Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 3225/92
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1993-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Podatek dochodowy od osób prawnych
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz. 298
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
article: art. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 7 ust. 4
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: Artykuł 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, zgodnie z którymi spółka utworzona w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje w prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, nie ma zastosowania do postępowania podatkowego, w którym prawa i obowiązki podatników rozstrzygane są odrębnymi przepisami.

TEZY

Artykuł 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, zgodnie z którymi spółka utworzona w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje w prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, nie ma zastosowania do postępowania podatkowego, w którym prawa i obowiązki podatników rozstrzygane są odrębnymi przepisami.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86/ ustalił Zakładom "P" należny podatek dochodowy za okres od 31.3 do 30.4.1992 r. Decyzja ta została wydana w związku z niesłusznym odliczeniem przez spółkę od dochodu podlegającego opodatkowaniu kwoty 409.590.000 zł z tytułu straty z lat ubiegłych poniesionej przez przedsiębiorstwo państwowe.

Od decyzji tej spółka wniosła odwołanie, w którym wywodzi, że odliczyła od dochodu 1/9 z 1/3 straty wykazanej w bilansie zamknięcia przedsiębiorstwa, z przekształcenia którego powstała. Ponieważ straty z lat ubiegłych rozlicza się w okresie 3 lat, umniejszono dochód o 1/9 z 1/3 straty. Pierwszy rok podatkowy spółki ma 9 miesięcy, ponieważ powstała ona 31.3.1992 r.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Uznała ona za słuszne stanowisko Urzędu Skarbowego, ponieważ spółka jest nowym podmiotem gospodarczym w "odniesieniu do zlikwidowanego przedsiębiorstwa Zakłady "P". Wobec tego straty, jakie powstały w tym przedsiębiorstwie, wykazane w bilansie zamknięcia jego działalności, nie mogą zostać rozliczone, co wynika z par. 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości. Wobec tego spółka nie może korzystać z możliwości przewidzianej w art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. pokrycia strat z lat ubiegłych z dochodu uzyskanego w latach następnych. Stanowisko takie zostało przedstawione przez Ministerstwo Finansów w piśmie z 28.9.1992 r.

Decyzję tę spółka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wywodzi, że od 31.3.1992 r. działała według zasad Kodeksu handlowego oraz zgodnie z ustawą o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, której art. 8 ust. 2 stwierdza, że spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie jego prawa i obowiązki. Wobec tego spółka może dokonać potrącenia strat poprzednika z bieżących swoich dochodów.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej uchylenie podkreślając, że przedsiębiorstwo państwowe i spółka akcyjna to dwa różne podmioty gospodarcze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna. Istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia tożsamości podmiotowej strony i skutki następstwa prawnego w postępowaniu podatkowym. W 1992 roku podatek dochodowy od osób prawnych uregulowany był ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. /Dz.U. nr 21 poz. 86/. Zgodnie z tą ustawą skarżąca spółka akcyjna powstała 31.3.1992 r. winna ustalić zaliczki na ten podatek ustalając swój dochód zgodnie z art. 7 ww. ustawy, który w ustępie 4 stanowi, że stratę, tj. kwotę nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad sumą przychodów, pokryć można w równych częściach z dochodu uzyskanego w następnych latach podatkowych.

Wyjaśnienia wymaga więc kwestia, jaki podmiot gospodarczy poniósł straty i czy mogą być one uznane za straty innego podmiotu. Nie budzi wątpliwości, że straty poniesione zostały przez Przedsiębiorstwo Zakłady "P", które następnie zgodnie z zarządzeniem Nr 2 Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1992 r. zostało, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, która powstała 31.3.1992 r. Spółka ta stanowi nową jednostkę i jest odrębnym niż jej poprzednik, tj. przedsiębiorstwo państwowe podatnikiem, co wynika z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./. Sąd zauważa, że przepisy podatkowe nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a więc skoro przepis taki, tj. art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, operuje pojęciem straty, to tę kategorię ekonomiczną wiązać należy z podmiotem, który ją poniósł, czyli w niniejszej sprawie z przedsiębiorstwem państwowym. W tej sytuacji więc, strata poniesiona przez inny podmiot gospodarczy, niż skarżącą spółkę akcyjną, nie może być uwzględniona przy ustalaniu dochodu i zaliczek na podatek dochodowy skarżącej. Jedynie w przypadku, gdyby przepis prawa podatkowego przewidywał możliwość pokrycia straty przekształconego podmiotu gospodarczego z dochodu nowo powstałego podmiotu, można by uznać, że postępowanie skarżącej spółki było prawidłowe.

Nadmienić należy, że nowelizacja ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. dokonana w 1993 r. ustawą z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/ jednoznacznie rozstrzyga w zmienionej treści art. 7 ust. 4 tejże ustawy, że straty podmiotów przekształconych nie uwzględnia się przy ustaleniu podstawy opodatkowania nowo powstałego podmiotu.

Wobec powyższego sąd stwierdza, że art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, zgodnie z którym spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje w prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, nie może mieć zastosowania do postępowania podatkowego, w którym prawa i obowiązki podatników rozstrzygane są odrębnymi przepisami.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje stanowisko Izby Skarbowej, wyrażone w zaskarżonej decyzji za zasadne, a samą decyzję za odpowiadającą prawu. Sąd nie podzielił tym samym stanowiska skarżącej, uznając, że jako nowy podmiot gospodarczy i nowy podatnik nie może utożsamiać się w zakresie korzystania z uprzywilejowanej sytuacji określonej w art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. z nie istniejącym już przedsiębiorstwem państwowym i w tym zakresie kontynuować skutków zakończonej przecież działalności tegoż podmiotu.

Wobec powyższego NSA na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.