Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 711/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 1, par. 7 ust. 1 -3, par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: par. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. uchylił w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i postanowił nie stwierdzić u L. K. choroby zawodowej wymienionej pod poz. 3 i 10 wykazu chorób zawodowych określonych

w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U Nr 65, poz. 294 ze zm.).

W uzasadnieniu podjętej decyzji wskazano, iż w związku z podejrzeniem zawodowej etiologii choroby alergicznej skóry i układu oddechowego L. K. została skierowana do Przychodni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Na wniosek tej jednostki przeprowadzono szczegółową diagnostykę i badania konsultacyjne w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Wykonane badania alergologiczne (testy punktowe) z szerokim zestawem alergenów zawodowych, w tym alergenów środowiska pracy stomatologa oraz wykonana trzykrotnie próba prowokacji wziewnej z alergenami środowiska pracy stomatologa dały wynik ujemny, jedynie testy naskórkowe ujawniły nadwrażliwość na tiosiarczan złotawo-sodowy, będący antygenem złota służącym do wykrywania alergii na złoto. Tym samym nie potwierdzono występowania u badanej choroby zawodowej układu oddechowego i alergicznej skóry.

Opierając się o wyniki powyższych badań oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy B. w dniu [...] lutego 2003r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z ustaleniem klinicznym: obserwacja w kierunku choroby alergicznej skóry i układu oddechowego pochodzenia zawodowego negatywna. W treści tego orzeczenia podkreślono, iż rozpoznane przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, nadciśnienie tętnicze chwiejne, stan po przebytym WZW oraz wykonane podczas hospitalizacji pacjentki w dniach [...] maja 2002r. badania nie potwierdziły występowania u niej choroby zawodowej układu oddechowego i alergicznej skóry.

Nie godząc się z powyższym stanowiskiem L. K. odwołała się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. - jednostki orzeczniczej II stopnia, która w wyniku przeprowadzenia badań alergicznych i czynnościowych układu oddechowego oraz diagnostyki dermatologicznej wykonanej podczas hospitalizacji w Instytucie w maju 2002r. również nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Powyższa opinia została zawarta w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. P. decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2004r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Powyższa decyzja została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt II SA/Bk 209/04.

W wykonaniu zaleceń wynikających z tego orzeczenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. P. zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o przeprowadzenie dodatkowych konsultacji, przeanalizowanie dokumentacji (łącznie z nowymi dowodami złożonymi przez stronę), dokonanie oceny zdrowia i w konsekwencji wydanie stosownych opinii.

W odpowiedzi na powyższe Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w piśmie z dnia [...] stycznia 2005r. poinformowała, iż w wyniku dokonania wnikliwej analizy dokumentacji przekazanej przez L. K. dotyczącą schorzeń układu oddechowego i skóry w okresie wrzesień - grudzień 2004r. - (karta informacyjna leczenia szpitalnego w Klinice Chorób N. AM w B. z [...]10.2004r., karta informacyjna leczenia uzdrowiskowego z [...]04.2004r., skierowanie na leczenie uzdrowiskowe z [...]08.2004r., karta informacyjna z Izby Przyjęć Oddziału Chorób Płuc i Gruźlicy z [...]05.2004r., wyniki badań spirometrycznych z Prywatnego Gabinetu Alergologicznego dr Z. z dnia [...]05.2002r., [...]09.2002r., [...]11.2002r., [...]04.2003r., karta informacyjna z Izby Przyjęć Szpitala w B. P. z dnia [...]08.2004r., informacja prof. J. P. z K. T. UJ, karta historii choroby Centralnego Szpitala Klinicznego WAM z dnia [...]05.2003r., skierowanie na leczenie szpitalne z [...]04.2003r., konsultacja laryngologiczna, historia choroby ze Specjalistycznego Gabinetu Internistyczno - Alergologicznego dr Z. z okresu 2002 – X.2004r., zaświadczenie z Poradni Dermatologicznej SP ZOZ w B. P) - nie wnosi ona nic nowego do postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej układu oddechowego i skóry o podłożu alergicznym, potwierdza natomiast rozpoznanie przewlekłego nieżytu oskrzeli. Podkreślono przy tym, iż szczegółowa diagnostyka w tym zakresie została przeprowadzona w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., jednostce naukowo-badawczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych, gdzie nie stwierdzono u badanej schorzeń o etiologii zawodowej. Stąd obecnie Przychodnia Chorób Zawodowych WPOM w B. nie ma przesłanek ani uprawnień do podważania tego orzeczenia, jak również badań diagnostycznych.

Podobnie w piśmie z dnia [...] marca 2005r. Przychodnia Chorób Zawodowych PWOMP w B. wskazała, iż ocena nowych dokumentów przedstawionych przez L. K. (karta informacyjna leczenia szpitalnego [...]01.2005r. – [...]02.2005r. w Oddziale Chorób Wewnętrznych Szpitala im. M. O. w W., wynik badania TK zatok przynosowych z [...]02.2005r., konsultacja laryngologiczna z [...]02.2005r., informacja o stopie niklowo-chromowym pod ceramikę), również nie wnosi nic nowego do sprawy. W piśmie tym stwierdzono ponadto, iż przesłana na prośbę Przychodni historia choroby leczenia szpitalnego pacjentki w Klinice Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii WIM CSK MON w W. świadczy, iż rozpoznanie astmy oskrzelowej wysunięto na podstawie wywiadu potwierdzonego dodatnią próbą prowokacyjną z histaminą. Dodatnia zaś próba histaminowa nie jest swoista dla astmy oskrzelowej, albowiem potwierdza jedynie nadreaktywność drzewa oskrzelowego, która występuje także w innych jednostkach chorobowych np. przewlekłym obturacyjnym zapaleniu oskrzeli, niektórych chorobach układu oddechowego, ponadto nieswoista nadreaktywność oskrzeli może występować także u ludzi zdrowych. Końcowo podniesiono, iż żadna z placówek medycznych z przedstawionych przez pacjentkę dokumentów nie jest upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych.

Natomiast Klinika Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wydała w dniu [...] października 2005r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby z ustaleniem klinicznym: obserwacja w kierunku choroby zawodowej układu oddechowego i skóry negatywna. W uzasadnieniu podjętego stanowiska wskazano, iż "na podstawie analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej, dwukrotnej obserwacji klinicznej i wyniku szeregu wykonanych badań nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby. Podczas drugiej hospitalizacji badanej w dniach [...]10.2005r. przeprowadzono powtórnie badania dermatologiczne, w których ponownie nie stwierdzono zmian chorobowych skóry (pomimo, iż pacjentka jest czynna zawodowo). Po raz kolejny wykonano również testy naskórkowe, nie stwierdzając odczynów dodatnich z siarczanem neomycyny i dwuchromianem potasu. W związku z sugestia badanej, iż szkodzą jej związki zawierające tiosiarczany, wykonano również test z tiosiarczanem sodu, który dał wynik ujemny. Badania w kierunku alergii kontaktowej zostały wykonane zgodnie z zalecenia najpoważniejszego w tej mierze ciała opiniodawczego - Międzynarodowej Grupy Badającej Wyprysk Kontaktowy z użyciem posiadających międzynarodową akceptację odczynników firmy Chemotechnique Sz.. Ponadto przeprowadzono diagnostykę w kierunku alergii na lateks gumy naturalnej, występujący w rękawiczkach ochronnych, która dała również wyniki ujemne."

Pismem zaś z dnia [...] marca 2006r. Klinika Chorób Zawodowych IMP w Ł. wywiodła, iż po zapoznaniu się z informacjami dostarczonymi przez L. K., a przekazanymi pismem PSSE w B. P., nie znajduje podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska o braku podstaw do orzekania o zawodowej etiologii skóry. Jednocześnie podkreślono, iż podczas wielokrotnych obserwacji klinicznych L. K., to jest zarówno w trakcie hospitalizacji, jak i badań ambulatoryjnych, nie zaobserwowano skórnych zmian o charakterze wyprysku alergicznego kontaktowego, mimo iż badana jest cały czas czynna zawodowo. W związku z powyższym dalsze rozpatrywanie sprawy w kierunku zawodowej etiologii choroby skóry uznano za nieuzasadnione. Końcowo wskazano, iż przedstawione nowe dowody w żaden sposób nie wpływają także na zmianę orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii chorób układu oddechowego." Natomiast w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r. Klinika Chorób Zawodowych IMP w Ł. poinformowała, iż "przekazana informacja o stwierdzeniu: "dodatniego" odczynu na związki chromu u L. K. nie wpływa na wcześniejszą decyzję. Jako placówka naukowo - badawcza wydajemy orzeczenie na podstawie własnych wyników badań. Ponadto jak powszechnie wiadomo chrom metaliczny obecny między innymi w narzędziach stomatologicznych nie wykazuje właściwości alergizujących. Uczulają natomiast sole chromu, głównie sześciowartościowego, które nie są obecne w środowisku zawodowym lekarza stomatologa. Wyjaśniamy ponadto, iż przedłożone przez L. K. zaświadczenie medyczne wystawione przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Przychodnię Przykliniczną oraz Specjalistyczny Gabinet Internistyczno - Alergologiczny nie wpływają na zmianę naszych wcześniejszych orzeczeń o braku podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii zgłaszanych dolegliwości ze strony układu oddechowego, a w zaświadczeniach tych zostały podane jedynie subiektywne dolegliwości pacjentki. Wykonane podczas dwukrotnej hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł. w dniach [...]05.2002 i [...]10.2005r. badania alergologiczne z szerokim panelem alergenów środowiska pracy lekarza stomatologa wypadły ujemnie. Przeprowadzone liczne próby prowokacyjne nie potwierdziły obecności klinicznych i spirometrycznych cech obturacji dróg oddechowych upoważniających do rozpoznania astmy oskrzelowej zawodowej. Wykonane liczne konsultacje laryngologiczne również nie wskazują na obecność zmian w drogach oddechowych, upoważniających do rozpoznania obrzęku krtani. Jeszcze raz podkreślamy, iż IMP w Ł. wydaje opinię w oparciu o wyniki własnych badań. Przedstawione nowe dowody w żaden sposób nie wpływają na zmianę naszych orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry i układu oddechowego. W związku z powyższym dalsze rozpatrywanie sprawy w kierunku zawodowej etiologii w/w jednostek nie znajdują uzasadnienia."

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż rozpoznane u skarżącej schorzenia są nie wystarczają do uznania choroby zawodowej. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), wyłączną podstawą faktyczną orzekania w przedmiocie chorób zawodowych jest orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej wydane przez uprawnione jednostki organizacyjne służby zdrowa (§ 8 rozporządzenia) oraz wyniki dochodzenia epidemiologicznego (§ 5 i § 6). Powyższe oznacza, iż organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny orzekać, a postępowanie w tych sprawach przewiduje specjalny tryb. Stąd organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzje na podstawię orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Nie ma zatem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia - wyrok NSA w Warszawie z dn. 09.07.1998r. Sygn. Akt II SA 634/98 Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok z 24.02.1998r. NSA 1520/97 publ. ONSA 1998/4/150.

Zdaniem organu II instancji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. P. prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w szczególności postępowanie wyjaśniające, natomiast pominął treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115), według którego postępowanie winno odbyć się w oparciu o przepisy dotychczas obowiązujące. Stąd jako podstawę rozstrzygnięcia należało podać rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Z uwagi na przytoczenie błędnej podstawy prawnej należało zatem zmienić decyzję w taki sposób, aby odpowiadała ona wymogom art. 107 kpa - w tym przypadku poprzez przytoczenie prawidłowej podstawy prawnej. Na poparcie swojej tezy powołano orzeczenie NSA w Warszawie z dnia 27 lipca 1999r., IV SA 714/97., wskazujące, iż "jeżeli stan faktyczny i prawny sprawy jest jednoznaczny, to uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest naruszeniem art. 138 § 2 kpa."

Nie godząc się z tym stanowiskiem L. K. wywiodła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając jej:

1) nieważność z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) poprzez wydanie decyzji orzekającej na niekorzyść strony odwołującej wbrew regule reformationis in peius określonej w art. 139 kpa, jak też wobec odmowy uwzględnienia wniosku o skierowanie skarżącej na badania według dokonanego wyboru jednostki orzeczniczej II stopnia, mimo uprawnień wynikającym z art. 78 § 1 kpa w zw. z § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych,

2) naruszenie art. 75 § 1, 77 § 1, 78, 80, 84, 86, 136 kpa oraz art. 6 i 7 kpa w zw. z § 7, 9 oraz § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a nadto art. 97 § 2 kpa w zw. z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miały wpływ na treść decyzji - wobec:

a) nie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy dotyczących oceny stwierdzonych u skarżącej objawów chorobowych z uwagi na sprzeczności między rozpoznaniem medycznym, a opinią Instytutu Medycyny Pracy w Ł.,

b) odmowę skierowania skarżącej na dodatkowe badania w wybranej jednostce orzeczniczej w S.,

c) pominięcia w ocenie dokumentacji złożonej przez skarżącą, która wskazuje na stwierdzone objawy schorzeń opisanych w wykazie chorób zawodowych oraz potwierdzającej stosowanie w pracy zawodowej materiałów zawierających sole złota i chloru przy stwierdzonej nadwrażliwości skarżącej na tiosiarczan złotawo-sodowy,

d) nie wykonania czynności dowodowych wynikających ze wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2004r. (II SA/Bk 209/04).

W motywach uzasadnienia skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy pomimo stwierdzonej u niej nadwrażliwości na tiosiarczan złotawo-sodowy będący antygenem złota, służącym do wykrywania alergii na złoto uznał, iż u skarżącej nie zostały stwierdzone schorzenia, które można uznać za objawy choroby zawodowej. Z taką decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, jak i jej uzasadnieniem nie można się zgodzić. Należy przy tym podnieść, iż organ II instancji z naruszeniem art. 139 kpa uchylił decyzję organu I instancji i orzekł na niekorzyść strony odwołującej, przez co doszło do oczywistego naruszenia zasady reformationis in peius.

Natomiast merytoryczne stanowisko organu odwoławczego wynika z braku wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2004r. (sygn. akt II SA/Bk 209/04), gdzie zostało jednoznacznie stwierdzone, że należy zlecić wykonanie opinii, co do alergii skarżącej, dokonać oceny choroby rwy ramiennej barku prawego oraz zaktualizować orzeczenia lekarskie z uwagi na upływ czasu od wydania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z 2003r. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu są wiążące dla organu administracyjnego.

Organy administracji pominęły ponadto wnioski i oświadczenia skarżącej, która w licznych pismach przedstawiała argumentację wskazującą na występujące objawy alergii, w tym na sole złota wraz z dowodami potwierdzającymi kontakt z tymi alergenami w wyniku stosowania materiałów dentystycznych, w których one występują. Z tego też względu skarżąca zawnioskowała o przeprowadzenie badań w Instytucie Medycyny Pracy w S., powołując konkretne zarzuty wobec stanowiska zajętego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Wniosek skarżącej został oddalony z naruszeniem art. 78 § 1 kpa. Pismo z dnia [...] marca 2006r. Kliniki Chorób Zawodowych IMP w Ł. nie spełnia wymogów stawianych opinii w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej w § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, w szczególności, że nadal odwołuje się do wyników badań z 2002r. i 2005r., które nie obejmowały wszystkich alergenów. W szczególności pominięto konieczność wyjaśnienia etiologii astmy oskrzelowej opisanej w Kliniki Chorób Wewnętrznych Pneumologii i Alergologii WIM CSK MON w W., potwierdzającej dodatnią próbę histaminową. Nie wyjaśniono przyczyn występowania tego zjawiska. Nadal nie odniesiono się do uczulenia skarżącej na stopy złota.

Z powyższych względów zdaniem skarżącej nie sposób przyjąć, by w toku postępowania administracyjnego rzetelnie odniesiono się do objawów schorzeń wskazanych przez skarżącą. W tych okolicznościach skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, bądź też uchylenie zaskarżonej decyzji w obu instancjach ze wskazaniem dalszego prowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważeń podnieść należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może też powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (vide: wyrok NSA z 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna, o której mowa w powołanym wyżej przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu związany jest ustaleniami prawnymi i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt II SA/Bk 2009/04, w uzasadnieniu którego wskazano na potrzebę przeprowadzenia opinii uzupełniającej przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi lub zasięgnięcie opinii innej placówki naukowo – badawczej z uwagi na kontrowersyjność materiału dowodowego w części dotyczącej alergii skarżącej na tiosiarczan złotowo – sodowy, jak też dwuchromian potasu i siarczan neomycyny, odniesienia się do podnoszonej przez skarżącą kwestii leczenia się z powodu rwy ramiennej barku prawego oraz zaktualizowania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z 2003r.

Jak wynika z akt sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. P. zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o przeprowadzenie dodatkowych konsultacji, ponowne przeanalizowanie dokumentacji (łącznie z nowymi dowodami złożonymi przez stronę), dokonanie oceny zdrowia i wydanie stosownych opinii.

W odpowiedzi na powyższe - Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w wyniku powtórnej analizy dokumentacji dotyczącej schorzeń układu oddechowego i skóry skarżącej, w tym z uwzględnieniem nowych dowodów złożonych przez nią stwierdziła, iż przedstawione dokumenty nie wnoszą nic nowego do postępowania diagnostyczno – orzeczniczego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej układu oddechowego i skóry o podłożu alergicznym, a jedynie potwierdzają rozpoznanie przewlekłego nieżytu oskrzeli - pismo z dnia [...] stycznia 2005r.

Ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżąca przedstawiła organowi pierwszej instancji nowe dowody w sprawie, organ powtórnie zwrócił się do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o wypowiedzenia się w tej kwestii. W odpowiedzi na powyższe powtórzono, iż analiza nowych dokumentów przedstawionych przez L. K. - nie wnosi nic nowego do sprawy, jak również nie daje podstaw do weryfikacji dotychczasowego orzecznictwa. Istotne jest również, iż analiza uzupełniająca zawarta w tym piśmie wskazuje, iż rozpoznanie u skarżącej astmy oskrzelowej przez Wojskowy Instytut Medycyny w W. zostało oparte wyłącznie na podstawie wywiadu, potwierdzającego jedynie dodatnią próbę prowokacyjną z histaminą, która zgodnie z opinią biegłego nie jest swoista dla astmy oskrzelowej i potwierdza jedynie nadreaktywność drzewa oskrzelowego, która występuje także przy innych jednostkach chorobowych, a ponadto może występować także u ludzi zdrowych. Poza tym zauważono, iż żadna z placówek medycznych, która wydała przedłożone dokumenty nie jest upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych (pismo z dnia [...] marca 2005r.)

Wbrew twierdzeniom skarżącej organ I instancji stosownie do wspomnianego wyroku zwrócił się z prośbą do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o wyjaśnienie rozbieżności między wynikami testów przeprowadzonych przez Klinikę Alergologii i Chorób Wewnętrznych AMB z dnia [...] lipca 2003r., które wykazały dodatni odczyn na siarczan neomycyny i dwuchromian potasu, a ujemnymi wynikami testów wykonanymi w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., jednocześnie sugerując rozważenie możliwości skierowania skarżącej na ponowne badania w Instytucie Medycyny w Ł. lub innej jednostce naukowo – badawczej.

W tym celu na wniosek P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Bi. skarżąca w dniach [...] października 2005r. była hospitalizowana w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł., gdzie ponownie przeprowadzono testy naskórkowe z siarczanem neomycyny, dwuchromianem potasu oraz jak wynika z akt sprawy zgodnie z sugestią skarżącej – także tiosiarczanem sodu. Wszystkie wyżej wymienione testy, jak również diagnostyka w kierunku alergii na lateks gumy naturalnej występujący w rękawiczkach ochronnych dały wynik ujemny. Badania zaś dermatologiczne nie stwierdziły zmian chorobowych skóry, pomimo iż skarżąca w tym okresie była czynna zawodowo. Także badania przeprowadzone w kierunku choroby zawodowej układu oddechowego nie wykazały klinicznych i pirometrycznych cech obturacji oskrzeli. Wykonana diagnostyka alergologiczna z potencjalnymi alergenami środowiska pracy stomatologa nie dały nieprawidłowych wyników badań czynnościowych układu oddechowego, w tym nie stwierdzono nadreaktywności oskrzeli, a czterokrotnie wykonane swoiste próby prowokacyjne z alergenami środowiska pracy skarżącej dały wynik ujemny. Zgodnie z opinią Instytutu Medycyny Pracy w Ł. badania w kierunku alergii kontaktowej zostały wykonane w myśl zaleceń najpoważniejszego w tej mierze ciała opiniodawczego - Międzynarodowej Grupy Badającej Wyprysk Kontaktowy z użyciem posiadających międzynarodową akceptację odczynników firmy Chemotechnique Sz.

W tych uwarunkowaniach nie budzi wątpliwości wydane w dniu [...] października 2005r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby z ustaleniem klinicznym: obserwacja w kierunku choroby zawodowej układu oddechowego i skóry negatywna. Powyższe ustalenia znajdują bowiem odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.

Dodatkowo ustosunkowując się do zarzutu skarżącej o nieuwzględnieniu w orzeczeniu dodatniego testu na tiosiarczan złotowo – sodowy Klinika Chorób Zawodowych IMP w Ł. w piśmie z dnia [...] marca 2006r. szczegółowo wyjaśniła, iż podczas wielokrotnych obserwacji klinicznych skarżącej, zarówno w trakcie hospitalizacji, jak i badań ambulatoryjnych, nie zaobserwowano u niej zmian skórnych o charakterze wyprysku alergicznego kontaktowego, mimo iż badana jest cały czas czynna zawodowo. W związku z powyższym uznano, iż dalsze rozpatrywanie sprawy w kierunku zawodowej etiologii choroby skóry jest za niezasadne. Podobnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r. dotyczącym wytłumaczenia rozbieżności wynikach testów przeprowadzonych w Instytucie a dostarczonych przez skarżącą informacji o stwierdzeniu: "dodatniego" odczynu na związki chromu u L. K. szczegółowo wyjaśniono, iż informacja ta nie wpływa na wcześniejszą decyzję. Ustosunkowując się zaś do przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia wystawionego przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Przychodnię Przykliniczną oraz Specjalistyczny Gabinet Internistyczno - Alergologiczny wskazano, iż nie wpływają ono na zmianę wcześniejszych orzeczeń o braku podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii zgłaszanych dolegliwości ze strony układu oddechowego, podkreślając, iż wskazane zaświadczenia podają jedynie subiektywne dolegliwości pacjentki. Natomiast wykonane badania oraz liczne próby prowokacyjne nie potwierdziły obecności klinicznych i spirometrycznych cech obturacji dróg oddechowych upoważniających do rozpoznania astmy oskrzelowej zawodowej. Stąd przedstawione nowe dowody w żaden sposób nie wpływają na zmianę orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry i układu oddechowego, a w konsekwencji dalsze rozpatrywanie sprawy w kierunku zawodowej etiologii w/w jednostek nie znajdują uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż powyższe rozpoznania nie wystarczają do uznania u skarżącej wystąpienia choroby zawodowej. Stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeśli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wbrew zarzutowi skargi przepis ten nie został naruszony przez organy obu instancji. Rozpoznane bowiem u skarżącej jednostki chorobowe ponad wszelką wątpliwość nie są umieszczone w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a który uznawany jest za wykaz zamknięty.

W tym miejscu podkreślić należy, iż rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983r. przewidywało ściśle określoną procedurę w przypadku wszczęcia postępowania z uwagi na podejrzenie choroby zawodowej pracownika. Zgodnie z wolą ustawodawcy rozpoznanie chorób zawodowych zostało powierzone w § 7 ust. 1 – 3 właściwym jednostkom, które wydają orzeczenia na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzanych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Jeśli pracownik nie zgadzał się z orzeczeniem lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mógł wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo – badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych – również przez akademię medyczną (§ 9 ust. 1 rozporządzenia).

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie wszystkie wskazane powyżej reguły zostały spełnione. W sprawie orzekały dwie jednostki właściwe do wydania orzeczenia lekarskiego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej: Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy w B., a po przeprowadzeniu ponownego badania Instytut Medycyny Pracy w Ł. Obie wskazane wyżej jednostki wypowiedziały się negatywnie odnośnie istnienia podstaw do rozpoznania u L. K. choroby zawodowej w postaci choroby alergicznej skóry i układu oddechowego, to jest choroby wymienionej w pkt 3 i 10 wykazu. Wymienione orzeczenia lekarskie są prawidłowe, rzetelne i obiektywne. Wydane zostały na podstawie analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej, dwukrotnej obserwacji klinicznej i wyniku szeregu wykonanych badań. Uzasadnienia orzeczeń są pełne i zawierają argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiału dowodowego. Ponadto w ocenie Sądu akta sprawy nie wskazuje złej woli w działaniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w stosunku do skarżącej, jak również jednostki orzeczniczej I stopnia kierującej ją do tego właśnie Instytutu. Stąd oddalenie jej wniosku o przeprowadzenie badań w Instytucie Medycyny Pracy w S. nie jest równoznaczne z naruszeniem przez organ art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 9 rozporządzenia.

W tym miejscu godzi się zauważyć, iż ustalenia w przedmiocie chorób zawodowych zgodnie z wolą ustawodawcy następują wyłącznie w oparciu o ocenę właściwych jednostek organizacyjnych określonych w rozporządzeniu, a to ze względu na świadomość posiadania przez nie dużej wiedzy i doświadczenia przy rozpoznawaniu chorób zawodowych. Tym samym ani dokumenty dołączone do skargi przez L. K. nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie legalności decyzji, ani tym bardziej na ocenę tą nie mogło mieć wpływu jej subiektywne przekonanie. Zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych orzeczenia lekarskie wydane w niniejszej sprawie były wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i musiały prowadzić do wydania decyzji negatywnej (vide wyrok NSA z 24.05.2001r. w sprawie sygn. akt 1801/00, Lex 77663 oraz wyrok NSA z dnia 23.07.2003r. w sprawie sygn. akt I SA 108/03, Lex nr 160259).

Zdaniem Sądu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie naruszono również przepisów proceduralnych. Skarżąca brała czynny udział w toczącym się postępowaniu zarówno przed organami administracyjnymi jak i jednostkami orzeczniczymi. W toku postępowania była zawiadamiana o jego przebiegu, mogła składać dowody w sprawie lub żądać ich przeprowadzenia, została również zawiadomiona o zakończeniu prowadzonego postępowania. Jak wynika z akt sprawy strona wielokrotnie korzystała z tego prawa kierując bardzo liczne uwagi i wnioski dotyczące treści orzeczeń lekarskich. Wszystkie one były przesyłane do właściwych jednostek orzeczniczych, które zawsze odnosiły się do tych uwag i wniosków w pismach, w których każdorazowo podtrzymywały swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu, informując, iż nie znajdują podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowo i choroby alergicznej skóry. Z wydanych orzeczeń bezspornie wynika, iż przy sporządzaniu opinii brane były pod uwagę wszystkie przedstawione przez stronę dokumenty medyczne – wnoszone w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz przeprowadzone dochodzenia epidemiologiczne. Dla wyjaśnienia istotności zagrożeń zawodowych dla układu oddechowego oraz choroby alergicznej skóry skarżącej podczas zatrudnienia organy dołożyły wszelkich starań, szczegółowo odnosząc się do tej problematyki. Należy jednak podkreślić, iż biegli - tj. jednostki orzecznicze - przeprowadzają ocenę wyłącznie pod kątem czy istniejąca choroba ma charakter zawodowy, co oznacza brak konieczności szukania jej innych przyczyn. Stąd, jeśli stwierdzono brak jej zawodowego podłoża, to nie jest istotne dla tego postępowania ustalanie innych niezwiązanych z nim aspektów. Na zaistnienie tych okoliczności w niniejszej sprawie wielokrotnie wskazali biegli, powyższe jednak ponad wszelką wątpliwość nie może być odczytywane jako nie wyjaśnienie wszystkich kwestii związanych ze wskazywanymi przez skarżącą objawów schorzeń.

Zgodzić się również należy z organu odwoławczym, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. P. prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w szczególności postępowanie wyjaśniające, natomiast pominął treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115), według którego postępowanie winno odbyć się w oparciu o przepisy dotychczas obowiązujące, to jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż stan faktyczny i prawny sprawy jest jednoznaczny, a zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z uwagi na przytoczenie błędnej podstawy prawnej należało zmienić decyzję w taki sposób, aby odpowiadała wymogom z art. 107 kpa - w tym przypadku poprzez przytoczenie prawidłowej podstawy prawnej, co też organ II instancji prawidłowo uczynił. Sąd nie dopatrzył się przy tym rażącego naruszenia prawa skutkującego potrzebą stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W szczególności przy wydawaniu rozstrzygnięcia kasacyjnego organ nie naruszył art. 139 kpa zawierającego zakaz reformationis in pius, to jest wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej. Sytuacja skarżącej w wyniku podjętej decyzji w drugiej instancji nie uległa bowiem zmianie. W obu przypadkach wydane rozstrzygnięcia stanowiły o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej wymienionej w pkt 3 i 10 wykazu chorób zawodowych.

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż przeprowadzona analiza postępowania organu, który wydał obecnie zaskarżoną decyzję wskazuje, iż organy inspekcji sanitarnej zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 lipca 2004r. i szczegółowo wyjaśniły okoliczności w nim wskazane. Podstawą rozstrzygnięcia stanowiło aktualne orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] października 2005r., odnośnie kwestii choroby zawodowej związanej z dolegliwościami rwy ramiennej prawnego barku, organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły w tej sprawie samodzielne postępowanie i wydały odrębne rozstrzygnięcia, które obecnie są przedmiotem kontroli tutejszego Sądu – sprawa o sygn. II SA/Bk 731/06. Organy wyjaśniły również w sposób jednoznaczny istotne okoliczności sprawy dotyczące oceny stwierdzonych u skarżącej objawów chorobowych z uwagi na sprzeczności między rozpoznaniem medycznym, a opinią Instytutu Medycyny Pracy w Ł.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie stwierdzając naruszenia prawa dającego podstawę do uwzględnienia skargi, orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).-