Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1386/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. G. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1386/13

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), po przeprowadzeniu na wniosek D. G., postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zmieniającej decyzję Prezydent [...] Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą [...] sp. z o.o. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, parkingiem zewnętrznym, infrastrukturą techniczną oraz wjazdem na terenie działek nr ew. [...],[...],[...] oraz [...] z obrębu [...] przy ul. [...] [...] w [...] (przeniesioną na rzecz [...] sp. z o.o. - sp. k. na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., przeniesioną na rzecz [...] sp. z o.o. na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2010 r., przeniesioną na rzecz [...] sp. z o.o. na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011r.) - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu organ podał, że D. G. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego

2012 r.

W ocenie organu kwestionowana decyzja [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad prawnych przewidzianych w art. 156 § 1 K.p.a. W szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani bez podstawy prawnej.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Z przeprowadzonej przez Wojewodę [...] analizy materiału dowodowego wynikało, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego, spełniając wymagania § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133) i nie narusza w sposób rażący przepisów techniczno-budowlanych.

Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i jest zgodny z zapisami uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego [...]. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2010 r. Nr 38, poz. 525, ze zm.) oraz zapisami decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2003 r., o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto do projektu dołączono oświadczenia projektantów oraz sprawdzających o tym, iż został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz z zasadami wiedzy technicznej.

W związku z zarzutami wnioskodawcy dotyczącymi wadliwości kwestionowanego projektu budowlanego, organ wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 ustawy - Prawo budowlane stanowi wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Ponadto osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą - Prawo budowlane podlegają odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (art. 95 ww. ustawy).

Przy czym wykazanie w odpowiednim postępowaniu, że projektanci i sprawdzający w oświadczeniach składanych do projektu, dopuścili się poświadczenia nieprawdy może ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

Dalej Wojewoda wskazał, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów było zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje rażącej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako rażąco naruszające prawo w zakresie ochrony uzasadnionych interesy osób trzecich.

W przedmiotowym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., D. G. zarzucił rażące naruszenie § 12, § 13, § 60 oraz działu VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Odnosząc się do tych zarzutów organ wskazał, że na mocy postanowienia Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydano zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie na działce budowlanej nr ew. [...] i [...] w projektowanej budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

Na mocy postanowienia Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydano również zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 i § 103 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie na działce budowlanej nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...]:

1. ścian bez otworów okiennych w odległości od 1,5m do 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...] oraz bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...],

2. jednopasmowej pochylni umożliwiającej ruch dwukierunkowy o szerokości 3 m, przy zastosowaniu rozwiązań zamiennych, w tym sygnalizacji świetlnej oraz wydzielenie na zewnątrz miejsc dla oczekujących pojazdów.

Podstawą prawną wskazanych postanowień był art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego który stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

Analiza projektu zagospodarowania terenu, dowodzi zdaniem organu, że projekt, z uwagi na uzyskanie pozwoleń na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie narusza w sposób rażący § 12 omawianego rozporządzenia.

W ocenie Wojewody [...], weryfikowana w trybie nadzwyczajnym decyzja nie została również wydana z rażącym naruszeniem § 13 ust. 1 w zw. z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Stosownie do § 13 ust. 1 wskazanego rozporządzenia: odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Zgodnie natomiast z § 60 ww. rozporządzenia: 1. Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8-16, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7-17.

2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

Zdaniem Wojewody [...] prawidłowa wykładnia § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie prowadzi do wniosku, że dla spełnienia warunków odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych wystarczającym jest by zaistniała sytuacja określona w § 13 ust. 1 pkt 1, lub § 13 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Z przedłożonej przez D. G. "Analizy nasłonecznienia i przesłaniania dla budynku mieszkalnego ul. [...] w [...]", autorstwa P. Ż., wynikało, że pomieszczenia mieszkalne w tym lokalu będą nasłonecznione przez więcej niż 1,5 godziny. Pokój dzienny w czasie równonocy jesiennej nasłoneczniony będzie od godziny 8:05 do godziny 9:45, zaś pomieszczenie sypialni od godziny 8:31 do godziny 10:15. A zatem w czasie równonocy wiosennej pokój dzienny nasłoneczniony będzie od godziny 7:05 do godziny 8:45, zaś pomieszczenie sypialni od godziny 7:31 do godziny 9:15.

Powyższe oznacza spełnienie warunku określonego § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zgodnie z § 5 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego [...], wyznaczono strefę zabudowy śródmiejskiej dla całego obszaru objętego planem z wyjątkiem terenów: [...],[...],[...]-[...],[...]-[...],[...]. Teren inwestycji położony jest na obszarze terenu [...] ([...]), a zatem został na mocy wskazanego planu miejscowego zaliczony do zabudowy śródmiejskiej.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów działu VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Wojewoda wyjaśnił, iż przepisy Prawa budowlanego przewidują inny zakres kontroli projektu architektoniczno-budowlanego (zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) w stosunku do zakresu kontroli projektu zagospodarowania terenu (zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi).

Zgodność rozwiązań ochrony przeciwpożarowej z przepisami techniczno-budowlanymi, jest przez organ administracji architektoniczno-budowlanej oceniana wyłącznie w zakresie w jakim uwidocznione jest to na projekcie zagospodarowania działki. W tym zakresie (droga pożarowa), wobec postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2011 r., w sprawie rozwiązań zamiennych w zakresie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], brak jest naruszeń przepisów techniczno-budowlanych.

Natomiast, co do rozwiązań określonych w części projektu budowlanego, nie będącego projektem zagospodarowania terenu, organ administracji uprawniony jest wyłącznie do oceny jego kompletności, poprzez sprawdzenie, czy został on uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W niniejszej sprawie rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, R. S. uzgodnił, w dniu [...] grudnia 2011 r., projekt bez uwag.

Mając powyższe na względzie organ uznał, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nie zapadła z rażącym naruszeniem prawa, ani bez podstawy prawnej, nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była wykonalna w dniu jej wydania, jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, jak również nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.

D. G. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Domagał się jej uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ przesądził o braku kwalifikowanych wad prawnych z art. 156 § 1 K.p.a. przed zakończeniem postępowania w Prokuraturze Rejonowej [...], wszczętego między innymi w sprawie poświadczenia nieprawdy przez architektów M. G. i M. S., tj. o czyn z art. 271 § 1 kk oraz inne osoby podejrzane o czyn z art. 231 § 1 Kk. Dopiero zakończenie tego postępowania mogło zdaniem skarżącego wykluczyć przesłanki z art. 156 § 1 ust. 6 i 7 K.p.a. O fakcie złożenia doniesienia do Prokuratury informował Urząd Wojewódzki.

Biorąc pod uwagę, że pierwsze pozwolenie na budowę zostało wydane [...] października 2007 r., to zdaniem D. G., Wojewoda powinien zbadać czy wszystkie działania inwestora podjęte po [...] października 2010 r. były zgodne z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Skarżący ponowił twierdzenie o naruszeniu § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zmianami), powołując się na przedłożoną Opinię P. Ż. nr [...], Analiza nasłonecznienia i przesłaniania dla lokalu mieszkalnego ul. [...] w [...].

W odwołaniu M. G. wskazano na naruszenie:

- § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez stwierdzenie, iż odległość budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] od obiektu sąsiadującego przy ul. [...], umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń, podczas gdy warunki te nie są spełnione.

- § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 57 ww. rozporządzenia poprzez pominięcie przesłanek wskazanych w naruszonych przepisach określających wymagania techniczno-budowlane odnoszące się do usytuowania budynku w stosunku do sąsiednich budynków.

- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, iż obiekt budowlany został zaprojektowany i wybudowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych;

- art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wystąpił szczególny przypadek pozwalający na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, podczas gdy w rzeczywistości to odstępstwo nie mogło być udzielone, ze względu na pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych jak i użytkowych, które powoduje;

- przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 10 k.p.a., 7 i 77 k.p.a. , 107 k.p.a. 75, 77 k.p.a.

- art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 Kc.

Podnosząc powyższe, domagała się uchylenia decyzji

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołań D. G. i M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. - utrzymał w/w decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z [...] grudnia 2011 r., inwestor - [...] - wystąpił o zmianę decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2007 r.

Inwestor przedstawił postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wyrażające zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r. Nr 75. poz. 690), umożliwiające wykonanie na działce budowlanej nr ew. [...] i [...] w projektowanej budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wyrażające zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 i § 103 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie na działce budowlanej nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...], ścian bez otworów okiennych w odległości 1.5 m do 3.0 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...], oraz bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...], jednopasmowej pochylni umożliwiającej ruch dwukierunkowy o szerokości 3 m przy zastosowaniu rozwiązań zamiennych.

Organ wskazał, że inwestycja objęta weryfikowaną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2003 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym w [...] Dzielnicy [...], przy ul. [...].

W ocenie GINB, weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ odwoławczy ocenił go jako nieuzasadniony.

Z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do weryfikowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., wynika że usytuowanie spornej inwestycji nie uchybia rażąco ww. przepisowi. Potwierdza to dokumentacja projektowa (rys. nr 4 "Zapewnienie widoku - bud. [...]).

Z przedłożonego przez wnioskodawcę dowodu "Analiza nasłoneczniania i przesłaniania dla lokalu mieszkalnego ul. [...] w [...]", wynika że "przy założeniu, iż lokal mieszkalny [...] leży w strefie śródmiejskiej, spełnione są wymagane przepisami (§ 60 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) warunki nasłonecznienia. W analizowanym przypadku nie zostały spełnione wymagane przepisami (§ 13 i § 57 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń lokalu [...]. Odległość lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] od zaprojektowanego i realizowanego obiektu mieszkalnego wielorodzinnego nie umożliwia jego naturalnego oświetlenia".

Powyższa analiza została sporządzona w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc już po wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym organ stopnia podstawowego, nie miał wiedzy o ewentualnym naruszeniu przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Brak było również uzasadnionych podstaw, aby podważyć przedłożoną przez inwestora w projekcie budowlanym analizę. Nie można więc zarzucić organowi stopnia podstawowego, iż wydając pozwolenie budowlane rażąco uchybił przywołanemu wyżej unormowaniu. Ewentualne naruszenie w tym zakresie może być traktowane w kategoriach nowej okoliczności faktycznej, nie znanej organowi stopnia podstawowego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. To zaś może być przesłanką wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Jednocześnie podstawa do wznowienia postępowania nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie GINB brak jest również podstaw do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 9 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.

Postanowienie wydane w trybie art. 9 ustawy Prawo budowlane nie podlega badaniu w trybie nieważnościowym. Na postanowienie wydane w trybie tego przepisu nie przysługuje zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-1 13, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1 wydaje się postanowienie.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt 11 OSK 1521/10).

Za bezzasadny organ ocenił podnoszony przez M. G. zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., poprzez brak możliwości zapewnienia skarżącemu czynnego udziału stron w postępowaniu w charakterze stron, wydanie decyzji bez umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Z akt sprawy wynikało, że pismem z dnia [...] października 2012 r.. Wojewoda [...] poinformował strony o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz na podstawie art. 10 K.p.a. o możliwości zapoznania się przez strony z materiałem dowodowym, złożenia wyjaśnień, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz złożenia końcowych oświadczeń. Powyższe pismo zostało doręczone M. G. w dniu [...] października 2012 r.

Nieuzasadnione były w ocenie GINB, zarzuty naruszenia przez organ wojewódzki art. 7, 77, 107 oraz 75 w zw. 77 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie opinii "Analiza nasłoneczniania i przesłaniania dla lokalu mieszkalnego ul. [...] w [...]", oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Choć w ocenie organu odwoławczego, organ wojewódzki nie odniósł się w sposób szczegółowy do przedłożonej opinii, to jednak uzasadnił swoje stanowisko odnośnie kwestii zachowania warunku określonego w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zarzutu naruszenia prawa własności poprzez uniemożliwienie korzystania z niego zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, został uznany za podlegający regulacjom prawa cywilnego.

Odnosząc się do kwestii braku zbadania przez organ wojewódzki, czy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2007r. nie wygasła, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. Skoro w niniejszym postępowaniu weryfikacji podlega wyłącznie decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., to tym samym nie jest możliwe ustosunkowanie się do zarzutów dotyczących decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2007 r.

Ustosunkowując się do kwestii, iż w postępowaniu przed Wojewodą [...] brał udział pracownik – P. S. - podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 K.p.a., GINB wskazał, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby w postępowaniu zachodziły przesłanki określone w art. 24 K.p.a. uzasadniające wyłączenie tego pracownika.

Pozostałe zarzuty podnoszone w odwołaniach organ ocenił jako pozostające bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

D. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) rażące naruszenie prawa dającą podstawę do stwierdzenia nieważności:

a) art. 138 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo tego, że organ I instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa;

b) art. 138 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo to, że organ nie wskazał dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

c) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w charakterze strony, a także uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

d) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich dowodów w sprawie, w szczególności opinii biegłego P. Ż., co w doprowadziło do wydania decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego;

e) art. 156 § 1 pkt 2 k.p .a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy nie ziściła się przesłanka rażącego naruszeniem prawa;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie, dające podstawę do stwierdzenia nieważności:

a) art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r., poprzez przyjęcie, że wystąpił szczególny przypadek pozwalający na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych;

b) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez stwierdzenie, że obiekt budowlany został zaprojektowany i wybudowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, a także z zachowaniem wszelkich zasad i wiedzy technicznej;

c) naruszenie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez stwierdzenie, iż odległość budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] od obiektu przy ul. [...] umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń, podczas gdy warunki te nie są spełnione;

d) naruszenie § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 57 ww. rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji z pominięciem przesłanek wskazanych w naruszonych przepisach określających wymagania techniczno-budowlane odnoszące się do usytuowania budynku w stosunku do sąsiednich budynków.

Podnosząc powyższe, skarżący domagał się stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, jak również organu I instancji. Ewentualnie uchylenia wskazanych decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, czym naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika, jakie fakty były w toku postępowania badane, jakie organ uznał za udowodnione, a którym odmówił przymiotu wiarygodności. Ponadto organ II instancji nie wskazał dowodów, na których oparł swoją decyzję.

Żaden z organów nie ustosunkował się sposób wyczerpujący do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i faktu, iż zmieniła ona w znaczącym stopniu wcześniejszą decyzję dotyczącą inwestycji.

Dopuszczalne są odstępstwa od przepisów techniczno budowlanych, ale nie mogą one powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, oraz nie powinny powodować pogorszenia warunków zdrowotno sanitarnych ani użytkowych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do projektu, na podstawie którego zostało wydane pozwolenie na budowę. Przepisy, których naruszenie wskazywał skarżący oraz które wymieniono w opinii P. Ż., nie zostały wzięte pod uwagę. Nadto organ nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę opinii rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej z uprawnieniami do projektowania bez ograniczeń, mgr inż. P. Ż., opracowanej [...] sierpnia 2012 r. w Ośrodku Rzeczoznawstwa i Techniki Budowlanej, Oddziału [...] Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, która została wykonana specjalnie dla lokalu mieszkalnego skarżącego znajdującego się przy ul. [...] w [...].

Analiza przesłaniania zawarta w projekcie budowlanym inwestycji była błędna i niepełna w związku z czym projekt jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami i narusza interesy osób trzecich.

Żaden z organów nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Nieuprawniona była zgoda na odstępstwa, na mocy której odległość między budynkami została zmniejszona. Oceniając czy w danej sytuacji zachodzi wyjątkowy przypadek organ administracji architektoniczno-budowlanej, powinien brać pod uwagę charakter przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej.

W ocenie Skarżącego, w jego przypadku doszło do znacznego pogorszenia warunków zdrowotno - sanitarnych. Skarżący przez większość dnia nie ma światła dziennego w mieszkaniu. Wartość mieszkania znacznie się obniżyła, a koszty utrzymania mieszkania zwiększyły się.

Przy założeniach, jakie zostały uwzględnione w projekcie, odległość inwestycji od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi nie umożliwia naturalnego oświetlenia pomieszczeń w lokalu mieszkalny przy ul. Belgijskiej 9/6.

Przepis § 13 rozporządzenia wbrew temu, co stwierdził w uzasadnieniu decyzji Wojewoda, stawia wymogi których wyłącznie kumulatywne spełnienie czyni zadość przepisom tego rozporządzenia. Powyższe potwierdza interpretacja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 marca 2013r. ( dołączona do akt).

Projekt w przedmiotowej formie po sprawdzeniu zgodnym z art. 35 ust. 1 pkt 2 -Prawa budowlanego, nie powinien być zaakceptowany.

Przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia muszą być spełnione jednocześnie, a w przedmiotowej sytuacji nie jest spełniony § 13 oraz § 57.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Kontrolowana decyzja zapadła w nadzwyczajnym postępowaniu, prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Takie postępowanie zawiera ograniczenia w stosunku do postępowania toczącego się w trybie zwykłym (które rozstrzyga sprawę co do istoty), bowiem sprowadza się do zbadania przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie oznacza to jednak, iż organ w ogóle nie może prowadzić postępowania dowodowego.

Należy zwrócić uwagę, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca przedstawił dowód w postaci opinii rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej z uprawnieniami do projektowania bez ograniczeń, mgr inż. P. Ż., opracowanej [...] sierpnia 2012 r. w Ośrodku Rzeczoznawstwa i Techniki Budowlanej, Oddziału [...] Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, który stwierdzał, iż kwestionowane pozwolenie budowlane wydano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Wobec powyższego, szczególnym obowiązkiem organów było odniesienie się do tego dokumentu i ustalenie czy badana decyzja, narusza przywołane w opinii przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.), czy też nie.

Strona w postępowaniu administracyjnym jest uprawniona do przedstawienia dowodów, bądź wniosków dowodowych (art. 7 zd. 2-gie, art. 77 § 2 oraz art. 78 K.p.a.), a wskazany wyżej dowód był w istocie przedstawiony na okoliczność wystąpienia w decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. wady rażącego naruszenia prawa, w postaci: art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12, § 13, § 60 oraz działu VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ww. analiza została sporządzona w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc już po wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę i organ stopnia podstawowego, nie miał wiedzy o ewentualnym naruszeniu przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ewentualne naruszenie w tym zakresie może być traktowane w kategoriach nowej okoliczności faktycznej, nie znanej organowi stopnia podstawowego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. To zaś może być przesłanką wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Taka ocena podnoszonych przez stronę skarżącą, wadliwości decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. była błędna.

Organ prowadzący postępowanie w trybie nieważności powinien był dokonać szczególnie wnikliwej analizy prawidłowości wykonania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego.

Zgodnie z pierwszym z tych przepisów przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska (...). Obowiązek sprawdzenia rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego.

Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada natomiast na właściwy organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanym.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wywiązał się w sposób dostateczny z analizy wykonania obowiązków nałożonych tymi przepisami na organ architektoniczno-budowlany.

Stosownie do art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) normują w aspekcie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich m.in. kwestie związane z usytuowaniem budynków względem granicy działki (§ 12-13), a także związane z odległościami między budynkami ze względu na zacienienie (§ 57-60).

Organ odwoławczy nie odniósł się w sposób należyty do kwestii związanych z "przesłanianiem i zacienieniem" określonych § 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia, pokoje mieszkalne winny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy – w godzinach 7-17. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2 rozporządzenia).

W ust. 2 § 60 przedstawiono uwarunkowania obiektywne, nie pozwalające na uzyskanie nasłonecznienia wszystkich pokojów w mieszkaniach. Z tego powodu przepis ust. 2 wymaga zapewnienia bezwzględnie nasłonecznienia tylko jednego pokoju w mieszkaniu, a w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a nadto całkowicie zwalnia z obowiązku nasłonecznienia pokoju w mieszkaniach jednopokojowych w takiej zabudowie.

Wydając kwestionowane przez skarżącego pozwolenie na budowę, organ architektoniczno-budowlany miał obowiązek dokonać samodzielnych sprawdzeń przedstawionej w projekcie analizy przesłaniania i zacienienia, uwzględniając parametry wysokościowe projektowanego obiektu i odległość od okien sąsiedniego budynku.

Tym samym organ w ramach postępowania nadzorczego, powinien skontrolować prawidłowość tej oceny, która wcześniej była obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego.

Prezydent [...] rozstrzygając o pozwoleniu na budowę, obowiązany był ocenić na podstawie projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Projektowana inwestycja powinna spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57. Obowiązkiem organu, było merytoryczne zbadanie, czy dokumentacja projektowa potwierdza zachowanie przepisów w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich lokali, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. II OSK 1138/10 LEX nr 1083543). Natomiast jak wynikało z uzasadnienia decyzji, w ocenie organu odwoławczego, wystarczyło jedynie formalne odniesienie się Prezydenta [...] do przedłożonej w tym zakresie przez inwestora dokumentacji.

Analizując zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ odwoławczy ocenił go jako nieuzasadniony, wskazał na dokumentację projektową (rys. nr 4 "Zapewnienie widoku - bud. [...]). Tymczasem nikt w tej sprawie nie kwestionował, że taka analiza znalazła się w projekcie, ale kwestionowano jej prawidłowość i brak merytorycznej oceny przez właściwy organ.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się w sposób wystarczający do zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, a zwłaszcza sformułowanych w odwołaniu M. G. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że choć organ wojewódzki nie odniósł się w sposób szczegółowy do przedłożonej przez wnioskodawcę opinii, to jednak uzasadnił swoje stanowisko co do zachowania warunku określonego w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Tymczasem skarżący wywodził, że przepis § 13 rozporządzenia wbrew temu, co wskazał w uzasadnieniu decyzji Wojewoda, stawia wymogi których wyłącznie kumulatywne spełnienie czyni zadość przepisom ww. rozporządzenia. Powyższe potwierdzać miała interpretacja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 marca 2013r.

Z przedłożonego przez wnioskodawcę dowodu "Analiza nasłoneczniania i przesłaniania dla lokalu mieszkalnego ul. [...] w [...]", wynikało że przy założeniu, iż lokal mieszkalny [...] leży w strefie śródmiejskiej, spełnione są wymagane przepisami (§ 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) warunki nasłonecznienia. Nie zostały jednak spełnione wymagane przepisami (§ 13 i § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń lokalu [...]. Odległość lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] od zaprojektowanego i realizowanego obiektu mieszkalnego wielorodzinnego nie umożliwia jego naturalnego oświetlenia.

W szczególności organ nie zbadał twierdzeń strony dotyczących wysokości projektowanego budynku mieszkalnego. Kwestia ta została w sposób wyraźny podniesiona w odwołaniu, jak również w przedłożonej "analizie nasłoneczniania i przesłaniania dla lokalu mieszkalnego ul. [...] w [...]",

Uwzględniając przedmiotowy, nadzwyczajny tryb postępowania, nie miało prawnego znaczenia to, iż ww. analiza sporządzona została w sierpniu 2012 r., po wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z brzmienia cytowanego wyżej § 13 rozporządzenia wynika, że wymogi z niego wynikające nie są tożsame - jak zdaje się twierdzić Wojewoda - z wymogami określonymi w § 60 tego rozporządzenia. W pierwszym z tych przepisów jest bowiem mowa o umożliwieniu naturalnego oświetlenia znajdujących się w budynkach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a w drugim o zapewnieniu nasłonecznienia takich pomieszczeń.

Przywołane unormowania przepisów prawa budowlanego nie pozostawiają wątpliwości, że organy zatwierdzające projekt budowlany winny ocenić, czy projektowany obiekt budowlany uwzględnia przepisy dotyczące "przesłaniania i zacieniania" określone w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. Natomiast obowiązkiem organu orzekającego w trybie nieważności było zbadanie, czy projekt budowlany i dołączone do niego analizy, obiektywnie potwierdzały spełnienie norm oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków.

Należało również zbadać związek pomiędzy podnoszonymi zarzutami niedopuszczalnego zacienienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] a wydanymi w sprawie postanowieniami z dnia [...] czerwca 2011 r., wyrażającymi zgodę na odstępstwo od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Związek ten może bowiem polegać na wydaniu odstępstwa od ww. warunków technicznych, mimo pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, obiektu sąsiedniego, na co wskazywał skarżący.

Tym samym zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo tego, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a potem należytego uzasadnienia decyzji, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Gdyby zatem ponownie przeprowadzona w trybie stwierdzenia nieważności analiza tej sprawy doprowadziła do ustalenia, że nie zostały zachowane przepisy określone w § 13, § 60 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. skutkiem czego doszło do niedopuszczalnego (niezgodnego z przepisami) zacienienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...], to zdaniem Sądu byłoby to podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012r.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy uwzględni uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu i rozważy prawidłowość kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 152 , 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.