Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1900/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 § 7 art. 29 § 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz AWSA Małgorzata Niedobylska (spr.) Protokolant ref. staż. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 19 paździrnika2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. oddala skargę, II. zwraca skarżącej M. K. kwotę 190 złotych (słownie: sto dziewięćdziesiąt) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1900/02

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] maja 2002 roku, Nr [...] uznał zgłoszenie celne JDA SAD E13/100400/00/007323 za nieprawidłowe w zakresie określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 13 maja 2002 roku M.K. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie JDA SAD E13/100400/00/007323 sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki Renault Clio 1,2 rok produkcji 1999 (numer nadwozia [...]). Do zgłoszenia celnego dołączyła m. in. fakturę z dnia 22 marca 2002, nr 0320/02 w której uwidoczniono cenę sprzedaży na 1950,00 EUR. Rachunek ten stanowił dla zgłaszającej podstawę określenia wartości celnej i obliczenia stosownych należności: cła (0 PLN), podatku akcyzowego w kwocie 2015,70 PLN i podatku VAT w kwocie 2079,90 PLN.

Przeprowadzona w trybie art. 70 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 75, poz. 801 ze zm.) weryfikacja wykazała, że wartość samochodu podana na rachunku była znacznie niższa od jego faktycznej wartości. Stwierdzono nadto, że samochód uprzednio objęty był procedurą tranzytu według dokumentu tranzytowego E 01/162400/00/016328/2002 z terminem dostarczenia do urzędu celnego przeznaczenia do dnia 30 marca 2002 roku. Samochód przedstawiony został dopiero w dniu 23 kwietnia 2002 roku. Tym samym nastąpiło niewykonanie obowiązku wynikającego z objęcia,, towaru procedurą tranzytu. Zatem na mocy art. 212 Kodeksu celnego dług celny powstał w dniu 3 kwietnia 2003 roku, a więc w dniu następnym po terminie dostarczenia towaru określonym w tym dokumencie.

Powołując się na art. 23 § 1 i § 7 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że zakwestionował wiarygodność rachunku z dnia 22 marca 2002, nr 0320/02 w części dotyczącej wartości transakcyjnej w oparciu o katalog podający uśrednione ceny krajowe. Dla ustalenia wartości samochodu, jako wartość bazową, organ celny przyjął cenę określoną w katalogu Wydawnictwa EUROTAX Nr 4/2002 w kwocie 22400 PLN, którą pomniejszył o 22 % podatku od towarów i usług oraz 3,1 % podatku akcyzowego.

Organ podkreślił, ze przy ustalaniu wartości sprowadzonego samochodu kierował się zasadami zawartymi w studium 1.1 opracowanym przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku zostały opublikowane formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 roku w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908).

Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił również, że w przypadku ustalania wartości używanego pojazdu nie było możliwe zastosowanie metod określonych w art. 25 - 28 Kodeksu celnego, dlatego wartość celna została ustalona według metody "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § 1 Kodeksu celnego.

Konsekwencją określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu w wyższej wysokości (17.808.59 PLN) było również określenie w wyższej wysokości - niż wynikająca ze zgłoszenia celnego - długu celnego i odpowiednie wyliczenie podatku VAT oraz podatku akcyzowego.

W odwołaniu od decyzji M.K. podniosła, że organ celny I instancji nie wykazał przyczyn uznania dokumentu zakupu z dnia 22 marca 2002 roku za niewiarygodny. Zdaniem skarżącej nie można kwestionować wiarygodności faktury tylko z tego powodu, że cena rynkowa towaru jest znacznie wyższa od udokumentowanej. Dlatego też, w jej ocenie, brak było podstaw do zastosowania art. 29 Kodeksu celnego, z pominięciem art. 23 - 28 Kodeksu celnego. W przekonaniu skarżącej art. 29 należy stosować w ostateczności, po wyczerpaniu innych przewidzianych ustawą metod określenia wartości celnej sprowadzanego towaru.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę materialnoprawną organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia .1997 roku -Kodeks celny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 85 § 1 i art. 23 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Wartością celną jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Wartość transakcyjna nie może być jednak przyjęta za wartość celną gdy organ celny z uzasadnionych powodów zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, albo gdy nie zostaną one dołączone do zgłoszenia celnego. W świetle art. 23 § 7 Kodeku celnego wiarygodność rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie jest wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi oczywiste wątpliwości, tj. gdy w sposób oczywisty nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona lub zaniżona. Wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał "za darmo" towar wprowadzony na obszar celny, czy też kupił to po wyjątkowo "okazyjnej" z różnych względów cenie. Na poparcie tej tezy organ celny powołał orzecznictwo NSA (z dnia 17 stycznia 1995 roku, sygn. SA/Ka 1615/94, z dnia 15 stycznia 1998 roku, sygn. SA/Ka 1055/96, z dnia 9 marca 1998 roku, sygn. SA/Ka 1268/98).

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że o zakwestionowaniu rachunku z dnia 22 marca 2002 roku zadecydowała przede wszystkim znacząco niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Cena sprzedaży samochodu marki Renault Clio 1, 2 została bowiem określona w katalogu EUROTAX na kwotę 5800 EUR.

Rozbudowując argumentację decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Celnej przedstawił obszernie zasady postępowania w sprawie ustalenia wartości używanych pojazdów, opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej światowej Organizacji Celnej (WCO).

Analizując kolejne metody ustalania wartości celnej, uregulowane w art. 23 -29 Kodeksu celnego organ odwoławczy przedstawił stanowisko Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej co do możliwości stosowania poszczególnych metod. Zastosowanie art. 25 i 26 Kodeksu celnego Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne, bowiem niemożliwe jest znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nie może również znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 kodeksu celnego), bowiem metoda ta ma -zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej - zastosowanie w przypadku importu dla celów handlowych tj. sprzedaży w największych zbiorczych ilościach. Nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej (art. 28 kodeksu celnego), bowiem używane samochody nie są produkowane jako takie.

Wartość celna używanego samochodu została zatem ustalona według metody "ostatniej szansy" uregulowanej w art. 29 kodeksu celnego. Przepis ten przewiduje, że w sytuacji gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, 25 - 28 Kodeku celnego, to jest ona ustalona na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami ogólnymi i przepisami:

1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku,

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku,

3) przepisów działu III , tytułu II Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Odnosząc się do podnoszonego przez M.K. zarzutu dotyczącego nieprawidłowego ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu, Dyrektor Izby Celnej nadmienił, ze zdaniem Technicznego Komitetu przy ustalaniu wartości celnej towaru można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co importowany pojazd, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od "wartości czystej"- podatku VAT i akcyzy.

Zdaniem organu odwoławczego, dla ustalenia wartości celnej importowanego samochodu, organ celny I instancji prawidłowo przyjął kwotę bazową 22 400 PLN (średnia cena rynkowa nieuszkodzonych pojazdów o w/w parametrach) na podstawie katalogu EUROTAX 4/2002. Kwota ta stanowiła podstawę do naliczenia należności podatkowych (22% VAT, 3,1% akcyzy). Wyliczona w ten sposób wartość celna pojazdu wynosiła 17 808,59 PLN (w walucie przyjętej fakturze wg kursu z dnia powstania długu celnego 4917,46 EUR). Kwota ta więc była znacznie wyższa od zakwestionowanej wartości transakcyjnej towaru, podanej przez skarżącą na fakturze z dnia 22 marca 2002 roku (1950 UER).

Dyrektor Izby Celnej dodatkowo podkreślił, że wraz ze zmianą wartości celnej nie uległa zmianie wysokość należności celnych, które wynoszą 0,00 PLN.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M.K. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, iż organy celne naruszyły przepisy o ustalaniu wartości celnej towaru, w ten sposób, że nie zastosowały art. 23 Kodeksu celnego oraz nie wzięły pod uwagę ponadnormatywnego przebiegu pojazdu oraz jego zużycia eksploatacyjnego, które w znacznym stopniu obniżyły jego wartość. W przekonaniu skarżącej zastosowanie art. 29 Kodeksu celnego daje organowi celnemu nieograniczone możliwości w wymiarze należności celnych.

W skardze zwarto żądanie zasądzenia na rzecz "skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ celny dodał, że ustalenie stawki akcyzy stosowanej przy obliczaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy" zostało dokonane z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednolite traktowanie wszystkich importerów używanych pojazdów. W związku z tym, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, jakimi należnościami podatkowymi obciążone były samochody które stanowiły podstawę do ustalenia średnich notowań katalogowych, a także z uwagi na fakt, że ceny pojazdów używanych w znacznej mierze kształtowane są przez ceny samochodów pierwotnie importowanych i zakupionych jako fabrycznie nowe, zasadna jest korekta wartości o stawkę podatku akcyzowego obowiązującą w odniesieniu do pojazdu nowych.

Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w skardze, iż organy celne przy ustalaniu wartości celnej nie uwzględniły aktualnego stanu technicznego sprowadzonego pojazdu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów dotyczących odpadów, w tym § 234 pkt 1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze m.) do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanego pojazdu samochodowego należy dołączyć zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym pojazdu. Organ podkreślił, że regulacja ta ma na celu wyeliminowanie importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. Wyeliminowaniu nadmiernie zużytych samochodów służy także ustalanie przez organy celne wartości celnej sprowadzonych pojazdów zgodnie z ich stanem technicznym istniejącym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W świetle powyższego - zdaniem organu - przy zastosowaniu dla obliczenia wartości celnej towaru metody "ostatniej szansy," nie ma obecnie podstaw do odliczenia od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu, korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zarzuty skargi, powtórzone za odwołaniem, koncentrują się na tym, że organy celne ustalając wartość celną pojazdu nie zastosowały przepisów art. 23 i art. 25 -28 Kodeksu celnego, lecz w sposób niezgodny z prawem posłużyły się metodą "ostatniej szansy" o której mowa w art. 29 Kodeku celnego.

Na rozprawie w dniu 19 października 2004 roku skarżąca M.K. ponownie podkreśliła, że wskazana przez nią w zgłoszeniu celnym cena, była ceną rzeczywistą. Dodała, że w chwili zakupu samochodu była w trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym szukała samochodu o możliwie niskiej cenie.

Powyższe zarzuty należy uznać za nietrafne.

Stosownie do treści art. 23 § 1 Kodeku celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Od zasady tej ustawodawca przewiduje wyjątki w art. 23 § 2 i § 7 Kodeku celnego. Przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego, który został zastosowany w niniejszej sprawie, wyklucza możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedłożone przez zgłaszającego.

Nadmienić należy, iż choć ustawodawca nie zdefiniował pojęcia braku wiarygodności dokumentu, to jednak w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wiarygodność dokumentu obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale również wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny (patrz wyrok NSA z dnia 25 maja 2000r., sygn. akt SA/Ka 2142/98 i powołane tam orzecznictwo).

Podkreślenia wymaga, że zarówno organ celny I jak i II instancji wyraźnie wskazał, że podstawą zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej samochodu określonej w rachunku z dnia 22 marca 2002 roku był wynik weryfikacji zgłoszenia celnego, przeprowadzonej w trybie art. 70 Kodeksu celnego. W jej wyniku stwierdzono bowiem, że wartość samochodu była znacznie niższa od jego rzeczywistej wartości.

Odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby przy ustalaniu wartości celnej pojazdu orzekające w sprawie organy celne niesłusznie pominęły art. 23 Kodeku celnego, należy pokreślić, że w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeku celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25 - 29 Kodeku celnego.

W niniejszej sprawie dla ustalenia wartości celnej organy celne zastosowały metodę określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego, wyjaśniając przy tym powody pominięcia metod ustalania wartości celnej uregulowanych w art. 23 i art. 25 - 28 Kodeksu celnego. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę, bowiem jest zgodna z systematyką powyższych przepisów kodeksu celnego oraz obowiązujących w polskim porządku prawnym Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku opublikowanych w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 roku (Dz. U. Nr 80, poz. 908).Integralną część Wyjaśnień stanowi Studium 1.1 - Postępowanie wobec używanych samochodów określające zasady postępowania organów celnych w tym zakresie. Wymaga podkreślenia, że opis metod określenia wartości celnej używanych pojazdów samochodowych zawarty w powyższych Wyjaśnieniach jest zbieżny z metodami określonymi w art. 25 -28 Kodeksu celnego. Kierując się tymi zasadami organy celne prawidłowo zastosowały tzw. metodę "ostatniej szansy" przewidzianą w art. 29 § 1 Kodeku celnego oraz w studium 1.1.

Nie budzi również wątpliwości Sądu ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu w oparciu o informację wynikającą z wydawnictwa EUROTAX - Informator rynkowy 4/2002. Wyjaśnienia organu odwoławczego co do zasadności powołania się na ten katalog są przekonywujące.

W świetle powyższego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący nie uwzględnienia przy ustalaniu wartości celnej pojazdu jego ponadnormatywnego przebiegu oraz zużycia eksploatacyjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Dyrektora Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym nie ma obecnie podstaw do odliczenia od "uśrednionej" (katalogowej) wartości rynkowej, korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia. Na akceptację zasługuje także dokonana przez organy celne korekta wartości celnej o stawkę podatku akcyzowego obowiązującą w odniesieniu do pojazdów nowych i zawarta w tym względzie argumentacja.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa procesowego. Stosownie do treści art. 23 § 8 Kodeku celnego, przed ustaleniem wartości celnej w sposób określony w art. 25 -29 organ celny, na pisemny wniosek zgłaszającego, wyjaśnia mu przyczyny zastosowania § 7, wyznaczając mu termin do złożenia wyjaśnień. W niniejszej sprawie, mimo braku takiego wniosku, skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia 13 maja 2002 roku o zakwestionowaniu dokładności informacji w zakresie wartości transakcyjnej towaru, podstawie ustalenia ceny sprowadzonego samochodu, sposobie wyliczenia ceny, błędnym ustaleniu momentu powstania długu celnego oraz konieczności wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W trybie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wyznaczono skarżącej trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt celnych wynika, że skarżąca z tego prawa nie skorzystała.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z e zm.) skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić. Dodać należy, że omyłkowe pobranie wpisu w wysokości wyższej niż wynika to z przepisów prawa, obligowało Sąd do zwrotu M.K. kwoty 190 zł. tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.