Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1294/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 4 Pb
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Ł. P. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], znak: [...].

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania Ł. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], nakazującej Ł. P. rozbiórkę hali namiotowej wybudowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawiając przebieg postępowania wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy hali namiotowej na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B.. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2014 r. czynności kontrolnych organ powiatowy ustalił, iż na ww. nieruchomościach wybudowano halę namiotową o wymiarach 12,00 m x 20,00 m. Podał, że jest to obiekt posadowiony na płytach monowskich o konstrukcji stalowej, mocowany do fundamentu za pomocą szpilek stalowych. Ściany i dach stanowi plandeka brezentowa. Organ powiatowy podał też, że Ł. P. przedstawił zgłoszenie budowy z dnia [...] października 2013 r. znak: [...]. Ze zgłoszenia wynika, że prace budowlane związane z budową hali namiotowej można było rozpocząć w dniu [...] listopada 2013 r. Budowa obiektu dotyczyła zgłoszenia na okres 120 dni. Stwierdził, że wybudowana hala usytuowana jest w innym miejscu niż na działkach wskazanych w zgłoszeniu. Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej hali namiotowej i nałożył na Ł. P. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] lipca 2014 r.:

- zaświadczenia Wójta Gminy B. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnego na dzień opracowania projektu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W związku z nieprzedłożeniem dokumentacji określonej ww. postanowieniem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nakazał Ł. P. rozbiórkę hali namiotowej wybudowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B.. Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, złożył Ł. P..

I dalej, przedstawiając własną ocenę w sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wobec okoliczności faktycznych i prawnych uzasadnione było zastosowanie trybu art. 48 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podał, że przedmiotowa inwestycja powstała bez uzyskania wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Podał też, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 ww. ustawy. Natomiast art. 29 - 31 Prawa budowlanego, wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowy obiekt budowlany to obiekt niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, dla którego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie. Jednak dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowa inwestycja to hala namiotowa o wymiarach 12,00 m x 20,00 m. Ł. P. przedstawił zgłoszenie budowy z dnia [...] października 2013 r. znak: [...]. Ze zgłoszenia wynika, że budowa obiektu dotyczyła zgłoszenia na okres 120 dni. Podczas kontroli stwierdzono, że wybudowana hala usytuowana jest w innym miejscu niż na działkach wskazanych w zgłoszeniu. Inwestor wybudował halę namiotową na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B., zaś zgłoszenie przewidywało zamiar budowy hali na działkach o nr ew. [...] i [...]. Dostrzegając powyższe organ odwoławczy przyjął, że zgłoszenie zamiaru budowy z dnia [...] października 2013 r. nie może zostać uznane za skuteczne, jak również nie można mówić, że w niniejszej sprawie doszło do odstępstwa od zgłoszenia, bowiem budowa obiektu w zupełnie innym miejscu niż projektowanym stanowi samowolę budowlaną.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił przy tym, że tymczasowym obiektem budowlanym jest taki obiekt budowlany, który zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, jest: budynkiem (lit. a), budowlą (lit. b) bądź obiektem małej architektury (lit. c), przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Natomiast w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, ustawodawca wskazał wprost, że tymczasowymi obiektami budowlanymi są obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedmiotowa hala namiotowa nie jest budynkiem, skoro w myśl art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego jest nim obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Ze względu na znaczną wielkość, nie może stanowić również obiektu małej architektury, którymi, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, są niewielkie obiekty, w szczególności takie jak obiekty: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Niemniej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wskazano, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, wyliczając jednocześnie przekładowo obiekty budowlane tego rodzaju. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, z przytoczonych wyżej definicji wynika, że cechy jakie wykazuje przedmiotowy namiot determinują jego zaliczenie do tymczasowych obiektów budowlanym będących budowlami, w rozumieniu art. 3 pkt 5 w związku z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Dodał również, że z treści art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego nie można wyprowadzić wniosku, że obiekt nie będący ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, nie posiadający instalacji i urządzeń, nie może być zakwalifikowany jako budowla, a w konsekwencji i obiekt budowlany. Brak instalacji i urządzeń nie pozbawia obiektu budowlanego charakteru budowli i oznacza tylko tyle, że jeśli w skład budowli wchodzą również instalacje i urządzenia, to stanowią one całość techniczno-użytkową. Organ odwoławczy podkreślił, że wzniesienie przedmiotowego obiektu budowlanego mieści się w pojęciu robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż roboty budowlane to nie tylko budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale również m. in. prace polegające na montażu obiektu budowlanego. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, montaż przedmiotowej hali namiotowej, jako niewymieniony w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 371/09). Inwestor takiej zgody nie uzyskał, zatem organ I instancji prawidłowo przeprowadził czynności z zakresu nadzoru budowlanego w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż przepisy Prawa budowlanego pozwalają w określonych przypadkach na legalizację samowoli budowlanej. Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, istnieje jedynie w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy to postępowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo też sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada organowi żadnych dokumentów) to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec o nakazie rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2016/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Op 271/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 864/12). Tym samym legalizacja samowoli budowlanej stanowi nie tyle obowiązek inwestora, ile jego uprawnienie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ I instancji skorzystał z możliwości zalegalizowania przedmiotowego obiektu i postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej hali namiotowej oraz nałożył na Ł. P. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów celem legalizacji samowolnie zrealizowanej budowy. Mając na uwadze, iż strona nie wykonała w terminie obowiązków określonych w ww. postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zasadnie nakazał Ł. P. rozbiórkę spornej hali namiotowej. Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów, ani też nie zwracał się o ewentualne przedłużenie terminu do ich przedstawienia organowi, ani nie podjął jakichkolwiek w tym zakresie działań. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 120/05 wskazał, że niespełnienie przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podkreślił, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "właściwy organ nakazuje" nie oznacza uprawnienia, lecz obligatoryjny obowiązek organu administracji publicznej wydania nakazu rozbiórki, jeśli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, jeżeli rozbiórka nie zostanie wykonana dobrowolnie przez adresata decyzji w terminie, wówczas właściwy organ podejmuje czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepisy prawa nie przewidują możliwości przesuwania terminu wykonania obowiązku, który powinien być wykonany niezwłocznie po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia.

Na marginesie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż organ I instancji nie kierował korespondencji do radcy prawnego T. P. - pełnomocnika Ł. P. mimo ustanowienia pełnomocnika w dniu [...] czerwca 2014 r. Powyższe jest niewątpliwie uchybieniem proceduralnym, jednak z uwagi na zasadę szybkości postępowania i fakt, że przedmiotowa sprawa została wyjaśniona dostatecznie i z zachowaniem przepisów prawa materialnego, brak było podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż uzasadnienie prawne niniejszego rozstrzygnięcia stanowi odpowiedź na większość zarzutów skarżącego. Odpierając również zarzut dotyczący niewłaściwego zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji - zdaniem skarżącego jest to budowa tunelu foliowego - wskazał, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestor zrealizował halę namiotową. Świadczy o tym przedstawiona przez inwestora instrukcja instalacji hali, w tym sposób kotwiczenia mocowań oraz ustalenia wynikające z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ powiatowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], skarżący – Ł. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 23 lutego 2015 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a to wobec braku faktycznych i prawnych podstaw wydania decyzji o rozbiórce tunelu foliowego;

2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, co skutkowało błędnym przyjęciem, wbrew treści protokołu z dnia [...] stycznia 2014 r., że realizowany przez skarżącego obiekt jest trwale połączony z gruntem, gdy tymczasem sposób posadowienia tunelu na gruncie nie pozwala przyjąć takiej tezy, a tym samym, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek instalacji związanych z tymże tunelem, nie można uznać realizowanego obiektu za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że tunel foliowy realizowany przez skarżącego jest budowlą w rozumieniu tego przepisu podczas, gdy pojęciu budowli zdefiniowanemu w art. 3 pkt 3 nie odpowiada tunel foliowy, będący urządzeniem rolniczym, niepołączonym trwale z gruntem i niemającym jakichkolwiek instalacji;

2) art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że tunel foliowy powinien być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5, gdy tymczasem obiekt ten, nie będący budowlą, budynkiem ani obiektem małej architektury, nie może z tej przyczyny zostać uznany za tymczasowy obiekt budowlany;

3) z ostrożności - art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do zastosowania tych przepisów, a co najwyżej, należało zastosować przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, i to jedynie w przypadku uznania, że roboty budowlane objęte były obowiązkiem zgłoszenia.

W skardze skarżący podniósł, że planował montaż tunelu foliowego o wymiarach 12 x 20 m na swoich gruntach rolnych. Wskazał, że w zgłoszeniu określono miejsce montażu jako działki gruntu nr ewid. [...] i [...]. Starosta nie wzywał zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia w jakimkolwiek zakresie, a w ustawowym terminie 30 dni od dnia zgłoszenia nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji. Zatem zgłoszenie zostało przyjęte w trybie tzw. milczącej zgody. Skarżący zarzucił, że organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy obiekt jest trwale połączony z gruntem, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku, że realizowany przez skarżącego tunel jest obiektem budowlanym, pomimo tego że nie posiada żadnych instalacji ani urządzeń. Podniósł, że tuneli foliowych nie można uznać za obiekty trwale połączone z gruntem i w konsekwencji nie można uważać ich za budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, również dlatego, że nie posiadają one żadnych instalacji ani urządzeń. Musi to implikować dalszy wniosek, a mianowicie ten, że tunel foliowy nie może zostać uznany także za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 ww. ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1099/05). W konsekwencji skarżący stwierdził, że prawidłowa wykładnia art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego powinna była skutkować uznaniem, że zgłoszona przez inwestora hala namiotowa jest w istocie tunelem foliowym, nie powiązanym trwale z gruntem, a przede wszystkim nie posiadającym żadnych instalacji ani urządzeń. Dalej, konstatacja ta powinna była prowadzić do umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, albowiem tunel ten pełni rolę urządzenia rolniczego (składowanie siana) i nie może być uznany za obiekt podlegający regulacjom Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, umiejscowienie tego obiektu na gruncie nie stanowi robót budowlanych, lecz jest wykonywane według prostej i standardowej procedury montażu. Z powyższych przyczyn nie mógł zastosować się do obowiązku wykonania projektu budowlanego. Podniósł, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego i wskazał, że instrukcja montażu, rysunki i szkice mogły podlegać ocenie przez organ nadzoru w trybie procedury legalizacyjnej wszczętej i prowadzonej w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym co najmniej jej uchylenie.

Podać na wstępie należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2015 r. nakazującą inwestorowi – Ł. P.rozbiórkę hali namiotowej wybudowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B.. Jako podstawę prawną nałożonego obowiązku organ I instancji wskazał art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Stosując ten przepis organ powiatowy przyjął, iż doszło do samowoli budowlanej, polegającej na zrealizowaniu na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] i [...], hali namiotowej o wymiarach 12,0 m x 20,0 m. Została ona postawiona przez Ł. P., bez uprzedniego dokonania zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że skarżący wprawdzie przedstawił zgłoszenie budowy złożone w dniu [...] października 2013 r. (i przyjęte bez sprzeciwu), jednak zgłoszenie to dotyczyło budowy hali namiotowej na działkach [...] i [...], przeznaczonej do użytkowania przez okres 120 dni. Z uwagi na różną lokalizację obiektu objętego zgłoszeniem i obiektu wybudowanego, organ przyjął, że wskazane zgłoszenie nie może mieć znaczenia prawnego w sprawie. W konsekwencji, organ powiatowy uruchomił procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Stwierdził jednak, że nie ma możliwości legalizacji samowoli budowlanej, bowiem skarżący nie wykonał w terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. Dlatego też orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowej hali namiotowej, a organ wojewódzki orzeczenie to uznał za prawidłowe.

Zdaniem Sądu, wobec zawartości akt sprawy i stanu prawnego znajdującego w tym przypadku zastosowanie, należało uznać, iż kontrolowana decyzja organu wojewódzkiego prawa nie narusza.

Niesporne w sprawie pozostaje, iż Ł. P. postawił na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości K. gm. B. halę namiotową o wymiarach 12,00 m x 20,00 m. Okoliczność ta wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2014 r., podpisanego przez skarżącego. Przedmiotowy obiekt jest posadowiony na płytach typu "MON" (czyli betonowych), ma konstrukcję stalową mocowaną do fundamentu za pomocą szpilek stalowych. Ściany i dach stanowi plandeka brezentowa. Biorąc pod uwagę wskazany opis, prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, iż realizacja tego rodzaju obiektu, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazana hala nie stanowi budynku, czy obiektu małej architektury, ale jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, mająca cechy tymczasowego obiektu budowlanego, wymagała uzyskania właściwej zgody organu.

Rozwijając powyższe zauważyć należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2). Obiektem małej architektury, w myśl art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy, są niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Natomiast, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, budowla - to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego ustawodawca wprowadził pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego, przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Te ostatnie, tj. tymczasowe obiekty budowlane nie stanowią odrębnej kategorii, a są pewną odmianą wszystkich obiektów budowlanych, co oznacza, że w każdej z ww. kategorii obiektów będą mieściły się takie, które spełniają cechy tymczasowego obiektu budowlanego (z uwagi na ich okres użytkowania krótszy niż trwałość techniczna czyli - z uwagi na ich przeznaczenie do czasowe użytkowania, lub ze względu na to, że nie są połączone trwale z gruntem).

Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w myśl art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Mając na uwadze powyższe definicje prawne oraz poczynione w sprawie ustalenia faktyczne (wymiary obiektu, sposób jego związania z gruntem, okres jego użytkowania, a także sposób realizacji/montażu) stwierdzić należy, iż prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że przedmiotowa inwestycja to budowla, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z generalną zasadą przewidzianą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (a obowiązującą w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie), roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej reguły zawarto w art. 29 - 31 tej ustawy. Przedmiotowa inwestycja stanowi obiekt, który nie kwalifikował się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego. Nie spełnia przede wszystkim warunków określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy.

I tak, obiekt ten nie stanowi budynku, czy obiektu małej architektury, ale z uwagi na jego (nie małe) parametry i sposób związania z gruntem, należy zakwalifikować go jako budowlę, a brak instalacji i urządzeń nie pozbawia go takiego charakteru. Jego wzniesienie mieści się zaś w pojęciu robót budowlanych, o których mowa w ww. art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, a sam fakt, iż może być on użytkowany czasowo (ale dłużej niż 120 dni) powoduje, iż posiada on cechę tymczasowego obiektu budowlanego. Niemniej trwałe jego związanie z gruntem wyklucza możliwość jego realizacji w oparciu o zgłoszenie.

W konsekwencji, prawidłowo w sprawie przyjęto, że przedmiotowa hala namiotowa podlega reglamentacji Prawa budowlanego, nadto - została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, albowiem inwestor a zarazem właściciel tego obiektu nie uzyskał zgody organu architektoniczno-budowlanego na jej realizację. Okazane przez niego zgłoszenie z dnia [...] października 2013 r. dotyczy wprawdzie inwestycji tego samego rodzaju, tych samych parametrów, ale na innych działkach. Obejmuje bowiem działki nr [...] i [...] w miejscowości K. 7, gm. B., a nie ww. działki nr [...] i [...]. Dlatego też, zdaniem Sądu, właściwie w sprawie przyjęto, iż wskazane zgłoszenie nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania i nie może wobec tego mieć jakiegokolwiek znaczenia prawnego w sprawie.

Argumentację tę wzmacnia tylko fakt, iż we wskazanym zgłoszeniu przewidziano okres użytkowania obiektu do 120 dni, co oznacza, że po tym terminie obiekt objęty tym zgłoszeniem winien być rozebrany. Z akt sprawy nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce (przy założeniu, że wskazane zgłoszenie dotyczy inwestycji objętej niniejszym postępowaniem). Zauważyć zaś trzeba, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony na podstawie skutecznego zgłoszenia i zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz nie rozebrany lub nie przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tymczasowy obiekt budowlany nie wymaga bowiem pozwolenia na budowę jedynie wówczas, jeżeli okres jego posadowienia i użytkowania na danym terenie jest krótszy niż 120 dni. Z akt sprawy wynika jednak, że przedmiotowa hala namiotowa w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji nadal była użytkowana, a więc - znacznie ponad 120 dni. Oznacza to, że do spornego obiektu nie ma zastosowania wyłączenie przewidziane w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 12 pozwalające na wybudowanie obiektu o charakterze tymczasowym bez pozwolenia na budowę. Zauważyć również należy, że także po tej dacie nie została dokonana rozbiórka przedmiotowej hali namiotowej, co wynika z treści skargi skarżącego z dnia [...] maja 2015 r., w której skarżący wskazał, że jego zamiarem jest wykorzystanie zrealizowanej hali namiotowej w celu użytkowania jej w trakcie robót budowlanych objętych prawomocną decyzją Starosty S. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego, garażu na sprzęt rolniczy i silosu na kiszonkę na działkach o nr ew. [...],[...],[...] i [...].

W efekcie, zaznaczyć trzeba, iż w sprawie bezspornym pozostaje, że w związku z przedmiotową inwestycją skarżący nie legitymuje się (a powinien) skuteczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Dlatego też Sąd stwierdza, iż w sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do obiektu wykonanego przez skarżącego.

Wskazany przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w ust. 1 stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 cytowanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Na podstawie ust. 4 ww. przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 ww. przepisu).

Z powyższego wynika, iż organ przed zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązany jest ustalić, czy obiekt nadaje się do zalegalizowania. W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo odstąpiły od legalizacji obiektu, bowiem skarżący nie przedłożył określonych w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. dokumentów celem uruchomienia wskazanej procedury, wobec samowolnie zrealizowanej budowy. W takiej zaś sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 48 ust. 4 ww. ustawy. Dodać przy tym należy, na co zasadnie zwrócił uwagę także organ odwoławczy, iż legalizacja samowoli budowlanej, o której mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem i, to od niego zależy, czy z procedury tej skorzysta.

Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe.

Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego słusznie uznając, że skarżący posadowił halę namiotową, a zatem obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, wymagający uzyskania pozwolenia na budowę (skoro nie został on rozebrany ani przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni licząc od dnia rozpoczęcia jego budowy, nadto - jest trwale związany z gruntem). Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie wymiary przedmiotowej hali, sposób jej montażu oraz fakt jej posadowienia na płytach typy "MON" i trwałe jej związanie z gruntem.

Za tym ostatnim przemawia zarówno sposób połączenia z gruntem jak i powierzchnia obiektu, która sama w sobie wskazuje, że połączenie to musi być na tyle trwałe, aby było stabilne i przeciwdziałało czynnikom atmosferycznym. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1052/14). Sąd podkreśla przy tym, że żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1958/08).

Powyższej oceny Sądu nie zmienia powołany przez skarżącego w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1099/05, i wyrażony w nim pogląd odnoszący się do tuneli foliowych (określonego rodzaju).

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie dotyczy bowiem tunelu foliowego służącego do sezonowego wykorzystania, nie połączonego trwale z gruntem, a budowli wykonanej na fundamencie, z wykorzystaniem stalowej konstrukcji i plandeki brezentowej, przeznaczonej do magazynowania. Stąd też wskazany pogląd NSA wyrażony w ww. wyroku nie mógł być żadną wskazówką interpretacyjną w niniejszej sprawie, a skoro nie zapadł w niniejszej sprawie, to nie był wiążący tak dla organów, jak i Sądu kontrolującego zaskarżone orzeczenie. Jednocześnie Sąd zauważa, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd (który to Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela), iż "(...) tymczasowe obiekty budowlane, co do zasady nie są zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. M.in. w wyroku z dnia 30 października 2015 r. w sprawie II OSK 486/14 (dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stanął na stanowisku, że błędny jest pogląd, iż tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątek stanowią tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy, które wymagają zgłoszenia" (v. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 961/14). Pogląd ten, w cyt. wyroku Sądu Naczelnego został wyrażony na tle sprawy dotyczącej tunelu foliowego. NSA wyraźnie wskazał, że nawet przy założeniu że tunele foliowe są tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisu jak wyżej to i tak wymagałyby pozwolenia na budowę albowiem nie zostały przeniesione w inne miejsce ani rozebrane w okresie krótszym niż 120 dni.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organy powinny w niniejszej sprawie zastosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, Sąd zauważa zaś, że wprawdzie zarówno art. 48, jak i art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane dotyczą samowoli budowlanej, to jednak o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. Wybudowanie przedmiotowego w sprawie obiektu budowlanego na działkach o nr ew. [...] i [...] bez ostatecznej decyzji zezwalającej na jego budowę - co zostało prawidłowo ustalone - stanowi samowolę budowlaną i tym samym wyczerpuje dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 50 i art. 51 powołanej ustawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że kontrolowana decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi niezasadne.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.