Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1059/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K., R. M., A. S., C. S., T. P., C. N., J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 661/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2011 r. znak [...] w sprawie ze skargi B. K., R. M., A. S., C. S., T. P., C. N., J. P. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 661/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. K., R. M., A. S., C. S., T. P., C. N., J. P. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2011 r. znak [...] w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że B. K., R. M., A. S., C. S., T. P., C. N., J. P. (dalej skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie z [...] 2013 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] 2013 r.) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, w której zawarli wniosek o wstrzymanie wypłaty pieniędzy z depozytu sądowego (tytułem odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości) do czasu rozpoznania niniejszej sprawy. Wniosek ów został potraktowany jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] 2011 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.) zatwierdzającej m.in. nowy wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że dotychczas znaczna część pieniędzy została już wypłacona osobom prawdopodobnie nieuprawnionym.

Sąd I instancji wskazał, że w niniejszym postępowaniu wniesiono skargę na postanowienie z [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Natomiast wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu objęta jest decyzja z [...] 2011 r., zatwierdzająca m.in. nowy wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. A więc konieczne jest odniesienie się do dopuszczalności wstrzymania objętej wnioskiem decyzji.

Zdaniem Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie między postępowaniem dotyczącym zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a postępowaniem w przedmiocie odmowy wznowienia tego postępowania, nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Tożsamość elementów przedmiotowych opiera się na tożsamości treści praw lub obowiązków danego stosunku prawnego. Mimo występującego związku między wskazanymi wyżej sprawami, bez wątpienia różnią się one przedmiotem, a także podstawą prawną rozstrzygnięcia. W świetle powyższych rozważań, Sąd I instancji zaznaczył, że niniejszy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] 2011 r. już tylko z tego powodu nie mógł zostać uwzględniony.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) dotyczyć więc może sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje zaskarżone postanowienie z [...] 2013 r. ani postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] 2013 r., wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia te mają charakter wyłącznie procesowy. Nie nakładają na stronę jakichkolwiek obowiązków, ani nie przyznają uprawnień. Skoro ze swej istoty nie mogą być wykonane, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji byłoby bezzasadne.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie i błędne uznanie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji byłoby bezzasadne w sytuacji gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków na skutek wykonania zaskarżonych orzeczeń. Skarżący zaznaczyli, że "Polega na prawdzie twierdzenie Sądu, że na aktualnym etapie postępowania nie zachodzi tożsamość podmiotowa bowiem nie wszystkie osoby uprawnione we wspólnocie biorą udział w niniejszym postępowaniu. Należy jednak mieć na uwadze, że identyczność podmiotów będzie zachodziła kiedy okaże się, że postępowanie na skutek skargi zostanie wznowione. Wówczas zachodzi duże prawdopodobieństwo, że zmienią się udziały we wspólnocie co będzie miało wpływ na wysokość wypłaconego odszkodowania."

Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wnieśli o:

- zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji z [...] 2011 r.;

ewentualnie:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (k. 108-110 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2011, s. 329-330, nb 3). Co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne, czy też decyzje umarzające postępowanie. Z konstrukcji art. 61 § 3 ppsa wynika również możliwość udzielenia ochrony tymczasowej dotyczącej, co do zasady zaskarżonej do sądu decyzji ostatecznej. Co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, dopiero jednak gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Trafnie zatem Wojewódzki Sąd uznał, że skoro ze swej istoty zaskarżone postanowienie z [...] 2013 r. nie mogło być wykonane, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z [...] 303 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] 2011 r. byłoby bezzasadne. Już z tej przyczyny zażalenie okazało się niezasadne. Powołana w zażaleniu uchwała 7 Sędziów NSA z 27.6.2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001/1/7, oceny tej nie zmienia.

Zaznaczyć należy, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Nadto wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych nie w każdym wypadku musi się łączyć z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 229, uw. 12).

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (postanowienie NSA z: 7.11.2013 r., II OZ 939/12; 25.10.2013 r., II OZ 931/13; 19.9.2013 r., II OZ 760/13; 20.6.2013 r., II OZ 480/13; 13.6.2013 r., II GZ 270/13; 10.5.2013, II FZ 213/13, cbosa).

Do tego rodzaju aktów nie należy postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] 2011 r., uchylającą w części decyzję ostateczną z [...] 2010 r. znak [...] Prezydenta Miasta [...] w punkcie 2., w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z 16 września 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z [...] 2013 r. i decyzji z [...] 2011 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa postanowił zażalenie oddalić.