Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1430/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 w zw. z art 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmówiła uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie przez Gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Wojewoda uznał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że sporna działka 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie [...] w [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] sierpnia 2015 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że z odpisu ówczesnej księgi wieczystej Kw nr [...], jak również z obecnej księgi wieczystej wynika, że 27 maja 1990 r., działka stanowiła własność Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie [...] (po zmianie nazwy [...]) w [...]. Podkreśliła, że podstawowym dowodem przemawiającym za odmową komunalizacji jest stan księgi wieczystej i ujawnione w niej prawa.

Skargę na decyzję z [...] sierpnia 2015 r. złożyła Gmina Miasto [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1733/15 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 729/16 oddalił skargę kasacyjną Gminy Miasto Łódź od wyroku z 18 grudnia 2015 r.

Sąd podkreślił, że w księdze wieczystej nieruchomości w dziale II wpisany był Skarb Państwa oraz , jako podmiot wykonujący zarząd, [...] w [...] na podstawie zaświadczenia z [...] maja 1986 r., nr [...] wydanego przez zastępcę Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. [...] Urzędu Dzielnicowego [...], stwierdzającym, że przedmiotowy grunt znajduje się w zarządzie [...] w [...]. Jak wynika z treści zaświadczenia podstawę prawną w nim powołaną stanowił art.87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz.99). Stosownie do art. 87 tej ustawy, według jego brzmienia w dniu wydania zaświadczenia, czyli [...] maja 1986 r.: "Grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek". Takie brzmienie przepisu oznacza, że nabycie zarządu nastąpiło z mocy prawa w odniesieniu do gruntów będących w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z opracowania geodezyjnego sporządzonego przez geodetę uprawnionego inż. H. S. i z załączników do tego opracowania wynika, że nieruchomości położone przy ul. [...] w [...] od nacjonalizacji przeprowadzonej w końcu lat czterdziestych nie należały do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz stanowiły majątek Skarbu Państwa po znacjonalizowanej [...] Spółce Akcyjnej - [...].

Z treści wpisu w dziale [...] księgi wieczystej Kw nr [...] dokonanego [...] października 1986 r. wynika, że wpisu Skarbu Państwa i zarządu [...] w [...]dokonano na podstawie wniosków z [...] sierpnia 1986 r. oraz zaświadczenia z [...] maja 1986 r., nr [...]. Sąd wskazał, że z uwagi na wpis w księdze wieczystej organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wyjaśnił, że wpis ten był aktualny w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, nie został obalony i niewątpliwie ma charakter istotnego dowodu w sprawie.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z: [...] października 2017 r. oraz z [...] grudnia 2017 r. Gmina wystąpiła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi nowe okoliczności, które to nie były znane organowi w dniu wydania decyzji.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...] odmówiła wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] sierpnia 2015 r. uznając, że Gmina nie powołała, ani też nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które nie byłyby znane organowi drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym. Na skutek skargi złożonej przez Gminę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 785/18 uchylił zaskarżone postanowienie Komisji.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania Komisja postanowieniem z [...] marca 2021 r. wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z [...] sierpnia 2015 r.

Rozpoznając sprawę po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Wojewody stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe).

Organ podkreślił, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r.

Tym samym, obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest ustalenie, w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy według stanu na 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do: rady narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa państwowego dla którego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom. W dalszej kolejności, organ powinien ustalić czy nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11-12 ustawy z 10 maja 1990 r.

Zdaniem Komisji bezsporne jest, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa.

Kolejną kwestią niezbędną do wyjaśnienia przyczyn komunalizacji mienia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy przedmiotowe mienie 27 maja 1990 r. należało do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ podał, że pojęcie "należenie" jest kategorią prawną oraz wskazał jak go należy rozumieć.

Komisja powołała następnie przepisy dotyczące gospodarki gruntami i wywłaszczania nieruchomości, dotyczące gruntów państwowych nie oddanych w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste zarządzane przez terenowe organy administracji państwowej oraz przepisy ustawy z 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183, z późn. zm.), wskazując, że sam fakt gospodarowania mieniem przez gminę świadczy co do zasady o należeniu tego mienia do gminy (rady narodowej). Komisja podniosła, że dowodami potwierdzającymi prawo zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości.

Organ wskazał, że z opracowania geodezyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że sporna działka stanowi część dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. Z odpisu ówczesnej księgi wieczystej, prowadzonej dla spornej działki wynika, że 27 maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie [...] (po zmianie nazwy [...]) w [...]. Z treści działu [...] księgi wieczystej wynika, że wpisu Skarbu Państwa i zarządu [...] w [...] dokonano na podstawie: "wniosków z dnia [...] sierpnia 1986 r. oraz zaświadczenia z dnia [...] maja 1986 r. Nr [...], prawa własności wpisane w księgach wieczystych Rep. hip. [...], Rep.hip. [...], Rep. hip. [...], [...]". Wskazane numery hipoteczne pokrywają się z numerami hipotecznymi wymienionymi w protokole zdawczo - odbiorczym z [...] listopada 1950 r. W ocenie organu nie budzi wątpliwości w sprawie, że [...] został wyodrębniony z [...], na bazie majątku tego znacjonalizowanego podmiotu. A skoro tak i wobec zgodności numerów hipotecznych nieruchomości stanowiących uprzednio własność [...], a następnie co do których to nieruchomości wpisano zarząd [...], to zdaniem Komisji prowadzi do wniosku, że sporna działka nie należała 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

W ocenie organu należy mieć również na względzie, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skoro z odpisu ówczesnej księgi wieczystej urządzonej dla spornej działki wynika, że w 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie [...] w [...], to tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Komisja wskazała, że we wniosku o wznowienie postępowania Gmina [...] powołała się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa - nowe okoliczności, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji. Przedstawiła dokumentację przygotowaną przez [...] w [...] z której wynika m.in., że:

- prawo zarządu dla [...] zostało wykreślone z księgi wieczystej [...];

- dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału [...] z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów, dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. 27 maja 1990 r. prawa zarządu dla [...];

- fakt braku dokumentów o prawie zarządu dla [...] dla części terenu objętego ww. zaświadczeniem potwierdził również Wojewoda [...] w siedmiu niezależnych rozstrzygnięciach administracyjnych, podjętych w okresie od [...] lutego 2002 r. do [...] lipca 2010 r.

Ponadto, Gmina jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powołała prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17, w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2017 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o treści: "[...] w [...] w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych w/cyt. zaświadczeniem, lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego". Gmina powołała również, że dokumentacja dotycząca [...] w [...] została przekazana do Archiwum [...] oraz do Archiwum Państwowego w [...]. Dokumentacja ta została poddana analizie przez [...] w [...]. Na jej podstawie zostało wykonane Opracowanie Geodezyjno - Prawne z [...] kwietnia 2016 r., z którego - jak podaje wnioskujący -jednoznacznie wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, bądź zarząd. W ocenie Gminy jest to istotne z punktu widzenia udowodnienia prawa zarządu dla Kombinatu na dzień komunalizacji.

Odnosząc się do okoliczności przywołanych przez Gminę jako przesłanek do wznowienia postępowania, a w szczególności do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17 Komisja nie podzieliła argumentacji Gminy, jakoby odmowa wydania zaświadczenia świadczyła o rozstrzygnięciu przez sąd faktycznego braku dokumentu potwierdzającego prawo zarządu do gruntu przez powyższe przedsiębiorstwo. Sąd w uzasadnieniu przede wszystkim przeprowadził wywód z przesłanek do wydania zaświadczenia i okoliczności jakie mogą być w tym dokumencie wykazane. Sąd wskazał, że wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie mogło być uwzględnione, gdyż skutkowałoby w istocie wydaniem rozstrzygnięcia z pominięciem trybu prawem przewidzianego w zakresie stanu prawnego spornych gruntów, skutkującego w następstwie przyznaniem praw do tych gruntów Gminie Miasta [...].

Komisja podkreśliła, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli m.in. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że te "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Aby dana okoliczność (dowód) mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi on istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania

Komisja uznała, że Gmina zdaje się pojmować w sposób niezrozumiały w kategoriach nowych okoliczności faktycznych i dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, oceny przedstawione w następczym stanowisku geodety oraz wyrwane z kontekstu oceny, w tym sądów administracyjnych, związane z postępowaniem w sprawie wydania zaświadczenia. Oceny te w dodatku miałyby podważać wpis sądu wieczystoksięgowego i podstawy jego dokonania, do czego Komisja nie jest uprawniona. Skoro na datę komunalizacji był dokonany wpis o prawie zarządu w księdze wieczystej, to mienie nie należało do właściwej rady narodowej i nie podlegało komunalizacji.

Wobec tego Komisja nie znalazła podstaw do uchylenia własnej dotychczasowej decyzji.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] kwietnia 2021 r. złożyło Miasto [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na braku rzeczowego odniesienia się w treści uzasadnienia decyzji do okoliczności przedstawionych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania odpowiadających kryteriom określonym w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i tym samym uzasadniających uchylenie decyzji pierwotnej, to jest ostatecznej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2015 r.;

2) art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 76 § 1 i 2 kpa, poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się rozpatrzeniem zgromadzonego materiału w sposób wybiórczy (niewszechstronny), czego wyrazem był brak rzeczywistego skonfrontowania okoliczności ustalonych w toku postępowania zakończonego decyzją pierwotną z okolicznościami przytoczonymi we wniosku o wznowienie postępowania, a czego konsekwencją było nieuprawnione ustalenie, że drugie z ww. okoliczności nie mają istotnego znaczenia dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to jest nie świadczą o tym, że sporna nieruchomość 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

Wspomniane uchybienia następczo doprowadziły do naruszenia:

3) art. 145 § 1 pkt 5 kpa, - poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie wyrażające się niezasadnym stwierdzeniem, że okoliczności przytoczone we wniosku o wznowienie postępowania nie stanowią okoliczności, o których mowa w treści ww. przepisu;

4) art. 151 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie wyrażające się brakiem uchylenia decyzji pierwotnej pomimo istnienia podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił także naruszenie:

5) art. 10 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie wyrażające się brakiem umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powołane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] lutego 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnik skarżącego i organ zostali powiadomieni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Przedmiotem postępowania wznowieniowego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli najpierw potwierdzi się, że w postępowaniu zwyczajnym wystąpiła chociażby jedna z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a, czy art. 145b kpa. Postępowanie to nie jest zatem kolejnym postępowaniem odwoławczym zmierzającym do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Ma jedynie na celu weryfikację kwestionowanej decyzji w oparciu o konkretne podstawy wznowienia postępowania.

W niniejszej sprawie podstawę wznowienia stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Na tej podstawie można zatem dokonać weryfikacji decyzji ostatecznej jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, 2) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją, 3) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej, 4) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję.

W niniejszej sprawie, po zakończeniu postępowania komunalizacyjnego, ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2015 r. skarżący przedstawił nowy dowód w postaci opracowania geodezyjno-prawnego z kwietnia 2016 r. nt. analizy geodezyjnoprawnej nieruchomości objętych zaświadczeniem Kierownika Wydziału [...] dla [...] m. [...] maja 1986 r. Zdaniem wnioskodawcy z powyższego opracowania wynikają istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nieznane Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w dniu wydania decyzji z 31 sierpnia 2015 r., a istniejące w dniu wydania tej decyzji. Okolicznościami tymi są: 1) wykreślenie z Kw nr [...] prawa zarządu dla [...], 2) brak odnalezienia decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie lub w zarząd, 3) brak dokumentów o prawie zarządu dla [...] do części terenu objętego zaświadczeniem z [...] maja 1986 r., potwierdzony siedmioma odrębnymi decyzjami Wojewody [...] wydanymi w okresie od [...] lutego 2002 r. do [...] lipca 2010 r.

Istotne jest więc, czy wskazywane przez skarżącego okoliczności stanowią nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Sąd podziela stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że wskazane wyżej okoliczności nie mogły stanowić istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w momencie wydania decyzji z [...] sierpnia 2015 r.

Za okoliczności faktyczne w rozumieniu tego przepisu należy uznać zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym, istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję. Chodzi tu zarówno o fakty nowo odkryte i nieznane organowi, jak też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nieprzedstawione wcześniej organowi. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1356/16).

Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne wynikające z przedłożonego opracowania geodezyjno-prawnego nie są okolicznościami faktycznymi (zdarzeniami obiektywnymi, zaistniałymi w sensie fizycznym w dacie wydania decyzji z [...] sierpnia 2015 r.), lecz są wynikiem dokonanych przez geodetę w 2016 r. nowych analiz i ustaleń na podstawie danych wynikających z zasobów: archiwalnych, sądu wieczystoksięgowego, przedsiębiorstwa "[...]", [...] Ośrodka Dokumentacji oraz na podstawie dokumentacji wytworzonej także po wydaniu kwestionowanej decyzji (mapa z kwietnia 2016 r., wypisy z rejestru gruntów i badania ksiąg wieczystych z marca 2016 r., informacja przedsiębiorstwa "[...]" z [...] kwietnia 2016 r.), a następnie wynikiem dokonanych, w toku określonego procesu myślowego, ocen i wniosków zgromadzonych materiałów.

Uszło uwadze skarżącego, że czym innym jest ocena i wyciągnięcie wniosków z okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, a czym innym wiedza o faktach. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, to nie to samo, co odmienna ocena stanu faktycznego sprawy. Sąd nie podziela stanowiska skargi, że opracowanie geodezyjno-prawne sporządzone na zlecenie strony postępowania ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa. Tego rodzaju opracowanie ma charakter prywatnej opinii geodezyjnej (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 3271/15). Brak jest również podstaw do uznania, że opracowanie Przedsiębiorstwa [...] w [...] z [...] kwietnia 2016 r. stanowi nowy dowód w sprawie istniejący w dacie wydania decyzji Komisji z [...] sierpnia 2015 r. Wobec powyższego dowód ten nie mógł stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji Komisji. Ustawodawca nie przewidział bowiem w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, aby zgłoszone okoliczności czy dowody mogły wywoływać skutki wstecz, w sytuacji gdy nie istniały w dacie wydania decyzji. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do całkowitej destabilizacji decyzji administracyjnych, podważanych w dowolnym momencie, co poza konsekwencjami materialnymi w sposób oczywisty naruszałoby stabilność orzeczniczą, zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa).

Zważyć należy, że skarżący w postępowaniu wznowieniowym zarzuca w istocie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie (m.in. opracowania geodezyjnego z 2013 r., treści księgi wieczystej nr [...], zaświadczenia z [...] maja 1986 r.), co doprowadziło organ do błędnych wniosków, tj. uznania, że [...] (wcześniej [...]") 27 maja 1990 r. legitymował się prawem zarządu do spornego gruntu, w sytuacji gdy wcześniej nie była wydana decyzja o przekazaniu spornego terenu w użytkowanie.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 29 września 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 682/17 (na który powołuje się skarżący) uzyskanie przez Miasto [...] zaświadczenia o żądanej treści miało na celu wykazanie niezgodności wpisu w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowych gruntów z rzeczywistym stanem prawnym, co jest niezbędne dla pozytywnego dla Gminy, zakończenia prowadzonych postępowań komunalizacyjnych, dotyczących tych działek.

Skarżący pomija to, że poprzez uruchomienie postępowania wznowieniowego nie można podważyć materialnej podstawy wpisu prawa zarządu w dziale [...] księgi wieczystej. Skarżący konsekwentnie pomija, że stan prawny ujawniony 27 maja 1990 r. w księdze wieczystej był wiążący dla organu administracji publicznej orzekającego w postępowaniu komunalizacyjnym, niezależnie od tego, czy prowadził to postępowanie w trybie zwykłym, czy w trybie nadzwyczajnym.

W ocenie Sądu, nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie odnaleziono decyzji o przekazaniu spornego gruntu w użytkowanie [...]. Podstawę prawną powołaną w zaświadczeniu z [...] maja 1986 r., nr [...] stanowił art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu na datę wydania zaświadczenia. Wskazać należy przy tym, że w dacie wydania zaświadczenia nr 30/86 nie wymagano potwierdzenia nabycia z mocy prawa w formie decyzji, dopuszczalne bowiem było wydanie samego zaświadczenia. Wymóg wydania decyzji o przekazaniu w zarząd posiadaczom gruntów, którzy nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie przewidzianej prawem, ustawodawca wprowadził dopiero ustawą o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 13 lipca 1988 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 170), której przepisy weszły w życie 20 lipca 1988 r. Takie stanowisko wyraziły także Sądy orzekające w sprawie skargi na decyzję z 31 sierpnia 2015 r. (WSA w Warszawie w wyroku z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1733/15 i NSA w wyroku z 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 729/16). Wobec tego, Komisja wydając decyzję z 31 sierpnia 2015 r., słusznie uwzględniła wpis wynikający z działu II księgi wieczystej.

Wbrew twierdzeniom skargi nową okolicznością w tej sprawie nie są również decyzje Wojewody wydane w innych sprawach komunalizacyjnych w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] lipca 2010 r. Jak wskazano już powyżej, odmienna ocena dowodów skutkująca uwzględnieniem wniosków o komunalizację mienia sama w sobie nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Natomiast okoliczność wykreślenia z księgi wieczystej prawa zarządu dla [...] miała związek z wydaniem przez Wojewodę decyzji uwłaszczeniowej dla [...]. Poza tym istotny w sprawie jest wpis prawa własności w księdze wieczystej na 27 maja 1990 r. Z powyższych przyczyn nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Organ słusznie uznał, że nie wyszyły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a wobec tego trafnie uznał, że nie jest możliwe jej uchylenie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Za niezasadny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 kpa.

Chybione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie koniecznym do wydania decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa wskazać należy, że aby skutecznie zarzucić naruszenie tego przepisu strona musiałaby wykazać, jakie dowody przedstawiłaby w toku postępowania, wobec których rozstrzygnięcie organu byłoby inne. Skarżący na takie dowody nie powołuje się.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.