Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1775/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art.15 ust.6
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Sądu Okręgowego w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 24 października 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, działając na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm. – dalej jako "O.p.") stwierdził, że stanowisko Sądu Okręgowego – dalej jako "Skarżący" przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności obciążania kosztami eksploatacyjnymi w związku z użyczaniem nieruchomości i w zakresie sposobu dokumentowania czynności przeniesienia kosztów eksploatacyjnych tej nieruchomości na użytkownika, jest nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

We wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego Skarżący wskazał, że jako Sąd Okręgowy w oparciu o trwały zarząd, dysponuje budynkami w miejscowości G. W budynku przy ul. N. O. zlokalizowana jest siedziba główna Sądu Okręgowego. W budynku przy ul. 3 M. znajdują się m.in. miejsca pracy personelu wybranych wydziałów czy sale rozpraw. Zarówno z budynku przy ul. N. O., jak i budynków przy ul. 3 M. oprócz Skarżącego korzysta również inny sąd. Na podstawie umów z dnia 7 września 2016 r. użyczenia pomieszczeń, Skarżący jako użyczający udostępnił nieodpłatnie na rzecz Sądu Rejonowego wskazane w tychże umowach pomieszczenia. Zgodnie z § 4 ust. 2 obu zawartych umów Sąd Rejonowy jako biorący w użyczenie zobowiązany jest do partycypowania w opłatach wiążących się z utrzymaniem nieruchomości, tj. w kosztach ciepła, energii elektrycznej, zużycia wody, ochrony, sprzątania, konserwacji i napraw, trwałego zarządu i podatku od nieruchomości, wywozie nieczystości, czy kosztach rozmów telefonicznych. Strony umów ustaliły stały miesięczny współczynnik procentowy kosztów, które Sąd Rejonowy jest obowiązany zwrócić Skarżącemu. Dotychczas zwrot ten odbywał się na podstawie noty księgowej, którą Skarżący po upływie miesiąca kalendarzowego korzystania z nieruchomości wystawiał na rzecz Sądu Rejonowego. Drugi z sądów na podstawie noty księgowej dokonywał płatności na rachunek Skarżącego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy partycypacja w kosztach utrzymania nieruchomości, o których mowa wyżej, nie stanowi sprzedaży usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm. - dalej jako "ustawa o VAT")?

Czy wnioskodawca w związku z tego typu umową nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a tym samym czy zamiast noty księgowej nie powinien wystawić na rzecz Sądu Rejonowego faktury VAT opiewającej na obciążenie kosztami utrzymania zgodnie z zawartymi umowami?

Zdaniem Skarżącego, realizowane ustawowo określone zadania są formą sprawowania władztwa publicznego. W konsekwencji Skarżący podlega wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a obciążenie kosztami utrzymania nieruchomości na podstawie § 4 ust. 2 zwartych umów nie stanowi sprzedaży towarów lub usług, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, wymagającej wystawienia faktury VAT.

Skarżący powołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, a także art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, który jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm. - dalej "Dyrektywa 2006/112/WE"), a także art. 1 § 1 i § 2, art. 176 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, oraz art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i stwierdził, że sądy w zakresie swojej działalności podstawowej nie są podatnikami podatku VAT, natomiast są podatnikami - tak jak każdy inny podmiot - w zakresie czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych wykraczających poza zadania nałożone odrębnymi przepisami. W kwestii wyłączenia organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników konieczne jest spełnienie równocześnie dwóch przesłanek: działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego i musi być wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej. Jest to wyłączenie o charakterze podmiotowo-przedmiotowym; wyłączenie następuje, gdy spełniona jest przesłanka podmiotowa - czynności dokonuje organ władzy publicznej i przedmiotowa - czynność mieści się w zakresie władztwa publicznego. Zgodnie z art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE nawet wystąpienie opłat czy innego rodzaju płatności należnej organowi nie może wpłynąć na uznanie go za podatnika, jeżeli organ ten występuje w charakterze organu publicznego.

W ocenie Skarżącego, zawarte między sądami umowy użyczenia pomieszczeń nie stanowią umów cywilnoprawnych obejmujących czynności, o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, to jest czynności skutkujących nadaniem statusu podatnika w tym zakresie. Mimo nazwania obu umów umowami użyczenia, zawarte umowy są rodzajem wewnętrznych porozumień o charakterze administracyjnym, zawartymi pomiędzy organami władzy publicznej (sądami powszechnymi) w celu realizacji zadań publicznych. Zarówno Skarżący, jak i druga strona zawartych umów został powołany dla realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa (sprawowanie wymiaru sprawiedliwości), a realizowane przez niego zadania, wskazane we wniosku o wydanie interpretacji, nie mają charakteru cywilnoprawnego. Pomieszczenia oddane w użyczenie Sądowi Rejonowemu służą temu sądowi wyłącznie sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Koszty utrzymania pomieszczeń, o których mowa w § 4 ust. 2 obu zawartych umów, pokrywają konieczne wydatki Skarżącego na poczet utrzymania posiadanych i udostępnianych nieruchomości w stanie niepogorszonym, a Skarżący nie uzyskuje z tego tytułu żadnych korzyści majątkowych.

Interpretacją indywidulaną z dnia 24 października 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że w zakresie obu postawionych pytań, stanowisko Skarżącego jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem VAT będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem organu, towarami są między innymi wszelkie postacie energii, w tym energii elektrycznej, gazu i energii cieplnej oraz chłodniczej. W przypadku wykonywania świadczeń dotyczących tych mediów na gruncie podatku od towarów i usług będziemy mieć do czynienia z dostawą towarów. Jeśli chodzi o inne media (objęte zakresem opodatkowania), będzie to świadczenie usług.

W przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Art. 8 ust. 2a ustawy o VAT jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem "odsprzedaży" lub "refakturowania" usług. Nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Zatem konsekwencją uznania podatnika biorącego udział w odsprzedaży usługi za świadczącego, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej usługi.

Organ powołał treść art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE i uznał, że inne podmioty prawa publicznego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Organ wyjaśnił, że istotnymi cechami umowy użyczenia są dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas oraz nieodpłatność. Jednakże jeśli pojawia się jakakolwiek płatność związana z użytkowaniem rzeczy oddanej w używanie, to na gruncie przepisów ustawy o VAT umowa ta przestaje być umową nieodpłatną i staje się czynnością odpłatną, a więc jako taka podlega opodatkowaniu.

Organ powołał również art. 1 § 1 - § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 29a ust. 1, ust. 6, ust. 7, art. 106b ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT oraz art. 353¹, art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017r. poz. 459, ze zm. – dalej "kc") i stwierdził, że każda czynność wykonana przez podatnika, której efektem jest świadczenie na rzecz drugiego podmiotu, jest na gruncie podatku od towarów i usług traktowana jako świadczenie usługi, bowiem usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatników w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów. Czynność może być albo odpłatna, albo nieodpłatna.

Zdaniem organu, na gruncie ustawy o VAT nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane "po kosztach" ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Powołując treść wyroku TSUE w sprawie C-42/14 organ uznał, że najem nieruchomości i związane z nim: dostawa wody, energii elektrycznej, energii cieplnej oraz wywóz nieczystości, co do zasady, należy uważać za odrębne i niezależne świadczenia, które winno się oceniać oddzielnie z punktu widzenia podatku od wartości dodanej, chyba, że elementy transakcji, które obejmują również ekonomiczne przesłanki zawarcia umowy, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny.

Zasadą jest, że towarzyszące udostępnianiu nieruchomości dostawy towarów i usług, np. wody, energii elektrycznej i cieplnej, odprowadzanie ścieków, powinny być uważane za odrębne świadczenia, jeżeli najemca ma możliwość wyboru sposobu korzystania z nich (tj. danych towarów i usług) poprzez decydowanie o wielkości ich zużycia. Sytuacja taka występuje w szczególności w przypadku odrębnego rozliczania zużycia mediów w oparciu o wskazania liczników lub podliczników. Taką zasadę należy przyjąć w przypadku, gdy umowa przewiduje odrębne rozliczanie mediów, a wysokość opłaty ustalana jest w umowie na podstawie kryteriów innych niż opomiarowanie według liczników, uwzględniających zużycie tych mediów przez najemcę.

W przypadku, gdy wyodrębnienie wskazanych mediów miałoby charakter sztuczny, świadczenia takie należy traktować jako jedną usługę, usługę najmu. Na płaszczyźnie ekonomicznej świadczenia te stanowią jedną całość. Wówczas też pobierana jest stała kwota wynagrodzenia za najem, bez względu na ilość zużycia mediów (innymi słowy, bez uwzględnienia kryterium zużycia mediów). Okoliczności te wskazują, że celem zawarcia umowy było wynajęcie lokalu gotowego do użytku wraz odpowiednimi mediami.

Podsumowując organ stwierdził, że czynności udostępniania pomieszczeń budynku sądu na rzecz Sądu Rejonowego nie stanowią czynności nieodpłatnego użyczenia nieruchomości. W związku z udostępnianiem pomieszczeń Skarżący pobiera od użytkownika opłaty określone jako "stały miesięczny współczynnik procentowy kosztów", za energię elektryczną, cieplną, wodę, ochronę obiektu, sprzątanie, konserwację i naprawy, trwały zarząd, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości, rozmowy telefoniczne. Czynność udostępniania pomieszczeń budynku w zamian za pobieranie wskazanych opłat spełnia definicję sprzedaży, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT i tym samym stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu. Z ekonomicznego punktu widzenia opłaty są elementem cenotwórczym i stanowią - de facto - wynagrodzenie związane z udostępnianiem nieruchomości. Wobec tego czynność stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że Skarżący nie występuje w tym przypadku w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż czynności są wykonywane w sferze czynności cywilnoprawnych, a nie w ramach czynności określonych przepisami ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Nie zmienia tego również fakt, że Skarżący - jako Sąd - świadczy usługę na rzecz innego sądu. Skoro czynności stanowią odpłatne świadczenie usług, należy uznać za nieprawidłowe przyjęte przez Skarżącego dokumentowanie ich notą księgową. Zatem w sytuacji, gdy Skarżący jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, stosownie do treści art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, obowiązany jest dokumentować czynności fakturami. Natomiast jeżeli Skarżący korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, fakturę wystawia jedynie na żądanie nabywcy, zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT.

Nie zgadzając się z treścią wydanej interpretacji, Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej z dnia 24 października 2017 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił zaskarżonej interpretacji, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj.: art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 i art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez uznanie, ze Skarżący w świetle tych przepisów na gruncie przedstawionego stanu faktycznego może być uznany za podatnika VAT, podczas gdy zarówno Skarżący, jak i Sąd Rejonowy są organami władzy publicznej, a czynności objęte umowami z dnia 7 września 2016 r. nie stanowią czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych; naruszenie art. 113 ust. 1 w związku z art. 113 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o VAT, poprzez zaniechanie wskazania faktur zamiast not księgowych na zasady stosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w tych przepisach, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 14c § 2 O.p. oraz art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o VAT.

Z uwagi na powyższe naruszenie prawa Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.

Na podstawie art. 57a) p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Mając na względzie powołane powyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W poddanej sądowej kontroli sprawie strona sformułowała zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego, co oznacza, że w tak zakreślonych ramach Sąd związany jest jedynie rodzajem zarzutów oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega m.in. na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 O.p. Naruszeniem tego przepisu jest nie tylko brak praktycznie żadnego konkretnego odniesienia się organu interpretacyjnego do stanowiska wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 660/12, LEX nr 1336016), ale także lakoniczne i niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego przedstawionego stanu faktycznego, w sytuacji gdy - zdaniem organu interpretacyjnego - stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt I GSK 36/12, LEX nr 1291291; z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 333/11, LEX nr 1244307). Uzasadnienie tego stanowiska musi być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy. Powinno więc ono przedstawiać argumentację prawną, z której będzie jednoznacznie wynikać, dlaczego stanowisko i argumenty wnioskodawcy organ uznał za nietrafne i jakie argumenty przemawiały za stanowiskiem organu. W tym też celu najczęściej uzasadnienie prawne musi zawierać wykładnię powołanych przepisów prawa, ocenę możliwości ich zastosowania do opisanego we wniosku stanu faktycznego. Dopiero takie uzasadnienie realizuje cel określony w art. 121 O.p. mającym zastosowanie w postępowaniu interpretacyjnym na podstawie art. 14h tej ustawy, a którym jest pogłębianie zaufania do organów podatkowych.

Skoro interpretacja ma stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, organ obowiązany jest w związku z tym dokonać w pierwszej kolejności wykładni przepisów, które w jego i wnioskodawcy ocenie mogą mieć zastosowanie w stanie faktycznym opisanym we wniosku, a następnie wyjaśnić, jakie argumenty przesądzają o tym, że ten właśnie przepis ma (lub nie ma) zastosowania do stanu faktycznego. Dopiero taka interpretacja spełnia swoją rolę i pozwala sądowi administracyjnemu na ocenę jej zgodności z przepisami prawa materialnego (wyroki NSA: z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1216/09, LEX nr 593549; z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 74/10, LEX nr 1081410; z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1580/13, LEX nr 1774200).

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przedstawił własne stanowisko co do stanu faktycznego opisanego we wniosku. Stan ten - należy domniemywać - był wyczerpująco przedstawiony, skoro organ interpretacyjny nie zastosował przepisu art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. i nie wzywał Skarżącego do uzupełnienia braków wniosku w zakresie przedstawienia stanu faktycznego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć,

że zaskarżona interpretacja indywidualna nie odpowiada prawu.

Istotą problemu było rozstrzygnięcie, czy Skarżący wykonuje świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług pobierając od Sądu Rejonowego opłaty z tytułu mediów, a jeśli tak, to jakie są to świadczenia oraz, czy są one odrębne od świadczeń z tytułu umowy użyczenia, co w konsekwencji prowadzi do ustalenia sposobu liczenia podstawy opodatkowania i stosowania właściwych stawek podatkowych ewentualnie zastosowanie zwolnienia podatkowego.

W ocenie Sądu kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostawało rozstrzygnięcie, czy w opisanym we wniosku o interpretację stanie faktycznym doszło do dostawy towaru albo świadczenia usługi.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do ogólnej reguły wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Dychotomiczny podział czynności podlegających opodatkowaniu na dostawę towarów i świadczenie usług nie oznacza jednak, iż każde przesunięcie, czy rozliczenie określonych wartości ekonomicznych pomiędzy dwoma różnymi podmiotami może zostać uznane za świadczenie usług, jeśli nie stanowi dostawy towarów.

Należy bowiem rozważyć, czy rozliczenie pieniężne między Sądem Okręgowym a Sądem Rejonowym w rozpatrywanym, wynikającym z wniosku o interpretację, stanie faktycznym stanowi dostawę albo usługę za wynagrodzeniem.

Ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, jaki dokładnie stosunek prawny wiąże Sąd Okręgowy i Sąd Rejonowy, natomiast Skarżący przyjął, że było to użyczenie.

Z pewnością jednak ze stanu faktycznego nie wynika, aby udostępnienie części budynku dla Sądu Rejonowego miało charakter odpłatny.

W rozpatrywanej sprawie na podstawie zawartych umów Sąd Rejonowy jako biorący w użyczenie zobowiązany jest do partycypowania w opłatach wiążących się z utrzymaniem nieruchomości, których głównym dysponentem był Skarżący, tj. w kosztach ciepła, energii elektrycznej, zużycia wody, ochrony, sprzątania, konserwacji i napraw, trwałego zarządu i podatku od nieruchomości, wywozie nieczystości, czy kosztach rozmów telefonicznych. Dlatego powstała konieczność wystawiania obciążenia za ponoszone koszty przez Sąd Okręgowy na Sąd Rejonowy. W porozumieniu między sądami obciążenie to ustalono w oparciu o stały miesięczny współczynnik procentowy kosztów, które Sąd Rejonowy jest obowiązany zwrócić Skarżącemu.

W przypadku bezpłatnego udostępnienia części nieruchomości i wzajemnego rozliczenia kosztów jej użytkowania poprzez obciążenie jednego z użytkowników przypadającą na niego częścią wydatków na wskazane media, nie dochodzi do dostawy towarów ani wzajemnego świadczenia usług, o których mowa w art. 7 ust.1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ brak jest "bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści".

Zatem zdaniem Sądu błędnie, w oderwaniu od celu gospodarczego "porozumienia" organ interpretacyjny przyjął, że sporne czynności będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Skoro w przedmiotowym stanie faktycznym wzajemnego rozliczenia kosztów z tytułu wspólnego korzystania z nieruchomości nie można zakwalifikować jako czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to brak jest podstaw do wystawienia faktur VAT, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT.

Tożsamy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I FSK 2284/15 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ ponownie wydając interpretację zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1. wyroku.

Sąd zasądził również od organu na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).