Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 209/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 par.1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust. 3 lit.c), art. 92, art. 96, art. 168 ust.1, ust.4, art. 170 ust.1, ust.2, art. 203, art. 204 ust.1a, art. 214 ust.2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 361 ust.1, ust.3, art. 362 ust.1, ust.2
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi "A. P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją zaadresowaną do D. F. A. we F. i A. Sp. z o.o. w W. z dnia 18 czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie długu celnego w stosunku do towaru przemieszczanego na obszarze celnym Wspólnoty z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego w oparciu o dokument numer [...] z dnia 15.05.2009 r. z powodu jego usunięcia spod dozoru celnego w dniu 19.05.2009 r. W decyzji powiadomiono również strony o zarejestrowaniu długu celnego w wysokości [...] zł. i wezwano do jego uiszczenia.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż towar w postaci papierosów w ilości [...] szt. (faktura nr [...] r.) przemieszczający się na obszarze celnym Wspólnoty z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego wg dokumentu [...] z 15.05.2009 r. z urzędu celnego wyjścia [...] ([...]) miał zostać dostarczony wraz z towarzyszącymi mu dokumentami do urzędu celnego przeznaczenia Port Lotniczy [...] do dnia 22.05.2009 r. Towar ten został jednak dostarczony bezpośrednio do odbiorcy.

Organ zwrócił uwagę, iż stosownie do postanowień art. 92 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury w urzędzie celnym przeznaczenia.

Wobec powyższego organ stwierdził, iż przedmiotowy towar znalazł się w sytuacji, uniemożliwiającej organom celnym prowadzenie działań mających na celu stosowanie przepisów prawa, gdyż nie został on przedstawiony w oddziale celnym przeznaczenia tj. w Porcie Lotniczym [...], jak również w innym organie celnym. Oznacza to, iż towar został usunięty spod dozoru celnego. Organ przyjął, iż najwcześniejszą chwilą, w jakiej można było stwierdzić to usunięcie, jest dzień dostarczenia przedmiotowej przesyłki odbiorcy, czyli 19.05.2009 r. W tym też dniu powstał dług celny (art. 203 ust. 1 i 2 WKC). Mając z kolei na uwadze treść art. 203 ust. 3 WKC za dłużnika uznał osobę odpowiedzialną za stosowanie procedury tranzytu tj. D. F. A. z F. jako głównego zobowiązanego oraz Spółkę A. z W. jako odbiorcę przedmiotowej przesyłki.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- przepisu art. 203 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej: WKC), poprzez uznanie, że w sprawie nastąpiło usunięcie spornych towarów spod dozoru celnego, skutkujące powstaniem długu celnego w przywozie w odniesieniu do tych towarów;

- przepisu art. 214 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 lit c WKC, poprzez określenie w skarżonej decyzji kwoty długu celnego w przywozie pomimo braku podstaw prawnych, które mogłyby uzasadniać wskazane działanie organu celnego,

- przepisu art. 203 ust. 3 WKC poprzez uznanie, że zobowiązanie do zapłaty rzekomo powstałego długu celnego w odniesieniu do spornych towarów ciąży na określonych w decyzji podmiotach, tj. na D F. A. jako głównym zobowiązanym oraz A. jako odbiorcy przesyłki.

2) naruszenie przepisów o postępowaniu, tj.

- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- art. 121 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak ich zastosowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie, na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej, odwołująca Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z nagrań zarejestrowanych przez kamery przemysłowe zlokalizowane na terenie składu wolnocłowego, w którym w oczekiwaniu na oględziny funkcjonariusza celnego składowane były sporne towary.

Spółka podkreśliła, że przeprowadzenie dowodu ma, w jej ocenie, istotne znaczenie dla rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Nagrania te potwierdzają, bowiem okoliczność dokonania przez funkcjonariusza celnego oględzin importowanego towaru, stanowiących jeden z warunków koniecznych prawidłowego zakończenia procedury tranzytu. Spółka zauważyła, że okoliczność ta nie została w toku postępowania stwierdzona jakimkolwiek innym dowodem.

Mając na uwadze wskazane naruszenia strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia 11 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy przedstawił stan sprawy wskazując, że w dniu 12.06.2009 r. funkcjonariusze celni Oddziału Celnego Port Lotniczy [...] przeprowadzili kontrolę towarów niewspólnotowych znajdujących się w sklepie A., prowadzonym na terenie składu wolnocłowego portu lotniczego w P. W toku kontroli przeanalizowano wydruki stanów magazynowych towarów o statusie niewspólnotowym i przeprowadzono rewizję tych towarów. Następnie dokonano porównania stwierdzonego stanu faktycznego z wydrukiem z ewidencji magazynowej oraz z fakturą proforma numer [...] z dnia 01.05.2009 r., która była załączona do Noty Tranzytowej numer [...] z dnia 15.05.2009 r. Do protokołu z przeprowadzonej kontroli dołączono pismo S. A., pracownika spółki A., w którym zawarła ona wyjaśnienia co do okoliczności towarzyszących dostawie towarów o statusie niewspólnotowym, stwierdzonym w sklepie. Mianowicie w dniu 19.05.2009 r. ok. godziny 10 zgłosiła ona telefonicznie dyżurnemu funkcjonariuszowi celnemu dostawę papierosów. Następnie przyszedł funkcjonariusz, który przy wejściu do składu wolnocłowego przyjął kopertę z dokumentami przyjmowanych towarów. Towary te były umieszczone na trzech paletach i zabezpieczone firmowymi plombami. Na każdej palecie znajdowały się towary innego rodzaju, t.j. papierosy, słodycze oraz perfumy.

Po przekazaniu zebranej dokumentacji do Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 26.06.2009 r. wszczęto wobec D. F.A. we F. postępowanie celne w sprawie towaru, objętego procedurą tranzytu zgodnie z dokumentem T1 numer [...] z dnia 15.05.2009.

W toku postępowania spółka A. nadesłała pismem z dnia 17.08.2009 r. wyjaśnienia, iż towar ujęty na Nocie Tranzytowej numer [...] nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej. Potwierdzeniem tego był załączony dokument tranzytowy potwierdzający przewóz przedmiotowych papierosów z Belgii do Francji. [...], który został usunięty spod dozoru celnego. W dalszym toku postępowania pismem z dnia 31.08.2009 r. spółka A. poinformowała organ, iż dostała wyjaśnienia belgijskiej firmy z A. (wraz z tłumaczeniem) potwierdzające niewspólnotowy status przedmiotowych papierosów wraz z potwierdzeniem tej okoliczności przez belgijskich funkcjonariuszy celnych. W następnym piśmie z dnia 05.11.2009 r. spółka wskazała, iż zgłaszała stopniowo sporne papierosy do procedury powrotnego wywozu w związku ze sprzedażą ich pasażerom odlatującym do krajów trzecich, czego potwierdzeniem jest załączone do tego pisma rozliczenie sprzedaży.

Mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania celnego organ I instancji doręczył postanowienie o wszczęciu postępowania również spółce A. jako osobie odbierającej towar usunięty spod dozoru celnego. Następnie postanowieniem z dnia 20.04.2010 r. organ połączył postępowanie celne prowadzone wobec D. F. A. i A. w celu łącznego rozpoznania.

Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, że w toku postępowania odwoławczego zwrócono się do Oddziału Celnego Port Lotniczy o nadesłanie pisemnych wyjaśnień w zakresie okoliczności ustalenia braku zgłoszenia organowi przywozu towarów objętych procedurą tranzytu oraz w zakresie odpowiedzi, jaki status celny posiadały pozostałe towary przywiezione do składu wolnocłowego wraz z przedmiotowymi papierosami. W odpowiedzi z dnia 30.11.2010 r. Kierownik tego Oddziału Celnego wyjaśnił, że spółka A. nie zgłosiła towaru objętego notą tranzytową numer [...], stąd w Oddziale ustalono brak tego zgłoszenia po otrzymaniu noty poszukiwawczej od francuskich służb celnych, wskutek czego w dniu 12.06.2009 r. przeprowadzono kontrolę towarów niewspólnotowych znajdujących się w sklepie A. na terenie składu wolnocłowego.

W przedmiocie ewentualnego zgłoszenia towarów niewspólnotowych rozpytano funkcjonariuszy pełniących służbę w dniu wprowadzenia tychże towarów (19.05.2009 r.) do składu wolnocłowego, jednakże żaden z nich nie potwierdził zamiaru strony zgłoszenia towarów o takim statusie. Natomiast z późniejszych rozmów z pracownikiem firmy wywnioskowano, iż nie miał on świadomości istnienia obowiązku nadania przeznaczenia towarom przywożonym spoza obszaru Unii. W zakresie natomiast dwóch pozostałych palet przywiezionych w dniu 19.05.2009 r. do sklepu spółki A. w składzie wolnocłowym, to znajdujące się na nich perfumy i słodycze przemieszczane były jedynie wewnątrzwspólnotowo i ich odbiorca nie miał obowiązku przedstawiania tych towarów organom celnym w związku z wprowadzeniem ich do składu wolnocłowego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił pojęcia dozoru celnego zdefiniowane w art. 4 pkt 13 WKC oraz wymogi odnośnie towarów objętych procedurą tranzytu zewnętrznego – art. 91 ust. 1, art. 92 ust. 1, ust. 2, art. 96 ust.1 WKC.

Jak wskazał organ w niniejszej sprawie zagadnieniem spornym jest, czy spółka A. działając jako odbiorca towaru objętego procedurą tranzytu zewnętrznego zgodnie z dokumentem [...] przedstawiła go w urzędzie przeznaczenia, tj. w Oddziale Celnym Port Lotniczy [...].

Zdaniem Spółki, jej pracownik dopełnił obowiązku w tym zakresie zgłaszając przywóz towaru funkcjonariuszom celnym w wyznaczonym Oddziale, co więcej przekazał posiadane dokumenty podczas oględzin towaru przeprowadzanych przez funkcjonariusza. Dowodem tego zdarzenia miałoby być nagranie z telewizji przemysłowej zainstalowanej w budynku, w którym znajduje się skład wolnocłowy.

W ocenie z kolei organu, tego rodzaju dowód może wykazać jedynie okazanie towaru pracownikowi organu celnego, natomiast nie pomoże w żaden sposób ustalić, co właściwie pracownik spółki zgłosił funkcjonariuszom celnym. W świetle bowiem wyjaśnień i dokumentów zebranych w Oddziale Celnym na lotnisku w P. wynika, iż nie tylko nie odnotowano tam zgłoszenia przez spółkę A. w dniu 19.05.2009 r. przywozu towaru objętego procedurą tranzytu, lecz również żaden z obecnych wówczas w Oddziale funkcjonariuszy celnych nie potwierdził otrzymania tego rodzaju informacji.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że indagowany w okresie późniejszym pracownik spółki A. przyznał, iż nie wiedział o konieczności nadania przeznaczenia celnego towarom przywożonym spoza Wspólnoty. Nie oznacza to jednakże, iż żaden z funkcjonariuszy celnych nie widział tego towaru. Z ich wyjaśnień wynika bowiem jednoznacznie, iż wiedzieli oni o wprowadzeniu do sklepu spółki A. w składzie wolnocłowym w tymże dniu towarów o statusie wspólnotowym. To bowiem przywóz takiego rodzaju towarów pracownik Strony zgłosił funkcjonariuszom celnym. Nie podlegają one dozorowi celnemu w czasie przemieszczania po wspólnotowym obszarze celnym, stąd dopiero wprowadzanie ich do składu wolnocłowego może być przyczyną ich skontrolowania, jeżeli funkcjonariusz celny uzna to za konieczne – art. 168 ust. 1 i ust. 4 i art. 170 ust.1 i ust.2 WKC.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej jeżeli funkcjonariusze celni jednoznacznie wyjaśniają, iż nie przekazano im w dniu 19.05.2009 r. dokumentów (lub informacji w innej formie) wskazujących na niewspólnotowy status jednego z przywiezionych towarów i realizowanie procedury tranzytu zewnętrznego, a Strona nie dysponuje jakimkolwiek potwierdzeniem złożenia w Oddziale Celnym dokumentu tranzytowego, to stwierdzić należy brak dowodów, iż takie zdarzenie miało miejsce. Nagranie audiowizualne dokumentujące obecność funkcjonariusza celnego przy towarze takim dowodem nie jest, jeżeli przedmiotem przywozu były także towary o statusie wspólnotowym, a oględziny przesyłki nie mogły doprowadzić do ustalenia zróżnicowania ich sytuacji prawnej. Organ zauważył, że paleta z przedmiotowymi papierosami nie miała bowiem założonych plomb celnych, co sugerowałoby sprawowanie dozoru celnego w stosunku do tego towaru, lecz jedynie plomby firmowe tak jak pozostałe dwie palety z towarami wspólnotowymi.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma żadnych przeszkód, aby przy składaniu dokumentów w Oddziale Celnym zażądać potwierdzenia ich złożenia choćby na kopiach tychże pism. Ponadto w przypadku złożenia dokumentu tranzytowego niezwłocznie okoliczność ta odnotowywana jest w ewidencji prowadzonej w Oddziale, wobec czego nie jest wówczas możliwym powstanie rozbieżności co do zaistnienia takiego zdarzenia pomiędzy zgłaszającym towar a funkcjonariuszami celnymi.

Dodatkowo organ zauważył, że istnieje możliwość prawna, przewidziana w art. 362 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 zawierającego Przepisy Wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (nazywanego w dalszej części RWKC), w którego ust. 1 wprost wskazano, iż na wniosek osoby przedstawiającej towar i wymagane dokumenty urząd przeznaczenia wystawia poświadczenie odbioru. W ust. 2 tego przepisu zawarto odesłanie do załącznika 47 tegoż rozporządzenia zawierającego formularz poświadczenia odbioru. Dokument ten zgodnie ze swoją nazwą służy wyłącznie potwierdzeniu złożenia dokumentów tranzytowych w urzędzie przeznaczenia. Przepis ten nie uzależnia stosowania wskazanego formularza od zaistnienia szczególnych okoliczności, użycie więc tego uprawnienia zależy wyłącznie od woli zgłaszającego.

Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę na kwalifikację prawną ustalonego stanu faktycznego, stwierdzając, że błędnie organ I instancji przyjął, iż Spółka niedopełniając obowiązku przedstawienia towaru objętego procedurą tranzytu i wprowadzając go do składu wolnocłowego dopuściła się usunięcia towaru spod dozoru celnego. Wskazał ponownie, że usunięciem spod dozoru jest takie działanie lub zaniechanie, które uniemożliwia organowi celnemu prowadzenie wobec towaru działań służących przestrzeganiu przepisów. Natomiast w badanym przypadku Naczelnik Urzędu Celnego takie działania mógł podejmować. Po otrzymaniu noty poszukiwawczej przeprowadził bowiem kontrolę w składzie wolnocłowym i ustalił, iż poszukiwany towar został tam wprowadzony. Wprawdzie jego część została już wówczas wyprowadzona ze składu, lecz również to działanie nie uniemożliwiło sprawowania dozoru celnego, gdyż wyprowadzone papierosy były zgłaszane organom celnym do powrotnego wywozu. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie można czynić założenia, iż samo wprowadzenie towaru niewspólnotowego, objętego już inną procedurą, do składu wolnocłowego bez przedstawienia go organowi celnemu jest równoznaczne z usunięciem tego towaru spod dozoru celnego.

Pomimo powyższego organ uznał, że Spółka A., jako odbiorca towaru przewożonego z F. w procedurze tranzytu zewnętrznego, nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 96 ust. 2 WKC przedstawienia towaru wraz z dokumentami potwierdzającymi ten stan rzeczy w urzędzie celnym zakończenia tej procedury, w związku z czym po upływie wyznaczonego na realizację procedury terminu organ celny zmuszony był przeprowadzić działania kontrolne w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. W rezultacie uzasadnione jest wymierzenie Spółce długu celnego na podstawie art. 204 ust. 1 a) WKC.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż w przedmiotowej sprawie nie można zastosować klauzuli – iż dług celny jednak nie powstaje, jeżeli uchybienie w wykonaniu obowiązku nie miało rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg procedury celnej.

W ocenie organu procedura tranzytu realizowana w oparciu o dokument zgłoszenia celnego [...] z dnia 15.05.2009 r. nie miała jednak prawidłowego przebiegu. W wyznaczonym terminie jej zakończenia nie przedstawiono towaru wraz z dokumentami tranzytowymi organom celnym. W związku z czym dopiero działania organów celnych doprowadziły do ustalenia w późniejszym czasie, iż towar objęty procedurą tranzytu został wprowadzony do składu wolnocłowego.w konsekwencji organ stwierdził, iż brak wykonania przez odbiorcę towaru obowiązku nałożonego na niego w art. 96 ust. 2 WKC wpłynął na nieprawidłowy przebieg procedury, a tym samym w chwili wprowadzenia przedmiotowych papierosów do składu wolnocłowego, gdy nie przedstawiono ich organowi jako towarów o statusie niewspólnotowym objętych procedurą tranzytu, powstał dług celny w przywozie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- przepisu art. 204 ust. 1 a) WKC poprzez niesłuszne uznanie, że w sprawie nastąpiło niewykonanie jednego z obowiązków stosowania procedury celnej, skutkujące powstaniem długu celnego w przywozie;

- przepisu art. 214 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 lit c WKC poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika określającej kwotę długu celnego w przywozie pomimo braku podstaw prawnych ku takiemu działaniu Naczelnika;

2) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania

podatkowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak ich zastosowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi Spółka zakwestionowała stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że brak formalnego zakończenia procedury tranzytu (w dokumentacji organów celnych) miał rzeczywisty wpływ na prawidłowość tej procedury. Wskazała, że sporne papierosy zostały bowiem faktycznie dostarczone do miejsca przeznaczenia, tj. do Portu Lotniczego [...]. Bezpośrednio po odbiorze transportu towarów zostały one wprowadzone do składu wolnocłowego podlegającego stałemu dozorowi celnemu oraz wpisane do ewidencji, do której funkcjonariusze celnie mieli stały i nieograniczony dostęp. Przedstawiciel Spółki zgłosił dostawę organom celnym i przekazał funkcjonariuszowi celnemu dokumentację towarzyszącą tej dostawie, w tym dokument tranzytowy. Opisane okoliczności potwierdzają, zdaniem skarżącej, że towary rzeczywiście osiągnęły swoje miejsce przeznaczenia, co zdaniem Spółki przesądza o braku przesłanek do zastosowania art. 204 ust. 1 lit. a WKC i stwierdzenia powstania długu celnego.

Spółka podniosła, że funkcjonariusz celny, który w wyniku otrzymanego od Spółki zawiadomienia uczestniczył w oględzinach towaru, otrzymał dokumentację towarzyszącą dostawie, w tym dokument tranzytowy. W ocenie skarżącej funkcjonariusz ten powinien zatem uznać za oczywiste, że dostarczone papierosy mają status niewspólnotowy i dokonać wszelkich formalności koniecznych dla zgodnego z prawem zakończenia procedury tranzytu w odniesieniu do sprowadzonych papierosów. W konsekwencji Spółka stwierdziła, że nie dopuściła się żadnych uchybień, czy też zaniechań w związku z zamknięciem tranzytu papierosów. Wszystkie dalsze czynności mające nastąpić w procesie zamykania procedury powinny zostać wykonane przez organ sprawujący nadzór.

Skarżąca Spółka zauważyła ponadto, że dostawa spornych papierosów do składu wolnocłowego była w dotychczasowej jej działalności pierwszym przypadkiem odbioru towarów niewspólnotowych w procedurze tranzytu zewnętrznego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W myśli przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy ustawy szczególnej nie stanowią inaczej.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z prawem materialnym, jak i procesowym.

Według ustaleń organów celnych, towar w postaci papierosów w ilości [...] sztuk (faktura nr [...] z 01.05.2009 r.) przemieszczający się na obszarze celnym Wspólnoty z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego wg dokumentu [...] z 15.05.2009 r. z urzędu celnego wyjścia [...] (V. – FR) miał zostać dostarczony wraz z towarzyszącymi mu dokumentami do urzędu celnego przeznaczenia Port Lotniczy [...] do dnia 22.05.2009 r. Towar ten został jednak dostarczony bezpośrednio do odbiorcy – A. Sp. z o.o. w W.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy A. Sp. z o.o. w W. działając jako odbiorca towaru w postaci papierosów w ilości [...] sztuk objętego procedurą tranzytu zewnętrznego zgodnie z tranzytowym dokumentem towarzyszącym [...] przedstawiła go w urzędzie celnym przeznaczenia tj. w Oddziale Celnym Port Lotniczy [...] i tym samym zakończyła procedurę tranzytu zewnętrznego wskazanego towaru.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L. 1992.302.1) – w dalszej części WKC - procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia. Przy czym ust. 2 powołanego przepisu stanowi, iż organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona. Z kolei z treści art. 96 ust. 1 WKC wynika, iż główny zobowiązany - w niniejszej sprawie D.F. A. we F. - jest odpowiedzialny za przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Przy czym odpowiedzialność ta rozciąga się również na osobę przewożącą towary lub ich odbiorcę – w przedmiotowym postępowaniu skarżącą Spółkę - którzy przyjęli towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 i 2 WKC).

W świetle powyższego słusznie organ odwoławczy stwierdził, że z art. 92 ust. 1 oraz z art. 96 ust. 2 WKC wynika obowiązek Strony do zakończenia procedury tranzytu wskazanego towaru, który polega na przedstawieniu towarów w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów.

Z ustaleń organów celnych wynika, iż Spółka zamiast przedstawić otrzymany w procedurze tranzytu towar wraz z przypisanymi mu dokumentami w urzędzie celnym przeznaczenia, przedstawiła go przy wejściu do składu celnego razem z pozostałymi towarami posiadającymi status wspólnotowy (perfumy i słodycze). Zdaniem Skarżącej powyższe jej działanie było wystarczające do przyjęcia, iż dokonała zamknięcia procedury tranzytu zewnętrznego w rozumieniu art. 92 ust. 1 WKC. Zarzuciła natomiast, iż to funkcjonariusz celny nie wypełnił swoich powinności mających na celu zamknięcie procedury tranzytu, bowiem podczas kontroli w dniu 19.05.2009 r. winien był dokonać przeglądu przedstawionych mu dokumentów i wyjaśnić wszystkie wątpliwości, a nie bezpodstawnie zakładać, że sporne towary mają status wspólnotowy,

Wymaga wskazać, iż formalności związane z zakończeniem procedury tranzytu zewnętrznego dokonane w urzędzie celnym przeznaczenia określają, oprócz powołanych powyżej przepisów art. 92 i art. 96 WKC, przepisy art. 361-364 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L. 1993.253.1). W art. 361 ust. 1 rozporządzenia stwierdzono m.in., że towary oraz wymagane dokumenty przedstawia się w urzędzie przeznaczenia w dniach i godzinach urzędowania. Jednakże urząd przeznaczenia może, na wniosek i koszt zainteresowanej strony, zezwolić na przedstawienie towarów oraz wymaganych dokumentów w innym miejscu. Dodatkowo w ust. 3 art. 361 wskazano, iż Urząd przeznaczenia zachowuje Tranzytowy Dokument Towarzyszący - Tranzytowy Dokument Towarzyszący/Bezpieczeństwo, a kontrolę towarów przeprowadza się w szczególności w oparciu o "Komunikat informujący wyprzedzająco o dostarczeniu towaru" otrzymany z urzędu wyjścia. Z kolei art. 362 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż na wniosek osoby, która przedstawia towary i wymagane dokumenty, urząd przeznaczenia wystawia poświadczenie odbioru. Przy czym formularz poświadczenia jest określony w załączniku 47 (ust. 2 art. 362).

Z powyższego wynika zatem, iż generalnie przedstawienie towarów objętych procedurą tranzytu zewnętrznego i właściwych dokumentów powinno nastąpić w urzędzie celnym przeznaczenia. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach – w wypadku udzielenia zgody przez urząd celny przeznaczenia – dopuszczalne jest przedstawienie towarów i wymaganych dokumentów w innym miejscu. Skarżąca, choć powołał się na powyższą możliwość, nie wykazała jednak, iż posiada zezwolenie wydane przez urząd celny przeznaczenia na przedstawienie spornych towarów i odpowiednich dokumentów w innym miejscu – w prowadzonym przez siebie składzie wolnocłowym. Z tej racji nieuprawnione jest twierdzenie Strony, iż podczas kontroli w dniu 19.05.2009 r. dokonała czynności warunkujących zamknięcie procedury tranzytu zewnętrznego. Skoro bowiem nie posiadała zezwolenia na przedstawienie towarów objętych tranzytem w innym miejscu niż urząd celny przeznaczenia, nie mogła dokonać skutecznego zgłoszenia tych towarów, poza tym urzędem.

Zasadnie również Dyrektor Izby Celnej przyjął, iż Spółka, wbrew twierdzeniom, nie wykazała, aby przedłożyła w urzędzie celnym przeznaczenia dokument tranzytowy [...]. Organ powołał się na wyjaśnienia funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego Port Lotniczy [...], którzy oświadczyli, iż nie przekazano im w dniu 19.05.2009 r.(w dniu wprowadzenia spornych towarów do składu wolnocłowego) dokumentów (lub informacji w innej formie) wskazujących na niewspólnotowy status jednego z przywiezionych towarów i realizowanie procedury tranzytu zewnętrznego. Niewątpliwie rację ma organ odwoławczy, iż skoro Strona nie dysponuje poświadczeniem odbioru w Oddziale Celnym dokumentu tranzytowego – pomimo możliwości jego uzyskania na podstawie powołanego powyżej art. 362 ust. 1 rozporządzenia – lub jakimkolwiek innym potwierdzeniem zgłoszenia, to stwierdzić należy brak dowodów, iż takie zdarzenie miało miejsce.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy bezpodstawne jest, co czyni Skarżąca, przerzucanie na funkcjonariusza celnego odpowiedzialności za niedokonanie czynności warunkujących zamknięcie procedury tranzytu zewnętrznego. Słusznie organ odwoławczy stwierdził, że Strona przedstawiając w dniu 19.05.2009 r. przy wejściu do składu celnego (zamiast w urzędzie celnym przeznaczenia) otrzymany w procedurze tranzytu towar razem z pozostałymi towarami posiadającymi status wspólnotowy, wprowadziła funkcjonariusza celnego w błąd, co do jednolitej sytuacji prawnej wszystkich okazanych mu towarów, jako posiadających status wspólnotowy. Skoro, co przyznała sama Skarżąca, sporny przywóz był pierwszą dostawą do jej sklepu (składu wolnocłowego) towarów o statusie niewspólnotowym, to funkcjonariusz celny miał podstawy sądzić, iż jest to kolejna dostawa towarów o statucie wspólnotowym do sklepu znajdującego się w składzie wolnocłowym, nie różniąca się niczym od wcześniejszych dostaw. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy powyższe zachowanie funkcjonariusza celnego uzasadnia okoliczności, iż paleta z przedmiotowymi papierosami nie miała założonych plomb celnych, co sugerowałoby sprawowanie dozoru celnego w stosunku do tego towaru, lecz jedynie plomby firmowe, tak jak pozostałe dwie palety z towarami wspólnotowymi. Odnośnie z kolei zarzutu strony dotyczącego nieprzejrzenia przez funkcjonariusza celnego dokumentów przedłożonych mu w dniu 19.05.2009 r. przez pracownika Spółki, wymaga zaznaczyć za organem, iż towary o statusie wspólnotowym nie podlegają dozorowi celnemu w czasie przemieszczania po wspólnotowym obszarze celnym, stąd dopiero wprowadzania ich do składu wolnocłowego może być przyczyną ich skontrolowania i to tylko w sytuacji, jeżeli funkcjonariusz celny uzna to za konieczne – art. 168 ust. 1, ust. 4 i art. 170 ust. 1, ust. 2 WKC. W powyżej przedstawionych okolicznościach za racjonalne należało uznać zachowanie funkcjonariusza celnego, który bynajmniej w dniu 19.05.2009 r. nie odstąpił od kontroli dokumentu tranzytowego, gdyż odstąpił on jedynie od kontroli dokumentów przewozowych dotyczących towarów wspólnotowych wprowadzonych do składu.

W ocenie Sądu słusznie organ odwoławczy przyjął, iż nie można przyjąć dokonanego przez Spółkę w dniu 19.05.2009 r. przedstawienia spornych towarów i wymaganych dokumentów za wykonanie obowiązku przewidzianego w przepisach regulujących zachowanie odbiorcy towaru w procedurze tranzytu. To co w swoich twierdzeniach Strona ocenia jako wypełnienie obowiązku przedstawienia towaru i dokumentu było niewątpliwie pod względem przepisów celnych zrealizowaniem zupełnie innego obowiązku tj. umożliwieniem przeprowadzenia kontroli towarów i dotyczących ich dokumentów w związku z wprowadzeniem ich do składu wolnocłowego.

W związku z powyższym zasadnie Dyrektor Izby Celnej przyjął, iż brak wykonania przez odbiorcę towaru obowiązku nałożonego na niego w art. 96 ust. 2 WKC wpłynął na nieprawidłowy przebieg procedury, a tym samym w chwili wprowadzenia przedmiotowych papierosów do składu wolnocłowego, gdy nie przedstawiono ich organowi jako towarów o statusie niewspólnotowym objętych procedurą tranzytu, powstał dług celny w przywozie.

Zgodnie z art. 204 ust. 1 a) WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku niewykonania jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty w przypadkach innych niż te określone w art. 203 (usunięcie towarów spod dozoru celnego), chyba że zostanie potwierdzone, iż uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowe przeprowadzenie odpowiedniej procedury celnej.

Zdaniem Spółki stwierdzone przez organ celny naruszenia nie miały ostatecznie wpływ na prawidłowość zakończenia procedury zamknięcia tranzytu zewnętrznego spornego towaru. Strona podniosła bowiem, że towar został w wyznaczonym terminie dostarczony do miejsca przeznaczenia, gdzie jako niewspólnotowy został wprowadzony do ewidencji prowadzonej w składzie wolnocłowym przez Spółkę, a następnie zgłoszony do procedury powrotnego wywozu po zrealizowaniu sprzedaży na rzecz podróżnych opuszczających wspólnotowy obszar celny.

Należy zauważyć, iż powyższe okoliczności zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, który zmienił podstawę prawną zaistniałego długu celnego. Uznał bowiem, że w niniejszej sprawie organ celny posiadał możliwość sprawowania dozoru celnego nad towarem. Słusznie jednak stwierdził, że powyższe okoliczności nie mogą wpłynąć na ocenę realizacji procedury tranzytu zewnętrznego.

W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy przyjął, iż uchybienia Spółki miały wpływ na prawidłowy przebieg omawianej procedury. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, urząd celny przeznaczenia nie odnotował przywiezionych do składu wolnocłowego w dniu 19.05.2009 r. papierosów jako objętych procedurą tranzytu zewnętrznego. Trafnie zatem stwierdził Dyrektor Izby Celnej, że powyższe oznacza, iż procedura tranzytu nie została zakończona w wyznaczonym terminie tj. do dnia 22.05.2009 r., lecz dopiero po kontroli celnej przeprowadzonej w sklepie Spółki w dniu 12.06.2006 r., którą dokonano na skutek otrzymania noty poszukiwawczej z francuskiego urzędu celnego. Dopiero zatem działania organów celnych doprowadziły do ustalenia w późniejszym czasie, iż towar objęty procedurą tranzytu został wprowadzony do składu wolnocłowego. Za racjonalne w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał więc twierdzenie organu odwoławczego, iż gdyby nie działania podjęte przez funkcjonariuszy celnych, to przedmiotowa procedura nadal byłaby formalnie niezakończona.

Wobec powyższego zasadne jest rozstrzygnięcie organów celnych stwierdzające powstanie długu celnego oraz obciążające obowiązkiem jego zapłaty głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu oraz odbiorcę towaru.

Wbrew zarzutom skargi dotyczącym naruszenia przepisu art. 214 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 lit. c) WKC poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji określającej kwotę długu celnego w przywozie, pomimo braku podstaw prawnych dla takiego działania, za prawidłowe Sąd uznał także elementy kalkulacyjne ustalone przez Naczelnika Urzędu Celnego.

Analiza akt administracyjnych sprawy nie potwierdziła również słuszności zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi, jak podniosła Spółka, na brak ich zastosowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.