Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 223/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 5  art. 6 art. 7 art. 49 art. 96
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją o znaku [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazał spółce z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w [...], przy al. [...], przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem zabytku wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] – zespołu budynków położonych przy ul. [...]w [...] (zespołu [...] – dawne fabryki włókiennicze) tj. przy:

1) budynku kotłowni położonym na działce nr [...] w zakresie:

a) zabezpieczenia przed zalewaniem wodą opadową oraz naprawy pokrycia dachu płaskiego i wielospadowego z wymianą w niezbędnym zakresie ceramicznej dachówki karpiówki na dachówkę ceramiczną karpiówkę,

b) naprawy okien połaciowych w celu eliminacji przenikania wód opadowych,

c) założenia rynien i rur spustowych oraz odprowadzenia wód opadowych poza teren podsiąkania nieruchomości.

2) budynku wykańczalni tkanin położonym na działkach nr [...] i nr [...] w zakresie:

a) zabezpieczenia przed zamakaniem oraz naprawy i uszczelnienia dachu żelbetowego wraz z zabezpieczeniem i naprawą świetlików dachowych, krytych szkłem zbrojonym,

b) zabezpieczenia i naprawy dachów drewnianych,

c) założenia rynien i rur spustowych wraz z odprowadzeniem wilgoci poza teren podsiąkania nieruchomości.

3) budynku zmiękczalni wody położonym na działce nr [...] w zakresie:

a) naprawy bądź wymiany na nowe pokrycia dachu papowego oraz otworów wentylacyjnych, wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed zalewaniem wnętrz,

b) założenia rynien i rur spustowych wraz z odprowadzeniem wilgoci poza teren podsiąkania nieruchomości.

Prace określone w nakazie należało przeprowadzić niezwłocznie, nie później jednak niż do 30 listopada 2011 r.

W dniu 3 lutego 2012 r. [...] sp. z o.o. w [...] złożyła wniosek o wznowienie postępowania, wskazując podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Strona postępowania bez swej winy nie brała bowiem udziału w postępowaniu, gdyż decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. doręczono jedynie spółce na adres siedziby w [...] przy al. [...], a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. O decyzji tej pełnomocnik strony dowiedział się dopiero w dniu 3 stycznia 2012 r., gdy za pośrednictwem poczty elektronicznej i faksu skarżąca przesłała mu kopię decyzji z [...] sierpnia 2010 r.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem o znaku [...] z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. "Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" oraz "Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji".

Według wnioskodawcy termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął się w dniu 3 stycznia 2012 r.

Do wniosku dołączona została kopia pełnomocnictwa z dnia 4 czerwca 2009 r. wydana przez M. K. – wiceprezesa zarządu spółki [...] sp. z o.o., dla K. W. – radcy prawnego z kancelarii [...] spółka komandytowa, ul. [...], do reprezentowania spółki przed organami administracji oraz przed sądami administracyjnymi w sprawach związanych z postępowaniami dotyczącymi obiektów zabytkowych należących do Spółki, a w szczególności w sprawach związanych z wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] maja 2009 r. (znak [...]) oraz dwóch decyzji z dnia [...] maja 2009 roku (znaki [...] oraz [...]). Powyższe pełnomocnictwo w szczególności upoważnia do podpisywania i składania w imieniu spółki stosownych pism procesowych i sądowych, odwołań, pism, oświadczeń, wniosków, deklaracji i dokumentów, jak również do odbierania korespondencji i dokumentów wydanych przez organy administracji i sądy, a także do udzielania dalszych pełnomocnictw (substytucji).

Odnosząc się do zakresu wnioskowania w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzono, iż składając wniosek o wznowienie postępowania pełnomocnik strony przyjął, iż decyzja ma charakter ostateczny, tzn. że została skutecznie doręczona i nie służy od niej w toku instancji odwołanie. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy, a mianowicie czynnym udziale strony w postępowaniu. Organ wskazał, że na żadnym z etapów postępowania spółka nie poinformowała organu, iż jej pełnomocnikiem w sprawie jest radca prawny K. W. lub adwokat A. K. ze spółki komandytowej [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie, jak wynika z akt, strona brała udział w postępowaniu administracyjnym, podejmując korespondencję i uczestnicząc w czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem oraz otrzymując decyzję. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 listopada 2010 r. (sygn. akt II SA/Ke 601/10) zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowania żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.

Ponadto podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z przepisem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Strona postępowania – [...] sp. z o.o. – dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] w momencie doręczenia jej tej decyzji tj. dnia 31 sierpnia 2010 r. Wobec tego, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., od dnia 31 sierpnia należy liczyć miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania. Termin ten minął dnia 30 września 2010 r. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Po rozpatrzeniu zażalenia spółki, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem znak [...] z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie był uprawniony do dokonania w zaskarżonym postanowieniu oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. czy [...] sp. z o.o. w istocie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2010 r, znak [...]. Organ ten natomiast zobowiązany był ocenić, czy strona zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją, a ocena ta została dokonana w sposób prawidłowy. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie określa żadnych wymogów co do sposobu powzięcia przez stronę informacji o decyzji, zatem w tym zakresie nie będzie miał także zastosowania przepis art. 40 § 2 k.p.a. nakazujący doręczanie pism w postępowaniu, w tym decyzji administracyjnych, pełnomocnikowi, o ile strona takowego ustanowiła. Organ odwoławczy nie podzielał zatem poglądu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], iż w niniejszej sprawie termin ten należałoby liczyć od dnia, w którym o przedmiotowej decyzji dowiedział się pełnomocnik spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia je poprzedzającego.

Skarżąca wskazała na naruszenie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w terminie i odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy należało wobec zachowania terminu wznowić postępowanie z uwagi na przyczynę wznowienia z art. 145 § 1 pkr 4 k.p.a. i przeprowadzić postępowanie co do przyczyny wznowienia.

Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. a także art. 8 k.p.a.

Skarżąca wnosiła też na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów na okoliczność, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. Sąd odmówił dopuszczenia dowodu z załączonych do skargi kserokopii dokumentów niepoświadczonych za zgodność z oryginałem, ponieważ nie posiadają one waloru dokumentu, a ponadto nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (art. 106 § 4 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji i orzeka na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy jest bezsporny co do tego, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. została doręczona stronie, tj. spółce [...] sp. z o.o., na adres jej siedziby – al. [...], kod pocztowy [...] – w dniu 31 sierpnia 2010 r. Bezsporne jest też, że pełnomocnik spółki dowiedział się o tej decyzji dopiero 3 stycznia 2012 r. Wniosek o wznowienie postępowania z dnia 1 lutego 2012 r. wpłynął do organu 3 lutego 2012 r.

Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać z urzędu. Przystąpienie bowiem do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustalonego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (wyrok NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 371/11).

Uchybienie terminowi do wniesienia podania ma ten skutek, że postępowanie w każdym przypadku nie może być wznowione. Okoliczność ta zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. skutkuje obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wznowienia. Natomiast przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w razie niedotrzymania przez wnioskodawcę ustalonego terminu do złożenia wniosku – wobec niedopuszczalności jego wszczęcia – powinno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego (wyrok NSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy uznać należało, że organy obu instancji nie dopuściły się obrazy przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a., bowiem skoro strona dowiedziała się o decyzji (w wyniku jej doręczenia) w dniu 31 sierpnia 2010 r. to składając wniosek 1 lutego 2012 r. uchybiła terminowi jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Podnoszony przez skarżącą zarzut, że termin miesięczny należało liczyć od dnia powzięcia wiadomości o decyzji przez pełnomocnika spółki, a nie przez spółkę, tj. od dnia 3 stycznia 2012 r., należy uznać za chybiony. Wprawdzie art. 40 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pismo doręcza się pełnomocnikowi, to jednak żaden przepis nie przewiduje zakazu doręczenia stronie pisma procesowego pomimo ustanowienia przez nią pełnomocnika. Z faktem doręczenia natomiast wiążą się różne skutki prawne. Doręczenie pisma lub aktu (decyzji, postanowienia) pełnomocnikowi, a także stronie, wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o fakcie wydania, a także o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonania czynności, czy wnoszenia środków odwoławczych przez stronę należy liczyć od daty doręczenia pisma lub aktu administracyjnego pełnomocnikowi strony.

Oceniając w niniejszej sprawie prawidłowość postanowienia wydanego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Sąd badał wyłącznie, czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, które mogą być zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe. Przyczyną przedmiotową odmowy wznowienia postępowania jest uchybienie terminowi do złożenia podania o wznowienie, jak i brak ostatecznej decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, jemu winno być dokonane doręczenie i od skutecznego w sensie prawnym doręczenia pełnomocnikowi decyzji rozpoczyna się bieg w/w terminu.

Z przytoczonych wyżej względów Sąd skargę na podstawie art. 152 p.p.s.a. oddalił.