Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 356/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 86 § 1, art. 87 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1016/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia na bezczynność w sprawie podatku akcyzowego za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił W. G. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2014 r., oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w sprawie z skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprzeciw od postanowienia został wniesiony w dniu 31 marca 2014 r. Ponieważ nie był on podpisany, skarżący został zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. wezwany o jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwanie do podpisania sprzeciwu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2014 r. W dniu 6 maja 2014 r. skarżący przesłał do Sądu podpisany sprzeciw.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., WSA w Krakowie sprzeciw odrzucił z uwagi na jego niepodpisanie w wyznaczonym terminie. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 21 lipca 2014 r.

W dniu 23 lipca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do podpisania sprzeciwu.

Sąd pierwszej instancji rozpoznając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu wskazał, iż skarżący podał, że jedną z przyczyn uchybienia terminu do podpisania sprzeciwu był stan jego zdrowia – problemy z pamięcią, pobyt w szpitalu z uwagi na omdlenie i utratę przytomności. Sąd podkreślił w związku z tym, że pogorszenie stanu zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej a zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą.

Sąd pierwszej instancji odmawiając przywrócenia terminu podkreślił, że skarżący ogólnie powołał się na problemy zdrowotne, nie przedstawił żadnych dokumentów lekarskich, z których wynikałoby w jakim okresie i jakie schorzenia wystąpiły u skarżącego, jaki był wpływ tych schorzeń na możliwość prowadzenia swoich spraw, a także potwierdzających pobyt w szpitalu. Sąd wskazał również, że fakt otrzymywania dużej ilości korespondencji (podniesiony we wniosku o przywrócenie terminu) nie jest żadną nadzwyczajną okolicznością, która uzasadniałaby brak winy w niedochowaniu terminu. Zapoznawanie się na bieżąco z treścią otrzymywanej korespondencji, takie zorganizowanie jej odbioru, aby mieć możliwość ustalenia daty jej otrzymania, stanowiło wyłącznie kwestię dołożenia należytej staranności w dbaniu o własne interesy, a skarżący nie wykazał, że nie było to możliwe.

We wniesionym przez W. G. zażaleniu zarzucił on postanowieniu Sądu pierwszej instancji, iż wydane ono zostało przy nieprawidłowej ocenie złożonego środka zaskarżenia. Skarżący podał, że jest przekonany o doręczeniu mu wezwania do podpisania sprzeciwu w dniu 30 kwietnia a nie 28 kwietnia. Wskazał również, że organy urzędnicze, szczególnie urząd celny, wysyłają skarżącemu bardzo dużo korespondencji i być może coś się stronie "pomyliło odnośnie daty doręczenia". Skarżący dodał, że w ostatnim czasie ma problemy z pamięcią, z powodu omdlenia i utraty przytomności był w szpitalu i mógł "pomylić oznaczenia datowe z uwagi na mnogość kopert, którymi zasypuje go urząd."

Skarżący wniósł uchylenie postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd przywróci termin jeśli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. W art. 87 § 2 p.p.s.a. określono natomiast, że w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Treść powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że w sytuacji uchybienia terminu przez stronę w toku postępowania przed sądem i ubiegania się o jego przywrócenie, strona jest zobowiązana, w piśmie zawierającym wniosek, do uprawdopodobnienia okoliczności, które wskazywać będą na niezawinione uchybienie terminu.

Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, Nr 23, s. 1059).

W przedmiotowej sprawie WSA w Krakowie, wbrew zarzutom podniesionym w złożonym zażaleniu, prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych.

Skarżący jako argument w zakresie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu wskazał własną pomyłkę w postaci nieprawidłowego zapisania terminu odebrania przez siebie wezwania Sądu. Skarżący wskazał, że w ostatnim czasie ma problemy z pamięcią, a z powodu omdlenia i utraty przytomności był w szpitalu i mógł "pomylić oznaczenia datowe z uwagi na mnogość kopert, którymi zasypuje go urząd."

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyżej opisana okoliczność nie może stanowić podstawy do uznania jej za okoliczność dającą podstawę prawną do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Wskazać należy, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że okoliczności podane przez skarżącego nie można zaliczyć do tych, które warunkują przywrócenie terminu. Nie jest to okoliczność obiektywna, lecz uzależniona od strony, a więc subiektywna.

Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących jego choroby wskazać należy, iż nie zawsze i nie każda choroba strony lub pełnomocnika stanowi uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi procesowemu. Co do zasady okolicznością wskazującą na brak winy jest bowiem taka niedyspozycja zdrowotna, która występuje nagle i jest na tyle poważna, że strona (lub jej pełnomocnik) obiektywnie nie jest w stanie dokonać czynności procesowej w terminie i w dodatku nie jest możliwe posłużenie się inną osobą dla dokonania takiej czynności. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, by choroba, która miała uniemożliwić mu terminowe uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu, wystąpiła na tyle niespodziewanie i była na tyle poważna, że nie mógł w terminie uzupełnić braków formalnych sprzeciwu.

W tym stanie sprawy – przyjmując obiektywny miernik staranności – nie można było uznać, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji trafnie odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.