Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 2/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. N., J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz M. N., J. N. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] (w jej pkt 1) uchyliło decyzję Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] września 2015r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o [...] obiektów ( pawilonów ) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: [...] m. długości, [...] m. szerokości, wielkość hodowli do [...], wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L.. W pkt 2 decyzji Kolegium ustaliło warunki zabudowy dla rozbudowy siedliska rolniczego o [...] obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach : [...] długości, [...] szerokości, wielkość hodowli [...] wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...], [...] obręb L., w miejscowości L..

Opisaną powyżej decyzję Kolegium wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r., zmienianym i uzupełnianym pismami z dnia [...] lutego 2012 r., [...] kwietnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] października 2014 r. oraz [...] listopada 2014 r. P. H. (zwany dalej "Inwestorem") wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o [...] obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: [...] m. długości, [...] m. szerokości, wielkość hodowli do [...], wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L..

Decyzjami z dnia [...] lipca 2012 r. oraz [...] maja 2014 r. Wójt Gminy G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Decyzje te zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiednio decyzją z [...] października 2013 r. oraz decyzją z [...] września 2014 r.

Kolejną decyzją z dnia z [...] września 2015 r. , nr [...] (znak: [...] Wójt Gminy G. na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 4 ust .2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.; zwanej dalej "u.p.z.p.") ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie w przewidzianej skali odbiega od charakteru sąsiedniej zabudowy, składającej się z niewielkich gospodarstw indywidualnych. Ponadto projektowana inwestycja nie jest zgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G.. Organ zauważył, iż co prawda Studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy prawnej dla wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie oznacza to jednak, iż ustalenia decyzji o warunkach zabudowy mogą być z nim sprzeczne. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Inwestor.Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2016 r., Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 562/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ww. decyzję Kolegium. Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, ażeby w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nie było przeszkód ażeby w toku postępowania odwoławczego wyjaśnić, czy projekt decyzji odmownej został sporządzony przez osobę uprawnioną w rozumieniu art. 60 ust. 4 w zw. z art. 5 u.p.z.p. Sąd nie podzielił również stanowiska, iż projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy wymaga uzgodnień i opiniowania, tak jak projekt decyzji pozytywnej dla inwestora. Odnosząc się do kwestii kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia Sąd zobowiązał organ odwoławczy do rozważenia, czy planowana inwestycja rzeczywiście ma charakter zabudowy zagrodowej. Wskazał, że ratio legis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. Przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Sąd przesądził również, że skoro planowane przedsięwzięcie dotyczy zwierząt futerkowych o obsadzie [...], to brak było podstaw do wcześniejszego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] września 2015 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po 5/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ww. decyzję Kolegium z dnia 7 grudnia 2017 r. Sąd uznał, że wątpliwości Kolegium dotyczące rozpoczęcia przez inwestora robót budowalnych zmierzających do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia mogły zostać rozstrzygnięte na etapie postępowania odwoławczego, poprzez zwrócenie się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o udzielenie wyjaśnień, co do prowadzonych na nieruchomości postępowań. Wbrew stanowisku Kolegium, brak było również konieczności uaktualnienia zapisów w ewidencji gruntów lub w księdze wieczystej przez spadkobierców strony, która zmarła, wobec istnienia w aktach postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] września 2015 r. i ustaliło warunki zabudowy dla rozbudowy siedliska rolniczego o [...] obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych ( królików) o wymiarach: [...] m długości, [...] m szerokości, wielkość hodowli 59DJP wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], 20, [...] obręb L., w miejscowości L.. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. i J. N. oraz A. i K. N.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19 uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ odwoławczy ponownie nie przedstawił uzasadnienia dla dokonania kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako zabudowy zagrodowej. Sąd wskazał, że z treści rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że organ dokonał ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, jednak w treści uzasadnienia w żaden sposób nie wyjaśnił powodów takiej kwalifikacji planowanej inwestycji. Wprawdzie wykonując zalecenia Sądu wynikające z wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. organ pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. (k. 112) zwrócił się do inwestora o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie map geodezyjnych, na których zaznaczona będzie istniejąca zabudowa, ze wskazaniem, które z zabudowań mają charakter mieszkalny, istniejącej zabudowy inwentarskiej i wiaty oraz budynków które inwestor zamierza przeznaczyć dla potrzeb hodowli królików, niemniej jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ dokonał oceny przedłożonych przez inwestora dokumentów. Organ odwoławczy ustalając warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej, pomimo konkretnych wytycznych wynikających z wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 562/16, bezrefleksyjnie zaakceptował wyjaśnienia Inwestora, co do charakteru planowanej zabudowy, udzielone w pismach kierowanych do organu. Sąd przypomniał, że w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. Sąd dokonał wykładni pojęcia zabudowy zagrodowej oraz w sposób precyzyjny wskazał jakiego rodzaju ustaleń organ powinien dokonać w toku ponownie prowadzonego postępowania. Co istotne Sąd podkreślił, że fakt, iż planowana ferma królików miałby zostać zlokalizowana na terenie o przeważającym rolniczym charakterze, nie przesądza o możliwości ustalenia warunków zabudowy. Organ zobligowany był do dokonania zindywidualizowanej i wnikliwej oceny, uwzględniającej istotne cechy zarówno zastanej zabudowy i sposobów zagospodarowania, jak i projektowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności gabarytów jego infrastruktury oraz skali produkcji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] (w jej pkt 1) uchyliło decyzję Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] września 2015r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o [...] obiektów ( pawilonów ) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: [...] m. długości, [...] m. szerokości, wielkość hodowli do [...], wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L.. W pkt 2 decyzji Kolegium ustaliło warunki zabudowy dla rozbudowy siedliska rolniczego o [...] obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych ( królików) o wymiarach : [...] długości, [...] szerokości, wielkość hodowli [...] wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...], [...] obręb L., w miejscowości L..

Uzadaniając swoją decyzję Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że teren objęty wnioskiem położony jest na obszarze, na którym nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II SA/Po 5/18 z dnia 24 kwietnia 2018r sprzeciw Wnioskodawcy uznał za zasadny i wskazał na następujące istotne aspekty postępowania:

- Przedmiotowe postępowanie administracyjne toczy się od stycznia 2012r., t.j. od ponad 6 lat. Ta okoliczność świadczy o naruszeniu podstawowej zasady postępowania administracyjnego jaką jest zasada szybkości postępowania ( art.12 k.p.a.)

- Wnioskodawca przedłożył w toku postępowania postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w następstwie prawnym umożliwiając aktualizację listy stron postępowania.

- Z protokołu kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013r. wynika, że dokonano rozbiórki samowolnie wykonanych utwardzeń nawierzchni - pasów betonowych.

Zatem ustały przesłanki wymagające rozstrzygnięcia prawnego przed podjęciem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się projekt pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wraz z analizą urbanistyczną. Projekt ten został poddany procedurze uzgodnieniowej przewidzianej w art. 60 ust.1, art.53 ust.3-5a i art.54 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśniono, że wnioskodawca posiada na terenie Gminy G. gospodarstwo rolne o powierzchni - [...] znacznie przekraczającej średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie

[...]. Na terenie wsi L., wzdłuż drogi, do której przylega działka nr [...], znajduje się zabudowa zagrodowa rolnicza, zatem charakter zabudowy oraz istniejąca i planowana funkcja tej działki - objęta wnioskiem nawiązuje do form i funkcji już istniejących w tym obszarze. Zakładana hodowla do [...] nie zalicza się do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zatem nie narusza przepisów szczególnych określających dopuszczalna wielkość na 60 DJP. Dalej wskazano, że na analizowanym obszarze występują różne formy i funkcje zabudowy, w tym dwie dominujące i współistniejące: zabudowa zagrodowa i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Kolegium wyjaśniło, że analizując zgromadzony materiał, w tym mapy, można wysnuć wniosek, że zabudowa zagrodowa stanowi pierwotną formę zagospodarowania analizowanego obszaru, a zabudowa jednorodzinna - z niewielkimi wydzielonymi wtórnie działkami jest formą zagospodarowania nową. Zaakcentowano, że przy zachowaniu parametrów zagospodarowania terenu określonych niniejszą decyzją planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko Dz.U. z dnia 18.01.2016r. poz.71. Zatem odmowę ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji Kolegium uznało za nieuzasadnioną.

Kolegium wyjaśniło, że w jego ocenie z dokumentów wynika, że zostały spełnione warunki z art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczące :

. dostępu do drogi publicznej,

. istniejącego uzbrojenia terenu, wystarczającego dla zamierzenia budowlanego,

. oraz w zakresie art. 61 ust 1 pkt 4 w/w ustawy tj. teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.

. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, spełniał warunki ustalania warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, gdzie nie obowiązuje zasada "dobrego sąsiedztwa". Analiza została sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia zawodowe, która dokonała analizy działki objętej wnioskiem oraz w sposób prawidłowy ustaliła obszar analizowany. Wyjaśniono, że przeprowadzona w toku postępowania analiza stanu faktycznego i prawnego zagospodarowania terenu pozwalała na ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji ustalono po przeprowadzeniu analizy funkcji i cech zagospodarowania terenu, w oparciu o zapisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Dalej zaakcentowano, że w tej sprawie, dla organów podejmujących rozstrzygnięcia jak i dla Sądu wiążące są wskazówki i ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2019r. sygn. IV SA/Po 237/19, zgodnie z treścią art 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302 tj.). Uwzględniając treść tego wyroku Kolegium zważyło, że Wnioskodawca posiada na terenie Gminy G. gospodarstwo rolne o powierzchni - [...] znacznie przekraczającej średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie - [...]. Mapa zasadnicza, ta, na której został wyznaczony obszar analizowany jasno pokazuje istniejące gospodarstwo rolne na działce nr [...], istniejącą zabudowę zagrodową, która wraz z działkami nr [...] i nr [...] tworzą gospodarstwo rolne P. H.. P. H. mieszka we wsi L., we własnym budynku mieszkalnym, który znajduje się w istniejącej zabudowie siedliskowej na tych działkach. Gospodarstwo P. H. nie jest jedynym gospodarstwem przy tej samej drodze we wsi L., gdyż w odległośei około [...] metrów dalej na północ, przy tej samej drodze, znajduje się kolejne gospodarstwo rolne, wraz z zabudową zagrodową. Kolejne gospodarstwo rolne znajduje się po drugiej stronie tej samej drogi, prawie na tej samej wysokości, co działka nr [...]. Istniejąca już zabudowa zagrodowa w ocenie Kolegium wypełnia całkowicie przesłanki do uznania tego gospodarstwa, jako gospodarstwa rolnego, z zabudową zagrodową, obejmującą budynki gospodarcze, magazynowe jak i budynek mieszkalny. Zauważono, iż zabudowa zagrodowa na działce nr [...] istniała wcześniej, niż zaczęły powstawać nowe budynki na działkach, znajdujących się na południe od istniejącej zabudowy zagrodowej na działce nr [...] jak i projektowanej zabudowy, objętej tym postępowaniem. Fakt, iż taka zabudowa była wcześniej od planowanej nowej intensywnej zabudowy mieszkaniowej wymusza konieczność dostosowania się nowej zabudowy mieszkaniowej do istniejącego od dziesięcioleci rolniczego charakteru wsi L.. Wskazano, że Wnioskodawca mieszka w L. , ma tam swoje gospodarstwo rolne, w którym chciałby rozwinąć produkcję zwierzęcą, co jest w pełni zgodne z rolniczym charakterem terenów wiejskich, także we wsi L.. Całość terenów powyżej skupionej zabudowy wsi L., leżące wzdłuż drogi prowadzącej do wsi S. P. i przy drodze do S. S. są objęte kolejnymi zabudowami zagrodowymi, leżącymi co kilkaset metrów przy tych drogach, co łatwo sprawdzić chociażby na mapach internetowych serwisu Google. Rozbudowa istniejącej zabudowy istniejącego gospodarstwa, obejmującego także istniejącą zabudowę zagrodową jest w pełni zgodna z rolniczym charakterem tego rejonu wsi L.. W ocenie Kolegium nie jest możliwe uznanie, iż istniejąca zabudowa mieszkalna wraz z istniejącą już teraz znaczną zabudową zagrodową ( zabudowa inwentarska, magazynowa ) na działce nr [...], wraz z nowo projektowaną zabudową inwentarską, związaną z planowaną specjalizacją w hodowli królików w jakiejkolwiek mierze miałaby świadczyć o braku charakteru zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego.

Dalej wskazano, że samo prowadzenie gospodarstwa rolnego o znacznym obszarze, co potwierdzają dokumenty podatkowe Gminy G. nie oznacza także zakazu prowadzenia innej działalności gospodarczej, zwłaszcza gdy dotyczy to innych obszarów, nie objętych tym postępowaniem. Zaakcentowano, że zasada wolności gospodarczej pozwala bowiem każdemu, także osobie prowadzącej gospodarstwo rolne, na prowadzenie innej działalności gospodarczej ale nie może to wpływać na rozstrzygnięcie w tej konkretnej sprawie.

Wskazano też, że samo powstanie obszaru poddanego intensywnej zabudowie mieszkalnej jednorodzinnej, poniżej działki [...], na terenach powstałych z podzielenia działki nr [...], opisanych na mapie Google jako "L. osiedle przyjazne" stanowiło moment, w którym ujawniły się spory co do możliwości prowadzenia w dalszym ciągu produkcji rolnej a szczególnie zwierzęcej na obszarze wsi L.. Jest to sytuacja niewątpliwie wpływająca negatywnie na dotychczasowy stan zagospodarowania wsi L.. Kolegium wyjaśniło, że nie może zaaprobować oczekiwań skarżących się w toku postępowania właścicieli działek budowlanych, iż ich sposób zagospodarowania przestrzennego wsi L. daje im prawo do oczekiwania "wygaszenia" dotychczasowego, rolniczego charakteru wsi L., w tym zwłaszcza do sprzeciwu wobec chęci wnioskodawcy do intensywniejszego przeznaczenia swoich gruntów rolnych.

W ocenie Kolegium, organ I instancji błędnie - zawężająco- zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W przewidzianym prawem terminie M. N., J. N. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Skargę do Sądu wniesli również A. N., K. N., jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 marca 2021 r. odrzucił ich skargę.

M. N. i J. N. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zdnia [...] wrzesnia 2020 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżacy wskazali, że w sprawie zapadły już wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które są prawomocne. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano ustalenia Kolegium przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił również, że stosownie do treści przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy prawne wyrażone w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 03 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 562/16, z dnia 05 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Po 5/18 oraz z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19 nieaktualnymi.

Podkreślić należy też, że Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805).

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w wyroku z dnia 03 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 562/16 Sąd przesądził, dwie kwestie. Po pierwsze – Sąd literalnie wskazał, że nie podziela poglądu Kolegium jakoby możliwe było rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z pominięciem uwzględnienia ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stanął na stanowisku, że “Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że swą odmowę ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy organ ten oparł na stwierdzeniu, iż planowana inwestycja nie kontynuuje istniejącej funkcji terenu bowiem odbiega od charakteru sąsiedniej zabudowy, składającej się z niewielkich gospodarstw indywidualnych. Z kolei Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznaje rację odwołującemu, iż skoro skarżący prowadzi gospodarstwo rolne na terenie objętym wnioskiem, na którym istnieje zabudowa zagrodowa, to w przypadku przekroczenia normatywu obszarowego w danej gminie nie obowiązuje dla tego typu zamierzeń w takim przypadku "zasada dobrego sąsiedztwa" przez co znajduje zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a więc nie stosuje się w tym przypadku m.in. wymogu kontynuacji funkcji. Jak wyżej wyjaśniono, Sąd stanowiska tego nie podziela." Konsekwencją przyjęcia stanowiska o zastosowaniu w sprawie zasady dobrego sąsiedztwa, stało się drugie wskazanie Sądu – a mianowicie, że wielkotowarowa produkcja hodowlana, z którą wiąże się budowa obiektów budowlanych o znacznej powierzchni, zarówno z uwagi na wielkość planowanych obiektów budowlanych, jak i ich gabaryty i formę architektoniczną, może nie przystawać do okolicznej, sąsiedniej, tradycyjnej zabudowy drobnotowarowych gospodarstw rolnych. W takiej sytuacji cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy, jak i funkcja planowanych obiektów mogą nie stanowić kontynuacji cech i funkcji zabudowy sąsiadującej. Co więcej, Sąd przesądził, że “nawet okoliczność, iż planowana ferma królików miałaby zostać zlokalizowana na terenie o nadal przeważającym rolniczym charakterze, pośród zabudowy zagrodowej, sama w sobie jeszcze nie przesądza, iż zachowana zostanie "zasada dobrego sąsiedztwa". Nie ma w tym zakresie żadnego "automatyzmu", lecz w każdym przypadku wymagana jest zindywidualizowana, wnikliwa analiza, uwzględniająca istotne cechy zarówno zastanej zabudowy i sposobów zagospodarowania, jak i projektowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności gabarytów jego infrastruktury oraz skali produkcji". Stanowisko to nie zostało w żaden sposób zmodyfikowane przez późniejsze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 05 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Po 5/18 oraz z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19. Co więcej w ostatnim wyroku (z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19) Sąd - literalnie - ponowił wskazanie, że “fakt, iż planowana ferma królików miałaby zostać zlokalizowana na terenie o nadal przeważającym rolniczym charakterze, pośród zabudowy zagrodowej, sama w sobie jeszcze nie przesądza, iż zachowana zostanie "zasada dobrego sąsiedztwa". Nie ulega zatem wątpliwości, że wedle wskazań Sądu zawartych we wcześniej wydawanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach, zastosowanie w sprawie znajduje zasada dobrego sąsiedztwa, w związku z czym kluczowe w badanej sprawie było ustalenie czy planowana inwestycja “zarówno z uwagi na wielkość planowanych obiektów budowlanych, jak i ich gabaryty i formę architektoniczną, będzie przystawać do okolicznej, sąsiedniej, zabudowy". Na ten aspekt Sąd zwracał uwagę dwukrotnie. Pierwszy raz w wyroku z dnia 03 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 562/16, gdzie szczegółowo, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniał, że ustalenie czy w sprawie mamy do czynienia z deklarowaną przez wnioskodawcę zabudową zagrodową wymaga uwzględnienia wielkosci planowanych obiektów, ich gabarytów i formy archtektonicznej w zestawieniu z zabudową sąsiednią. Wytyczne te ponowił następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19 akcentując, że “organ zobligowany był do dokonania zindywidualizowanej i wnikliwej oceny, uwzględniającej istotne cechy zarówno zaistniałej zabudowy i sposobów zagospodarowania, jak i projektowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności gabarytów jego infrastruktury oraz skali produkacji".

Pomimo związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnych wyrokach z dnia 03 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 562/16, z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19 – w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji – Kolegium wskazało, że “zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, spełniał warunki ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, gdzie nie obowiazuje zasada dobrego sąsiedztwa" (s.6 uzasadnienia zaskarzonej decyzji). Kolegium wydając zaskarżoną decyzję zajęło stanowisko jawnie sprzeczne z oceną prawną zawartą w prawomocnych wyrokach z dnia 03 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 562/16, z dnia 16 października 2019 r. sygn. IV SA/Po 237/19 . Naturalną konsekwencją przyjęcia tego stanowiska przez Kolegium było zignorowanie pozostałych wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczących “dokonania zindywidualizowanej i wnikliwej oceny, uwzględniającej istotne cechy zarówno zaistniałej zabudowy i sposobów zagospodarowania, jak i projektowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności gabarytów jego infrastruktury oraz skali produkacji". W swoich rozważaniach Kolegium ograniczyło się bowiem jedynie do zabudowy na działce Inwestora, tymczasem w żaden sposób nie odniesiono się do charakteru zabudowy gospodarstw sąsiednich. Podkreslić należy, że rolniczy charakter terenów sąsiednich do terenu objętego wnioskiem nigdy nie był kwestionowany ani przez strony, ani przez Sąd. Sąd natomiast wskazywał, że sam rolniczy charakter terenów na których mialaby byc zlokalizowana inwestycja nie przesądza, iż zostanie zachowana zasada dobrego sąsiedztwa, dla dokonania tej oceny należy przeanalizować cechy zabudowy sąsiedniej, bowiem wielkotowarowa produkcja hodowlana może nie przystawać do okolicznej, sąsiedniej, tradycyjnej zabudowy drobnotowarowych gospodarstw rolnych. Zarówno Kolegium, jak i Sąd pozostają tymi wskazaniami związani.

Oznacza to, że Kolegium nadal nie wykonało zaleceń wynikających z wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. oraz w wyroku z dnia 16 października 2019 r. czym naruszyło art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 77 § i art. 107 § 3 k.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy, mając na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku, jak również w wyrokach z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 562/16 oraz z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...], a w szczególności mając na uwadze stanowisko co do wykładni pojęcia zabudowy zagrodowej, dokona ustaleń uwzględniających istotne cechy zarówno zastanej zabudowy i sposobów zagospodarowania, jak i projektowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności gabarytów jego infrastruktury oraz skali produkcji. które pozwalą ocenić sprzeczność (lub jej brak) pomiędzy funkcją zabudowy i zagospodarowania zastaną, a projektowaną inwestycją. Swoje ustalenia organ przeprowadzi z uwzględnieniem zachowania zasady dobrego sąsiedztwa i udokumentuje w aktach sprawy, w taki sposób aby rozstrzygnięcie Kolegium poddawało się kontroli sądowoadministracyjnej. Rozpoznając sprawę pownownie, Kolegium uwzględni też, że zobowiązane jest wziąć pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie rozpoznawania sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji solidarnie na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi.