Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1207/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126 ust.. 1 ust.. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie potrącenia uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej jako Komendant CBŚ) z dnia [...]marca 2017 r. nr [...] w sprawie potrącenia J. D. 23/30 uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od 9 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r. oraz 28/30 uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r.

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji wskazał, iż wnioskiem z dnia 7 lutego 2017 r. Naczelnik Zarządu CBŚ w R. zwrócił się o uznanie nieobecności J. D. w służbie od dnia 9 stycznia 2017 r. za nieusprawiedliwioną, potrącenie odpowiedniej części uposażenia przy najbliższej wypłacie oraz zawieszenie uposażenia, zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.). W motywach wniosku wskazano, iż J. D. od dnia 11 stycznia 2016 r. do dnia 8 stycznia 2017 r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W dniu 9 stycznia 2017 r. policjant stawił się do służby i podpisał listę obecności. Przełożony nie dopuścił jednak policjanta do służby, wręczył mu skierowanie na badania kontrolne oraz profilaktyczne, polecając je wykonać niezwłocznie, tego samego dnia. Funkcjonariusz nie wykonał polecenia dotyczącego przeprowadzenia wskazanych badań, a do chwili sporządzenia wniosku, nie podjął służby, oraz nie przedstawił zwolnienia lekarskiego, ani innego zaświadczenia pozwalającego usprawiedliwić jego nieobecność w służbie.

Mając na uwadze powyższe Komendant CBŚ w dniu 9 lutego 2017 r. wydał decyzję nr [...], zgodnie z którą, na podstawię art. 126 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił J.D. uposażenie od najbliższego terminu płatności. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Następnie Komendant CBŚ rozkazem personalnym z dnia 6 marca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, potrącił J. D. 23/30 uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od 9 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r. oraz 28/30 uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r. Decyzji tej organ, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

J. D. wniósł od rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2017 r. odwołanie stwierdzając, że pozbawienie go uposażenia jest bezzasadne, gdyż nie mógł podjąć służby z uwagi na brak orzeczenia komisji lekarskiej, do której został skierowany przez Komendanta CBŚ. Wskazał, iż w dniu 3 stycznia 2017 r. otrzymał listem poleconym wezwanie do zgłoszenia się w dniu 10 stycznia 2017 r. do P. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. Po zakończeniu zwolnienia lekarskiego (trwającego od dnia 11 stycznia 2016 r.), w dniu 9 stycznia 2017 r. stawił się w miejscu pełnienia służby w Wydziale w P. Zarządu CBŚ w R., gdzie otrzymał od Naczelnika tego Wydziału skierowanie na badania kontrolne i profilaktyczne z terminem wykonania tego samego dnia. Dalej wyjaśnił, że skontaktował się telefonicznie z Przychodnią Medycyny Pracy w R. (znajdującą się ok. 80 km od P.) i został poinformowany, że bez zaświadczenia o zakończeniu leczenia nie może przystąpić do badań. O powyższym poinformował swojego przełożonego. W dniu 10 stycznia 2017 r., zgodnie z wezwaniem, stawił się w P. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w R., odebrał "kartę obiegową" i wykonał pierwsze badania, zaś na kolejne miał przyjeżdżać zgodnie z "dostępnością" poszczególnych lekarzy specjalistów. Wyjaśnił, że tego samego dnia udał się również do siedziby Zarządu CBŚ w R., gdzie został poinformowany o konieczności dostarczenia zwolnienia lekarskiego za dzień 9 i 10 stycznia 2017 r. W dniu 11 stycznia 2017 r. udał się więc do swojego lekarza rodzinnego, który poinformował go, że nie może kontynuować zwolnienia lekarskiego powyżej roku, co zostało również potwierdzone przez lekarza prowadzącego jego leczenie. Ponownie o powyższym poinformował swojego przełożonego. Następnie po raz kolejny skontaktował się Przychodnią Medycyny Pracy w R. Uzyskał informację, że podstawą do wykonania badań jest zaświadczenie o zakończeniu leczenia lub orzeczenie lekarskie. O zaistniałej sytuacji poinformował przełożonego telefonicznie, e-mailem oraz pismem poleconym. Przełożony informowany był również telefonicznie o kolejnych terminach badań oraz przyczynach ich przedłużania się. Stwierdził również, że z decyzji o "zawieszeniu" uposażenia wynika, że został skierowany na "trzy różne badania jednocześnie", a mając na uwadze przedstawione fakty, w żaden sposób nie mógł samowolnie opuścić miejsca pełnienia służby. Zatem decyzja o "zawieszeniu" jego uposażenia jest bezzasadna.

Komendant Główny Policji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji powołał treść art. 126 ust. 1 – 3 ustawy o Policji. Wskazał, iż J. D. od dnia 11 stycznia 2016 r. do dnia 8 stycznia 2017 r. przebywał na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim. W dniu 9 stycznia 2017 r. policjant stawił się w miejscu pełnienia służby, tj. w Wydziale w P. - Zarządu CBŚ w R., jednakże nie został do służby dopuszczony i tego samego dnia, w celu ustalenia jego zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym, otrzymał od przełożonego skierowania na badania profilaktyczne (w związku z upływem terminu ich ważności) oraz kontrolne (w związku z niezdolnością do służby trwającą dłużej niż 30 dni) - ważne do dnia 9 stycznia 2017 r. J. D. po opuszczeniu miejsca pełnienia służby nie stawił się w miejscu wykonywania badań, pozostając przez cały ten czas poza miejscem pełnienia służby. Poinformował jedynie przełożonego, że dzwonił do przychodni w R. i uzyskał informację, że bez zaświadczenia o zakończeniu leczenia nie zostanie przyjęty przez lekarza. Ponadto pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. J. D. powiadomił przełożonego, że w dniu 10 stycznia 2017 r. zgłosił się do P. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w R., odebrał kartę obiegową i rozpoczął wykonywanie badań lekarskich, które - jak wskazał - miały potrwać co najmniej do dnia 31 stycznia 2017 r. Wniósł przy tym o usprawiedliwienie jego nieobecności w służbie ze względu na wskazane okoliczności.

Organ odwoławczy stwierdził, iż J. D. w dniu 9 stycznia 2017 r., pomimo stawienia się w miejscu pełnienia służby, pozostawał następnie poza tym miejscem, a po dniu 9 stycznia 2017 r. w ogóle zaprzestał stawiania się w służbie, przy czym sam policjant faktu tego nie kwestionuje. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest natomiast, czy nieobecność wymienionego była usprawiedliwiona, czy też nie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, policjant nie przekazał jednak przełożonemu jakiegokolwiek dokumentu, na podstawie którego jego nieobecność w służbie mogłaby zostać usprawiedliwiona.

Niewątpliwie w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, w dniu 15 grudnia 2016 r. policjant został skierowany do P. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W dniu 3 stycznia 2017 r. wymieniony otrzymał zaś listem poleconym wezwanie do zgłoszenia się w dniu 10 stycznia 2017 r., w godzinach 7:00-9:00 do wskazanej Komisji, do której tego dnia się stawił. O powyższym poinformował również właściwego przełożonego. Jednocześnie jednak, po wykonaniu niezbędnych czynności w siedzibie Komisji Lekarskiej, nie stawił się w miejscu pełnienia służby (Wydział w P.), w celu jej podjęcia lub też oczekiwania na dyspozycje swojego przełożonego.

Organ II instancji zwrócił uwagę na twierdzenia J.D., że od dnia 9 stycznia 2017 r. do służby stawiać się nie miał on obowiązku, bowiem w dniu 10 stycznia 2017 r. odebrał w komisji lekarskiej "kartę obiegową do badań specjalistycznych", a następnie oczekiwał na wizyty u poszczególnych lekarzy. Tym samym okres tego "oczekiwania", zdaniem strony, winien być potraktowany jako usprawiedliwiona nieobecność w służbie.

Komendant Główny Policji wskazał, iż wobec J. D. dopiero w dniu 11 kwietnia 2017 r. P. Rejonowa Komisja Lekarska MSWiA w R. wydała orzeczenie nr [...], którym uznano wymienionego za całkowicie niezdolnego do służby i zaliczono do drugiej grupy inwalidzkiej. Zaznaczył, że orzeczenia rejonowych komisji lekarskich wywołują określone skutki prawne dopiero od dnia uzyskania przymiotu prawomocności.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że fakt prowadzenia przez P. Rejonową Komisję Lekarską MSWiA w R. określonych badań, w terminach przez tę Komisję wskazanych, nie zwalnia policjanta od obowiązku stawiania się po ich wykonaniu lub przed ich wykonaniem (w zależności od ustalonej godziny badania i obowiązującego policjanta rozkładu czasu służby) w miejscu pełnienia służby, bądź też przedstawienia określonej dokumentacji usprawiedliwiającej jego nieobecność. Wykonywanie bowiem na polecenie przełożonego określonych badań lekarskich przez część dnia służby nie uprawnia policjanta do otrzymania całego dnia wolnego. Ponadto samo poinformowanie przełożonego o stawieniu się przed właściwą komisją lekarską oraz o planowanych dalszych badaniach nie stanowi prawidłowego usprawiedliwienia nieobecności w służbie. Policjant nie przedstawił natomiast żadnego innego dokumentu usprawiedliwiającego swoją nieobecność. Takim dokumentami nie są w szczególności: wezwanie z dnia 28 grudnia 2016 r. do stawienia się w omawianej Komisji w celu odebrania karty obiegowej do badań specjalistycznych, czy też informacje przekazywane przez J. D. telefonicznie, pisemnie, za pośrednictwem poczty e-mail.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że policjant jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym, a przełożony musi umożliwić mu dokonanie tych badań. Nie oznacza to jednak, że funkcjonariusz oczekując (częstokroć kilka miesięcy) na wizyty u różnych lekarzy specjalistów, może w tym okresie nie stawiać się do służby, a jednocześnie otrzymywać pełne uposażenie za ten okres.

Komendant Główny Policji podkreślił, iż fakt skierowania J. D. do P. Rejonowej Komisji Lekarska MSWiA w R. nie zniósł obowiązku organu I instancji skierowania policjanta na badania kontrolne i okresowe, w celu ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym. Tryby powyższe mają bowiem odrębne podstawy prawne. Kwestia stanu bezpieczeństwa i higieny służby oraz obowiązkowych badań okresowych jest normowana przez art. 71a i art. 71b ustawy, a także - od dnia 18 stycznia 2017 r. - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 stycznia 2017 r. w sprawie badań okresowych i kontrolnych policjantów (Dz. U. z 2017 r., poz. 110). Stosownie do treści art. 229 § 2 Kodeksu pracy, do którego stosowania odsyła art. 71a ust. 6 ustawy o Policji, pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Ponadto pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.).

W związku zaś z faktem, że J. D. zaprzestał pełnienia służby w dniu 11 stycznia 2016 r., zaś stawił sie do niej dopiero w dniu 9 stycznia 2017 r., a dodatkowo w okresie tym upłynął termin ważności okresowych badań lekarskich, koniecznym stało się skierowanie policjanta na badania kontrolne i okresowe (profilaktyczne), co też nastąpiło w dniu 9 stycznia 2017 r. J. D., o konieczności przeprowadzenia wymienionych badań, po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, został poinformowany już w dniu 4 stycznia 2017 r. (zob. wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu od decyzji).

Mając na uwadze przestawiony stan faktyczny i prawny Komendant Główny Policji nie miał wątpliwości, że J. D., w związku z otrzymanymi w dniu 9 stycznia 2017 r. skierowaniami na badania profilaktyczne i okresowe, winien był niezwłocznie je wykonać, co wynika wprost z treści art. 71b ust. 1 ustawy o Policji. W sytuacji natomiast niemożności wykonania w danym dniu zleconych badań (np. ze względu na wskazywane w odwołaniu okoliczności, takie jak brak zaświadczenia o zakończeniu leczenia) zobowiązany był, przy braku innych poleceń ze strony przełożonego, stawiać się w miejscu pełnienia służby, oczekując na dalsze dyspozycje przełożonego w danym zakresie.

Jednocześnie przełożony miał uzasadnione podstawy do uznania, że J. D. albo stawi się w miejscu pełnienia służby, albo przedstawi wymagane przepisami zaświadczenie stwierdzające jego chorobę, ewentualnie w inny, wskazany w przepisach pragmatyki służbowej, sposób usprawiedliwi swoją nieobecność, co jednak do dnia wydawania zaskarżonego rozkazu personalnego (a także decyzji organu II instancji), nie nastąpiło.

Organ odwoławczy zasygnalizował, iż brak jest przepisu prawa, który umożliwiałby usprawiedliwienie nieobecności policjanta w służbie na podstawie jego telefonicznej informacji, przesłanego e-maila, czy też wyjaśnień zawartych w przesłanym piśmie. J. D., poza ogólnymi stwierdzeniami dotyczącymi rozmów (w tym telefonicznych) z różnymi lekarzami (lekarzem rodzinnym, lekarzem prowadzącym leczenie, przewodniczącą komisji lekarskiej), nie przedstawił żadnej dokumentacji na potwierdzenie swoich racji w zakresie niemożliwości uzyskania danego rodzaju dokumentu, usprawiedliwiającego jego nieobecność w służbie.

Tym samym, wobec nieprzedstawienia przez policjanta jakiegokolwiek dokumentu, który by usprawiedliwiał jego nieobecność w służbie Komendant CBŚ zobligowany był, zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy o Policji, do wydania decyzji w zakresie potrącenia wymienionemu uposażenia miesięcznego za czas nieusprawiedliwionej nieobecności.

Odnosząc się do kwestii nadania zaskarżonej decyzji Komendanta CBŚ rygoru natychmiastowej wykonalności organ II instancji wskazał, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na niezbędność natychmiastowego wykonania decyzji o zawieszeniu J. D. uposażenia od najbliższego terminu płatności oraz wskazano, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. stał się przedmiotem skargi wniesionej przez J. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego i utrzymanego min w mocy rozkazu personalnego Komendanta CBŚ z dnia [...] marca 2017 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 87 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa stosując ich regulacje w całkowicie dowolny sposób, a tym samym powodując ich sprzeczność z podstawowymi prawami i wolnościami skarżącego;

- art. 2 Konstytucji w zw. z art. 126 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, przez wydanie decyzji o zawieszeniu uposażenia;

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania mającego na celu usankcjonowanie bezprawnego pozbawienia policjanta prawa do uposażenia oraz wydanie decyzji, której wydania prawo nie dopuszcza;

art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu wyłącznie jednego interesu;

- art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób bezpośrednio podważający praworządność tych organów, które nie podjęły żadnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego, a tym samym prowadziły postępowanie w sposób bezpośrednio zmierzający do ograniczenia zaufania obywatela do organów Państwa;

- art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwając nad tym, aby strona w nim uczestnicząca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez całkowite pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie jej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób właściwy materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a także niepodjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się np.: w jego uprawnieniu do zgłaszania wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- art. 108 § 1 k.p.a. i art. 135 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ, że przesłankę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi niewykazany przez niego interes społeczny tożsamy z interesem służby, z absolutnym pominięciem istotnego interesu strony;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 138 k.p.a., poprzez brak konwalidacji przez organ II instancji błędnej i naruszającej przepisy prawa decyzji wydanej przez organ I instancji.

Skarżący zarzucił również kwestionowanym rozkazom personalnym ich wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, tj. art. 126 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanej regulacji w ustalonym stanie faktycznym i błędne uznanie, iż brak wykonania badań kontrolnych przez skarżącego i nieprzedłożenie zaświadczenia lekarskiego skutkować powinno obligatoryjnym potrąceniem otrzymywanego uposażenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na okoliczności sprawy przedstawione w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji i podkreślił, iż organ nie wyjaśnił, która z wymienionych w art. 126 ust. 1 ustawy o Policji przesłanek uzasadniała dokonanie zawieszenia wypłaty należnego policjantowi uposażenia. Określone przez organy orzekające w sprawie przesłanki zawieszenia uposażenia skarżącego nie mogą zostać zakwalifikowane jako któraś z przyczyn, o których mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o Policji, zwłaszcza, że organy orzekające w sprawie nie dokonały wykładni tego przepisu i nie wyjaśniły, która ze wskazanych wyżej przesłanek ziściła się w niniejszej sprawie.

Skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem organów, iż samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby. W rzeczywistości bowiem skarżący służby tej nie mógł podjąć z powodu braku ważnych badań lekarskich. Skoro zatem nie mógł pełnić obowiązków służbowych to również nie mógł - z oczywistych i obiektywnych przyczyn - opuścić miejsca pełnienia służby. Z tych samych względów należy przyjąć, że nie zachodzi przesłanka pozostawania przez niego poza miejscem pełnienia służby. W niniejszej sprawie nie zachodzi również trzeci z przypadków opisanych w treści art. 126 ustawy o Policji, tj. niepodjęcie służby przez funkcjonariusza. O ziszczeniu się tego warunku zawieszenia uposażenia można byłoby mówić wyłącznie wtedy gdyby skarżący nie podjął pełnienia służby, pomimo tego że byłby do niej zdolny i zostałby do tej służby (zgodnie z obowiązującymi przepisami) dopuszczony. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Skarżący podkreślił mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, iż lekarz medycyny pracy przeprowadzający badania kontrolne policjanta ma jedynie ustalić zdolność do wykonywania służby na konkretnym, dotychczas zajmowanym stanowisku, które zostało wskazane w skierowaniu na takie badania. Nie jest natomiast władny w ramach przeprowadzanych badań ani do stwierdzenia czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, ani też do ustalenia, że policjant jest w ogólne niezdolny do wykonywania służby. Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają bowiem komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, przy czym policjant może być skierowany do powyżej wymienionej komisji lekarskiej z urzędu lub na jego wniosek. Jedyną możliwością uznania, że policjant ze względu na stan zdrowia nie jest zdolny do wykonywania służby w Policji, jest wydanie wobec niego orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Orzeczenie takie jednak winno zostać sporządzone w przepisanej do tego formie, a także powinno być poprzedzone określonego rodzaju skierowaniem. Brak jest natomiast możliwości, aby niezdolność policjanta do służby w Policji mogła zostać skutecznie stwierdzona na podstawie zaświadczenia lekarza wykonującego zadania z zakresu medycyny pracy, przeprowadzającego badania kontrolne w związku ze skierowaniem określającym konkretnie zajmowane przez policjanta stanowisko służbowe.

Z tych też powodów wadliwymi jawią się, w ocenie skarżącego, działania organów obu instancji wskazujące na rzekome naruszenie przez niego dyspozycji art. 126 ustawy o Policji.

Skarżący nadmienił, iż z uwagi na swoją blisko roczną absencję (wynikającą ze stanu zdrowia) nie miał możliwości uzyskania stosownego zaświadczenia lekarskiego z uwagi na upływ 12 miesięcznego okresu na jaki tego rodzaju zaświadczenia mogą być maksymalnie wydawane.

Ponadto skarżący podniósł, iż prowadzące postępowanie administracyjne organy nie zastosowały ogólnych zasad wynikających z treści k.p.a., w tym art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Skarżący bowiem nie był informowany o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego, jak również nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu go poprzedzającego, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, iż nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu stał się rozkaz personalny, którym pozbawiono skarżącego prawa do części uposażenia z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Podstawę materialno prawną takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 126 ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 126 ust. 1 powołanej ustawy, policjantowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli policjant pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

W świetle art. 126 ust. 2 ww. ustawy, w razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się policjantowi zawieszone uposażenie; w przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej policjant traci za każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych (art. 126 ust. 2).

Z powyższych przepisów (art. 126 ust. 1 i 3) wynikają cztery niezależne przesłanki zawieszenia policjantowi uposażenia od najbliższego terminu płatności: 1) samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby, 2) pozostawanie poza miejscem pełnienia służby, 3) niepodjęcie służby, 4) zawinione niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych.

W analizowanym przypadku, o stwierdzonej przez organy Policji zasadności zawieszenia części uposażenia w miesiącu styczniu i lutym 2017 r. rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 948/17 oddalającym skargę J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uposażenia. Wyrok stał się prawomocny w dniu [...] marca 2018 r. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Także ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej, co wiąże się z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu sądu administracyjnego wykładni prawa - poza sytuacjami, w których doszłoby następnie do zmiany prawa - mogłaby nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należałoby stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez sąd administracyjny.

Tym samym należy uznać, iż zarzut skargi mówiący o niewyjaśnieniu przez organ, która przesłanka z art. 126 ust. 1 ustawy o Policji uzasadniała dokonanie zawieszenia skarżącemu wypłaty uposażenia, jest niezasadny z dwóch powodów. Po pierwsze, o ziszczeniu przesłanki uzasadniającej zawieszenie skarżącemu uposażenia przesądził organ Policji w innym postępowaniu zakończonym decyzjami wydanymi w toku instancyjnym, a następnie zweryfikowanymi przez Sąd powyższym wyrokiem. Po wtóre, w niniejszym postępowaniu organ Policji nie rozstrzygał w przedmiocie zawieszenia uposażenia, lecz jego potracenia, o czym stanowi art. 126 ust. 2 tej ustawy.

Zatem rolą organu Policji w tej sprawie było rozstrzygnięcie, czy nieobecność skarżącego w służbie w okresie od dnia 9 stycznia do dnia 28 lutego 2017 r. należy znać za usprawiedliwioną, czy też nie. Zdaniem Sądu, ustalenia poczynione przez Komendanta Głównego Policji, jak też rozważania faktyczne i prawne wskazują na zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

Poza sporem pozostaje (skarżący w uzasadnieniu skargi przyznał, że "wskazane wyżej okoliczności – mając na uwadze analizę treści wydanych decyzji – w mojej ocenie nie są kwestionowane przez żadną ze stron"), iż skarżący od dnia 11 stycznia 2016 r. do dnia 8 stycznia 2017 r. przebywał na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim. W dniu 9 stycznia 2017 r. stawił się w miejscu pełnienia służby, tj. w Wydziale CBŚ w P. - Zarząd CBŚ w R.. Jednakże z powodu korzystania ze zwolnienia lekarskiego przez nieprzerwany okres powyżej 30 dni nie mógł on zostać przez bezpośredniego przełożonego dopuszczony do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (art. 71a ust. 6 ustawy o Policji w zw. z art. 229 § 2 i 4 k.p.). Dlatego też, po stawieniu się do służby w dniu 9 stycznia 2017 r., skarżący otrzymał skierowanie na badania profilaktyczne oraz kontrolne, w związku z niezdolnością do służby trwającą dłużej niż 30 dni. Skarżący w Przychodni Medycyny Pracy w R. nie stawił się z otrzymanym od przełożonego skierowaniem na badania profilaktyczne i kontrolne i nie przedłożył żadnego dokumentu wystawionego przez lekarza. Natomiast skarżący – jak wskazał – skontaktował się telefonicznie z Przychodnią Medycyny Pracy w R. i - jak podał - został poinformowany, że bez zaświadczenia o zakończeniu leczenia nie może przystąpić do badań. Powyższego telefonicznego działania skarżącego nie można uznać za wykonanie polecenia stawienia się w Przychodni Medycyny Pracy w R. celem wykonania badań profilaktycznych i kontrolnych. Nie zmienia tego fakt poinformowania o przeprowadzonej rozmowie telefonicznej przełożonego (skarżący nie wskazał osoby, z którą rozmowę przeprowadził). Skarżący nie przedłożył ani orzeczenia lekarskiego o braku lub istnieniu przeciwwskazań do służby na określonym stanowisku ani żadnego innego dokumentu, z którego wynikałyby przyczyny, z uwagi na które nie stawił się w Przychodni i nie wykonał badań lekarskich mimo otrzymanego od przełożonego skierowania. Brak jest dokumentu potwierdzającego, że Przychodnia Medycyny Pracy w R. odmówiła wykonania badań profilaktycznych i kontrolnych, na które miał się stawić skarżący. Jednocześnie skarżący nie stawiał się w miejscu pełnienia służby w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, tj. od 9 stycznia do 28 lutego 2017 r. Twierdzenie strony zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że poinformował przełożonego, iż w zależności od tego jak długo potrwają badania komisji lekarskiej (na które skarżący także otrzymał skierowanie), "będzie wiedział jak dalej postępować" nie usprawiedliwia pozostawania przez policjanta poza miejscem pełnienia służby. Skarżący w istocie w miejscu pełnienia służby we wskazanym w decyzji okresie się nie stawiał, co potwierdzają akta sprawy. Wykonanie połączenia telefonicznego z Przychodnią i poinformowanie o tym przełożonego nie usprawiedliwia niestawiania się policjanta w miejscu pełnienia służby w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja. W ocenie Sądu, prawidłowo organy stwierdziły, że także niestawianie się przez skarżącego w miejscu pełnienia służby przed wykonaniem danego dnia bądź po wykonaniu danego dnia badań przed P. Rejonową Komisją Lekarską MSWiA w R., jak i w dni, w których skarżący nie wykonywał badań przed komisją lekarską, stanowi – w stanie faktycznym tej sprawy (wobec wcześniejszego niestawienia się w Przychodni na badania profilaktyczne i kontrolne i nieprzedłożenia żadnego dokumentu usprawiedliwiającego niewykonanie badań) – nieusprawiedliwioną nieobecność. Oczywiście przełożony obowiązany jest umożliwić policjantowi dostęp do badań przed komisją lekarską, do której został skierowany, o których to badaniach skarżący zawiadamiał przełożonego, jednakże powyższe nie oznacza że policjant generalnie nie ma obowiązku stawiania się w miejscu pełnienia służby.

Zawarte w skardze twierdzenie skarżącego, że służby nie mógł podjąć z powodu braku ważnych badań lekarskich nie stanowi podstawy do przyjęcia, że jako policjant nie miał obowiązku stawiania się w miejscu pełnienia służby. Ocena tego, czy policjant służbę podjąć może czy nie należy każdorazowo do przełożonego. To nie skarżący

o tym decyduje. Nadto, odnosząc się do treści skargi wskazania wymaga, że skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że jest niezdolny do służby i z tego względu nie stawiał się w miejscu pełnienia służby. Twierdzenie skarżącego, że bez wykonania badań lekarskich i potwierdzenia zdolności do pełnienia służby nie miał "w ogóle możliwości jej podjęcia" w żaden sposób nie usprawiedliwia niestawiania się w miejscu pełnienia służby w okresie, którego dotyczy rozkaz personalny. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji stawiał się w miejscu pełnienia służby i nie był do niej dopuszczany. Tymczasem, do czasu wydania orzeczenia przez komisję lekarską, policjant powinien był – biorąc pod uwagę, że nie stawił się wcześniej na badania z zakresu medycyny pracy i nie przedłożył żadnego dokumentu w tym zakresie (mimo skierowania) – stawiać się w miejscu pełnienia służby, skoro nie dysponował żadnym dokumentem, który usprawiedliwiałby jego nieobecność w służbie.

Skarżący podnosił także w toku postępowania przed organami Policji, jak i wskazał w uzasadnieniu skargi, iż "... z uwagi na moją blisko roczną absencję wynikającą ze stanu zdrowia – nie miałem możliwości uzyskania stosownego zaświadczenia lekarskiego z uwagi na upływ 12 miesięcznego okresu na jaki tego rodzaju zaświadczenie może być maksymalnie wydawane". Z powyższego wynika, iż skarżący świadomie podjął decyzję, aby po dniu 9 stycznia 2017 r. nie przedstawiać więcej zwolnień lekarskich po to, żeby nie przekroczyć 12 miesięcznego okresu niepełnienia służby z powodu choroby. W ocenie Sądu, powyższe działanie skarżącego spowodowało zaistnienie nieakceptowalnego stanu rzeczy polegającego na tym, iż na skutek z góry powziętego zamiaru i konsekwentnego działania policjanta, nie można było dopuścić go do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, bowiem nie przedłożył on wymaganego zaświadczenia od lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku, jak też uznać za niezdolnego do pełnienia służby z powodu choroby. Powyższe wskazuje, iż nieobecności skarżącego w służbie w ww. okresie nie można uznać za usprawiedliwioną w rozumieniu art. 126 ust. 2 ustawy o Policji. Analogicznie przyjmuje doktryna na gruncie stosunków pracowniczych wskazując, iż ponieważ pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, to pracownikowi, który ze swojej winy nie poddał się kontrolnym badaniom lekarskim, za czas niewykonywania z tego powodu pracy wynagrodzenie nie przysługuje – E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do art. 229 Kodeksu pracy, LEX.

Prawidłowo tym samym organy Policji w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdziły, że wobec nieprzedstawienia jakiegokolwiek dokumentu, który usprawiedliwiałby nieobecność skarżącego w służbie w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, konieczne było zastosowanie przepisu art. 126 ust. 1 i 2 ustawy

o Policji i potrącenie uposażenia miesięcznego za ten okres.

Wbrew zarzutom skargi, organ przeprowadził postępowanie w sposób należyty. W sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, dokładnie ustalił stan faktyczny i wszechstronnie rozważył okoliczności sprawy. Ocena organu, co do tego, że nieobecność skarżącego w służbie od dnia 9 stycznia 2017 r. do dnia 28 lutego 2017 r. nie została usprawiedliwiona,

nie była oceną dowolną, a znajduje oparcie w materiale dowodowym. Organ nie naruszył art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 108 § 1 k.p.a., art. 135 k.p.a. i art. 138 k.p.a. Skarżący nie wskazał przy tym, o jakich okolicznościach faktycznych bądź prawnych organ w toku postępowania go nie poinformował, a miały one wpływ na ustalenie jego praw. Nie wykazał także, aby brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów miał wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który pozwalałby na usprawiedliwienie jego nieobecności. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 2, art. 7 i art. 87 Konstytucji RP. Nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione przewagą interesu społecznego tożsamego w tym przypadku z interesem Policji nad indywidualnym interesem strony, nie stanowi okoliczności wpływającej na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Komendant Główny Policji prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.