Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 579/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta C. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... stycznia 2018 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto C. (dalej: Miasto, strona lub skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów (dalej także: organ) z [...] 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] 2017 r., nr [...] zobowiązującą Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1.732.484 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z [...] 2016 r. Urząd Kontroli Skarbowej w K. przesłał do Ministerstwa Finansów wynik kontroli przeprowadzonej u skarżącego. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta została zawyżona o kwotę 1.861.121,57, w tym część powiatowa o kwotę 1.732.333,59 zł wskutek wykazania przez szkoły/placówki oświatowe, prowadzone przez Miasto C., nieprawidłowych danych do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. Pismem z [...] 2017 r. Izba Administracji Skarbowej w K. w odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Finansów wyjaśnił, że kwota zawyżenia powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącego winna wynosić 1.732.484,12 zł. Wskazał, że przy wyliczaniu zawyżenia zaprezentowanym na stronie 31 wyniku kontroli, zastosowano nieprawidłową wartość wagi P43 dla (...) Nr [...] – (...) Liceum (...) (jest 0,001, a winno być 0,03).

Mając powyższe na uwadze, Minister Rozwoju i Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013, o czym powiadomił Miasto pismem z (...) października 2017 r. Jednocześnie organ zwrócił się do strony o zajęcie stanowiska w sprawie.

Skarżąca w piśmie z [...] 2017 r. odnosząc się do nieprawidłowości wyjaśniła, że uchybienia zawarte w protokole pokontrolnym w większości nie budzą wątpliwości co do stanu faktycznego, jednakże ich interpretacja wielokrotnie jest wyraźnie jednostronna i nie uwzględnia czynnika społecznego i ludzkiego. Strona zauważyła, że w przypadku dzieci z ośrodków rewalidacyjnych typ niepełnosprawności dzieci nie zawsze był od razu uwzględniony w orzeczeniach poradni psychologiczno-pedagogicznej, ale stan faktyczny, który uwzględniali pracujący z dziećmi nauczyciele i rehabilitanci poradnie potwierdzały później (np. upośledzenie w stopniu głębokim). Ogromne wątpliwości, zdaniem skarżącego, budzi nieuwzględnienie w subwencji całych oddziałów sportowych, chociaż uchybienia dotyczą grupy uczniów. Miasto wyjaśniło, że stara się uwzględnić w dalszym postępowaniu wnioski wynikające z kontroli, aby uchybienia się nie powtarzały. Na zakończenie strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części subwencji oświatowej.

Wobec powyższego Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] 2017 r. zobowiązał Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 1.732.484 zł.

Skarżąca pismem z [...] 2017 r. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Miasto zarzuciło, że zaskarżoną decyzję wydano z istotnym naruszeniem prawa materialnego i z tej przyczyny powinna zostać uchylona.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, właściwy w sprawie Minister Finansów decyzją z [...] 2018 r. utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję z [...] 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1530 ze zm., dalej: "udjst") Minister Edukacji Narodowej podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz. 1541, dalej: "rozporządzenie").

Podstawę do naliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla strony, stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1900, ze zm., dalej: ustawa o sio), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2012 r. Dodatkowo w systemie informacji oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie orzeczeń i opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1457 ze zm., dalej: uso).

W związku z powyższym, co podkreślił organ odwoławczy warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 przy określonych wagach nie spełniali uczniowie (dzieci, wychowankowie), którzy według stanu nadzień 30 września 2012 r. nie posiadali orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 uso.

W wyniku błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2012 r., przez:

1) Zespół Szkół (...) Nr [...] im. (...) w C. – liczba uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P7, P13 i P43 została zawyżona o 1 ucznia;

2) Zespół Szkół (...) Nr [...] w C. - liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 4 uczniów oraz 3 uczniów niesłusznie zostało przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P2;

3) Zespół Szkół (...) Nr [...] - liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 5 uczniów oraz 2 uczniów niesłusznie zostało przeliczonych wagą P4 zamiast wagą P2;

4) Zespół Szkół (...) Nr [...] im. (...) w C. -została zawyżona o 122 liczba uczniów przeliczanych wagą P13;

5) Zespół Szkół (...) Nr [...] im. (...) w C. - została zawyżona o 1 liczba uczniów przeliczanych wagą P3;

6) (...) w C. prowadzony przez (...) - została zawyżona o 25 liczba wychowanków przeliczanych wagą P39 oraz o 1 liczba dzieci przeliczanych wagą P41;

7) Specjalny Ośrodek (...) w C. prowadzony przez (...) i - została zawyżona o 1 liczba uczniów przeliczanych wagą P3, P7, P10, P15 i P43;

8) Ośrodek (...) prowadzony przez (...) K. w C. – zawyżenie o 2 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P39.

W związku z powyższym, jak podkreślił organ zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie o 335,5521, a tym samym została zawyżona o kwotę 1.732.484 zł w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 dla skarżącej.

Minister, odnosząc się do zarzutów strony zauważył, że przedmiotem postępowania jest zwrot nienależnie otrzymanej przez Miasto kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez stronę kwoty w tej części subwencji zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia. W tym kontekście przyjęcie przez organ innej daty niż 30 września 2012 r. do ustalenia wysokości należnej skarżącemu na rok 2013 spornej subwencji stanowiłoby naruszenie prawa. Data 30 września jest dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot ww. subwencji i w tym dniu uczniowie (dzieci/młodzież/wychowankowie) winni posiadać ważne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinie, o których mowa w opisie właściwych wag wskazanych do obliczenia w bazowym roku szkolnym uzupełniającej liczby uczniów w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniowej liczby wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych.

Minister Finansów stwierdził, że obowiązkiem szkoły/placówki jest systematyczne weryfikowanie liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczby uczniów/wychowanków ogółem w szkołach/placówkach oświatowych. Stosownie do postanowień art. 112 ust. 1 ustawy o sio, dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2012 r. i dzień 10 października 2012 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej. Powyższe jednoznacznie określa, iż do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 były przyjmowane dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży, wg stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r.

W przypadku wzrostu łącznej liczby uczniów (wychowanków), uczniów niepełnosprawnych czy wzrostu liczby wychowanków w szkołach/placówkach prowadzonych/dotowanych w trakcie roku szkolnego 2012/2013 w skali danej jednostki samorządu terytorialnego - w porównaniu do liczby uczniów/wychowanków przyjętej do naliczania subwencji oświatowej na rok 2013 – Miasto C. mogło wystąpić do Ministerstwa Edukacji Narodowej z wnioskiem o zwiększenie z tego tytułu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 (ze środków rezerwy).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto C. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] 2017 r. (winno być 2018 r. – dopisek sądu) oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Skarżący zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst w związku z ust. 4 i 5 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (winno być rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r., które to rozporządzenie dotyczy subwencji oświatowej na 2013 r.) polegające na przyjęciu, że skarżący w sposób nieprawidłowy określił liczbę uczniów przeliczeniowych, a tym samym, iż otrzymał część powiatową części oświatowej subwencji ogólnej zawyżoną o 1.732.484 zł, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu ww. subwencji w tej kwocie, z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, co świetle obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U. z 2017 r., poz. 649, dalej: rozporządzenie z 17 marca 2017 r.") podlegałoby istotnej weryfikacji z uwagi na dostosowanie obecnie obowiązujących przepisów do rzeczywistych potrzeb realizowanych przez oddziały specjalne, co również przemawia za koniecznością spojrzenia na wyniki kontroli stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji i zarzuty stawiane przez skarżącego z punktu zachowania zasady proporcjonalności.

Organ przyjął zdaniem autora skargi zwężającą wykładnię ust. 9 załącznika do rozporządzenia, że w celu obliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, przyjąć należy wyłącznie orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 uso, wyłącznie na dzień 30 września 2012 r. Organ w sposób automatyczny przyjął bowiem, że weryfikacja do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2012 r. i dzień 10 października 2012 r. ma na celu wyliczenie prawidłowości. Tymczasem, jak podkreślił skarżący co wynika expressis verbis z ust. 10 załącznika do rozporządzenia, na podstawie tak przeprowadzonej weryfikacji dokonuje się korekty, która powinna zostać rozliczona w ramach rezerwy, o której stanowi art. 28 ust. 2 udjst.

Wnoszący skargę jest przekonany, że skoro w przepisach rozporządzenia nie tylko nie wskazano dat, w stosunku do których należało ustalać uzupełniającą liczbę uczniów oraz wychowanków, to stanowczo niedopuszczalną pozostaje wykładnia organu, który owe daty ustala w sposób arbitralny. Takie działanie organu stanowi naruszenie zasady praworządności, znajdującej swoje źródło nie tylko w przepisie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa"), lecz przede wszystkim w art. 7 Konstytucji RP. Błędnym pozostaje stanowisko Ministra Finansów, jak podkreślił skarżący wedle którego w Systemie Informacji Oświatowej wykazało błędne dane, co skutkowało zawyżeniem należnej części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy 2013. Zdaniem skarżącego ustalenie liczby uczniów przeliczeniowych następuje na podstawie danych wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej, z uwzględnieniem obowiązku aktualizacji danych nie tylko na dzień 30 września 2012 r., lecz także na dzień 31 marca i 30 września 2013 r. Skoro w trakcie roku szkolnego 2012/2013 do szkół, dla których Miasto C. było organem prowadzącym lub dotującym, kierowano na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci lub wychowanków, słusznie w Systemie ten fakt uwzględniono. Wskazał, że obowiązek aktualizacji oznacza, że najpóźniej na dzień 30 września i 31 marca należało uwzględnić w liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3-3b uso, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki, fakt ich kształcenia.

Autor skargi stoi na stanowisku, że organ zupełnie pominął okoliczność, że choć w istocie, za rozdysponowanie subwencji dla jednostki samorządu terytorialnego odpowiadają organy administracji samorządowej, to jednak środki te nie służą organom, lecz wspólnocie samorządowej, w tym wypadku mieszkańcom powiatu, którzy z mocy prawa tworzą wspólnotę samorządową. Realizacja zadań własnych powiatu, również na podstawie subwencji przyznawanej z budżetu państwa nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz ma za zadanie zaspokojenie potrzeb mieszkańców. W okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie mamy do czynienia ze szczególnie istotnym społecznie zadaniem powierzonym powiatowi, odwoływanie się tylko do kwestii finansowych, bez jakiegokolwiek uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy (w tym, co niezmiernie istotne przepisów rozporządzenia) stanowi rażący przykład nieprawidłowej wykładni przepisów prawa, prowadzącej w efekcie nie tylko do niezgodnej z prawem decyzji, lecz nade wszystko do krzywdzących dla rzeczywistych beneficjentów subwencji skutków skutkujących pozbawieniem finansowania ich edukacji.

Skarżący powołał się na jednoznacznie sformułowane przepisy rangi ustawowej i przepisy wykonawcze regulujące sporną kwestię, które "nie nadążają" za rzeczywistymi problemami. Zdanie strony ustawodawca dostrzegł skomplikowany charakter przepisów i m.in. w rozporządzeniu z 17 marca 2017 r. zrezygnował z określenia minimalnej liczby uczniów niepełnosprawnych, co pozwoliło uniknąć problemów związanych ze zmniejszeniem się liczby tych uczniów w danym roku szkolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r.

Na wstępie, wskazać należy, że w ocenie sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 udjst, zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Rozwoju i Finansów w decyzji utrzymanej w mocy decyzją Ministra Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1.732.484 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 335,5521 ucznia.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 udjst, tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r. Algorytm przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, m.in. dla wagi P2, P3, P4, P5, P39, P41, którzy posiadali orzeczenia lub opinie poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a uso. Natomiast w zakresie uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy wagach P7, P13 i P43 badano, czy byli oni uczniami szkół/placówek oświatowych prowadzonych/ dotowanych przez Miasto C. na dzień 30 września 2012 r., ponadto badano czy uczniowie byli uczniami klas i szkół sportowych utworzonych zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126 poz. 1078), tj. czy tygodniowy wymiar zajęć sportowych nie był niższy niż 10 godzin oraz czy ilość uczniów realizujących zajęcia sportowe w wymiarze 10 godzin tygodniowy nie była niższa niż wymaganych co najmniej 15 uczniów. Badano także, czy uczniowie na dzień 30 września 2012 r. nie ukończyli 24 roku życia, gdyż pobyt wychowanka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym może trwać do czasu ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia (patrz uczeń wykazany przez Specjalny Ośrodek (...) j w C. prowadzony przez (...) . i objęty wagami P3, P7, P15 i P43). W odniesieniu do wychowanków, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej przy wadze P39 - badaniu podlegało czy osoby te spełniają wymogi z § 36 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 109, poz. 631, dalej: rozporządzenie z 12 maja 2011 r. - przepisy nie przewidują możliwości realizacji w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym nauki dla dzieci i młodzieży, wobec których poradnia psychologiczno-pedagogiczna orzekła jedną niepełnosprawność bądź niepełnosprawności sprzężone, bez upośledzenia umysłowego). Z kolei w odniesieniu do uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej przy wadze P10 - badaniu podlegało czy wobec tych uczniów, tj. uczniów pochodzenia romskiego szkoła podejmowała dodatkowe zadania edukacyjne.

Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. Stosownie do art. 108 ust. 1 w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o sio szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 107 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o sio powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b uso, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Natomiast stosownie do art. 108 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy o sio jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych z baz danych oświatowych: szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki. W myśl art. 111 ust. 1 i 2 ustawy o sio podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych. Jednostki samorządu terytorialnego obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych. Za wykonanie obowiązków, o których w art. 111 ust. 1-5, odpowiadają: 1) dyrektor szkoły lub placówki oświatowej (...); 2) odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta (...) lub upoważniona przez nich osoba.

Dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września 2012 r. oraz 31 marca i 30 września 2013 r., z zastrzeżeniem ust. 2-5 (art. 112 ust. 1 ustawy o sio).

Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej. Powyższe powołane przepisy jednoznacznie określają, że do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 były przyjmowane dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r.

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, co wskazał Minister Finansów, podstawą do naliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2012 r. i dzień 10 października 2012 r.

Prawidłowo zatem Minister Finansów przyjął, że na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r. statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2012/2013. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej na dany rok w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września jest nie tylko dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale także datą, do której uczniowie (dzieci/młodzież/wychowankowie) winni posiadać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinie, o których mowa w opisie właściwych wag wskazanych do obliczeń: w bazowym roku szkolnym uzupełniającej liczby uczniów w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniowej liczby wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych.

W świetle powyższego przyjęcie przez organ innej daty - co postulował skarżący - niż 30 września 2012 r. do prawidłowego ustalenia wysokości należnej Miastu C. na rok 2013 w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej, a w związku z tym prawidłowego wykazania w systemie informacji oświatowej stanowiących podstawę jej naliczenia danych, stanowiłoby naruszenie prawa.

Zdaniem sądu organ ma też rację wskazując, że podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2013, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (wyjątek, który jednak w sprawie nie zaistniał stanowi część opisu wagi P2 – patrz opis tej wagi ust. 2 pkt 4 załącznika do rozporządzenia).

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2012 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze uso, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Przepis art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Przepis art. 71b ust. 5 uso zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem ust. 5a. Z kolei ust. 5a art. 71b uso stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 uso, Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r., w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U., Nr 173 poz. 1072, dalej: rozporządzenie z dnia 18 września 2008r.), w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające mogły więc wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia.

W myśl słowniczka przez niepełnosprawność sprzężoną należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności (art. 3 pkt 18 uso).

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 20 grudnia 2012 r. Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. Zgodnie z opisami wag P2 do P5,, P39 i P41 przy wagach tych nie mogli być uwzględnieni wszyscy uczniowie niepełnosprawni wykazani w systemie informacji oświatowej, a jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., którzy posiadali opinie lub orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tych wag, a w przypadku dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim uczestniczący w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez stronę części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013. Minister Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta C. została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P2, P3, P4, P5, P7, P10, P13, P15, P39, P41 i P43. Organ szczegółowo wskazał zarówno placówki, jak również nieprawidłowości związane z przypisaniem określonemu uczniowi wagi. W związku z tym, że jedyną podstawą do ujmowania uczniów przy dodatkowych wagach P2 do P6,, P39 i P41 były opinie lub orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a u.s.o., które uczniowie powinni byli posiadać na dzień 30 września 2012 r. (patrz uczniowie Zespołu Szkół (...) Nr [...] i Nr [...] w C., Zespołu Szkół (...) Nr [...] im. (...) . w C., (...) w C.) nie można uznać, że przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowych wagach mogli zostać uwzględnieni uczniowie, którzy nie posiadali w ogóle orzeczeń lub nie posiadali aktualnych na dzień 30 września 2012 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego (patrz wynik kontroli). Podstawę do ustalenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym i dla skarżącego, stanowiły dane o uczniach wykazane w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r., w tym dane o uczniach wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Podobnie wadliwym działaniem było wykazanie uczniów, którzy nie pobierali nauki (patrz 1 uczeń z klasy IIA Liceum - Zespół Szkół (...) Nr [...] im. [...]w C. objęty wagami P7, P13 i P43), a także wykazywanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w niewłaściwych tabelach systemu informacji oświatowej - nieadekwatnych do treści posiadanych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, np. wykazanie jako uczniów z niepełnosprawnością sprzężoną, uczniów, którzy posiadali orzeczenia wskazujące tylko jedną niepełnosprawność (patrz np. uczniowie Zespołu Szkół (...) Nr [...] i Nr [...] w C. – szczegóły wynik kontroli). Zasadnie także Minister Finansów wskazał, że wadliwe było również wykazanie w systemie informacji oświatowej jako uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi osób, które przed dniem sprawozdawczym przekroczyły ustawowo określony wiek uprawniający do objęcia kształceniem specjalnym (patrz wychowanek Specjalnego Ośrodka (...) w C.). Zgodnie bowiem z § 27 ust. 2 rozporządzenia z 12 maja 2011 r. pobyt wychowanka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym może trwać do czasu ukończenia wychowania przedszkolnego lub nauki w szkole wchodzącej w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia. Konsekwencją nie ujęcia tego wychowanka, było również nieuwzględnienie wobec niego wagi P3, P7 i P15.

W konsekwencji za prawidłowe należy uznać działanie orzekających organów, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2013r., II GSK 589/12, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013r., II GSK 2092/11, wyrok NSA z dnia 8 marca 2013r., II GSK 2375/11). Żaden inny dowód – poza tym orzeczeniem – nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. W przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do wyżej wymienionych wag.

W sprawie w ocenie sądu słusznie także organ zakwestionował wykazywanie w systemie informacji oświatowej uczniów pochodzenia romskiego, w wypadku, gdy szkoła dla takich uczniów nie podejmuje dodatkowych zadań edukacyjnych (patrz uczeń Specjalnego Ośrodka (...) w C.). Zgodnie z opisem wagi P10 waga ta przewidziana jest dla uczniów oddziałów i szkół dla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, dla uczniów pochodzenia r., dla których szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne, a także dla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b uso; dotyczy szkół podstawowych, w których łączna liczba uczniów korzystających z zajęć dla mniejszości narodowej lub etnicznej, społeczności posługującej się językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiego lub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, nie przekracza 60, oraz gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, w których łączna liczba uczniów korzystających z zajęć dla mniejszości narodowej lub etnicznej, społeczności posługującej się językiem regionalnym, uczniów pochodzenia r. lub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b uso. W sprawie natomiast ustalono, że w Technikum (...) , wchodzącym w skład Specjalnego Ośrodka (...) w C. w roku szkolnym 2012/2013 nie przewidziano organizowania dodatkowych zajęć edukacyjnych dla uczniów pochodzenia r.. Co więcej ustalono, że uczennica, której dotyczy ta waga została skreślona z listy uczniów już w dniu 5 czerwca 2012 r. Tym samym prawidłowo nie uwzględniono tej wagi.

Zasadnie także organ powołując się na § 36 rozporządzenia z 12 maja 2011 r., nie uwzględnił 25 wychowanków przeliczanych wagą P39 przez (...) w C. i 2 wychowanków Ośrodka (...) . Przepis ten stanowi, że ośrodkami umożliwiającymi dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, są ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze. Z kolei waga P39 wskazuje, że dotyczy wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 uso). Tym samym podstawą zaliczenia danego wychowanka do tej wagi jest stwierdzone upośledzenia umysłowego w stopniu głębokim lub upośledzenia umysłowego połączonego z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Samo upośledzenie umysłowe (nie będące upośledzeniem głębokim), czy też niepełnosprawność sprzężona jest niewystarczająca aby przypisać tę wagę. Tym samym skoro z orzeczeń wynikała, tylko jedna niepełnosprawność (np. słabowidzenie), bądź niepełnosprawność sprzężona bez stwierdzenia upośledzenia umysłowego, to brak było podstaw, aby (...) w C. i (...) powyższą wagę.

W tym miejscu Sąd zaznacza, iż zgadza się ze skarżącym, że nie w odniesieniu do każdej wagi algorytmu określonego w rozporządzeniu z 20 grudnia 2012 r. konieczne jest posiadanie przez uczniów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Wszystko zależy bowiem od opisu wagi który należy interpretować zgodnie z regułami wykładni obowiązującymi na gruncie systemu prawa administracyjnego. W przypadku wagi P13, podanej przez skarżącego jako przykład (str. 8-9 skargi), nie ma wymogu posiadania przez uczniów omawianych orzeczeń, jednak przewidziano ją dla uczniów oddziałów sportowych. Niezbędne jest zatem ustalenie, co ustawodawca rozumie pod pojęciem "oddziału sportowego".

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126, poz. 1078 ze zm., dalej rozporządzenie z 30 lipca 2002 r.) szkołą sportową jest szkoła, która prowadzi szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w co najmniej dwóch oddziałach, liczących co najmniej 15 uczniów w oddziale, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły. Z kolei w myśl § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosi: w klasach i szkołach sportowych - co najmniej 10 godzin (§ 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia).

Podobne zapisy zawiera § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U., poz. 1129), który stanowi, że szkoła, w której jest prowadzone szkolenie sportowe w jednym lub kilku sportach, w co najmniej dwóch oddziałach sportowych, liczących co najmniej 15 uczniów w oddziale, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, jest szkołą sportową. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia oddziały sportowe mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych dla młodzieży. W oddziale sportowym jest prowadzone szkolenie sportowe w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale (§ 1 ust. 2). Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosi w oddziałach sportowych i szkołach sportowych - co najmniej 10 godzin.

W związku z powyższym prawidłowa była konstatacja organu wskazująca, że aby zaliczyć danego ucznia do wagi P13 (przewidzianej dla uczniów oddziałów sportowych), to dany uczeń winien mieć co najmniej 10 godzin zajęć sportowych w tygodniu, a oddział winien liczyć co najmniej 15 uczniów. Tym samym skoro ustalono, że w klasach IA, IIA i IIIA (w odniesieniu do dziewcząt i chłopców) Zespołu Szkół (...) Nr (...) oraz w klasie IVC, VC i VIC tej szkoły w odniesieniu dziewcząt obowiązkowy tygodniowy limit zajęć sportowych (10 godzin) nie został wypełniony, to zasadnie nie uwzględniono 108 uczniów. Zasadnie również nie uwzględniono 14 chłopców z klasy IVC ze względu na nieosiągnięcie minimalnej liczby 15 uczniów (6 dziewczynek nie mogło zostać zaliczonych do tej klasy ze względu na brak 10 godzin zajęć sportowych w tygodniu). Reasumując prawidłowe było nieuwzględnienie aż 122 uczniów przeliczanych wagą P13 przez Zespół Szkół (...) Nr [...] im. (...) w C.

Odnosząc się do argumentacji skargi (w szczególności zarzutu pozbawienia dzieci możliwości edukacji i nauki w odpowiednich dla nich warunkach) warto wskazać, że wykazywanie w systemie informacji oświatowej faktycznej liczby uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, nie służy jedynie dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej. Dane te stanowią podstawę dla dyrektorów szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia niepełnosprawności. Oczywiste jest, że kształcenie to nie może być zorganizowane w sposób dowolny, dlatego istnieją wyspecjalizowane podmioty (poradnie psychologiczno-pedagogiczne) które są uprawnione do wskazywania w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego najkorzystniejszych dla dziecka form kształcenia specjalnego oraz warunków realizacji jego potrzeb edukacyjnych. Z tego powodu działania szkół/placówek w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica/opiekuna prawnego lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w orzeczeniu już nieobowiązującym.

W konsekwencji, za prawidłowe należało uznać wydanie przez Ministra Rozwoju i Finansów decyzji określającej zwrot nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1.732.484 zł – na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazały nieprawidłowe naliczenie kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta Chorzów, poprzez błędne określenie liczby uczniów przeliczeniowych stosownie do ust. 4 i 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, co stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Tym samym, w ocenie sądu, Minister Finansów nie naruszył ww. przepisów prawa wydając zaskarżoną decyzję. W tym kontekście za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie przez organ daty 30 września 2012 r. i daty 10 października 2012 r. jako właściwej do wyliczenia na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej. Należy podkreślić, że zastosowane przez organ przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r., a także ustawy o sio, nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, pomimo odmiennego zdania skarżącego.

Sąd nie podziela też twierdzenia strony, że przy przekazywaniu poszczególnych rat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej minister do spraw finansów publicznych obowiązany był w roku 2013 kierować się faktyczną liczbą uczniów kształconych w danym miesiącu na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i przyjętych do szkół/placówek prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego. W ciągu roku budżetowego - zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 udjst - część oświatowa subwencji ogólnej przekazywana jest właściwym jednostkom samorządu terytorialnego w ratach miesięcznych. W świetle powyższego przepisu błędny jest więc pogląd skarżącego, że wysokość przekazywanej w danym miesiącu raty części oświatowej subwencji ogólnej uzależniona jest od faktycznej liczby uczniów i wychowanków kształconych w danym miesiącu. Przyjęcie stanowiska skarżącego byłoby niewłaściwe, bowiem prowadziłoby do naruszenia ustawowo określonych zasad naliczania i przekazywania rat części oświatowej subwencji ogólnej i zasad gospodarki finansowej obowiązujących w toku wykonywania budżetu państwa, w tym przepisu zgodnie z którym wydatki budżetu stanowią nieprzekraczalny limit. Skoro kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustalona jest w ustawie budżetowej, zwiększenie kwoty tej części subwencji dla danej jednostki samorządu terytorialnego w ciągu roku budżetowego mogło nastąpić tylko ze środków rezerwy, o której mowa w art. 28 udjst.

Wbrew konstatacji skarżącego, w wyniku prowadzonego postępowania Miasto nie zostanie pozbawione środków niezbędnych dla zapewniania kształcenia dzieciom posiadającym orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane po 30 września 2012 r. Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego (art. 5a ust. 3 uso). Ponadto w myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 udjst część oświatowa subwencji ogólnej stanowi dochód jednostek samorządu terytorialnego, przy czym część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem finansowania zadań oświatowych. Wskazana zasada odnosi się także do finansowania edukacji uczniów wymagających stosowania specjalnych metod i form pracy. Tym samym nie została również naruszona zasada proporcjonalności.

W ocenie sądu, Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Mając na względzie to wszystko o czym wyżej mowa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.