Wyrok NSA, sygn. akt FSK 912/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
Teza: Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów.

TEZY

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska ( spr.), Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski, Krystyna Nowak, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej w Wydziale II skargi kasacyjnej Jacka M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2003 r. sygn. akt III SA2703/02 w sprawie ze skargi Jacka M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 29 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia i ulgi w podatku rolnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2003 r. III SA 2703/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Jacka M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 29 lipca 2002 r. (...) wydaną w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia z podatku rolnego.

Jacek M. złożył wniosek o zwolnienie w podatku rolnym z dniem 1 sierpnia 1998 r. z tytułu nabycia w drodze kupna od AWRSP Oddział w E. gruntów rolnych.

Decyzją z dnia 3 października 1998 r. Burmistrz Miasta i Gminy T. odmówił udzielenia ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów o powierzchni 105,97 ha na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 28 grudnia 1998 r. utrzymało w mocy ww. decyzję. W swoim rozstrzygnięciu wskazało, iż zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 4 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ zwolnieniu okresowemu podlegają podatnicy, którzy nabyli grunty na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha. W ocenie organu skoro J. M. nabył 105,97 ha, to już nie może podlegać zwolnieniu, gdyż jego grunt /tylko ten nabyty/ przekracza owe 100 ha, nawet niezależnie od tego, czy nabywca posiadał, czy też nie, jakiekolwiek grunty.

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2001 r. I SA/Gd 413/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił ww. decyzje SKO. W swoim orzeczeniu wskazał, że do powierzchni gospodarstwa rolnego wlicza się jedynie użytki rolne, grunty pod stawami oraz grunty pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem danego gospodarstwa rolnego, a nie nieużytki, gdyż nie zostały one ujęte w definicji gospodarstwa rolnego, która jest zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym. W takiej sytuacji uznać należy, że ich powierzchnia nie ma wpływu na powierzchnię gospodarstwa, o której mowa w przepisach dotyczących spornego zwolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w związku z tym, że pogląd zaprezentowany przez organ II instancji jest nieprawidłowy. Z tego względu organ ten powinien ponownie rozpatrzyć sprawę i dokonać ustaleń co do wielkości posiadanych przez skarżącego gruntów stanowiących nieużytki, a następnie przeprowadzić ponowną ocenę uprawnień skarżącego do wnioskowanego zwolnienia w podatku rolnym.

Kierując się wytycznymi zawartymi ww. wyroku NSA po uchyleniu przez SKO pierwotnej decyzji w dniu 22 kwietnia 2002 r. Burmistrz T. wydał decyzję odmawiającą udzielenia zwolnienia w podatku rolnym gruntów nabytych w drodze kupna na powiększenie istniejącego już gospodarstwa rolnego o powierzchni 105,97 ha fizycznych, w tym 102,28 ha - użytków rolnych. Równocześnie odmówił udzielenia ulgi w podatku rolnym polegającej na obniżeniu podatku w pierwszym roku po zwolnieniu - o 75% i w drugim - o 50%. W uzasadnieniu stwierdzono, że powierzchnia gospodarstwa rolnego posiadanego przez Jacka M. przekracza określone w ustawie o podatku rolnym wielkości umożliwiające uzyskanie zwolnienia z tego podatku. Ustalenia faktyczne dokonane zostały w oparciu o nie budzące wątpliwości dokumenty, czyli umowę kupna - akt notarialny Rep. A (...) z dnia 6.07.1998 r. oraz aktualne wypisy z rejestru gruntów, które przedstawiały klasyfikację gruntów obowiązującą w dacie złożenia wniosku przez stronę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało decyzją z dnia 29 lipca 2002 r. (...) w mocy wymienioną decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu SKO podało, że zwolnienie z podatku rolnego, o jakie ubiegał się Jacek M., jest przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, który stanowi, że "zwalnia się od podatku rolnego grunty lub prawo wieczystego użytkowania gruntów, nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nie przekraczającej 100 ha, oraz grunty Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa objęte w trwałe zagospodarowanie w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha - na okres 5 lat".

Przepis ten wprowadza więc w swej treści kilka przesłanek, jakie muszą być spełnione, aby wnioskodawca mógł uzyskać okresowe zwolnienie od podatku rolnego.

Dotyczą one:

1. formy uzyskania tytułu do gruntu,

2. celu nabycia lub objęcia gruntu w trwałe zagospodarowanie,

3. powierzchni nowoutworzonego lub powiększonego do określonej powierzchni gospodarstwa rolnego

W nin. sprawie podatnik nabył grunty o powierzchni 105,97 ha fizycznych, w tym 102,28 ha fizycznych użytków rolnych.

Przedmiotem opodatkowania zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku rolnym są grunty gospodarstw rolnych. Za gospodarstwo rolne zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

SKO podniosło, iż kierując się wytycznymi wyroku NSA z dnia 14 listopada 2001 r. od całości gruntu zakupionego przez Jacka M. zostały odliczone nieużytki, co doprowadziło do ustalenia, iż powierzchnia nabytych użytków rolnych wynosiła 102,28 ha /całość nabytych gruntów to 105,97 ha/. Organ odwoławczy nie uznał zarzutu strony, iż organ I instancji wziął pod uwagę hektary fizyczne, gdy w ustawie mówi się o hektarach przeliczeniowych. Burmistrz T. w piśmie przewodnim do organu odwoławczego odpiera ten zarzut wskazując, że powierzchnia zakupionych gruntów po przekształceniu w hektary przeliczeniowe /oczywiście po odliczeniu nieużytków/ również przekracza kryterium 100 ha, gdyż wynosi 108,08 ha przeliczeniowych.

Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w sposób nie budzący wątpliwości rozstrzygnęło kwestie dotyczące powierzchni powiększonego gospodarstwa rolnego, czy też możliwości zwolnienia gruntu do 100 ha z jednoczesnym opodatkowaniem gruntów przewyższających ten obszar /por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1999 r., FPS 21/98 - ONSA 1999 nr 4 poz. 151; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 19 listopada 1997 r., FPK 14/97 - ONSA 1998 nr 2 poz. 43/.

W złożonej skardze na wymienioną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i przyznanie ulgi w podatku rolnym. W jej obszernym uzasadnieniu, opisując dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, podniósł, iż traktowanie zwolnienia określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym jako zwolnienia uzależnionego od wielkości nowopowstałego lub powiększonego gospodarstwa nie jest zasadne, gdyż ewentualnie przyznane zwolnienie /np. w razie nieprzekroczenia przez powiększane gospodarstwo normy obszarowej 100 ha/ dotyczyć będzie nie całego gospodarstwa, a jedynie gruntów nabytych.

W ocenie skarżącego sama ustawa wprost i bezspornie oddziela pojęcie "gruntu zwalnianego" /tj. gruntu nabytego/ od pojęcia gospodarstwa.

Przyznając, iż nabyte grunty obejmują łącznie nieco ponad 100 ha fizycznych wskazał na cztery okoliczności:

1. zwolnienie dotyczy jedynie "nabywanych gruntów" w oderwaniu od pojęcia gospodarstwa, a czytając przepis dosłownie zwolnienie to dotyczy tych gruntów "do powierzchni nie przekraczającej 100 ha" w wypadku skarżącego, nabył on 105,97 ha fizycznych gruntu, a w tym 10,58 ha gruntów ustawowo zwolnionych z opodatkowania, w tej sytuacji zwolnieniu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy podlegać mogło jedynie 95,39 ha, czyli niewątpliwie mniej niż 100,

2. według art. 12 ustawy o podatku rolnym tytuły zwolnienia od tego podatku wynikają z mocy samej ustawy /ust. 1 pkt 1 i 2/, jak i na wniosek podatnika /pozostałe/. Zdaniem skarżącego część gruntów zarówno posiadanego wcześniej gospodarstwa, jak i nabytych od AWRSP podlega ustawowemu zwolnieniu, a jako taka nie może stanowić przedmiotu podlegającego zwolnieniu na wniosek podatnika. W tym miejscu skarżący wskazał, że łączna powierzchnia wszystkich gruntów /nabytych i posiadanych przez skarżącego/ wynosi wedle zestawienia dołączonego do decyzji Burmistrza T. 111,8498 ha fizycznych, w tym 13,4998 gruntów ustawowo zwolnionych, a więc powierzchnia mogąca podlegać opodatkowaniu, a w konsekwencji także zwolnieniu od niego wynosi 98,35 ha, co bezspornie nie przekracza 100 ha. Zestawienie to odnosi się przy tym do stanu klasyfikacji gruntów z września 1998 r. W tym miejscu skarżący podniósł, iż wkrótce i w bezpośrednim związku z nabyciem przedmiotowych gruntów przez skarżącego dokonano aktualizacji ich klasyfikacji, w wyniku czego zwiększył się udział gruntów ustawowo zwolnionych z podatku w całej ilości gruntów posiadanych przez podatnika. Skarżący podkreślił, iż zmiana klasyfikacji dotyczyła "trwale zmienionych użytków", czyli podstawę tych zmian datować trzeba na okres poprzedzający zakup przedmiotowych gruntów. Skarżący domaga się przyjęcia, iż klasyfikacja gruntów ustalona w 1999 r. jest miarodajna dla oceny stanu gospodarstwa w niniejszej sprawie;

3. w ocenie skarżącego celem zwolnienia określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 jest pomoc nabywcy gruntu w asymilacji tego gruntu w jednolite gospodarstwo. Cel ten nie zanika wraz z wielkością gospodarstwa czy rozmiarów jego powiększenia;

4. podstawą opodatkowania w podatku rolnym jest powierzchnia gruntów ustalona jako ilość hektarów przeliczeniowych, a nie fizycznych /art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym/. Posiadane przez skarżącego gospodarstwo według decyzji wymiarowych w podatku rolnym tylko w roku 1998 wynosiło /po dokonanym zakupie/ 104,89 ha przeliczeniowych, a już w roku 1999 powierzchnia ta wynosiła 97,12. Do kwestii przekroczenia 100 ha przeliczeniowych według decyzji wymiarowej z 1998 r. pełne zastosowanie, w ocenie skarżącego, mają uwagi dotyczące dokonanej aktualizacji klasyfikacji gruntów, które to postępowanie sprecyzowało jedynie istniejący wcześniej stan faktyczny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, w związku z tym na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł o jej oddaleniu.

Sąd zauważył, że aktem notarialnym (...) z 6 lipca 1998 r. skarżący nabył na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 1995 nr 57 poz. 299 ze zm./ oraz rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości i ich części składowych /Dz.U. nr 102 poz. 647/ nie zabudowane nieruchomości o łącznej powierzchni 105,97 ha za łączną cenę 271.524 zł. Wielkość zakupionego gruntu w tej wysokości potwierdzają także wypisy z rejestru gruntów. Natomiast zestawienie gruntów nabytych w tym dniu wskazuje w sposób jednoznaczny, iż wielkość użytków rolnych wynosi 102,28 ha.

Skoro skarżący nie obalił prawdziwości aktu notarialnego to jego zaprzeczenia co do faktycznej wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego nie mogą zostać uwzględnione.

Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja skarżącego dotycząca interpretacji art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym.

W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. uchwała NSA z 19.11.1997 r. FPK 14/97 - ONSA 1998 z. 2 poz. 43/ wyjaśniono, iż na ustalenie pełnej treści normy prawnej pozwala wykładnia gramatyczna art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Zauważono w związku z tym, iż o możliwości zastosowania zwolnienia z podatku rolnego decyduje powierzchnia gospodarstwa utworzonego z objętych gruntów /nowego gospodarstwa/ lub gospodarstwa powiększonego w sposób podany w ustawie. Objęcie w trwałe zagospodarowanie gruntów o powierzchni ponad 100 ha i utworzenie w związku z tym nowego gospodarstwa o obszarze ponad 100 ha sprawia, że grunty nie będą podlegały zwolnieniu.

Pełnomocnik skarżącego - doradca podatkowy - wniosła w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/, skargę kasacyjną od powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który doręczono wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 lipca 2003 r.

Jako podstawy skargi wskazano:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w sprawie art. 244 par. 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny /Dz.U. nr 16 poz. 93 ze zm./ oraz wadliwą wykładnię przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./.,

2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające bezpośredni wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności wyrażonej w art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zasady pełnego i obiektywnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a także będące tego konsekwencją rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zaskarżony wyrok stoi też w oczywistej sprzeczności z treścią dotyczącego tego samego stanu prawnego i faktycznego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2001 r. /I SA/Gd 413/99/.

Powołując się na wymienione podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2003 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi powołano następujące okoliczności. Nie jest w sprawie sporne, że wkrótce i w bezpośrednim związku z nabyciem przedmiotowych gruntów przez skarżącego dokonano aktualizacji ich klasyfikacji oraz, że aktualizacja ta doprowadziła do zwiększenia udziału gruntów ustawowo zwolnionych z podatku w całej ilości gruntów posiadanych przez podatnika, a także że zmieniła w istotny sposób udział nieużytków na jakie wprost wskazał NSA w Gdańsku jako przedmiot dalszych koniecznych ustaleń. Podkreślenia przy tym wymaga, że zmiana klasyfikacji dotyczyła "trwale zmienionych użytków", czyli podstawę tych zmian bez wątpliwości datować trzeba na okres poprzedzający zakup przedmiotowych gruntów. Skarżący bowiem nabył je 6 lipca 1998 r., wniosek o aktualizację złożył 9 października 1998 r. /czyli po ukończeniu sezonowych prac polowych/, a dokonano jej ostatecznie w roku 1999, jedynie z uwagi na brak środków finansowych na realizację zadania w roku złożenia wniosku. Przyjąć więc trzeba, że dopiero klasyfikacja gruntów ustalona w roku 1999 jest miarodajna dla rzeczywistej oceny stanu gospodarstwa /tak gruntów posiadanych jak i nabytych przez skarżącego/ w niniejszej sprawie, także w świetle wskazówek z poprzedniego wyroku NSA z 14 listopada 2001 r.

Ustaleń tych jednak w wyroku zabrakło. O ile organy podatkowe obu instancji /Burmistrz i SKO/ skupiły się na powoływaniu dowodów z nie zgodnego z prawdą i nie stanowiącego odbicia rzeczywistości stanu odzwierciedlonego w 1998 r. w ewidencji gruntów nabytych przez Jacka M., o tyle NSA w wyroku z 30 maja 2003 r. w ogóle pominął ten aspekt, odwołując się jedynie do treści aktu notarialnego, jaki w tej sprawie dowodem na poparcie słuszności decyzji podatkowych być wręcz nie może.

Podkreślenie w tym aspekcie w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2003 r. znaczenia dowodowego powoływanego w niniejszej sprawie aktu notarialnego stanowi poważne przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez skład orzekający. W ten sposób pominięto też istotną część ustaleń i wskazówek NSA z 14 listopada 2001 r., orzekając pomimo istnienia i znajomości treści tamtego wyroku, z pominięciem wynikających z niego ważnych wniosków i postulatów, przy całkowitym zignorowaniu faktu, że te wiążące ustalenia Sądu nie zostały wykonane w toku ponownego postępowania podatkowego.

W tej sytuacji przyjąć trzeba, że skarżący w pełni słusznie i zasadnie domaga się uwzględnienia wyników dokonanych na jego wniosek i z jego inicjatywy pomiarów i zmian klasyfikacji gruntów, powołując się na treść art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz treść wyroku NSA z 14 listopada 2001 r. Nie do przyjęcia przy tym jest sytuacja, w której pomijanie przyznawanego poza tym i nie kwestionowanego co do prawdziwości dowodu staje się podstawą orzekania w sprawie.

Faktycznemu opodatkowaniu /lub zwolnieniu/ powinny podlegać w przypadku skarżącego grunty według stanu w jakim się one znajdowały w dacie nabycia, choć stan ów nie był zgodny /co potwierdzono także dokumentami urzędowymi w toku tego postępowania/ z zapisami w ewidencji gruntów. Wyniki aktualizacji w tym zakresie nie ustanowiły bowiem żadnego nowego stanu prawnego, a jedynie sprecyzowały istniejący wcześniej stan faktyczny. Ani organy podatkowe, ani Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w dniu 30 maja 2003 r. nie zebrały i nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego istotnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Obowiązku tego po pierwsze zaniechał Burmistrz T. - przyjmując jako podstawę swej decyzji dane z ewidencji gruntów obciążone wskazaną wyżej wadą nieaktualności.

Na rozprawie w NSA pełnomocnik skarżącego popierał skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji.

Powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism w postępowaniu sądowym oraz wymogi materialne, właściwe tylko dla tego środka odwoławczego: powinna wskazywać zaskarżone orzeczenie ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany /art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu - Dz.U. nr 153 poz. 1270 zwanej dalej w skrócie p.p.s.a./.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie odpowiada w pełni tym wymaganiom. Wskazując na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, autorka skargi kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, stanowiącego o obowiązku organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu załatwienia sprawy podatkowej.

Jak wyżej podkreślono skarga kasacyjna nie jest jednakże środkiem zaskarżenia orzeczeń organów podatkowych, lecz wskazanych w art. 173 par. 1 p.p.s.a. orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych /w okresie przejściowym orzeczeń NSA/.

Autorka skargi kasacyjnej nie wyjaśniła na jakiej podstawie prawnej i w jakim zakresie wskazany przepis mógł znaleźć zastosowanie przed Sądem i na czym polegało jego naruszenia przez Sąd.

Należy zauważyć, że sąd administracyjny co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego, orzeka na podstawie akt sprawy /por. art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm., mającej zastosowanie w postępowaniu przed sądem, który wydał zaskarżony wyrok/.

Prawidłowe wskazanie podstawy skargi kasacyjnej powinno polegać na podaniu konkretnego przepisu prawa procesowego lub materialnego naruszonego zaskarżonym orzeczeniem sądu i zawierać uzasadnienie zarzutu naruszenia tego właśnie przepisu. Nie jest wystarczające opisowe przedstawienie wadliwości zaskarżonego wyroku, bez wskazania naruszonej wskutek tego normy prawnej. Tak niestety sformułowano pozostałe zarzuty procesowe podając, że została naruszona zasada swobodnej oceny dowodów oraz że zaskarżony wyrok jest sprzeczny z wyrokiem NSA, wydanym w tej samej sprawie w dniu 14.11.2001 r. Odnośnie do tego ostatniego zarzutu strona nie wskazała przepisu prawa /art. 30 ww. ustawy o NSA/ który zobowiązywał sąd, który wydał zaskarżony wyrok do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu, wydanym w sprawie oraz nie podała w jakim zakresie ocena ta nie została uwzględniona.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.11.2001 r. wyraził pogląd, że: zwolnieniu z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z o podatku rolnym podlegają grunty nabyte w sposób wskazany w tym przepisie, przy czym nabycie nastąpiło w celu utworzenia nowego lub powiększenia istniejącego gospodarstwa rolnego o powierzchni nie przekraczającej 100 ha.

Sąd wychodząc z definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 1 ust. 2 ww. ustawy uznał, że limit powierzchni gospodarstwa rolnego nie obejmuje gruntów stanowiących nieużytki i w związku z tym uznał, że w toku postępowania podatkowego zakończonego ówcześnie zaskarżoną do Sądu decyzją SKO z dnia 28 grudnia 1998 r. nie ustalono wielkości posiadanych przez skarżącego gruntów stanowiących nieużytki. Było to jedyne zalecenie zawarte we wcześniej wydanym wyroku NSA.

W nawiązaniu do niego w ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organ I instancji uzyskał wypisy z Rejestru gruntów będących w posiadaniu skarżącego według stanu na dzień złożenia wniosku i w oparciu o nie ustalił, że w ramach nabytych 6 lipca 1998 r. gruntów o powierzchni 105,97 ha skarżący nabył użytki rolne o powierzchni 102,28 ha, Powierzchnia ta, sama w sobie, wyklucza zwolnienie tych gruntów z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy. Dla porządku ustalono tylko, że wcześniej skarżący posiadał grunty o powierzchni 5,8798 ha, w tym użytki rolne o pow. 4,18 ha.

Wobec tych ustaleń faktycznych Burmistrz Miasta i Gminy T. na podstawie art. 13d ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o podatku rolnym odmówił zwolnienia nabytych gruntów od podatku rolnego i ulgi polegającej na obniżeniu podatku w pierwszych dwu latach po upływie okresu zwolnienia.

W związku z tym, iż w odwołaniu skarżący wywodził, że powierzchnia gruntów dla celów zwolnienia, podobnie jak dla celów wymiaru podatku powinna być ustalona nie w ha fizycznych lecz przeliczeniowych oraz że do powierzchni ogółem nie powinny być wliczane grunty objęte ustawowym zwolnieniem /na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2/ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło sprawę również w tych aspektach uznając zastrzeżenia strony za nieuzasadnione.

Wskazano przy tym na dowód w postaci stanowiska organu I instancji przedstawionego w trybie 227 par. 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż również powierzchnia gruntów według ha przeliczeniowych przekracza 100 ha.

Odnośnie do limitu powierzchni gruntów, od którego zależy zwolnienie z podatku SKO powołało się na wykładnię gramatyczną art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz na orzecznictwo NSA.

Sąd w zaskarżonym wyroku uznał, że decyzja nie narusza prawa wyrażając pogląd, że ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych, w szczególności aktu notarialnego. Wielkość użytków rolnych ustalono natomiast na podstawie wypisów z Rejestru gruntów.

Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzutu, że Sąd powołał się wyłącznie na dowód z aktu notarialnego oraz, że w ponownie prowadzonym postępowaniu podatkowym nie przeprowadzono dowodów w kierunku zaleconym przez Sąd w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia zasad postępowania wskutek nieuwzględnienia zmian w Klasyfikacji gruntów, przeprowadzonych w 1999 r.

Zmiany w Ewidencji gruntów wprowadzone po aktualizacji klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w 1999 r. nie mogą zostać uwzględnione w niniejszej sprawie, dla której przesądzające znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w dacie złożenia wniosku o zwolnienie.

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086/ dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów. W tym wypadku dane te /powierzchnia gruntów, rodzaj użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych/ miały istotny wpływ na załatwienie sprawy. Skoro w decyzjach właściwych organów przyjęto te wskaźniki stosownie do danych z ewidencji gruntów aktualnych na dzień złożenia wniosku, to zasadnie decyzje wydane w sprawie zostały uznane za zgodne z prawem.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego. Wskazując w tym zakresie w pierwszej kolejności na naruszenie art. 244 par. 1 Kc autorka skargi kasacyjnej w ogóle nie uzasadniła tego zarzutu, a zważywszy na to, że przepis ten zawiera katalog ograniczonych praw rzeczowych, powołanie go - jako błędnie zastosowanego przez Sąd jest zupełnie niezrozumiale. W zaskarżonym wyroku przepis ten ani nie był powołany, ani stosowany w sposób "dorozumiany", w sprawie nie było bowiem sporne, że chodzi w niej o zwolnienie z podatku gruntów nabytych przez skarżącego na własność.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy o podatku rolnym przez jego błędną wykładnię. Sąd w zaskarżonym wyroku stwierdził, iż wykładnia gramatyczna art. 12 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy pozwala na konkluzję, że zwolnienie od podatku rolnego na podstawie tego przepisu uzależnione jest od powierzchni gospodarstwa rolnego utworzonego z nabytych gruntów /gospodarstwo nowoutworzone/ lub powiększonego gospodarstwa rolnego. Jeżeli powierzchnia nowo utworzonego gospodarstwa lub gospodarstwa dotychczasowego łącznie z gruntami nabytymi przekracza 100 ha, grunty nie podlegają zwolnieniu do podatku.

Sąd powołał się na utrwaloną w tym zakresie linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności uchwałę NSA z 9 listopada 1997 r. FPK 14/97 /ONSA 1998 nr 2 poz. 43/.

W świetle powoływanego przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, stanowisko według którego intencją ustawodawcy było zwolnienie z podatku gruntów do powierzchni 100 ha przeliczeniowych, niezależnie od wielkości nowoutworzonego lub powiększonego gospodarstwa nie znajduje uzasadnienia. Najpełniejsza argumentacja przemawiająca za takim rozumowaniem analizowanej normy prawnej, jakie zostało przyjęte w zaskarżonym wyroku, zawarta została w uchwale NSA z dnia 4 maja 1999 r. FPS 21/98 /ONSA 1999 nr 4 poz. 113/. W uchwale podkreślono, że na mocy ww. przepisu zwolnione z podatku rolnego na okres 5 lat są grunty nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha /pozostałe kryteria, o których mowa w tym przepisie nie mają zastosowanie w niniejszej sprawie/.

W powołanej uchwale NSA z dnia 4 maja 1999 r. powołano się na proces legislacyjny dotyczący wprowadzenia zmian do art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, które ukształtowały zakres zwolnienia od podatku, obowiązujący od 1 stycznia 1997 r. /ustawa z 4.07.1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym ... - Dz.U. nr 149 poz. 704/.

Z przytoczonych w uzasadnieniu uchwały materiałów sejmowych wynika w sposób jednoznaczny, że wolą ustawodawcy było objęcie określonym zwolnieniem nabytych gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych o powierzchni nie przekraczającej 100 ha, a nie zwolnienie gruntów do wielkości nie przekraczającej tej powierzchni i opodatkowanie nadwyżki.

Wskazanie przepisu art. 12 ust. 3 ustawy o podatku rolnym jako naruszonego zaskarżonym wyrokiem jest również niezrozumiałe. Przepis ten przewiduje ulgę w podatku rolnym polegającą na obniżeniu podatku w dwu kolejnych ratach po okresie zwolnienia. Skoro skarżącemu nie przysługiwało zwolnienie od podatku bezprzedmiotowa była sprawa dotycząca ulgi w podatku.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, w związku z tym, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.