Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1170/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rektora [...] w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1) uchyla zaskarżona decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Rektora [...] w W. na rzecz J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Rektor [...] w W. po zapoznaniu się z treścią skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

5 maja 2006 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w sprawie uchylenia decyzji Rektora [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] przyznającej stypendium socjalne J. P. oraz na postanowienie Rektora z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] wznawiające postępowanie w sprawie przyznania stypendium socjalnego J. P. na zasadzie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił w całości powyższą decyzję i postanowienie.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

W dniu 5 maja 2006 r. J. P. wniósł od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r.,

nr [....] Rektora [...] w W. oraz na postanowienie tego Rektora z dnia [...] kwietnia 2006r.,

nr [...].

W uzasadnieniu skargi J. P. podniósł, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydaną w następstwie wznowienia postępowania postanowieniem z tego samego dnia Rektor uchylił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., nr [....] przyznającą stypendium socjalne skarżącemu podając za podstawę takiego rozstrzygnięcia art. 151 § 1 pkt 2 kpa i uzasadnił ją w tej sposób, że wobec ukończenia studiów przed terminem J. P. utracił prawa do stypendium socjalnego.

Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) skarżący podniósł, że jego zdaniem fakt ukończenia studiów przed terminem nie mógł być okolicznością istniejącą w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego nie znaną organowi, który wydał decyzję. Skarżący zarzucił ponadto organowi naruszenie art. 61 § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 124 § 1 kpa, jednak w ogóle nie odniósł się do kwestii, czy prawo do świadczeń pomocy materialnej po zakończeniu studiów w dniu [...] marca 2006 r. nadal mu przysługuje.

Organ po zapoznaniu się z treścią skargi J. P. uznał, że w całości zasługuje ona na uwzględnienie. Jednocześnie podniósł, że zgodnie z § 5 ust. 3 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych oraz trybu i kryteriów ich przyznawania w [...], student, który ukończył studia przed terminem określonym w planie studiów traci prawo do otrzymywania stypendiów. Tym samym, zdaniem organu całkowicie zbytecznym było bez względu na przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia, uchylanie decyzji o przyznaniu świadczenia J. P., gdyż możliwość otrzymywania stypendium socjalnego utracił on z mocy samego prawa. W takiej sytuacji, zdaniem organu, w ogóle nie miała zastosowania instytucja wznowienia postępowania. Dlatego też organ mając na uwadze treść art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę w całości uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie o wznowieniu postępowania. Za zbyteczne organ uznał odniesienie się do podniesionych przez skarżącego uchybień proceduralnych dotyczących toku postępowania oraz braku pouczenia o trybie zaskarżenia uchylonej decyzji.

Na decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. Rektora [...] w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. P. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł błąd w podstawie prawnej decyzji (organ w sentencji powołał się na art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz to, że chociaż ukończył studia na jednym kierunku, to jest nadal studentem kierunku pedagogika na Wydziale [...] w W. i dlatego jego zdaniem nie utracił on z mocy prawa, prawa do pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego. Zdaniem skarżącego twierdzenie organu, że wygaśnięcie prawa do stypendium socjalnego przyznanego decyzją administracyjną Rektora nastąpiło z mocy prawa z dniem ukończenia studiów przed terminem jest błędem. Jeśli skarżący rzeczywiście utracił prawo do pomocy materialnej, to organ powinien wznowić postępowanie i wydać nową decyzję, ponieważ poprzednia przyznawała świadczenie na okres od października 2005 r. do czerwca 2006 r. Skarżącemu nie jest znana instytucja wygaśnięcia decyzji z mocy prawa w zaistniałej sytuacji. Ponadto skarżący stwierdził, że organ nie odnosząc się do uchybień proceduralnych podnoszonych przez niego w skardze po raz kolejny naruszył prawo zapominając, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uwzględnienie i odniesienie się do wszystkich zarzutów i załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w uzasadnieniu, że podanie w sentencji decyzji jako podstawy prawnej art. 53 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamiast art. 54 § 3 powyższej ustawy było oczywistą omyłką pisarską, co wynika z uzasadnienia decyzji, gdzie przytoczono już prawidłowy przepis, tj. art. 54 § 3.

Ponadto organ twierdzi, że zgodnie z § 5 ust. 7 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów w Akademii [...] w W. możliwość uzyskania przez studenta stypendium socjalnego w przypadku kontynuacji studiów jest możliwa wyłącznie wtedy, kiedy kontynuacja studiów następuje po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. W przypadku skarżącego uzyskał on tytuł magistra dnia [...] marca 2006 r. i dlatego zdaniem organu, utracił z mocy prawa prawo do stypendium socjalnego. Organ stoi na stanowisku, że nie miał obowiązku wznowienia postępowania, jeżeli przepis prawa materialnego przesądza o utracie uprawnień przez stronę. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie, nie zachodzi też żadna z podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, bo musiałby to nakazywać przepis prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, co oznacza, że żadna z tych części oddzielnie nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Wymogi decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w art. 107 kpa. Zgodnie z § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej. Uchylenie decyzji wydanej z trybie autokontroli przez sąd administracyjny powoduje, że odżywa zarówno decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz postanowienie tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. jak i skarga złożona na te orzeczenia do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest przekazać sądowi skargę na poprzednio wydaną decyzję przez ten organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Celem powyższego przepisu jest wyeliminowanie zbędnych postępowań sądowoadministracyjnych. Dlatego też decyzja uwzględniająca skargę musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że rozstrzygnięcie ostateczne jest zgodne z oczekiwaniem strony wynikającym ze skargi, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Zakres możliwości służących organowi administracji na podstawie tego przepisu jest zatem zdeterminowany interesem skarżącego ujawnionym w treści skargi.

Tymczasem jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy, zaskarżoną decyzją (w jej sentencji) organ uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylającą decyzję Rektora z dnia [...] lutego 2006 r. przyznającą stypendium socjalne J. P. - skarżącemu oraz postanowienie Rektora z dnia [...] kwietnia 2006 r. wznawiające postępowanie w sprawie przyznania stypendium socjalnego wyżej wymienionemu, a merytorycznie orzekł dopiero w jej uzasadnieniu stwierdzając w nim, że J. P. utracił prawo do stypendium socjalnego z mocy samego prawa, co nie jest zgodne z oczekiwaniem strony.

Zdaniem sądu organ "uwzględniając skargę w całości" na podstawie art. 54 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinien uchylić decyzję Rektora z dnia [...] kwietnia 2006 r. i postanowienie Rektora z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz utrzymać w mocy decyzję Rektora z dnia [...] lutego 2006 r. przyznającą stypendium socjalne J. P.

Jeżeli organ uważał (co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji), że decyzja taka byłaby niezgodna z prawem nie powinien stosować przepisu art. 54 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz przekazać skargę do sądu administracyjnego, bo uwzględnienie skargi w całości może polegać wyłącznie na wydaniu rozstrzygnięcia wskazanego w skardze.

Skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie aprobuje szereg orzeczeń zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i wojewódzkich sądów administracyjnych reprezentujących taki właśnie pogląd (vide wyroki NSA w Warszawie z dnia 7 lipca 1999 r., IV SA 313/99, LEX nr 47846, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r., IV SA/Wa 158/05, LEX nr 179228, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 812/04, LEX 186673.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.