Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2620/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e, art. 82 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 11, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 9
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 750
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej A. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), oraz art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, z późn. zm., dalej: "u.s.d.g."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocników przedsiębiorcy prowadzącego działalność pod firmą "A." (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję nr [...] dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "dyrektor [...]OW NFZ") z [...] września 2013 r., stwierdzającą, że stanowisko Strony w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej, kiedy w ramach tej działalności wykonywana jest umowa o świadczenie usług- kontrakt menadżerski - jest nieprawidłowe.

Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Strona, reprezentowana przez radców prawnych: dr R. S. i A. N. pismem z [...] września 2013 r., zwróciła się na podstawie art. 10 ust. 1 u.s.d.g., z prośbą o interpretację przepisów prawa. Strona podniosła, że prowadząc działalność gospodarczą, zawarła z C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (dalej również: "Spółka"), umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania - kontrakt menedżerski (dalej: "Umowa"), która jest wykonywana od [...] sierpnia 2013 r. Przedmiotem Umowy jest kierowanie Spółką, oraz zarządzanie jej majątkiem. Przedmiotem działalności prowadzonej przez Stronę jest w szczególności wykonywanie usług zarządzania przedsiębiorstwem. Strona posiada również możliwość wykonywania działalności z zakresu przeprowadzania szkoleń, jednak aktualnie uzyskuje przychody z tytułu wykonywania czynności zarządczych - "kontrakt menedżerski" zawartej ze Spółką.

Umowa zobowiązuje Stronę do kierowania przedsiębiorstwem Spółki oraz zarządzania jej majątkiem, a w szczególności: gospodarowania mieniem Spółki i zapewnienia jego ochrony, współdziałania z pozostałymi organami Spółki, wykonywania uchwał organów Spółki oraz prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej Spółki. Zgodnie z Umową, Strona ponosi odpowiedzialność wobec Spółki i osób trzecich za szkodę wynikłą z podejmowanych przy wykonywaniu Umowy czynności. Zgodnie z Umową, Spółka wskazała siebie jako podmiot, który będzie samodzielnie obliczał i odprowadzał składki na ubezpieczenie zdrowotne jako osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Strona zadała pytanie, czy w powyższych okolicznościach, podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu wyłącznie z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, a tym samym, czy jest zobowiązana do samodzielnego zgłoszenia do ZUS faktu rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz obliczania i przekazywania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Zdaniem Strony przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawierają wyczerpujący katalog źródeł powstania obowiązku składkowego. Tytuł do ubezpieczenia dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, został określony w art. 6 ust. 1 pkt 4. Natomiast tytuł do ubezpieczeń osób prowadzących pozarolniczą działalność wskazany został w art. 6 ust. 1 pkt 5. Przepis art. 8 ust. 6 tej ustawy w sposób wiążący ustala na jej potrzeby, co należy rozumieć przez pojęcie pozarolniczej działalności i kogo uznawać za wykonującego pozarolniczą działalność. Zgodnie z tym przepisem za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Oznacza to, że dla zakwalifikowania danej osoby, jako prowadzącej pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wystarczy sam fakt, że dana osoba prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, nieistotny jest zatem materialnoprawny charakter wykonywanych przez nią czynności, lecz sam fakt prowadzenia działalności. Zatem Wnioskodawca posiadający wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki (dalej: "CEIDG"), w zakresie zarządzania i wykonujący w ramach pozarolniczej działalności umowę, w ramach której świadczy usługi zarządzania, podlega bezwzględnie obowiązkowi składkowemu z tytułu pozarolniczej działalności. Za niedozwolone należy uznać stosowanie podatkowej kwalifikacji źródeł przychodu na potrzeby ustalania tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Strona powołała się na wyroki Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2008 r. sygnatura akt SN I UK 138/08, oraz z 23 czerwca 2009 r. sygn. akt III 24/09, a także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 612/09. Strona podsumowała, że usługa przez nią świadczona w ramach pozarolniczej działalności nie stanowi odrębnego od tej działalności tytułu do ubezpieczeń społecznych, co powoduje, że płatnikiem składek nie powinna być w tym przypadku Spółka.

Dyrektor [...]OW NFZ w decyzji z [...] września 2013 r. wydanej na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 w związku z art. 109a i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e ustawy o świadczeniach oraz art. 10 u.s.d.g., w związku z art. 104 § 1 K.p.a. podniósł, że w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, ustawodawca wskazał krąg osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnymi, którymi są m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, które spełniają warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, użyte w niej określenie osoby prowadzącej działalność, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 tej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m. in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Zdaniem organu z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi z obydwu tych tytułów. W konsekwencji podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z każdego ze wskazanych powyżej tytułów.

Na tej podstawie organ I instancji uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.

Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie Strony z [...] października 2013 r., w którym powtórzyła swoje stanowisko zawarte we wniosku z [...] września 2013 r., całkowicie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji powtarzając argumentację oraz przepisy prawa powołane przez Dyrektora [...]OW NFZ, stwierdzając, że osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi z obydwu ww. tytułów, a skoro tak, to w konsekwencji podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z każdego z tych tytułów. Organ II instancji wzmocnił swoją argumentację, odwołując się do regulacji zawartej w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: "ustawa o podatku dochodowym"). Organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym, jednym z warunków zaliczenia przychodów do źródła, jakim jest działalność gospodarcza, stanowi niezaliczenie ich zarazem do przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 tejże ustawy. Przychody uzyskiwane z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menadżerskich lub umów o podobnym charakterze są, z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym, zaliczane do źródła, jakim jest działalność wykonywana osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, co wynika z przepisu art. 13 pkt 9. Taka regulacja oznacza zaś, że nie ma możliwości kwalifikowania przychodów uzyskiwanych z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menadżerskich lub umów o podobnym charakterze do źródła innego aniżeli działalność wykonywana osobiście, w szczególności do przychodów z działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się na równi z przychodami z tytułu wykonywanych umów zlecenia, umów o dzieło, przychody uzyskiwane z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menadżerskich lub umów o podobnym charakterze. Z uwagi na powyższe dla menedżera posiadającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i jednocześnie mającego zawartą umowę kontraktu menedżerskiego - przychód uzyskiwany z tej umowy dla potrzeb opłacania podatku dochodowego jest traktowany jako przychód z działalności wykonywanej osobiście.

Prezes NFZ przywołał również orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2007 r. sygn. akt K 11/06, odnoszące się do regulacji powyższej kwestii w ustawie o podatku dochodowym.

Ostatecznie Prezes NFZ doszedł do wniosku, że Skarżąca, wykonująca pracę na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, tj. umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami K.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia - podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lipca 2014 r., zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ w całości,wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:

1. art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e ustawy o świadczeniach, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, iż umowa kontraktu menedżerskiego, zawarta w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, jest traktowana jako odrębny tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych - jako zlecenie, a nie jako umowa wykonywana w ramach tejże działalności gospodarczej, co skutkuje zaistnieniem dla wykonującej ją osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą obowiązku podwójnego odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, podczas gdy prawidłowa interpretacja winna prowadzić do przyjęcia, iż w tej sytuacji winna być odprowadzana wyłącznie jedna składka na ubezpieczenia społeczne oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;

2. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, iż przywołaną regulacją objęte są również kontrakty menedżerskie, zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. prowadzonej w oparciu o wpis do CEIDG, podczas gdy prawidłowa interpretacja winna prowadzić do wniosku, iż regulacja ta obejmuje jedynie umowy, które nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. dotyczą realizacji czynności niezwiązanych z prowadzoną działalnością;

3. art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 11 K.p.a. oraz art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego wydanej decyzji, z uwagi na fakt, iż organ II instancji pominął w zasadzie w całości wywód prawny, który przedstawił Skarżący, w szczególności zaś stanowiska wynikające z przywołanych orzeczeń sądowych oraz poglądów doktryny, nie przedstawiając własnej oceny w tym zakresie, a jedynie swoje końcowe stanowisko, które pozostaje niezgodne z przywołanymi orzeczeniami oraz poglądami doktryny.

W uzasadnieniu skargi, Skarżąca powtórzyła swoją argumentację zawartą we wniosku z [...] września 2013 r. Uzasadniając zarzuty proceduralne, Skarżąca wskazała, że zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, aby Prezes NFZ dokonał dokładnej analizy i w jasny oraz zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Tym samym organ naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 K.p.a. Zasada ta zobowiązuje bowiem organ do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Celem tej zasady jest przekonanie adresata decyzji do tego by wykonał ją dobrowolnie i bez konieczności stosowania środków przymusu.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy organy obu instancji prawidłowo uznały, że w przypadku gdy dana osoba prowadząca działalność pozarolniczą i jednocześnie wykonująca umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartą w ramach tej pozarolniczej działalności, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zarówno z tytułu wykonywania obowiązków menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartej w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, jak z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w ramach której osoba ta wykonuje obowiązki menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania.

Stanowisko powyższe, organy orzekające w niniejszej sprawie zajęły w odpowiedzi na pytanie Skarżącej: "Czy w przedstawionym stanie faktycznym, Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług zarządzania, który zawarł ze Spółką umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania (tzw. kontrakt menedżerski), podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu wyłącznie z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, a tym samym, czy to Wnioskodawca jest zobowiązany do samodzielnego zgłoszenia do ZUS faktu rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz obliczania i przekazywania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności".

Rozpoznając niniejszą sprawę należy podkreślić dwie kwestie istotne w stanie faktycznym będącym przedmiotem pytania Strony przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Z opisu stanu faktycznego wynika zatem, że przychód uzyskiwany z zarządzania spółką w związku z zawartym kontraktem menedżerskim jest jedynym przychodem Strony uzyskiwanym z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto z opisu stanu faktycznego nie wynika aby Strona, zarządzając spółką w związku z zawartym kontraktem menedżerskim w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, była również członkiem zarządu zarządzanej spółki.

Sąd zgadza się z organami orzekającymi w sprawie, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, a także świadczenie usług w zakresie zarządzania w związku z zawartym kontraktem menedżerskim, stanowią odrębne tytuły objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Powyższe jednoznacznie wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c i lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, lub ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Umową o świadczenie usług, o której mowa w art. 750 K.c., do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, jest przedmiotowa umowa (kontrakt menedżerski), zawarta przez Stronę z C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., której przedmiotem jest kierowanie Spółką, oraz zarządzanie jej majątkiem. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 12 listopada 2014 r., sygn. akt I UK 126/14, za wyrokiem Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I PKN 776/00 (OSNP 2004 nr 6, poz. 94): "(...) co do świadczenia usług w ramach tzw. kontraktu menedżerskiego w praktyce utrwaliło się wydzielenie takich umów w ramach umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.). Ich teść obejmuje obowiązek starannego działania, jednak w kształcie niepokrywającym się z definicją żadnej umowy regulowanej w kodeksie cywilnym, jak też w innych ustawach, zatem jako nienazwane umowy prawa cywilnego ujmowane są jako zawierane między samodzielnym podmiotem – zarządcą a przedsiębiorcą zlecającym zarządzanie, mając za przedmiot zarządzanie cudzym przedsiębiorstwem w imieniu przedsiębiorcy (rzadziej w imieniu własnym), na rzecz i w interesie przedsiębiorcy zlecającego oraz na jego rachunek i ryzyko. Umowę o zarządzanie wyróżnia głównie to, że jej zawarcie powoduje przeniesienie przez właścicieli przedsiębiorstwa na osobę zarządzającą (menedżera) uprawnień do samodzielnego podejmowania czynności faktycznych i prawnych dotyczących zarządzania przedsiębiorstwem, a to oznacza samodzielność w zakresie kierowania, swobodę w wyborze sposobu zarządzania, możliwość wykorzystania dotychczasowych kontaktów handlowych, doświadczenia zawodowego, umiejętności organizacyjnych, reputacji oraz własnego wizerunku".

Definiując osobę prowadzącą działalność pozarolniczą, art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, odsyła do art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z pkt 1 tego przepisu wynika, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. W świetle natomiast art. 2 u.s.d.g., działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

W opisie stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Strona prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG, w zakresie zarządzania, a za wykonywanie czynności zarządzania otrzymuje wynagrodzenie stałe miesięczne oraz premię roczną. Żadne przepisy u.s.d.g., czy też ustawy o świadczeniach jak i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie wykluczają możliwości wykonywania świadczenia w zakresie zarządzania na podstawie kontraktu menedżerskiego w ramach działalności gospodarczej. Oznacza to, że świadczenie usług w zakresie zarządzania Spółką w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mieści się w definicji działalności gospodarczej, o której mowa w art. 2 u.s.d.g., a co za tym idzie, w świetle art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, Skarżąca jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach.

Przypomnieć należy, że ze zdania pierwszego art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Jak wynika natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osobami z nimi współpracującymi; osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Prezes NFZ zatem, w zaskarżonej decyzji doszedł do wniosku, że skoro dana osoba spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniom społecznym z obydwu tytułów, to w konsekwencji podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z obu tytułów.

Sąd zauważa jednak, że w przypadku świadczenia usług w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przedmiotowa kwestia nie jest taka jednoznaczna na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że osoba świadcząca usługi w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W przywołanym wyżej wyroku Sądu Najwyższego z 12 listopada 2014 r., sygn. akt I UK 126/14, Sąd wskazał, że: "Powierzenie zarządzania przedsiębiorstwem w sposób odpowiadający umowie o świadczenie usług może nastąpić na podstawie umowy menedżerskiej zawieranej z osobą fizyczną osobiście lub z taką osobą w ramach prowadzonej przez nią działalności objętej wpisem do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie zarządzania. Gdy umowa jest zawierana między przedsiębiorcami i w związku z tym czynności związane z zarządzaniem realizowane są w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, nic nie stoi na przeszkodzie, by osoba prowadząca taką działalność podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako przedsiębiorca (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Taki wniosek wypływa z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 r., I UK 138/08 (OSNP 2010 nr 11–12, poz. 144). Także poprzednio Sąd Najwyższy uwzględniał spełnianie usług zarządczych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jeżeli było powiązane z otrzymywaniem honorarium na podstawie faktury VAT i z samodzielnym uiszczaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2003 r., I PK 10/03, niepubl.). Ta linia orzecznictwa utrwaliła się w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2009 r., III UK 24/09 (niepubl.) i z dnia 11 sierpnia 2009 r., III UK 31/09 (niepubl.) i jest podzielana przez skład Sądu Najwyższego rozpoznający niniejszą sprawę. Prowadzenie działalności gospodarczej jako tytuł ubezpieczenia w takich wypadkach wyprzedza i pochłania wykonywanie umowy menadżerskiej, stąd przedsiębiorca zawierający w ramach prowadzonej działalności umowę o świadczenie usług (umowę gospodarczą) z własnych środków finansuje składki na ubezpieczenie społeczne, emerytalne i rentowe na ogólnych zasadach ubezpieczenia wynikającego z prowadzenia działalności gospodarczej".

Na gruncie ustawy o świadczeniach, przedmiotową kwestię, w ocenie Sądu należy rozstrzygnąć w oparciu o regulację art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którą w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, w przypadku natomiast, gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Przytoczone przepisy normują sytuację zbiegu dwóch lub większej liczby tytułów do objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, określając w jaki sposób opłacana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku takiego zbiegu. Z przepisów tych jednak wynika, że zbieg dwóch lub większej liczby tytułów do objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym występuje wówczas, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego lub z tytułów tego samego rodzaju uzyskuje więcej niż jeden przychód. Tylko wówczas składka na ubezpieczenie zdrowotne może być opłacana z kilku tytułów odrębnie. W przedmiotowej sprawie natomiast, z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że Strona uzyskuje tylko jeden przychód z obu tytułów do objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e ustawy o świadczeniach, świadcząc usługę w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, co zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, że nie ma też podstaw prawnych do przyjęcia, że Strona uzyskując jeden przychód podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i opłacała składki, zarówno z tytułu wykonywania obowiązków menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartej w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, jak z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w ramach której osoba ta wykonuje obowiązki menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania.

W ocenie Sądu w opisanej sytuacji, gdy ubezpieczony uzyskuje przychód z tytułu świadczenia usługi w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem na podstawie kontraktu menedżerskiego zawartego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie uzyskując przychodów z innych tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, jak i więcej niż jeden przychód z tytułów tego samego rodzaju, zasadna jest argumentacja zastosowana przez Sąd Najwyższy na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy zatem przyjąć, że w sytuacji tej, gdy umowa jest zawierana między przedsiębiorcami i w związku z tym czynności związane z zarządzaniem realizowane są w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, nic nie stoi na przeszkodzie, by osoba prowadząca taką działalność podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu jako przedsiębiorca. Jak bowiem wcześniej wskazano, żadne przepisy u.s.d.g., czy też ustawy o świadczeniach jak i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie wykluczają możliwości wykonywania świadczenia w zakresie zarządzania na podstawie kontraktu menedżerskiego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Sąd stwierdza, że nieuprawnione jest w niniejszej sprawie odwołanie się Prezesa NFZ w zaskarżonej decyzji do regulacji prawnej zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 13 pkt 9). Zarówno ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i ustawa o świadczeniach zawiera w przedmiotowej sprawie całościową regulację i nie zawiera odwołań do systemu podatkowego. Trudno zatem przyjąć, aby przepisy podatkowe były podstawą rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Sąd nie widzi również uzasadnienia dla zastosowania pomocniczo analogi do regulacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że wyodrębnienie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalności wykonywanej osobiście, a w jej ramach również kontraktów menedżerskich z działalności gospodarczej oznacza, że przychód uzyskiwany w związku z realizacją kontraktu menedżerskiego, podlega jednorazowemu opodatkowaniu z tytułu działalności wykonywanej osobiści. Tymczasem odwołanie się Prezesa NFZ do regulacji podatkowej, doprowadziło go do wniosku, iż jeden przychód uzyskiwany z tytułu świadczenia usługi w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem na podstawie kontraktu menedżerskiego zawartego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podlega dwukrotnemu odprowadzeniu składki na ubezpieczenia zdrowotne, raz z tytułu świadczenia usług zarządzania przedsiębiorstwem, drugi raz z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że organy obu instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę naruszyły art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e, w związku z art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, jak również art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 2 u.s.d.g., poprzez ich błędną wykładnię przyjmując, że w niniejszej sprawie, w przypadku gdy dana osoba prowadząca działalność pozarolniczą i jednocześnie wykonująca umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartą w ramach tej pozarolniczej działalności, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zarówno z tytułu wykonywania obowiązków menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartej w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, jak z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w ramach której osoba ta wykonuje obowiązki menedżera na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej przez Sąd interpretację wskazanych przepisów prawa materialnego.

Sąd nie stwierdza zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całości wywodów prawnych Skarżącej, w szczególności stanowiska wynikającego z przywołanych orzeczeń sądowych oraz poglądów doktryny, nie przedstawiając własnej oceny. Uzasadnienie wprawdzie jest wadliwe, jednak na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Organ jednak mimo przyjęcia błędnego stanowiska, przedstawił własny pogląd w sprawie. Całość wywodu jednoznacznie wskazuje, że organ nie zgadza się ze stanowiskiem Skarżącej, jak i stanowiskiem wynikającym z przywołanych orzeczeń, co samo w sobie nie może stanowić uchybienia proceduralnego. Przedstawiona argumentacja, pozwala natomiast poznać przesłanki, którymi kierował się organ dokonując interpretacji, mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa. W związku z tym Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.