Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 804/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 4  ust. 1  pkt 1,  ust. 2,  ust. 11, 12
journal: Dz.U. 2007 nr 230 poz 1694
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym za rok 2016 uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., zwany dalej: "kierownikiem MOPS" w odpowiedzi na wniosek M. C., zwanego dalej: "skarżącym", z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożony w Dziale Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym za rok 2016 poinformował, iż w roku bieżącym nie ma możliwości udzielenia dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym. Dodał, że limit środków finansowych w 2016 r. nie pozwolił na udzielenie pomocy skarżącego i ok. 600 innych wnioskodawców.

Skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwane dalej również: "organem odwoławczym", które postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 862/16, uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego.

Następnie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w ww. piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. kierownika MOPS, uznając je zgodnie ze stanowiskiem WSA w Bydgoszczy zawartym w ww. wyroku, za decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, który wydał w dniu [...] sierpnia 2017 r. decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu od ww. decyzji wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący domagał się przyznania dofinansowania na wskazany cel w wymaganej prawem wysokości i wydania decyzji w tym przedmiocie. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że w jego rodzinie są trzy osoby niepełnosprawne, w tym syn wymagający całodobowej opieki, dlatego wyjazd na turnus rehabilitacyjny jest możliwy tylko pod warunkiem, że wszyscy troje będą mogli z niego skorzystać w tym samym terminie.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem. Przeciętny miesięczny dochód netto za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku wynosił na osobę [...] zł. Na podstawie Wyroku Sądu Rejonowego w B. VII Wydziału Prac i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2011 r. stwierdzono, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe.

Ustalono, że wysokość środków finansowych PFRON przeznaczonych na realizację tego zadania wynosi 400.000 zł a kwota wnioskowana przez wszystkie osoby niepełnosprawne w sprawie dofinansowania w turnusie rehabilitacyjnym wynosi 913.920 zł., w związku z czym przyjęto, że dofinansowanie w roku 2016 otrzymają osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat, osoby niepełnosprawne w wieku powyżej 16 do 24 lat, które jednocześnie pobierają naukę, a także osoby niepełnosprawne dorosłe posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zainteresowany został poinformowany, że w oparciu o takie kryteria dofinansowanie otrzymało 485 osób wraz z opiekunami, na łączną kwotę 400.000 zł, wydatkowanie środków zostało zatem zakończone i rozliczone w dniu 31 grudnia 2016 r. Dofinansowanie otrzymały wyłącznie osoby niepełnosprawne spełniające powyższe kryteria.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi skarżącego, wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 347/18, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, że oceny sytuacji społecznej osoby niepełnosprawnej i jej potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych dokonuje pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych. lecz w aktach administracyjnych nie ma dokumentu, z którego wynikałoby, że powyższy wymóg został spełniony. Wytknięto, że w decyzjach organów obu instancji nie odniesiono się w ogóle do sytuacji społecznej skarżącego i jego potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych, które powinny być ocenione przez pracownika socjalnego lub specjalistę do spraw społecznych. Wobec tego samo stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji, że skarżący radzi sobie z wypełnianiem ról społecznych, jest zaradny w działaniach dotyczących swoich spraw, jak i pozostałych członków rodziny, uznano za niewystarczające.

Zarzucono, że obydwa organy nie odniosły się w ogóle do przepisu § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r., w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 r., poz. 1694), zwanego dalej: "rozporządzeniem", przyznającego organowi kompetencję do tego, aby w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu ograniczyć przyznanie dofinansowania: albo w zakresie wysokości świadczenia (nie więcej niż o 20%) albo jego częstotliwości (raz na dwa lata). Podniesiono, że w sytuacji, gdy powodem odmowy przyznania skarżącemu dofinansowania było jedynie wyczerpanie środków finansowych, obowiązkiem organu było podanie przyczyn nieskorzystania z możliwości zmniejszenia dofinansowania i zwiększenia liczby osób uprawnionych do jego otrzymania. W konsekwencji organ naruszył także § 6 ust. 3 rozporządzenia.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], Na podstawie art. 35a ust.1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2018, poz. 511), art. 7, 77 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), zwanej dalej: "k.p.a.", i § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, § 5 ust. 10-13 oraz § 6 ust. 1-4 rozporządzenia, w związku z uchwalą Nr XXVII/491/16 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 23 marca 2016r. w sprawie określenia zadań z zakresu rehabilitacji osób niepełnosprawnych które finansowane będą z zaliczki przekazywanej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie w roku 2016, zwaną dalej: "uchwałą nr XXVII/491/16" odmówił skarżącemu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym za rok 2016.

Powyższe rozstrzygnięcie, organ I instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:

W dniu [...] kwietnia 2016r. skarżący złożył wniosek o dofinansowanie, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej: PFRON, uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w roku 2016.

Z powodu ograniczonych środków finansowych PFRON, przy uwzględnieniu Uchwały Nr XXVII/491/16, przyjęto zasadę, że do wyczerpania środków finansowych przedmiotowe dofinansowania będą udzielane osobom niepełnosprawnym w wieku do lat 16 oraz uczniom i studentom niepracującym w wieku do 24 lat, a także dorosłym osobom niepełnosprawnym legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub równoważne), które w ogóle nie korzystały z przedmiotowego dofinansowania. W następnej kolejności dofinansowanie mogły otrzymać osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, które nie otrzymały dofinansowania do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym w latach poprzednich (od jak najpóźniejszego). Elementem branym pod uwagę była również sytuacja społeczna i potrzeby osób niepełnosprawnych spełniających powyższe kryteria oraz wpływ ich niepełnosprawności na możliwość realizacji kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. W celu udzielenia dofinansowań jak największej liczbie wnioskodawców zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia, obniżono kwotę dofinansowań o 20% kwoty bazowej, dla wszystkich osób, które otrzymały i dofinansowanie, lecz pomimo tych działań, limit środków finansowych w roku 2016 nie pozwolił na udzielenie pomocy dla skarżącego i prawie 600 innych wnioskodawców.

W toku ponownego postępowania organ I instancji ustalił, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe. Gospodarstwo domowe składa się z 3 osób. Przeciętny miesięczny dochód netto obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku wyniósł na osobę [...] zł. Wniosek lekarski o skierowanie na turnus rehabilitacyjny zawierał adnotację o dysfunkcji organizmu skarżącego bez wskazania o konieczności pobytu na turnusie rehabilitacyjnym opiekuna osoby niepełnosprawnej.

W toku obecnego postępowania dokumentacje uzupełniono o opinię specjalisty pracy socjalnej, pracownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej Wyżyny w B. , w sprawie funkcjonowania społecznego wnioskodawcy. Stwierdzono, że: pełni role społeczne jako mąż, ojciec i pracownik. Samodzielnie załatwia sprawy urzędowe, utrzymuje kontakty z rodziną, dokonuje zakupów. Korzysta również z Internetu, telewizji i telefonu. Pracuje w domu przy komputerze. Jest osobą niepełnosprawną w pełni samodzielną.

W dniu [...] marca 2016r. Rada Miasta Bydgoszczy w uchwale nr XXVII/491/16 określiła limit finansowy na realizację zadania polegającego na udzielaniu osobom niepełnosprawnym dofinansowań do uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych na kwotę 400.000,00zł. W roku 2016 wnioski złożyło 1240 osób niepełnosprawnych na kwotę 913920,00zł. Udzielono 485 dofinansowań na łączną kwotę 400.000,00 zł, co spowodowało wyczerpanie środków finansowych. Wydatkowanie środków na zadania z roku 2016 zostały zakończone i rozliczone w dniu 31.12.2016r.

Wyczerpanie środków finansowych nie pozwoliło na możliwość dofinansowania części osób niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz wszystkich osób które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Zdaniem organu art. 10 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511), zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji", przyznaje osobie niepełnosprawnej jedynie uprawnienia do ubiegania się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie. Spełnienie wszystkich przesłanek określonych w w/w ustawie nie skutkuje przyznaniem dofinansowania. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu wyroku sygn. akt I SA/Kr 410/17 z dnia 20 czerwca 2017r.: ..."przyznając dofinansowanie w ramach pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. To daje organowi prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Trzeba pamiętać, że organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia."

Uwzględniono również fakt, że sytuacja finansowa Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w roku 2018 pozwoliła na udzielenie skarżącemu dofinansowania do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym, ze środków PFRON w roku 2018.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wniósł o przyznanie odwołania w pełnej wysokości, podnosząc, że organ I instancji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, z rażącym naruszeniem prawa (postanowienie SKO z dn. [...] maja 2019 r. -[...], co spowodowało wysoką szkodę materialną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 10e, 35a ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o rehabilitacji, w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 2 pkt 2, § 5 ust. 10-13, § 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia, w zw. z uchwałą Nr XXVII/491/16, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 347/18, uzupełniono dokumentację o opinię specjalisty pracy socjalnej, z której wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, wymagającą wsparcia i pomocy innych osób we wszystkich czynnościach życiowych, porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego. Prowadzi gospodarstwo domowe, wspólnie z rodzicami, tworząc trzyosobową rodzinę.

Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe. Gospodarstwo domowe składa się 3 osób. Przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie z kwartału poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł [...] zł.

W celu udzielenia dofinansowań jak największej ilości wnioskodawców, wysokość wszystkich dofinansowań obniżono zgodnie z § 6 ust. 3 cyt. rozporządzenia. W uchwale nr XXVII/491/16 określono limit finansowy na realizację zadania polegającego na udzielaniu osobom niepełnosprawnym dofinansowania do uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych na kwotę 400.000,00 zł.

W związku z rozporządzeniem przyjęto zasadę, że dofinansowanie (do wyczerpania przewidzianych środków) mogą otrzymać osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat w wieku do 24 lat, uczące się i niepracujące, bez względu na stopień niepełnosprawności oraz osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniem niepełnosprawności, które nie korzystały z dofinansowania w latach poprzednich. W celu udzielenia dofinansowań, jak największej ilości wnioskodawców wysokości wszystkich dofinansowań została obniżona, zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Negatywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącego jest konsekwencją braku wystarczających środków finansowych przeznaczonych na ten cel przez Radę Miasta Bydgoszczy i zastosowania kryteriów określonych w uchwale nr XXVII/491/16. Zastosowane kryteria odpowiadają zasadom określonym w rozporządzeniu, o jakich mowa w § 5 ust. 11 i ust. 12 ww. rozporządzenia. Powyższe oznacza, że przyjęte przez organ kryteria były zgodne z prawem i nie wychodziły poza ograniczenia przewidziane w przepisach tego rozporządzenia.

Art. 10 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji przyznaje osobie niepełnosprawnej jedynie uprawnienie do ubiegania się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie. Spełnienie wszystkich przesłanek, określonych w ustawie nie skutkuje obowiązkiem przyznania dofinansowania jak również nie rodzi po stronie wnioskodawcy roszczenia o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W 2016 r., jak wyżej wskazano, na realizację zadania dotyczącego uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym przeznaczono 400000,00 zł, co pozwoliło przyznać dofinansowanie grupie 485 osób. W roku 2016 wpłynęło do organu 1240 wniosków. W praktyce więc dofinansowanie otrzymały głównie dzieci i młodzież do 16 lat; osoby w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności oraz osoby z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, które w okresie wcześniejszym nie korzystały z takiego dofinansowania.

Wydatkowanie środków na zadania z roku 2016 zostały zakończone i rozliczone w dniu 31 grudnia 2016 r.

W ostatnim dziesięcioleciu Państwo C. : skarżący jego żona L. i syn D. byli beneficjentami pomocy ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na kwotę ponad 138 tys. zł.

Wbrew wyrażanym, w kolejnych odwołaniach i skargach, wątpliwościom przez skarżącego, trzy osoby niepełnosprawne, w trzyosobowej rodzinie nie są czymś wyjątkowym w B. . Jest wiele rodzin, których wszyscy członkowie są osobami niepełnosprawnymi, często zdarza się, że wszystkie posiadają znaczny stopień niepełnosprawności.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak wynika z treści skargi.

W jej uzasadnieniu skargi zarzucono błędne ustalenia faktyczne, których dopuścił się organ odwoławczy polegające na dokonaniu nieodpowiadających faktom ustaleń, że skarżący porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego i wymaga wsparcia we wszystkich czynnościach życiowych, a prowadzi gospodarstwo wspólnie z rodzicami.

Podniesiono, że organy celowo przedłużały postępowanie by podanie o dofinansowanie nie zostało załatwione w 2016 r.

Wskazano, że nieprawdą jest twierdzenie organu odwoławczego, o wysokości kwot, które skarżący otrzymał z funduszu PFRON. Stwierdzono, że strona tylko raz otrzymała dofinansowanie, w roku 2018, na kwotę ok. 976,00 zł., a dofinansowania nie przyznano skarżącemu w roku : 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 i 2019.

Przyznano, że skarżący otrzymał dofinansowanie do komputera w wysokości 1000.00 zł.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu i materialnemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dla przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma fakt, że kontrolowane decyzje organów obu instancji zostały poprzedzone wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 347/18. Wyrok ten – w zakresie wyrażonej w nim oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania - z mocy art. 153 p.p.s.a. wiązał zarówno organy obu instancji, jak i wiąże Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że pomimo faktu, że wydatkowanie środków na zadania z roku 2016 zostało zakończone i rozliczone w dniu 31 grudnia 2016 r., to postępowanie w przedmiotowej sprawie nie stało się z tej przyczyny bezprzedmiotowe. Z uzasadnienia ww. wyroku wynika bowiem, że organy winny były uwzględnić konieczność wyeliminowania wskazanych przez WSA w Bydgoszczy uchybień, co oznaczało prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o rehabilitacji, jak i rozporządzenia.

Warunki przyznawania świadczeń ze środków PFRON na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ustawodawca określił w art. 10e ustawy o rehabilitacji, warunkując uprawnienie do tego świadczenia od spełnienia kryterium niepełnosprawności oraz kryterium dochodowego. Obowiązkiem organów było więc poczynienie ustalenia, czy skarżący kryteria te spełnia. Jakkolwiek organy nie wypowiedziały się w tym zakresie, to należało uznać, że uchybienie to było nieistotne, skoro poczyniły ustalenia co do faktu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym skarżącego, oraz co do okoliczności, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego z kwartału poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł [...] zł. Oznacza to spełnienie kryteriów ww. przepisu, które umożliwiały dochodzenie przez stronę dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.

Szczegółowe natomiast warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 10d ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy, określa wskazane rozporządzenie (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych).

Na mocy § 5 ust. 10 tego rozporządzenia w rozpatrywaniu wniosku bierze udział pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, oceniający sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych. § 5 ust. 11 rozporządzenia stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. W myśl § 5 ust. 12 rozporządzenia pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Z kolei § 6 ust. 3 rozporządzenia określa, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata.

Organy obu instancji wskazanych wyżej kryteriów ani nie analizowały, ani też nie stosowały wobec skarżącego, ponieważ oparły się o inne kryteria, a mianowicie te, które zostały określone w uchwale nr XXVII/491/16.

Wskazane działanie organów stanowiło jednak naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ww. uchwała została przyjęta na podstawie art. 35 a ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Z przepisu tego wynika, że rada powiatu w formie uchwały określa zadania, na które przeznacza środki określone w art. 48 ust. 1 pkt 1(środki z PFRON). Zakres delegacji ustawowej nie obejmował więc uregulowania w zakresie kryteriów udzielenia dofinansowania ze środków PFRON do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym. Tymczasem w ww. uchwale kryteria takie przyjęto i to w dodatku w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia. Poprzez przyjęcie w ww. uchwale, że dofinansowanie (do wyczerpania przewidzianych środków) mogą otrzymać osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat w wieku do 24 lat, uczące się i niepracujące, bez względu na stopień niepełnosprawności oraz osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniem niepełnosprawności, które nie korzystały z dofinansowania w latach poprzednich, przyjęto kryteria sprzeczne z cytowanymi wyżej przepisami § 5 ust. 10, § 5 ust. 11 oraz § 5 ust. 12 rozporządzenia. Jak już wskazano, wynika z nich, że uwzględnia się ocenę pracownika socjalny lub specjalisty do spraw społecznych, oceniających sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych (§ 5 ust. 10), bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim (§ 5 ust. 11) oraz pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne (§ 5 ust. 12).

Skarżący, jako niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym nie tylko nie mógł zostać wyłączony z puli dofinansowań (co uczyniła regulacja ww. uchwały), lecz służyło mu pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania, które ww. uchwała przyznała innym podmiotom. Ponadto wbrew wytycznym zawartym w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 347/18, nie został spełniony wymóg dokonania oceny przez pracownika socjalnego lub specjalisty do spraw społecznych sytuacji społecznej osoby niepełnosprawnej i jej potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych. Jakkolwiek akta administracyjne zawierają notatkę służbową sporządzoną przez specjalistę pracy socjalnej, która wskazuje, że "skarżący pełni rolę męża, ojca i pracownika, jest osobą niepełnosprawną, w pełni samodzielną, pracuje w domu przy komputerze, ma dostęp i możliwość korzystania z Internetu, telewizji i telefonu, utrzymuje kontakt z rodziną, wychodzi z domu, samodzielnie załatwia sprawy urzędowe, dokonuje zakupów oraz raz do roku uczestniczy w imprezie integracyjnej", to jednak notatki tej nie sposób uznać za dokonanie oceny, o której mowa w § 5 ust. 10 rozporządzenia. Treść notatki przytacza określony zbiór faktów, lecz nie dokonuje ich oceny pod kątem sytuacji społecznej skarżącego i jego potrzeby co do rozwijania umiejętności społecznych. Ocena ta należy natomiast do koniecznego elementu, który winien zostać wzięty pod uwagę przez organy przy rozpoznawaniu wniosku o dofinansowanie.

Podjęte zaś na § 6 ust. 3 rozporządzenia, obniżenie kwoty dofinansowań o 20% kwoty bazowej, nie stworzyło możliwości objęcia nimi skarżącego wskutek wyłączenia go z grona osób uprawnionych na mocy ww. uchwały, co jak już wskazano było niezgodne z przytoczonymi przepisami rozporządzenia.

W konsekwencji powyższego zaszły przesłanki do odmowy zastosowania ww. uchwały, jako wydanej z przekroczeniem delegacji ustawowej i sprzecznej z przepisami rozporządzenia, określającymi przesłanki udzielenia dofinansowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżący jest zwolniony od obowiązku ich uiszczenia.