Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2138/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 154 poz 958
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz  o zmianie niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Dybowski Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych B. M. oraz W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1887/08 w sprawie ze skarg W. G., W. T. i B. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1887/08, po rozpoznaniu skarg W. G., W. T. i B. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi, skargi oddalił.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], na podstawie art.2 ust.1, art.7 ust.1, art.17 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz.721 ze zm. powoływana dalej w treści niniejszego uzasadnienia jako "u.szczeg.inw.dr." lub "ustawa o szczególnych zasadach") ustalił, po rozpatrzeniu wniosku Miasta Stołecznego Warszawy Zarządu Dróg Miejskich złożonego w dniu 12 lutego 2008 r., uzupełnionego w dniu 25 marca 2008 r., lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na budowie ul. Powstańców Śląskich na odcinku ul.Połczyńska-ul. Sternicza na terenie działek nr ew. 191/9, 189/11, 189/12, 189/3, 189/2, 158/2, 189/9, 189/8, 189/10, 113/1, 189/7, 189/6, 189/5, 189/4 z obrębu 6-12-14 mieszących się w Dzielnicy Bemowo w Warszawie. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 18 września 2008 r., nr WI.I.BK/7144-BEM/24/08, po rozpatrzeniu odwołań W. G. oraz W. T. i B. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r.

Inwestor złożył wniosek zgodnie z art.5 ust.1 u.szczeg.inw.dr. przedstawiając mapę miasta wykonaną w skali 1:500 z wrysowanymi liniami rozgraniczającymi, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, opracowanie określające zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu oraz opinię Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak: [...] pozytywnie opiniującego materiały do wniosku o uzyskanie "decyzji o ustalenie lokalizacji drogi" dla inwestycji polegającej na przebudowie ul. Powstańców Śląskich na odcinku od ul. Połczyńskiej do ul. Sterniczej a także wskazując, iż wniosek o ustalenie lokalizacji drogi nie przewiduje podziału działek.

Organ wskazał, że decyzja jest zgodna z art.7 ust.1 u.szczeg.inw.dr. i uwzględnia warunki wynikające z aktów prawnych. Organ I.instancji zaznaczył, iż "Niniejszą decyzją nie zatwierdza się projektu podziału nieruchomości. Wskazane we wniosku działki ewidencyjne w całości zostają przeznaczone pod budowę drogi" (art.7 ust.1 pkt 5 u.szczeg.inw.dr.). Z akt administracyjnych wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w Warszawie w Dzielnicy Bemowo przy ul. [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka ew. nr 158 w obrębie [...], w wyniku którego powstały działki o nr ew. 158/1 i 158/2. Odnośnie zaś warunków dóbr kultury jednoznacznie wskazano, iż obszar inwestycji nie graniczy z terenami objętymi przepisami odrębnymi z zakresu ochrony dóbr kultury.

Przedstawiona w odwołaniach argumentacja nie dotyczy postępowania prowadzonego w niniejszym stadium, bowiem zarzuty dotyczące braku zabezpieczenia budynku odwołujących się przed szkodliwym hałasem czy drganiami, czy wzięcie przez organ I instancji pod uwagę ekspertyzy techniczno-budowlanej, powinny być rozpatrzone na etapie postępowania wszczętego z wniosku o pozwolenie na budowę planowanej inwestycji.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. wnieśli W. G., W. T. i B. M.

W. G. w swojej skardze wskazał, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nie dotyczy nowej inwestycji, ma jedynie posłużyć zakończeniu inwestycji z 1987 r. z wykorzystaniem obecnie obowiązujących przepisów. Działania zmierzające do zakończenia budowy ul. Powstańców Śląskich powinny być podejmowane na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Niedopuszczalne jest, by w odniesieniu do tej samej inwestycji wydane zostały dwie decyzje, jedna w 1987 r., druga w 2008 r. Skarżący zarzucił nieważność decyzji z dnia 28 lipca 2008 r., gdyż zgodnie z art.5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 220, poz.1601) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Podniósł, że zaskarżoną decyzją zostaje pozbawiony dostępu do drogi publicznej, skazany zostaje na uciążliwości związane z hałasem, wibracjami. Decyzja ta stwarza zagrożenie pogorszenia stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Pozostała część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Organy nie podjęły działań mających na celu zgromadzenie całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy.

W. T. oraz B. M. w jednobrzmiących skargach, jak również skarżący W. G. w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. jednobrzmiącym z treścią powyższych skarg, stanowiącym uzupełnienie jego skargi, zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art.2 ust.2, art.6, art.7 ust.1 pkt 4 i 5 oraz art.12 ust.1 i 2 u.szczeg.inw.dr..

Ponadto zarzucili naruszenie art.5 ust.1 pkt 1 lit. a, c, d, e oraz pkt 4 Prawa budowlanego, § 11 ust.1 i 2 oraz § 12 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzucili także naruszenie art.93 ust.2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, § 24 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich wzajemne usytuowanie z drogami publicznymi. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów § 174, § 175, § 176, § 177, § 178, § 179, § 180 i § 182 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

W toku postępowania sądowego skarżący wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2009 r., IV SA/Wa 1252/08, w przedmiocie unieważnienia uchwały nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] września 2002 r. w części dotyczącej podziału działki nr 158 na dwie działki o nr 158/1 i 158/2 oraz do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie I OSK 1338/09 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2009 r., I SA/Wa 1164/08, oddalającego skargę B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie sygn. [...] z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...].

Uczestnik postępowania Miasto Stołeczne Warszawa - Zarząd Dróg Miejskich na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. wniósł o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., IV SA/Wa 1887/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi W. G., W. T. i B.M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r., nr [...].

Sąd wskazał, że decyzje wydane zostały na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymana w mocy zaskarżaną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. odpowiada prawu i zawiera wszystkie elementy wymagane ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W sprawach dotyczących lokalizacji dróg w oparciu o przepisy ustawy o szczególnych zasadach nie stosuje się przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (art.10 u.szczeg.inw.dr.).

Wniosek Miasta Stołecznego Warszawy Zarządu Dróg Miejskich z dnia 12 lutego 2008 r., uzupełniony pismem z dnia 25 marca 2008 r., w sprawie budowy ul. Powstańców Śląskich na odcinku ul. Połczyńska - ul. Sternicza na terenie Dzielnicy Bemowo w Warszawie dotyczy nowej inwestycji. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1987 r. Zastępca Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola ustalił lokalizację inwestycji ul. Powstańców Śląskich na odcinku ul. Połczyńska - ul. Górczewska. Zgodnie z zapisem zawartym w tej decyzji traci ona ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do gruntu lub w terminie trzech lat nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Inwestor na skutek tej decyzji nie uzyskał prawa do gruntu w zakresie całej lub części działki nr 158, która stanowiła współwłasność skarżących. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 1999 r., IV SA 2403/97, wynika, że inwestor Wojewódzka Dyrekcja Dróg Miejskich w Warszawie z wnioskiem o pozwolenie na budowę wystąpił dopiero w dniu 30 kwietnia 1992 r., a więc po upływie ważności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1987 r. Skoro decyzja ta, zgodnie z jej zapisami, utraciła ważność, to ustalenia w niej zawarte przestały obowiązywać i nie ma dwóch decyzji dotyczących tej samej inwestycji.

Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nie zawiera zapisu o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, o którym mowa w art.12 ust.1 ustawy o szczególnych zasadach (art.7 ust.1 pkt 5 u.szczeg.inw.dr.). Nieruchomości, w tym działka nr ew. 158/2 stanowiąca współwłasność skarżących, objęte decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi, w całości znalazły się w liniach rozgraniczających teren ustalonych tą decyzją.

Projekt podziału nieruchomości, położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka ewidencyjna nr 158 w obrębie 6-12-14, został zatwierdzony decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]. W wyniku tego podziału powstały działki: nr 158/1 o powierzchni 531 m2 i nr 158/2 o powierzchni 396 m2. Decyzja ta w trybie administracyjnym jest ostateczna.

Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości (art.12 ust.3 u.szczeg.inw.dr.). Nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren stają się z mocy prawa w odniesieniu do dróg powiatowych własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji (art.12 ust.4 u.szczeg.inw.dr.).

Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. zawiera zapis odnoszący się do wymagań dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich (art.7 ust.1 pkt 4 u.szczeg.inw.dr.). Zarzuty skarżących dotyczące uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje, związane z zagrożeniem pogorszenia stanu technicznego budynku mieszkalnego mogą być brane pod uwagę dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę planowanej inwestycji.

Decyzja organu I instancji nie dokonała podziału działki nr ew. 158. Podział ten został dokonany decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Wydzielone w wyniku tego podziału działki nr 158/1 i nr 158/2, jak wynika z zapisu tej decyzji posiadają bezpośredni dostęp do drogi publicznej.

Decyzja lokalizacyjna nie narusza art.93 ust.2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz.2603 ze zm.), gdyż przepisy te nie miały zastosowania przy jej wydawaniu.

Ustalony w art.2 ust.2 u.szczeg.inw.dr. 3 miesięczny termin ma charakter instrukcyjny, jego przekroczenie nie jest rażącym naruszeniem prawa i tym samym nie skutkuje nieważnością decyzji wydanej po upływie tego terminu.

Zaskarżone decyzje nie naruszają art.5 ust.1 pkt 1 lit. a, c, d, e oraz pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż przepisy te znajdą zastosowanie dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Również na etapie postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi nie znajduje zastosowania rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz.690 ze zm.). Rozporządzenie to dotyczy nowych budynków i ich usytuowania.

Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. nr 17, poz.62), zostało uchylone z dniem 2 kwietnia 1995 r., stąd bezzasadny jest zarzut naruszenia § 24 ust.1 i 2 tego aktu.

Sąd wskazał równocześnie, że zaskarżone decyzje nie naruszają art.6 u.szczeg.inw.dr., zgodnie z którym nie można uzależniać ustalenia lokalizacji drogi od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami, gdyż decyzja lokalizacyjna takich ustaleń nie zawiera.

Decyzja lokalizacyjna określa warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska (art.7 ust.1 pkt 3 u.szczeg.inw.dr.) precyzując, iż w celu ochrony środowiska przed uciążliwością drogi i ruchu drogowego stosuje się przy projektowaniu i wykonaniu drogi zasady i warunki określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie oraz w przepisach odrębnych i Polskich Normach. Przepisy § 174, § 175, § 176, § 177, § 178, § 179, § 180 i § 182 w/w rozporządzenia znajdą zastosowanie dopiero przy projektowaniu i wykonaniu drogi.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organom na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Ponadto Sąd podniósł, że nie uwzględnił wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowego uznając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art.125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie zależy od rozstrzygnięcia sprawy ze skargi B. M. i W. T. na uchwałę Rady Gminy Warszawa Bemowo z dnia 5 września 2002 r. nr XVIII/142/02 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również od rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt I OSK 1338/09 przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego zaskarżonych decyzji, dokonuje tej oceny w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania tych decyzji. W dacie wydania tych decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała i obowiązywała ostateczna decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. zatwierdzająca podział nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka ewidencyjna nr 158 w obrębie [...], na działki: nr 158/1 o powierzchni 531 m2 i nr 158/2 o powierzchni 396 m2. Jeżeli w wyniku toczących się postępowań sądowoadministracyjnych decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 listopada 2006 r. zostanie uchylona lub zmieniona, skarżącym będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. na podstawie art.145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyły B. M. i W.T.

B.M. w swojej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art.1 ust.2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych poprzez odmowę zawieszenia na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. postępowania sądowoadministracyjnego, w sytuacji w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien powstrzymać się od rozpoznania in meriti niniejszej sprawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi B. M. i B. T. na uchwałę Rady Gminy Warszawa Bemowo z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Bemowo w zakresie, w jakim dotyczy on ul. [...], jak również od rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, zarejestrowanej pod sygnaturą akt I OSK 1338/09, dotyczącej decyzji nr [...] z dnia [...].11.2006 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 158.

W. T. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art.3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 lit. a,b,c, art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a przez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji bądź jej unieważnienia pomimo, że decyzja o lokalizacji z dnia 28 lipca 2008 r. w dniu 18 września 2008 roku była trwale niewykonalna (art.156 § 1 pkt 5 k.p.a), a nadto przez pominięcie nowelizacji ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (t.j. Dz.U.08.193.1194 art.42 ust.1 i 2).

Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

- przepisów przejściowych zawartych w art.6 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 Nr 154 poz.958);

- art.11a ust.1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przez pominięcie faktu, że od dnia 10 września 2008 r. stosowne organy wydają jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie dwie odrębne o ustaleniu lokalizacji drogi i o pozwoleniu na budowę;

- art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach.

Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie w odpowiedzi na skargę kasacyjną B. M. wniósł o jej oddalenie, natomiast W. G. w swojej odpowiedzi na skargę kasacyjną B. M. poparł zawarte w niej zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlegał uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji nie wziął bowiem pod uwagę, że w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nie obowiązywały już przepisy rozdziału II ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Stosownie do art. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) uchylono rozdział 2 ustawy, zaś po rozdziale 2 dodano rozdział 2a. Tym samym od dnia wejścia w życie zmian tj. od dnia 10 września 2008 r. zlikwidowane zostało dwuetapowe postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych w zakresie budowy dróg publicznych. Na gruncie nowych przepisów nie wydaje się zatem ustawy o lokalizacji drogi i dopiero następnie o decyzji o pozwoleniu na budowę. Obie te decyzje zastępuje wydana przez wojewodę w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starostę w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Wobec powyższego zasadnym okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albowiem organ wydał decyzję w oparciu o uchylone z dniem 10 września 2008 r. przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie naruszony został przepis art.11a ust.1 ustawy o szczególnych zasadach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy w dniu wydawania decyzji przepisy ustawy przewidywały, że stosowne organy wydają jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie dwie odrębne o ustaleniu lokalizacji drogi i o pozwoleniu na budowę.

Ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) zawiera przepisy intertemporalne. Zgodnie z art. 6 ust. 2 dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe. Brzmienie tego przepisu należy wykładać w ten sposób, że przepisy dotychczasowe stosuje się jedynie wówczas, gdy decyzja ta posiada walor ostateczności. Z wykładnią taką koresponduje treść art. 42 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Co prawda odnosi się on do wskazań lokalizacyjnych jednak wskazuje on w sposób jednoznaczny na intencje ustawodawcy, który uznał, że postępowanie winno być prowadzone według dotychczasowych reguł jedynie wówczas, gdy została wydana decyzja ostateczna.

Przekonanie to wzmacnia wykładnia art. 43, a zwłaszcza jego ustępu 2 który wskazuje jednoznacznie, że dotychczasowe przepisy stosuje się wyłącznie do decyzji ostatecznych.

Tym samym postępowanie lokalizacyjne wieloetapowe może być kontynuowane według dotychczasowych zasad jedynie wówczas, gdy decyzja lokalizacyjna posiada walor ostateczności, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej B. M. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych poprzez odmowę zawieszenia na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że od wydanego na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania stronie stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. służyło zażalenie do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Z uprawnienia do wniesienia tego środka zaskarżenia skarżąca kasacyjnie nie skorzystała. Tymczasem w zaskarżonym wyroku z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1954/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozstrzygał wniosku o zawieszenie postępowania, a zatem nie mógł naruszyć zarzucanego w skardze kasacyjnej przepisu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku nie orzekł natomiast, co do wniosków pełnomocników skarżących, ustanowionych z urzędu w ramach przyznanej skarżącym pomocy prawnej, o zasądzenie kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., jako odnoszące się do kosztów postępowania między stronami, nie mają zastosowania do przyznania pełnomocnikom ustanowionym z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną należnego im od Skarbu Państwa, zaś stosownie do przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 p.p.s.a. orzekanie o przyznaniu takim pełnomocnikom wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy następuje w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, jako także w tym przedmiocie Sądzie pierwszej instancji.

Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.