Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 494/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Spółdzielni Mieszkaniowej w M. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] r. Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w M., działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 147, poz. 1230 z zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 147, poz. 1229 z zm. ) nakazał M. Spółdzielni Mieszkaniowej wykonanie w budynku mieszkalnym, wysokim, wielorodzinnym przy ul. [...] obowiązków polegających na :

1) doprowadzeniu istniejącej instalacji hydrantów wewnętrznych do stanu technicznego wymaganego przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. nr 121, poz. 1138 ),

2) zapewnienia aby instalacja wodociągowa była zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej – zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16.06.2003 r. ( Dz. U. nr 121, poz. 139 ) w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych,

3) zapewnienia aby droga pożarowa do budynku spełniała warunki techniczne określone w przepisach oraz utrzymania ją w stanie umożliwiającym wykorzystanie tej drogi przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Termin wykonania nałożonych obowiązków określono na [...] roku.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na wynik czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku nr [...] – wielorodzinnym, wysokim i użytkowym, stwierdził, że zabudowano w nim hydranty wewnętrzne, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami należy stosować zawory hydrantowe do celów przeciwpożarowych bez wyposażenia w wąż pożarniczy. Ponadto należy zapewnić do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej dodatkowy zapas wody zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, pierwszej nadziemnej lub na najwyższej o łącznej pojemności [...] m3 . Dodatkowo organ podał, iż zlokalizowano trzy niesprawne hydranty podziemne, są one jednak zasypane piaskiem w sposób uniemożliwiający ich użycie przez jednostki straży.

Odnośnie drogi organ stwierdził, że wprawdzie droga łącząca ulice [...] i [...] posiada właściwe parametry, jednakże parkujące na niej pojazdy oraz ustawione betonowe donice uniemożliwiają skuteczne prowadzenie akcji ratowniczej.

W odwołaniu od decyzji M. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o jej uchylenie, wskazując, że budynek nr [...] został oddany do użytkowania w [...] roku i wykonany został zgodnie z wówczas obowiązującym rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Przepisy te dopuszczały instalacje suchych pionów w tego typu budynkach. Dalej skarżąca powołała się na § 40 pkt 2 ( prawdopodobnie chodziło o pkt 3 ) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w myśl których hydranty mają spełniać wymagania Polskich Norm jedynie przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, co w sytuacji skarżącej nie ma miejsca. Odnośnie drogi przeciwpożarowej skarżąca podniosła, że parkowanie samochodów nie leży w jej gestii, oraz zarzuciła brak jednoznacznego sprecyzowania obowiązków skarżącej w tym zakresie.

Zaskarżoną decyzją Ś. Komendant Wojewódzki PSP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, nakazując skarżącej

1) poddawanie nie rzadziej niż raz w roku przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym urządzenia przeciwpożarowe, stanowiące wyposażenie obiektu, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, stosownej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi – w terminie do [...] r. oraz do stałego przestrzegania,

2) zapewnienie zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej ze zbiornika o pojemności co najmniej [...] m3 , zlokalizowanego na kondygnacji podziemnej, pierwszej lub najwyższej nadziemnej, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej – termin d [...] r.

3) zapewnienie spełnienia wymaganych warunków technicznych drogi pożarowej oraz utrzymania jej w stanie umożliwiającym przejazd pojazdów pożarniczych, w szczególności poprzez usunięcie betonowych donic oraz wyeliminowanie parkowania na niej pojazdów.

W motywach organ odwoławczy podał, że przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji była niewłaściwa interpretacja przepisów rozporządzeń MSWiA, stanowiących podstawę wydania decyzji. W szczególności wskazano, że zastosowanie w sprawie ma § 20 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów, który dopuszcza w takim budynku zmniejszenie pojemności zbiorników do [...] m3 . Określone w cytowanych rozporządzeniach obowiązki dotyczą zarówno obiektów nowoprojektowanych, jak i istniejących, niezależnie od tego, czy były spełnione odpowiednie wymagania na etapie ich przekazywania do użytkowania. Podkreślono, że obowiązek należytego utrzymania dróg przeciwpożarowych przez właścicieli lub zarządców jest zawarty w przepisach od kilkudziesięciu lat. Dodatkowo wskazano na możliwość zastosowania tzw. rozwiązań zamiennych, co zostało przewidziane odpowiednimi przepisami.

W skardze do sądu administracyjnego M. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o zmianę lub uchylenie decyzji organu odwoławczego w części tj. w pkt 2 i 3, zarzucając w szczególności naruszenie § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w spawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji w zakresie instalacji zbiornika o pojemności co najmniej [...] m3 jest nierealne w przedmiotowym budynku z uwagi na fakt, iż na kondygnacji podziemnej zlokalizowane są komórki lokatorskie, zaś na kondygnacji pierwszej i najwyższej nadziemnej – mieszkania lokatorskie, w tym stanowiące własność członków Spółdzielni. W ocenie skarżącej zastosowanie rozwiązań zamiennych, zgodnie z § 42 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów nie znajduje zastosowania do przypadków, stanowiących przedmiot zaskarżenia. Dalej wskazano, że brak jest podstaw prawnych do egzekwowania od skarżącej zakazu parkowania na drodze pożarowej, albowiem te czynności należą do organów Policji i Straży Miejskiej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. W uzasadnieniu podtrzymano argumenty wyrażone wcześniej w motywach zaskarżonej decyzji, powołując się dodatkowo na stanowisko i interpretacje Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. )sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja w części zakreślonej granicami skargi, jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem.

W szczególności za nietrafne należy uznać te zarzuty skarżącej, które są związane z zakresem czasowym stosowania przepisów o ochronie przeciwpożarowej budynków. Przepisy te, a w szczególności rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, mają bowiem zastosowanie zarówno do budynków, które powstały po wejściu w życie tych przepisów, jak i do budynków wcześniej zrealizowanych. Wynika to wprost z treści § 40 powołanego rozporządzenia, który określa sytuacje, kiedy określone przepisy nie znajdą zastosowania, względnie mają być stosowane w ograniczonym zakresie. A contrario należy więc przyjąć, że w pozostałych sytuacjach, nie wymienionych w tym przepisie, rozporządzenie należy stosować także do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia.

Istotnie, jak zauważa skarżąca, zgodnie z § 40 pkt 3 powołanego rozporządzenia wymagania określone w § 14 ust. 2 obowiązują tylko w przypadku przebudowy i rozbudowy instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Z kolei § 14 ust. 2 stanowi, że hydranty wewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich

( EN ). Jedynie zatem w tym zakresie przepisy rozporządzenia będą miały zastosowanie w przypadku przebudowy i rozbudowy instalacji. Zaskarżona decyzja nie obejmuje jednak takiego przypadku.

Podkreślenia wymaga także okoliczność, iż na skutek odwołania skarżącej zmieniona została decyzja organu pierwszej instancji. Zmiana ta nie tylko spowodowana była wadliwością decyzji organu pierwszej instancji, ale także znacznie złagodziła zakres nałożonych na skarżącą obowiązków, ograniczając je do minimalnych wymogów stawianych przez przepisy.

Rozstrzygnięcie objęte pkt 2 zaskarżonej decyzji znajduje swoją podstawę w treści § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Organ odwoławczy przyjął przy tym najbardziej korzystne dla skarżącej rozwiązanie przewidziane w ust. 3 tego przepisu poprzez nakazanie zasilania instalacji ze zbiornika o pojemności co najmniej [...] m3 tj. najmniejszej, określonej w tym przepisie.

Nie można także podzielić argumentu skarżącej odnośnie "nierealności" wykonania decyzji w tym zakresie. O niewykonalności decyzji mowa może być tylko wtedy, jeżeli z obiektywnych przesłanek faktycznych i prawnych nie jest możliwe jej wykonanie. Wskazane przez skarżącą przyczyny ( m.in. istnienie komórek lokatorskich ) do takich przesłanek nie należą. Jest sprawą organizacyjno-techniczną znalezienie takiego rozwiązania, które pozwoli wygospodarować miejsce na kondygnacji podziemnej w celu realizacji nałożonego obowiązku. Sama skarżąca twierdzi ponadto, że jedynie część mieszkań w budynku stanowi własność członków Spółdzielni, co mogłoby spowodować ingerencję w ich prawa rzeczowe. Pozostała część lokatorów korzysta z mieszkań na zasadzie bądź to najmu, bądź też na zasadach określonych przepisach o spółdzielniach mieszkaniowych, a to oznacza, że Spółdzielnia ma możliwość dokonania odpowiednich zmian w tych stosunkach.

Co do kwestii określonej w pkt 3 zaskarżonej decyzji, to o jej zgodności z prawem przesądza treść § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Obowiązek taki mógł bowiem zostać nałożony wyłącznie na właściciela lub zarządcę budynku. Oczywiście, jak zauważa zresztą organ odwoławczy, jest kwestią wyboru skarżącej, jakimi metodami będzie dążyć do realizacji tego obowiązku. Nic jednak w ocenie Sądu nie stoi na przeszkodzie, aby przy jego realizacji zwrócić się do odpowiednich służb miejskich, czy też organów Policji tym bardziej, że podstawą do takiego wystąpienia mogłaby być właśnie zaskarżona decyzja. Obowiązek usunięcia donic jest zaś oczywisty.

Za słuszne natomiast należy uznać stanowisko skarżącej w przedmiocie ograniczonego zakresu możliwości stosowania rozwiązań zamiennych, a to z uwagi na treść § 42 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zarzut ten w świetle poczynionych wyżej rozważań, a ponadto z uwagi na okoliczność, iż kwestie rozwiązań zamiennych podniesione zostały jedynie marginalnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, również pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

Odnośnie podnoszenia przez skarżącą pozostałych zarzutów związanych z konsekwencjami finansowymi wykonania decyzji to nie mogły one mieć wpływu na wynik postępowania. Jak już stwierdzono kontrola decyzji sprawowana jest w aspekcie legalności, a zatem Sąd nie jest władny brać pod rozwagę względów celowościowych czy skutków finansowych wykonania decyzji.

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

su.