Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1399/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83,  art. 88
journal: Dz.U. 2001 nr 99 poz 1079
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę - Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. A., E. A., S. U., A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - odrzuca skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. Z., Z. A., E. A., S. U. i A. A. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., wymierzającej w/w administracyjną karę pieniężną w wysokości 262.044,25 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 43 sztuk drzew z terenu działki o nr ew. [...] z obr. [...], położonej w rejonie ul. [...] w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z późn. zm.) uchyliło pkt 1 sentencji zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekło o: "wymierzeniu T. Z., Z. A., E. A., S. U. i A. A. administracyjną karę pieniężną w wysokości 262.044,25 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt dwa tysiące czterdzieści cztery złote i dwadzieścia pięć groszy) za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 43 sztuk drzew z terenu działki o nr. ew. [...] z obr. [...], położonej w rejonie ul. [...] w W., wg specyfikacji stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji".

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z późn. zm.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że w sprawie tej zaistniała taka właśnie sytuacja. Organ pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonych oględzin, z których sporządził protokół, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), stwierdził usunięcie przedmiotowych drzew bez zezwolenia, ustalił rodzaj, gatunek i obwody pni usuniętych drzew, datę usunięcia drzew oraz osoby, które działaniem swym doprowadziły do takiego zniszczenia i ponoszą odpowiedzialność administracyjną. Sami odwołujący ustaleń tych nie podważają.

W sprawie zaistniały więc przesłanki do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew z naruszeniem art. 83 ust. 1

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

ustawy o ochronie przyrody, tj. bez uzyskania uprzedniej zgody na takie usunięcie właściwego organu administracji.

Ponadto organ wskazał, iż w sprawie nie może budzić wątpliwości fakt, iż odwołujący zdawali sobie sprawę, że dla dokonania wycięcia przedmiotowych drzew konieczne jest uzyskanie - w drodze decyzji administracyjnej- zezwolenia na takie wycięcie; świadczy o tym okoliczność złożenia przez nich w dniu 30 października 2007 r., a zatem na 25 dni przed dokonaniem wycięcia, wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów; podkreślić należy, iż samo wystąpienie z takim wnioskiem nie uprawniało do wycięcia przedmiotowych drzew. Subiektywne przekonanie odwołujących o zgodności z prawem podjętych przez nich działań, skutkiem których było usunięcie przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia, nie może zwolnić ich od odpowiedzialności administracyjnej i zapłaty kary, wymierzanej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.

Fakt, iż usunięte drzewa rosły na gruncie zakwalifikowanym w rejestrze gruntów jako grunty rolne, nie oznacza, że rygory dotyczące ograniczeń w swobodnym dysponowaniu drzewami, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody, nie znajdowały w tym wypadku zastosowania,

Ponadto wskazano, iż wysokość kary ustalona została stosownie do unormowań art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306, z późn. zm.). Kolegium nie znalazło zaś podstaw do podważenia prawidłowości dokonanych przez organ pierwszej instancji obliczeń, przy czym kwestia możliwości płatniczych osób, którym kara ta została wymierzona, pozostaje bez znaczenia dla określenia jej wysokości.

Organ wskazał także, iż w sentencji zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wymienił działkę o nr ew. [...] jako teren, z którego usunięto przedmiotowe drzewa, tymczasem z okoliczności sprawy, z całokształtu zebranego w toku niniejszej sprawy materiału dowodowego oraz treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że wycięte drzewa rosły na działce o nr ew. [...]; Kolegium, uznając ową rozbieżność za omyłkę pisarską, nie znalazło podstaw do uchylenia tylko z tego powodu zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, lecz postanowiło skorzystać

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

z uprawnienia nadanego mu przez art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i dokonało odpowiedniej poprawki we własnym zakresie.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli T. Z., Z. A., E. A., S. U. i A. A., zarzucając zaskarżonej decyzji, iż została wydana z naruszeniem:

1. art. 88 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody,

przez błędne jego zastosowanie,

1. art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji,

2. art. 3 ust. 1 -3 i art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,

przez brak ich zastosowania.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż działka z której dokonano wycięcia jest działką rolną. Mając na uwadze, iż zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych, właściciele gruntu zobowiązani są do korzystania z gruntu rolnego zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, dokonali oni jedynie sanitarnego usunięcia bezładnie wyrosłych na działce samosiejek, co mięci się w granicach uprawnień właścicieli. Podkreślono, iż wśród usuniętych roślin nie było drzew wartościowych.

Powołany przez organy przepis stanowiący podstawę wydanych decyzji nie dotyczy tego typu roślinności, stanowiącej w polu jedynie chwast, który powinien być usunięty.

Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza także przepis art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Wysokość wymierzonej kary względem właścicieli gruntu godzi w przysługujące im prawa własności. W rzeczywistości stanowiąc formę pozbawienia właściciela gruntu, gdyż aby mógł dokonać uiszczenia kary musi zbyć grunt.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem Sądu z dnia 18 marca 2009r. zostały odrzucone skargi Z. A., E. A., S. U. i A. A.

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Rozpoznając sprawę w granicach skargi wniesionej przez T. Z. Sąd uznał, iż skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm), Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008r. orzekająca o wymierzeniu T. Z., Z. A., E. A., S. U. i A. A., na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z późn. zm. zwanej w dalszej części "ustawą") administracyjną karę pieniężną w wysokości 262.044,25 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt dwa tysiące czterdzieści cztery złote i dwadzieścia pięć groszy) za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 43 sztuk drzew z terenu działki o nr ew. [...] z obr. [...], położonej w rejonie ul. [...] w W."

Przywołany przepis zamieszczony został w rozdziale 4 ustawy o ochronie przyrody - regulującym między innymi kwestie ochrony terenów zieleni i zadrzewień.

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 zawartego w niniejszym rozdziale, usunięcie drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela oraz wskazującym na konieczność uzyskania stosownego zezwolenia na ich usunięcie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie skargi wniesionej przez T. Z., sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że przed usunięciem drzew z działki nr ew. [...], skarżąca jako współwłaściciel w/w nieruchomości, wbrew ciążącemu na niej powszechnemu obowiązkowi nie uzyskała stosownego zezwolenia właściwego organu, o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy.

Wobec powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie uznały, iż w tej sytuacji zaistniała podstawa prawna do wymierzenia między innymi skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w wysokości ustalonej w decyzji organu I instancji.

Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie uzależniają wydania w/w decyzji od wykazania, iż strona była właściwie poinformowana , pouczona o ciążącym na niej obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego organu na wycięcie drzew, krzewów, przed przystąpieniem do tej czynności. Obowiązek wystawienia z wnioskiem o wydanie powyższego zezwolenia spoczywa na posiadaczu nieruchomości na której znajdują się przedmiotowe rośliny. Wynika on z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, do przestrzegania których zobowiązany jest każdy z mocy art. 83 Konstytucji RP. Z akt sprawy wynika ponadto, iż strona miała świadomość ciążącego na niej obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia na wycięcie spornych drzew, gdyż przed dokonaniem tej czynności został złożony do organu stosowny wniosek.

Za nieuzasadniony należy uznać podniesiony przez stronę skarżącą zarzut nieuwzględnienia, przez organ odwoławczy okoliczności, iż działka z której dokonano wycięcia jest działką rolną, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych, właściciele gruntu zobowiązani są zatem do korzystania z gruntu rolnego zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Wykonując zaś przysługujące im uprawnienia w niniejszej sprawie zdaniem skarżącej dokonano jedynie sanitarnego usunięcia bezładnie wyrosłych na działce samosiejek, co mięci się w granicach uprawnień właścicieli, oraz iż wśród usuniętych roślin nie było drzew wartościowych.

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

Wskazać należy, iż z artykułu 83 ust. 1 ustawy, wynika generalna zasada, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu jakiejkolwiek nieruchomości może nastąpić dopiero po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu. Przepis ten nie dzieli, nieruchomości według ich przeznaczenia, co oznacza, iż bez względu na to czy nieruchomość na której znajdują się drzewa, krzewy które właściciel chce usunąć jest nieruchomością rolną (jak w przypadku działki skarżącej), czy też budowlaną, właściciel musi uzyskać stosowne zezwolenie.

Wyjątki od tej reguły zostały wymienione w art. 83 ust. 6, który stanowi, iż przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów: w lasach; owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową; na plantacjach drzew i krzewów; których wiek nie przekracza 5 lat; usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych; usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału; które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu.

Przepis art. 83 ust. 6 ustawy nie znajduje jednak zastosowania w odniesieniu do działki skarżącej. Ponadto należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom strony przedmiotem wycięcia nie były chwasty a drzewa. Okoliczność, iż były to samosiejki nie ma zaś znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Nie można podzielić także zarzutu strony co do kwestii, iż wysokość nałożonej kary godzi pośrednio w konstytucyjnie chronione prawo własności. Kara wymierzana jest na podstawie przepisów prawa, stanowi sankcję za ich nieprzestrzeganie. Jej wysokość jest zaś tak ukształtowana, aby w sposób restrykcyjny zmuszać właścicieli nieruchomości do przestrzegania prawa. Okoliczność, iż skarżącą zmuszona będzie do ewentualnego zbycia nieruchomości, aby uiścić karę stanowi, nie godzi zatem w jej prawo własności, jest to skutek nieprzestrzegania przepisów prawa.

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Sygn. akt IV SA/Wa 1399/08

UZASADNIENIE (do postanowienia o odrzuceniu skargi)

Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. doręczono skarżącym: Z. A. 21 czerwca 2008r, E. A. 16 czerwca 2008r., S. U.-14 czerwca 2008r., A. A. 18 czerwca 2008r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia, tj. wskazywała, że strona niezadowolona z decyzji może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął: Z. A. 21 lipca 2008r, E. A. 16 lipca 2008r., S. U.-14 lipca 2008r., A. A. 18 lipca 2008r.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący wnieśli skargę w dniu 23 lipca 2008r. a zatem z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do dokonania tej czynności.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.