Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1020/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 ust.1, art.80, art. 107 ust.3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 ust. 1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" grudnia 2021 r. nr. "(...)"w przedmiocie unieważnienia patentu europejskiego na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej "(...)"sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2200 zł (dwa tysiące dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z 15 grudnia 2021 r. nr Sp. [...]na podstawie art. 89 ust 1 pkt 1 w związku z art 92(1) ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2021, poz. 324, dalej: "P.w.p.") oraz w związku z art 54 ust 1 i ust. 2, art 56 oraz art. 138 ust 1 pkt a) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, sporządzonej w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmienionej aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 n, wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (dalej: "EPC"), po rozpoznaniu na rozprawie 3 grudnia 2021 r. sprawy z wniosku [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") przeciwko [...]Co. Ltd. z siedzibą w M., Japonia (dalej: "Uprawniony", "Uczestnik"), o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt: "Kompozycja medyczna do zapobiegania przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego" numer [...], oddalił wniosek o unieważnienie powyższego patentu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wyjaśnił, że wniosek Wnioskodawcy o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt: "Kompozycja medyczna do zapobiegania przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego" numer [...], wniesiony w trybie spornym, wpłynął do UP 10 lutego 2021 r. Wynalazek został zgłoszony 4 października 2005 r. O jego udzieleniu ogłoszono 11 lipca 2007 r. w Europejskim Biuletynie Patentowym nr 2007/28, o walidacji na terytorium Polski poprzez złożenie tłumaczenia na język polski w Urzędzie Patentowym RP, ogłoszono 30 kwietnia 2012 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...]Wnioskodawca zarzucił spornemu patentowi, że w dacie zgłoszenia, rozwiązanie nim objęte nie posiadało zdolności patentowej w świetle właściwych przepisów EPC. Spornemu rozwiązaniu zarzucono brak nowości (art. 54 EPC) oraz brak poziomu wynalazczego (art. 56 EPC).

UP dokładnie opisał przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty, podniesione argumenty oraz przebieg postępowania.

Rozstrzygając sprawę UP opisał zakres przedmiotowy spornego wynalazku z patentu nr [...]określony w zastrzeżeniach patentowych. UP uznał następnie, że Wnioskodawca nie wykazał zasadności postawionych we wniosku o unieważnienie zarzutów. Organ wyjaśnił, że szczegółowa analiza materiałów przedłożonych do akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, iż materiały: D2, D4 i D9 obarczone są wadami dyskwalifikującymi uznanie ich formalnej dowodowości:

1) dokument D2 (Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodosin Recordati) nie został opatrzony datą pewną, nie może zatem stanowić dowodu w zakresie stanu techniki spornego patentu;

2) dokument D4 (artykuł S. Madersbacher. M. Marberger, pt. Is transutheral resection of the prostatę still justified?) nie został przetłumaczony na język polski, co narusza art. 5 ust 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2021 r. poz. 672.);

3) dokument D9 (KMD-3213) nie został opatrzony datą pewną, a jego przedłożona do akt sprawy w charakterze materiału dowodowego kserokopia nie została uwierzytelniona za zgodność z oryginałem przez wykonującego zawód zaufania publicznego profesjonalnego pełnomocnika Wnioskodawcy w sprawie, co dyskwalifikuje formalną dowodową skuteczność tego materiału.

UP dodał, iż żaden z dowodów przedłożonych przed Wnioskodawcę na okoliczności uzasadnienia podniesionych przez niego zarzutów nie mają mocy oryginałów - nie zostały opatrzone stosowną klauzulą, mocą której złożone w kopii dokumenty można w obrocie prawnym traktować jak oryginał. Tak wadliwe formalnie materiały mogły wobec powyższego być wzięte pod rozwagę jedynie informacyjnie.

Zatem wyłącznie z ostrożności procesowej UP postanowił się materialnie odnieść do treści zarzutów i materiałów złożonych przez Wnioskodawcę na ich poparcie.

UP wskazał, że zarzut braku nowości, wskazany w art. 54 EPC może być skutecznie postawiony, jeżeli wynika z porównania dwóch tylko rozwiązań: badanego i przeciwstawionego, przy czym przeciwstawienie najczęściej oparte jest na jednym dokumencie, chyba, że takie samo rozwiązanie jest ujawnione w całości w kilku dokumentach. Istotne jest, aby przeciwstawione rozwiązanie było identyczne, tzn. charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane. Nie szkodzi bowiem nowości rozwiązanie, które jako całość, jest różne od całości rozwiązania badanego.

Zdaniem organu Wnioskodawca nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałby zestaw wszystkich cech technicznych identycznych bądź tożsamych z rozwiązaniami wynikającymi ze spornego patentu. Niezależnie od wskazanych wad tych materiałów, dyskwalifikujących je w zakresie uznania dowodowego na okoliczności wskazane przez Wnioskodawcę UP zauważył, iż dla żadnego z dokumentów D14, D17 oraz D12 Wnioskodawca nie wskazał, iż obejmują one całość cech technicznych ujętych w zastrzeżeniach spornego patentu, nie wskazał, że dotyczą one zastosowanie silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli do zapobiegania przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny lub do leczenia pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny, w dawce dziennej na osobę dorosłą od 4 do 8 mg silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli. W szczególności Wnioskodawca nie wskazał, w których miejscach treści cytowanych przedłożonych dokumentów znajdują się wszystkie cechy techniczne zastrzeganego patentu. Zasadność zarzutu braku nowości musi zaś w oczywisty sposób wynikać kompleksowo z jednego dowodu. Zasada ta od lat wynika wprost z jednolitego w tym względzie orzecznictwa administracyjnego, sądowego (także europejskiego) i bogatej doktryny.

Rozpatrując kryterium braku poziomu wynalazczego (art. 56 EPC), UP wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Urzędu Patentowego oraz polskich sądów administracyjnych ocena poziomu wynalazczego, powinna obejmować trzy etapy:

1) znalezienie najbliższego stanu techniki,

2) określenie problemu, który powinien zostać rozwiązany,

3) rozważenie czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania.

Takiego podejścia, zdaniem UP, do oceny poziomu wynalazczego, zwanego podejściem "problem – rozwiązanie", Wnioskodawca nie zrealizował. W szczególności Wnioskodawca nie wywiódł z przedłożonych materiałów konstatacji uzasadniających brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku, nie połączył złożonych do akt materiałów z prawidłowym w tym względzie wywodem. Nie dokonał weryfikacji i segregacji tego materiału w zakresie podniesionych przez siebie zarzutów, do czego zobowiązuje go zasada kontradyktoryjności z której wynikają ograniczenia dla urzędu działającego w trybie spornym w zakresie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.").

Pismem z 11 marca 2022 r. Skarżący, reprezentowana przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z 15 grudnia 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez błędne ustalenie, że twierdzenia i dowody przedstawione we wniosku o unieważnienie spornego patentu z 10 lutego 2021 r. nie stanowiły wystarczającej podstawy do jego unieważnienia, jak również poprzez nieuwzględnienie tych twierdzeń i dowodów jako podstawy unieważnienia spornego patentu,

2) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których UP odmówił wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnym dowodom przedstawionym we wniosku o unieważnienie spornego patentu z 10 lutego 2021 r.,

3) art. 255 § 6 P.w.p., ewentualnie art. 64 § 2 K.p.a., poprzez niewezwanie Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o unieważnienie spornego patentu z 10 lutego 2021 r. oraz poprzez wydanie decyzji w sprawie w oparciu o zarzuty dotyczące takich braków,

4) art. 76 i art. 76a K.p.a., poprzez błędne ustalenie, że dowody załączone do wniosku o unieważnienie spornego patentu z 10 lutego 2021 r. były dokumentami w rozumieniu tych przepisów oraz poprzez wydanie decyzji w sprawie w oparciu o zarzuty dotyczące niespełnienia wymogów formalnych dotyczących dokumentów w postępowaniu administracyjnym,

5) art. 54 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 56 EPC, poprzez niezastosowanie tych przepisów pomimo istnienia podstaw do ich zastosowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 89 ust 1 pkt 1 w związku z art 92(1) P.w.p. oraz w związku z art 54 ust 1 i ust. 2, art 56 oraz art. 138 ust 1 pkt a) EPC.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 P.w.p., patent może zostać unieważniony w całości lub części na wniosek każdego, kto wykaże, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu. Jak wynika z art. 92(1) P.w.p., przepisy art. 89, 91 i 92 stosuje się odpowiednio do unieważnienia patentu europejskiego udzielonego w trybie określonym w Konwencji o patencie europejskim.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 EPC, patenty europejskie udzielane są na wszelkie wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki pod warunkiem, że są one nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Z art. 54 ust. 1 i ust. 2 EPC wynika, że wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (ust. 1). Uważa się, że stan techniki obejmuje wszystko to, co przed datą dokonania europejskiego zgłoszenia patentowego zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie ustnego lub pisemnego opisu, przez zastosowanie bądź w każdy inny sposób (ust. 2).

W świetle powyższego należy uznać, że rozwiązanie jest nowe, jeżeli nie jest tożsame z innym występującym w stanie techniki. Aby wykazać brak nowości rozwiązania należy udowodnić, że udostępnienie rozwiązania technicznego nastąpiło do wiadomości publicznej, przed datą zgłoszenia, w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku.

Zakres przedmiotowy spornego wynalazku określony w zastrzeżeniach patentowych przedstawiony został w następujący sposób:

1. Kompozycja farmaceutyczna do podawania doustnego, do zastosowania w zapobieganiu przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny, która zawiera jako dawkę dzienną na osobę dorosłą 4 do 8 mg silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli.

2. Kompozycja farmaceutyczna do zastosowania jak zastrzeżono w zastrzeżeniu 1, gdzie leczeniem operacyjnym jest transcewkowa resekcja prostaty.

3. Kompozycja farmaceutyczna do zastosowania jak zastrzeżono w zastrzeżeniu 1 lub 2, gdzie zapobieganie obejmuje podawanie silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli pacjentowi z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny.

4. Kompozycja farmaceutyczna do podawania doustnego, do zastosowania w leczeniu pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny, która zawiera jako dawkę dzienną na osobę dorosłą od 4 do 8 mg silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli.

5. Zastosowanie silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli do wytwarzania kompozycji farmaceutycznej do podawania doustnego, zawierającej jako dawkę dzienną na osobę dorosłą od 4 do 8 mg silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli, do zapobiegania przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny lub do leczenia pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny.

6. Zastosowanie jak zastrzeżono w zastrzeżeniu 5, gdzie leczeniem operacyjnym jest transcewkowa resekcja gruczołu krokowego.

Analizując materiał dowodowy niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że UP prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałby zestaw wszystkich cech technicznych identycznych bądź tożsamych z rozwiązaniami wynikającymi ze spornego patentu. Skarżący nie wykazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, że dotyczą one zastosowanie silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli do zapobiegania przejściu na leczenie operacyjne łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny lub do leczenia pacjenta z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którego ogólny stopień nasilenia jest poważny, w dawce dziennej na osobę dorosłą od 4 do 8 mg silodosinu lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli. UP słusznie podniósł, że Skarżący nie wskazał, w których miejscach treści przedłożonych dokumentów znajdują się wszystkie cechy techniczne zastrzeganego patentu.

Odnosząc się do kwestii braku poziomu wynalazczego, należy wskazać, że zgodnie z art. 56 EPC, wynalazek uważa się za wykazujący poziom wynalazczy, jeżeli dla specjalisty z danej dziedziny nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki.

UP prawidłowo wskazał, że brak poziomu wynalazczego oznacza, że dla specjalisty rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę natomiast z danej dziedziny należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny, w danej dacie i mającą pełny dostęp do wszystkiego co tworzy stan techniki, a w szczególności do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Organ słusznie też wskazał, że zgodnie z orzecznictwem ocena poziomu wynalazczego, powinna obejmować trzy etapy: 1) znalezienie najbliższego stanu techniki, 2) określenie problemu, który powinien zostać rozwiązany, oraz 3) rozważenie czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania.

UP uznał, że takiego podejścia oceny poziomu wynalazczego "problem – rozwiązanie", Skarżący nie zrealizował gdyż, nie połączył złożonych do akt materiałów z prawidłowym w tym względzie wywodem.

Odnosząc się do powyższej konstatacji Sąd zwraca uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, jak wskazał sam UP, Skarżący kwestionując poziom wynalazczy spornego patentu podniósł, że skoro przed datą zgłoszenia spornego patentu podawanie blokerów receptorów alfa1A-adrenergicznych w przebiegu BPH (łagodny rozrost gruczołu krokowego) było uznawane za alternatywę dla zabiegu resekcji gruczołu krokowego, to jest oczywiste, że zastosowanie kolejnego blokera receptorów alfa1A-adrenergicznych (wynalazek) jest taką samą alternatywą dla leczenia chirurgicznego jak już wielokrotnie opisywana, a więc jest oczywiste, że może prowadzić do uniknięcia zabiegu resekcji gruczołu krokowego. Skoro przed zgłoszeniem wynalazku przyjmowano, że leczenie farmakologiczne polegające na stosowaniu blokerów receptorów alfa1A-adrenergicznych dotyczy BPH, a wynalazek ma mieć zastosowanie w leczeniu BPH służącym przeciwdziałaniu resekcji gruczołu krokowego, to jest oczywiste, że będzie to leczenie ciężkich przypadków BPH. Skarżący poddał w wątpliwość, czy schemat dawkowania silodosyny (4-8 mg doustnie dziennie) cechuje się poziomem wynalazczym, skoro schemat ten zawiera się w schemacie opisanym w dokumencie D14.

Po drugie, Skarżący we wniosku o unieważnienie spornego patentu kwestionując nowość spornego patentu w obszerny sposób przeanalizował przedłożone przez siebie dokumenty cytując bądź odwołując się do odpowiednich ich fragmentów. Oczywistym jest, że nie można skutecznie podważyć nowości rozwiązania poprzez przedstawienie kilku innych rozwiązań, z elementów których można by stworzyć zgłoszone rozwiązanie lub rozwiązanie o tych samych cechach. Taka sytuacja może natomiast zniweczyć przesłankę nieoczywistości rozwiązania. Istotne w związku z tym jest, że Skarżący kwestionując następnie poziom wynalazczy spornego wynalazku odwołał się do obszernych wywodów dotyczących braku nowości spornego rozwiązania podnosząc, że potwierdzają one również brak nieoczywistości wynalazku. Skarżący wyszczególnił przy tym, które fragmenty argumentacji dotyczących podważenia nowości oraz które przedłożone dokumenty i które ich fragmenty potwierdzają brak nieoczywistości spornego wynalazku.

UP, w zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do powyższych wywodów, jak również nie dokonał analizy powoływanych przez Skarżącego dokumentów i ich fragmentów na okoliczność zasadności twierdzenia Skarżącego o braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania wykazanego metodą "problem-rozwiązanie". W tej sytuacji lakoniczne stwierdzenie organu, o tym że Wnioskodawca nie wywiódł z przedłożonych materiałów konstatacji uzasadniających brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku, nie połączył złożonych do akt materiałów z prawidłowym w tym względzie wywodem i nie dokonał weryfikacji i segregacji tego materiału w zakresie podniesionych przez siebie zarzutów, nie poddaje się kontroli sądowej. Z powyższego bowiem nie wynika, czy UP doszedł do powyższego wniosku po dogłębnej analizie argumentacji Skarżącego odwołującej się w konkretny sposób do tych części wywodów kwestionujących nowość wynalazku, które Skarżący uznał za wykazujące również brak poziomu wynalazczego tego wynalazku.

Z tych względów Sąd uznał, że UP naruszył w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania – art. 7, art., 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., nie wyjaśnił bowiem dokładnie stanu faktycznego sprawy, gdyż nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przedwcześnie doszedł do wniosku o niewykazaniu przez Skarżącego braku poziomu wynalazczego spornego patentu.

UP ponownie rozpatrując sprawę uwzględni powyższe stanowisko Sądu i dokona pogłębionej analizy argumentacji Skarżącego oraz powołanej przez niego, przedłożonej dokumentacji, w zakresie zarzucanego braku poziomu wynalazczego spornego patentu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).

O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).