Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2576/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1, art. 34 par. 1, art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Organ ten egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego.

TEZY

Organ ten egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu 1999 r. sprawy ze skargi Piotra G. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 10 września 1998 r. (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w K. wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego Piotra G., na podstawie 10 tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K.

Tytuły wykonawcze w numerach (...) obejmowały należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 2.976,88 zł.

Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego w K., wypełniając wymogi określone w art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził dopuszczalność egzekucji administracyjnej i skierował tytuły wykonawcze do przymusowego poboru należności wraz z odsetkami.

Postanowienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu 7 kwietnia 1998 r.

Piotr G., kwestionując istnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, wniósł 8 kwietnia 1998 r. zarzuty do Urzędu Skarbowego w K. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc, iż obowiązek określony w tytułach wykonawczych nie istnieje, z uwagi na fakt, iż w okresie, za który ZUS naliczył składki z tytułu ubezpieczenia społecznego, pobierał zasiłek chorobowy. Według twierdzenia zobowiązanego stosowne zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy dostarczane były przez zobowiązanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku określonego w tytułach wykonawczych, Piotr G. żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 34 par. 1 ww. ustawy Urząd Skarbowy w K. zwrócił się pismem z 14 kwietnia 1998 r. (...) do wierzyciela o szczegółowe wypowiedzenie się co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu braku obowiązku uiszczenia należności w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym.

W piśmie (...) z 23 kwietnia 1998 r. wierzyciel stwierdził, że postępowanie egzekucyjne wobec Piotra G. zostało wszczęte w związku z brakiem wpłat z tytułu należnych składek za okres od marca 1993 r. do października 1993 r. i od kwietnia 1997 r. do stycznia 1998 r. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że informacje o zmianach zaistniałych w stosunku do danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczenia z 10 czerwca 1995 r. przesłał zobowiązany do oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dopiero w dniu 11 marca 1998 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po uprzednim wydaniu decyzji (...), określającej okresy podlegania i niepodlegania przez Piotra G. ubezpieczeniu społecznemu, pismem z 25 maja 1998 r. (...) powiadomił Urząd Skarbowy w K., iż należności objęte tytułami (...) zostały umorzone, natomiast należności objęte tytułami wykonawczymi (...) uległy zmniejszeniu.

Uwzględniając stanowisko wierzyciela, Urząd Skarbowy w K. wydał postanowienie z 10 czerwca 1998 r. (...), którym odmówił uznania zarzutów na wszczęte postępowanie egzekucyjne, stwierdzając ich bezzasadność.

W uzasadnieniu postanowienia Urząd Skarbowy stwierdził, iż po dokonanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych korekcie składek na ubezpieczenie społeczne zobowiązanego Piotra G., zostały wycofane tytuły wykonawcze (...).

Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł w przepisowym terminie zażalenie do Izby Skarbowej w K., w który m kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia należności objętych tytułami wykonawczymi, doręczonymi zobowiązanemu 7 kwietnia 1998 r., oraz wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Izba Skarbowa w K. stwierdziła, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów prawa i utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa podniosła, iż w odniesieniu do Piotra G. nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 par. 1 ustawy egzekucyjnej, która uzasadniałaby umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Piotr G. zarzuca organom skarbowym wadliwe ustalenie stanu faktycznego, co do obowiązku wymienionego w doręczonych 7 kwietnia 1998 r. tytułach wykonawczych: (...), wnosząc jednocześnie o uchylenie postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi Piotr G. podnosi, iż zarzut braku obowiązku określonego w doręczonych 7 kwietnia 1998 r. tytułach wykonawczych został potwierdzony w wyjaśnieniach wierzyciela, a jedynie "organy finansowe wbrew oczywistemu faktowi i logice odmawiają zasadności zarzutowi o nieistnieniu obowiązku i wnioskowi o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy egzekucyjnej".

Ponadto skarżący stwierdza, iż w postępowaniu odwoławczym nie zarzucał Urzędowi Skarbowemu w K. naruszenia prawa w zakresie prowadzonej egzekucji, lecz jedynie zgłosił zarzut braku obowiązku uiszczenia należności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podniósł, że zarzut skarżącego dotyczący wadliwego ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie obowiązku określonego w doręczonych 7 kwietnia 1989 r. tytułach wykonawczych jest bezpodstawny i nie poparty żadnymi dowodami.

Stosownie do przepisu art. 29 par. 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny, stwierdziwszy dopuszczalność egzekucji administracyjnej, skierował tytuły wykonawcze do przymusowego poboru określonych w nim należności.

Zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zatem stan faktyczny co do obowiązku uiszczenia składek, określił Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie organ egzekucyjny. Zgodnie z treścią przepisu art. 34 par. 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zawarte w piśmie z 7 kwietnia 1998 r. zostały rozpatrzone po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela.

W piśmie z 23 kwietnia 1998 r. (...) oraz w pismach z 25 maja 1998 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K. potwierdził zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułami wykonawczymi oraz powiadomił Urząd Skarbowy w K. o zmianie stanu zaległości Piotra G.

Po dokonanej korekcie składek wierzyciel wycofał 6 tytułów wykonawczych. Wobec powyższego pozostawał obowiązek uiszczenia zaległych składek, wymienionych w tytułach wykonawczych (...).

Według stanu na 10 czerwca 1998 r. pozostawała do wyegzekwowania kwota 431,06 zł. Twierdzenie zobowiązanego, iż "zarzut nieistnienia obowiązku w doręczonych w dniu 7 kwietnia 1998 r. tytułach wykonawczych został potwierdzony w wyjaśnieniach wierzyciela", jest bezpodstawne.

W odniesieniu do skarżącego nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 par. 1 ww. ustawy, która uzasadniałaby umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Powołując się na powyższe Izba Skarbowa w K. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed podjęciem egzekucji, gdy postępowanie prowadzone jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny, jest obowiązany zbadać z urzędu dopuszczalność prowadzenia egzekucji.

Badanie to obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie /art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

Również zgodnie z cytowanym wyżej przepisem organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Organ egzekucyjny, zgodnie z przepisem art. 34 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o wypowiedzenie się na okoliczność zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia należności.

Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że część zobowiązania nadal istnieje i powinna być wyegzekwowana.

Umorzenie postępowania może mieć miejsce jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w przepisie art. 59 par. 1 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek.

Wierzyciel wycofał tylko część tytułów wykonawczych, pozostałe nadal stanowią podstawę prowadzonej egzekucji.

Piotr G. podniósł w skardze, że Urzędowi Skarbowemu w K. nie zarzuca naruszenia prawa w zakresie prowadzonej egzekucji, lecz zgłosił zarzut "nieistnienia obowiązku w wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K. tytułach wykonawczych". (...).

Natomiast jak wynika z pism ZUS Oddział w K. z dnia 1 czerwca 1998 r., 6 lipca 1998 r. i 20 sierpnia 1998 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał korekty zadłużenia Piotra G. i umorzył następujące tytuły wykonawcze: (...) - zatem większość z tytułów wymienionych przez skarżącego - zmniejszeniu uległy kwoty w tytułach (...) pozostał do egzekucji tytuł (...).

Takie stanowisko wierzyciela oznacza dla organu egzekucyjnego obowiązek prowadzenia egzekucji.

Organ ten - jak już wspomniano wyżej - nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonego postanowienia nie stwierdził, aby naruszało ono prawo w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie i mając powyższe ustalenia na uwadze uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł o jej oddaleniu.