Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 279/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83 par. 2
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowa wznowienia postępowania postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] H. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] określającą stan należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa w zw. z art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skarżący uzasadnił wniosek tym, że przedmiotowa decyzja doręczona została jedynie jego żonie, natomiast on przebywał poza miejscem zamieszkania i o decyzji dowiedział się po powrocie do domu na początku maja 2006 r., z tego względu nie miał możliwości brania udziału w sprawie.

Organ uznał, że decyzja z dnia [...] doręczona została w trybie określonym art. 44 kpa tj doręczenia zastępczego, zgodnie z którym procesowy skutek prawny doręczenia powstaje upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu od dnia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałby brak możliwości udziału w postępowaniu bez jego winy.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł w dniu [...] 2006 r. skargę, zarzucając jej niezgodność z prawem i obrazę przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 155 kpa oraz art. 7 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, iż nie miał możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, czego konsekwencją było wydanie decyzji z dnia [...] określającej zadłużenie z tytułu nie opłaconych składek i dokonanie wpisu hipoteki przymusowej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego organ wskazał, że brak jest przesłanki wznowienia postępowania w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem decyzja została doręczona prawidłowo. Nie została wykazana również przez skarżącego przesłanka wznowienia wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Przez nowe okoliczności istotne dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. W sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, tym samym brak jest podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wskazanej wyżej przesłanki.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie może być rozpoznana merytorycznie, bowiem materia w niej ujęta nie podlega kognicji sadów administracyjnych, lecz powszechnych.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa.

W przedmiotowej sprawie skarżący – kierowany błędnym pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji – skierował skargę do sądu administracyjnego, zamiast do powszechnego.

Wyjaśnić należy obu stronom postępowania, że regułą obowiązującą w postępowaniu w sprawach ubezpieczeń społecznych jest domniemanie właściwości sądu powszechnego do rozpoznawania odwołań od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Reguła ta wyrażona jest w art. 83 § 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako "usus"), zgodnie z którym od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Odwołanie od takiej decyzji do sądu daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia Zakładu gwarancję nie tylko kontroli legalności decyzji, lecz i jej merytorycznej treści, sąd bowiem - stosownie do art. 477 14 § 2 kpc - w razie uwzględnienia odwołania zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy.

W niektórych przypadkach (wskazanych w art. 83 ust. 4 usus) odwołanie do sądu nie przysługuje, a wówczas stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tylko w tych wypadkach – na skutek wyłączenia odmiennego trybu kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej, sąd administracyjny może orzekać na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa).

Skoro jednak omawiana ustawa (art. 83 ust. 1 usus) co do zasady przekazuje kontrolę nad wszystkimi decyzjami wydawanymi w zakresie indywidualnych spraw w ramach ubezpieczeń społecznych sądom powszechnym, zaś nie zachodzi żaden z wyjątków, kiedy kontrola ta jest wyłączona czy zmodyfikowana, uznać należy, że Sąd Administracyjny nie jest upoważniony również do orzekania w sprawie odmowy wznowienia postępowania w zakresie ustalania wymiaru składek, pomijając już kwestię że nie zostałby wyczerpany tok instancji w postępowaniu administracyjnym.

W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 83 ust. 2 usus, podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.