Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1188/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 21 poz 111
law: Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 813/04 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 1188 / 07

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną przez M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą dokonanie rozbiórki przepustu z kręgów betonowych na potoku [...] w N. S..

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. S. działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr.89 poz.414 z późn. zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym) i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr.80 poz.718) nakazał inwestorowi M. N. dokonanie rozbiórki wykonanego przepustu z kręgów betonowych na potoku [...] w N. S. przy ul. [...] - dz. nr [...] obr. [...] -stanowiącego dojazd do działki nr [...] obr. [...].

Wniesione przez M. N. odwołanie od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, iż M. N. wykonał w 1996 r. na działce nr [...] obr. [...] w N. S. przy ul. [...] na potoku [...] przepust rurowy z kręgów betonowych o średnicy 150 cm i długości 5,20 m. Przepust ten wykonano jako dojazd do działki nr [...] obr. [...] - nieruchomość przy ul. [...] (obecnie działka nr [...] obr. [...], nieruchomość przy ul. [...]).

Wykonany przepust betonowy stanowi obiekt budowlany określony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją z dnia 27.03.2003 r. Prawa budowlanego wykonanie przedmiotowego obiektu powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem w sytuacji braku takiej decyzji właściwego organu, istniały przesłanki do zastosowania trybu art. 48 Prawa budowlanego. Wskazując na treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, organ podkreślił, iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 11.07.2003 r.

Organ I instancji ustalił, iż nie istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej inwestycji w trybie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, bowiem z opinii Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N. S. dnia 15.01.2004 r. wynika, że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, stanowi zagrożenie dla osób i mienia. W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicą [...], podtapiając niżej położone grunty i budynki. Organ wskazał na to, że § 49 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. nie dopuszcza stosowania na potokach górskich przepustów o przekroju kołowym. W aktach sprawy znajduje się również Operat wodnoprawny dotyczący hydrologii i hydrauliki potoku [...] gmina N. S. w zakresie koniecznym do ustalenia światła projektowanego mostu i warunków jego posadowienia – przebudowa, który wskazuje, iż przedmiotowy przepust wykonany jest niezgodnie z przepisami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. N. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił, że decyzja narusza prawo materialne, a to przepis art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego, a także nieprawidłowo stosuje przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. Skarżący zarzucił też zaskarżonej decyzji naruszenie art.6, art. 77 § 1, art. 106 § 1 do 5 i art. 138 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę stwierdził, że zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego przez przyjęcie, że przedmiotowy przepust nie może być zaliczony do budowli jest błędny, bowiem w art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego powiedziano wprost, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. przepusty. Tak więc budowa przepustu wymaga pozwolenia na budowę. W sprawie niesporne jest, że skarżący takiego pozwolenia na budowę nie posiadał, a wobec tego trafnie w sprawie zastosowano art. 48 Prawa Budowlanego. Art. 48 ust. 2 tego prawa przewiduje możliwość tzw. legalizacji tego rodzaju samowoli, ale m.in. pod warunkiem, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W sprawie niniejszej organy ustaliły m.in. w oparciu o opinię Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N. S., że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego i że stanowi zagrożenie dla osób i mienia. W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicą [...], podtapiając niżej położone grunty i budynki. Tym samym zdaniem Sądu skoro nie istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie ma możliwości jego legalizacji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można podzielić poglądu skarżącego, że nie powołując miejsca publikacji aktu prawnego organ naruszył art. 6 k.p.a. Organy rzeczywiście nie podały miejsca publikacji i tytułu rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. (Dz. U. Nr.63 poz.735), ale fakt ten nie decyduje o tym, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa.

Sąd stwierdził, iż nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa oraz art. 106 k.p.a., bowiem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie występował w roli organu współdziałającego w rozumieniu art. 106 § 1 kpa. Nadto Sąd pierwszej instancji wskazując na art. 75 § 1 kpa podkreślił, iż pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest takim dowodem o jakim mowa w tym przepisie. W konsekwencji skoro ustalono istnienie przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa Budowlanego uniemożliwiającej legalizację, to zdaniem Sądu zbędne było badanie istnienia innych jeszcze przesłanek. Zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa jest w ocenie Sądu nieporozumieniem, bowiem organy na ten przepis się nie powoływały.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153 poz.1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. N., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie "naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735), gdy tymczasem w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. 1997 Nr 21 poz. 111) oraz przepisy postępowania (art. 6 k.p.a.) t.j. podstawy kasacyjne określone w przepisach art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a."

Wskazując na powyższe zarzuty kasacji autor skargi wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej wskazano, że w skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący M. N. zarzucał decyzji administracyjnej naruszenie przepisu art.6 k.p.a. przez nie zamieszczenie w niej przedmiotu regulacji aktu prawnego, na którym oparł swoje rozstrzygniecie organ administracyjny oraz nie podanie daty i miejsca publikacji tego aktu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że tego rodzaju uchybienie nie narusza zasady wyrażonej w przepisie art.6 k.p.a. W ocenie skarżącego wyrok ten narusza zarówno przepisy postępowania, jak i prawo materialne, albowiem dopiero po sprecyzowaniu przez Sąd jaki akt normatywny został w sprawie zastosowany (podaniu jego przedmiotu regulacji oraz miejsca i czasie publikacji) strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z treścią tego aktu i ewentualnego podjęcia merytorycznej polemiki z decyzją zaskarżoną.

Możliwość ta doprowadziła skarżącego do wniosku, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja wydana w wyniku wniesionego odwołania oraz wyrok WSA naruszają prawo materialne przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 30 maja 2000 r. albowiem dla tej konkretnej sytuacji zastosowanie jak się wydaje winno mieć rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 20 grudnia 1996 r.

Zdaniem skarżącego rozporządzenie Ministra Transportu reguluje m in. warunki techniczne dla przepustów cieków wodnych przez korpus drogi (§ 4 ust. 3), gdy tymczasem skarżący wybudował przepust o jakim mowa w przepisie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 20 grudnia 1996 r.

Tak więc zarzut podniesiony w skardze do WSA w efekcie jest zarzutem trafnym, bowiem nie zamieszczenie w decyzji administracyjnej przedmiotu regulacji powoływanego aktu prawnego oraz miejsca i czasu jego publikacji w istocie uniemożliwia stronie merytoryczne odniesienie się do trafności rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku z treścią zarzutów i ich uzasadnieniem koniecznym jest wyjaśnienie na wstępie, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uwzględniania z urzędu ewentualnych uchybień, czy też samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest wyłącznie w granicach wyżej określonych do rozpatrywania wniesionej skargi kasacyjnej.

Oceniając w przedstawionych wyżej granicach zasadność wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, iż chybiony jest zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. Uchybienie tej normie skarżący upatrywał w tym, iż w kontrolowanej przez Sąd decyzji nie zamieszczono aktu prawnego, na którym organ administracyjny oparł swe rozstrzygnięcie oraz nie podano też daty i miejsca publikacji tego aktu prawnego, co spowodowało, że strona nie miała możliwości zapoznania się z treścią tego aktu i ewentualnego podjęcia merytorycznej polemiki z decyzją zaskarżoną.

Powołując tak sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący pominął fakt, że ten sam zarzut przedstawił w skardze i Sąd pierwszej instancji odniósł się do kwestii prawnych, które w ocenie wnoszącego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie były wyjaśnione, czy też budziły jego wątpliwości. Zważywszy na to, iż przedmiotem kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest wyrok Sądu pierwszej instancji, to stwierdzić trzeba, iż nie jest dopuszczalna w toku postępowania kasacyjnego kontrola decyzji z pominięciem wyroku zaskarżonego, a do tego w zasadzie sprowadza się zarzut wniesionej kasacji. Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, iż trafne jest stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, iż brak podania miejsca publikacji i tytułu rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr.63 poz.735) nie decydował o tym, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa, a tym samym, aby uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735), gdy tymczasem zdaniem skarżącego w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 Nr 21 poz. 111), bowiem jak wywodzi skarżący wybudował on przepust o jakim mowa w przepisie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska. Powołanie się w skardze kasacyjnej tylko na fakt, że zrealizowany przez skarżącego przepust to budowla hydrotechniczna, o jakiej mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie nie zmienia tego, że obiekt ten nie spełnia warunków technicznych wymaganych dla takich budowli.

Wskazana przez Sąd pierwszej instancji materialnoprawna podstawa wydania decyzji przez ten Sąd kontrolowanej przy uwzględnieniu ustaleń przyjętych w zaskarżonym wyroku, skutecznie przez skarżącego niezakwestionowanych, nie budzi wątpliwości, bowiem skarżący nie zakwestionował skutecznie ustalenia organu przyjętego w zaskarżonym wyroku, iż zrealizowany przepust narusza przepisy techniczno – budowlane przez co stanowi zagrożenie dla osób i mienia.

Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.