Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 720/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta B., decyzją nr [...] z dnia [...] r., ustalił D.G. prowadzącej działalność gospodarczą w B. pod firmą P. W. "D. – T.", podatek od nieruchomości na rok 2009 w kwocie [...] zł. Za podstawę opodatkowania organ podatkowy przyjął wykazane przez stronę grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] , położone w B. przy ul. S. P. [...] i o powierzchni[...] , zlokalizowane w B. przy ul. S. P. [...]

22 lipca 2009 r. do Burmistrza Miasta B. wpłynęła korekta deklaracji na podatek od nieruchomości na 2009 rok, w której D.G. zakwalifikowała posiadane grunty o powierzchni [...] do kategorii grunty pozostałe. W załączonym do korekty piśmie, strona wyjaśniła, że nieruchomość położona w B. przy ul. S. P. [....] została nabyta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego i wpisano ją do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa. Jednakże, wskutek okoliczności od strony niezależnych nie jest możliwy przejazd samochodami ciężarowymi z drogi publicznej do tej nieruchomości. Wskazana okoliczność powoduje zaś, że zachodzi negatywna przesłanka, o której mowa w przepisie art. 1a pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

(Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej: u.p.o.l.; gdyż brak możliwości dojazdu do opisanej nieruchomości ciężarowymi środkami transportu jest techniczną przyczyną, o której mowa w powołanym przepisie ustawy.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 243 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p., postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r., Burmistrz Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości na 2009 r.

W toku wznowionego postępowania, w dniu 19 sierpnia 2009 r., organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził kontrolę podatkową na przedmiotowej nieruchomości. W jej następstwie, w protokole z kontroli w sprawie podatku od nieruchomości, stwierdzono, że dojazd do działki jest możliwy przez działkę nr [....] i przez działkę[...] , do której strona ma ustanowioną służebność drogi koniecznej, a "głównym problemem kontrolowanej jest działka [...], gdyż jest ona oddzielona ogrodzeniem z szerokimi bramami wjazdowymi". W protokole wskazano również, że w świetle przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., kontrolowana powinna płacić podatek od nieruchomości według maksymalnych stawek związanych z działalnością gospodarczą. Strona nie zgodziła się z treścią protokołu, dokonując na nim stosownego zastrzeżenia.

Burmistrz Miasta B., decyzją z [...] r. o nr [...] 009, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009 w części dotyczącej stawki za grunty, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....;] r. o nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., w sprawie zainicjowanej skargą D.G. na opisaną powyżej decyzję Kolegium, wydał wyrok z dnia 12 stycznia 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 582/10, którym orzekł o uchyleniu zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go decyzji z dnia [...] r.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prowadziły postępowanie podatkowe z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarówno podjęte czynności w sprawie wznowionego postępowania (kontrola podatkowa), jak i wydane w trybie wznowieniowym decyzje organów obu instancji, zmierzały w istocie, wbrew przepisowi art. 243 § 2 O.p., do ustalenia, czy posiadana przez skarżącą nieruchomość powinna być opodatkowana stawką jak dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, czy też powinna być zakwalifikowana do kategorii "pozostałe" nieruchomości.

W ocenie Sądu, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jak też Burmistrz Miasta B., podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, nie wskazali w uzasadnieniu decyzji, czy jakakolwiek przesłanka wznowieniowa, a w szczególności przywołana w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zaistniała w sprawie, to jest czy np. ujawniły się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ustalającej D.G. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2009 rok, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wręcz przeciwnie, organ podatkowy pierwszej instancji podjął działania (kontrola podatkowa), mające na celu ustalenie okoliczności faktycznych istniejących w sierpniu 2009 r. Takie okoliczności i związane z nimi przepisy ustawy podatkowej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) zostały zawarte w, wydanej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., przez organ odwoławczy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.

Sąd stwierdził także, że decyzje organów obu instancji nie spełniały wymogów, wynikających z przepisów art. 210 § 4 O.p., zaś zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja organu odwoławczego ograniczająca się do wyjaśnienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i przedstawienia stanu faktycznego na kontrolowanej w dniu 19 sierpnia 2009 r. nieruchomości nie może stanowić uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009.

Wobec powyższego Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny podjąć działania mające na celu ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta B. z 14 lutego 2009 r., a swoje ustalenia zawrzeć w prawidłowo uzasadnionym rozstrzygnięciu.

W toku wznowionego postępowania, które Burmistrz Miasta B. przeprowadził ponownie po uchyleniu poprzedniej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., organ ustalił, że po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok nie wyszły na jaw żadne nowe dowody świadczące o innym stanie faktycznym sprawy, niż ten, który był podstawą decyzji ostatecznej, a to oznacza, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] r. o nr [...] , Burmistrz Miasta B. ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r.

Nie zgadzając się z decyzją z dnia [...] r., D.G. wniosła od niej odwołanie, w którym zarzuciła:

– obrazę art. 245 § 1 pkt 2 O.p., przez niewskazanie w sentencji decyzji, z jakiego powodu organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r.;

– naruszenie art. 291 § 2 O.p., przez niewypowiedzenie się co do uwag pokontrolnych zgłoszonych przez skarżącą;

– naruszenie art. 180, art. 187, art. 191, art. 197 § 1, art. 216 w związku z art. 219 i art. 211 O.p., a także art. 210 § 4 O.p., przez nieustosunkowanie się do wniosków strony o przeprowadzenie oględzin nieruchomości, w celu utrwalenia za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk przejazdu samochodu ciężarowego do działki skarżącej, oraz o powołanie biegłego z zakres drogownictwa;

– błędną wykładnię przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej odwołaniem D.G., decyzją z [...] r. o nr [...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że analiza materiału dowodowego i przepisów mających zastosowanie w sprawie wykazuje, że zarzuty odwołania są chybione, a organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób zgodny z przepisami prawa. Prawidłowo zakwalifikował wniosek strony, jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Postępowanie zostało wszczęte postanowieniem, w którym organ podatkowy w sposób szczegółowy sformułował powody, podstawy i zakres wznowienia postępowania. W trakcie postępowania organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, zebrał wystarczające dowody i wydał decyzję we właściwym trybie.

Zaznaczając, że we wznowionym postępowaniu wzruszyć decyzję ostateczną można tylko w przypadku wystąpienia którejś z przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 240 § 1 O.p., organ odwoławczy stwierdził, że wniosek strony zmierzał do zmiany stawki podatkowej za będący w jej użytkowaniu wieczystym grunt działki nr[...] , ze stawki jak za grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej na stawkę jak za grunt pozostały. Powodem tej zmiany miałaby być okoliczność wyłączenia ze względów technicznych możliwości wykorzystywania przez stronę tego gruntu do działalności gospodarczej (brak dojazdu do działki dla ciężkiego transportu samochodowego spowodowany wąskim przejazdem w ogrodzeniu). Organ uznał, że przy tak sformułowanym wniosku oraz wobec domagania się przez stronę oględzin działki oraz powołania biegłego, spośród przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p., rozpatrzeniu może podlegać tylko przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w której mowa o stanie faktycznym sprawy istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznanym organowi podatkowemu lub nowych dowodach również istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznanych organowi podatkowemu.

Kolegium stwierdziło następnie, że organ podatkowy pierwszej instancji ponad wszelką wątpliwość ustalił, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i nie ma podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2009 rok. Wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. nastąpiło bowiem z przyjęciem stanu faktycznego, w którym działka gruntu nr [...] pozostawała w użytkowaniu wieczystym D.G., posiadającej status przedsiębiorcy. W dniu wydania tej decyzji okoliczności związane z dojazdem do działki znane były organowi podatkowemu pierwszej instancji z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. z:

– aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 2007 r. zawierającego umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] i warunkowej umowy sprzedaży 1/9 udziałów w prawie użytkowania wieczystego działek nr[...] , zgodnie z którą D.G. kupiła te prawa z przeznaczeniem do prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą P. W. "D. –T." D.G. w B.;

– zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków, w którym wykazano zgodnie z księgą wieczystą [...] prowadzoną dla działki nr [...] służebność drogi koniecznej na rzecz użytkownika wieczystego działki nr[...] , czyli D.G. będącej jednocześnie współużytkownikiem tej działki;

– wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego, w którym sposób ten jest opisany.

Organ odwoławczy stwierdził także, że fakty związane z dojazdem do działki znane były także skarżącej od chwili zakupu prawa użytkowania wieczystego działki i udziałów w prawie do działek sąsiednich związanych właśnie z zapewnieniem dojazdu. Natomiast podnoszone obecnie przez skarżącą okoliczności, czyli twierdzenie, że wjazd przez bramę w ogrodzeniu działki jest za wąski dla dużych samochodów ciężarowych, w żaden sposób nie stanowi nowej okoliczności w sprawie ani nie wskazuje na dowód świadczący o istnieniu złego stanu technicznego gruntu uniemożliwiającego wykorzystywanie go do działalności gospodarczej w stopniu zrywającym jego związek z działalnością gospodarczą w dniu wydawania decyzji wymiarowej za 2009 rok, o czym jakoby organ podatkowy nie wiedział i dlatego nie wziął pod uwagę. Stan działki, jak podkreślił organ, nie uległ zmianie. Istniał on od chwili zakupu prawa do działki przez skarżącą, która już wtedy prowadziła działalność gospodarczą pod firmą P. W. "D.-T." D.G. w B. i już wtedy miała możliwość stwierdzenia, czy działka nadaje się dla prowadzonego przez nią profilu działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał również, że w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym po wznowieniu postępowania organ podatkowy pierwszej instancji dokonał oględzin działki (w ramach kontroli podatkowej) i stwierdził to, co znane było z dokumentów urzędowych znajdujących się w aktach sprawy, mianowicie, że dojazd do działki zapewnia przejazd przez działkę nr[...] . Obie te działki w 1/9 należą do D.G., dodatkowo na całej działce nr [...] ustanowiono na rzecz strony służebność drogi koniecznej. Z oględzin organ podatkowy pierwszej instancji sporządził dokumentację fotograficzną, która przedstawia wyraźnie stan faktyczny.

Kolegium za bezpodstawne uznało także zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że organ podatkowy pierwszej instancji zebrał w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, dokonał prawidłowych ustaleń, które następnie legły u podstaw prawidłowego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Kolegium wyjaśniło również, że z art. 197 § 1 O.p. nie wynika obowiązek powoływania biegłego, celem wyjaśnienia każdej wątpliwości podatnika. W ocenie organu, nie było potrzeby przeprowadzania dowodów z filmu wykonanego za pomocą aparatury rejestrującej dźwięk, gdyż oględziny działki dokonane przez organ podatkowy w konfrontacji z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy są całkowicie wystarczające dla ustalenia, czy stan faktyczny działki był inny niż ten, na podstawie którego wydano podatkową decyzję ostateczną, i czy grunt działki obciążony był wówczas wadą w postaci względów technicznych, z którymi prawo podatkowe wiąże obniżkę stawki podatkowej. Oględziny dały obraz stanu faktycznego zgodnego ze stanem wynikającym z dowodów zgromadzonych w aktach, w oparciu o który wydana została podatkowa decyzja ostateczna.

Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. okoliczność braku dojazdu samochodów ciężarowych do działki, nawet gdyby zaistniała, nie stanowi tzw. "względów technicznych", gdyż za takie nie można uznać chwilowej przeszkody w dojeździe dużych samochodów w postaci ogrodzeń i wąskiej bramy. Natomiast względy techniczne wykluczające związek gruntu z działalnością gospodarczą w świetle prawa podatkowego to taka wada gruntu, która trwale uniemożliwia wykorzystywanie go w jakiejkolwiek działalności gospodarczej, gdyż zagraża to zdrowiu lub życiu ludzkiemu. Przeszkody, o jakich mowa w sprawie, nie wyczerpują zatem w żadnym stopniu tej przesłanki.

D.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., domagając się uchylenia wskazanej powyżej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta B..

Podobnie jak w odwołaniu skarżąca zarzuciła, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie:

– art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 187 O.p. przez ustalenie, że w sprawie strona nie powołała nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania i przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącą mające istotne znaczenie dla sprawy;

– art. 291 § 2 O.p. przez niewypowiedzenie się co do uwag zgłoszonych do protokołu kontroli przez skarżącą, mające istotny wpływ na wynik sprawy;

– art. 180, art. 187, art. 191, art. 197 § 1, art. 216 w związku z art. 219 i art. 211, art. 210 § 4 O.p. przez: nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącej i brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonej decyzji odnośnie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą o przeprowadzenie oględzin nieruchomości, utrwalenia za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk przejazdu samochodu ciężarowego do działki skarżącej i o powołanie biegłego z zakresu drogownictwa, co miało na celu ustalenie, czy drogi wewnętrzne po działkach [...] odpowiadają przepisom prawa, czy są to drogi po których mogą poruszać się samochody ciężarowe skarżącej, a jeżeli tak to o jakim nacisku na oś, jakie parametry winny spełniać drogi przeznaczone dla ruchu samochodów ciężarowych, w tym jaka winna być szerokość tych dróg oraz budowa w przekroju w celu zachowania bezpieczeństwa i swobody ruchu;

– art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez błędną, zawężającą wykładnię.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w szczególności, że w rozpoznawanej sprawie wskazywała wyraźnie na nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania. Przede wszystkim, twierdziła we wniosku o wznowienie, że w dacie wydania decyzji jakiej zmiany się domaga nie było jej wiadome, że podział nieruchomości, z której wyłoniła się ta, będąca w jej dyspozycji, doprowadzi w efekcie do niemożności dojazdu do tejże nieruchomości. Innymi słowy, w dacie wydania decyzji podatkowej nie było żadnych przeszkód w dojeździe do nieruchomości. Po dacie wydania tej decyzji następowały kolejne podziały i dokonywano zbycia ich kolejnym, nowym nabywcom. W tym stanie rzeczy, stan faktyczny, stanowiący podstawę żądania wznowienia, ukształtowany został ewidentnie po wydaniu pierwszej decyzji podatkowej. Z naturalnych przyczyn skarżąca nie mogła więc podnieść ich w poprzednim postępowaniu i na nie się powołać. Dla dokładniejszego zobrazowania stanu rzeczy, skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość wcześniej przysługiwała jednemu podmiotowi ([...] .), który zaczął ją dzielić i zbywać kolejne działki. Jedną z takich działek jest ta skarżącej. Tak więc, dynamiczny i nieznany skarżącej proces podziałów następował po nabyciu przez skarżącą nieruchomości i zgłoszeniu deklaracji w podatku od nieruchomości. Nowi nabywcy ogrodzili nabyte nieruchomości. Zatem również po dacie wydania pierwotnej decyzji skarżąca spostrzegła, że wyznaczona przez posadowienie ogrodzeń linia drogi uniemożliwia jej dostęp do nieruchomości samochodami ciężarowymi.

Zdaniem skarżącej, w świetle powołanego przez nią orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny, powyższe dowodzi, że bezsprzecznie powołała nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Natomiast, o tym, czy okoliczności przedstawione we wniosku skarżącej mają istotny wpływ na wynik sprawy można przekonać się dopiero po przeprowadzeniu wnioskowanych dowodów, których organy podatkowe świadomie zaniechały, naruszając w ten sposób art. 187 § 1 O.p. Burmistrz Miasta B. w ogóle nie rozważył potrzeby przeprowadzenia przejazdu samochodem ciężarowym do działki skarżącej z drogi publicznej i utrwalenia tego przejazdu za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk, przeprowadzenia oględzin, choć na taki środek dowodowy wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku wydanym w sprawie I SA/Sz 582/10, czy w końcu powołania biegłego w sprawie, choć miał taki obowiązek z punktu widzenia treści art. 180 § 1 O.p.

Zdaniem skarżącej, w sytuacji gdy organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpoznał w ogóle uwag do protokołu kontroli zgłoszonych przez skarżącą i jej wniosków dowodowych, zmierzających do wykazania zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 240 O.p., ustalenia organu podatkowego, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania należy uznać za nieuprawnione, a działania organu - za nieodpowiadające wytycznym zawartym w wymienionym wyroku Sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena zaskarżonej decyzji, dokonana zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), daje podstawy do stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Z uwagi na fakt, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest w dalszym ciągu zasadność odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., na wstępie wyjaśnić należy, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); dalej: O.p., w drodze wyjątku od, sformułowanej w art. 128, zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246), a także o stwierdzenie nieważności (art. 247-252) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. W drodze wyjątku może także dojść do uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 253-256).

Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Należy przy tym podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Ponadto, postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p.

Istotną okolicznością w badanej sprawie jest fakt, że sprawa była już oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 582/10, uchylił poprzednie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz Burmistrza Miasta B., którymi odmówiono D.G. uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji z dnia [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. We wskazanym orzeczeniu Sąd nakazał organom podatkowym podjęcie działań mających na celu ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną, i przedstawienie dokonanych ustaleń w prawidłowo uzasadnionym rozstrzygnięciu.

W ocenie Sądu, rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe obu instancji nie naruszyły przepisu art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wobec zaleceń zawartych w wyroku z 12 stycznia 2011 r., organy podatkowe prawidłowo rozpoznały sprawę pod kątem istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i zasadnie stwierdziły, że przesłanka ta nie zachodzi.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik "lub" wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania. Przymiot "nowych" ma okoliczność czy dowód bez względu na możliwość powołania ich przez stronę w poprzednim postępowaniu (por. B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 609).

Przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących warunków: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei, przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Przenosząc powyższe uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że powyższe warunki nie zostały spełnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że D.G. podstawy uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. upatruje w fakcie, iż po wydaniu tej decyzji (podkreślenie własne) utraciła możliwość dojazdu do swojej działki, co uniemożliwia skarżącej prowadzenie na tej działce działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Podkreślić przy tym należy, że również w skardze D.G. jednoznacznie wskazała, że (cyt.) "w dacie wydania decyzji podatkowej nie było żadnych przeszkód w dojeździe do nieruchomości", a "stan faktyczny stanowiący podstawę żądania wznowienia ukształtowany został ewidentnie po wydaniu pierwszej decyzji podatkowej".

Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że okoliczność, na którą powołuje się skarżąca nie jest nową okolicznością faktyczną, która istniała w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2009 r., lecz - "nowopowstałą", nieistniejącą w dacie podjęcia przedmiotowej decyzji. Już samo to wyłącza możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Na marginesie jedynie wskazać należy, że zaistnienie - po dacie wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości - nowych okoliczności faktycznych, mających wpływ na wymiar podatku, może skutkować wzruszeniem decyzji ostatecznej, ale w trybie przewidzianym w art. 254 § 1 O.p. (vide: art. 6 ust. 3-8 u.p.o.l.).

W świetle powyższego za niezasadne uznać również należy zarzuty skarżącej w zakresie nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów w postaci oględzin nieruchomości, utrwalenia za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk przejazdu samochodu ciężarowego do działki skarżącej i o powołanie biegłego z zakresu drogownictwa, celem ustalenia, czy drogi wewnętrzne po działkach [...] odpowiadają przepisom prawa, czy są to drogi, po których mogą poruszać się samochody ciężarowe skarżącej, a jeżeli tak to o jakim nacisku na oś, jakie parametry winny spełniać drogi przeznaczone dla ruchu samochodów ciężarowych, w tym jaka winna być szerokość tych dróg oraz budowa w przekroju w celu zachowania bezpieczeństwa i swobody ruchu. Przeprowadzenie tych dowodów służyłoby bowiem wyłącznie do oceny wskazywanego przez skarżącą stanu należącej do niej nieruchomości, który zaistniał po dniu wydania decyzji ostatecznej z [...] r. Nie miałoby zatem wpływu na wynik sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Tymczasem, jak zasadnie wykazał organ, w dacie wydania ostatecznej decyzji, okoliczności związane z dojazdem do działki znane były organowi podatkowemu pierwszej instancji z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (tj. z: aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 2007 r. zawierającego umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] i warunkowej umowy sprzedaży 1/9 udziałów w prawie użytkowania wieczystego działek nr[...], zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia 30 października 2007 r., wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego).

Podkreślić jednocześnie należy, że wbrew stanowisku skarżącej, Sąd uprzednio rozpoznający sprawę nie nakazał organom podatkowym przeprowadzenia wskazywanych przez nią dowodów, a w szczególności - oględzin działki. Uwaga zawarta w przedostatnim akapicie uzasadnienia wyroku z 12 stycznia 2011 r. miała bowiem jedynie na celu wskazanie organowi, że dla przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin terenu nie jest niezbędne wszczynanie kontroli podatkowej.

Brak jest również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), polegających na błędnej, zawężającej wykładni tego przepisu. Wskazany przepis nie stanowił bowiem podstawy prawnej wydania decyzji organów podatkowych, a przedstawione w uzasadnieniach tych decyzji uwagi odnoszące się do art. 1a ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy nie miały wpływu na wynik badanej sprawy. Ponadto, z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało w granicach i na podstawie prawa, i z zachowaniem wymogów wynikających w szczególności z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Dokonane przez organ ustalenia oraz przeprowadzone procesy myślowe znalazły zaś odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi wnikające z art. 210 § 1 O.p.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.