Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2490/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

P.P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] października 2012r. orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. w sprawie przyznania zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2011r. w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zabiegi [...].

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. P.P. zwróciła się o pomoc na pokrycie w styczniu 2011 r. części kosztów leków i leczenia (zabiegi [...]) w kwocie [...]zł. W toku postępowania organ ustalił, że wniskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...] zł. Ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2011 r. wystawione przez lekarza [...] potwierdza, że z powodu schorzeń kręgosłupa oraz urazu barku wnioskodawczyni wymaga rehabilitacji - masażu kręgosłupa oraz zabiegów fizjoterapeutycznych. W styczniu i w lutym 2011 r. P.P. była rehabilitowana w ramach NFZ. W dacie badania sprawy przez organ pierwszej instancji aktualnie oczekiwała - w ramach NFZ - na masaż z kinezyterapią w terminie od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r., a także fizykoterapię od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 roku.

Organ ustalił, iż w przychodniach rehabilitacyjnych w Dzielnicy [...] i [...] koszt standardowego częściowego masażu kręgosłupa, trwającego 25 minut, wynosił 50,00 zł, a koszt standardowego masażu całościowego, trwającego 50 minut wynosił 80,00 zł. Ponieważ P.P. deklarowała, że korzysta z rehabilitacji w ramach ubezpieczenia zdrowotnego przez dwa tygodnie w miesiącu, w ocenie organu uzasadnionym było udzielenie pomocy na pozostałą część miesiąca, tj. na kwotę [...]zł. Pomoc finansowa na zakup dwóch masaży miesięcznie w cenie odpowiadającej wysokości zakupu masażu poza ubezpieczeniem w placówkach NFZ organ uznał za wystarczające do zgłoszonej potrzeby rehabilitacji, jako uzupełnienie limitu NFZ, gdyż wnoskodawczyni jest osobą ubezpieczoną i w pierwszej kolejności powinna wykorzystać swoje uprawnienia i skorzystać z zabiegów rehabilitacyjnych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.

W związku z tym decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] organ przyznał pomoc w formie zasiłku celowego na styczeń 2011 r. w wysokości [...]zł z przeznaczeniem na zabiegi rehabilitacyjno - medyczne.

Decyzja wydana w tej sprawie w dniu [...] marca 2011r. została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2011r. W wyniku skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd wyrokiem sygn. akt I SA/Wa/1279/11 z dnia 16 grudnia 2011 r. uchylił obie decyzji wskazując, że organ drugiej instancji nie sprawdził, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami aby przyznać skarżącej zasiłek celowy w kwocie oczekiwanej oraz ile osób i w jakiej wysokości taką pomoc otrzymało.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji, wskazał dodatkowo, że we wniosku z dnia [...] stycznia 2011r. P.P. wniosła o przyznanie zasiłku celowego w wys. [...] zł na pokrycie części kosztów zakupu leków i leczenia. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że w okresie styczeń-luty 2011r. skierowano wnioskodawczynię tylko na fizjoterapię. Tym nie mniej pomiędzy zabiegami była dwutygodniowa przerwa, a z zaświadczenia lekarskiego w dnia [...] stycznia 2010r. wynika zalecenie m.in. raz w tygodniu, to udzielenie pomocy na dwa masaże jest w ocenie organu uzasadnione. Mając na względzie, że koszt częściowego masażu wynosił w tym czasie 50 zł i całościowego 80 zł, to przyznanie pomocy w wys. [...] zł jest adekwatne do potrzeb.

Organ wskazał także, że na miesiąc styczeń 2011r. przyznano wnioskodawczym zasiłki na łączną wysokość [...] zł. W okresie tym z zasiłków celowych korzystało 55 osób. Wysokość najniższego zasiłku wyniosła 22,37 zł a najwyższa 405 zł. Średnia wysokość zasiłku wyniosła 213,68 zł. W dniu 2 października 2012r. wpłynęło pismo organu pierwszej instancji, z której wynika, że P.P. w 2010r. otrzymała pomoc finansową w łącznej wysokości [...]zł plus składki na ubezpieczenie zdrowotne w tym zasiłki celowe na łączną kwotę 5 120, 80 zł a w 2011r. otrzymała pomoc finansową w łącznej wysokości [...]zł plus składki na ubezpieczenie zdrowotne w tym zasiłki celowe na łączna kwotę [...]zł. W 2011r. Ośrodek dysponował kwotą [...]zł na pomoc w formie zasiłków celowych, średnia wysokość zasiłku celowego w 2011r. wyniosła 178,76 zł, skorzystało z tej formy pomocy 1 419 osób.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. w sprawie przyznania zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2011r. w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zabiegi [...].

Organ odwławczy wskazał, że P.P. objęta jest pomocą społeczną w formie zasiłków celowych w bardzo szerokim zakresie. Średnia wysokość zasiłku celowego jej przyznanego w 2010r. wyniosła [...] zł a w 2011r. [...] zł. Kwoty te ponad dwukrotnie i trzykrotnie przekraczają kwotę średniego zasiłku celowego wypłacanego osobom potrzebującym w 2011r. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe i uzupełniające, przebieg postępowania został odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji, wyjaśniona też została podstawa prawna i motywy podjętego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy zdaniem organu odwoałwczego nie można, zarzucić organowi, że przekroczył granice uznania w niniejszej sprawie.

P.P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Decyzjom zarzucała:

1. powołanie składu kolegium nie zgodne z dobrymi obyczajami;

2. wydanie ich przez kolegium w oparciu o "[...] odwołanie Pani A. P. [...]"oraz na podstawie "Pismem z dnia 05.09.2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zwróciło się z prośbą do organu I instancji o uzupełnienie akt sprawy o informacje: 1. z jakich form pomocy i w jakiej łącznej wysokości korzystała Pani A. P. w 2010 i w 2011r. [...]",

3. brak wiarygodności i rzetelności kolegium w dążeniu do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego;

4. wydanie ich przez kolegium z rażącym naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., co podlega uwarunkowaniom art. 160 k.p.a.;

Ponadto skarżca zarzucała Samorzadowemu Kolegium Odwoławczemu:

1. nie rozpatrzenie sprawy w zakreślonym terminie przez k.p.a.;

2. nie rozpatrzenie odwołania skarżącej w oparciu o Kartę Praw Osób Niepełnosprawnych poprzez zabezpieczenie społeczne uwzględniające konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów wynikających z niepełnosprawności spowodowanej przez bezmyślnego kierowcę - funkcjonariusza publicznego;

3. rażące naruszenie art. 38, 68 i 69 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej;

4. rażące naruszenie Konwencji ONZ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie miała uzasadnionych podstaw.

Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności, a organ związany jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisami ustawy o pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.7 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz art. 3 ust. 4 ustawy stanowiący, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. P.P. zwróciła się o pomoc na pokrycie w styczniu 2011 r. części kosztów leków i leczenia (zabiegi [...]) w kwocie [...] zł. W toku postępowania organ ustalił, że wniskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...]zł. Ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2011 r. wystawione przez lekarza rehabilitacji medycznej potwierdza, że z powodu schorzeń kręgosłupa oraz urazu barku wnioskodawczyni wymaga rehabilitacji - masażu kręgosłupa oraz zabiegów fizjoterapeutycznych. W styczniu i w lutym 2011 r. P.P. była rehabilitowana w ramach NFZ. W dacie badania sprawy przez organ pierwszej instancji aktualnie oczekiwała - w ramach NFZ - na masaż z kinezyterapią w terminie od 23 marca 2011 r. do 1 kwietnia 2011 r., a także fizykoterapię od 4 kwietnia 2011 r. do 18 kwietnia 2011 roku.

Organ pierwszej instancji ustalił, iż w przychodniach rehabilitacyjnych w Dzielnicy [...] i [...] koszt standardowego częściowego masażu kręgosłupa, trwającego 25 minut, wynosił 50,00 zł, a koszt standardowego masażu całościowego, trwającego 50 minut wynosił 80,00 zł. Ponieważ P.P. deklarowała, że korzysta z rehabilitacji w ramach ubezpieczenia zdrowotnego przez dwa tygodnie w miesiącu, w ocenie organu uzasadnionym było udzielenie pomocy na pozostałą część miesiąca, tj. na kwotę [...]zł. Pomoc finansowa na zakup dwóch masaży miesięcznie w cenie odpowiadającej wysokości zakupu masażu poza ubezpieczeniem w placówkach NFZ organ uznał za wystarczające do zgłoszonej potrzeby rehabilitacji, jako uzupełnienie limitu NFZ, gdyż wnoskodawczyni jest osobą ubezpieczoną i w pierwszej kolejności powinna wykorzystać swoje uprawnienia i skorzystać z zabiegów rehabilitacyjnych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.

Ponadto, organy zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego zawartymi w uzasadnieniu do wyroku z dnia 16 grudnia 2011r. ustaliły czy organ pierwszej instancji nie dysponował środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącej zasiłek celowy w kwocie wyższej niż wynika to z decyzji.

Organy ustaliły, że na miesiąc styczeń 2011r. przyznano wnioskodawczyni zasiłki na łączną wysokość [...] zł. W okresie tym z zasiłków celowych korzystało 55 osób. Wysokość najniższego zasiłku wyniosła 22,37 zł a najwyższa 405 zł. Średnia wysokość zasiłku wyniosła 213,68 zł. z powyższego wynika, że wnioskodawczyni znajduje się w górnym pułapie przyznawanych zasiłków. P.P. w 2010r. otrzymała pomoc finansową w łącznej wysokości [...]zł plus składki na ubezpieczenie zdrowotne w tym zasiłki celowe na łączną kwotę [...]zł a w 2011r. otrzymała pomoc finansową w łącznej wysokości [...] zł plus składki na ubezpieczenie zdrowotne w tym zasiłki celowe na łączna kwotę [...]zł. W 2011r. Ośrodek dysponował kwotą 2 858 695 zł na pomoc w formie zasiłków celowych, średnia wysokość zasiłku celowego w 2011r. wyniosła 178,76 zł, skorzystało z tej formy pomocy 1 419 osób.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz prawidłowo go oceniły. Organy działały zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie uchybiły również zasadom postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz celom tej pomocy wskazanym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. Nie można im, zatem skutecznie postawić zarzutu arbitralności przy podejmowaniu decyzji.

Skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekającego w przedmiotowej sprawie był zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami a sama zbieżność nazwisk nie stanowi podstawy do wyłączenia członka Kolegium od rozpoznawania sprawy.

Podniesiony natomiast zarzut odnoszący się do przewlekłego prowadzenie przez Kolegium postępowania wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy wyznaczonej zaskarżonym aktem i nie może być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszym postępowaniu. Zwalczanie stanu bezczynności, czy też przewlekłości prowadzonego postępowania służy, bowiem odrębna skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Nie znajdował uzasadnienia zarzut skarżącej naruszenia art. 38, 68 i 69 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W Polsce szeroko został rozwinięty system ubezpieczeń zdrowotnych, a także system opieki zdrowotnej, obejmujący osoby niezależnie od wieku, zawodu, wykonywanej pracy itp. System ochrony zdrowia jest oparty na świadczeniu opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Ten szeroki dostęp do opieki zdrowotnej finansowanej przez państwo Konstytucja utrzymuje. Stąd każdemu, niezależnie od jego sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń publicznej służby zdrowia. Jest to zasada generalna, natomiast warunki i zakres udzielanych świadczeń określa ustawa (Wiesław Skrzydło, Komentarz do art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, LEX Omega). Organy działały w przedmiotowej sprawie właśnie na podstawie ustawy określającej warunki i zakres przyznawania spornego świadczenia i w tym zakresie nie naruszyły obowiązujących przepisów. Podobnie, nie wystąpiło w sprawie naruszenie Karty Praw Osób Niepełnosprawnych czy jakiejkolwiek Konwencji ONZ ratyfikowanej przez RP.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.