on powiadomiony jakie warunki musi spełnić, aby wyrejestrowanie odbiorników doszło do skutku i jakie posiada możliwości w przypadku zaistnienia pytań lub wątpliwości związanych z przedmiotowym zgłoszeniem.

Wskazano, że złożenie reklamacji w sprawie braku korespondencji przysługiwało abonentowi już na piąty dzień po złożeniu wniosku. Nie odnotowano prób wyjaśnienia przez skarżącego nieotrzymania korespondencji czy wniesienia reklamacji w zakresie braku otrzymania korespondencji z dokumentami, celem potwierdzenia dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, w stosownym czasie. Ponadto podkreślono, że Poczta Polska S.A. nie odnotowała zwrotu do nadawcy przesyłki z przedmiotową korespondencją. Zatem wymienioną korespondencję uznano za dręczoną.

Mając na uwadze powyższe informacje, w wyniku braku reakcji na fakt nieotrzymania korespondenci w stosownym czasie (a co za tym idzie brak dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników), zgłoszenie zostało automatycznie usunięte z aplikacji internetowej, a dane osobowe abonenta uległy anonimizacji.

Dalej wskazano, że na pisma skarżącego z dnia 1 lipca 2019 r. i z dnia 19 września 2019 r. udzielono odpowiedzi korespondencją z datą 25 września 2019 r., oraz z dnia 9 grudnia 2019 r. Zauważono, że w przesłanej przez skarżącego ww. korespondencji nie podnosił on tematu wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przez Internet czy zgłoszenia reklamacji w tym zakresie. Dopiero pismem z dnia 19 marca 2020 r. po otrzymanym upomnieniu z dnia 2 marca 2020 r. skarżący podniósł, iż nie otrzymał formularza "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych wraz z kopertą zwrotną. Na wymienioną korespondencję otrzymał odpowiedź pismem z dnia 25 maja 2020 r.

Tylko posiadanie przez skarżącego dowodu w postaci "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" oraz "Zawiadomienia o zatwierdzeniu przeprowadzonej zmiany danych", stanowi dowód w sprawie skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych we wskazanym okresie.

Chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), skarżący powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, czego nie uczynił.

3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono mu:

naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 33 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - u.p.e.a.) poprzez błędne przyjęcie, że na skarżącym ciążył w okresie objętym tytułem wykonawczym, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiornika, pomimo zgłoszenia przez zobowiązanego w dniu 24 czerwca 2019 r. zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i niedokończenie procesu wyrejestrowania tych urządzeń z wyłącznej winy organu - co uzasadnia przyjęcie braku podstaw do pobierania opłaty abonamentowej od dnia 24 czerwca 2019 r. do dnia zakończenia tej procedury wyrejestrowaniem urządzeń,

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że treścią zarzutu zobowiązanego, było wskazanie, iż w dniu 24 czerwca 2019 r., skarżący dokonał wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przez Internet, podczas gdy zarzut dotyczył absolutnie odmiennego stanu, a mianowicie wskazania faktycznie mającej miejsce sytuacji zgłoszenia przez skarżącego w dniu 24 czerwca 2019 r. - zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i niedokończenia procesu wyrejestrowania tych urządzeń z wyłącznej winy organu, z uwagi na jego bierność, pomimo obowiązku podjęcia stosownych czynności.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podano, że w czerwcu 2019 r., dokonał - w sposób przewidziany procedurą - Zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zgłoszenie to zostało przyjęte przez Pocztę Polską S.A., która skierowała do skarżącego oświadczenie o treści, cyt. "Zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników zostało przyjęte. Nr zgłoszenia: [...].".

Skarżący podniósł, że wskazywana w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, okoliczność, iż dnia 27 czerwca 2019 r. na dane adresowe skarżącego została skierowana przesyłka zawierająca przedmiotowe zgłoszenie oraz kopertę zwrotną celem podpisania formularzy i odesłania na wskazany adres, nie dowodzi faktu doręczenia tej przesyłki skarżącemu. Skarżący zaprzecza, aby przesyłka taka do niego dotarła. W tej sytuacji ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na wierzycielu.

Skarżący podnosi, że w odpowiedzi na jego pismo z dnia 19 marca 2020 r. wierzyciel udzielił odpowiedzi pismem z dnia 25 maja 2020 r., w którym m.in. wskazał adres e-mail z pouczeniem, że pod tym adresem należy interweniować w zw. z niedoręczeniem przesyłki, o której mowa wyżej, niezbędnej do zakończenia procedury wyrejestrowania urządzeń RTV.

Stosownie do tego pouczenia, skarżący przesłał na wskazany adres e-mail, w dniu 15 czerwca 2020 r., korespondencję z interwencją.

Podnosząc wyżej wskazane okoliczności, uzasadnionym jest twierdzenie o braku podstawy do obciążenia skarżącego zobowiązaniami finansowymi i w konsekwencji prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do niego z tytułu nieuiszczenia opłat abonamentowych za okres od czerwca 2019 r., z uwagi na to, iż skarżący podjął począwszy od czerwca 2019 r., wszelkie czynności, dokładając do tego należytej staranności, aby zadośćuczynić procedurze wyrejestrowania odbiorników RTV, a wyłącznie z powodu nieuzasadnionej i nieuprawnionej bierności ze strony organu, do zakończenia tej procedury nie doszło.

Odnosząc się dalej do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący podniósł, że w żaden sposób, nie był poinformowany, że w ciągu 4 dni od wystosowania przez niego drogą e-mail zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników, zostanie do niego wysłana przez organ korespondencja będąca następstwem tego zgłoszenia. W korespondencji e-mail przesłanej przez Pocztę Polską S.A. w dniu 24 czerwca 2019 r. oznajmiono jedynie; "Poczta Polska S.A. potwierdza przyjęcie danych do sporządzenia Zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które wraz z kopertą zwrotną zostanie do Państwa przesłane na adres korespondencyjny".

Z uwagi na znaną skarżącemu opieszałość Poczty Polskiej S.A. w podejmowaniu czynności, oczekiwał on na spełnienie zapowiedzi przesłania na jego adres określonej korespondencji, uznając, iż brak jest przesłanek do podejmowania przez niego, wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czynności reklamacyjnych w zakresie braku otrzymania tej korespondencji. W takiej sytuacji obarczanie skarżącego odpowiedzialnością za brak reakcji na nieotrzymanie korespondencji w stosownym czasie jest nieuzasadnione.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

4. Skarga jest zasadna i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

5. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wierzyciela, co do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie obowiązku (pkt 1).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

6. Dalej wskazać należy, ze opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689, ze zm. – u.o.a.). Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie skarżący przyznał, iż dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został przyznany przez skarżącego.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Zatem jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Zgodnie z § 13 ostatnio wymienionego rozporządzenia, operator wyznaczony umożliwia użytkownikowi powiadomienie o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, za pośrednictwem strony internetowej, przez udostępnienie elektronicznego formularza do wypełnienia tymi danymi i informacjami.

W przypadku, o którym mowa w § 11 pkt 2, użytkownik wypełnia, za pośrednictwem strony internetowej operatora wyznaczonego, elektroniczny formularz, podając dane niezbędne do sporządzenia zgłoszenia przez operatora po ich zmianie (§ 13 ust. 2).

Operator wyznaczony potwierdza otrzymanie powiadomienia o zmianie danych, przesyłając niezwłocznie, na wskazany przez użytkownika adres poczty elektronicznej, informację o otrzymaniu powiadomienia (§ 13 ust. 3).

W terminie 4 dni roboczych od daty wypełnienia elektronicznego formularza operator wyznaczony wysyła przesyłką listową niebędącą rejestrowaną na wskazany przez użytkownika adres do korespondencji sporządzone zgłoszenie, w celu złożenia podpisu, wraz z kopertą zwrotną (§ 13 ust. 4).

W terminie 14 dni od dnia otrzymania zgłoszenia użytkownik odsyła nadawcy podpisane zgłoszenie (§ 13 ust. 5).

W przypadku niedokonania przez użytkownika czynności, o których mowa w ust. 5, zmiana danych nie zostaje zatwierdzona (§ 13 ust. 6).

W terminie 7 dni od dnia otrzymania podpisanego wniosku operator wyznaczony przesyła użytkownikowi zawiadomienie o zatwierdzeniu przeprowadzonej zmiany danych przesyłką listową niebędącą rejestrowaną (§ 13 ust. 7).

7. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. twierdząc, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. W tej mierze wskazał w toku postępowania, że skarżący podjął począwszy od czerwca 2019 r., wszelkie czynności, dokładając do tego należytej staranności, aby zadośćuczynić procedurze wyrejestrowania odbiorników RTV, a wyłącznie z powodu nieuzasadnionej i nieuprawnionej bierności ze strony organu, do zakończenia tej procedury nie doszło. Wskazywał, że Poczta nie doręczyła mu przesyłki zawierającej sporządzone zgłoszenie w celu złożenia podpisu wraz z kopertą zwrotną. W terminie 4 dni roboczych od daty wypełnienia elektronicznego formularza, albowiem operator wyznaczony wysyła przesyłką listową niebędącą rejestrowaną na wskazany przez użytkownika adres do korespondencji sporządzone zgłoszenie, w celu złożenia podpisu, wraz z kopertą zwrotną (§ 13 ust. 4 ww. rozporządzenia). Skarżący akcentował, że nie otrzymał przesyłki zawierającej sporządzone zgłoszenie w celu złożenia podpisu, a Poczta nie przedstawiła dowodów dokonania powyższej czynności.

Z kolei wierzyciel powołał się na brak skutecznego wyrejestrowania odbiornika, gdyż nie dopełniono wszystkich niezbędnych czynności w tym zakresie. Wskazał, że w dniu 27 czerwca 2019 r. na adres korespondencyjny podany w formularzu przesłana została przesyłka listowa niebędącą rejestrowaną zawierająca "Zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" (kopia i oryginał) oraz koperta zwrotna. Przesyłkę wysłano na adres ul. [...], [...]. Pomimo powyższego organ do akt sprawy nie dołączył dokumentów obrazujących tę okoliczności np. kopii koperty, w której ta przesyłka została nadana czy też jakiegokolwiek innego dowodu świadczącego o wyekspediowaniu przedmiotowej przesyłki do skarżącego.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, kluczowego znaczenia nabiera kwestia rozkładu ciężaru dowodowego pomiędzy zobowiązanym (abonentem), a wierzycielem (organem administracji publicznej, w tym przypadku Pocztą) w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających istnienie obowiązku opłacania abonamentu z tytułu posiadania odbiornika telewizyjnego lub radiofonicznego.

Co prawda w ustawie 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - k.p.a.) nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, ale kształt regulacji prawnych determinuje w analizowanym przypadku rozkład obowiązków w zakresie dowodzenia. W ocenie Sądu jeśli zobowiązany kwestionuje otrzymanie przesyłki zawierającej sporządzone zgłoszenie w celu złożenia podpisu, zmierzające do wyrejestrowania odbiornika, to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania, że do wyekspediowania (wysłania) tejże przesyłki doszło.

Stosownie do art. 7 k.p.a., który w ramach postępowania egzekucyjnego znajduje zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażana przez tę regulację m.in. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Organ nie jest ograniczony wnioskami strony przy badaniu okoliczności sprawy. Przeciwnie, może i powinien zbierać z urzędu materiały dowodowe, określać okoliczności faktyczne, jakie uważa za istotne dla załatwienia sprawy oraz dopuszczać dowody na takie okoliczności.

Dochodzenie do prawdy obiektywnej tj. do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych i prawnych powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (dział II, rozdział 4). W tej mierze szczególnie należy mieć na uwadze otwarty katalog środków dowodowych (art. 75 § 1 k.p.a.), zasadę równej mocy środków dowodowych (szczególną moc dowodową mają jedynie dokumenty urzędowe – art. 76 k.p.a.), brak związania organu wydanym przez siebie postanowieniem dotyczącym przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 2 k.p.a.), zasadę swobodnej oceny dowodów oznaczającą, że organ ocenia wiarygodność dowodów według własnego przekonania (art. 80 k.p.a.), czy też instytucję wyłączenia pracownika i organu administracji publicznej od załatwienia sprawy (art. 24-27 k.p.a.).

W odniesieniu do tej sprawy wymaga wyeksponowania obowiązek organu do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z ostatnio powołanych regulacji, z jednej strony wynika obowiązek organu uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, a zatem niemożność pominięcia jakiegokolwiek, który może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, s. 230), ale również, z drugiej strony niedopuszczalność oparcia się na dowodzie, który nie został przeprowadzony zgodnie ze stosownymi regulacjami procesowymi. Sąd orzekający podziela stanowisko E. Iserzona, który w odniesieniu do art. 80 k.p.a. wskazał, że: "wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na dowodach zdobytych przez organ i sprawdzonych przezeń. Istotnym naruszeniem tej zasady byłoby orzekanie na podstawie danych znanych osobiście organowi, ale nie mających oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory, formularze, Warszawa 1970, s. 155, i powołane tam orzeczenia NTA, który np. w orzeczeniu z 1 kwietnia 1924 r., L. rej. 516/23, ZW 348, stwierdził, że niemożność stwierdzenia w aktach administracyjnych okoliczności decydujących dla oceny legalności orzeczenia stanowi wadliwość postępowania). Analogiczne stanowisko zajmuje A. Wróbel (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex 2021, Komentarz do art. 80, teza 6) oraz orzecznictwo (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2007 r., VII SA/Wa 1034/07, Lex nr 364725; wyrok NSA z 29 listopada 2004 r., OSK 813/04, Lex nr 164713; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 lipca 2009 r., II SA/Go 367/09, Lex nr 553056; wyrok WSA w Poznaniu z 17 stycznia 2008 r., III SA/Po 685/07, Lex nr 510377; wyrok WSA w Białymstoku z 12 czerwca 2006 r., II SA/Bk 219/06, Lex nr 928832).

W realiach niniejszej sprawy Poczta w istocie przeszła do porządku nad kwestią wysłania skarżącemu sporządzonego zgłoszenia, w celu złożenia podpisu, wraz z kopertą zwrotną, co w dalszej kolejności miało zmierzać do wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika. Zajęła tylko enigmatyczne stanowisko w tej kwestii, stwierdzając, że skarżącemu przesłana została przesyłka listowa niebędącą rejestrowaną zawierająca "Zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" (kopia i oryginał) oraz koperta zwrotna. Przesyłkę wysłano na adres ul. [...], [...].

Jako dowód na tę okoliczność Poczta nie załączyła do akt sprawy żadnego dowodu w tej materii chociażby kopii koperty, w której przesyłka została nadana czy też kopii dziennika nadawczego.

Sąd zauważa, że wymaganie przedłożenia przez wierzyciela takich dowodów jak wskazano powyżej, nie przekracza jego możliwości, albowiem nie sposób uznać, że Poczta nie prowadzi ewidencji wysyłanych przesyłek.

W związku z powyższym, Sąd nie może, w obecnym dowodowym stanie sprawy, odeprzeć argumentu skargi, że zobowiązany nie otrzymał zgłoszenia w celu złożenia podpisu.

8. W tym stanie sprawy, skoro wskazany, istotny dla rozstrzygnięcia fakt, albowiem związany z procesem wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika RTV jest kwestionowany przez niego, a zarazem nie znajduje wystarczającego potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy - zaskarżone postanowienie nie może się ostać.

Organ administracyjny dopuścił się w tej mierze naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – p.p.s.a.).

9. Wskazania dla organu w toku postępowania ponownego, w zakresie wykazania, że egzekwowany obowiązek istnieje, albowiem skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV, wynikają z powyższych rozważań. Organ zatem winien wykazać, że wyekspediował do skarżącego przesyłkę zawierającą zgłoszenie w celu złożenia przez niego podpisu. W przypadku braku dowodu na powyższą okoliczność, należy uznać, że doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiornika w momencie zgłoszenia powyższego faktu przez skarżącego w czerwcu 2019 r.

10. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożył się wpis od skargi 100 zł.