Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1622/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6178 Uprawnienia do prowadzenia usługowego ksiąg rachunkowych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 2, par. 18
journal: Dz.U. 2002 nr 120 poz. 1022
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
article: par. 2 ust. 1 pkt 2, par. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1998 nr 114 poz. 734
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania.
Teza: Ukończenie Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej nie jest tożsame z ukończeniem szkoły o kierunku lub specjalności w zakresie rachunkowości.

TEZY

Ukończenie Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej nie jest tożsame z ukończeniem szkoły o kierunku lub specjalności w zakresie rachunkowości.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Andrzej Wieczorek (spr.) WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi F.M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a także § 3 oraz § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022). po rozpatrzeniu wniosku skarżącej – Pani F.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2003r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ ustalił, że Pani F.M. pismem z dnia [...] grudnia 2002r. uzupełnionym pismami z dnia [...] czerwca 2003r. oraz z dnia [...] lipca 2003r. zwróciła się o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Do w/w wniosku w celu wykazania wymogów dotyczących wykształcenia o specjalności rachunkowość skarżąca przedstawiła duplikat świadectwa dojrzałości Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej oraz dołączyła inne niekwestionowane w postępowaniu dokumenty wymagane przepisami rozporządzenia a także zaświadczenia o ukończeniu dodatkowych kursów i szkoleń.

Decyzją z dnia [...] listopada 2003r., znak: [...] Minister Finansów odmówił skarżącej wydania świadectwa kwalifikacyjnego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia.

Skarżąca, zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż posiada wykształcenie średnie ekonomiczne o czteroletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości oraz ponad 31 lat wprawy w zawodzie księgowej. Wskazała, że podnosiła swoje kwalifikacje na kursach i szkoleniach a obecnie studiuje na Uniwersytecie [...] na Wydziale Ekonomiki i Organizacji Produkcji a rachunkowość jest w kręgu jej zainteresowań zawodowych.

Rozpatrując sprawę ponownie Minister Finansów wskazał, że zgodnie z § 3 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r. certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. l pkt l spełniają pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności. Stosownie do § 18 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r. osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 r. spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzania tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz. U. Nr 114. poz. 734 i Nr 138, poz. 894) uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez konieczności zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu, mogły do dnia 31 grudnia 2002r. składać wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego zgodnie z przepisami tego rozporządzenia.

Stosownie do § 2 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r., (...) świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu otrzymywały osoby posiadające wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę w księgowości lub średnie zawodowe o kierunku rachunkowość uzyskane w szkołach publicznych lub szkołach niepublicznych mających uprawnienia szkół publicznych, w tym również w szkołach policealnych i pomaturalnych, co najmniej o dwuletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości i co najmniej pięcioletnią praktykę w księgowości i zgodnie z § 2 ust. l pkt 1, 3 i 4 spełniające pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niekaralności.

Organ wskazał, że dokumenty, przedłożone przez skarżącą nie potwierdzają posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość, wymaganego zarówno przepisami § 3 ust. l pkt. 2, jak również § 18 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r.

Zdaniem Ministra Finansów zdobycie wykształcenia o specjalności rachunkowość możliwe jest jedynie w trakcie realizacji programu nauczania w obrębie rachunkowości, prowadzonego na kierunku o specjalności rachunkowość. W szkołach kształcących w innych specjalnościach niż rachunkowość, przedmiot pn. "rachunkowość" lub ",księgowość" jest przedmiotem wykładanym w zakresie ogólnym, uzupełniającym wiedzę w ramach głównego profilu kształcenia np. ogólnoekonomicznego, ekonomiki i organizacji przedsiębiorstw, finansów, bankowości, ekonomiki przemysłu, marketingu i zarządzania itp. bowiem szkoły tego typu mają za zadanie przygotowanie przyszłego absolwenta przede wszystkim w wybranej przez niego specjalności. W ocenie Ministra Finansów świadectwa ukończonych kursów specjalistycznych, na które powołuje się skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mają za zadanie podnieść kwalifikacje zawodowe oraz praktyczne umiejętności kursantów natomiast nie powodują zmiany poziomu ani kierunku wykształcenia o jakim mowa w rozporządzeniu, w związku z czym nie mogą być podstawą do wydania przedmiotowych uprawnień.

Zdaniem Ministra Finansów warunek wykształcenia określony w § 2 ust. l pkt 2) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r., wymagany przepisem § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r., uważa się za spełniony, jeżeli wnioskujący posiada dyplom lub świadectwo określone w § 2 ust 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r. Dla osób legitymujących się wykształceniem średnim jest to: świadectwo ukończenia szkoły średniej o specjalizacji rachunkowość lub świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub pomaturalnej o co najmniej dwuletnim okresie nauczania o specjalizacji rachunkowość. W ocenie Ministra specjalizacja rachunkowość jest tutaj rozumiana jako profil kształcenia.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Minister Finansów wskazał, że nie można uznać, iż ukończenie Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej jest tożsame z ukończeniem szkoły o kierunku lub specjalizacji w zakresie rachunkowości. Zdaniem Ministra przedstawione przez skarżącą dokumenty uprawniają do uzyskania certyfikatu księgowego (świadectwa kwalifikacyjnego), jedynie po uprzednim zaliczeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu, sprawdzającego kwalifikacje osób ubiegających się o wydanie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Skargę na tę decyzję wniosła skarżąca podtrzymując dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasową argumentację i wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. uzupełnionym pismami z dnia [...] czerwca 2003r. oraz z dnia [...] lipca 2003r. skarżąca wystąpiła wnioskiem o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wniosek został złożony pod rządami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. Nr 120, poz. 1022), które weszło w życie 13 sierpnia 2002r. i przepisy właśnie tego rozporządzenia winny być stosowane przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej, co też Minister Finansów uczynił.

Zgodnie z § 3 ust. l pkt 2 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002r. certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. l pkt l) spełniają pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności.

Powołane wyżej rozporządzenie Ministra Finansów zawiera przepis przejściowy - § 18 zgodnie, z którym:

1. Osoby, które w dniu 31 grudnia 2001r. spełniały warunki rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz. U. Nr 114, poz. 734 i Nr 138. poz. 894), uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez konieczności zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, mogą do dnia 31 grudnia 2002r. składać do ministra właściwego do spraw finansów publicznych wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego, wraz z załącznikami wymaganymi zgodnie z tym rozporządzeniem.

2. Wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego złożone do dnia 31 grudnia 2001r., a nierozpatrzone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, są rozpatrywane zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w ust. 1,

3. W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje świadectwa kwalifikacyjne na podstawie kompletnych wniosków, bez konieczności zdawania egzaminu.

Ponadto stosownie do § 18 ust. l rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002r. osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 r. spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. (Dz.U. Nr 114, poz 734 i 138, poz.894) uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez konieczności zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym, mogły do dnia 31 grudnia 2002r. składać wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego zgodnie z przepisami tego rozporządzenia.

Stosownie do § 2 ust. l pkt 2 rozporządzenia dnia 20 sierpnia 1998r. (...) świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu otrzymywały osoby posiadające w wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę w księgowości lub średnie zawodowe o kierunku rachunkowość uzyskane w szkołach publicznych lub szkołach niepublicznych mających uprawnienia szkół publicznych, w tym również w szkołach policealnych i pomaturalnych, co najmniej o dwuletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości i co najmniej pięcioletnią praktykę w księgowości oraz zgodnie z § 2 ust. l pkt 1, 3 i 4 spełniające pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niekaralności.

Pani F.M. przedstawiła duplikat świadectwa dojrzałości Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej.

Dokumenty, które złożyła Wnioskodawczyni nie potwierdzają posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość, wymaganego zarówno przepisami § 3 ust. l pkt. 2, jak również § 18 ust, 1 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002r. (...).

Warunek wykształcenia określony w § 2 ust. l pkt 2) rozporządzenia z. dnia 20 sierpnia 1998r (.,.). wymagany przepisem § 18 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002r. (...), uważa się za spełniony, jeżeli Wnioskodawca posiada dyplom lub świadectwo określone w § 2 ust 2 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 1998r. (,..). Dla osób legitymujących się wykształceniem średnim jest to: świadectwo ukończenia szkoły średniej o specjalizacji rachunkowość lub świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub pomaturalnej o co najmniej dwuletnim okresie nauczania o specjalizacji rachunkowość. Specjalizacja rachunkowość jest tutaj rozumiana jako profil kształcenia. Nie można zatem uznać, iż ukończenie Technikum Ekonomicznego o specjalności ogólnoekonomicznej jest tożsame z ukończeniem szkoły o kierunku lub specjalności w zakresie rachunkowości.

Ukończone kursy specjalistyczne, na które powołuje się skarżąca zakończone wydaniem odpowiednich świadectw nie zmieniają statusu prawnego przedstawionych przez skarżącą dokumentów i nie mogą spowodować zmiany poziomu ani kierunku wykształcenia.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) orzeczono jak w sentencji.