Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 991/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi H. M.– D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wyłączenia z użytkowania części pomieszczeń i zarządzenie umieszczenia zawiadomienia o stanie zagrożenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. M.-D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 68 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał H. M.-D., K. S. – S., P. S. i S. S., bezzwłoczne wyłączenie z użytkowania pomieszczeń piętra budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...], zarządził natychmiastowe umieszczenie na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa łudzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania (pierwszego piętra budynku), wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uznając, że jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Powołana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 21 grudnia 2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzili oględziny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...], w trakcie których ustalono, że jest to budynek mieszkalny dwukondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym, nie podpiwniczony. Fundamenty i ściany parteru z kamienia wapiennego i cegły pełnej, pierwsze piętro o konstrukcji drewnianej, krokwiowo-płatwiowej, dach pokryty blachą stalową ocynkowaną, od strony zewnętrznej powleczony lepikiem asfaltowym. Budynek wybudowany został w 1933 r., poddany był remontowi około 1979 r. i generalnemu remontowi instalacji wodno - kanalizacyjnej, elewacji, podłóg i tynków w 1996 r. (na poziomie parteru u K. i P. S).

Organ ustalił, że H. M.-D. użytkuje cześć budynku na poziomie pierwszego piętra sezonowo. S. S. użytkuje cześć budynku na poziomie parteru sezonowo. K. i P. S. użytkują cześć budynku na poziomie parteru całorocznie. Obiekt, za wyjątkiem pomieszczeń parteru, znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. W związku z powyższym stwierdzono, że budynek wymaga przeprowadzenia generalnego remontu lub rozbiórki.

Organ wskazał, iż według oświadczenia Państwa K. i P. S. aktualnie toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w P.

Dalej organ podniósł, że w opinii technicznej dotyczącej określenia stanu zachowania budynku mieszkalnego stwierdzono niedostateczny stan techniczny budynku (fundamenty, strop nad parterem, podwaliny ścian piętra, dach), korozję biologiczną elewacji, zagrzybienie ścian i wysoki stopień występowania siarczanów w murach budynku. Ponadto w przedmiotowym opracowaniu stwierdzono, iż "budynek nie powinien być użytkowany, gdyż dalsza jego eksploatacja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców" oraz "ewentualna naprawa lub remont kapitalny wiąże się z potrzebą całkowitej rozbiórki stropu nad parterem i piętra budynku wraz z dachem'".

W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydano decyzję, w której nakazano bezzwłoczne wyłączenie z użytkowania pomieszczeń piętra budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...] oraz zarządzono natychmiastowe umieszczenie na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i o zakazie jego użytkowania (piętra budynku) oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od niniejszej decyzji zostało wniesione odwołanie, w wyniku czego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W dniu [...] lipca 2010 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzili ponownie oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, w trakcie których nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku na poziomie parteru - brak widocznych zarysowań i ugięć stropu oraz pęknięć, zaś na poziomie pierwszego pietra budynku stwierdzono widoczne zarysowania na stropie i ścianach, zapadnięcie drewnianej podłogi w dwu pomieszczeniach, ponadto stwierdzono, że drewniana konstrukcja dachu została porażona biologicznie i jest w niedostatecznym stanie technicznym.

Uznano, że stan techniczny pierwszego piętra przedmiotowego budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, w związku z powyższym wydano ustną decyzję o zakazie użytkowania poziomu piętra budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...], zarządzono natychmiastowe umieszczenie na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i o zakazie jego użytkowania (pierwszego piętra budynku) oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

W związku z powyższym w dniu [...] lipca 2010 r. wydano decyzję, w której zawarty został nakaz bezzwłocznego wyłączenia z użytkowania pomieszczeń piętra budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...] oraz zarządzenie natychmiastowego umieszczenia na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i o zakazie jego użytkowania (piętra budynku) oraz wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od niniejszej decyzji zostało wniesione odwołanie, w wyniku czego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W dniu 22 listopada 2010 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzili ponownie oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, w trakcie których nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku na poziomie parteru - brak widocznych zarysowań i ugięć stropu oraz pęknięć, ogólny stan techniczny oceniono jako dostateczny i nie zagrażający bezpieczeństwu użytkowania obiektu. Na poziomie pierwszego pietra budynku stwierdzono ugięcie drewnianej podłogi i wskazano, że wcześniej istniejące zarysowania na stropie i ścianach zostały uzupełnione zaprawą gipsową. H. M.-D. (użytkownik piętra budynku) oświadczyła, że przeprowadziła remont połaci dachowej nad werandą (wymiana papy i uzupełnienie ubytków drewna w konstrukcji) oraz dokonała przeglądu konstrukcji dachu, którego stan techniczny, wg osób dokonujących przeglądu, uznany został za dostateczny i nie zagrażający bezpieczeństwu, jednak nie przedstawiła żadnej opinii technicznej na piśmie. K. S. – S. (użytkownik parteru budynku oświadczyła, że dokonała zabezpieczenia sufitu nad pomieszczeniem kuchni na parterze budynku, poprzez uszczelnienie i nałożenie warstwy ochronnej izolacji na tarasie (który stanowi strop nad kuchnią).

W ocenie pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P., elewacja podczas oględzin była w złym stanie technicznym, który nie uległ zmianie w stosunku do poprzednich oględzin.

K. S. – S. i S. S. oświadczyli, że wyrażają zgodę na wykonanie remontu budynku wraz z ewentualną partycypacją w kosztach, po sądowym ustaleniu podziału budynku (w zależności od udziału we własności).

W związku z nieuregulowanym stanem prawnym własności przedmiotowej nieruchomości uznano za konieczne dokonanie ostatecznego rozstrzygnięcia tej sprawy prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Stąd, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zawieszono postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji do dnia 31 grudnia 2011 r.

Od niniejszego postanowienia zostało wniesione zażalenie, w wyniku czego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji we wskazanym zakresie.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] nakazano właścicielom przedmiotowego obiektu dostarczenie do Inspektoratu w terminie do dnia 25 marca 2011 r. aktualnego protokółu kontroli okresowej pięcioletniej w zakresie sprawdzenia stanu technicznego i estetyki budynku oraz badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej, a także protokółu kontroli okresowej rocznej, instalacji gazowej i przewodów kominowych dla przedmiotowego budynku.

Właściciele dostarczyli badania instalacji elektrycznej, a także protokół kontroli okresowej rocznej przewodów kominowych. Natomiast S. S., jako protokół kontroli okresowej pięcioletniej, dostarczył opinię techniczną przedmiotowego budynku opracowaną przez mgr inż, M. Z. i inż. R. L. H. M.-D. w piśmie z dnia 23 marca 2011 r. wniosła o uznanie tej opinii technicznej wraz z dostarczonym aneksem z dnia 2 maja 2010 r. za dokument równorzędny z protokółem kontroli okresowej pięcioletniej. W przedmiotowym aneksie autor uzupełnił swoją ocenę o stwierdzenie, że jest możliwy remont kapitalny budynku połączony z wymianą uszkodzonych elementów konstrukcyjnych fundamentów, ścian, stropu i dachu.

W przedmiotowym aneksie nie została jednak zawarta informacja, która anulowałaby stwierdzenia zamieszczone w opinii technicznej budynku, wykonanej w październiku 2009 r., iż "dalsza eksploatacja stropu grozi katastrofą budowlaną"- str.7, "podwaliny stanowią element konstrukcyjny nośny i dalsza eksploatacja budynku zagraża katastrofą budowlaną"- str.7, "stan techniczny konstrukcji dachu niedostateczny"- str.8, "budynek nie powinien być użytkowany, gdyż dalsza jego eksploatacja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców" str. 35.

W dniu 5 kwietnia 2011 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzili kolejne oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie z zaleceniem zawartym w zawiadomieniu o oględzinach, S. S. wykonał dwie odkrywki fundamentów od strony wschodniej, (pozostali właściciele nie wykonali odkrywek fundamentów z innych stron budynku). Na podstawie przeglądu dostępnych odkrywek nie stwierdzono złego stanu fundamentów, brak kruszenia kamienia i spękań. Podczas oględzin nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku na poziomie parteru - brak widocznych zarysowań i ugięć stropu oraz pęknięć, ogólny stan techniczny oceniono jako dostateczny, nie zagrażający bezpieczeństwu użytkowania obiektu. H. M.-D., zgodnie z zaleceniem zawartym w zawiadomieniu o oględzinach, dokonała odkrywki podwaliny pod ścianą piętra od strony zachodniej, na podstawie czego stwierdzono, że występują znaczne ubytki na odsłoniętych fragmentach. W związku z tym stwierdzono, że istnieje zagrożenie dla stateczności konstrukcji ścian stropu nad piętrem i dachu. H. M.-D. (zgodnie z zaleceniem zawartym w zawiadomieniu o oględzinach), dokonała również odkrywki stropu nad parterem od strony zachodniej poprzez zdjęcie deski z podłogi, na podstawie czego stwierdzono, że występują fragmenty ubytków w belkach stanowiących konstrukcje stropu nad parterem. S. S. oświadczył, że zniszczenie stropu nad parterem od strony wschodniej powstało na skutek miejscowej degradacji poprzez istniejące wcześniej na piętrze mrowisko oraz zacieki wody.

Podczas oględzin na poziomie pierwszego piętra budynku stwierdzono widoczne zarysowania na stropie i ścianach, ugięcie drewnianej podłogi w dwu pomieszczeniach i zły stan techniczny elewacji budynku (skorodowana, zagrzybiona, z licznymi ubytkami tynku i odspojeniami na poziomie parteru).

Na podstawie oględzin zwłaszcza odkrywek podwalin i wizji wewnątrz budynku, a także oględzin z dnia [...] lipca 2011 r. (podczas których dokonano wizji drewnianej konstrukcji dachu i stwierdzono, że jest w niedostatecznym stanie technicznym), a także protokołu kontroli okresowej pięcioletniej (opinii technicznej budynku wykonanej w październiku 2009 r., opracowanej przez mgr inż. M. Z. i inż. R. L. wraz z aneksem z dnia 12.05.2010 r.) uznano, że stan techniczny pierwszego piętra przedmiotowego budynku grozi zawaleniem oraz jest zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzkiego.

W związku z powyższym oraz w związku z oświadczeniem właścicieli obiektu, że wyrażają zgodę na wykonanie remontu budynku po sądowym ustaleniu podziału budynku, wydano ustną decyzję o zakazie użytkowania poziomu piętra budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...], w dniu [...] kwietnia 2011 r. ponownie wydano nakaz bezzwłocznego wyłączenia z użytkowania pomieszczeń piętra budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N. przy ul. S. [...] oraz zarządzono natychmiastowe umieszczenie na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i o zakazie jego użytkowania (piętra budynku) oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od niniejszej decyzji zostało wniesione odwołanie, w wyniku czego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W dniu 3 sierpnia 2011 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzili ponownie oględziny obiektu budowlanego, w trakcie których nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku na poziomie parteru - brak widocznych zarysowań i ugięć stropu oraz pęknięć, ogólny stan techniczny oceniono jako dostateczny, nie zagrażający bezpieczeństwu użytkowania obiektu.

I. D., upoważniona przez H. M.-D. do reprezentowania jej na oględzinach, oświadczyła, że obecnie na poziomie pietra wykonywane są prace polegające na uzupełnieniu tynków i malowaniu pomieszczeń. Podczas oględzin stwierdzono na poziomie pietra: ugięcie podłogi w dwóch pomieszczeniach; pęknięcia i zarysowania ścian obecnie są uzupełniane masą szpachlową; konstrukcja dachu drewniana porażona biologicznie - krokwie i belki stropowe skorodowane z ubytkami szczególnie przy kominach; widoczna nieszczelność dachu przy kominach; blacha na dachu miejscami skorodowana; w elewacji zachodniej występują znaczne ubytki podwaliny; przy balkonie od strony południowej słupki są mocno skorodowane z dużymi ubytkami. I. D. oświadczyła, że ugięcie się podłogi jest wynikiem przeprowadzonego remontu na poziomie tarasu przez Państwa S.

W wyniku oględzin stwierdzono, że budynek na poziomie piętra bezpośrednio grozi zawaleniem, w związku z czym wydano I. D. (reprezentującej użytkownika piętra budynku – H. M.-D.) ustną, a następnie – w dniu [...] sierpnia 2011 r. – pisemną decyzję o zakazie użytkowania oraz konieczności wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia ludzi i mienia.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i wnioski zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, iż stwierdzenie przez organ pierwszej instancji stanu bezpośrednio grożącego zawaleniem piętra przedmiotowego budynku mieszkalnego uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła H. M. – D., zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 61 § 1, art. 75 § 1, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pominiecie dowodu z dokumentu "Ocena wstępna stanu technicznego budynku mieszkalnego" sporządzonego przez rzeczoznawcę budowlanego C. T., złożonego przez skarżącą wraz z pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r., zawierającego uwagi do protokołu oględzin budynku mieszkalnego będącego przedmiotem postępowania, poprzez pominięcie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego na okoliczność aktualnego rzeczywistego stanu technicznego tego budynku, a także pominięcie przez organy uwag i zastrzeżeń skarżącej do protokołu oględzin z dnia [...] sierpnia 2011 r. pomimo zgłoszenia ich w zakreślonym terminie oraz poprzez sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 68 Prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo braku wiarygodnego dowodu istnienia bezpośredniego zagrożenia zawaleniem pierwszego piętra przedmiotowego budynku mieszkalnego.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zakwestionowane przez skarżącą decyzje zostały wydane na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym).

W myśl tego przepisu, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

3) zarządzić:

a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Z literalnej wykładni powołanego przepisu wynika, iż zastosowanie jego dyspozycji jest dopuszczalne jedynie w stosunku do budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem. Zatem podstawowym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest ustalenie tych okoliczności w sposób jednoznaczny, wyczerpujący i nie budzący żądnych, nawet najmniejszych wątpliwości.

Podyktowanie jest to tym, iż powołany przepis ma wyjątkowo restrykcyjny charakter. W znacznym stopniu ogranicza bowiem konstytucyjnie chronione prawo własności, prowadząc do ograniczenia, a nawet odebrania właścicielowi jednego z trzech podstawowych atrybutów tego prawa, a mianowicie prawa do korzystania z nieruchomości. Stąd rozstrzygniecie organu nadzoru budowlanego w tej kwestii należy obligatoryjnie poprzedzić przeprowadzeniem wszechstronnego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, a w uzasadnieniu decyzji dać wyraz temu, iż objęty nią budynek przeznaczony na pobyt ludzi, bezpośrednio grozi zawaleniem.

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, nie przesądzając kwestii zasadności zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Nie bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane po trzykrotnym uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Co ważne, każdorazowym powodem uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej było niewyjaśnienie, czy budynek, którego decyzja dotyczyły, bezpośrednio zagraża zawaleniem.

Decyzje będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie zostały wydane po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2011 r. oględzin obiektu budowlanego, w trakcie których nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku na poziomie parteru - brak widocznych zarysowań i ugięć stropu oraz pęknięć, ogólny stan techniczny oceniono jako dostateczny, nie zagrażający bezpieczeństwu użytkowania obiektu. Jednocześnie na piętrze tego budynku stwierdzono ugięcie podłogi w dwóch pomieszczeniach. Jednocześnie wskazano, iż pęknięcia i zarysowania ścian obecnie są uzupełniane masą szpachlową, konstrukcja dachu drewniana jest porażona biologicznie - krokwie i belki stropowe skorodowane z ubytkami szczególnie przy kominach; stwierdzono również widoczną nieszczelność dachu przy kominach. Wskazano, iż blacha na dachu miejscami jest skorodowana, a w elewacji zachodniej występują znaczne ubytki podwaliny. Ponadto stwierdzono, iż przy balkonie od strony południowej słupki są mocno skorodowane z dużymi ubytkami.

Obecny podczas oględzin pełnomocnik skarżącej oświadczył, że obecnie na poziomie pietra wykonywane są prace polegające na uzupełnieniu tynków i malowaniu pomieszczeń.

Powyższe ustalenia, zdaniem organów obu instancji, prowadzą do wniosku, iż budynek na poziomie piętra bezpośrednio grozi zawaleniem, w związku z czym zasadne jest wydanie zakazu użytkowania oraz nakazanie wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia ludzi i mienia.

W ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wszechstronny, a poczynione przez nie ustalenia nie prowadzą do wniosku, iż przedmiotowy budynek bezpośrednio grozi zawaleniem. Oparły się bowiem jedynie na protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2011 r., którego treść łudząco przypomina protokoły oględzin dokonanych przed wydaniem poprzednich decyzji w tej sprawie, a także na opinii technicznej przedmiotowego budynku opracowanej w październiku 2009 r. przez mgr inż, M. Z. i inż. R. L., z której nie wynika w sposób bezsporny i jednoznaczny, iż budynek ten bezpośrednio grozi zawaleniem (pkt 9.1. – 9.4. opinii, k. 6 – 7 akt organu pierwszej instancji).

Stwierdzenie w punkcie 9.3. opinii, iż budynek nie powinien być użytkowany, gdyż dalsza jego eksploatacja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców, nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem bezpośredniego zagrożenia zawaleniem budynku, dającym podstawę do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego.

Ponadto należy pokreślić, iż w dniu 12 maja 2010 r. autorzy opinii sporządzili do niej aneks, w którym wyraźnie wskazali, iż rozbiórka budynku nie jest konieczna po przeprowadzeniu remontu kapitalnego, połączonego z wymianą uszkodzonych elementów konstrukcyjnych fundamentów, ścian, stropu i dachu. Organy nie odniosły się do tak sformułowanego wniosku autorów opinii stanu technicznego obiektu, co jest nieodzowne, zważywszy, że wcześniej w punkcie 9.4. opinii wskazali oni, iż ewentualna naprawa lub remont kapitalny budynku wiąże się z potrzebą całkowitej rozbiórki stropu nad parterem i piętra budynku wraz z dachem (...).

Organy nie odniosły się również do przedstawionej przez skarżącą "Wstępnej oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego" sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. C. T. w dniu 9 sierpnia 2011 r. (k. 85 akt administracyjnych), z której wynikało, iż stan konstrukcji drewnianej jest dobry i nie ma zagrożenia dla życia i mienia użytkowników piętra budynku, a także, że źle wykonane roboty powodują stały wzrost zawilgocenia ścian parteru, zatem bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu budynku. Pomimo, że opinia ta została dołączona do akt sprawy przez stronę zainteresowaną wynikiem postępowania, nie zwalnia to organów od jej wzięcia pod uwagę i oceny wynikających z tej opinii wniosków z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Z powołanych wyżej ekspertyz technicznych wynikają istotne rozbieżności, których organy nawet nie starały się wyjaśnić. Trudno też przyjąć, zważywszy na rodzaje uszkodzeń przedmiotowego budynku opisanych w protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2011 r., iż między parterem a pierwszym piętrem budynku istnieje tak duża różnica w stanie technicznym.

Organy, dokonując oceny stany technicznego budynku, pominęły też okoliczność, iż skarżąca podjęła się robót remontowych, mających na celu wyeliminowanie uszkodzeń budynku na poziomie pierwszego piętra.

Ponownie należy podkreślić, iż przesłanką wydania nakazu opróżnienia budynku w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawaleniem się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia lub może grozić niepowetowaną stratą. Zły stan techniczny obiektu, jego szpecący wygląd, usterki czy też stan kwalifikujący do rozbiórki nie są tożsame ze stanem realnego, bezpośredniego zagrożenia zawaleniem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2010 r., VII SA/Wa 1892/09, LEX nr 706112). Organy nadzoru budowlanego, aby zastosować art. 68 Prawa budowlanego, zważywszy na jego konsekwencje, muszą stwierdzić wystąpienie przesłanek objętych tym przepisem. Jeżeli zatem istnieją jakiekolwiek wątpliwości, organ winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe celem ustalenia stanu technicznego obiektu.

Na marginesie należy dodać, iż uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji stanowi w zasadzie powtórzenie uzasadnień decyzji tego organu uchylanych kilkakrotnie przez organ odwoławczy, z tą jedynie różnicą, że organ wskazał wyraźnie, iż budynek bezpośrednio grozi zawaleniem. Samo jednak takie stwierdzenie, bez poparcia go wnikliwą analizą stanu technicznego budynku, jednoznacznie przesadzającą o tym, iż budynek ten bezpośrednio grozi zawaleniem, nie spełnia wymogów określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Nie można zatem przyjąć, że materiał dowodowy sprawy wskazuje na taki stan obiektu, do którego miałby zastosowanie art. 68 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy, mający obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, miał możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a. i uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie opinii technicznych, zwłaszcza wobec kwestionowania treści jednej z nich przez skarżącą. Skoro zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 68 Prawa budowlanego, wydanie decyzji administracyjnych na jego podstawie stanowiło naruszenie przepisu prawa materialnego oraz zasad postępowania zawartych w art. 7 i 77 k.p.a., co z kolei, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, jest podstawą do uchylenia obu decyzji w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sąd nie podziela natomiast zarzutu skarżącej odnoszącego się do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie na wniosek pełnomocnika nie mającego umocowania do reprezentowania skarżącej w postępowaniu administracyjnym, gdyż postępowanie to jest wszczynane z urzędu, a "żądanie" jego wszczęcia traktowane jest jedynie jako impuls do podjęcia działań z inicjatywy organu. Stąd takiego "wniosku" nie można traktować jako koniecznej przesłanki wszczęcia postępowania, a co za tym idzie, nie jest istotne, czy podmiot, który go wniósł, był do tego umocowany.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią wskazane wyżej uwagi i prawidłowo zastosują przepisy prawa. Ponownie przeprowadzone postępowanie odpowiadać powinno wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zaś uzasadnienie rozstrzygnięć organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy dokonają wszechstronnej i wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyjaśniając zwłaszcza wszelkie nieścisłości wynikające z dołączonych do akt sprawy wszystkich opinii dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz biorąc pod uwagę wykonane w tym budynku przez skarżącą roboty remontowe.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.