Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 2870/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 23 par. 1, art. 24-31
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 194
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 88 ust. 3, art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: Prot. 6 art. 2 i art. 3, Prot. 4 art. 28 par. 2, art. 16 i art. 21 w zw. z art. 13 par. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: par. 1 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 143 poz 958
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Magdalena Buczek po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. uchylił w całości decyzję z dnia [...] Nr [...] i uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie [...] nr [...] z dnia [...] złożone przez W. C. za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego oraz zapisów w polach 22, 36, 42, 46, 47B, 47c i określił kwotę długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że W. C. w dniu 25 stycznia 2001r. w Oddziale Celnym w G. złożył zgłoszenie celne dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Mitsubishi rok produkcji 1999, nr nadwozia [...], w którym zgodnie z załączoną fakturą z dnia 21 stycznia 2001r. nr [...] i zadeklarowanymi kosztami transportu poniesionymi za granicą zadeklarował wartość celną towaru. Zgłoszenie zostało przyjęte. Następnie decyzją z dnia [...] Urząd Celny w T. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną towaru na podstawie art. 29 §1 w związku z art. 23 §7 Kodeksu celnego w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania, w związku z tym, decyzja stała się ostateczna.

W celu upewnienia się, co do prawidłowości danych zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym z dnia 25 stycznia 2001r., fakturę stanowiącą załącznik do zgłoszenia przekazano belgijskiej administracji celnej w celu dokonania jej weryfikacji u sprzedającego. Wskazując na postanowienia Protokołu nr 6 Układu Europejskiego, stanowiącego jego integralną część, zawierającego postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organ stwierdził, że dochodzenie przeprowadzone przez belgijską administrację celną u sprzedawcy samochodu w firmie A. H. potwierdziło podejrzenie organu celnego co do zaniżenia wartości celnej przedmiotowego towaru. Fakt zaniżenia wartości celnej towaru został poparty uwierzytelnionymi dokumentami w postaci faktury nr [...] z dnia 21 stycznia 2001r. oraz zgłoszenia celnego [...] z dnia [...], na podstawie którego samochód został wyeksportowany z Belgii. Z powyższych dokumentów wynika, że przedmiotowy samochód został stronie sprzedany za kwotę [...] a nie, jak zadeklarowała strona, za [...]. Po otrzymaniu odpowiedzi od strony belgijskiej postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. wznowił z urzędu, zakończone decyzją ostateczną, postępowanie mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy i określenie prawidłowej wartości celnej towaru oraz prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego w odniesieniu do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...]. Powołując się na przekazane przez belgijskie władze celne wyniki dochodzenia, które, zgodnie z art. 11 pkt 2 i pkt 3 Protokołu Nr 6 Układu Europejskiego mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym i administracyjnym wszczętym w wyniku nieprzestrzegania przepisów celnych, za dokument służący do ustalenia wartości celnej pojazdu, organ uznał fakturę z dnia 21 stycznia 2001r. nr [...], której uwierzytelnioną kopię otrzymał z Belgii, a która była zaksięgowana w dokumentacji księgowej sprzedającego.

Do obliczenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną autonomiczną, z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej, z powodu zakwestionowania danych zawartych w fakturze dołączonej przez stronę do zgłoszenia celnego. Na fakturze bowiem przekazanej przez stronę belgijską nie znajduje się deklaracja złożona przez eksportera o pochodzeniu towaru. Wskazując na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.) oraz art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego organ I instancji podał, iż obniżone stawki celne stosuje się przy jednoczesnym spełnieniu następujących warunków: 1) na towar ustanowiono obniżoną stawkę celną, 2) pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem EUR 1 lub deklaracją na fakturze. Niezachowanie jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej. Organ podał przepis art. 222 par. 4 Kodeksu celnego, jako uzasadniający orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych.

Na decyzję organu I instancji W. C. wniósł odwołanie. Podniósł, iż twierdzenie o nieprawidłowej fakturze, na podstawie której samochód został zarejestrowany i oclony jest nadużyciem nieznajdującym uzasadnienia w dokumentach przekazanych przez administrację w Belgii, ani też w ustalonych przez organ okolicznościach. Uważa, że organ nie dowiódł w sposób wymagany prawem, że faktura sprzedaży importera jest niewiarygodna, a wartość celna towaru podana w zgłoszeniu celnym o dopuszczeniu do obrotu na terenie Polski nie odpowiada rzeczywistej wartości towaru i cenie zapłaconej sprzedającemu. Zarzucił, że organ nie podał daty kiedy zwrócił się do Królestwa Belgii o weryfikację jego faktury. Strona pyta, dlaczego organ czekał prawie dwa lata na skontrolowanie faktury. Uważa, że strona belgijska po przeprowadzeniu dochodzenia nie przekazała żadnych innych dowodów, a powinna posiadać potwierdzające niewiarygodność jego faktury, natomiast władze celne powinny te dowody przedstawić. Zarzucił organom belgijskim, że nie przeprowadziły żadnego dochodzenia, ograniczyły się wyłącznie do ujawnienia w dokumentach faktury sprzedającego na wyższą kwotę, bez podpisu sprzedającego i kupującego, bez klauzuli pochodzenia towaru, nie ostemplowanej stemplem firmy sprzedającego. Urząd nie podjął czynności w sprawie ustalenia reguł księgowania transakcji sprzedaży przez podmioty belgijskie, przez co nie ustalił, czy regułą jest księgowanie sprzedaży bez dowodu zapłaty, co pozwoliłoby na ustalenie, czy podmiot ten celowo nie wystawił dowodu zapłaty, albo celowo go nie zaksięgował, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej powstaje pytanie, czy i dlaczego miał interes w ukryciu rzeczywistej ceny sprzedaży towaru. Ponadto, nie ustalono jakimi fakturami posługiwał się sprzedający w innych transakcjach, a także dlaczego nie wymagano potwierdzenia odbioru pojazdu na fakturze eksportera. Organ nie wyjaśnił, dlaczego W. C. miałby rezygnować ze skorzystania z obniżonej stawki celnej na towary pochodzenia unijnego. Nie ustalono, czy istnieje związek pomiędzy brakiem potwierdzenia odbioru na fakturze eksportera, a brakiem tej klauzuli. Nie zostało również wyjaśnione na jakiej podstawie zgłoszenie celne wywozowe z terenu Belgii zostało objęte tranzytem na podstawie noty T-2 wystawionej wyłącznie dla towarów pochodzenia unijnego. Skoro samochód został objęty procedurą celną tranzytu, wynika stąd, że załącznikiem do zgłoszenia nie mogła być faktura pozbawiona klauzuli pochodzenia unijnego. Zaznaczył, iż mało prawdopodobne jest, aby kupił samochód za kwotę podaną przez organ celny, ponieważ na polskim rynku za taką kwotę mógłby nabyć trzy takie samochody. Zauważył, że organ podał 1 stycznia 2001r. jako datę dokonanej sprzedaży, stąd stawia pytanie, czy możliwe jest, aby firmy belgijskie prowadziły działalność w Nowy Rok. Fakty te wskazują, że autentyczność dokumentów przekazanych przez stronę belgijską budzi wątpliwości. Podał, że belgijscy właściciele tzw. "szrotów" celowo podwyższają wartość sprzedawanych uszkodzonych aut, aby w ten sposób uzyskać zwrot wyższego podatku VAT. Ta okoliczność jest czynnikiem decydującym o postępowaniu eksporterów belgijskich, co wynika ze sprawy sygn. akt III SN 106/01. Zdaniem odwołującego organ nie ma prawa z góry założyć, że wina leży po jego stronie powołując się tylko na niektóre wątpliwe dowody. Urząd przerzucił na stronę obowiązek udowodnienia niewinności. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości, a przede wszystkim o umorzenie odsetek, które powstały w wyniku opieszałości urzędu. W toku postępowania odwoławczego zażądał wyjaśnienia, dlaczego w aktach jego sprawy znajduje się wykaz w formie tabeli zawierający dane różnych pojazdów samochodowych, wśród których nie został ujęty jego pojazd. Ponadto, wniósł o zasięgnięcie informacji w Prokuraturze Rejonowej w G. celem ustalenia na jakim etapie jest postępowanie prowadzone przez organ ścigania i co ustalono w sprawie.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. na podstawie art. 233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 23 §1, art. 85 §1 oraz art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podkreślił, że przyczyną wznowienia postępowania było ujawnienie przez belgijskie władze celne u sprzedawcy samochodu, dokumentów świadczących o zaniżeniu wartości celnej towaru przez stronę w zgłoszeniu celnym. Organ odwoławczy ustosunkował się do poszczególnych zarzutów odwołania, wskazując na przeprowadzone postępowanie dowodowe i jego ocenę, podkreślając fakt, iż przedmiotowy pojazd został stronie sprzedany za wyższą cenę, aniżeli zadeklarowana przez nią, o czym świadczy uwierzytelniona kopia faktury nadesłanej przez belgijskie władze celne, zarejestrowanej u sprzedawcy oraz zgłoszenie celne tranzytowe nr [...] z dnia [...], na podstawie którego pojazd został wyeksportowany.

Zaznaczył, że polskie organy celne nie mają powodu podważać autentyczności przesłanych przez władze celne dokumentów. Wskazał na uprawnienia organu celnego wynikające z Kodeksu celnego, podnosząc że strona w dniu zgłoszenia towaru do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nie przedstawiła dokumentu zaksięgowanego u zagranicznego kontrahenta, z którego wynikałaby rzeczywista wartość transakcji. Ujawnione przez belgijską administrację celną dokumenty stanowią wystarczający materiał dowodowy w sprawie wyjaśnienia stanu faktycznego związanego z zakupem i importem przedmiotowego pojazdu. Powołał się również na par. 209 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) określający dane, które powinna zawierać faktura przedłożona do zgłoszenia celnego. Wśród nich nie wymienia się podpisu kupującego. Za nielogiczne uznał twierdzenie strony odwołującej, że firma belgijska mogła czerpać korzyści materialne wynikające z zawyżenia wartości sprzedanego towaru. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż ujawnienie wyższej ceny powiększałoby tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym oraz spowodowałoby powstanie obowiązku wykazania większego obrotu, a w konsekwencji zapłaty wyższego podatku od towarów i usług. Zaznaczył, że dla ustalenia stanu faktycznego, istotne okoliczności zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący i nie ma podstaw do przeprowadzania wnioskowanych dowodów. Organ zaznaczył, że faktura nadesłana przez stronę belgijską została przetłumaczona na język polski przez biegłego tłumacza. Wynika z niej, że została wystawiona 21 stycznia 2001r., a nie 1 stycznia 2001r. Odnośnie znajdujących się w aktach dokumentów w tym kwestionowanej tabeli podał, że przekazany raport belgijskich władz celnych stanowi kompleksowy dokument dotyczący różnych importerów, stąd został włączony do akt sprawy.

W skardze na decyzję organu II instancji strona skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej wskazując, że być może faktura będąca w posiadaniu władz belgijskich została sfałszowana. Po zapoznaniu się z materiałami postępowania prowadzonego przez organy celne stwierdza, że w znacznej części dotyczą one innego eksportera, czyli innego belgijskiego podmiotu gospodarczego i innych polskich importerów nie związanych w żaden sposób z jego osobą. Zarzucił, że nie przesłuchano w charakterze świadka nikogo z firmy, od której nabył pojazd, a co uczyniono w innych sprawach. Ponownie stwierdził, że strona belgijska nie przeprowadziła dochodzenia, a polskie organy celne czynność przesłania faktury uznały za dochodzenie. Organ nie wyjaśnił, dlaczego łączy jego sprawę z innymi importerami. Strona kwestionuje postępowanie organu celnego i odrzucenie wniosku o zasięgnięcie informacji z Prokuratury Rejonowej w G. w sprawie objętej śledztwem sygn. akt [...]. Tymczasem śledztwo może doprowadzić do udowodnienia, że to belgijski eksporter "spreparował" swoją fakturę, a którą to fakturę urzędy uważają za autentyczną.

Ponownie podał, że w momencie zgłoszenia pojazdu do odprawy celnej, cło zostało naliczone decyzją od kwoty [...] i bez "protestu" skarżący cło od tej wartości zapłacił. Stąd dziwne jest, iż wartość pojazdu w kwocie [...] uznawana jest za wartość rzeczywistą transakcji. Znaczna część skargi zawiera przywołaną treść wyroków NSA oraz Sądu Najwyższego.

Zarzucił również naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej wskazując za NSA, że potwierdzenie za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów handlowych nie nadaje im przymiotu dokumentów urzędowych o zwiększonej wiarygodności, a jedynie potwierdza, że tej treści dokumenty znajdują się u eksportera.

Zdaniem Skarżącego naruszony został także przepis par. 1 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych, ponieważ działał w dobrej wierze i okazał fakturę, którą otrzymał od belgijskiego sprzedawcy jako dowód zakupu pojazdu nie przypuszczając, że sprzedawca sporządził inną fakturę. Dodał także, że przesłanki do uznania towaru za pochodzący z Unii Europejskiej są takie same przy objęciu procedurą T-2, jak do wystawienia dokumentów potwierdzających jego wspólnotowy status. Samochód Mitsubishi jest produkowany tylko w jednej fabryce na świecie, która mieści się w Holandii, czyli w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację. Dodał, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. w sprawie sfałszowania faktur nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w toczącym się postępowaniu administracyjnym, którego celem jest ustalenie prawidłowej wartości celnej towaru, a nie rozstrzyganie o winie. Postępowanie karne jest całkowicie odrębnym postępowaniem, którego wynik nie ma wpływu na sposób zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy celne.

W związku z tym, że Skarżący poddaje w wątpliwość wiarygodność zgromadzonych przez organy dowodów, to powinien wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że ujawnione w wyniku weryfikacji dokumenty jego nie dotyczą. Odnośnie żądania uchylenia decyzji w kwestii naliczonych odsetek wyrównawczych wskazał, że ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających pobranie odsetek wyrównawczych przepisy prawa przenoszą na stronę postępowania. Pojęcie "zaniedbania" odpowiada winie nieumyślnej, przy którym sprawca przewiduje wprawdzie możliwość wystąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć, albo też nie przewiduje możliwości wystąpienia tych skutków, choć powinien i może je przewidzieć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w myśl art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.

Istotą sporu w sprawie jest ustalenie wartości celnej towaru w postaci samochodu osobowego marki Mitsubishi importowanego z Belgii przez W. C. Skarżący dokonując zgłoszenia celnego w dniu [...] dołączył fakturę zakupu przedmiotowego pojazdu wystawioną w dniu 21 stycznia 2001r. (a nie 1 stycznia 2001r., jak błędnie organ I instancji wskazał na stronie 3 uzasadnienia decyzji) przez sprzedającego tj. firmę A. H., z ceną zakupu określoną na [...]. Organ celny na skutek wątpliwości co do zadeklarowanej ceny transakcyjnej, korzystając z regulacji art. 83 Kodeksu celnego, zwrócił się w drodze pomocy prawnej do organów belgijskiej administracji celnej o przeprowadzenie stosownego dochodzenia na okoliczność prawdziwości danych zawartych w przedłożonej fakturze.

Podstawą prawną dla organów celnych do wystąpienia z takim wnioskiem były postanowienia wielostronnej umowy międzynarodowej – Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 października 1992r. podał do powszechnej wiadomości, że Układ Stowarzyszeniowy został uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych, jest on przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony oraz będzie niezmiennie zachowywany.

Ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W art. 91 ust. 1 Konstytucji zawarto przepis generalnie transformujący umowę międzynarodową do wewnętrznego porządku prawnego, co oznacza, iż jest ona bezpośrednio stosowana, chyba że stosowanie umowy uzależnione jest od wydania ustawy. Warunkiem transformacji jest jednak opublikowanie umowy w Dzienniku Ustaw, ten zaś wymóg – ogłaszania "w trybie wymaganym dla ustaw"- Konstytucja ustanawia jedynie względem umów ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, odsyłając określenie zasad publikacji innych umów do ustaw (art. 88 ust. 3). Umowy międzynarodowe, które są ratyfikowane przez Prezydenta za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w ustawie (art. 89 ust. 1) i które są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw (art. 88 ust. 3), mają moc prawną ustawy.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił powyższą umowę w załączniku do Dziennika Ustaw Nr 11, poz. 38 z dnia 27 stycznia 1994r.

W art. 2 Protokołu 6 stanowiącego załącznik do powyższej Umowy zawarto zapis, że strony umowy udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych przedmiotowym Protokołem, w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zgodnie z art. 3 Protokołu na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczą wszystkie stosowne informacje umożliwiające właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają lub naruszą to ustawodawstwo (ust. 1) oraz informują czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów (ust. 2).

W wyniku wykonania wniosku o udzielenie pomocy prawnej belgijska administracja celna nadesłała raport z dochodzenia, w którym stwierdziła, że odpowiednie służby administracji celnej w Belgii przeprowadziły dochodzenie, w trakcie którego ustalono, że nadesłana jej do porównania faktura złożona przez skarżącego jest fałszywa podobnie, jak inne kontrolowane tą drogą faktury. Organy te do raportu załączyły uwierzytelniony dokument w postaci faktury z firmy A. H. z dnia 21 stycznia 2001r. określającej cenę pojazdu na [...] oraz dokument będący w posiadaniu sprzedawcy potwierdzający wywóz towaru za granicę. Nadesłane dokumenty stanowiły podstawę wznowienia postępowania z urzędu zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].

Zgodnie z art. 23 §1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 Kodeksu celnego. Dopiero niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną, z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów (art. 23 §7 Kodeksu celnego) może stanowić podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie zasad określonych w przepisach art. 24 – 29 Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie organy celne ustaliły wartość transakcyjną. Okoliczność, że jest ona inna niż wskazywał na to skarżący nie zmienia charakteru tych ustaleń. Wartość transakcyjna jest kategorią obiektywną i odzwierciedla warunki dokonanej transakcji, co oznacza, że nie jest uzależniona od woli strony posłużenia się tą kategorią. Z tego tytułu nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania reguły ustalania wartości celnej opisane w art. 25 – 29 Kodeksu celnego i tym samym nie zaistniała potrzeba odwoływania się do wyceny biegłego.

Zdaniem Sądu samo zestawienie dwóch dokumentów – faktur zawierających odmienne dane, bez dodatkowych argumentów przesądzających o prymacie jednego z nich niczego w sprawie nie przesądza.

Niewątpliwie charakteru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej nie posiada nadesłana faktura pochodząca z zasobów księgowych sprzedawcy. Jest to dokument prywatny i nie zmieniają jego charakteru okoliczności, w jakich została ona dostarczona organom celnym.

Okolicznością, która pozwala na ustalenie, że prawidłowe było zakwestionowanie przez organy celne wartości celnej towaru jest właśnie treść nadesłanego raportu, do którego dołączono sporne dokumenty. Z oficjalnego pisma w ramach wykonania wniosku o pomoc prawną wynika, że belgijskie organy celne przeprowadziły stosowne dochodzenie, w trakcie którego stwierdziły, że część nadesłanych do weryfikacji faktur była dokumentami fałszywymi. Do każdej z tych faktur dołączono kopię prawdziwej faktury oraz eksportowego dokumentu celnego z poświadczeniem za zgodność z oryginałem. Jednocześnie niektóre z nadesłanych do kontroli faktur odpowiadały dokumentom znajdującym się u sprzedawcy, co pozwala także organowi na wnioski względem dokumentów odbiegających formą i treścią od prawdziwej dokumentacji. Takie porównanie stwarza uzasadnienie do odmówienia wiarygodności dokumentom innym niż znajdujące się u sprzedawcy.

Stwierdzono również, że w tej branży płatności dokonywane są gotówką oraz faktury wystawiane są na nazwiska i adresy podawane przez kupujących, a sprzedawcy nie weryfikują prawdziwości podawanych danych. Pismo strony belgijskiej nosi datę 15 września 2002r. i przywołuje pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] znak [...]. Pismo oznaczone tym ostatnim numerem dotyczy natomiast sprawy z wniosku Urzędu Celnego w T. z dnia [...] Nr [...]. Pismem tym przekazano wniosek o weryfikację faktur skierowanych do belgijskiej administracji celnej wskazując osoby krajowe, których te faktury dotyczą. Na stronie 4 pkt XI. 6 umieszczone jest nazwisko W. C. Nie budzi wątpliwości, że wśród dokumentów, które zostały przekazane za pośrednictwem Ministerstwa Finansów organom administracji belgijskiej znajdowała się również faktura załączona do zgłoszenia celnego przez skarżącego. W materiałach przekazanych natomiast przez stronę belgijską znajdują się faktura oraz dokument tranzytowy i ich treść nie pozostawia żadnych wątpliwości, że dotyczą one nabytego przez W. C. samochodu marki Mitsubishi o numerze podwozia [...]. Prawdą natomiast jest, iż w aktach administracyjnych są również inne dokumenty, które nie dotyczą transakcji wymienionego samochodu przez skarżącego. Powyższe wynika z faktu, że organy polskie zwracały się ze stosowym wnioskiem do organów administracji belgijskiej w zakresie wielu osób krajowych i otrzymywały odpowiedź dotyczącą nie tylko transakcji zawartej przez W. C., ale także przez inne podmioty. Stąd, nie wszystkie informacje i dokumenty nadesłane przez stronę belgijską pozostają w związku z przedmiotową sprawą. Nie stanowi to jednak podstawy do kwestionowania ustaleń poczynionych przez organy celne.

W uwzględnieniu powyższych rozważań należy stwierdzić, że raport belgijskiej administracji celnej w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ innego państwa. Skoro zaś jest dokumentem urzędowym, przeto stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy (autentyczny) albo, że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej).

Wartość dowodowa tego raportu jako dokumentu urzędowego zależy od prawa polskiego. Można obalić domniemanie prawdziwości przysługujące dokumentom urzędowym, przeprowadzając zarówno dowód przeciwko temu, iż dokument nie pochodzi od organu, który go wystawił, jak i przeciwko treści dokumentu. Póki jednak dowód taki nie zostanie przeprowadzony, dokumentowi urzędowemu przysługuje moc dowodu zupełnego. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) nie jest regulatorem ciężaru dowodu. Skarżący nie zdołał przeprowadzić dowodu obalającego moc dowodową przedstawionego przez belgijską administrację celną raportu.

Odnośnie zastosowanej stawki celnej Dyrektor Izby Celnej słusznie zwrócił uwagę na regulację zawartą w Protokole nr 4 Układu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11 poz. 38 ze zm). Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 tegoż Protokołu w związku z art. 13 §3 pkt 4 możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

a) towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

b) pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,

c) towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.

Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało ściśle określone postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwo w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru jest niedopuszczalne.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu z adnotacją, że przedmiotowy samochód ma pochodzenie preferencyjne, czyli pochodzi z obszaru Unii Europejskiej. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji faktury, belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było żadnej adnotacji co do świadectwa pochodzenia towaru. Stosownie do unormowania zawartego w artykule 28 §2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru (kopia faktury z deklaracją). Skoro, w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru to, w ocenie Sądu organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej. Dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych nie ma znaczenia fakt, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany na terenie kraju będącego członkiem Unii Europejskiej, albowiem jak już zaznaczono wyżej, dokumentować miejsce pochodzenia towaru można wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole nr 4, a więc z wyłączeniem innych środków dowodowych.

Wbrew poglądom skargi nie ma potrzeby szerszego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Granice postępowania dowodowego określone są celem danej czynności. Postępowania dowodowego nie prowadzi się "w nieskończoność". Przedstawiony raport władz belgijskich wraz z ujawnionymi przez te władze fakturą oraz zgłoszeniem celnym przedstawionym w Belgii są wystarczającymi dowodami dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć należy, że skarżący nie posiada żadnego dowodu potwierdzającego zapłatę, co skarga pomija. Dowód ten niewątpliwie mógłby być przydatny w postępowaniu prowadzonym przez organy celne, a zasady staranności i przezorności przemawiają za tym, aby posiadać pokwitowanie potwierdzające wpłaconą kwotę pieniędzy. Brak potwierdzenia dokonanej wpłaty przemawia za prawdziwością ustaleń dokonanych przez belgijską administrację celną. Organ celny zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji. Zgromadzony materiał dostatecznie wyjaśnia wszystkie okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia zastosowanej normy prawa materialnego. W konsekwencji należy stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do zaniechania przeprowadzenia przez organy wnioskowanych dowodów, należy wskazać, że Sąd nie dostrzega potrzeby uzupełnienia postępowania w tym zakresie, albowiem dowody w postaci przesłuchania pracowników firmy sprzedającego na okoliczności wnioskowane przez skarżącego nie mogą wnieść nic do sprawy. Zasadą jest, że przeprowadza się jedynie dowody istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego, stąd istnieje możliwość weryfikacji wnioskowanych dowodów przez organ. Należy zauważyć, że wnioskowane dowody osobowe miałyby być przeprowadzone na okoliczności, które zostały już wykazane innymi środkami dowodowymi tj. dokumentami (fakturą, deklaracją).

Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy podnieść, że skarżący ma interes w uzyskaniu dokumentu (faktury) wskazującego na niższą wartość towaru. Interesu takiego nie ma zaś sprzedający, który tą metodą powiększałby swój przychód. Nie pozostaje bez znaczenia dla oceny sprawy wysokość ceny zakupu, która stała się zresztą przyczyną dla podjęcia po zwolnieniu towaru, dalszych działań, uwidoczniona na zakwestionowanej fakturze dla pojazdu, który zgodnie z przepisami musiał spełniać określone standardy techniczne.

Również prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowanie nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ jego przedmiotem nie jest ustalenie wartości transakcyjnej towaru. Organy celne mają prawo samodzielnie prowadzić postępowanie, zebrać dowody i wydać rozstrzygnięcie.

Odnośnie kwestionowania odsetek wyrównawczych należy wskazać, że na podstawie §1 ust. 3 pkt1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. nr 143, poz. 958 ze zm.) organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, które nie wynikają z jego zaniedbania lub świadomego działania. Treść zatem tego przepisu zwalnia organy celne z obowiązku poszukiwania dowodów nakładając jednocześnie na dłużnika obowiązek udowodnienia korzystnych dla niego okoliczności, na podstawie których możliwym będzie ustalenie, że podanie nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Przedstawiony materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że W. C. dołożył staranności wymaganej przy zawieraniu umowy nabycia pojazdu. Jak wyżej wskazano, nie jest w stanie przedłożyć dowodu zapłaty za pojazd, choć powszechnym jest zachowanie, w którym kupujący legitymuje się takim dowodem, nawet przy transakcjach o znacznie mniejszej wartości, niż w zaskarżonej sprawie. Na rozprawie w dniu 23 marca 2004r. skarżący potwierdził, że formalności załatwiał osobiście, jak również osobiście realizował transakcję. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że nie ponosi on odpowiedzialności za zaistniały stan sprawy, a w związku z tym brak jest podstaw od odstąpienia pobrania odsetek wyrównawczych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji.