Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1601/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 678 par. 1, art. 694
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Zgodnie z art. 678 par. 1 Kc, który ma odpowiednie zastosowanie także do umowy dzierżawy /art. 694 Kc/ w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.

TEZY

Zgodnie z art. 678 par. 1 Kc, który ma odpowiednie zastosowanie także do umowy dzierżawy /art. 694 Kc/ w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. Przedsiębiorstwa Budowlanego "P." Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 12 maja 2000 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 1998 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2000 r. (...) Izba Skarbowa w O., powołując się na art. 220 par. 2 i art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania W. Przedsiębiorstwa Budowlanego "P." Sp. z o.o. od decyzji inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 8 lutego 2000 r. (...), którą określono:

1/ zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 1998 r. w kwocie (...), w tym zaległość w kwocie (...),

2/ odsetki za zwłokę od ww. zaległości do dnia 8 lutego 2000 r. w kwocie (...),

oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 1998 r. w kwocie (...)

utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, że podatnik zaniżył w złożonych deklaracjach podatkowych za ww. miesiące podatek należny poprzez zaniżenie obrotów z tytułu dzierżawy majątku trwałego.

Majątek ten podatnik otrzymał na podstawie aktu notarialnego z dnia 6 czerwca 1998 r. W. Przedsiębiorstwo Budowlane SA w O. dokonało nim przeniesienia na rzecz strony prawa użytkowania wieczystego działek gruntu i własności budynków, budowli, maszyn i urządzeń położonych w bazach w O. oraz w K. - jako pokrycie aportem /oraz częściowo gotówką/ 15.400 udziałów tj. 86,5 procent całości udziałów w spółce "P." Następnie w dniu 25 sierpnia 1998 r. zawarło umowę dzierżawy z mocą od 4 czerwca tegoż roku, na podstawie której wydzierżawiło od podatnika wniesione uprzednio aportem nieruchomości znajdujące się w O. za łączną kwotę 30.500 zł miesięcznie plus podatek VAT. Nieruchomości te zarówno przed wniesieniem aportem do "P.", jak i później były podnajmowane, w większości tym samym podmiotom. Umowy najmu nie zostały wypowiedziane przed wniesieniem aportu.

Wobec powyższego organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo, w ocenie organu odwoławczego, uznał, że w świetle art. 678 Kc w związku z art. 694 Kc, obroty które uzyskało W. Przedsiębiorstwo Budowlane z tytułu wynajmowania wydzierżawionych nieruchomości były obrotami podatnika z tytułu sprzedaży usług najmu. Wstąpił on bowiem w stosunek najmu w miejsce zbywcy.

Powyższe ustalenia dały podstawę do określenia kwot zobowiązań podatkowych w wysokościach innych niż wynikające z deklaracji podatkowych, mając na względzie przepisy art. 2, art. 15 ust. 1, art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy był fakt wydzierżawienia przez podatnika nabytego majątku jego zbywcy, jak również treść umowy dzierżawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję podatnik zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 15 i art. 27 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i art. 678 Kc i wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z powodu jej niezgodności z prawem oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Podkreślił, podobnie jak w skardze dot. decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych /III SA 2059/00/, że brak było podstaw do uznania, że umowa dzierżawy została zawarta po to aby uchylać się od płacenia podatków. Była ona zgodna z prawem i zasadą swobody umów oraz uprawniała dzierżawcę do poddzierżawiania przedmiotu dzierżawy. Ponosił on też koszty utrzymania nieruchomości i ryzyko związane z otrzymywaniem czynszu od kilkunastu najemców. Sytuacja stwierdzona w toku kontroli, iż przychód dzierżawcy z wynajmowania nieruchomości był wyższy od przychodu skarżącego z tytułu dzierżawy w każdym czasie może się zmienić.

Z tego względu przy wzięciu pod uwagę obowiązków dzierżawcy wynikających z umowy dzierżawy i jego kosztów brak było podstaw do przyjęcia, że obrotem podatnika są przychody W. Przedsiębiorstwa Budowlanego jako "dzierżawcy" i zastosowanie konstrukcji art. 678 Kc oraz art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, jako podstawy wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stan faktyczny ustalony w toku postępowania podatkowego w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący stał się na mocy aktu notarialnego z dnia 6 czerwca 1998 r. użytkownikiem wieczystym i właścicielem majątku, który był w części wydzierżawiany przez zbywcę osobom trzecim. Zgodnie z art. 678 par. 1 Kc, który ma odpowiednie zastosowanie także do umowy dzierżawy /art. 694 Kc/ w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.

Organy podatkowe zasadnie więc przyjęły, mając na względzie powyższe przepisy, że obrót uzyskany przez dzierżawcę z tytułu poddzierżawy części majątku jest obrotem nowego właściciela, którym jest skarżąca Spółka. Zawarte bowiem wcześniej przez W. Przedsiębiorstwo Budowlane SA umowy najmu, przed wniesieniem majątku aportem do "P." Sp. z o.o., nie zostały wypowiedziane. Nie budziło więc wątpliwości, że "P." wstąpił w stosunek najmu w miejsce zbywcy. Sąd stoi na stanowisku przedstawionym również w uzasadnieniu wyroku, dotyczącego tego samego podatnika, (...), że fakt, iż istniały wcześniejsze umowy najmu pomiędzy zbywcą a osobami trzecimi i że zbywca wydzierżawił majątek od nabywcy, który godził się na jego poddzierżawianie, wobec braku wypowiedzenia zawartych przed przeniesieniem własności umów najmu nie wyłączał stosowania art. 678 par. 1 Kc.

Z powyższych względów Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ją oddalił.