Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 639/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Koszty sądowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70b  ust. 1, 6, 7 i 11
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 200,00 złotych (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Burmistrz L. przyznał pracodawcy R.W. dofinansowanie kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika M.M.. Dofinansowanie obejmowało 24 pełne miesiące prowadzenia nauki zawodu i przyznano je w kwocie 1.791,33 zł.

W motywach decyzji podniesiono, że w dniu [...]r. pracodawca R.W. złożył wniosek o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M.M. wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami. Po ich przeanalizowaniu organ I instancji uznał, że dokumenty te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z tym organ uznał, że pracodawcy przysługuje dofinansowanie w wysokości 1.791,33 zł. Kwota ta wyniknęła z różnicy pomiędzy maksymalną dopuszczalną w niniejszej sprawie pomocą, a pomocą wypłaconą pracodawcy przez [...] Wojewódzką Komendę OHP.

Uzasadniając swoje stanowisko co do wysokości przyznanej pomocy organ szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia należnej kwoty przyjmując, że zgodnie

z art. 70b ust 11 ustawy o systemie oświaty dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest pomocą de minimis, zatem wnioskodawca aby otrzymać dofinansowanie musi oprócz warunków określonych w art. 70b ust 1, 5 i 7 ustawy o systemie oświaty spełniać również warunki określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87

i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Zgodnie z art. 2 ust. 5 tego rozporządzenia pomocy de minimis nie należy łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, w przypadku gdyby taka kumulacja miała skutkować osiągnięciem wyższego poziomu intensywności, niż ustalony pod kątem specyficznych uwarunkowań każdego przypadku w rozporządzeniu o zwolnieniu grupowym lub decyzji przyjętej przez Komisję.

Organ I instancji wskazał również na podstawie szczegółowych wyliczeń, że maksymalne dofinansowanie jakie mógłby otrzymać pracodawca w niniejszej sprawie na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty wynosi 4.848,46 zł. Kwota ta wynika z faktu, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, do dnia 31 grudnia 2014 r. wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika, o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty, wynosi -

w przypadku nauki zawodu - 4.587 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące. W związku jednak ze spełnieniem warunku z ust. 3 art. 70b ustawy

o systemie oświaty kwotę dofinansowania należało zwaloryzować wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych o wartości 105,7%, co dało ostateczną kwotę maksymalnego dofinansowania w wysokości 4.848,46 zł.

Organ I instancji wskazał następnie, że refundacja otrzymana wcześniej przez wnioskodawcę z OHP jest pomocą szkoleniową (dodać należy, że możliwość udzielenia takiej pomocy przewiduje art. 12 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy), dla której zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, maksymalna intensywność pomocy szkoleniowej wynosi 80% kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji uznał, że skoro wysokość kosztów kwalifikowanych dla pracodawcy stanowi kwotę 6.604,34 zł (wykazana przez pracodawcę we wniosku), a 80% tej kwoty wynosi 5.283,47 zł, to łączna kwota pomocy na dofinansowanie kształcenia ucznia nie może w niniejszej sprawie przekroczyć właśnie kwoty 5.283,47 zł. Skoro więc pracodawca otrzymał już dofinansowanie z OHP w kwocie 3.492,14 zł, to w oparciu o art. 70b ustawy

o systemie oświaty przysługuje mu jedynie dalsze dofinansowanie w wysokości 1.791,33 stanowiące różnicę między górnym progiem dopuszczalnej pomocy (5.283,47 zł), a pomocą wypłaconą przez OHP (3.492,14 zł).

W odwołaniu od tej decyzji R.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie dofinansowania kosztów nauki zawodu pracownika M.M. w kwocie 4.848,46 zł (tj. w pełnej wysokości jaka jest dopuszczalna na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty). W uzasadnieniu odwołujący zakwestionował stanowisko organu I instancji, iż w sprawie przyznania dofinansowania zastosowanie mają przepisy o pomocy de minimis. Zdaniem odwołującego, znowelizowany art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty wszedł w życie 1 września 2012 r., a w związku z tym powinien być stosowany jedynie do przypadków pomocy udzielanej od tego dnia. Tymczasem umowa z młodocianym pracownikiem M.M. została podpisana 21 maja 2010 r., zaś prawo do uzyskania dofinansowania zostało nabyte w chwili spełnienia przesłanek do jej uzyskania, a więc przed dniem 1 września 2012 r. Wobec tego do uzyskania dofinansowania w przedmiotowej sprawie należy stosować stare przepisy i traktować to dofinansowanie jako pomoc na szkolenie, a nie jako pomoc de minimis. Odmienne potraktowanie tej sytuacji powodowałyby bowiem naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz.

Zaskarżoną decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...]r. nr [...] w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w całości podzielając jej ustalenia i wnioski. Zważono bowiem, że kwestia sporna dotyczy tego, czy w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty uznając, że pomoc na dofinansowanie ucznia udzielona na podstawie art. 70b tej ustawy stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Organ II instancji wskazał następnie, że w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2012 r. przepis art. 70b ustawy o systemie oświaty faktycznie nie kwalifikował dofinansowania przyznawanego na podstawie tego przepisu jako pomoc de minimis, to jednak obowiązek stosowania przepisów o pomocy publicznej w odniesieniu do wsparcia udzielanego ze środków publicznych na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wynika wprost z przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. A zatem fakt, że w przepisach krajowych (w tym przypadku w ustawie o systemie oświaty) brak było jednoznacznego wskazania, że przedmiotowe dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, nie oznacza, że dofinansowanie to, spełniające przecież przesłanki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu, nie podlegała przepisom o pomocy publicznej.

W motywach zaskarżonej decyzji potwierdzono następnie rozważania organu I instancji i wskazano, że zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 pomoc de minimis kumuluje się z pomocą inną niż pomoc de minimis (np. na szkolenia) w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że pomocy de minimis nie należy łączyć z inną pomocą (w odniesieniu do tych samych kosztów), jeżeli jej udzielenie doprowadziłoby do przekroczenia intensywności tej pomocy (na szkolenia). Jeśli zarówno pomoc de minimis (dotacja gminy), jak i pomoc na szkolenie (refundacja OHP) odnoszą się do tej samej osoby

młodocianej, wówczas podlegają one kumulacji, ponieważ pokrywają te same koszty kwalifikujące się do pomocy (koszty zatrudnienia i przygotowania zawodowego młodocianego, przy czym zatrudnienie jest tu jedynie formalnym elementem kształcenia, podobnie jak w przypadku stażu czy praktyki).

A zatem w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dofinansowania przyznanego R.W.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.W. podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację, a w szczególności wskazał, że dniem udzielenia pomocy na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty jest dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Należy zatem przyjąć, że jeżeli umowa została podpisana przed dniem 1 września 2012 r. to nawet jeżeli jest realizowana po tym dniu i wypłata dofinansowania nastąpi po tym dniu, to nie ma podstaw do kwalifikowania tego dofinansowania jako pomocy de minimis.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.". Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa

w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji

w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 70 b ust. 1, 6, 7 i 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. Zgodnie

z ust. 1 tego przepisu pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Przywołane dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty (ust. 6). Dofinansowanie to jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy (ust. 7). Do wniosku należy dołączyć kopie: dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, określonego w art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie i oświaty; umowy

o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia, potwierdzającego spełnienie przesłanki opisanej

w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie i oświaty.

W rozpatrywanej sprawie, w dniu 21 maja 2010 r. została zawarta umowa

o pracę na czas 24 miesięcy od dnia 1 września 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. pomiędzy skarżącym a młodocianym uczniem M.M. w celu przygotowania zawodowego - przyuczenia do wykonywania pracy w zawodzie kucharza małej gastronomii. Uczeń realizował też obowiązek szkolny i ukończył w dniu 15 czerwca 2012 r. Zasadniczą Szkołę Zawodową Nr [...] w L. o dwuletnim okresie nauczania. Następnie w dniu 31 sierpnia 2012 r. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz małej gastronomii. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżący wywiązał się z obu warunków wynikających z art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Kwestia sporna dotyczyła tego, czy w niniejszej sprawie oba organy orzekające prawidłowo zastosowały przepis art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. uznając, że pomoc na dofinansowanie ucznia stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5), czy też powinny stosować art. 70b ustawy o systemie oświaty

w brzmieniu dotychczasowym, a więc bez wspomnianego ust. 11. Ustęp ten dodany został przez art. 1 pkt 31 lit. c) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. nr 205, poz. 1206) zmieniającej ustawę z dniem 1 września 2012 r. i w akcie tym brak jest norm intertemporalnych wskazujących, jakie przepisy będą obowiązywały przy ocenianiu zasadności przyznawania dofinansowania kosztów kształcenia odbytego przed tą datą.

Nie ulega wątpliwości, że każda nowa ustawa, a w szczególności taka, która wprowadza zmiany w innych ustawach zgodnie z wymogami przyzwoitej legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe, które powinny łagodzić uciążliwe zmiany obowiązującego prawa (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OPS 1/06, dostępna

w internetowej bazie orzeczeń NSA oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K 9/92 - OTK 1993 nr 1 poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K 1/94 - OTK 1994 nr 1 poz. 10). W sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest również pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03 - OTK ZU 2004 nr 5/A poz. 40).

Powszechnie przyjmuje się, że co do zasady stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dacie wydania decyzji, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej. Wynika to z ustanowionej w art. 7 Konstytucji RP, jak również w art. 6 K.p.a., zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu jego mocy obowiązującej, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostać powinien przepis obowiązujący w dniu orzekania. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2007 r. o sygn. I OSK 1080/06 oraz

z dnia 21 czerwca 2006 r. o sygn. I OSK 943/05 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA i ONSAiWSA 2006/3/71).

Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też

w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P 9/04 - OTK 2005/1/9 oraz powołane w nim piśmiennictwo J. Mikołajewicz, "Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne", Poznań 2000, str. 62 oraz przywołana już wcześniej uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. o sygn. I OPS 1/06). W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.

Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (por. P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - Kwartalnik Prawa Prywatnego 1997, z. 1). To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

Jak słusznie wskazał NSA w powołanej wyżej uchwale 7 sędziów, na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Poza tym, bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). W wyjątkowych okolicznościach dopuszcza się pewne odstępstwa od zasady lex retro non agit, jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a jednocześnie realizacja jej nie jest możliwa bez dopuszczenia wstecznego działania prawa (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia

28 maja 1986 r. U 1/86 - OTK 1986/1/2, z dnia 22 sierpnia 1990 r. K 7/90 - OTK 1990/1/5, z dnia 18 października 1994 r. K 2/94 - OTK 1994/2/36, z dnia 31 marca 1998 r. K 24/97 - OTK 1998/2/13, z dnia 3 października 2001 r. K 27/01 - OTK 2001/7/209, z dnia 10 października 2001 r., K 28/01 - OTK 2001/7/45).

Przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne w przypadku braku regulacji ustawowych, nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych. Jeżeli zatem decyzja organu administracji publicznej jest wydawana po wejściu w życie zmiany odpowiedniego przepisu, trzeba wziąć pod uwagę podstawową zasadę współczesnego prawa intertemporalnego, podkreślaną także w orzecznictwie (zob. np. wyrok SN z dnia 26 lipca 1991 r. PRN 34/91, Lex nr 10905), tj. regułę tempus regit actum, oznaczającą, że zdarzenie prawne należy oceniać wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce, a bezpośrednie działanie nowego prawa uzależnione jest od wykazania ważnego interesu publicznego (por. wyrok TK z dnia 2 marca 1993 r., sygn. akt

K 9/92, OTK 1993/1/6). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma więc charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji ( por. wyrok TK z dnia 3 października 2001 r., K 27/01, OTK 2001/7/2009).

Z tego powodu zagadnienia intertemporalne należy badać na gruncie zasad konstytucyjnych, a zwłaszcza zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasady ochrony praw nabytych, równości obywateli wobec prawa oraz zasady sprawiedliwości, a w szczególności zakazu retroakcji. Zgodnie z tą ostatnią zasadą nie można ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami prawnymi mającymi miejsce w przeszłości, a w razie wątpliwości co do czasu obowiązywania ustawy należy przyjmować, co wielokrotnie było wyrażane w orzecznictwie, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość (por. uchwały NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97; NSA z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 6/99; NSA z dnia 12 marca 2001r. sygn. akt OPS 14/00, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1991 r. sygn. akt l PRN 34/31, Lex 10905). Przyjmuje się przy tym, że w razie kolizji, czy w sprawie ma zastosowanie przepis dotychczasowy, czy nowy, przepis dotychczasowy ma zastosowanie, jeżeli pod jego rządem powstał (zmienił się albo wygasł) stosunek prawny, którego treść została bezpośrednio wyznaczona przez ten przepis. Na tej podstawie sformułowana została ogólna zasada, w myśl której nowa ustawa nie ma być stosowana przy ocenie tak pozytywnych, jak i negatywnych skutków zdarzeń prawnych, które nastąpiły przed jej wejściem w życie (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 443/09). Dodatkowo w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podnosi się, że modyfikacje dokonywane przez wprowadzenie nowych przepisów odnoszących się do uprawnień przysługujących określonym podmiotom na mocy dotychczas obowiązującego prawa, nie tylko obniżają zaufanie obywateli do prawa, ale mogą również niejednokrotnie sprzeciwiać się ratio legis instytucji prawnej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, OTK-A 2004/3/22 oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 października 1989 r. K 3/88 - OTK 1989/1/2, z dnia 15 lipca 1996 r. K 5/96 - OTK 19964/30, z dnia 30 listopada 1988 r. K 1/88 - OTK 1988/1/6, dnia 10 lipca 2000 r. SK 21/99 - OTK 2000/5/144).

W sytuacjach, gdy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia (tzw. stosunki w toku), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. U 5/86 - OTK 1986/1/1 i z dnia 28 maja 1986 r. U 1/86 - OTK 1986 poz. 2).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że w tym przypadku ma zastosowanie art. 70b ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu sprzed nowelizacji, bowiem to pod rządami starego prawa powstał i został zrealizowany stosunek prawny, który był przedmiotem niniejszej sprawy. Zdarzeniem, z którym należy wiązać konsekwencje prawne, jest przyuczenie do zawodu ucznia i zdanie przez niego egzaminu, co miało miejsce w dniu

31 siepania 2012 r. (k-17 akt administracyjnych).

Nie ulega wątpliwości, że skarżący zadecydował o szkoleniu młodocianego pracownika kierując się prawami i obowiązkami określonymi w starym brzmieniu,

a do chwili wejścia w życie nowelizacji, cel przygotowania zawodowego młodocianego pracownika został zrealizowany. Zdarzenie prawne leżące u podstaw niniejszej sprawy (zawarcie przez skarżącego umowy o pracę z młodocianym w celu jego przygotowania zawodowego) miało miejsce na wiele miesięcy przed wejściem

w życie nowych przepisów i przed datą wydania w sprawie obu decyzji. Jak wynika

z akt administracyjnych sprawy zakończył szkolenie u skarżącego przed dniem

1 września 2012 r., gdyż umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego zawarta była od dnia 1 września 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. oraz zdał w dniu

31 sierpnia 2012 r. egzamin. Powyższe ustalenie przy braku przepisów intertemporalnych ma istotne znaczenie. W tym przypadku pracodawca i młodociany wypełnili wszystkie obowiązki nałożone na nich ustawą obowiązującą w chwili zawarcia umowy o pracę, a także w okresie jej realizacji. W tym zakresie należy podzielić stanowisko skarżącego, zaprezentowane w odwołaniu i skardze, iż

w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o systemie oświaty,

w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2012 r. Nie bez znaczenia jest również to, że zastosowanie znowelizowanych przepisów ustawy o systemie oświaty spowodowało niekorzystne zmiany z punktu widzenia skarżącego i nie miał on żadnego wpływu na zaistniałą zmianę oraz nie mógł brać jej pod uwagę decydując się na zatrudnienie młodocianego.

Pamiętać należy, że intencją ustawodawcy, który zdecydował się na dofinansowanie pracodawców w zakresie przygotowania zawodowego młodocianych, było zachęcenie tych pierwszych, by realizowali istotny cel społeczny jakim jest przygotowywanie zawodowe młodocianych i ponosili związane z tym procesem koszty. Skoro, skarżący zrealizował ciążący na nim obowiązek w sposób prawidłowy i skuteczny, czego dowodem jest zdany przez młodocianego egzamin, to naruszeniem zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa, byłoby zastosowanie nowego prawa prowadzące do pozbawienia skarżącego należnej mu części dofinansowania. Pogląd odmienny prowadziłby do naruszenia wymienionych powyżej zasad oraz zasady sprawiedliwości. Zastosowanie

w niniejszym przypadku nowego prawa byłoby także naruszeniem zasady lex retro non agit.

W ocenie Sądu, organy nie wykazały ważnego interesu publicznego, który mógłby stanowić podstawę do wzruszenia reguły tempus regit actum i umożliwić zastosowanie nowego prawa. Wręcz przeciwnie, w interesie publicznym jest, by młodociani uzyskiwali przygotowanie zawodowe, a elementem ustanowionego przez ustawodawcę systemu tego kształcenia jest dofinansowanie pracodawców, tak aby zachęcić ich do kształcenia młodocianych pracowników. Pozbawienie pracodawców wspomnianego dofinansowania mogłoby doprowadzić do załamania opisanego wyżej procesu, co niewątpliwie nie leży w interesie publicznym.

Reasumując stwierdzić należy, że przyjęta przez organy interpretacja art. 70b ustawy o systemie oświaty jest nieprawidłowa wskutek przyjęcia, że zastosowanie w tym przypadku znajduje art. 70b ust. 11 u.s.o., a zapadłe w jej wyniku obie decyzje organów orzekających w sprawie naruszają normę prawną wywiedzioną z tych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Identyczne stanowisko zajął tut. Sąd w sprawie o sygn. IV SA/Gl 642/13, toczącej się między tymi samymi stronami na tle tożsamego stanu faktycznego i prawnego. Jednakowoż Sąd

w obecnym składzie wyraża pogląd dalej idący, a mianowicie, że wprowadzenie do art. 70b ustawy o systemie oświaty ustępu 11 miało na celu określenie charakteru dofinansowania kosztów kształcenia, natomiast nie ogranicza zakresu tego dofinansowania określonego w art. 70b ust. 2 i 3 tej ustawy. Wskazywane przez organy górne granice pomocy określone są w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podczas gdy przedmiotowe dofinansowanie regulowane jest ustawą o systemie oświaty i nie może być ograniczane aktem niższego rzędu wydanym na podstawie innej ustawy

i mającym zastosowanie do innego rodzaju świadczeń. Jednocześnie z ustaleń organów wynika, że ogólna kwota pomocy udzielonej skarżącemu nie osiągnęła wielkości wyznaczonych w rozporządzeniach Komisji Wspólnot Europejskich, a więc

i z tego względu nie było podstaw od obniżenia omawianego dofinansowania.

Z uwagi na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji, przy czym o kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tego Prawa.

bu