Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1939/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

4 II SA/Wr 1939/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Onyśków po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi E. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

4 II SA/Wr 1939/2001

2

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił E. F. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...]r. do [...]r.

W uzasadnieniu podał, że E. F. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, co ustalono na poderwie akt b. ZBoWiD.

W tej sytuacji Kierownik Urzędu stwierdził, że E. F. otrzymał na podstawie dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o kombatantach osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 w/w ustawy.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. F. podał, że w czasie służby wojskowej, do której został powołany jako żołnierz z poboru walczył z bandami rabunkowymi oraz ochraniał obiekty przemysłowe przed dywersantami. Żołnierze nie byli zorientowani do końca z kim walczyli. Odwołujący się nie zgadzał się z ustaleniem organu, że jego służba polegała na wyłącznym utrwalaniu włączy ludowej.

Wskazując na powyższe domagał się uchylenia wydanej decyzji. Ponadto powołał się na swój zły stan zdrowia i podeszły wiek.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 127 § 3 kpa w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i

4 II SA/Wr 1939/2001

3

okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

W uzasadnieniu podał, że E. F. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją Z W ZBoWiD w W. wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6) ustawy o kombatantach, do ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD.

W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że odwołujący się uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2) ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w wydanej decyzji. Wyjaśnił, że na podstawie w/w przepisu prawa osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wskazał, że wg "Wykazu oddziałów KBW walczących ze zbrojnym podziemiem w latach [...]-[...]" przekazanych organowi przez CAW [...] Brygada KBW w okresie odbywania przez E. F. służby wojskowej, tj. w latach [...]-[...] nie brała udziału w walkach z UPA lub Wherwolfem lecz zwalczała poakowskie podziemie zbrojne. Natomiast bandy "Roja", "Żelaznego" i "Drągala" wymienione w dołączonym przez skarżącego do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oświadczeniu ppłk W. S., to wg "Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach

[...]-[...]" poakowskie i endeckie podziemie zbrojne.

Mając powyższe na uwadze uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia, bądź zmiany dotychczasowej decyzji z [...]r. o pozbawieniu odwołującego się uprawnień kombatanckich. W skardze na powyższą decyzję E. F. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 7, 77 § 1 oraz 8 i 9 kpa. Podniósł, że zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem, rozpatrując sprawę weryfikacji uprawnień kombatanckich organ nie je może pozbawić tych uprawnień bez należytego wyjaśnienia sprawy i z pominięciem okoliczności, które wskazują, że uprawnienia te mogły przysługiwać z mocy innego tytułu. W dalszej części skargi podniósł, że został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej [...]r. i od [...]r. pełnił służbę w oddziałach KBW do [...]r. Podczas tej służby nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, a uczestnicząc w walkach zbrojnych nie miał świadomości, że walczy z poakowskim podziemiem. Oficjalna propaganda głosiła, że oddziały KBW zwalczają zbrojne bandy napadające na sklepy i ludzi oraz przemytnicze, a także oddziały UPA i Wehrwolfu. Skarżący

4 II SA/Wr 1939/2001

4

podkreślił, że nie miał świadomości uczestniczenia w walkach tylko i wyłącznie w wyłącznie w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200Ir. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis zaś ustępu 2 wymienia osoby, które pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Oznacza to, że zasadą omawianej ustawy o kombatantach jest zachowanie przyznanych do chwili jej wejścia w życie uprawnień kombatanckich, a wyjątki od tej ustawy wyliczone w ustępie drugim winny być stosowane i interpretowane ściśle z ich brzemieniem.

W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Z akt sprawy wynika, że E. F. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD w W. z dnia [...]r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...]r. do [...]r. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w [...] Brygadzie KBW. Jak wynika z informacji nadesłanej przez CAW na żądanie organu w toku prowadzonego postępowania weryfikacyjnego, [...] Brygada KBW w okresie odbywania przez E. F. służby wojskowej, tj. w latach [...]-[...] nie brała udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem lecz zwalczała poakowskie podziemie

4 II SA/Wr 1939/2001

5

zbrojne. Natomiast bandy "Roja", "Żelaznego" i "Drągala" wymienione w dołączonym przez skarżącego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczeniu ppłk W. S., to w/g "Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956" poakowskie i endeckie podziemie zbrojne.

Przystępując do ZBoWiD, w deklaracji członkowskiej oraz w życiorysie skarżący podał, że w okresie służby wojskowej brał czynny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w okręgu w. i w. Jednostka, w której walczył zlikwidowała bandy "Roja" i "Żelaznego". Podał również, że jednostka ta ochraniała obiekty przemysłowe przed dywersantami, m. in. "[...]"[...] i Z.R. K.

W związku z powyższymi twierdzeniami wskazać należy, że w wyroku z dnia 10.10.2001r. sygn. V SA 214/01 (LEX nr 79620) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "1. Według ustawy z 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wcielenie do wojska i odbywanie służby wojskowej poza okresem od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. nie stanowi podstawy do utrzymania uprawnień kombatanckich. 2. Uprawnienia kombatanckie są szczególnym wyróżnieniem za zasługi dla Polski, a przywileje przyznawane w związku z ich posiadaniem są ponadstandardowe w stosunku do świadczeń, do jakich mają prawo obywatele, którzy tych uprawnień nie posiadają. Przyznanie uprawnień musi więc mieć za podstawę albo działalność, z którą ustawa łączy te uprawnienia, bądź też być ofiarą represji w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie."

Podobnie w wyroku z dnia 14.03.2002r. sygn. III RN 158/01 (OSNP 2002/20/477) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację nie może przesądzać o pozbawieniu kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), jeżeli istnieją dowody przedstawione przy ubieganiu się o członkostwo tego Związku, świadczące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozbawienia z art. 25 ust. 2 tej ustawy."

W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nawet nie twierdził, że przysługują mu uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz, że nie zachodzą przesłanki do pozbawienia go uprawnień z art. 25 ust. 2 tej ustawy. W tej sytuacji podniesione przez niego w skardze zarzuty naruszenia przez organ wskazanych przepisów prawa administracyjnego nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W związku zaś z jednej strony z treścią art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz art. 25 ust. 2 tej ustawy o kombatantach, z drugiej zaś twierdzeniami o charakterze walk skarżącego w okresie

4 II SA/Wr 1939/2001

6

odbywania służby wojskowej należy uznać, że walki te nie dawały podstaw do zachowania dotychczasowych uprawnień kombatanckich.

Prawidłowo w świetle powyższego organ decyzyjny, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy uznał, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w związku z czym na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnień tych należy go pozbawić.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie występowały w sprawie przesłanki wymienione w części drugiej powołanego wyżej art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, stwarzające możliwość zachowania uprawnień kombatanckich przez osoby w nim wymienione. Skarżący nie należy bowiem do żadnej z grup osób wymienionych w tymże przepisie prawa.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają prawa. Skarga zatem podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 200Ir. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200Ir. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.