Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 82/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 522/04 w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości będącej własnością Agencji Nieruchomości Rolnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 522/04, oddalił skargę D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Burmistrz Gminy T. na podstawie art. 93 ust. 1, ust.2 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późń. zm.) zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie wsi N. gm. T., oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...] i [...]. Uzasadniając postanowienie Burmistrz Gminy T. wyjaśnił, że wstępny projekt podziału wskazanych nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy T. Nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Podał również, że w odniesieniu do wskazanej we wniosku działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] nie jest wymagana opinia o zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ działka ta nie posiada zgody na wyłączenie z produkcji rolnej, a w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod uprawy polowe i zgodnie z art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie podlega procedurze podziału.

Na powyższe postanowienie w dniu [...] marca 2004 r. zażalenie wniosła D. W. żądając jego uchylenia "jako stronniczego i szkodzącego interesom byłych pracowników PGR T.".

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] maja 2004r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. umorzyło postępowanie zażaleniowe.

Kolegium wskazało, że z przepisu art. 93 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, iż zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, przy czym opinia ta wyrażana jest w formie postanowienia. Oznacza to, że opinia ta podlega weryfikacji w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z możliwością wniesienia - przez strony - zażalenia na postanowienie. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 97 ust. 1 i ust. 3 wskazanej ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny lub z urzędu w przypadku, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych albo nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

Ponadto Kolegium podało, że postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej w N., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...], [...] i [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa wykonywaną przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we Wrocławiu (następcę prawnego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) wszczęto na wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego we Wrocławiu z dnia [...] września 2003 r. Podział ten ma na celu wydzielenie ogródków przydomowych oraz dróg dojazdowych do tych ogrodów w celu sprzedaży wydzielonych działek na rzecz byłych pracowników PGR T. na podstawie art. 42 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 ze zm.). Odnosząc powyższe ustalenia do zaskarżonego postanowienia Kolegium stwierdziło, że zażalenie D. W. nie może być uwzględnione, bowiem żaląca się nie wykazała, iż ma w tej sprawie interes prawny. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] i nr [...], AM-1 w obrębie N. jest Skarb Państwa, a jednostką uprawnioną do wykonywania tego prawa, na mocy art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r Nr 57, poz. 603 ze zm.), jest Agencja Nieruchomości Rolnych. D. W. nie wykazała istnienia po jej stronie interesu prawnego, który uzasadniałby dopuszczenie jej do uczestniczenia w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu. Z materiału dowodowego nie wynika nawet, czy część gruntów proponowanych do podziału jest we władaniu żalącej się. Kolegium podkreśliło, że sam fakt władania częścią nieruchomości w charakterze posiadacza - bez tytułu prawnego do nieruchomości, także nie stwarza po jego stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Kolegium żaląca się – chociaż zainteresowana podziałem ze względów faktycznych - jako ewentualny przyszły nabywca nowo wydzielonej działki - nie ma żadnego tytułu, aby domagać się podziału cudzej nieruchomości w inny sposób niż proponuje jej właściciel lub też żądać podziału nieruchomości należącej do niego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, D. W. – powołując się na interes prawny – wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i jego zmianę w całości oraz o przekazanie sprawy do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ponadto zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa budowlanego art. 80.1, 81.1 pkt a, art. 82 a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania, a zatem nie mogły być naruszone, wskazane w skardze przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Materialnoprawną podstawę orzekania w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Sąd wskazał, że z przepisów wskazanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie ostatecznego orzekania w sprawie, regulujących procedurę dokonywania podziału nieruchomości wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnym. Zgodność proponowanego podziału w tym zakresie opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Organ ten wyraża swoją opinię w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Tryb korzystania z tego zwyczajnego środka zaskarżenia określony został w sposób ogólny w przepisach rozdziału 11 Działu II kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym w art. 144 k.p.a. ustawodawca postanowił, że w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to - stosownie do treści przepisu art. 127 § 1 k.p.a., że podmiotem uprawnionym do korzystania z zażalenia, jako środka prawnego umożliwiającego weryfikację lub kasację nieostatecznego orzeczenia administracyjnego wydawanego w formie postanowienia jest strona postępowania administracyjnego.

Sąd dalej wywodził, że pojęcie strony zostało określone w art. 28 kpa. Kryterium interesu prawnego zostało też przyjęte w przepisie art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako wyznacznik legitymujący dany podmiot do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie podziału nieruchomości. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji indywidualnie określonego podmiotu prawa. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów wskazanej powyżej ustawy o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości mógł wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać określonej czynności organu. Wyłącznie te podmioty jako strony postępowania podziałowego są uprawnione do korzystania ze środków zaskarżenia, w tym zażalenia na postanowienia wydawane w toku postępowania. Sąd wywiódł, że w przedmiotowej sprawie brak jest takiej normy prawnej, z której skarżąca mogłaby wywodzić swoje prawa do dzielonej nieruchomości. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu na sferę prawną jednostki nie pozwala na uznanie jej za stronę. W ocenie Sądu I instancji argumenty podnoszone przez skarżącą wskazują na jej interes faktyczny, a nie prawny. Sąd uznał, że prawidłowo organ odwoławczy zastosował przy orzekaniu przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa, uprawniający go do umorzenia postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła D. W., reprezentowana przez pełnomocnika działającego w ramach prawa pomocy. W skardze kasacyjnej zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 91 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 23 k.p.a. w zw. z art. 127 §1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że D. W. nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego, czego konsekwencją było oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawy z zażalenia D. W. na postanowienie Burmistrza Gminy T.;

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art.134§1 i art.141§4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie i nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do istotnej okoliczności faktycznej w postaci uiszczenia przez D. W. zaliczki na poczet dokonania podziału nieruchomości.

Wskazując na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zwrócił uwagę, że art. 91 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie definiuje interesu prawnego, lecz jedynie stanowi, iż podziału dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Według pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie normę prawną, z której skarżąca mogłaby wywodzić prawa do dzielonej nieruchomości można wywieść z przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Ustawa ta umożliwia sprzedaż najemcom wchodzące w skład zasobu domy, lokale mieszkalne i budynki gospodarcze wraz z niezbędnymi gruntami, przy czym przepisy te stosuje się odpowiednio do ogródków przydomowych. W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że byłym pracownikom Państwowych Gospodarstw Rolnych, do których zalicza się skarżąca, przysługują z tytułu przepracowanych lat w Państwowym Gospodarstwie Rolnym odpowiednie ulgi w cenie takich nieruchomości. Zdaniem autora skargi kasacyjnej ścisłe potraktowanie i wykładnia norm zbudowanych w oparciu o powołane przepisy, bez uwzględnienia, że chodzi o byłego pracownika PGR, doprowadziło do uznania, że D. W. nie jest stroną tego postępowania. Tymczasem, jako były pracownik PGR mogła inicjować postępowanie w wyniku którego po dokonaniu podziału Agencja winna umożliwić jej nabycie ogródka przydomowego. W skardze kasacyjnej podkreślono, że skarżąca wpłaciła zaliczkę na poczet kosztów postępowania mającego na celu wydzielenie nieruchomości pod ogródki działkowe. Poniosła faktyczny koszt postępowania, a tę istotną kwestię pominął Sąd I instancji. Autor skargi kasacyjnej dalej wywodził, że bardzo bogata literatura powstała w oparciu o art.23 k.p.a. pozwala doszukiwać się interesu prawnego skarżącej, jako byłego pracownika PGR, w kontekście pośredniego oddziaływania decyzji ( w tym przypadku postanowienia Burmistrza Gminy T.) na jej prawo do wydzielenia i umożliwienia zakupu ogródka przydomowego, zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W konkluzji autor skargi kasacyjnej przywołał pogląd dotyczący tzw. prawa refleksowego, zgodnie z którym prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawa przedmiotowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), powoływanej dalej, jako p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności enumeratywnie wyliczonych w art.183 § 2 powołanej ustawy. Sąd odwoławczy mógł więc ograniczyć się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej wniesionej w rozpoznawanej sprawie, powołując się na obie podstawy wymienione w art.174 p.p.s.a., zarzucono zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art.134 §1 i art.141 §4 p.p.s.a., przypomnieć należy, iż z treści art.134 §1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na względzie wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą. Zauważyć w tej kwestii należy, że skarżąca kilkakrotnie załączyła do akt sprawy kserokopię wpłaty kwoty 200 zł., podnosiła tę okoliczność zarówno w skardze, jak i w pismach załączonych w toku postępowania sądowego, jest to okoliczność przez skarżącą podnoszona, a zatem Sąd nie mógł wskazanego przepisu naruszyć, bo nie musiał w tej sprawie brać pod uwagę argumentów nie podniesionych w skardze. Z kolei art.141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, które powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Z treści tego przepisu wynika, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wymogi wskazane w art.141 § 4 p.p.s.a zostały spełnione. W ocenie skarżącego kasacyjnie naruszenie wskazanych powyżej przepisów polega na nieuwzględnieniu i nieodniesieniu się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do istotnej okoliczności faktycznej w postaci udzielenia przez D. W. zaliczki na poczet dokonania podziału nieruchomości. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art.174 pkt 2 p.p.s.a zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą odnieść skutek zamierzony przez skarżącego kasacyjnie, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie Sąd I instancji nie nawiązał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do przedłożonego dowodu wpłaty dokonanej przez skarżącą, lecz w kontekście poczynionych przez ten Sąd ustaleń i zajętego przezeń stanowiska podnoszona okoliczność nie miała wpływu na wynik sprawy.

Nie zasługują również na uwzględnienie podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego: art.91ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art.23 k.p.a. i art.127 §1 k.p.a. Podnosząc te zarzuty autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jak wymaga tego art.174 pkt 1 p.p.s.a., formy naruszenia ( błędna wykładnia, czy niewłaściwe zastosowanie). Pierwszy ze wskazanych przepisów – art.91ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przepis ten zawiera delegację dla Rady Ministrów do określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne do celów obronności i bezpieczeństwa państwa. Nietrafnie zarzucono również w skardze kasacyjnej naruszenie art.23 k.p.a., który reguluje skutki prawne powstania sporu o właściwość i nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą. Natomiast art.127 § 1 k.p.a. stanowi ogólną normę statuującą prawo strony odwołania się od decyzji, które związane jest z zasadą dwuinstancyjności postępowania ( art. 15 k.p.a.). Natomiast istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia legitymacji skarżącej do bycia stroną w postępowaniu o zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości. W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej należało zatem podnieść zarzut naruszenia art. 97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 28 k.p.a. Skoro jednak z treści sprecyzowanego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak też z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca się błędne przyjęcie, że D. W. nie ma przymiotu strony, to pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się istoty sporu, który zaistniał w niniejszej sprawie.

W tej kwestii w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że o tym, kto może być stroną postępowania administracyjnego stanowi art.28 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest już stanowisko, że o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Inaczej mówiąc, aby mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym należy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku, w oparciu o który można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby lub żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Wypada tez podkreślić, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie przepisu prawa materialnego.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zachodzi potrzeba rozważenia, czy skarżąca kasacyjnie ma interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości.

Postępowanie o podział nieruchomości regulują przepisy działu III rozdziału I ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. t.j.2010 r. Nr 102, poz.651). Art. 97 ust.1 powołanej wyżej ustawy stanowi jedynie, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o podział nieruchomości miał jedynie jej właściciel. Wskazany powyżej art.97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poszerzył krąg podmiotów, wskazując że stroną może być osoba mająca interes prawny. Nie oznacza to jednak, że wskazany przepis należy interpretować rozszerzająco. Uprawnienia właściciela nieruchomości mogą być w postępowaniu podziałowym ograniczone jedynie wtedy, gdy z mocy wyraźnego przepisu prawa podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem, ale ma tytuł prawnorzeczowy do gruntu ( np. użytkownik wieczysty). Nie są stronami postępowania o podział nieruchomości osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego. Przymiotu strony nie tworzą prawa obligacyjne, takie jak najem, czy dzierżawa, które pochodzą od właściciela lub użytkownika wieczystego. Przymiotu strony w takim postępowaniu nie mają też osoby, które korzystają z gruntu bez tytułu prawnego. Stroną postępowania podziałowego nie może być także osoba, która zgłasza roszczenia do części nieruchomości jeszcze nie wydzielonej. Sam fakt zgłoszenia roszczenia nie mający umocowania w normie prawa materialnego, nie tworzy przecież żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości.

W skardze kasacyjnej jej autor prezentuje stanowisko, że interes prawny skarżącej można wywieść z ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, lecz nie wskazuje konkretnej normy prawnej tej ustawy na poparcie swojej tezy.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art.209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art.258-261 p.p.s.a. Stosownie do §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.