Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1369/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 24a ust. 9, ust. 11, ust. 12
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: § 35, § 55, § 57
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. R. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących J. R. i M. R. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] ( dalej: "WINGiK", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] ( dalej: "organ I instancji" ) z dnia [...].06.2020 r. znak: [...] orzekającą o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], dotyczących zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych wykazanych w działce nr 4357.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 z późn. zm.; dalej: "Pgik") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2019 r. poz. 393; dalej: "rozporządzenie egib").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: na obszarze obrębu [...], gmina [...], w latach 2018 - 2019 Starosta [...], działając na podstawie art. 24a Pgik przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków wyłożono do publicznego wglądu w terminie od dnia 12.08.2019 r. do dnia 02.09.2019 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...]. Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Pgik informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...].10.2019 r. pod poz. [....]. Informacja zawierała pouczenie o możliwości zgłoszenia przez każdego, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym informacji, zarzutów do tych danych.

Pismami z dnia 06.11.2019 r. J. R. oraz M. R. (oba pisma tej samej treści) złożyli zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym ewidencji gruntów i budynków [...], dotyczące zmiany w zakresie użytków gruntowych w działce nr 4357, żądając przywrócenia stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W związku z powyższym Starosta [...] pismem z dnia [...].12.2019 r. znak: [...] zwrócił się do wykonawcy modernizacji o weryfikację złożonych zarzutów, a w przypadku stwierdzenia ich zasadności sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej w tym zakresie. W rezultacie wykonawca modernizacji opracował operat techniczny z weryfikacji użytków gruntowych w działce nr 4357 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] w dniu [...].06.2020 r. pod identyfikatorem nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta [...] decyzją z dnia [...].06.2020 r. znak: [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], dotyczących zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych wykazanych w działce nr 4357.

W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie art. 24a ust. 10 Pgik w zakresie przebiegu granicy ujawnionej na mapie między nieruchomościami 4357 i 4354 i 4355, nieprawidłowości dotyczące działki 6356, błędne przyjęcie zasięgu użytków gruntowych i konturów powierzchni poprzez uwzględnienie istnienia na gruncie działki budynku suszarni, w sytuacji, gdy budynek ten nie figurował w dokumentach sprzed modernizacji, ani też po jej wykonaniu. Wskazali, że o ile budynek istniał w dacie wykonania prac modernizacyjnych, o tyle w dacie orzekania przez organ w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, budynku już nie było, został zlikwidowany. Utrzymanie nieaktualnego stanu po modernizacji, uniemożliwia przeprowadzenie rozgraniczenia.

W piśmie z dnia 18 września 2020 r. pełnomocnik skarżących A. R. wskazał, że "wnosi zarzuty do niewłaściwego operatu technicznego 50/8/85 (...) "na działce 4357 Br-PsIII (dot. Suszarnia)". Dodał także, że "dane te nie odpowiadają ewidencji gruntów i budynków - operat 50/1/67, który jest mocą prawną do przeprowadzenia modernizacji". Do pisma załączył kopię z rejestru gruntów dla działki 4357 z roku 1965.

Do kolejnego pisma kopię dokumentu "Ekspertyza z zakresu badania pisma odręcznego i dokumentów", wskazując na fakt podrabiania, przerabiania, powierzchni konturu użytku i klasy ( . . . ) w działce nr 4357 treści "Ewidencja gruntów" z 1965 roku".

Pismem z dnia 30.10.2020 r. ponownie odniósł się do załączonej do poprzedniego pisma z dnia 07.10.2020 r. kopii ekspertyzy, wnosząc zarzuty "dotyczących zmian przejścia ze stanu dotychczasowego (katastralny) na stan nowy ewidencyjny operat 50/1/68". Ponadto wniósł zarzut "fałszowania dokumentów źródłowych i posługiwania się do przeprowadzenia modernizacji".

WINGiK nie podzielił zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów, zgłoszonych stosownie do przepisów art. 24a ust. 9 i 10 Pgik jest rozstrzygnięciem o tym, czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie złożonych zarzutów została przeprowadzona prawidłowo.

Przedmiotem sprawy są zarzuty do danych zawartych w operacie opisowo kartograficznym obrębu [...] w zakresie nieprawidłowego ujawnienia użytków gruntowych w działce ewidencyjnej nr 4357 po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Wyjaśnił, że na kopii mapy ewidencyjnej przedstawione zostały wyniki weryfikacji użytków gruntowych, wynika z nich, że w ww. działce zmieniony został zasięg konturu użytku Br, natomiast pozostałe użytki gruntowe w tej działce nie uległy zmianie w stosunku do stanu sprzed modernizacji. Zasięg tych użytków oraz konturów klasyfikacyjnych został pozyskany przez wykonawcę na podstawie wektoryzacji mapy ewidencyjnej oraz mapy klasyfikacyjnej. Natomiast przebieg użytków gruntowych, które uległy zmianie, został ujawniony w operacie ewidencyjnym na postawie pomiarów kartometrycznych wykonanych na ortofotomapie z uwzględnieniem mapy ewidencyjnej w postaci rastrowej oraz stanu faktycznego na gruncie, w tym również położenia budynków.

W odniesieniu do pozostałych użytków gruntowych w działce nr 4357 (grunty rolne i pastwiska trwałe) stwierdził, że podczas modernizacji nie był zmieniany przebieg ich konturów ani zasięg. Na podstawie danych pozyskanych w ww. sposób, wprowadzonych do numerycznej bazy ewidencji gruntów i budynków, obliczone zostały pola powierzchni wszystkich użytków i konturów klasyfikacyjnych, a następnie zostały wyrównane do pola powierzchni działki nr 4357 wynoszącego 1,94 ha. Pole powierzchni przedmiotowej działki zgodne jest ze stanem sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków, które wynosiło 1.94 ha.

Podkreślił, że zmiany pola powierzchni użytków gruntowych — grunty rolne (RIIIb i RIVb) wynikają ze sposobu obliczenia powierzchni zgodnie z aktualnymi standardami geodezyjnymi i przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie, a nie ze zmiany przebiegu konturu wskazanego użytku.

Zasięg użytku gruntowego - grunty rolne zabudowane Br, podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków został zmieniony ze względu na usytuowany na działce nr 4357 murowany budynek suszarni na fundamencie, który po zakwalifikowaniu jako budynek podlegający ujawnieniu w bazie ewidencji gruntów i budynków, został pomierzony na gruncie. Następnie sporządzony został arkusz danych ewidencyjnych, na podstawie którego dla tego budynku założono kartotekę oraz został nadany mu identyfikator nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego wykonawca modernizacji prawidłowo zmienił zasięg użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br, uwzględniając położenie istniejącego na gruncie, podczas wykonywania prac, budynku gospodarczego — suszarni.

Organ podkreślił przy tym, że zmiany na gruncie tj. wyburzenie budynku gospodarczego - suszarni mające wpływ na sposób wykazania zasięgu użytku gruntowego Br powstały po przeprowadzeniu czynności terenowych przez wykonawcę modernizacji.

Ze względu na powyżej wskazaną konieczność zmiany danych ewidencyjnych w zakresie kwestionowanego zasięgu użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br na ww. działce, opracowana została dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].06.2020 r. pod identyfikatorem [...]. Organ I instancji wskazał, że dokumentacja ta zostanie wykorzystana do aktualizacji operatu ewidencyjnego w odrębnie przeprowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w odwołaniu zarzutów organ stwierdził, że są one bezzasadne. Zarzuty dotyczące przebiegu granic nr 4357 oraz innych działek będących własnością skarżących, wymienionych w odwołaniu (m.in. działki nr 6356 i 5042/1) nie były objęte treścią zarzutów, a ponadto są przedmiotem odrębnej sprawy rozpatrywanej przez Starostę (wg adnotacji na ww. piśmie — sprawa [...]).

Z kolei ocena autentyczności dokumentów zalegających w zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie leży w kompetencjach tut. organu.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że została wydana z naruszeniem Pgik,

2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że użytki gruntowe na działce nr 4357 zostały prawidłowo wykazane, podczas gdy faktyczny zakres użytkowania działki 4357 przez skarżących nie pokrywa się z przebiegiem granicy ujawnionym w ewidencji, co w konsekwencji ma przełożenie na obszary tychże nieruchomości, a w konsekwencji świadczy o tym, że użytki gruntowe na działce o nr 4357 nie zostały wykazane w sposób prawidłowy podczas modernizacji ewidencji gruntów,

3) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na wynik zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu przez organ, że skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie wnieśli zarzutów odnośnie przebiegu granic działek ewidencyjnych, wymienionych w odwołaniu, lecz zarzucili nieprawidłowość danych ewidencyjnych jedynie w zakresie zasięgu i powierzchni użytków gruntowych w działce nr 4357, podczas gdy już pismem datowanym na dzień 27.08.2019r. do Starosty [...] wnosili zastrzeżenia co do nieprawidłowości w zakresie przebiegu granicy ujawnionej między nieruchomościami o nr 4357 i 4354 i 4355, a zatem organ był w posiadaniu stosownej informacji co do rzeczonych nieprawidłowości i podnoszonych zarzutów,

4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że szereg zarzutów wykracza poza zakres przedmiotowego postępowania, które dotyczy zarzutów do użytków gruntowych w działce o nr 4357 położonej w [...] podczas gdy

podniesione przez nich w odwołaniu zarzuty dotyczące działki nr 5356 i 5042/1 mają ścisły związek z przeprowadzoną modernizacją gruntów,

5)sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na przyjęciu, iż zasięg użytku gruntowego — grunty rolne zabudowane Br, podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków został zmieniony ze względu na usytuowany na działce 4357 murowany budynek suszarni na fundamencie, podczas gdy następnie organ podaje, iż po ponownym wywiadzie terenowym ustalono, iż budynek gospodarczy na działce o nr 4357 oznaczony identyfikatorem [...] został wyburzony co prowadzi do konieczności zmiany zakresu użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br,

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 Pgik poprzez przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] odnośnie zmiany zasięgu i powierzchni użytków gruntowych w sposób sprzeczny z przepisami prawa i w sposób nieuwzględniający rzeczywistego stanu na gruncie. Skoro na datę sporządzania operatu opisowo kartograficznego, a także na datę wydania decyzji obiekt budowlany ( suszarnia) został wyburzony to fizycznie nie istniał na gruncie, a organ błędnie ustalił przebieg granicy nieruchomości oraz powierzchnię gruntów z uwzględnieniem tego obiektu.

Wskazali również, że modernizacja powinna się opierać m.in. na pierwotnych dokumentach, tj. operacie 50/1/68, a także aktualnym stanie faktycznym. Tymczasem przedmiotowy obiekt budowlany ( suszarnia) nigdy nie znajdował się na działce 4357 na datę sporządzenia operatu 60/1/68, stąd tym bardziej w chwili obecnej, po jego wyburzeniu nie może stanowić podstawy do zmiany zasięgu użytku gruntowego gruntów rolnych zabudowanych. Błędne ich zdaniem jest stanowisko organu I instancji, że do przeprowadzenia modernizacji, należało wykorzystać dwa operaty tj. 50/1/68 i 50/8/85, podczas kiedy operat z 1985r., nie nosi cech pierwotności, a ponadto nosi cechy sfałszowania, zawiera poprawki w dokumentach, nie jest wiarygodny ( co podnosili skarżący w pismach), a zatem nie może stanowić wiarygodnego dokumentu, gdyż jest sprzeczny ze stanem faktycznym na gruncie.

Ponadto twierdzą, że organ błędnie wskazuje, że zasięg użytków gruntowych i konturów klasyfikacyjnych został określony przez wykonawcę na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej podczas gdy, to nie mapy ewidencyjne, a pierwotne dokumenty tj. operat 50/1/68 stanowią podstawę do przeprowadzenia modernizacji i wskazania na podstawie tego operatu użytków rolnych i konturów klasyfikacyjnych wraz z obecnym stanem faktycznym.

7) sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jak twierdzą powołany przez organ operat nr 50/1/67 w zaskarżonej decyzji został błędnie oznaczony albowiem pełnomocnik skarżących wskazywał w piśmie z dnia 28.09.2020r. na operat oznaczony nr 50/1/68. Świadczy to ich zdaniem o braku rzetelności w rozpoznaniu odwołania,

8)naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozważenia w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i ograniczył się jedynie do okoliczności przeprowadzenia modernizacji gruntów zgodnie z wymogami prawa geodezyjnego i kartograficznego w zupełności pomijając okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżących w zakresie dostarczonych przez niego ekspertyz grafologicznych, kopii dokumentów podważających ich autentyczność, które zostały przedłożone przez pełnomocnika skarżących do organu wraz z pismem z dnia 07.10.2020r., a nie wyciągnięto na ich podstawie stosownych wniosków.

Na tych podstawach i w oparciu o art. 145 §1 lit. pkt. 1 lit c k.p.a. ( powinno być Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W kolejnych pismach procesowych z dnia 1, 5 i 12 lutego skarżący w dalszym ciągu podważają zapisy zmodernizowanej ewidencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowiskowa zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 p.p.s.a. Strony zaś zawiadomione o terminie posiedzenia mają prawo przedstawiać swoje stanowiska w sprawie.

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych wskazanych na działce nr 4357.

Tytułem wstępu wskazać należy, że ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Ponadto, organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10 to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zadaniem starosty jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( §44 pkt 2 rozporządzenia egib), jak również modernizacja ewidencji (§ 44 pkt 8 rozporządzenia egib).

Modernizacja, której dotyczy niniejsze postępowanie to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia;

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu ( § 54).

Na proces modernizacji ewidencji gruntów i budynków składają się działania, których celem jest : opracowanie projektu modernizacji;

2) wyłonienie w ramach zamówienia publicznego wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją EGiB;

3) podanie do publicznej wiadomości informacji o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z modernizacją EGiB;

4) wykonanie prac geodezyjnych - zgodnie ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia publicznego;

5)kontrola opracowań geodezyjnych powstałych w wyniku realizacji zmówienia publicznego;

6)przekazanie do publicznej wiadomości informacji o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego;

7) wyłożenie projektu operatu opisowo-kartograficznego do wglądu zainteresowanych na okres 15 dni roboczych, protokolarne utrwalanie zgłoszonych uwag, rozpatrzenie tych uwag, a następnie przekazanie zainteresowanym treści rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag i zamieszczenie w tej sprawie stosownej wzmianki w protokole;

8)ogłoszenie w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem opisowo-kartograficznym;

9) przeprowadzenie postępowań administracyjnych w sprawie zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym i wydanie w tej sprawie decyzji administracyjnych. ( art. 24a Pgik, § 55 i 57 rozporządzenia egib).

Zgodnie z art. 24 ust 9 Pgik każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

Regulacja art. 24a ust. 9 Pgik przewiduje zgłaszanie zarzutów w określonym w nim terminie i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe.

Termin 30 dni do wniesienia zarzutów do operatu, ma charakter terminu końcowego. Zarzuty złożone po upływie tego terminu traktowane są jako wnioski o zmianę danych.

W sprawie w zasadzie bezsporna jest kwestia zachowania przez organ ewidencyjny procedury modernizacji. Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Starosta [...] zawiadomił o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z przeprowadzeniem modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębów ewidencyjnych [...] i [...] w gminie [...]. Informacja została podana do publicznej wiadomości zgodnie z art. 24a ust. 3 Pgik. Następnie zawiadomiono o wyłożeniu projektu opisowo-kartograficznego na podstawie art. 24 a pkt 4 Pgik. Wreszcie w Dz.U. Województwa [.....] z dnia [...] października 2019 r., poz. [...] Starosta [...] ogłosił, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo -kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.

W zasadzie nie ma również sporu co do kwalifikacji złożonych przez skarżących zarzutów do modernizacji.

W dniu 6 listopada 2019 r. J. R. i M. R. wnieśli o wyjaśnienie na jakiej podstawie wchodzące w skład ich działki grunty zmieniły swoją powierzchnię.

Z uwagi na to, że pisma zostały złożone w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], organ prawidłowo zakwalifikował je, jako zarzuty.

Spór sprowadzał się do zakresu postępowania objętego zarzutami, jak również prawidłowości dokonanych zmian.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zakresu postępowania objętego zarzutami rację należy przyznać organom, że przekroczenie terminu z art. 24a ust. 9 w związku z art. 24a ust. 12 Pgik skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów - zarzuty wniesione po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych.

Wyznaczony w tym przepisie termin ma określone ramy czasowe. Termin początkowy to dzień ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, termin końcowy upływ 30 dni. Nie mogą być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 Pgik, tak zarzuty wniesione przed ogłoszeniem operatu, jak i po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Ustawodawca wyraźnie odróżnia terminy, w okresie których można zgłaszać uwagi do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, terminy, w których można zgłaszać zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym zawartym w ogłoszonej w dzienniku urzędowym województwa ewidencji gruntów i budynków oraz terminy zgłaszania zmian do zapisów ewidencji.

Nie można zgłosić zarzutów do operatu przed jego ogłoszeniem. W odniesieniu do sprawy, prawidłowo organy uznały, że nie mogły stanowić przedmiotu postępowania zarzuty zgłoszone w piśmie z dnia 29 sierpnia 2019 r. dotyczące granicy pomiędzy działką 4357 a 4354 i 4355, mieściły się one w charakterze uwag. Nie mniej jednak, jak wynika z akt, sprawa w zakresie zgłoszonych uwag stanowi przedmiot odrębnego postępowania. Zgodnie z twierdzeniem organu jest przedmiotem postępowania [...]. Potwierdza to również znajdujące się w aktach postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] wydane w przedmiocie postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomościami położonymi w miejscowości [...] oznaczonym jako działki ewid. 4357 i 4358 z działkami nr ewid. 4354, 4355, 4356, 6356/2.

Podobny skutek, tylko z uwagi na przekroczenie terminu należy przepisać zarzutom podniesionym przez skarżących w odwołaniu, dotyczących nieprawidłowości zapisów ewidencyjnych działki 6356. Nie mają racji skarżący, że zarzuty te pozostają w ścisłym związku z zarzutami do modernizacji z dnia 6 listopada 2019 r. i powinny zostać objęte tym postępowaniem. Zarzuty te, jako spóźnione nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że kwestie których dotyczą te zarzuty są przedmiotem odrębnego postepowania. W skardze skarżący sami podali, że skierowali wniosek o rozgraniczenie działki 6356, i że postępowanie to prowadzone jest przez Wójta Gminy [...].

Potwierdza to prawidłowość postępowania organów odnośnie zakresu postępowania dotyczącego zarzutów do modernizacji, ograniczające się do postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w piśmie z dnia 6 listopada 2019 r. a dotyczących zasięgu, powierzchni, klasy użytków działki 4357.

Przechodząc zatem do oceny tych zarzutów wyjaśnić należy, że jak wynika ze sprawozdania technicznego celem modernizacji było utworzenie Geodezyjnej Ewidencji Sieci Uzbrojenia Terenu oraz Bazy Danych Obiektów Topograficznych 500.

W wyniku modernizacji, grunty wchodzące w skład działki nr 4357, należącej do skarżących, zmieniły dotychczasową powierzchnię: grunty R-PsIII o pow. 0,25 ara zmieniły powierzchnię na 0,31 ara, pastwiska trwałe PsIII z pow 0.19 ara zmieniły powierzchnię na 0,15 ara, grunty orne RIIIb o powierzchni 0,57 ara na 0,56 ara, grunty orne RIVa o pow. 0,93 a na 0,92 ara.

Wbrew zarzutom nie zmieniono rodzaju użytku i klasy gruntów.

Dokonana zmiana była głównie efektem uwzględnienia w toku modernizacji znajdującego się na działce budynku suszarni, co spowodowało zmianę dotychczasowej powierzchni użytku BrPsIII z 0,25 ara na 0,31 ara.

W toku postępowania dotyczącego zgłoszonych zarzutów i wykonanych przez wykonawcę modernizacji na zlecenie organu, dodatkowych prac ustalono, że budynek suszarni został usunięty. Powyższe zostało utrwalone w wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku wprowadzonych do materiałów zasobu pod nr identyfikacyjnym [...].

W związku z powyższym skarżący zarzucają brak aktualności przeprowadzonej modernizacji i sprzeczność ze stanem na gruncie. Modernizacja uwzględnia bowiem budynek, którego na dzień wydania decyzji rozpoznającej zarzuty, nie ma.

W opozycji organ twierdzi, że postępowanie w przedmiocie zarzutów dotyczy tego, czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie złożonych zarzutów została przeprowadzona prawidłowo. Tymczasem zmiany na gruncie tj. wyburzenie budynku gospodarczego, suszarni mające wpływ na sposób wykazania zasięgu użytku gruntowego Br powstały po przeprowadzeniu czynności terenowych przez wykonawcę modernizacji.

W tym zakresie Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu.

Zgodnie z art. 24a ust. 11 Pgik do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10 ( postępowanie w przedmiocie zarzutów), w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące.

W sprawie bezsporne jest, że na dzień przeprowadzenia modernizacji uwidoczniony na działce 4357 użytek Br PsIII miał powierzchnię 0,31 ara, co związane było z uwzględnieniem znajdującego się na tej działce w dniu dokonywania modernizacji budynku suszarni, podczas gdy w dacie sporządzenia sprawozdania technicznego w dniu 2 czerwca 2020 r. w związku z wniesieniem zarzutów do operatu modernizacji budynek już nie istniał, został usunięty co potwierdza dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. W wyniku ostatniej zmiany użytek Br Ps III otrzymał powierzchnię 0,28 ara.

W sprawie zasadniczy spór sprowadza się w zasadzie do tego, czy dopuszczalne było uwzględnienie w ramach zarzutów dotyczących powierzchni i konturów użytku, zmiany jaka miała miejsce pomiędzy sporządzaniem operatu a wydaniem decyzji w przedmiocie rozpoznania zarzutów.

Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie tej kwestii musi uwzględniać istotę prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, która sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi.

Z powyższego wynika obowiązek zachowania zapisów ewidencyjnych w stanie aktualności. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy w okresie pomiędzy datą wykonania operatu, okresem, w którym stały się one danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione, a zgłoszonymi zarzutami nastąpiła zmiana, która pozbawia dokonane zmiany, co do których zgłoszone zostały zarzuty, cechy aktualności, nie ma przeszkód by zmiany te uwzględnić w wyniku złożonych zarzutów, a nie jak twierdzi organ dopiero w formie odrębnego postępowania aktualizacyjnego. Nie stoi temu na przeszkodzie charakter aktualizacji.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.

3. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio §45 rozporządzenia egib).

W ocenie Sądu jeżeli zmiana dotyczy, kwestii objętej zarzutami do przeprowadzonej modernizacji, a nastąpiła po sporządzeniu operatu modernizacji, a przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów, powinna zostać uwzględniona w tym postępowaniu, a nie w kolejnym postępowaniu dotyczącym stricte aktualizacji. Skoro zmiany mogą zostać dokonane w formie aktualizacji, to nie ma przeszkód by uwzględnić je w postępowaniu dotyczącym zarzutów do modernizacji.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że z dniem 31 lipca 2020 r. została wprowadzona zmiana do art. 24 ust. 2b Pgik. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz niektórych innych ustaw zmieniono dotychczasową treść powyższego przepisu między innymi poprzez wprowadzenie obowiązku dokonywania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno - technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. Taka sytuacja, jak wyżej opisano miała miejsce w sprawie. Dokumentacja geodezyjna odzwierciedlająca stan po usunięciu budynku suszarni przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], w wyniku czego użytek BR Ps III zmienił powierzchnię z 0,31 ara na 0,28 ara.

Przepis ten obowiązywał w dniu wydawania przez organ II instancji decyzji. W ocenie Sądu nie było zatem przeszkód by w ramach postępowania dotyczącego zarzutów wniesionych do operatu modernizacji w zakresie powierzchni użytku uwzględnić istniejące na dzień wydania decyzji zmiany powierzchni użytku stwierdzone na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Za przyjętą interpretacją przemawiają zarówno wcześniej wskazane wymogi zachowania ewidencji w stanie aktualności, ekonomika postępowania, jak i słuszny interes stron.

Nie można zapominać, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią zgodnie z art. 21 ust. 1 Pgik podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.

Z tych wszystkich względów decyzja podlegała uchyleniu. Ustalenia w tym zakresie będą bezpośrednio przekładać się również na ustalenia dotyczące powierzchni użytku PS III.

Natomiast bezzasadne pozostają zarzuty dotyczące powierzchni pozostałych użytków. Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, że różnica powierzchni użytków gruntowych grunty rolne RIIIb i RIVb wynika wyłącznie ze sposobu obliczania zgodnie z aktualnymi standardami geodezyjnymi, przy czym co podkreślił, i co jest bezsporne, łączna powierzchnia działki nie uległa zmianie i wynosi 1,94 ha.

W punkcie 7 sprawozdania technicznego stwierdzono, że przebieg konturów, użytków gruntowych został określony na podstawie mapy ewidencyjnej, mapy klasyfikacyjnej oraz operatów jednostkowych zgromadzonych w PZGiK, zawierających informacje o przebiegu granic konturów. Użytki opracowano kameralnie na podstawie ortofotomapy i danych z wywiadu terenowego. W terenie zweryfikowano pozostałe użytki gruntowe, takie jak sady, tereny zadrzewione i zakrzewione. Z wykonanych czynności sporządzono mapę weryfikacyjną użytków zawierającą zmiany dotyczące przebiegu użytków. Zgodnie z OPZ zakres prac nie obejmował wykazywania zmian gruntów ornych na trwałe łąki lub trwałe pastwiska, zmiany trwałych łąk lub trwałych pastwisk na grunty orne oraz zmian łąk na trwałe pastwiska i odwrotnie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu przeprowadzenia modernizacji w oparciu o nieprawidłowe dokumenty wskazać należy, że § 35 rozporządzenia egib wymienia źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji, a wśród nich:

1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;

2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych;

3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych;

4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;

5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;

6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej;

7) wyniki oględzin.

Z przedstawionego sprawozdania technicznego wynika, że do przeprowadzenia modernizacji wykorzystano roboczą bazę EGIB, kopię bazy danych EGIB, dane pozyskane z PZGiK w Kolbuszowej, wykaz dróg gminnych pozyskanych z Urzędu Gminy [...], numery adresowe budynków z Urzędu Gminy w [...], listę gospodarstw rolnych z Urzędu Gminy [...], wykaz zabytków. Pobranie danych EIGB nastąpiło z opracowań: operat techniczny zawierający materiały zgromadzone w trakcie zakładania ewidencji gruntów i budynków, mapę ewidencyjną, mapę zasadniczą, operaty techniczne zawierające wyniki praz związanych z regulowaniem własności gospodarstw rolnych, operaty techniczne zawierające wyniki prac geodezyjnych i kartograficznych wykonane na potrzeby postępowań administracyjnych i sądowych oraz czynności cywilno - prawnych, dotyczących w szczególności: podziałów nieruchomości, rozgraniczenia nieruchomości, scalenia gruntów, wymiany gruntów, scalenia i podziałów nieruchomości, wznowień znaków granicznych i wyznaczania punktów granicznych, inwentaryzacji budynków, aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, zobrazowań lotniczych i ortofotomapy, operatów aktualizacji klasyfikacji.

W świetle powyższego wszystkie wskazywane przez skarżących dokumenty zostały wzięte pod uwagę przy sporządzaniu modernizacji. Zmiany, które zostały wprowadzone wynikały ze zmiany sposobu ustalania tych powierzchni, a także zmian na gruncie, zostały one ustalone z większą dokładnością, przy czym co należy jeszcze raz podkreślić, nie zmieniła się całkowita powierzchnia działki. Słuszne jest również stanowisko organów, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe podważanie autentyczności zapisów ewidencyjnych i dokumentów źródłowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zadaniem organu II instancji będzie uwzględnienie zmiany powierzchni użytku Br PsIII, polegającej na usunięciu budynku suszarni.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 i 210 §2 p.p.s.a.