Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1328/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 27 ust. 4, art. 27 ust. 5 pkt 2, art. 32
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Ewidencja, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, winna zawierać m.in. kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny.

Oznacza to, że wprowadzenie do tej ewidencji podatku ujętego w rachunku uproszczonym spowodowało naruszenie wspomnianego obowiązku, w zakresie dotyczącym określenia wysokości podatku naliczonego.

TEZY

Ewidencja, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, winna zawierać m.in. kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny.

Oznacza to, że wprowadzenie do tej ewidencji podatku ujętego w rachunku uproszczonym spowodowało naruszenie wspomnianego obowiązku, w zakresie dotyczącym określenia wysokości podatku naliczonego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przywołać regulację prawną zawartą w art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Przepis ten, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do rozpatrywanego stanu faktycznego, stanowił, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane rachunkiem uproszczonym, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 14 ust. 5, albo fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32. Jego treść nie pozostawiała wątpliwości co do tego, że tylko w przypadku udokumentowania nabycia fakturą odpowiadającą wymaganiom zawartym w art. 32 ustawy, podatnikowi służyło prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z tej faktury. Był to więc, i jest nadal, wyjątek od reguły wyrażonej w art. 19 ust. 1 tej ustawy, w myśl której podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabywaniu towarów i usług.

W świetle dotychczasowych spostrzeżeń nie budzi zatem wątpliwości, że w przypadku posłużenia się przez podatnika fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług, nie mógł on obniżyć podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Taki stan rzeczy miał zaś miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z zebranego w niej materiału wynika bowiem, że skarżący dokonywał odliczenia podatku naliczonego na podstawie rachunków uproszczonych. Okoliczności tej skarżący zresztą nie kwestionował /por. treść pkt 1 skargi/. Twierdził natomiast, że stwierdzenie tego stanu rzeczy nie uprawniało organów do zastosowania sankcji, o której mowa w cytowanym wyżej art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w jego brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 1994, którego części dotyczy zaskarżona decyzja.

Rozpatrując to zagadnienie należy w pierwszej kolejności przywołać przepis art. 27 ust. 4 tej ustawy, pozostaje on bowiem w ścisłym związku z regulacją dotyczącą sankcji, a zatem stanowi on bowiem dogodny punkt wyjścia dla oceny zarzutów skarżącego. Stosownie do jego treści, podatnicy, z pewnymi wyjątkami, które ze względu na ustalony stan faktyczny można pominąć, są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzania deklaracji podatkowej. Przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do rozpatrywanego stanu faktycznego, stanowił zaś z kolei, iż w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązki, o których mowa w art. 27 ust. 4 dotyczące określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, kwotę podatku naliczonego zmniejsza się o kwotę trzykrotności tego zawyżenia. Z łącznego brzmienia cytowanych przepisów wynikało zatem, że sięgnięcie do sankcji, o której mowa w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy winno nastąpić m.in. w przypadkach, w których doszło do naruszenia obowiązków ewidencyjnych, o których mowa w art. 27 ust. 4, polegającego na wadliwym określeniu podatku naliczonego.

W świetle przywołanej regulacji prawnej nie można zatem podzielić poglądu skarżącego co do braku możliwości zastosowania w rozpatrywanym przypadku sankcji uregulowanej w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy. Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika bowiem, że ewidencja, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy winna zawierać m.in. kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Oznacza to zaś, że wprowadzenie do tej ewidencji podatku ujętego w rachunku uproszczonym spowodowało naruszenie ostatnio wspomnianego obowiązku, w zakresie dotyczącym określenia wysokości podatku naliczonego. W świetle bowiem art. 19 ust. 2 ustawy, w związku z powołanym wyżej art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a", podatek z rachunku uproszczonego nie jest podatkiem naliczonym, a tylko ten ostatni winien być wykazany w prowadzonej ewidencji. Skutkiem tego stanu rzeczy było także, co w sprawie ma zasadnicze znaczenie, zawyżenie wysokości podatku naliczonego. Skoro zaś tak, to w pełni zasadne było zastosowanie sankcji, o której mowa w art. 27 ust. 5 pkt 2. Sankcja ta ma bowiem charakter obligatoryjny, co oznacza, że jej stosowanie nie jest uzależnione od uznania organu podatkowego /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Kr 162/95 - nie publ./.

W sumie zatem organom podatkowym nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a zaskarżoną decyzję ocenić należy jako zgodną z obowiązującą w tym zakresie regulacją prawną. Skoro zaś tak, to skargę podatnika, jako nieuzasadnioną, należało oddalić. Mając to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.