Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1465/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 par 1, art. 203 pkt 3, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 13 ust 1 pkt 3, art. 13 k ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par 2, par 3 ust 1 i ust 3 pkt 4,par 5 ust 2 pkt 1- 2,par 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1263
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3359/14 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od R. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 700 (siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3359/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Podstawą poczynionych w sprawie ustaleń była kontrola mobilna przeprowadzona w dniu [...] listopada 2011 r. około godziny [...] na drodze krajowej nr [...] w Z. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał wówczas pojazd marki [...] o nr rej. [...], prowadzony przez R. B. Podczas kontroli drogowej ustalono, że kierujący pojazdem – skarżący R. B. – nie uiścił opłaty za przejazd po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...] ([...]) [bramownica nr [...]] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie [...].

Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu, został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 8 lit. c (obecnie pkt 9 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] kwietnia 2012 r. na podstawie protokołu kontroli nr [...] wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych na R. B.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych na R. B.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 zwanej dalej u.t.d.).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W uzasadnieniu wskazano, iż ponownie rozpatrując sprawę, na skutek złożonego przez stronę środka odwoławczego, Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – [...] Sp. z o.o., do udzielania informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określony w protokole kontroli została uiszczona.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. [...] Sp. z o.o. udzieliła odpowiedzi, z której wynikało, iż opłata elektroniczna za przejazd ww. pojazdem w dniu [...] października 2011 r. o godz. [...] nie została uiszczona. Stan salda konta w dniu [...] października 2011 r. o godz. [...] wynosił 0 zł. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu ("umowa pre-pay").

Pełnomocnik skarżącego pismem z [...] listopada 2012 r. wskazał, iż na koncie użytkownika w dniu przejazdu powinny być wystarczające środki na pokrycie kosztów przejazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie wezwał [...] listopada 2012 r. operatora do złożenia wyjaśnień w zakresie nieprawidłowości w pobieraniu opłaty elektronicznej za przejazdy pomiędzy lipcem i wrześniem 2011 r. oraz wskazania, czy błędne działanie systemu miało wpływ na stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r.

[...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazała, iż nieprawidłowo pobrane opłaty pomiędzy lipcem i wrześniem 2011 r. nie miały wpływu na stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r., zaś użytkownik otrzymuje ostrzeżenie na wszystkie urządzenia przypisane do konta w postaci komunikatów wysyłanych na urządzenie informujące, że kwota na koncie osiągnęła ustalony pułap, aby umożliwić uzupełnienie środków w odpowiednim czasie. Spółka podała, iż stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r. o godz. 00:00 wynosił 23,62 zł.

[...] Sp. z o.o. kolejnym pismem z dnia [...] marca 2013 r. wskazała, iż opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona, a saldo konta o godz. [...] wynosiło 0 zł. Jak wynika z zestawienia pobranych opłat na koncie użytkownika w dniu [...] października 2011 r. nie było środków pomiędzy godziną [...] a [...]. Konto zostało doładowane o godz. [...] kwotą 1000 zł. Po ponownym wezwaniu do złożenia wyjaśnień, [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...] maja 2013 r. [...] Sp. z o.o. raz jeszcze wskazała, iż opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie użytkownika.

W dniu [...] września 2013 r. R. S. przesłuchany w charakterze świadka oświadczył, że opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona oraz, że przyczyną nieuiszczenia opłaty była brak środków na koncie użytkownika. Ponadto świadek ten podkreślił, iż użytkownik podczas każdego przejazdu był informowany o tym, czy środki znajdujące się na umowie są wystarczające na pokrycie opłaty za przejazd drogą płatną. Potwierdził, iż operator systemu dokonywał korekt zwracając nadmiernie pobrane środki na konto użytkownika, co spowodowało zwiększenie salda dostępnego na koncie. Następnie świadek podkreślił, iż obowiązkiem użytkownika jest monitorowanie stanu salda, przy czym podczas każdego przejazdu pod bramownicą użytkownik jest informowany, czy opłata została pobrana prawidłowo, oraz czy stan środków na koncie jest większy, mniejszy od danego progu minimalnego, lub równy zero. Świadek stwierdził również, iż w październiku 2011 r. opłaty były pobierane prawidłowo, a środki na koncie wpłacone [...] i [...] października 2011r. skończyły się [...] października 2011 r. o godz. [...]. W tym dniu użytkownik doładował konto kwotą 1000 zł o godz. [...]. Świadek zeznał, iż pomimo nieprawidłowego poboru opłaty, sygnały wydawane przez urządzenia Viabox informowały o mającym nastąpić braku środków na koncie. Odnosząc się do wydruków przedstawionych przez pełnomocnika strony, świadek stwierdził, iż przedstawiają one dodatni stan konta.

R. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji wskazał, że bezspornym jest w sprawie fakt poruszania się pojazdu kierowanego przez R. B. pojazdu po drodze ekspresowej [...], na odcinku [...]. Powyższy odcinek drogi krajowej po którym poruszał się ww. pojazd jest wymieniony w załączniku nr 1 pkt 9 lit. c Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.).

Okoliczności sprawy zdaniem Sądu jednak nie pozwalają stwierdzić w sposób niezbity, że opłata za przejazd rzeczywiście nie została uiszczona, a w szczególności, czy do ewentualnego niepobrania tej opłaty nie doszło wskutek błędnego działania systemu Viatoll, na co konsekwentnie wskazywał skarżący w składanych do organu pismach, w tym również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Sąd I instancji podał, że stan faktyczny został ustalony m.in. na podstawie odpowiedzi udzielonych przez operatora systemu – [...] Sp. z o.o. oraz zeznań świadka R. S. – Kierownika Centrum Obsługi Klienta [...] Sp. z o.o.

W związku z powyższym Sąd podkreślił, że ustalenia przepływu środków pieniężnych powinny być ustalone w związku z realizacją umów korzystania z systemu obsługującego pobór opłat elektronicznych oraz być dowodzony w sposób niebudzący wątpliwości, dokumentami jasnymi w odbiorze i czytelnymi nawet dla podmiotu nie posiadającego wykształcenia ekonomicznego, a także dla Sądu. Sąd zwrócił uwagę, że nie jest również dopuszczalne w sytuacji braku dokumentów spełniających powyższe kryteria, posiłkowanie się dowodem z zeznań świadka, mającego rozwiać wątpliwości związane ze wspomnianym przepływem środków finansowych.

W sprawie zeznania składał świadek – pracownik operatora systemu Viatoll, do którego obowiązków zawodowych niewątpliwie należy dbanie o dobre imię firmy. Nie kwestionując a priori jego prawdomówności należy jednak zauważyć, iż dowód z zeznań świadka jest nieprzydatny do celów, o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a. – gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W takiej sytuacji ustawa nakazuje powołanie biegłego w celu wydania opinii. Świadek jest źródłem dowodowym pomocnym przy ustaleniu faktów, a nie – jak to miało niezasadnie miejsce w kontrolowanej sprawie – oceny składanych do akt dokumentów.

Sąd uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że ponownie rozstrzygając sprawę, organ uwzględni poglądy wyrażone przez Sąd w niniejszym wyroku i oceni, czy zgromadzone w sprawie dokumenty (w tym dokumenty przedstawione przez stronę: zestawienia transakcji, ew. inne) stanowią materiał wystarczający dla ustalenia, czy doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w opisanym w protokole kontroli czasie i miejscu. W razie braku możliwości jednoznacznego zinterpretowania zgromadzonej dokumentacji, organ powoła biegłego z dziedziny księgowości. Zdaniem Sądu, organ winien ustosunkować się w sposób rzetelny do twierdzeń strony o wadliwym działaniu systemu Viatoll, polegającym na powtarzającym się niezasadnym pobieraniu opłat. Należy zbadać, czy taka sytuacja mogła mieć wpływ na stan środków skarżącego bezpośrednio przed przejazdem będącym przedmiotem kontroli – i nałożenia kary. Również i w tym przypadku samo zapewnienie świadka o braku wpływu takiego faktu na stan środków na koncie u pracodawcy skarżącego, jak również o "niewątpliwym" powiadomieniu skarżącego przez posiadane przez niego urządzenie Viatoll o zbliżającym się braku środków na koncie pre-paid – nie są w ocenie Sądu wystarczające, aby je przyjąć jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną od wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Organ skargą kasacyjną zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.; 267, zwanej dalej kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał żadnych wątpliwości, że system elektronicznego poboru opłat działał prawidłowo oraz że w chwili wykonywania spornego przejazdu na koncie użytkownika nie było środków pieniężnych, co stanowiło bezpośrednią przyczynę nieuiszczenia opłaty elektronicznej za wskazany przejazd, przy czym zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia, zaś organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 133 § 1 art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie wykazał "w sposób niezbity", iż skarżący nie uiścił wymaganej opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej, bowiem organ nie ustalił sposobu przepływu środków pieniężnych związanych z realizacją umowy korzystania z systemu obsługującego pobór opłaty elektronicznej za pomocą dowodu wymagającego wiadomości specjalnych utrwalonych w opinii biegłego, podczas gdy wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ wyjaśnione, a w świetle pominiętych przez Sąd I instancji twierdzeń skarżącego o dokonaniu wpłaty środków pieniężnych na konto użytkownika w dniu [...] października 2011 r. o godzinie [...], a zatem już po wykonaniu spornego przejazdu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawało badanie ewentualnych rozbieżności pomiędzy faktycznym wpływem tychże środków na konto użytkownika, a ich zaksięgowaniem przez operatora systemu, wobec czego brak ustaleń w tym zakresie oraz nieodniesienie się do tych kwestii w uzasadnieniu uchylonej decyzji w żadnym razie nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się w uznaniu, iż zeznania przedstawiciela [...] Sp. z o.o. R. S. i pozyskane w ten sposób informacje, zastępowały wiadomości specjalne, które mogły znaleźć swe źródło jedynie w opinii biegłego z zakresu księgowości, podczas gdy zeznania świadka R. S. były dodatkowym dowodem przeprowadzonym w sprawie, aczkolwiek nie jedynym, który bynajmniej nie wskazał na nieprawidłowe funkcjonowanie systemu do poboru opłat w okresie bezpośrednio poprzedzającym stwierdzone naruszenie, w tym w zakresie przepływu środków pieniężnych, w tym zwrotów (nadmiernie pobranych w miesiącu sierpień i wrzesień 2011 r.) na konto użytkownika dokonane w dniu [...] października 2011 r. (a więc jeszcze przed stwierdzonym naruszeniem) oraz w dniu [...] listopada 2011 r., co mogło li tylko dodatnie wpłynąć na stan salda użytkownika przedmiotowego konta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz po rozpoznaniu skargi skutkuje jej oddaleniem.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej zauważyć należy, że Sąd I instancji poddał kontroli decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za przejazd pod drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W ocenie Sądu I instancji uchylenie zaskarżonej decyzji jest uzasadnione tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw aby stwierdzić "...w sposób niezbity", że opłata za przejazd rzeczywiście nie została uiszczona.

W związku z powyższym podkreślić należy, że w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art.13k ust.1 pkt 1 u.d.p. ustalenia stanu faktycznego muszą odnosić się do okoliczności objętych dyspozycją powołanego przepisu prawa, co oznacza, że organ administracji publicznej winien stwierdzić, czy kierujący pojazdem samochodowym za przejazd po drodze krajowej wniósł stosowną opłatę. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wskazany wyżej podmiot nie uiścił opłaty, obowiązkiem organu jest wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w/w przepisie prawa.

W rozpatrywanej sprawie organ administracji publicznej podkreślił, że zgromadzony materiał dokumentacyjny wskazuje, iż z uwagi na brak środków na koncie skarżący nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Natomiast stanowisko Sądu I instancji wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia prawidłowości działania urządzenia Viatoll. Oznacza to, że Sąd I instancji odnosi odpowiedzialność administracyjną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej z okolicznościami dotyczącymi zawinionego bądź niezawinionego działania kierującego pojazdem. Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, odpowiedzialność administracyjna związana z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (vide wyrok NSA z dnia 15.06.2016 r. sygn. akt II GSK 67/15, wyrok NSA z dnia 28.04.2016r. sygn. akt 2406/14 niepublikowane).

W tym miejscu podkreślić należy, że Sąd I instancji w sposób bardzo ogólnikowy odniósł się do zarzucanych organowi administracji publicznej uchybień w zakresie ustalenia okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazuje na kompletność materiału dokumentacyjnego, a jednocześnie uznaje za konieczne zinterpretowanie ich przez biegłego księgowego, przy czym nie wskazuje okoliczności, istotnych z punktu widzenia ustalenia przesłanek odpowiedzialności skarżącego, które winny zostać ustalone przy pomocy tego dowodu.

Ponadto zauważyć należy, że stosownie do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, została przedstawiona procedura wnoszenia i rozliczania opłaty związanej z uiszczaniem opłaty elektronicznej. W ww. rozporządzeniu dokładnie wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową"; odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; instaluje urządzenie w pojeździe; wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1; ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2.

W myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia.

Z powyższego wynika, że skarżący miał obowiązek wnieść opłatę elektroniczną przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, i do tego w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Podkreślić także należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że system pozwalający na uiszczanie opłat nie działał prawidłowo. Brak jest także dowodów wskazujących na to aby skarżący nie miał możliwości zweryfikowania stanu konta i ewentualnego uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem planowanego przejazdu.

W rozpoznawanej sprawie zostały ustalone fakty mające znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie opisane w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Organy transportu drogowego wykazały, że w określonym czasie i miejscu skarżący wykonywał przewóz i nie uiścił stosownej opłaty, czym naruszył przepisy prawa. W szczególności podkreślić należy, że materiał dokumentacyjny jednoznacznie wskazuje, że w dniu [...] października 2011 roku o godzinie [...], poruszając się po drodze krajowej [...] na odcinku węzeł [...] skarżący nie uiścił należnej opłaty elektronicznej. Przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków na koncie pre-pay. Z przedstawionego zestawienia pobranych opłat wynika, że stan konta o godzinie [...] w dniu [...] października 2011 roku wynosił 0 i wymaganych środków nie było w tym dniu na koncie pomiędzy godziną [...] a godziną [...], kiedy konto zostało zasilono kwotą 1000 złotych.

W związku z powyższym raz jeszcze podkreślić należy, że w ramach postępowania o nałożenie kary z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdy z przepisów prawa wynika obowiązek jej uiszczenia, organ nakładający karę jest zobligowany do dokonania tylko tych ustaleń, które pozwolą na stwierdzenie, że została wypełniona dyspozycja art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Uwzględniając powyższe okoliczności oraz przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. i w oparciu o ten przepis uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę złożoną przez R. B. Dokonując oceny legalności decyzji organu, wydanych w niezakwestionowanych skutecznie okolicznościach stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozostają one w zgodzie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. w związku z czym na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.