Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2138/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Zarząd Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 209, art. 210
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 174/12 w sprawie ze skargi P.C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na najem lokalu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 174/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z [...] października 2011 r., nr [...], oraz przyznał wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi ustanowionemu z urzędu.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych:

Wnioskiem z 23 czerwca 2004 r. P.C. wystąpił do Urzędu Dzielnicy Warszawa - [...] o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego. Pismem z 10 sierpnia 2004 r. Wydział Zasobów Lokalowych poinformował wnioskodawcę, że nie spełnia kryteriów metrażowych i dochodowych, które powinny spełniać osoby ubiegające się o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego.

P.C. pismem z 28 września 2004 r. ponownie wystąpił o zawarcie umowy najmu. Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2004 r. Zarząd Dzielnicy nie zakwalifikował P.C. do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego i nie umieścił go na liście osób oczekujących. Przyczyną było przekroczenie obowiązującego kryterium metrażowego oraz zadłużenie czynszowe występujące na koncie lokalu przy ul. M. [...] m. [...] w W.

Wnioskiem z 27 czerwca 2007 r. P.C. po raz kolejny wystąpił o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego. Uchwałą z [...] grudnia 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy oraz § 4 i § 21 ust. 1 uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 309, poz. 9577 ze zm.), Zarząd Dzielnicy [...]m.st. Warszawy udzielił kwalifikacji do zawarcia umowy najmu lokalu i umieścił P.C. na liście osób oczekujących.

W uzasadnieniu uchwały organ podał, że P.C. nie posiada stałego miejsca zameldowania, z lokalu przy ul. M. [...] wymeldował się 7 lutego 2007 r. Wraz z rodziną przez 1,5 roku wynajmował lokal w L przy ul. O., natomiast obecnie zamieszkuje w D., gdzie wynajmuje jeden pokój o powierzchni 16 m2, za który płaci 400 zł oraz opłaty licznikowe. Ponadto Komisja Mieszkaniowa pozytywnie zaopiniowała wniosek o umieszczenie P.C. na liście osób oczekujących.

Pismem z 17 listopada 2009 r. Urząd m.st. Warszawy Urząd Dzielnicy [...] Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], poinformował P.C., że 28 sierpnia 2009 r. weszła w życie uchwała z 9 lipca 2009 r. Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937). Dokonując ponownej weryfikacji sytuacji mieszkaniowej i finansowej organ wezwał P.C. do przedłożenia dokumentów, które przedstawił 4 grudnia 2009 r. P.C. wnioskiem z 19 listopada 2009 r. wystąpił do organu o przyspieszenie zawarcia umowy najmu lokalu, wskazując na trudną sytuację mieszkaniową. Uchwałą nr [...] z [...]sierpnia 2010 r. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nie wyraził zgody na przyspieszenie zawarcia umowy najmu lokalu.

Pismem z 27 października 2010 r. organ poinformował P.C. o konieczności przeprowadzenia rocznej weryfikacji wniosku i wezwał go do dostarczenia dokumentów przedstawiających sytuację mieszkaniową i finansową rodziny, które zgodnie z wezwaniem przedłożył 17 listopada 2010 r.

W związku z możliwością wskazania rodzinie P.C. lokalu, Urząd m.st. Warszawy Urząd Dzielnicy [...] Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] pismem z 31 sierpnia 2011 r., wezwał go do przedstawienia dokumentów koniecznych do przeprowadzenia weryfikacji sytuacji mieszkaniowej i finansowej. Ządane dokumenty zostały złożone 16 września 2011 r.

W dniu [...] października 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, uchwałą nr [...], wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy oraz § 4 w związku z § 22 ust. 1, ust. 2, ust. 5, § 24 ust. 1 oraz § 28 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, skreślił P.C. z listy oczekujących na najem lokalu.

W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji uaktualniającej wniosek o zawarcie najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy stwierdził, że P.C. spełnia kryteria określone w § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009, natomiast skierowanie go do zawarcia umowy pozostaje w sprzeczności z § 22 ust. 1 i ust. 2 w związku z ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009, gdyż nie mieszka on na terenie [...] od lutego 2007 r.

Pismem z 15 listopada 2011 r. P.C. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i podniósł, że doręczona mu uchwała nie zawiera uzasadnienia. Podniósł, że z przywołanych przez organ przepisów wynika, że nie został skreślony z listy, a odmówiono mu skierowania do zawarcia umowy najmu, ponieważ odmówił złożenia oświadczeń i dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia weryfikacji sytuacji mieszkaniowej i finansowej rodziny, podczas gdy wszelkie oświadczenia i dokumenty składał zgodnie z doręczanymi mu wezwaniami. Tym samym uchwała o skreśleniu go z listy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. P.C. wskazał, że ostatnim miejscem jego zameldowania na pobyt stały były [...], dlatego też wniosek o najem lokalu złożył właśnie w tej dzielnicy.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Burmistrz Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, poinformował, że z treści § 22 ust. 1 uchwały LVIII/1751/2009 wynika, że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Z przedkładanych oświadczeń i dokumentów wynika, że stałym miejscem zamieszkania wnioskodawcy jest Gmina [...].

Uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z [...] października 2011 r. stała się przedmiotem skargi P.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił:

1. naruszenie uchwały nr LVIII/1751/209 Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. poprzez skreślenie nazwiska skarżącego z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy uchwała ta nie przewiduje możliwości skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego;

2. naruszenie § 22 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/209 Rady m.st. Warszawy poprzez uznanie, iż przepis ten może stanowić podstawę do skreślenia osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego z listy osób oczekujących na ten najem;

3. naruszenie art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, iż skarżący wraz z rodziną nie są osobami bezdomnymi w świetle tej ustawy,

4. naruszenie art. 25 k.c. poprzez uznanie, iż miejscowość [...] jest miejscem zamieszkania skarżącego i jego rodziny, w sytuacji, gdy nie przebywają w tej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, a jedynie czasowo do chwili uzyskania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminnego Dzielnicy [...],

5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez stwierdzenie, że potrzeby życiowe skarżącego zostały ześrodkowane na terenie Gminy [...], podczas gdy dziecko skarżącego uczęszcza do szkoły na terenie Dzielnicy [...], tu żył przez większość życia, zaś do L. wyprowadził się czasowo, z uwagi na ciężką sytuację finansową, która uniemożliwia mu wynajęcie choćby jednego pokoju na terenie Dzielnicy [...].

Rozpoznając skargę Sąd I instancji wskazał na uchwałę NSA z 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08, publ. ONSA i WSA z 2008 r. Nr 6, poz. 90), zgodnie z którą rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętym przez organ dzielnicy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.).

Sąd ten wskazał, że w postanowieniu z 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), NSA sformułował tezę, że skreślenie przez organ gminy osoby z listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, w tym socjalnego, wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 20 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

Za dopuszczalne uznał zatem WSA wniesienie przez skarżącego skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia go z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Analizując spełnienie przesłanek z art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym Sąd I instancji doszedł do przekonania, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, gdyż wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa oraz posiada legitymację do skarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Poszukując źródeł interesu prawnego skarżącego WSA wskazał na uchwałę nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy podkreślając, że jako akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i może być zaliczana do prawa administracyjnego publicznego (por. powołana powyżej uchwała NSA z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08). Normą prawną, z której można wyprowadzić interes prawny skarżącego jest § 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom spełniającym określone kryteria.

Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy jednoznacznie, zdaniem orzekającego WSA, wskazują, że zaskarżona uchwała, skreślająca skarżącego z listy osób oczekujących na przydział lokalu, narusza interes prawny skarżącego. W sprawie nie jest bowiem kwestionowane, że skarżący powyższe kryteria spełnia.

Kontrolując legalność zaskarżonej uchwały Sąd I instancji stwierdził, że narusza ona przepisy prawa miejscowego, jakim jest wskazana powyżej uchwała nr LVIII/1751/209 Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r.

W uchwale tej przewidziana została procedura skreślania z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Przesłanki skreślenia zostały szczegółowo opisane. Zgodnie z § 26 ust. 3 uchwały lista osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełnienia kryterium dochodowego. W przypadku niespełnienia kryteriów dokonuje się skreślenia z tej listy. Także w sytuacji niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do tej weryfikacji, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy (§ 26 ust. 4 uchwały). Do skreślenia z listy może także dojść wówczas, gdy wnioskodawca nie przyjmie żadnej z dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury rodziny wnioskodawcy (§ 27 ust. 2 uchwały).

W rozpoznawanej sprawie powyższe sytuacje nie wystąpiły, zatem brak było podstaw do skreślenia skarżącego z listy osób oczekujących na najem lokalu. Podstawy takiej nie mógł stanowić żaden z przepisów uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, które zostały powołane przez Zarząd Dzielnicy [...] w zaskarżonej uchwale. Przepis § 4 uchwały określa kryteria, które muszą być spełnione przez osoby ubiegające się o najem lokalu. W przekonaniu WSA nie jest kwestionowane, że skarżący kryteria te spełnia. Przepis § 22 ust. 1 uchwały określa natomiast, że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy,

Przywołany przepis określa procedury prowadzące do rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Z uwagi na swą treść nie może stanowić podstawy do dokonywania zmian na powyższej liście, w tym skreślenia osób na niej umieszczonych. Istotne przy tym jest i to, iż przepis ten odnosi się do działań podejmowanych przez Komisję Mieszkaniową, a nie Zarząd Dzielnicy.

Dotyczy to także ust. 5 § 22 uchwały, zgodnie z którym odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

Przepis ten określa podstawy odmowy zakwalifikowania wniosku, a w rozpoznawanej sprawie ten etap procesowania został już zakończony, zaś skarżący zakwalifikowany do zawarcia umowy najmu i umieszczony na liście oczekujących na najem lokalu mieszkalnego.

Przepis § 24 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, do którego także odwołuje się zaskarżona uchwała, określa następny etap procedury po zaopiniowaniu wniosku przez Komisję Mieszkaniową. Jest to rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Również ten etap procedowania w przypadku skarżącego został zakończony.

Przepis § 28 ust. 1 uchwały odnosi się natomiast do ostatniego etapu procesu dochodzenia do zawarcia umowy najmu lokalu. O skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia zarząd dzielnicy w drodze uchwały, z zastrzeżeniem, że jeśli od zakwalifikowania na listę upłynęło więcej niż 6 miesięcy, umieszczenie tej osoby na liście poddaje się weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu lokalu. Jako, że od umieszczenia skarżącego na liście minęło więcej niż 6 miesięcy, przeprowadzenie opisanej w przepisie weryfikacji było uprawnione. Nie mogło natomiast dojść, zdaniem Sądu I instancji, do negatywnej weryfikacji.

Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ od momentu umieszczenia skarżącego na liście oczekujących na najem lokalu wiedział, że skarżący nie przebywa na terenie dzielnicy [...]. Dnia 27 czerwca 2007 r., a więc prawie pół roku przed umieszczeniem skarżącego na tej liście, P.C., składając kolejny wniosek o zawarcie umowy najmu, złożył też informację o wymeldowaniu się z lokalu położonego przy ul. i zamieszkaniu w L. Informację tę potwierdził 3 października 2007 r. Oznacza to, że podejmując uchwałę z [...] grudnia 2007 r. Zarząd Dzielnicy [...] znał miejsce zamieszkania skarżącego i okoliczności tej nie uznał za dyskredytującą w zakresie udzielenia kwalifikacji do zawarcia umowy najmu lokalu i umieszczenia na liście oczekujących. Informacja o zamieszkiwaniu skarżącego w L. została zawarta w uzasadnieniu uchwały. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że w okresie późniejszym dane skarżącego kilkakrotnie były przedmiotem weryfikacji, stosownie do § 26 ust. 3 uchwały, która nie wywołała skutku określonego w tym przepisie. Nie uległy zatem zmianie okoliczności, które doprowadziły do umieszczenia skarżącego na liście oczekujących na najem lokalu.

Badając legalność zaskarżonej uchwały wskazał Sąd I instancji, że skarżący od 2007 r. oczekiwał na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Działał w zaufaniu do organów samorządu, że umieszczenie go na liście osób oczekujących, przy zachowaniu warunków skutkujących umieszczeniem go na tej liście, zakończy się zawarciem umowy najmu lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym Sąd I instancji wskazał na naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepis ten, stosownie do art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., odnosi się również do organów jednostek samorządu terytorialnego.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd I instancji uznał, że zaskarżona uchwała wydana została bez podstawy prawnej, z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Dlatego też Sąd I instancji, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z [...] października 2011 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi - art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 147 § 1 P.p.s.a. polegające na przyjęciu do rozpoznania i rozpoznaniu skargi, która podlegała odrzuceniu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej;

2. przepisów prawa materialnego:

a) art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g." - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że uchwała Zarządu Dzielnicy [...]m.st. Warszawy w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie określonym w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g.,

b) art. 1 w związku z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że do zaskarżonej uchwały organu wykonawczego dzielnicy m. st. Warszawy znajdują zastosowanie przepisy k.p.a.,

c) przepisów prawa miejscowego - § 2, § 4, § 24 ust. 1 oraz 28 ust. 1 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937), zmienionej Uchwałą Nr XVII/353/2011 Rady m.st. Warszawy z dnia 6 czerwca 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 116, poz. 3676), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że P.C. spełniał kryteria wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy określone w § 4 uchwały lokalowej, zaś jego skreślenie z listy oczekujących na najem lokalu nie mogło nastąpić wskutek negatywnej weryfikacji, o której mowa w § 28 ust. 1 uchwały.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu sformułowanego w pkt 1, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu wnoszącego skargę kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzut sformułowany w punkcie 1 wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że zaskarżony akt nie podlega ocenie sądu administracyjnego określonej przepisem art. 3 §1 i § 2 P.p.s.a., gdyż uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] października 2011 r., dotycząca skreślenia z listy oczekujących na najem lokalu, nie stanowi aktu organu jednostki samorządu terytorialnego podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie sprawy dotyczące najmu lokali z zasobu mieszkaniowego gminy nie podlegają regulacji w trybie postępowania administracyjnego. Od daty wejścia w życie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych najem lokali mieszkalnych przestał być regulowany w trybie postępowania administracyjnego, przekształcony bowiem został w najem umowny, nawiązywany wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej. Kwestia wyboru osoby, z którą umowa najmu jest zawierana, jest normowana przez przepisy Kodeksu cywilnego, a powstałe na tym tle spory podlegają rozpatrzeniu przez sądy powszechne.

Kolejną kwestią, jaką podniósł skarżący kasacyjnie uzasadniając pierwszą podstawę kasacyjną jest status Zarządu Dzielnicy [...], który wydał zaskarżoną uchwałę. Wskazał, że stosownie do brzmienia art. 5 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą warszawską", w m.st. Warszawie dzielnice są obligatoryjnymi jednostkami pomocniczymi. Organem wykonawczym dzielnicy, zgodnie z art. 6 ustawy warszawskiej, jest zarząd dzielnicy. Z kolei na mocy art. 11a. u.s.g., organami gminy są: rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). W piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, iż organy jednostek pomocniczych gminy nie są organami gminy. Dzielnice w Warszawie, jak wszystkie inne jednostki pomocnicze w Polsce, mają charakter jednostek prawnie niesamodzielnych, tj. nie posiadających odrębnej podmiotowości publicznoprawnej oraz osobowości prawnej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy jako dotycząca stosunków regulowanych przepisami prawa cywilnego, wydana przez organ nie będący organem gminy nie stanowi aktu, który podlegałby kontroli sądu administracyjnego.

Przechodząc do drugiej podstawy kasacyjnej, tj. naruszenia prawa materialnego, podkreślono, że przedmiotowa uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy należącej do zakresu administracji publicznej, co czyni niemożliwym jej zaskarżenie do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, opierając swoje rozstrzygnięcie m.in. na art. 101 ust. 1 u.s.g., który nie powinien znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, naruszył ten przepis prawa materialnego.

Naruszenie przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego miało miejsce również, zdaniem skarżącego kasacyjnie, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mógł znaleźć art. 8 k.p.a., jako że k.p.a. do tego rodzaju aktów podejmowanych przez przedmiotowy organ nie może znaleźć zastosowania.

W ocenie kasatora Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się także naruszenia przepisów aktu prawa miejscowego, tj. uchwały lokalowej poprzez błędne przyjęcie, że nie daje ona podstaw do skreślenia z listy oczekujących na najem w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie lokalu nie zamieszkuje na terenie m.st. Warszawy. Okoliczności, że skarżący nie zamieszkuje na terenie miasta W. nie wziął pod uwagę WSA ustalając, iż skarżący spełnia wszelkie warunki wynikające z przepisu § 4 uchwały lokalowej, podczas gdy zawarte jest tam odniesienie wyłącznie do członków wspólnoty miasta stołecznego. Ponadto przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie uwzględnienia wymaga treść § 24 ust 1 uchwały lokalowej, zgodnie z którą zarząd dzielnicy rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zatem zarząd dzielnicy może udzielić kwalifikacji do zawarcia umowy najmu i umieścić nazwiska wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, jak również może powyższą kwalifikację cofnąć. w przypadku negatywnej weryfikacji przeprowadzonej na podstawie § 28 ust. 1 uchwały lokalowej. Z kolei negatywna weryfikacja może pociągnąć za sobą skutek w postaci skreślenia z listy osób oczekujących na najem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach tej skargi, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie przesłanki nieważności nie występują.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

Zasadniczym zarzutem skargi kasacyjnej jest przyjęcie do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i rozpoznanie skargi, która podlegała odrzuceniu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej;

Dla prawidłowej oceny zakresu kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie konieczna jest analiza przepisów norm prawa materialnego, w tym przepisów prawa miejscowego obowiązujących w dziedzinie gospodarowania zasobem mieszkaniowym m. st. Warszawy w aspekcie uprawnień organów samorządowych. Istotnymi w tym zakresie są: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U, z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1).

Omawiana ustawa z 21 czerwca 2001 r. upoważniła radę gminy do uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, które powinny określać m.in. tryb rozpatrywania wniosku o najem lokali. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 i 10 mieszkaniowy zasób gminy może obejmować lokale będące w zasobie gminy albo gminnych osób prawnych, służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także będące pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. W wykonaniu powyższej delegacji Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 9 lipca 2009 r. uchwałę nr LVIII/1751/2009, stanowiąc zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, który to akt, jako podjęty na podstawie przepisu ustawowego, stanowi źródło prawa mającego moc powszechnie obowiązującą. Z powyższych przepisów wynika, że umieszczenie określonej osoby na liście oczekujących w kolejności na zawarcie umowy najmu poprzedza szereg czynności wyjaśniających, sprawdzających i wreszcie ustalających, szeregujących i kwalifikujących każdą określoną osobę zarówno co do istnienia samego uprawnienia jak i kolejności jego realizacji z uwzględnieniem rozmiaru dysponowanego przez gminę zasobu mieszkaniowego. Powyższa uchwała wskazuje także tryb, w jakim możliwe jest skreślenie z listy oczekujących na zawarcie umowy najmu

Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru tego rodzaju uprawnień, było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której - w warunkach ustrojowo-organizacyjnych Miasta Stołecznego Warszawy - przyjęto, że akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że z analizy przepisów dotyczących trybu udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę wynika, że postępowanie w tym zakresie ma dwa etapy. W pierwszym etapie osoba ubiegająca się o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji przez naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych i zaopiniowaniu przez komisję lokalową, a następnie wniosek rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku.

Działanie organu w pierwszym etapie ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Odmowa zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy i oczekujących na najem lokalu nie stanowi czynności cywilnoprawnej, nie kreuje bowiem stosunku najmu lokalu, jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych. Przyjęcie odmiennego poglądu powodowałoby, że osoba, która nie uzyskała wpisu na listę oczekujących, jest pozbawiona na tym etapie postępowania ochrony prawnej, ponieważ nieumieszczenie na liście oczekujących powoduje, że osoba ta nie będzie uwzględniona w toku proponowania wynajęcia poszczególnych lokali. Ponadto – jak wskazano w uchwale - już z ustawy z dnia 21 marca 2001 r. wynika, że reguluje ona gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy (art. 1) w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (art. 4), przy czym mieszkaniowy zasób gminy określany jest jako publiczny zasób mieszkaniowy (art. 2 ust. 1 pkt 11.).

Rozwiązanie przyjęte w ustawie, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. To działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Podkreślono, że skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej stanowi jedną z form prawnych gwarancji realizacji demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem nawet powstające w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej powinny być zawsze interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich, a tym samym na rzecz prawa do sądu.

Organem gminy, którego uchwały lub zarządzenia mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest także organ dzielnicy w gminie, któremu przekazano określone zadania i kompetencje należące do właściwości gminy. Zasadniczy sens nadzoru nad działalnością gminy, w tym także instytucja skargi przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, polega właściwie na tym, że jest to cały system środków, które mają służyć prowadzeniu działalności gminy zgodnie z prawem. Z tej działalności podlegającej nadzorowi nie można wyłączać określonych przejawów tej działalności bądź to ze względu na podmiot firmujący działanie gminy, bądź to z powodu formy tej działalności, jeżeli prowadziłoby to w końcowym rezultacie do podważenia samej istoty środków nadzoru nad działalnością komunalną. Dzielnica jako jednostka pomocnicza gminy wykonuje w konkretnym zakresie zadania gminy. Utworzenie dzielnicy, która ma swoje organy uchwałodawcze i wykonawcze oraz określony zakres działania, oznacza prowadzenie przez nią i jej organy działalności gminnej także w zakresie administracji publicznej (art. 5 oraz art. 35 i 37 ustawy o samorządzie gminnym). W istocie rzeczy prowadzi taką działalność jak gmina i jej organy. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jakkolwiek używa określenia "organ gminy", odnosi się także do organów dzielnicy. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do tego, że gmina własnym działaniem przez przekazywanie określonych zadań i kompetencji dzielnicom, wyłączałaby spod nadzoru państwowego oraz ochrony sądowej, której ma służyć art.101 ustawy o samorządzie gminnym, określone kategorie spraw, co stanowiłoby zaprzeczenie zasad, na których oparte jest funkcjonowanie samorządu gminnego. Tego stanu rzeczy nie zmienia ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), z której wynika, że utworzenie dzielnic w m. ST. Warszawa jest obowiązkowe, a zadania i kompetencje dzielnicy określa statut dzielnicy oraz inne uchwały przekazujące dzielnicy zadania i kompetencje gminne w sprawach lokalnych (art. 5 i 11 ustawy).

Stanowisko przedstawione w omawianej uchwale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obszernie przytoczył, nie mając wątpliwości, że będący przedmiotem skargi etap postępowania z wniosku P.C. ubiegającego się o przyznanie lokalu mieszkalnego jest etapem na którym to postępowanie ma charakter administracyjny i że akt organu gminy wydany w tej sprawie jest innym niż akt prawa miejscowego aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowanym w sprawach z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

W takiej sytuacji Sąd I instancji właściwie ocenił, że uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] wydana w dniu [...] października 2011 r. o skreśleniu P. C. z listy oczekujących na najem lokalu stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 6 w związku z art. 58 § 1 i art. 174 §1 P.p.s.a. przez Sąd I instancji jest całkowicie bezzasadny.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi najmniejszych wątpliwości, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona jednak wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy tym przez pojęcie "stanowisko wyrażone w uchwale" należy rozumieć jedynie wykładnię wyrażoną w sentencji uchwały i tylko w granicach uzasadnionych treścią wniosku lub postanowienia.

Reasumując, nie można skutecznie zarzucić sądowi administracyjnemu złamania prawa, jeżeli zastosował on przepis prawa w znaczeniu nadanym mu uchwałą składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wprost przeciwnie, nierespektowanie przez sąd administracyjny obowiązków wynikających z art. 269 P.p.s.a. jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Skoro w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszeń prawa, podniesionych punkcie I skargi kasacyjnej, to z oczywistych przyczyn również zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie określonym w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. należało uznać za bezzasadny. Przedmiotowa uchwała stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., zatem możliwe jest jej kwestionowanie we wskazanym wyżej trybie.

Na uwzględnienie zasługuje jedynie zarzut zastosowania przez Sąd I instancji do oceny postępowania organu przepisu art. 8 k.p.a.. W procedurze regulującej tryb podejmowania uchwał przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, służące załatwianiu indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych, nie mają bowiem żadnego zastosowania.

Z uzasadnienia przedmiotowej uchwały wynika, że została ona wydana na podstawie § 22 ust 1 i 2 zw. z § 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009. Ponadto wskazano § 28 ust. 1 uchwały. Analiza powyższych przepisów, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doprowadziła do wniosku, że zostały one błędnie zastosowane, ponieważ nie mogą stanowić podstawy skreślenia wnioskodawcy z listy oczekujących na najem lokalu. Powyższe ustalenie stało się przyczyną stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności przedmiotowej uchwały. W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast na naruszenie powyższych przepisów, oprócz § 28 ust. 1.

W treści skargi sformułowano natomiast zarzut naruszenia przepisów prawa miejscowego w postaci § 2, § 4, § 24 ust. 1 oraz § 28 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie powyższych przepisów poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że P.C. spełniał kryteria wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy określone w § 4 uchwały lokalowej, zaś jego skreślenie z listy oczekujących na najem lokalu nie mogło nastąpić wskutek negatywnej weryfikacji, o której mowa w § 28 ust. 1 uchwały lokalowej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisu § 2 powyższej uchwały poprzez jego błędną wykładnie, ponieważ przepis ten nie został przez Sąd I instancji wskazany w treści uzasadnienia. Przepis § 4 był natomiast analizowany przez ten Sąd w jedynie kontekście interesu prawnego P.C. do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W skardze kasacyjnej nie sformułowano natomiast zarzutu braku legitymacji po stronie skarżącego.

Co do przepisu § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 stanowi on, że wnioski o zawarcie umowy najmu zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście oczekujących na najem lokalu. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni także tego przepisu, wskazując jedynie na kompetencje Zarządu Dzielnicy [...] do podjęcia rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu P.C. i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, co nastąpiło uchwałą z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Powyższa uchwała nie była przez skarżącego kasacyjnie kwestionowana.

Przepis § 28 ust. 1 uchwały odnosi się natomiast do ostatniego etapu procesu dochodzenia do zawarcia umowy najmu lokalu. O skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia zarząd dzielnicy w drodze uchwały, z zastrzeżeniem, że jeśli od zakwalifikowania na listę upłynęło więcej niż 6 miesięcy, umieszczenie tej osoby na liście poddaje się weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu lokalu. W przedmiotowej sprawie przeprowadzenie opisanej w przepisie weryfikacji było uprawnione, nie mogło natomiast dojść, zdaniem Sądu I instancji, do negatywnej weryfikacji. Organ od momentu umieszczenia skarżącego na liście oczekujących na najem lokalu wiedział, że skarżący nie przebywa na terenie dzielnicy [...]. Podejmując uchwałę z [...] grudnia 2007 r. Zarząd Dzielnicy [...] znał miejsce zamieszkania skarżącego i okoliczności tej nie uznał za dyskredytującą w zakresie udzielenia kwalifikacji do zawarcia umowy najmu lokalu i umieszczenia na liście oczekujących. Dane skarżącego kilkakrotnie były przedmiotem weryfikacji, stosownie do § 26 ust. 3 uchwały, która nie wywołała skutku określonego w tym przepisie. Nie uległy zatem zmianie okoliczności, które doprowadziły do umieszczenia skarżącego na liście oczekujących na najem lokalu.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia powyższego przepisu, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest prawidłowa. Odmienna interpretacja § 28 ust. 1 Uchwały [...], zaprezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z brzmieniem tego przepisu. Przepis § 28 ust. 1 uchwały dotyczy końcowego etapu dochodzenia do zawarcia umowy najmu, poprzedzającego zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu, wskazanego i przyjętego przez wnioskodawcę zgodnie z § 27 uchwały. Na tym etapie przyczyną negatywnej weryfikacji nie mogą być te same okoliczności, które uprawniały wnioskodawcę do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi P.C. wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.