Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1015/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 3 pkt 1, § 12 ust. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie AWSA Magdalena Józefczyk NSA Jerzy Solarski Protokolant ref.-staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. R. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1015/02

U Z A S A D N I E N I E

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002 r. /[...]/, wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania A. R. od decyzji Powiatowego Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2002 r. /[...]/ nakazującej A. R. i G. R. zamurowanie czterech otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 0,90 m w przyziemiu ściany podłużnej po stronie wschodniej oraz dwóch otworów o wymiarach 1,00 x 1,00 m w poddaszu tej samej ściany istniejącego budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działce nr 4357 w W., w terminie do 30.09.2002 r.

Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że wybudowany w 1978 r. przez J. R. budynek inwentarski o wymiarach 9,30 x 16,00 m jest usytuowany w odległości 3,35 m od granicy z działką S. P. oraz posiada cztery otwory okienne o wymiarach 1,20 x 0,90 m w przyziemiu ściany podłużnej po stronie wschodniej oraz dwa otwory o wymiarach 1,00 x 1,00 m w poddaszu tej samej ściany. Zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę – z dnia [...].02.1978 r. /znak: [...]/ - przedmiotowy budynek powinien być usytuowany w odległości 4 m od granicy z działką J. P. W związku z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę organu I instancji, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ nakazał współwłaścicielom zamurowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie po stronie wschodniej budynku.

W/w naruszenie warunków pozwolenia na budowę skutkowało naruszeniem § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm./. Podzielając powyższe, organ odwoławczy nadto zauważył, że ust. 2 § 12 tego rozporządzenia dopuszcza zmniejszenie odległości 4 m pod warunkiem zachowania odległości 8 m rozpatrywanego obiektu od budynku istniejącego na sąsiedniej działce, ale warunek ten w tym przypadku nie jest spełniony bowiem sąsiednia działka nie jest zabudowana, a zabudowa jest projektowana i w razie jej realizacji odległość ta nie będzie zachowana. Przewidziana w art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane forma załatwienia sprawy została zastosowana przez organ I instancji, lecz w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących powołania przez organ I instancji rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 3 tego rozporządzenia jego przepisy dotyczą przedmiotowego budynku w dniu wejścia w życie rozporządzenia, ponieważ został zbudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego wznoszenia i w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także nie odpowiada on przepisom w/w rozporządzenia § 20 ust. 13 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dz. U. Nr 26, poz. 157/ określa, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość budynku w zabudowie wolno stojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Dla przedmiotowego budynku inwentarskiego z poddaszem użytkowym do magazynowania pasz /§ 108 ust. 2/ odległość ta wynosi 8 m /§ 20 ust. 2/.

Nieuzasadnione jest twierdzenie odwołania, że organ I instancji nie uwzględnił możliwości zmniejszenia odległości do 3 m od granicy z działką sąsiednią zgodnie z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. – nałożony obowiązek w zakresie zamurowania otworów okiennych jest tego dowodem, jest to sposób doprowadzenia istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem.

Nadto wyjaśniono, że pojęcie "przedawnienia" nie funkcjonuje w przepisach prawa budowlanego. Obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz Zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający spełnienie wielu wymagań w różnych dziedzinach /art. 5 prawa budowlanego/. Zaskarżona decyzja podlega utrzymaniu, pomimo niewłaściwego zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. przez organ I instancji; zastosowanie tego przepisu jest właściwe w stosunku do obiektów wybudowanych samowolnie przez 1 stycznia 1995 r. Przedmiotowy budynek wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę, lecz istotnie odstąpiono od warunków w nim określonych i dlatego powołano właściwy przepis, tj. art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r.

Opisaną decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. R., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Skarżący podniósł, że organy obu instancji stwierdziły, iż jego ojciec budując w 1978 r. budynek inwentarski zbliżył się do granicy działki na odległość mniejszą niż 4 m, czym naruszył § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 1981 r. /§ 286/, czyli 3 lata po wydaniu pozwolenia na budowę. Organy obu instancji nie wyjaśniły w jaki sposób ojciec mógł naruszyć przepis, który w chwili budowy nie obowiązywał, natomiast jego zdaniem przez organy naruszona została zasada niedziałania prawa wstecz, która wywodzona jest z art. 2 Konstytucji RP. Nadto skarżący stwierdził, że w chwili budowy przedmiotowego budynku obowiązywały przepisy rozporządzenia MBiPMB z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dz. U. Nr 26, poz. 157/, które nie regulowało samodzielnie warunków technicznych, lecz odsyłało do zarządzenia nr 130 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dz. Urz. Bud. Nr 10, poz. 44/. Art. 92 obecnej Konstytucji wyklucza taką subdelegację. Najniższym rangą aktem prawnym powszechnie obowiązującym jest rozporządzenie /art. 87 ust. 1/, a zarządzenie nie może być podstawą decyzji wobec obywateli /art. 93 ust. 2/. Konstytucję stosuje się bezpośrednio, chyba że ona sama stanowi inaczej /art. 8 ust. 2/, a więc przepisy z 1966 r. nie mogą być obecnie stosowane. Decyzje organów obu instancji nie mają oparcia w przepisach prawa, gdyż odwołują się do rozporządzenia z 1986 r. naruszając zasadę zakazu retroakcji, a jednocześnie nie mogą mieć za podstawę przepisów z 1966 r. z powodu ich zbyt niskiej rangi.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i dlatego zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, natomiast podstawowym kryterium sprawowanej przez niego kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy/. Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy/.

Bezsporne jest w rozpoznawanej sprawie, że przedmiotowy budynek inwentarski na działce nr 4357 w W. został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, udzielonym J. R. decyzją Naczelnika Gminy R. z dnia [...].02.1978 r. znak: [...]. Decyzja ta określała, że projektowany budynek inwentarski należy usytuować w odległości 4 m od granicy z działką J. P. po stronie wschodniej. Przedmiotowy budynek został w rzeczywistości usytuowany, jak wynika z protokołu oględzin w dniu 26.11.2001 r., w odległości 3,35 m od granicy z działką S. P. /syna J./ i w przyziemiu ściany podłużnej po stronie wschodniej posiada cztery otwory okienne o wymiarach 1,20 m x 0,90 m oraz dwa otwory okienne o wymiarach 1,00 m x 1,00 w poddaszu tej ściany.

Takie usytuowanie budynku gospodarczego, posiadającego od strony sąsiedniej działki ścianę z otworami okiennymi wymagało – w świetle § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz. 62/ - zachowania przez inwestora odległości 4 m od granicy działki. Odległość ta, w przypadku braku od strony sąsiedniej działki otworów okiennych lub drzwiowych, mogła być zmniejszona do 3 m /zdanie drugie tegoż przepisu/.

W tym miejscu należy podkreślić, że organ odwoławczy – w ocenie Sądu – słusznie powołał się na przepisy w/w rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., co trafnie wywiódł z treści § 3 pkt 1 tego rozporządzenia /wyjaśniając przy tym regulacje określone przepisami obowiązującymi w czasie realizacji przedmiotowego budynku/.

Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy wskazując, iż ust. 2 § 12 w/w rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. dopuszcza zmniejszenie odległości określonych w ust. 1 pod warunkiem zachowania odległości 8 m rozpatrywanego obiektu od budynku istniejącego na sąsiedniej działce, jednocześnie stwierdził, że warunek ten nie został spełniony – "Działka sąsiednia nie jest zabudowana, a zabudowa jest projektowana i w przypadku jej realizacji odległość ta nie będzie zachowana".

Z taką oceną nie można się jednak zgodzić, bowiem znajdujące się w aktach sprawy /k. 2, 3 i 14 I instancji/ wprawdzie szczątkowe kopie mapy zasadniczej bez wątpienia obrazują, że na działce S. P. znajdują się obiekty budowlane /zaznaczone na tych kopiach/.

Oznacza to w rezultacie, że nakazanie skarżącemu – w aktualnym stanie dowodowym sprawy, zawierającym niejasności – zamurowania otworów okiennych wykonanych w ścianie przedmiotowego budynku od strony granicy po stronie wschodniej z działka nr 4359 S. P. jest co najmniej przedwczesne, natomiast bez wątpienia organ odwoławczy nie wywiązał się należycie z obowiązków wynikających z przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W dalszym postępowaniu konieczne jest więc jednoznaczne ustalenie powyższej kwestii.

Dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł po myśli art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego – zgodnie z art. 200 tej ustawy.