Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 510/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 3 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A.M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...], znak: [...].

Z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] odmówił A.M. umorzenia

w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J.M. w okresie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r., w wysokości 6.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień 2 października 2014 r. w wysokości 1.400,44 zł, co łącznie stanowi kwotę 7.400,44 zł.

W odwołaniu od tej decyzji A. M. podniósł zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 i 1a, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie należności.

Zdaniem odwołującego Wójt Gminy N. nie dostrzegł, że na skutek śmierci matki ich dziecka uprawnionego do alimentów, obecnie cały ciężar opieki i utrzymania córki J. spadł na niego. Odwołujący podkreślił, że jego sytuacja dochodowa od dawna nie uległa zmianie, istotnie zaś zmieniła się jego sytuacja rodzinna. Renta rodzinna

w kwocie 434,59 zł miesięcznie pozwala na zakup najbardziej niezbędnych rzeczy dla córki. Dodatkowo organ I instancji pominął fakt, iż środki przez niego uzyskiwane są nadzwyczaj skromne i ledwie starczają na pokrycie kosztów utrzymania swoich i dziecka.

Strona podniosła, że niniejsze postępowanie dotyczy umorzenia należności, jakie powstały we wcześniejszym okresie z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz córki J. Jednak obecne żądanie ich zwrotu wprost doprowadzi do pokrzywdzenia dziecka, które to instytucja pomocowa ma chronić. Od śmieci matki odwołujący sumiennie i należycie wykonuje swoje obowiązki wobec córki, zapewnia jej opiekę, wychowanie i utrzymanie na poziomie gwarantującym bezpieczeństwo. Powyższa okoliczność stoi w sprzeczności z faktem, iż cały czas pozostaje w roli dłużnika alimentacyjnego, zobowiązanego do zwrotu świadczeń na rzecz córki.

Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), dalej w skrócie "ustawa", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał brzmienie art. 27 ust. 1 i 1a, art. 30 ust. 2

i 3 ustawy i stwierdził, że okolicznością bezsporną jest, iż Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. V Wydział Rodzinny i Nieletnich wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt [...]zasądził od A. M. alimenty na rzecz J. M. w wysokości 900 zł miesięcznie począwszy od 1 maja 2011 r. A. M. nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J. M., wobec czego w dniu 14 września 2012 r. M. Z. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Decyzją z dnia [...]października 2012 r. Wójt Gminy N. przyznał M. Z. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J. M. w okresie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r.

w wysokości 500 zł miesięcznie.

Po zakończeniu okresu świadczeniowego Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. orzekł o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na mocy decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...]października 2012 r. wraz

z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji w kwocie 620,44 zł, co łącznie stanowi kwotę 6.620,44 zł.

Wobec powyższego bezspornym jest - zdaniem Kolegium - że A. M. jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Dalej organ podniósł, że w dniu 25 kwietnia 2014 r. A. M. złożył

w organie w I instancji wniosek o umorzenie w całości należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami.

Po rozpatrzeniu wspomnianego wniosku organ I instancji dwukrotnie decyzjami z dnia [...] maja 2014 r. i z dnia [...]października 2014 r. orzekał o odmowie umorzenia A. M. w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzjami z dnia [...] lipca 2014 i z dnia [...] listopada 2014 r. kasowało decyzje organu I instancji i przekazywało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W rezultacie, kontynuując postępowanie organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję

z dnia [...], która - w ocenie Kolegium - odpowiada prawu. Użycie przez prawodawcę w art. 30 ust. 2 ustawy funktora "i" nakładało na organ obowiązek łącznego rozważenia sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, przypisując obu przesłankom równą wagę dla rozstrzygnięcia sprawy, co zresztą organ I instancji uczynił.

Według Kolegium na podkreślenie zasługuje fakt, że A. M. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. jako osoba bezrobotna, co potwierdza Karta Identyfikacyjna - oświadczenie bezrobotnego Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia 13 marca 2012 r. oraz karta wizyt (termin ostatniej wizyty w dniu 9 września 2014 r., zaś kolejnej w dniu 7 listopada 2014 r.).

Dochód rodziny stanowi renta rodzinna przyznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na rzecz osoby uprawnionej J. M. w wysokości 434,59 zł miesięcznie mocą decyzji z dnia [...]stycznia 2014 r. oraz świadczenia rodzinne przyznane na dziecko J. M.: zasiłek rodzinny w wysokości 106 zł miesięcznie, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 150 zł jednorazowo we wrześniu na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. Z wyjaśnień A. M. wynika ponadto, że otrzymuje dochody z prac dorywczych, które są nieregularne, nie wskazując jednak konkretnych kwot. Organ w uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść sprawozdania kuratora zawodowego z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 stycznia 2014 r., podał, że jest to kwota od 2000 do 3000 zł miesięcznie Na stałe miesięczne wydatki składają się: czynsz w wysokości 394 zł, telewizja satelitarna 69 zł, energia elektryczna w wysokości 118,30 zł, gaz w wysokości 78,16 zł, obiady w szkole 56 zł. Ponadto wnioskodawca przedstawił kopie faktur: za okulary na kwotę 270 zł, wizytę u okulisty na kwotę 100 zł, za książki w kwocie 193,33 zł i 303,89 zł.

Zatem stałe miesięczne dochody strony wynoszą 710,59 zł (renta rodzinna + świadczenia rodzinne), zaś stałe miesięczne wydatki to kwota 715,59 zł + wydatki dodatkowe w kwocie 867,22 zł. Z zestawienia tych kwot wynika, że strona osiąga dodatkowe dochody, jednakże w aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających z jakiego źródła i w jakiej wysokości.

Następnie Kolegium podniosło, że A. M. razem z dzieckiem J. M. i swoją matką zamieszkuje w lokalu o powierzchni 53m2, należącym do jego siostry, który składa się z dwóch pokoi i kuchni. Dziecko ma osobny pokój. Strona oświadczyła, że nie płaci siostrze za wynajem lokalu, pokrywa jedynie wspólnie z matką koszty utrzymania mieszkania. Z kolei, mama – B. M. jest emerytką i otrzymuje emeryturę w wysokości około 1000 zł miesięcznie. B.M. pomaga stronie

w opiece nad dzieckiem. A. M. posiada wykształcenie zawodowe - mechanik maszyn i urządzeń.

W następstwie ponownie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona prowadzi odrębne od mamy gospodarstwo domowe i ponosi koszty utrzymania mieszkania. Matka pomaga dodatkowo wnioskodawcy

w sfinansowaniu zajęć dodatkowych córki, kiedy stronie brakuje na to środków.

Zdaniem Kolegium stan faktyczny sprawy pozwala na ustalenie sytuacji dochodowej

i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, a w rezultacie podjęcie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji.

Organ stwierdził, że rzeczywiście w grudniu 2014 r. wnioskodawca złamał żebro, co wymagało leżenia i we wskazanym okresie nie uzyskiwał dochodów (brak zleceń, odwołujący wskazał, że dotyczyło to całego okresu zimowego). Niewątpliwie jednak oprócz dochodów stałych wnioskodawca otrzymuje dochody z prac dorywczych

(z wyjątkiem okresu choroby - złamane żebro). Z całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika, że złamane żebro nie wymagało hospitalizacji. Nie można uznać więc, iż stan zdrowia dłużnika alimentacyjnego jest przeszkodą

w podjęciu zatrudnienia (tak stałego jak i o charakterze dorywczym).

Kolegium, odnosząc się do zarzutu A. M., że na skutek śmierci matki ich dziecka uprawnionego do alimentów obecnie cały ciężar opieki i utrzymania córki J. spadł na niego, wyjaśniło, iż zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym rodzice są zobowiązani do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Ponadto należności

z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powstały na skutek niedopełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J. M. przez A. M. w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r., zatem należności te obejmują okres przed przejęciem opieki nad córką J.

Organ podkreślił, iż A. M. nie partycypował w kosztach utrzymania dziecka, wobec czego M. Z. korzystała z pomocy państwa w formie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pomoc udzielona jest pomocą zwrotną i osoba zobowiązana do alimentacji – A. M. - jest zobowiązana do jej zwrotu.

Kolegium odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu odwołującego, że ma na utrzymaniu dziecko, wyjaśniło, że nie można rozpatrywać tej okoliczności w kategoriach szczególnych, bowiem każdy kto ma dziecko zobowiązany jest do jego wychowywania

i ponoszenia kosztów utrzymania, a zobowiązanie dłużnika powstało dlatego, że to głównie matka, która zajmowała się wychowywaniem dziecka ponosiła trudy wychowania i utrzymania dziecka. Odwołujący zwolnił się z kosztów utrzymania dziecka (nie regulując zasądzonych alimentów), przenosząc ciężar utrzymania dziecka na matkę dziecka i na państwo.

Jeśli chodzi o argumenty strony, że żądanie zwrotu pogorszy sytuację dziecka Kolegium wyjaśniło, że odwołujący może wystąpić o odroczenie terminu płatności

i spłacić powyższe zobowiązania, jak jego sytuacja ulegnie poprawie. Ponadto może wystąpić z wnioskiem o rozłożenie przedmiotowej należności na raty, co pozwoli na spłatę ciążącego obowiązku bez nadmiernego obciążania budżetu. Umorzenie należności, byłoby zapewne najdogodniejszą z ulg dla A. M., jednak nie jedyną z dostępnego katalogu ulg.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że ustawodawca używając zwrotu "może umorzyć", przesądził, że decyzja organu w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy kwota świadczenia powinna być umorzona czy też nie, rozstrzyga organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Organ ten ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności. Nie może to jednak oznaczać "dowolności" organu wyrażonej w podjętej decyzji.

Odpowiadając zaś na zarzuty wnioskodawcy, iż mieszka on w lokalu swojej siostry

i ponosi koszty utrzymania, Kolegium wskazało, że każdy ponosi koszty utrzymania lokalu w którym zamieszkuje. Wnioskodawca ponosiłby je również w przypadku zamieszkiwania w swoim własnym lokalu. Fakt, iż w chwili obecnej sprawuje opiekę (po śmierci matki) nad własnym dzieckiem nie jest niczym nadzwyczajnym i w żaden sposób nie może zniweczyć jego wcześniejszego niedopełniania obowiązków alimentacyjnych.

Według Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi

w postaci całkowitego umorzenia zadłużenia, jednak natychmiastowa egzekucja świadczenia w przypadku wnioskodawcy mogłaby spowodować pogorszenie warunków życia strony, dlatego też w rozpatrywanej sytuacji zasadnym wydaje się, aby wnioskodawca złożył do organu I instancji podanie o rozłożenie należności na raty, zaś organ I instancji w wyniku rozpoznania tego podania rozważył zasadność zastosowania ulgi w postaci rozłożenia zadłużenia stronie na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. M. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80

i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 ustawy.

Jego zdaniem organ, argumentując wydaną decyzję rozważał głównie okoliczności, które mogą, choć nie muszą wystąpić w przyszłości, pomijając aktualną, bieżącą sytuację dochodową i rodzinną skarżącego, czym naruszył granice uznania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. A. M. poparł skargę, zaś pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy N. odmawiającą A. M. umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej J. M. w okresie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r.

w wysokości 6.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień 2 października 2014 r. w wysokości 1.400,44 zł, co łącznie stanowi kwotę 7.400,44 zł.

W świetle przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zasadą jest, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1 i 2).

W realiach rozpoznawanej sprawy dłużnikiem alimentacyjnym jest niewątpliwie A. M. Skarżący, co również jest okolicznością niesporną, uchylał się od płacenia alimentów na rzecz córki J. M., zasądzonych mocą wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt [...]. Ich egzekucja była bezskuteczna, co stanowiło podstawę przyznania na wniosek matki dziecka M.Z. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. M. w okresie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Nie budzi nadto wątpliwości, że po zakończeniu okresu świadczeniowego Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...]stycznia 2014 r. orzekł o zwrocie przez skarżącego świadczeń

z funduszu alimentacyjnego wypłaconych córce na mocy decyzji tego organu z dnia [...] października 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości 6.620,44 zł. Obecnie zaś skarżący ubiega się o umorzenie w całości należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 30 ust. 2 ustawy,

w myśl którego organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Użyty w powyższym unormowaniu zwrot "może" oznacza, że organ rozpoznając wniosek dłużnika alimentacyjnego o zastosowanie jednej z wymienionych w tym przepisie ulg działa w ramach uznania administracyjnego. Zatem może, choć nie jest do tego zobligowany, rozpoznać wniosek pozytywnie. Każde rozstrzygnięcie podjęte

w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, czy to pozytywne, czy to negatywne winno zostać

z należytą starannością uzasadnione. Organ musi zatem prawidłowo ustalić

i udokumentować sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy, a następnie na tej podstawie ocenić, czy zachodzą uzasadnione przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi. Wszystkie elementy tej oceny, w tym przede wszystkim ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na tle art. 30 ust. 2 ustawy, które tutejszy sąd w pełni podziela, podkreśla się, iż z przepisu tego można wywnioskować, że ustawodawca przewidział trzy rozwiązania dla dłużnika alimentacyjnego, które winny przyczyniać się do poprawy jego sytuacji. Dłużnik ten może więc wystąpić o odroczenie spłaty występującego zadłużenia, o rozłożenie na raty, a w ostateczności - o umorzenie występującego zadłużenia. Zamieszczenie

w przywołanym przepisie wymienionych możliwości poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego równoznaczne jest z tym, że stosowane one winny być w określony sposób, a mianowicie począwszy od środka wywołującego najmniejszy skutek aż po środek wywołujący skutek największy. Z tego też powodu dłużnik alimentacyjny ma do wykorzystania w pierwszej kolejności przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożyć tę spłatę na raty, a dopiero

w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie występującej należności (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Gliwicach z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 649/14 – Lex nr 1652809 i Olsztynie z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 635/13 – Lex nr 1390176).

Zwraca się ponadto uwagę, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane

w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności.

Działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 834/12 – Lex nr 1330489 oraz w Poznaniu

z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 894/13 – Lex nr 1396054).

Przykładowo do okoliczności obiektywnych, uzasadniających umorzenie należności

z funduszu alimentacyjnego zalicza się ciężką chorobę uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia, konieczność sprawowania osobistej opieki nad inną osobą, wykluczającą możliwość znalezienia i podjęcia pracy. Do takich okoliczności nie można natomiast zaliczyć pobytu dłużnika alimentacyjnego w zakładzie karnym czy też bezrobocia.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły i rozważyły aktualną sytuację dochodową i rodzinną skarżącego, dochodząc do trafnej konkluzji

o braku podstaw do zastosowania najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Z materiału dowodowego sprawy niniejszej wynika, że skarżący po śmierci matki dziecka – M. Z. przejął opiekę nad córką J., a co za tym idzie spoczywający dotychczas na matce dziecka ciężar jego wychowania i utrzymania. Wbrew przekonaniu skarżącego nie jest to jednak okoliczność nadzwyczajna, a co za tym idzie - usprawiedliwiająca zastosowanie ulgi, bowiem - co jest rzeczą zupełnie naturalną - na rodzicach spoczywają obowiązki dbałości i troski o własne dziecko, opieki, wychowania, a przede wszystkim ponoszenia kosztów utrzymania dziecka, od czego skarżący za życia M. Z. niewątpliwie się uchylał, przenosząc koszty utrzymania własnej córki na państwo i ogół podatników.

Wprawdzie z poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń wynika, że skarżący jest bezrobotny, zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł., to jednak jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację, w jakiej się znajduje, podejmując prace dorywcze, z których co potwierdza sprawozdanie kuratora zawodowego z dnia 22 stycznia 2014 r. jest w stanie osiągnąć kwotę od 2.000 do 3.000 zł miesięcznie. Być może kwoty tego rzędu są zarabiane przez skarżącego nieregularnie, jednakże nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że dysponuje on nieujawnionymi

i nieudokumentowanymi źródłami dochodów, co wynika z prostego zestawienia ponoszonych przezeń stałych miesięcznych wydatków (715,59 zł + wydatki dodatkowe udokumentowane fakturami - 867,22 zł) z kwotą stałych dochodów (710,59 zł = renta rodzinna J. - 434,59 zł + zasiłek rodzinny - 106 zł + dodatek do zasiłku z tytułu samotnego wychowania dziecka – 170 zł).

Jak prawidłowo ustaliły organy orzekające skarżący mieszka wraz córką J. M.

i mamą B.M. w mieszkaniu siostry o powierzchni 53m2, składającym się

z dwóch pokoi i kuchni. Prowadzi z córką odrębne gospodarstwo domowe i partycypuje wspólnie z mamą w kosztach utrzymania mieszkania, nie płacąc siostrze za jego najem. Mama skarżącego mimo, iż utrzymuje się ze stosunkowo niewielkiej emerytury

w wysokości około 1000 zł pomaga mu w opiece nad dzieckiem i finansuje dodatkowe zajęcia córki, gdy skarżącemu brakuje na to środków.

Zgodzić się również trzeba z organami obu instancji, że sytuacja zdrowotna skarżącego nie powinna uzasadniać umorzenia należności, bowiem złamane w grudniu 2014 r. żebro, nie wymagające hospitalizacji i okres zimowy, w trakcie którego skarżący miał ograniczone możliwości zarobkowania, mają charakter przejściowy i nie wykluczają

w przyszłości możliwości podjęcia przezeń stałego zatrudnienia.

Zresztą twierdzeniom skarżącego o złej sytuacji finansowej w okresie zimowym 2014/2015 zdają się przeczyć załączone przezeń faktury: z dnia 12 stycznia 2015 r. na kwotę 300 zł za półkolonie zimowe córki oraz z dnia 7 stycznia 2015 r. za naukę pływania na kwotę 240 zł. Do tego dochodzą jeszcze wskazane przez skarżącego

w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r. lekcje tańca w wysokości 50 zł miesięcznie, lekcje angielskiego w kwocie 300 zł na kwartał, 50 zł miesięcznie na suplementy witaminy D. Trudno też sobie wyobrazić, ażeby koszty te w całości pokryła babcia dziecka bądź też skarżący ze stałych dochodów.

Reasumując sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego, a organ prawidłowo z poszanowaniem reguł określonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. ustalił i rozważył rzeczywistą sytuację dochodową i rodzinną skarżącego, wyjaśniając w motywach podjętego rozstrzygnięcia przesłanki, które zadecydowały o odmowie umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Według sądu błędne jest przekonanie skarżącego, że jego sytuacja, pełnienie roli ojca

i wykonywanie obowiązków z tym związanych, nawet gdy czyni to samodzielnie, po śmierci matki dziecka jest czymś wyjątkowym, zasługującym na szczególne uznanie ze strony organów administracyjnych. Materiał dowodowy sprawy potwierdza, że skarżący dotychczas nie podjął próby skorzystania z innych możliwości spłaty swojego zobowiązania, chociażby na drodze ratalnej, bez konieczności ponoszenia obiektywnie odczuwalnego uszczerbku dla siebie i córki. Nie można bowiem z góry zakładać, że wysokość i ilość rat, które organ powinien ustalić uwzględniając całokształt sytuacji rodzinnej i dochodowej dłużnika, drastycznie pogorszy sytuację małoletniej córki skarżącego.

Z tych względów sąd nie stwierdziwszy podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, zobligowany był oddalić skargę.

O powyższym sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

k.ż.