Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1276/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent Miasta W., działając na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o zameldowaniu L.P. na pobyt stały w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W.

Organ wskazał, iż we wniosku o zameldowanie L.P. podał, że w przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje od 1996 r., jak również pod adresem tym zarejestrowana jest jego firma. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie mógł dokonać zameldowania w formie czynności materialno-technicznej ze względu na nieuregulowany tytuł prawny do budynku.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że fakt zamieszkiwania L.P. w budynku nr [...] przy ul. [...] potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, a mianowicie zeznanie sąsiadki J.B., kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu 23 listopada 2012 r. i pismo Komendy Rejonowej Policji [...].

Zdaniem organu brak zgody współwłaścicieli nieruchomości, tj. H.T., K.T. u Skarbu Państwa na zameldowanie L.P. nie ma żadnego znaczenia, gdyż zameldowanie nie rodzi jakichkolwiek praw do nieruchomości. Podkreślił, iż organ meldunkowy obowiązany jest zaś do aktualizacji informacji o miejscu przebywania określonej osoby z uwagi na wyłącznie rejestracyjny i ewidencyjny charakter instytucji zameldowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H.T.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż w myśl art. 10 ust. 1 w/w ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Podkreślono, że zgodnie z ustępem 2 tego artykułu zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Wskazano, że stosownie do art. 47 ust. 1 w/w ustawy, odpowiedniego aktu rejestracji w ewidencji ludności przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu organ dokonuje na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane (art. 11 ust. 1 ustawy). Zgodnie jednak z art. 11 ust. 2 ustawy do dokonania czynności zameldowania niezbędne jest potwierdzenie na druku meldunkowym faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny tego podmiotu do lokalu.

Wojewoda [...] wskazał, że w sprawie niniejszej na druku " Zgłoszenie pobytu stałego" brakowało potwierdzenia faktu przebywania L.P. na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...]w W. przez osobę uprawnioną tj. jednego ze współwłaścicieli przedmiotowego budynku, co spowodowało konieczność wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji przesłanki zamieszkiwania wnioskodawcy w przedmiotowym lokalu w drodze postępowania administracyjnego.

Zdaniem Wojewody zebrany w toku postępowania materiał dowodowy stanowi podstawę do przyjęcia, że niewątpliwie L.P. zamieszkiwał w przedmiotowym budynku, co potwierdziły oględziny tego budynku, zeznania J.B. i E.M. oraz informacja z Komendy Policji [...]. Organ uznał, że w świetle powyższego nie było potrzeby przeprowadzania innych dowodów w sprawie wnioskowanych w odwołaniu m.in. na okoliczność pobytu wnioskodawcy w A. Podkreślił, że oględziny to środek dowodowy, który bardziej niż wszystkie inne środki dowodowe czyni zadość postulatowi bezpośredniości. Ponadto zauważył, że nie należy potwierdzenia faktu pobytu utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie, gdyż czynność zameldowania jest jedynie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, z którego nie wynikają żadne uprawnienia do lokalu mogące ograniczać prawa i wolności osoby, która dysponuje prawem do lokalu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1069/07, wskazał, że nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jednego właściciela, ale i brak wyraźnej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w budynku.

Zdaniem Wojewody fakt, że H.T., K.T. oraz Skarb Państwa nie zgadzają się na zameldowanie L.P. nie może mieć wpływu na zaskarżoną decyzję.

W skardze na powyższą decyzję profesjonalny pełnomocnik H.T. zarzucił naruszenie art. 7, 9, 28, 77 § 1, 80, 98 § 1, 104 § 1 i 2 oraz 136 k.p.a., jak również art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 1 i 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 2 i 64 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...]i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.W.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wniosek L.P. o zameldowanie go na pobyt stały przy ul. [...]w W. został złożony bez zgody współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, a ponadto istnieją wątpliwości co do przedstawionego przez wnioskodawcę dokumentu o wymeldowaniu. Wskazała, że powyższe okoliczności podnosiła już w piśmie z dnia 24 stycznia 2013 r. skierowanym do organu pierwszej instancji, w którym podała, że od 9 grudnia 2009 r. toczy się postępowanie o eksmisję L.P. przed Sądem Rejonowym dla W. (sygn. akt [...]), zawieszone na wniosek L.P. w związku z jego wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.

Strona skarżąca zaznaczyła, że organ działając w trybie art. 47 ust. 1 i 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w oparciu o zeznania jednego z trzech przesłuchanych świadków oraz wyniki kontroli meldunkowej i pismo Komendy Rejonowej Policji, uznał, że spełnione zostały przesłanki zameldowania wnioskodawcy wobec stwierdzenia, że zamieszkuje on w przedmiotowej nieruchomości. Podniosła, że organ nie odniósł się do podniesionej w postępowaniu okoliczności toczącego się postępowania eksmisyjnego oraz w przedmiocie zasiedzenia i zgłaszanych wątpliwości współwłaścicieli nieruchomości co do dokumentu wymeldowania wnioskodawcy, wskazującego osobę o innych danych niż wnioskodawca.

W skardze zwrócono uwagę, że przedmiotowy budynek został postawiony bez stosownych zezwoleń. Ustawa zaś w art. 47 ust. 2 jednoznacznie wskazuje, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Zdaniem skarżącego przepis ten nie wyłącza konieczności spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych, a wręcz przeciwnie, nakazuje wyjaśnienie z uwzględnieniem wszelkich wymogów procedury administracyjnej wątpliwości, po przeprowadzeniu właściwego postępowania. Zaznaczył, że przepis ten nie może być interpretowany jako prawo pominięcia przez organ wymogów ustawy, albowiem wtedy sankcjonowałby arbitralność rozstrzygnięcia.

Zdaniem strony skarżącej Wojewoda [...]sankcjonuje swoją decyzję oczywistą samowolę wnioskodawcy, abstrahuje od toczącego się postępowania eksmisyjnego, którego sensem jest ochrona własności. Ponadto Wojewoda nie wyjaśnił, wbrew prawu wszystkich okoliczności sprawy ujawnionych w postępowaniu, w tym zastrzeżeń stron, do których się nawet nie odniósł. Przywołanie w uzasadnieniu decyzji Wojewody pisma Komendy Rejonowej Policji, w którym potwierdzono, że L.P. " jest zameldowany i zamieszkuje w W. przy ul. [...]" jest zdaniem skarżącego potwierdzeniem pobieżnej analizy materiału dowodowego przez organ i przyznania znaczenia dokumentom wątpliwym nie tylko faktycznie, ale i logicznie, skoro potwierdzono zameldowanie przed rozstrzygnięciem tej kwestii.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270). - nazwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było zameldowanie L.P. na pobyt stały w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Sprawy związane z ewidencją ludności zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o ewidencji.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, patrząc przez pryzmat materialno-prawnych przesłanek zameldowania na pobyt stały prowadzi do konstatacji, iż organom ewidencyjnym, postawić można zarzut wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i w jego następstwie koniecznym jest uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć jako niezgodnych z prawem.

Wskazać bowiem należy, iż z dniem 31 grudnia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1407).

Zgodnie z art. 1 pkt 4, lit. b) ustęp 2 art. 11 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych otrzymał brzmienie: "Przy zameldowaniu na pobyt stały osoba zgłaszająca przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu".

Skoro zatem ustawodawca w art. 11, zamieszczonym w Rozdziale 3 zatytułowanym "Zameldowanie" ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określającym wymogi formalne, jakie powinna spełnić osoba wnioskująca o jej zameldowanie na pobyt stały, ustanowił obowiązek przedstawienia organowi potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, to trafnie podniesione zostało przez stronę skarżącą, że uprawnienie organu wynikające z art. 47 ust. 2 ustawy nie może być interpretowane jako prawo pominięcia przez organ wymogów ustawy.

Sąd nie podziela stanowiska organów orzekających w niniejszej sprawie, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że aby dokonać zameldowania na pobyt stały lub czasowy należy spełnić jeden niezbędny warunek określony w art. 10 ust. 1 ustawy, tj. zamieszkać w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że nowelizacja dokonana ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. obowiązek przedstawienia potwierdzenia pobytu przewiduje wyłącznie przy zameldowaniu na pobyt stały.

Natomiast według stanu prawnego obowiązującego przed dokonaniem wskazanej nowelizacji ustawy art. 9 ust. 2a stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu. A zatem ustawodawca z jednej strony ograniczył zakres przedmiotowy wymogu potwierdzenia pobytu do pobytu stałego i jednocześnie podkreślił jego obligatoryjny charakter, używając zwrotu "przedstawia" w miejsce dotychczasowego " należy przedstawić".

Konsekwencją nieuwzględnienia przez organy obu instancji przytoczonej powyżej nowelizacji ustawy o ewidencji ludności jest brak dokonania ustaleń dotyczących spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 2 tej ustawy, co skutkuje stwierdzeniem, że organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu sprawy, uchybiając tym samym przepisom postępowania ( art. 7, 77 § 1 k.p.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym orzeczeniu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit, a) i lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak pkt-cie I sentencji.

O wstrzymaniu wykonania decyzji stwierdzono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § p.p.s.a.