Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 62/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 147
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 36 a ust. 13
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Zarządu Powiatu [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.S. jest uchwała Zarządu Powiatu [...] nr [...] /11 z 19.10.2011 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych (dalej ZSP) Nr 2 im. [...] w [...], tj. w zakresie §1, §2 pkt 2 i 3 uchwały.

W.S. zarzuca, że uchwałą tą naruszono jego interes prawny oraz uprawnienie wyrażające się w powierzeniu stanowiska dyrektora ZSP Nr 2 na okres os 1.12.2011 r. do 31.08.2013 r., tj. okres krótszy niż 5 lat szkolnych. W ocenie skarżącego w sprawie nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 36a ust. 13 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. Nr 256 z 2004 r., poz. 2572 z późn.zm.; dalej "uso). Podkreśla, że był kandydatem na w/w stanowisko dyrektora wyłonionym w drodze konkursu ogłoszonego przez Zarząd na podstawie uchwały Nr [...] /11 z 6.09.2011 r. Powierzenie stanowiska na okres krótszy niż 5 lat Zarząd Powiatu [...] uzasadnił koniecznością ujednolicenia kadencji dyrektorów szkół i placówek prowadzonych przez Powiat [...], aby kończyła się ona z zakończeniem roku szkolnego w dniu 31 sierpnia, a rozpoczynała z jego początkiem w dniu 1 września, brakiem w koncepcji funkcjonowania i rozwoju ZSP Nr 2 konkretnych działań zmierzających do wprowadzenia nowatorskich rozwiązań w kształceniu zawodowym, wynikiem postępowania konkursowego, w którym kandydata wyłoniono dopiero w drugim głosowaniu nieprzekonująca większością 5:4. Jak stwierdza skarżący przedstawił on w toku postępowania konkursowego wieloletnią koncepcję rozwoju szkolnictwa zawodowego z etapową jej realizacją uwzględniającą reformę szkolnictwa zawodowego wchodząca w życie 1 września 2012 r. Jej zasadnicze założenia przedstawia również w uzasadnieniu skargi. W jego ocenie podane uzasadnienie uchwały nie mogło stanowić podstawy powierzenia mu stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, nie było podstawy do powołania go na tak krótki okres celem sprawdzenia kwalifikacji i kompetencji. Zarząd nadużył zatem swoim kompetencji. Skarżący podaje również, że pismem z 27.10.2011 r. wzywał Zarząd Powiatu [...] do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie uchwały nr [...] /11 z 19.10.2011 r. lub jej zmianę i powierzenie stanowiska na okres 5 lat i ewentualnie skrócenie kadencji, lecz do 31.08.2016 r. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Domagał się tez podjęcia działań nadzorczych przez Wojewodę [...], jednak jego pismo pozostało bez odpowiedzi.

Na tej podstawie domaga się uchylenia zaskarżonej uchwały w zakresie jej §1, §2 pkt 2 i 3, zobowiązanie Zarządu Powiatu [...] do podjęcia uchwały w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora ZSP Nr 2 na okres od 1.12.2011 r. do 31.08.2016 r., oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W ocenie organu skarga powinna ulec odrzuceniu, ponieważ sprawa nie ma charakteru administracyjnego, a stanowi jedynie modyfikację stosunku pracy skarżącego, który jest zatrudniony w ZSP Nr 2 jako nauczyciel mianowany. Uchwała stanowiła zatem czynność z zakresu prawa pracy, a nie z zakresu administracji publicznej. Niezależnie od powyższego w ocenie organu podjęta uchwała nie narusza prawa i jest zgodna z art. 36a ust. 13 Uso, co zostało należycie uzasadnione w jej treści, w tym konieczność ujednolicenia okresu kadencji na tym stanowisku. Skarżący nie przedstawił również konkretnych działań zmierzających do wprowadzenia nowatorskich rozwiązań w kształceniu zawodowym, jego propozycje w ocenie organu miały charakter ogólny i ograniczony do dotychczasowego dorobku szkoły, przez co powodujący utrzymanie aktualnego stanu. Zarząd podkreślił również, że od 22.04.2009 r. prawo powierzania stanowiska dyrektora należy do wyłącznej kompetencji tego organu, bez udziału organu nadzoru pedagogicznego. Skoro zatem uchwała zawiera należyte uzasadnienie skarga powinna zostać oddalona, również z tego powodu, że nie wykazano, aby naruszała interes prawny skarżącego. Ustawa o systemie oświaty nie gwarantuje 5-cio letniej kadencji na stanowisku dyrektora szkoły, ponieważ w art. 36a ust. 13 zezwala na jej skrócenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani sformułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Skarga W.S. zasługuje na uwzględnienie. Podstawą faktyczną orzekania jest stan sprawy, w którym Zarząd Powiatu [...] podjął uchwałę jako organ prowadzący szkołę, którą powierzył skarżącemu stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w [...] na okres krótszy niż 5 lat szkolnych.

Skuteczność skargi W.S. została poddana ocenie Sądu w dwu płaszczyznach formalnej i materialnej. Zdaniem Sądu skarga spełnia wymogi fornale dające podstawę do objęcia sądową kontrolą uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia 19 października 2011 r. nr [...] /11.

Po pierwsze, stwierdzić należy, że skarga spełnia wymóg określony w art. 53 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący zachował 60 dniowy termin od daty wezwania organu o usunięcie naruszenia prawa, a Zarząd Powiatu [...] nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie przed datą wniesienia skargi.

Po drugie, Sąd przyjmuje, że przedmiotowa uchwała może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż powierzenie stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 36 ust. 1 w związku z art. 36 a ust. 1 i ust. 13 u.s.o. należy traktować jako sprawę z zakresu administracji publicznej, a to daje podstawę do uznania właściwości sądu administracyjnego do kontroli tego typu uchwał. Stanowisko Sądu w tym zakresie znajduje oparcie w judykaturze, która przyjmuje, że akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły wywołuje skutki w sferze stosunku pracy nauczyciela, ale ma charakter czynności administracyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 6/96, ONSA nr 2/1997, poz. 48, wyrok NSA z dnia 10 maja 2002 r., I SA 3085/01, LEX 81668). Sąd przyjmuje, że każda uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli jej przedmiot dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej może być przedmiotem skargi, o ile spełnione zostają ustawowe warunki do jej zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie ta sytuacja ma miejsce, gdyż ze skargą występuje podmiot, którego interes prawny jest naruszony postanowieniem § 2 uchwały. Z tego też względu Sąd przyjmuje, że sprawa powierzenia stanowiska dyrektora szkoły podlega kognicji sądów administracyjnych (zob. postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2005 r., OSK 916/04, LEX 169412).

Przesądzenie wskazanych kwestii daje podstawę do merytorycznej oceny skarżonej uchwały. W tym zakresie Sąd stwierdza, że art. 36 a ust. 13 u.s.o. daje podstawę do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na okres krótszy niż 5 lat szkolnych. Dyspozycja wskazanego przepisu pozostawia organowi prowadzącemu szkołę duży zakres swobody w wyznaczaniu okresu powierzenia stanowiska, jeżeli ma być ono powierzone na czas krótszy niż 5 lat. Jednak organ nie może w tym zakresie działać dowolnie. Ograniczeniem jego swobody jest normatywne ujęcie przesłanek usprawiedliwiających krótsze powierzenie stanowiska niż 5 lat. Ustawa wskazuje, że powierzenie na okres krótszy niż 5 lat może mieć miejsce tylko w uzasadnionych przypadkach. Oznacza to, że ustawa w sposób wyjątkowy nakazuje traktować powierzenie stanowiska na okres krótszy niż 5 lat. Wyjątkowy charakter takiego rozstrzygnięcia wymaga od organu czytelnego i wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska. Stanowisko takie powinno odwoływać się do rzeczowych argumentów. Ma wskazywać jakie okoliczności legły u podstaw nie stosowania reguły powierzenia stanowiska na 5 lat szkolnych. Zdaniem Sądu tego wymogu nie spełniają warunki ujęte w § 2 pkt 2 i 3 skarżonej uchwały. Organ był zobowiązany wskazać, w jakim zakresie braki koncepcji rozwoju i funkcjonowania szkoły mogły mieć wpływ na stosowanie art. 36 a ust. 13 zdanie 2 u.s.o. Zdaniem Sądu, takim powodem nie mogła być także okoliczność wskazana w pkt 3 § 2 uchwały.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 147 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.

W ponownym postępowaniu organ będzie zobowiązany do zastosowania przyjętej przez Sąd wykładni przepisów prawa.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.