Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1264/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140aa
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E. K. (dalej też jako "skarżąca", "strona") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej jako "k.p.a.", art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z dnia 30.08.2012. r. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 - zwanej dalej "udp"), § 2 ust. 1, 2, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951).

Podstawę faktyczną decyzji stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2013 r. w P. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował P. I., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki (ładunek niepodzielny) w imieniu przedsiębiorcy M. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą O. Ustalono, że nadawcą przewożonego ładunku była E. K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą D.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Na tej podstawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 77 § 1, 80 Kpa, w zw. z art. 6, 7, 8 Kpa polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jego logicznej i rzeczowej oceny oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, poprzez jego bezzasadne zastosowanie. Podniosła, że jako nadawca nie miała wpływu i nie godziła się na powstanie naruszenia, lecz dążyła do realizacji transportu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jej zdaniem organ I instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie w zakresie przesłuchania zleceniodawczyni przewozu, dopuszczenia jako dowodu zlecenia transportowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. celem wykazania wpływu strony na powstanie naruszenia; oświadczenia M. K. celem wykazania, że przewoźnik dysponował pełną informacją na temat rodzaju przesyłki, jej gabarytów, masy i oświadczenia R. C. celem wykazania, że odwołująca informowała przewoźnika o masie ładunku i gabarytach. Niezrozumiałe jest przypisanie odpowiedzialności za powstałe naruszenie stronie, która korzysta z usług profesjonalnego przewoźnika i dopełnia staranności jakiej można było od niej wymagać. Załadunek koparki został dokonany w obecności pracownika odwołującej p. C., który informował przewoźnika o masie koparki i uzyskał zapewnienie, że przewoźnik dysponuje odpowiednimi zezwoleniami. Wnosiła na tej podstawie o uchylenie i umorzenie postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2013 r. Odwołując się do zasady określonej w art. 64 ust. 1 prd uznał, że skarżąca jako nadawca koparki naruszyła ją, co w konsekwencji uzasadniało nałożenie na nią kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na podstawie art. 140aa ww. ustawy.

Przemawia za tym stan faktyczny, którego ustalenia organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji: że kontrolowany pojazd członowy poruszając drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej, dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, dopuszczalną wysokość, długość i szerokość:

nacisk 13,4 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 34 %),

nacisk 31,7 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,7 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 32,08 %),

rzeczywista masa całkowita pojazdu - 52,1 t - przekroczenie dmc o 12,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 30,25 %),

wysokość pojazdu z ładunkiem - 4,22 m - przekroczenie o 0,22 m,

długość pojazdu z ładunkiem - 17,4 m - przekroczenie o 0,9 m,

szerokość pojazdu z ładunkiem 3,05 m - przekroczenie o 0,5 m.

Poza sporem jest, że kierowca do kontroli okazał kopię zezwolenia kategorii III nr 1/12 na przejazd pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie masy, nacisków, wymiarów określone w pozycji 3 tabeli załącznika do ustawy Prawo o ruchu drogowym, ważne w okresie od 19 października 2012 r. do 19 kwietnia 2013 r., czyli nieważne w dniu kontroli.

Zdaniem organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć na nadawcę jak za brak zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:

o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Uzasadnia to art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy stanowiący, że karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Zdaniem organu, wprowadzając art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustawodawca uznał, że nie tylko podmioty wykonujące przejazdy poruszające się po drogach publicznych powinny być zainteresowane, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w zakresie wymiarów, nacisków osi czy dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie przemieszczenia ładunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, odgrywają zwykle właśnie również nadawcy wydający ładunek do przejazdu. To nie podmiot wykonujący przejazd ustala warunki transakcji, ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony/ przetransportowany - o tym decydują przecież strony transakcji.

Wskazał, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej m.in. na nadawcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora, za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń.

W ocenie organu odwoławczego, nie sposób przyjąć argumentacji, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia skoro zleciła wykonanie przejazdu drogowego z ładunkiem - koparki podmiotowi wykonującemu przejazd nie sprawdzając, czy posiada on odpowiednie zezwolenia na wykonanie tej usługi. Z treści pisma z dnia 10 września 2013 r. od M. R. - podmiotu wykonującego przejazd wynika, że zleceniodawcy, a więc stronie niniejszego postępowania, została przekazana informacja, że na załadunek zostanie podstawiony pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika i trzyosiowej naczepy, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 40 t, posiadający zezwolenie kategorii IV na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pomimo uzyskanej informacji strona nadała towar - koparkę, a tym samym, zdaniem organu, miała wpływ na powstanie naruszenia. Norma dotycząca nacisków potrójnych osi jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) ww. rozporządzenia, nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 ma 1,4 m (1,3 < d 1,4) - 24 tony. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy - 40 ton. Ponadto jedynie zezwolenie kategorii VII dopuszcza ruch pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5 t.

Organ zwrócił uwagę na treść pisma strony z dnia 26 września 2013 r. w którym wskazuje na wagę koparki ok. 33 t, szerokość 3 m oraz że koparka została załadowana przez jej pracownika R. C. w R. z zamiarem przewiezienia jej do K. Strona posiadając wiedze na temat masy ładunku - koparki powinna była mieć świadomość nienormatywności pojazdu oraz niewystarczalności zezwolenia kategorii III, IV na przejazd pojazdu nienormatywnego. Mimo to umożliwiła wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną, gdy podczas czynności załadunku koparki obecny był jej przedstawiciel R. C.

W ocenie organu za niewystarczającą i pozostającą bez wpływu na treść rozstrzygnięcia należy uznać argumentację skarżącego, że obecny podczas załadunku przedstawiciel skarżącej informował o masie koparki oraz przyjął zapewnienie przewoźnika o posiadaniu odpowiednich zezwoleń, nie dokonując jednocześnie odpowiedniej weryfikacji. Wartości dmc są jednakowe dla wszystkich rodzajów dróg. Norma dotycząca nacisków potrójnych osi jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg. Nadawca mając możliwość dotyczącą wyboru środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza miejscom załadunku, powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm, a w przypadku ich wystąpienia dokonać weryfikacji posiadanego zezwolenia.

Ww. okoliczności jednoznacznie dowodzą, że nadawca miał wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Strona nie zweryfikowała bowiem posiadania odpowiedniego zezwolenia przez podmiot wykonujący przejazd, a nawet - jak wynika z treści pisma z dnia 21 września 2013 r. - dokonała załadunku koparki i pozwoliła na wyjazd na drogę publiczną.

Organ odwoławczy ocenił, że poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, ustawodawca pośrednio nakłada na nie pewne obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza li tylko, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w tym artykule w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego uczestniczyły.

Z tego powodu organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, skoro wszelkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Skarżący wraz z odwołaniem przedstawił oświadczenie A. K., na okoliczność, że informował podmiot wykonujący przejazd o gabarytach koparki i uzyskał zwrotną informację, że przewoźnik dysponuje stosownym zezwoleniem oraz oświadczenie R. C. Zdaniem organu przedstawiane przez stronę ww. dokumenty nie stanowią podstawy do uchylenia odpowiedzialności strony z uwagi na jej wpływ na powstanie naruszenia wynikający m.in. z braku należytej staranności, braku weryfikacji posiadanych uprawnień przez podmiot wykonujący przejazd, braku zważenia pojazdu po załadunku.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego logicznej i rzeczowej oceny zebranego w sprawie materiału. Doszło także do naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy celem wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz twierdzeń podnoszonych przez organ.

Zdaniem strony doszło także do naruszenia prawa materialnego tj. art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, dołączenie do akt sprawy akt sprawy zawisłej pod sygnaturą [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

Podniosła w uzasadnieniu m.in., że organ nie jest władny nałożyć kary na inny podmiot o którym mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. w przypadku braku jednoznacznego wykazania materiałem dowodowym, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że z zasady prawdy obiektywnej (art. 7) oraz z art. 77 § 1 wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji . Ponadto wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do mających znaczenie w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 26 maja 2009 r. w sprawie II SA/Bd 783/08.

Skarżąca zwróciła uwagę, że jej odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego. Samo stwierdzenie w czasie kontroli wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty na co wskazał wprost Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie VI SA/Wa 1902/2011. Ustalenie przez organ na gruncie niniejszej sprawy godzenia się E. K. na przejazd pojazdu ponadnormatywnego bez posiadania wymaganego zezwolenia jest całkowicie dowolne, sprzeczne z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego, nielogiczne oraz sprzeczne z podstawowymi obowiązkami obciążającymi przewoźnika jako profesjonalistę w zakresie transportu drogowego rzeczy. Organ w sposób całkowicie dowolny ustalił, iż skarżąca ponosi odpowiedzialność za powstanie naruszeń jako załadowca, podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż skarżąca była załadowcą, a tym samym nie mogła mieć wpływu ani godzić się na powstanie naruszeń, bowiem czynności, które doprowadziły do powstania naruszeń obciążały wyłącznie przewoźnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skoro przedmiotem przewozu była koparka (ładunek niepodzielny), a strona wydała go zewnątrz powodując naruszenia w postaci przekroczenia nacisku na pojedynczej osi napędowej, nacisku na potrójnej osi napędowej, rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, wysokości, długości oraz szerokości pojazdu – ponosi za to odpowiedzialność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej jako: "p.p.s.a".), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały kwestie procesowe, ponieważ zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego aktu z prawem, orzeka wyłącznie na podstawie materiału faktycznego/dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym; w szczególności nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie może czynić własnych ustaleń, skoro do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Kontrola Sądu jest możliwa wyłącznie w warunkach odniesienia się przez organ w zaskarżonej decyzji do wszystkich kwestii istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przezeń w sprawie norm prawa materialnego. Innymi słowy, dokonując kontroli decyzji organu Sąd musi dysponować ustaleniami i stanowiskiem organu co do wszystkich okoliczności, które determinują sposób objętego tą decyzją rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, zarzuty w zakresie ustaleń faktycznych i poczynionej przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego są trafne w zakresie naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 k.p.a. w sposób, który może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, ma bowiem istotny wpływ na kształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w tymże postępowaniu. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych w sprawie po to, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i właściwie zastosować normę prawa materialnego. Realizacja tej zasady wiąże się ściśle z realizacją, wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności. Z treści art. 7 k.p.a. wynika bowiem obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Oznacza to, że nie może przyjąć całkowicie biernej postawy, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy przez stronę.

Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej powinien podjąć się czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie obowiązujących norm prawa i ustalenia faktu jego naruszenia, organ pominął, że co do zasady to przewoźnik odpowiedzialny był za załadowanie towaru w taki sposób, aby nie powstały naruszenia prawa. Ma rację skarżąca, że obowiązki przewoźnika wywodzą się zarówno z ustawy Prawo o ruchu drogowym, z przepisów kodeksu cywilnego oraz prawa przewozowego. W szczególności stanowią o odmowie przewozu towaru w razie braku środków do tego właściwych (brak zezwolenia albo odpowiedniego pojazdu bądź zespołu pojazdów).

W przypadku rozszerzenia konsekwencji nałożenia kary pieniężnej na inne podmioty, nie sposób oderwać badanie tej kwestii od nałożonego przez ustawodawcę obowiązku.

Istotą sporu było zatem ustalenie, czy organ był władny nałożyć karę na skarżącą, jako inny podmiot o którym mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. , czy wykazał w sposób jednoznaczny materiałem dowodowym, że skarżąca ten miała wpływ lub godził się na powstanie naruszeń. Samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia prawa (przewóz pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia) nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na nadawcę, czy załadowcę - tym bardziej, że z zaskarżonej decyzji ostatecznie wynika przypisanie skarżącej roli zarówno nadawcy jak i załadowcy, co jest sprzeczne z protokółem kontroli i zeznaniami kierowcy w charakterze świadka. Z kolei skarżąca przyznała, że na gruncie stanu faktycznego była nadawcą, jednakże odpowiedzialności ponosić nie może i wniosła w odwołaniu o przeprowadzenie wskazanych w nim dowodów.

Należy bowiem mieć na względzie, że skarżąca powierzyła profesjonalnej firmie transportowej wykonanie transportu koparki [...], czyli towaru niepodzielnego na trasie R. – K. i jak twierdziła – firma zapewniała jej pracownika o posiadanym zezwoleniu na przewóz ładunku nienormatywnego. Okoliczność tę potwierdza treść protokołu kontroli podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę w czasie kontroli, jak i jego zeznania jako świadka. Z tych dowodów wynika także, że załadunku dokonywała firma trzecia (K. A.), a przewoźnik M. R. wyposażyła kierowcę, według jego zeznań w "tylko nieważną kserokopię" zezwolenia na przewóz ładunków nienormatywnych. Sama skarżąca w odwołaniu wyjaśniała, że jej pracownik wjechał przewożoną koparką na ciągnik z racji posiadanych uprawnień, z czego organ wywiódł pełnienie jej roli załadowcy.

Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika z kolei, że przewoźnik M. R. w piśmie do organu nadesłanego w związku z kontrolą przyznała, że kierowca okazał kserokopię zezwolenia kategorii III mimo, że firma posiada zezwolenie kat. IV, a kierowca zapomniał zabrać go z siedziby firmy. Także w piśmie tym poinformowała organ, że zleceniodawcy przekazano informację jaki zestaw zostanie postawiony na załadunek i że posiada zezwolenie kat. IV.

Z kolei skarżąca w piśmie do organu z dnia 26 września 2013r. potwierdziła ustalenia telefoniczne z przewoźnikiem dotyczące przewożonego ładunku i że przewoźnik wiedział o gabarytach przewożonej koparki i zapewniał, że firma specjalizuje się w "transporcie gabarytowym" i posiada odpowiednie zezwolenie. Należy dodać, że skarżąca do odwołania dołączyła oświadczenie pracownika A. K., który ustalał warunki przewozu objętego kontrolą, jak i oświadczenie R. C. o informowaniu przewoźnika o gabarycie i wadze "przesyłki".

Zdaniem Sądu, oświadczenie przewoźnika, który wyposaża swojego kierowcę w zezwolenie, które utraciło ważność, musi być, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, skonfrontowane z dowodami złożonymi przez skarżącą. Organ bowiem zobowiązany był do wyjaśnienia podstawy materialnej zakresu odpowiedzialności skarżącej w oparciu o nie budzące wątpliwości ustalenia faktyczne.

Odpowiedzialność nadawcy jak i załadowcy nie jest odpowiedzialnością obiektywną, a uzależnioną od spełnienia określonego warunku. Przewoźnik ponosi bowiem odpowiedzialność za samo wystąpienie naruszenia (obiektywny fakt) natomiast inna osoba podejmująca czynność związane z przewozem drogowym odpowiada wyłącznie za "posiadanie wpływu" na wystąpienie naruszenia oraz za "godzenie się" na wykonanie przewozu z naruszeniem przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z zasady prawdy obiektywnej (art. 7) oraz z art. 77 § 1 wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji . Także wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do mających znaczenie w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

W obecnej sytuacji, ustalenie przez organ na gruncie niniejszej sprawy godzenia się E. K. na przejazd pojazdu ponadnormatywnego bez posiadania wymaganego zezwolenia jest jednak całkowicie dowolne, sprzeczne z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego, nielogiczne oraz sprzeczne z podstawowymi obowiązkami obciążającymi przewoźnika jako profesjonalistę w zakresie transportu drogowego rzeczy.

Z tych względów działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że zapadła z naruszeniem prawa procesowego, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji uzasadniało wyeliminowanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyrku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a