Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 817/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 88
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

II SA/Kr 841/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2022 r. znak SKO.Oś/4170/219/2021 w przedmiocie nałożenia grzywny za niepodanie stanu magazynowanych odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka/skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 14 kwietnia 2022 r. znak SKO.Oś/4170/219/2021, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Oświęcim z 12 maja 2021 r. znak GM-o.6236.1.2020/2021, którym nałożono na Spółkę grzywnę w wysokości 50 zł za niepodanie stanu magazynowanych odpadów.

W stanie faktycznym sprawy, mając na uwadze ustalenia kontroli dokonanej wobec Spółki przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, Prezydent Miasta Oświęcim wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie magazynowania/składowania odpadów o kodzie 17 02 04*, tj. podkładów kolejowych, w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, na działce dzierżawionej przez Spółkę.

Po przeprowadzeniu oględzin na nieruchomości, pismem z 17 lutego 2021 r. organ zwrócił się do Spółki o przedłożenie do 3 marca 2021 r. informacji w zakresie ilości przyjętych podkładów kolejowych w latach 2019-2020 oraz w styczniu 2021 r. i stanu magazynowanych podkładów. W odpowiedzi Spółka podkreśliła, że na części dzierżawionej działki nie magazynuje i nie składuje odpadów, bowiem przedmiotowe podkłady kolejowe są produktem handlowym przeznaczonym do dalszego zagospodarowania. Pismem z 9 marca 2021 r. organ wystosował kolejne wezwanie do podania stanu podkładów kolejowych.

Pismem z 21 kwietnia 2021 r. organ po raz kolejny wezwał Spółkę do podania stanu podkładów kolejowych zebranych na nieruchomości, poprzez wyszczególnienie sztuk i masy przyjętych podkładów dla 2019, 2020 i I kwartału 2021 r. Organ wskazał, że wyjaśnień należy udzielić w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem nałożenia grzywny, o której mowa w art. 88 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Spółce 27 kwietnia 2021 r.

Postanowieniem z 12 maja 2021 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 88 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) nałożył na Spółkę grzywnę w wysokości 50 zł. Organ zaznaczył, że w związku z toczącym się postępowaniem wezwano stronę do złożenia zeznań na piśmie w zakresie podania stanu magazynowanego podkładów kolejowych. W związku z brakiem odpowiedzi w wyznaczonym terminie, postanowiono nałożyć grzywnę, zgodnie z art. 88 K.p.a.

We wniesionym zażaleniu, Spółka zaakcentowała, że wymienione podkłady zostały zakupione jako używany produkt do jego dalszego wykorzystania w sposób tożsamy z jego pierwotnym przeznaczeniem. Spółka prowadzi bowiem działalność w zakresie remontów linii kolejowych i tramwajowych. Spółka podniosła także, że z czasem stężenie rakotwórczego oleju kreozotowego, którym impregnowane są podkłady, maleje, a zatem za odpady uznano produkty, których skład jest mniej inwazyjny aniżeli nowych podkładów kolejowych.

Postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji wskazał, że dla przyjęcia iż dany przedmiot stanowi odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 699, dalej: ustawa o odpadach), nie ma znaczenia prawnego przyjęcie przez Spółkę przewidywanego sposobu jego dalszego wykorzystania. Kolegium zwróciło uwagę na rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10) i tabelę stanowiącą załącznik do rozporządzenia, według której odpady o kodzie 17 02 04* obejmują "odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe)".

W skardze na powyższe postanowienie Spółka podniosła zarzuty naruszenia:

– art. 194 ust. 4 w zw. z art. 41 ust 1 ustawy o odpadach poprzez bezpodstawne uznanie, że Spółka przetwarzała odpady bez wymaganego zezwolenia,

– art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez założenie, że fakt wykorzystywania przez Spółkę używanych podkładów zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem pozostaje irrelewantny dla rozumienia przesłanki "pozbywania się" wynikającej z przywołanego przepisu,

– art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, które skutkowało wadliwym przyjęciem, że na terenie nieruchomości znajdowały się odpady, a nie produkty.

Uzasadniając skargę, Spółka podkreśliła, że przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, organ powinien uznać zakupione przez skarżącą podkłady za służący do ponownego wykorzystania produkt. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, iż stanowiące przesłankę do uznania za odpad pojęcie "pozbycia się", oznacza w istocie zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny j sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Spółka nie dokonała zakupu podkładów kolejowych w zamiarze ich dalszego wyzbycia się - Skarżąca dokonała transakcji w jasno określonym celu, to jest do budowy i modernizacji torów kolejowych. Oznacza to, że jeżeli pozyskane materiały będą wykorzystywane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem — a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – wówczas z powodzeniem materiały te można kwalifikować nie jako odpad, ale produkt. Stąd uznać należy, iż do zakupionych podkładów kolejowych nie miał zastosowania reżim odpadowy wynikający z przywołanej ustawy, lecz przepisy art. 535 i następne Kodeksu Cywilnego, regulujące kwestie sprzedaży rzeczy, a organ nie miał podstaw do tego, aby zawezwać Spółkę do podania stanu magazynowanych materiałów i kolejno ukarać Spółkę grzywną. Skarżąca powołała się również na linię orzeczniczą sądów administracyjnych w zakresie destruktu asfaltowego (frezowizny), częstokroć wykorzystywanego do budowy lub naprawy dróg – zanim materiał ten zaprzestano traktować jako odpad wraz z wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 grudnia i 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków utraty statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego. Spółka wskazała, że zdaniem sądów należało brać uwagę wolę skarżącego, która nie obejmowała chęci pozbycia się frezowiny, ale dalsze zagospodarowanie tego materiału. Zdaniem skarżącej zwieńczeniem powyższej tendencji w orzecznictwie było wydanie rozporządzenia, na mocy którego materiał ten oficjalnie utracił status odpadu, co niewątpliwie wskazuje na sposób, w jaki należy kategoryzować używane podkłady kolejowe.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W szczególności Kolegium zaznaczyło, że drewniane odpady kolejowe zostały wymienione wprost w przepisach wykonawczych do ustawy o odpadach, więc nie można przyjąć w drodze wykładni, że drewniane podkłady kolejowe przewidziane do ich dalszego wykorzystania, odpadem nie są.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 88 § 1 K.p.a., kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie. Grzywna przewidziana w art. 88 § 1 K.p.a. stanowi środek przymusu, mający na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Środek ten ma w założeniu przeciwdziałać sytuacjom, kiedy działanie lub zaniechanie strony uniemożliwia koncentrację materiału dowodowego i jego rozpatrzenie, a w konsekwencji wydanie merytorycznej decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 22 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 61/21).

W doktrynie wskazuje się także, że organ przeprowadzający dowód może wymierzyć karę grzywny osobie, która bezzasadnie odmówi złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej. Kara grzywny może być nałożona zarówno na osobę, która została wezwana do udziału w czynności urzędowej na piśmie (art. 50 § 1) i odmówiła nadesłania pisma w terminie, jak i na osobę, która stawiła się na wezwanie organu, lecz bezzasadnie odmówiła złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej (A Wróbel, Komentarz do art. 88 kodeksu postępowania administracyjnego w; Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego WKP, 2022).

W realiach przedmiotowej sprawy, Spółka – wobec której prowadzone jest postępowanie – trzykrotnie była wzywana przez organ do przedłożenia informacji na temat podkładów kolejowych znajdujących się na dzierżawionej przez nią nieruchomości. Trzecie z kolei wezwanie było opatrzone rygorem nałożenia grzywny, o której mowa w art. 88 K.p.a. Zakreślenie stronie postępowania terminu na odpowiedź, wynoszącego 7 dni od daty otrzymania wezwania, Sąd uznał za rozsądne i uzasadnione. Siedmiodniowy termin należy uznać za wystarczający do udzielenia odpowiedzi, bez niebezpieczeństwa zdezorganizowania działalności przedsiębiorcy. Co więcej, skarżąca – w obliczu uprzednio wystosowanych do niej pism – miała już wcześniej świadomość jakie informacje są wymagane w trwającym postępowaniu dowodowym. Jak wyjaśnił Spółce organ, żądane informacje były niezbędne do określenia m.in. masy zgromadzonych podkładów. Zakres żądania należy uznać za zasadny, mając na uwadze, że na gruncie ustawy o odpadach masa jest jednym z kluczowych parametrów odpadów. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Przesyłka z przedmiotowym wezwaniem została doręczona skarżącej 27 kwietnia 2021 r. (k. 55z akt administracyjnych), co nie jest kwestionowane przez skarżącą. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania przed organem skarżąca nie uczyniła zadość powyższemu wezwaniu. W powyższych okolicznościach organy zasadnie zatem uznały, że zaktualizowała się możliwość zastosowania środka dyscyplinującego, w celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Nietrafne jest tym samym zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się zaś w granicach ustawowego upoważnienia.

W odniesieniu do wywodów Spółki na temat błędnej kwalifikacji podkładów kolejowych jako odpadów, a nie jako produktów, zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie nie jest rolą Sądu rozstrzygnięcie tej kwestii. Byłoby to przedwczesne, bowiem nie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, merytorycznie kończąca postępowanie w sprawie. Na marginesie jednak można zauważyć, że w wywodach na temat frezowizny również spółka zdaje się dostrzegać istotną rolę treści przepisów prawa materialnego dla kwalifikacji danej substancji lub przedmiotów jako odpadów. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 194 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.

Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.