Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 216/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1,  art. 5 ust. 1 pkt 4,  art. 2 pkt 10 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] września 2008 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. Skarżąca – T. S. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu marki Subaru Forester (formularz VAT-24). Do wniosku załączyła szereg dokumentów m.in. fakturę zakupu samochodu wystawioną 5 czerwca 2008 r., bankową dyspozycję wystawienia polecenia wpłaty z dnia 11 czerwca 2008r., świadectwo zgodności o dopuszczeniu pojazdu do ruchu wystawione przez Główny Urząd Celny w B. z dnia 14 sierpnia 2008r., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, dokument identyfikacyjny pojazdu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu samochodu osobowego marki Subaru.

Wskazał, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że Skarżąca nabyła na cele prywatne pojazd na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki, pojazd nie był tam rejestrowany. Faktura sprzedaży została wystawiona 5 czerwca 2008 r., przebieg pojazdu wynosił 50 km. Samochód został przetransportowany do Niemiec, gdzie 14 sierpnia 2008 r. Główny Urząd Celny w B. nałożył cło oraz podatek importowy, po opłaceniu którego pojazd został dopuszczony do ruchu i rejestracji na terenie Unii Europejskiej. Następnie samochód został przetransportowany do Polski. Zapłaty akcyzy dokonano 19 sierpnia 2008 r. zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Urząd Celny w P..

Organ pierwszej instancji uznał zakupiony samochód za nowy środek transportu, gdyż spełniał przesłanki wymienione w art. 2 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.), tj. przejechał nie więcej niż 6.000 km oraz od momentu dopuszczenia pojazdu do użytku upłynęło mniej niż 6 miesięcy. Zdaniem organu w sprawie doszło więc do wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym stanie rzeczy nie ma więc możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku zapłaty tego podatku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wskazała, iż dwukrotnie uiściła podatek od towarów i usług od sprowadzonego pojazdu – z tytułu importu w Niemczech oraz w Polsce z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Nie widzi możliwości ubiegania się o zwrot podatku od importu w Niemczech jako wymagalnego w miejscu importu. Ponadto stwierdziła, że proces rejestracji i transportu pojazdu z Niemiec do Polski nie był odpłatnym nabyciem wewnątrzspólnotowym, gdyż pojazd został zakupiony na cele prywatne, jako transakcja okazjonalna, nie związana z działalnością gospodarczą.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] września 2008 r.

Wskazał, że zgodnie z art. 105 ust. 1 u.p.t.u., naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środka transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających uiszczenie przez podatnika podatku w przypadkach, o których mowa w art. 103 ust. 3 i ust. 4 u.p.t.u. lub na wniosek zainteresowanego, brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju.

Brak obowiązku uiszczenia podatku może być więc potwierdzony, gdy obowiązek z tytułu przywozu środka transportu z terytorium innego niż Polska kraju członkowskiego nie występuje.

Zgodnie z art. 2 ust. 10 lit. a) u.p.t.u., za nowy środek transportu należy uznać przeznaczony do transportu osób lub towarów pojazd lądowy napędzany silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub mocy większej niż 7,1 kilowatów, jeżeli:

1) przejechał nie więcej niż 6.000 km, lub

2) od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy (za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on po raz pierwszy zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu lądowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza).

Użycie spójnika "lub" w przywołanym przepisie oznacza, że dla uznania pojazdu za nowy środek transportu wystarczy, aby został spełniony przynajmniej jeden warunek określony w cyt. przepisie.

Z przedstawionych przez Skarżącą dokumentów pochodzenia pojazdu wynika, iż nabyty w dniu 5 czerwca 2008 r. samochód spełnia oba z ww. warunków do zakwalifikowania go jako nowy środek transportu, tj. jego przebieg nie przekroczył 6.000 km oraz od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy.

Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju. Przy czym, w myśl art. 9 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 3 przez wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu należy rozumieć nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel nowym środkiem transportu, który w wyniku dokonanej dostawy jest wysłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę środka transportu lub na ich rzecz. W takim przypadku obowiązek podatkowy spoczywa na nabywcy bez względu na to, czy jest on zarejestrowany jako podatnik VAT.

Odnosząc się do okoliczności występujących w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że miejscem importu nabytego przez Skarżącą samochodu są Niemcy, gdyż obowiązek poboru podatku z tytułu importu spoczywa na właściwych organach dla kraju, w którym dokonano odprawy i dopuszczenia towaru do obrotu na terenie europejskiej wspólnoty celnej.

Przemieszczenie pojazdu z terytorium Niemiec do Polski stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w ramach Wspólnoty. Przywóz na terytorium Polski z innego państwa członkowskiego nowego środka transportu w rozumieniu art. 2 pkt 10 lit. a) u.p.t.u. uprzednio zaimportowanego i dopuszczonego do obrotu na obszarze Wspólnoty, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Oznacza to, że w przypadku nowych środków transportu podatek zawsze jest pobierany w kraju, w którym pojazd będzie używany.

W konsekwencji przywóz do kraju samochodu uprzednio zaimportowanego przez Skarżącą i dopuszczonego do obrotu na terytorium Wspólnoty stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu, co oznacza, że została spełniona przesłanka powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, a na Skarżącej ciążył obowiązek obliczenia i wpłacenie podatku. Tym samym należało uznać, iż stanowisko organu pierwszej instancji co do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku zapłaty podatku jest prawidłowe.

Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Stwierdziła, że dwukrotnie uiściła podatek od towarów i usług. Po raz pierwszy z tytułu importu samochodu w Niemczech, drugi raz w Polsce z tytułu jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Nie ma możliwości ubiegania się o zwrot podatku w Niemczech. Ponadto w sprawie nie wystąpiło wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdu, gdyż samochód ten został przez nią zakupiony na cele prywatne, jako transakcja okazjonalna, nie do celów komercyjnych czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dodatkowa zaznaczyła, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. zostało przygotowane i wysłane po ustawowym terminie 60 dni od dnia wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, iż w sprawie nie doszło do przekroczenia terminu na rozpoznanie wniesionego przez Skarżącą zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy transakcja dokonana przez Skarżącą, a dotycząca zakupi samochodu osobowego na cele prywatne, stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru.

Przede wszystkim podnieść należy, iż niesporne jest, że przedmiotowy środek transportu został nabyty w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Miejscem importu towaru są Niemcy, tam też samochód został dopuszczony do obrotu na obszarze Wspólnoty i stamtąd został przewieziony do Polski. Poza sporem jest też okoliczność, iż zakupiony przez Skarżącą samochód spełnia kryteria, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. a u.p.t.u. kwalifikujące go jako nowy środek transportu Zatem wątpliwości w sprawie nie budzi stan faktyczny, lecz jego subsumcja do zastosowanej przez organy podatkowe normy prawnej.

Według organów podatkowych z art. 9 ust. 1 w związku z 3 u.p.t.u. wynika, że przywóz do kraju uprzednio zaimportowanego przez Skarżącą samochodu i dopuszczonego do obrotu na obszarze Wspólnoty stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu, które skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego określonego w art. 103 ust. 3 i 4 u.p.t.u.

W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób sprzeczny z art. 9 ust. 1 u.p.t.u. rozumieją instytucję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Przepis ten stanowi, iż przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Z przepisu tego, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów następuje wówczas, gdy podmiot z jednego państwa członkowskiego nabędzie prawo do rozporządzania towarami jak właściciel, a po nabyciu towary zostaną przemieszczane na terytorium innego państwa członkowskiego, przy czym nie ma znaczenia, kto faktycznie przewozi towar i na czyje zlecenie jest to czynione, gdyż towary w wyniku dokonanej dostawy mogą być wysyłane lub transportowane przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Inaczej mówiąc, niezbędnym elementem, dla uznania transakcji za wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, jest dokonanie nie tylko przemieszczenia towaru pomiędzy państwami członkowskimi, ale towarzyszyć temu musi także nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, które ma miejsce w innym kraju członkowskim.

W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki ustanowione omawianym przepisem. Przede wszystkim samochód nie został nabyty w państwie członkowskim Wspólnoty, lecz w Stanach Zjednoczonych Ameryki i z tego kraju został wyekspediowany do Skarżącej. Nie doszło zatem do nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarem na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska. Sam zaś fakt przewiezienia samochodu z Niemiec, gdzie miał miejsce import samochodu i gdzie dopuszczono go do obrotu, na teren Polski nie uprawnia, w świetle postanowień art. 9 ust. 1 u.p.t.u., do uznania owego przemieszczenia towaru pomiędzy krajami członkowskimi za wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu. Oznacza to, że organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji art. 9 ust. 1 u.p.t.u. w efekcie czego błędnie przyjęły, iż na Skarżącej ciąży obowiązek w podatku od towarów i usług.

Słusznie Skarżąca podnosi, iż stanowisko organów podatkowych prowadzi do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji, raz w związku z importem samochodu, drugi raz w związku z przywozem go do Polski, jednak ten problem Dyrektor Izby Skarbowej przemilczał. Tymczasem taka sytuacja jest niedopuszczalna.

Organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu w niniejszej sprawie.

Uwaga poczyniona w skardze, iż Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżone postanowienie po upływie ustawowego 60-dniowego terminu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Uznając ponadto, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, na podstawie art. 135 cyt. ustawy, uprawniającego Sąd do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, uchylił także postanowienie organu pierwszej instancji. Zakres, w jakim uchylone postanowienia nie mogą być wykonane, określono zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.