Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 358/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Teza: Przepis art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.) ustanawia jedynie materialno-prawną podstawę do żądania odsetek ustawowych w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, nie uprawnia natomiast do wniosku, że orzeczenie o ich wysokości, a także prawie do nich następuje w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o odsetki ma cywilnoprawny charakter i w związku z tym może być przedmiotem sporu wyłącznie przed sądem powszechnym.

TEZY

Przepis art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.) ustanawia jedynie materialno-prawną podstawę do żądania odsetek ustawowych w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, nie uprawnia natomiast do wniosku, że orzeczenie o ich wysokości, a także prawie do nich następuje w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o odsetki ma cywilnoprawny charakter i w związku z tym może być przedmiotem sporu wyłącznie przed sądem powszechnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. z dnia . r. nr . w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odsetek od nieterminowego wypłacenia uposażenia po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. z dnia 12 maja 2009 r. Nr ., II. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. na rzecz H.G. kwotę 617 (sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.


UZASADNIENIE

Dowódca Śląskiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia 11 marca 2003 r. Nr . wypowiedział H.G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a zwolnienie ze służby nastąpiło w dniu 31 stycznia 2004 r. Decyzją z dnia 28 czerwca 2006 r. Nr. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji z dnia 11 marca 2003 r. Nr. Rozkazem Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. Nr z dnia 28 sierpnia 2006 r. zwolniono stronę z zawodowej służby wojskowej z dniem 16 lipca 2005 r.

Decyzją z dnia 26 września 2006 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. stwierdził uprawnienie H.G. do dwunastomiesięcznego uposażenia za okres roku po zwolnieniu ze służby w kwocie 30.835,68 zł. Na tej podstawie w dniu 17 października 2006r. Wojskowe Biuro Emerytalne we W. wypłaciło H.G. kwotę 1770 zł. .

Wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt Sąd Rejonowy dla W. Ś. zasądził od Skarbu Państwa-Wojskowego Biura Emerytalnego we W. na rzecz H.G. kwotę 29.065,68 zł wraz odsetkami liczonymi od tej kwoty za okres od dnia 17 października 2006 r. do dnia zapłaty oraz odrzucił pozew w części dotyczącej żądania zapłaty kwoty 231,50 zł oraz w części dotyczącej żądania zapłaty odsetek ustawowych liczonych od kwoty 29,065,68 zł od dnia 18 sierpnia 2005 r. do dnia 26 września 2006 r. W motywach tego wyroku między innymi wskazano , że żądanie strony dotyczące odsetek za okres poprzedzający wydanie decyzji z dnia 26 września 2006 r. w przedmiocie wypłaty należnego jej uposażenia oraz skapitalizowanych odsetek podlegać może rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, co znajduje oparcie między innymi w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt III CZP 106/07. W ocenie Sądu Rejonowego skoro prawo do świadczenia zostało ustalone decyzją Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia 26 września 2006 r., to niedopuszczalna jest droga sądowa w zakresie dochodzenia odsetek od tego świadczenia za okres sprzed wydania tej decyzji .

H.G. powołując się na wyżej wskazany wyrok sądu powszechnego zwrócił się wnioskiem z dnia 13 listopada 2008r. skierowanym do Wojskowego Biura Emerytalnego we W. o rozstrzygnięcie w kwestii wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconego świadczenia od kwoty 1770 zł za okres od 18 sierpnia 2005 r. do 17 października 2006 r. oraz od kwoty 29,65,68 zł za okres od 18 sierpnia 2005 r. do 17 października 2006 r.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego we W. decyzją z dnia 14 stycznia 2009 r. Nr odmówił uwzględnienia wniosku o zapłatę odsetek od wypłaconego świadczenia pieniężnego. Powyższa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 2009 r. Nr.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego we W. postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2009 r. przekazał wniosek H.G. według właściwości Wojewódzkiemu Komendantowi Uzupełnień w B..

Wojewódzki Komendant Uzupełnień w B. decyzją z dnia 12 maja 2009 r. nr wydaną z powołaniem się na przepisy art. 104 k.p.a., art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 75 ust. 5, art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.)(zwanej dalej ustawą o służbie wojskowej) odmówił H.G. prawa do odsetek od kwoty 1770 za okres 18 sierpnia 2005 r. do dnia 17 października 2006 r. oraz od kwoty 29065,68 zł za okres 18 sierpnia 2005 r. do dnia 17 października 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawcę zwolniono z zawodowej służby wojskowej Rozkazem Personalnym Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego Nr z dnia 28 sierpnia 2009 r., a w dniu 26 września 2006 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. decyzją stwierdził prawo wnioskodawcy do świadczenia pieniężnego - przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Organ powołał się na przepis art. 96 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej, wskazując, że wypłaty świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej dokonuje właściwy organ emerytalny, właściwy dla miejsca zamieszkania żołnierza. Wskazał, że pismem z dnia 6 maja 2009 r. zwrócił się do Dyrektora WBE we W. o wskazanie terminów wypłaty dwunastomiesięcznego uposażenia po zwolnieniu wnioskodawcy ze służby wojskowej, jak również kwoty wypłaconej należności. Z informacji uzyskanych od Dyrektora WBE we W. wynika, że w dniu 17 października 2006r. H.G. wypłacona została kwota 1 770,00zŁ a następne w dniu 12 listopada 2008r. kwota 29 065,68 zł wraz z odsetkami za okres od dnia 17 października 2006r do dnia 12 listopada 2008r., zatem zostały wypłacone wszystkie przysługujące z tego tytułu należności. Organ pierwszej instancji odwołał się również do przepisu art. 73 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej stwierdzając , że dniem wymagalności świadczeń, od których wnioskodawca domaga się odsetek jest dzień 17 października 2006 r. , bowiem w dniu 16 października 2006 r. do Wojskowego Biura Emerytalnego wpłynął wniosek H.G. o wypłatę świadczenia przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Wobec tego od kwoty 29065,86 zł za okres od dnia 17 października 2006 r. do dnia wypłaty tj. 12 listopada 2008 r. naliczono i wypłacono odsetki ustawowe.

W odwołaniu od decyzji pierwszo instancyjnej H.G. podniósł , że dniem wymagalności świadczenia związanego ze zwolnieniem ze służby jest dzień 18 sierpnia 2005 r., bowiem przepis art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej przewiduje , że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Zgodnie zaś z art. 81 ust. 3 tej ustawy inne należności, o których mowa w art. 73, wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności albo właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności, w przypadku gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, art. 92 ust. 2 i art. 96 ust. 6. Ostatni z wymienionych przepisów dotyczy świadczenia związanego ze zwolnieniem ze służby i ma zastosowanie w jego sprawie. Zgodnie z nim świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia, za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby. Odwołujący wskazał, że został zwolniony ze służby z dniem 16 lipca 2005 r., a zatem w terminie do dnia 17 sierpnia 2005 r. powinien otrzymać przysługującą mu należność .W jego ocenie nie ma znaczenia fakt , że decyzję w przedmiocie prawa do tzw. 12-stki wydano dopiero w 2006 r.. Również termin złożenia wniosku jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem termin wymagalności świadczenia określają przepisy prawa, a wydana w przedmiocie prawa do tzw. 12-stki decyzja ma jedynie charakter deklaratoryjny.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. decyzją z dnia 2 lipca 2009 r. Nr utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . W motywach decyzji ostatecznej podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji wskazując , że H.G. zwolniony został ze służby wojskowej w dniu 28 sierpnia 2006 r., a w dniu 12 listopada 2008 r. wypłacono mu kwotę 1770 zł wraz z odsetkami za okres od 17 października 2006 r. oraz kwotę 29,065,68 zł wraz z odsetkami za okres od 17 października. Przy czym kwota odsetek drugiej płatności została określona wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Ś. z dnia 8 października 2008 r. sygn.. Dodatkowo organ II instancji wskazał, ze wniosek strony o wypłatę odsetek został wniesiony został w dniu 16 października 2006 r. i następnego dnia po tej dacie roszczenie o odsetki stało się wymagalne i od tego czasu odsetki zostały naliczone. W ocenie organu odwoławczego stronie nie przysługują odsetki za okres od 18 sierpnia 2005 r. bowiem zwolnienie ze służby nastąpiło faktycznie rozkazem z dnia 28 sierpnia 2006 r. ze skutkiem na dzień 16 lipca 2005 r.. W tej dacie organ personalny nie miał wiedzy, że odwołujący jest niezdolny do służby, a ponadto, że pierwsza decyzja o zwolnieniu ze służby zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec tego ,że decyzja o zwolnieniu jeszcze nie zapadła w dniu 18 sierpnia 2005 r., to tym samym nie przysługiwało stronie świadczenie z tytułu zwolnienia ze służby, a co za tym idzie nie może być mowy o jego nieterminowej wypłacie , a w konsekwencji prawie do odsetek.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. , w której H.G. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszo-instancyjnej jako wydanych bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie, ich uchylenia w całości jako wydanych z naruszeniem prawa. Jednocześnie skarżący powołując się na art. 153 p.p.s.a., wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ.

Skarga oparta została na zarzucie naruszenia następujących przepisów prawa:

- art. 75 ust. 3 w zw. z art. 81 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 6 ustawy pragmatycznej poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu nieprawidłowej daty wymagalności dwunastomiesięcznego uposażenia należnego przez okres roku po zwolnieniu zen służby, a tym samym przyznaniu odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie tych świadczeń w zaniżonej wysokości;

- art. 96 ust. 9 ustawy pragmatycznej i art. 1 pkt 42 lit "b" ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2007 r. Nr 176 Poz. 1242), poprzez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy, podczas gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta przez właściwe wojskowe biuro emerytalne;

- art. 6 kpa i w zw. z art. 138 kpa, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych sytuacji w jakiej znalazł się skarżący;

- art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 138 kpa, poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wydane w sprawie decyzje rażąco naruszają prawo, albowiem wojskowe organy administracyjne obu instancji nie były uprawnione do rozstrzygania w tej sprawie. Właściwym do wydania decyzji w tym zakresie jest obecnie Wojskowe Biuro Emerytalne we W. Z dniem 1 stycznia 2008 roku zmieniły się bowiem zasady wydawania decyzji w przedmiocie prawa do dwunastomiesięcznego uposażenia (a więc także odsetek od nieterminowej wypłaty tego świadczenia). Na podstawie art. 1 pkt 42 lit "b" ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2007 r. Nr 176 Poz. 1242) w art. 96 dodano ust. 9, zgodnie z którym obecnie decyzje w kwestii prawa do tzw. 12-stki wydaje właściwe WBE. Według skarżącego ani przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, ani rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U.2000.62.729), ani też ustawa z dnia 11 września 2OO3 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują w ogóle potrzeby wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia prawa do większości świadczeń finansowych, w tym prawa do uposażenia i odsetek. Przepis przejściowy (art. 10 w/w ustawy) stwierdza natomiast, iż "sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych". W niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji (decyzja WSZW W. z 11.12.2006 r. utrzymująca decyzję WKU w B. z 26.09.2006 r.). Tak więc nie ma podstaw do stosowania przepisów w brzmieniu obowiązującym przed zmiana z 2007 r. Zdaniem skarżącego za stwierdzeniem nieważności wydanych decyzji przemawia również fakt wydania ich bez podstawy prawnej, albowiem organy wojskowe o prawie skarżącego do odsetek nie mogą rozstrzygać w formie decyzji administracyjnej. Ustawa pragmatyczna wymienia enumeratywnie w jakich przypadkach organy rozstrzygają sprawy w formie decyzji administracyjnej. Wobec tego tylko i wyłącznie w sytuacji wyraźnego odesłania ustawowego wydaje się konstytutywne decyzje administracyjne w przedmiocie należności finansowych żołnierzy zawodowych. Natomiast analiza przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych prowadzi do wniosku, że tylko w przypadku niektórych należności z art. 71-73 taj ustawy wydaje się decyzje. W pozostałych przypadkach wydaje się inne rozstrzygnięcia m. in. rozkazy dzienne rozkazy personalne czy też zestawienia należności., które mają charakter wewnętrzny i służą jedynie celom ewidencyjnym. Prawo do uposażenia zasadniczego, dodatków o charakterze stałym i większości innych należności żołnierzy zawodowych (w tym także odsetek) powstaje z mocy prawa (np. wskutek powołania na stanowisko, lub też zwolnienia ze służby), zaś prawo do odsetek - w razie nieterminowej wypłaty należności. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z 10.01.2006 r. (sygn. akt I OPS 3/2006,ONSAiWSA 2006/3 poz.69), w której wyjaśniono w jakich sytuacjach możliwe jest skarżenie do sądu aktów prawnych w przedmiocie uposażenia żołnierza zawodowego. Taka możliwość istnieje tylko i wyłącznie po wydaniu rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe (który jest decyzją administracyjną), na podstawie którego ustala się dla żołnierza grupę uposażenia według której w przyszłości - aż do wyznaczenia na nowe stanowisko - wypłaca się żołnierzowi uposażenie. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści § 17 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (który miał zastosowanie do odsetek od świadczeń z okresu przed 01.07.2004 r.) oraz art. 74 § 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obowiązujący obecnie), zgodnie z którymi wypłaty uposażenia i innych należności dokonuje jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje. Brak tu wskazania, że następuje to na podstawie decyzji wydanej przez organ. Płatnik świadczenia dokonuje więc jedynie czynności materialno- technicznej. Natomiast regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy czy też innych ich należności nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie odsetek na drodze administracyjno-prawnej. Pozostaje więc wyłącznie dochodzenie ich przed sądem powszechnym. Domniemanie takie statuuje przepis art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego dniem wymagalności przedmiotowego świadczenia jest dzień 18.08.2005 r . a odsetki ustawowe od nieterminowo wypłaconego dwunastomiesięcznego uposażenia powinny być wypłacone po zwolnieniu ze służby wojskowej, zgodnie ze złożonym wnioskiem (tj. od kwoty 1.770 zł za okres 18.08.2005 r. do 17.10.2006 r. oraz od kwoty 29.065,68 zł za okres 18.08.2005 r. do 26.09.2006 r.), powiększone o dalsze odsetki od dnia wszczęcia postępowania o te należności. Skoro skarżący został zwolniony ze służby z dniem 16.07.2005 r., to powinien on otrzymać przysługującą mu należność w terminie do dnia 17.08.2005 r. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 6 ustawy pragmatycznej "świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia, za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby". Tym samym uzasadnionym jest żądanie w zakresie odsetek od dnia 18.08.2005 r. Przy czym termin złożenia wniosku jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Termin wymagalności świadczenia określają bowiem przepisy prawa.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena legalności decyzji będącej przedmiotem osądu Sądu wymaga w pierwszej kolejności dokonania analizy przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Jako materialno-prawna podstawa decyzji pierwszo instancyjnej -utrzymanej w mocy decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. – powołany został przepis art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), (zwanej dalej ustawą o służbie wojskowej ), w myśl którego w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Przytoczony przepis ten ustanawia jedynie materialno-prawną podstawę do żądania odsetek, nie stanowi natomiast, że ich wysokość, a także prawo do nich co do zasady, określa organ administracji po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przepis ten nie uprawnia do wniosku, że orzekanie o należnych żołnierzowi odsetkach następuje w drodze decyzji administracyjnej. Sam fakt zamieszczenia tego przepisu w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie pozbawia roszczenia o odsetki ustawowe charakteru cywilnoprawnego. Roszczenie o odsetki ma taki właśnie, cywilnoprawny charakter i w związku tym może być przedmiotem sporu cywilnego między równoprawnymi stronami. Spory takie rozstrzygać mogą natomiast sądy powszechne. Prowadzi to do wniosku, że organ administracji publicznej nie może w tym zakresie wydać decyzji administracyjnej. Pogląd ten znajduje aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 550/06 LEX nr 221905, wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 274/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 738/08(niepublikowane)). Również Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się w powyższym zakresie w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. sygn. akt W 14/94 oraz wyroku z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt SK 12/99 – wydanych co prawda w innym stanie prawnym, ale zachowujących w tym zakresie aktualność- wskazując na konieczność rozróżnienia elementów administracyjno-prawnych danego stosunku prawnego od skutków opóźnienia w wykonaniu świadczeń pieniężnych wynikających z tego stosunku. A w konsekwencji uznając, że owa nieterminowość stanowi w takim wypadku zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym. Wprawdzie powyższy pogląd wyrażony został na gruncie jednoinstancyjnego modelu sądownictwa administracyjnego, jednakże w tym zakresie – zdaniem Sądu - zachowują on aktualność na gruncie obecnego ustawodawstwa. W związku z tym stwierdzić należy , że niedopuszczalne jest badanie przez sądy administracyjne skutków niewykonania lub nienależytego wykonania legalnej i niewadliwej decyzji administracyjnej, a droga sądowo-administracyjna dla dochodzenia tego typu roszczeń nie byłaby wystarczająca z punktu widzenia prawa strony do sądu. Potwierdza to również praktyka orzecznicza sądu powszechnego . W tym zakresie wskazać należy, że w obrocie prawnym funkcjonuje wyrok Sądu Rejonowego dla W. Ś. we W. z dnia 8 października 2008 r. sygn. zasądzający na rzecz strony skarżącej od Wojskowego Biura Emerytalnego we W. odsetki ustawowe , począwszy od dnia 17 .10 2006r. , od nieterminowo wypłaconego dwunasto-miesięcznego uposażenia, należnego z tytułu zwolnienia żołnierza z zawodowej służy wojskowej. Jednocześnie tym samym wyrokiem - z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej- odrzucono pozew w zakresie żądania odsetek objętych przedmiotowym żądaniem strony w niniejszym postępowaniu. Takiego stanowiska sądu powszechnego strona nie weryfikowała w drodze środka odwoławczego. Jednakże zakres tego rozstrzygnięcia nie przesądza w istocie rzeczy o tym , że w przepisach prawa administracyjnego materialnego przewidziane jest upoważnienie dla organów administracji publicznej do wydania w tej sprawie decyzji. Odrzucenie pozwu przez sąd powszechny nie musi bowiem oznaczać , że w przepisach materialnego prawa administracyjnego przewidziano kompetencje organu administracji do wydania w danej sprawie decyzji, a zatem indywidualnego aktu stosowania prawa , rozstrzygającego o prawach lub uprawnieniach podmiotu żądającego wszczęcia postępowania . Jedynie przypomnieć w tym miejscu wypada ,że ogólne postępowanie administracyjne toczy się przed organami administracji, w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zaś sprawą indywidualną jest sprawa dotycząca konkretnej osoby i konkretnej sytuacji. Sprawy te są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych, a więc zewnętrznych aktów władczych określających sytuację prawną konkretnie oznaczonego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie. Aby organ administracji mógł wydać decyzję, powinien ustalić, czy upoważniony jest podjąć działanie w takiej formie. Obowiązkiem więc organu jest ustalenie, czy konkretna sprawa jest sprawą indywidualną, czy sprawa ta należy do właściwości organów administracji publicznej lub organów wymienionych w art. 1 pkt 2 k.p.a. i czy jest sprawą podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Decyzyjne rozstrzygnięcie konkretnej sprawy indywidualnej wymaga istnienia przepisu prawa, który wyraźnie stwarza podstawy do tego, żeby ingerować w prawa i obowiązki adresata decyzji w takiej właśnie formie. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie aprobuje poglądu wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt III CZP 106/07- powołanej również w wyżej wskazanym wyroku Sądu Rejonowego we W. Ś, zgodnie z którym roszczenia żołnierzy zawodowych o wypłatę odsetek ustawowych należnych na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), a od dnia 1 lipca 2004 r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Według Sądu Najwyższego art.8 ust.1 powołanej wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustanawia sposób załatwiania spraw dla wszystkich kwestii uregulowanych w tej ustawie na drodze postępowania administracyjnego, w tym także dla dochodzenia roszczeń odsetkowych, ujętych w art.75 ust.3 tej ustawy

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasady i przepisy procedury administracyjnej, jak również analiza przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy wojskowych prowadzi do odmiennego wniosku , a mianowicie , że tylko w ściśle określonym zakresie właściwe organy wojskowe upoważnione są do działania w trybie decyzyjnym w zakresie uposażenia i innych należności żołnierzy. Przemawia za tym brzmienie przepisów zamieszczonych w rozdziale 5 ustawy o służbie wojskowej zatytułowanym "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych" i uzasadnia kolejne stwierdzenie, że w ramach enumeratywnie wyszczególnionych, przysługujących żołnierzom należności pieniężnych zasadą jest, że prawo do tych należności nabywają żołnierze z mocy prawa, jako pochodną od nawiązanego wcześniej publicznoprawnego stosunku służbowego. Kwestie działania w tym zakresie organów administracji wojskowej sprowadzają się do wskazania podmiotu właściwego do wypłaty tych należności. Natomiast w zaledwie w kilku sytuacjach ustawodawca przewidział decyzyjny tryb działania organów w zakresie należnych żołnierzowi świadczeń (dodatki do uposażenia, część należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej). Z punktu widzenia przedmiotu sporu wypada w tym miejscu przytoczyć brzmienie z art. 95 ustawy o służbie wojskowej, wedle którego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne:

1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby;

2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata;

3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby;

4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska;

5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby;

6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.

Wyliczenie powyższe ma charakter enumeratywny, a w pozostałych przepisach

określono zasady i tryb przyznawania i wypłaty tych świadczeń. Jednocześnie w przepisie art. 96 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej określono w sposób szczegółowy zakres działania odpowiednich organów wojskowych w zakresie poszczególnych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej. I tak w ust. 7 art. 96 wskazano, że wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1, zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego [...] dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza. Rozwinięciem powyższego przepisu jest przepis art. 96 ust. 9, w którym wprost wskazano, że wypłaty należności, o którym mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza. Z kolei w ust. 10 art. 96 ustawy o służbie wojskowej przewidziano , że należności pieniężne, związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż w art. 95 pkt 1 i 6, wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104. Natomiast zgodnie z art. 104 ustawy o służbie wojskowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organem właściwym w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3 albo wyższe w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych a pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem dowódcy i jego zastępcy (ust. 1); w stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe lub określone w ust. 1 właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek (ust.2). Przytoczone wyżej przepisy dają wyraźny obraz kompetencji i upoważnienia do wydawania decyzji przez właściwe organy administracji wojskowej, w zakresie świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Natomiast - w ocenie Sądu- nie sposób wywieść z przepisu art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ogólnego upoważnienia organów wojskowych do wydawania decyzji we wszystkich sprawach uregulowanych w rozdziale, którego przedmiotowy przepis dotyczy. Unormowana w nim została kwestia właściwości organów do działania w sprawach określonych we wskazanym rozdziale – z uwzględnieniem struktury hierarchicznej sił zbrojnych-, w tym również do wydawania decyzji, jeżeli obowiązek ich wydania wynika z konkretnej normy prawnej, ewentualnie, przy braku takiego upoważnienia zastosowanie art. 104 ustawy wymagałoby uprzedniego przesądzenia, że określona sprawa ma charakter administracyjnoprawny, a taką sprawą – o czym wspomniano na wstępie- nie jest kwestia odsetek od nieterminowej zapłaty należności żołnierzy zawodowych. Jednocześnie takiego upoważnienia nie sposób również wywieść z przepisów art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 2000r., Nr 88, poz. 1071 z późn. zm.) z zastrzeżeniem art. 2 skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten wskazuje wyłącznie organy uprawnione do rozpoznania odwołania stanowiąc, że jest to organ wyższego stopnia nad organem I instancji oraz to, że do odwołań i skarg - i w jakim zakresie - mają zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W państwie prawa organy władzy publicznej działają w granicach prawa i na podstawie prawa , a naczelną zasada prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji . Przy czym normy kompetencyjne (upoważniające) powinny być interpretowane w sposób ścisły , literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogi. Wynikająca z art.6 k.p.a. zasada legalizmu obowiązuje zarówno na gruncie prawa materialnego , jak i na gruncie procedury., wymaga więc nie tylko jasnego i precyzyjnego określenia praw czy obowiązków adresata działań administracji , ale również spełnienia wymogu istnienia podstawy prawnej dla decyzyjnego działania organu. Organy władzy publicznej działają bowiem tylko w takim zakresie , na jaki im pozwala prawo.

Konkludując powyższe rozważania uznać należy, że w badanej sprawie brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej, rozstrzygającej co do istoty sprawy. Zaś wszczęte w tym zakresie postępowanie administracyjne, z uwagi na jego bezprzedmiotowość powinno podlegać umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Zatem decyzyjne rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie przewiduje załatwienia sprawy w tej formie powoduje, że decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą , bowiem została wydana bez podstawy prawnej, a konsekwencji rodzi to skutek nieważności przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: ze zm.)orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy .