Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3814/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1,6 i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: § 3 i 11 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1013
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib,  zasięgu działania i właściwości.
article: § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 90/20 w sprawie ze skargi T.P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 30 października 2019 r. nr 2162/O/2019 w przedmiocie zdolności do służby poza granicami państwa 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od T.P. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 90/20, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 30 października 2019 r. nr 2162/O/2019 w przedmiocie zdolności do służby poza granicami państwa, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia 30 października 2019 r. nr 2162/O/2019, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.), § 3 i 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.P. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako RWKL) z dnia 3 września 2019 r. nr 05242/3/19, wydanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] w dniu 4 kwietnia 2019 r. skierował T.P. do RWKL w [...] w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych z rozpoznaniem lekarskim: stan po leczeniu operacyjnym pourazowej [...]. Podstawę skierowania stanowił art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Do skierowania Dowódca dołączył informację o dotychczas wydanym orzeczeniu: CWKL w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2016 r. nr 2042/0/2016 r. – załącznik nr 1 grupa III – niezdolny do służby poza granicami państwa; odpis przebiegu służby wojskowej żołnierza zawodowego oraz informację o warunkach i przebiegu służby wojskowej, a także wywiad lekarski dnia 26 kwietnia 2019 r. przeprowadzony w ambulatorium Oddziału Zabezpieczenia Centrum Szkolenia Sił Połączonych Organizacji NATO w [...], zaświadczenie o badaniu psychologicznym z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 50/04/19 – brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia służby poza granicami państwa.

Po stawieniu się w RWKL w [...] w dniu 29 kwietnia 2019 r. – z orzekanym przeprowadzono wywiad lekarski, udzielono informacji o ochronie danych osobowych, po czym otrzymał skierowanie do wykonania badań lekarsko-specjalistycznych kandydatów do służby poza granicami państwa, które przeprowadzili lekarze specjaliści z [...]. Dokonano również badań ambulatoryjnych krwi i moczu, RTG klatki piersiowej, audiogram, EKG serca, badanie EKG metodą Holtera.

Do całości akt orzeczniczo-lekarskich dołączono również dokumentację orzeczniczo-lekarską związaną z wydawaniem orzeczenia uszczerbkowego przez RWKL w [...] z dnia 2 grudnia 2015r. nr [...] (w związku z wypadkiem z dnia 13 maja 2015 r. – podczas przenoszenia skrzyni transportowej na ćwiczeniach doznał [...] – protokół powypadkowy sporządzony przez Szefa Sztabu Generalnego nr 01.2015), a także w związku z pogorszeniem stanu zdrowia – orzeczeniem uszczerbkowym RWKL w [...] z dnia 21 marca 2019r. nr 01583/U/1 – na skierowanie Szefa WSzW w [...] (pogorszenie wynosi 0%).

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w oparciu o zgromadzoną dokumentację orzeczniczo-lekarską w dniu 17 maja 2019 r. wydała orzeczenie nr 02819/3/16, w którym rozpoznając schorzenie orzekanego: [...], orzekła, że to stwierdzone rozpoznanie powoduje: kategoria N zał. 1 grupa III – niezdolny do służby poza granicami państwa.

Na skutek wniesionego przez T.P. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawała Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, która orzeczeniem z dnia 15 lipca 2019 r. nr 1380/0/2019 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez RWKL w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazała na potrzebę wezwania badanego i przeprowadzenie diagnostyki [...] oraz wyjaśnienia, czy u badanego występuje [...] opisany przez lekarza POZ.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po ponownym przeanalizowaniu sprawy i przeprowadzeniu dodatkowej konsultacji [...], w dniu 3 września 2019 r. wydała orzeczenie nr 05242/3/19, w którym rozpoznała u orzekanego:

[...]

i orzekła, że rozpoznanie 1 powoduje : kategoria N zał. 1 grupa III – niezdolny do służby poza granicami państwa.

Na skutek wniesienia przez T.P. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawała Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, która powołanym na wstępie orzeczeniem utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu orzeczenia podała, że z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej wynika, że badany przebył operację [...] występują u niego zmiany [...]. Lekarz [...] badający orzekanego na zlecenie RWKL rozpoznał [...]. Należy więc wskazać, że orzekany przebył operację [...] i zapewne przed operacją występowały u niego dolegliwości [...], które nie ustępowały po leczeniu farmakologicznym i wymagały leczenia operacyjnego. Ponieważ w dacie orzekania orzekany nie zgłaszał dolegliwości bólowych, więc RWKL w rozpoznaniu wskazała, że [...] nie dają objawów podmiotowych, gdyż występuje u badanego długotrwała remisja. Natomiast u badanego występują objawy przedmiotowe pod postacią [...], w związku z powyższym badany wymaga oszczędzającego trybu życia, w tym ograniczenia nadmiernego wysiłku fizycznego oraz eliminacji gwałtownych ruchów a także unikanie zmiennych warunków klimatycznych, jak niskie temperatury czy duża wilgotność otoczenia. Ponieważ badany został przewidziany do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych, brak jest możliwości aby wszystkie powyższe wskazania zostały zachowane.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi T.P., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich przez lekarzy: [...] oraz badań specjalistycznych tj. rezonansu magnetycznego [...], co skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL w Warszawie z dnia 30 października 2019 r. nr 2162/O/2019 oraz poprzedzającego go orzeczenia RWKL w [...] z dnia 3 września 2019 r. nr 05242/3/19 – w części dotyczącej rozpoznań oraz określenia kategorii zdolności do służby poza granicami państwa. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty mające potwierdzić zasadność podniesionego zarzutu. W ocenie skarżącego, nieprzeprowadzenie przez CKWL w Warszawie podanych wyżej badań stanowiło naruszenie § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. W sprawie nie wyjaśniono bowiem

dlaczego skarżący, pomimo wykonywania przez niego bez przeszkód obowiązków służbowych w kraju oraz ćwiczeń poza granicami państwa, jest niezdolny do służby wojskowej poza granicami państwa.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi w sposób szczegółowy odniosła się do zarzutu skargi, wykazując jego niezasadność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku przedstawił regulacje dotyczące wojskowych komisji lekarskich zawarte w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wskazał, że kwestie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach szczegółowo reguluje powołane wcześniej rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r., wydane przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie delegacji ustawowej – art. 5 ust. 8 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, a w załączniku nr 7 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Do załącznika nr 7 do w/w rozporządzenia odsyła przepis § 24 ust. 2 cyt. rozporządzenia.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do CWKL (§ 22 ust. 1). CWKL rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2).

Sąd pierwszej instancji zauważył, iż w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter ograniczony i w zasadzie sprowadza się do badania prawidłowości postępowania orzeczniczego pod względem formalnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień sąd administracyjny kontroluje, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej. Reasumując, sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Skarżący został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej przez [...] w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, CWKL orzekająca w składzie trzech lekarzy działała zgodnie z właściwością (§ 23 ust. 1 w/w rozporządzenia). Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. U skarżącego stwierdzono [...]. W ocenie wojskowych komisji lekarskich obu instancji, powyższe schorzenie powoduje niemożność uznania T.P. za zdolnego do służby poza granicami państwa. CWKL zauważyła, że aktualnie badany nie zgłasza dolegliwości bólowych, a więc RWKL w rozpoznaniu wskazała, że [...] nie dają objawów podmiotowych, gdyż u badanego występuje długotrwała remisja. Natomiast u badanego występują objawy przedmiotowe pod postacią [...], w związku z powyższym badany wymaga oszczędzającego trybu życia, w tym ograniczenia nadmiernego wysiłku fizycznego oraz eliminacji gwałtownych ruchów a także unikanie zmiennych warunków klimatycznych, jak niskie temperatury czy duża wilgotność otoczenia. Zdaniem CWKL, z uwagi na fakt, że badany został przewidziany do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych, brak jest możliwości, aby powyższe wskazania były zachowane. Komisja drugiej instancji podkreśliła, że orzeczenie w przedmiocie zdolności wyżej wymienionego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa zostało poprzedzone badaniami i ich szczegółową analizą.

Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu skargi stwierdził, że w sprawie nie dopatrzył się naruszenia przez CWKL § 23 ust. 2 – rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowych badań przez lekarzy: [...] oraz niewykonania rezonansu magnetycznego [...], w wyniku czego nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgromadzona w sprawie obszerna dokumentacja medyczna była wystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia. Zgodnie z wydanymi przez CWKL w orzeczeniu z dnia 15 lipca 2019 r. zaleceniami zostały przeprowadzone przez RWKL w [...] konsultacje: neurologiczna i kardiologiczna, które pozwoliły ustalić rozpoznanie u skarżącego schorzeń opisanych w pkt 1 i 2 i stopień ich nasilenia. Zarzut naruszenia § 23 ust. 2 powołanego wyżej jest zatem bezzasadny.

Sąd pierwszej instancji, uwzględniając powyższe uznał, że zaliczenie T.P. do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały w dostatecznie zrozumiały sposób omówione w zaskarżonym orzeczeniu. Sąd nie ma podstaw do zakwestionowania tych ustaleń skoro zostały one dokonane w oparciu o badania specjalistyczne, a ich interpretacja przesądziła o stanie niezdolności fizycznej skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Skarżący był badany pod kątem rygorystycznych wymogów pełnienia służby poza granicami państwa. W takim przypadku prawodawca stawia większe wymagania zdrowotne, niż żołnierzom pełniącym służbę w kraju, gdzie resortowa służba zdrowia zapewnia żołnierzowi odpowiednią pomoc medyczną. Odmiennie rzecz się ma w przypadku pełnienia służby na misjach pokojowych. Warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej w krajach zniszczonych działaniami wojennymi, w tym w realiach bojowych są bardzo trudne, szczególnie w aspekcie znacznych obciążeń fizycznych, czynników pogodowych (chłód, upał). Te zaś nie sprzyjają, czy wręcz uniemożliwiają prowadzenie rehabilitacji choćby nieznacznych schorzeń [...]. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL, kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, prawa nie narusza.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T.P., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 174 pkt 2 P.p.s.a zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości w sytuacji, gdy CWKL nie przeprowadziła dodatkowych badań lekarskich i badań specjalistycznych, pomimo istniejącej w tym zakresie potrzeby, zaś zaniechanie przeprowadzenia konsultacji [...] oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich, istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, okoliczności faktycznych sprawy, tj. aktualnego stanu zdrowia skarżącego;

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 i 2 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości w sytuacji, gdy organ nie zbadał i nie zweryfikował wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, opierając rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym, a ponadto organ ogólnikowo odniósł się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów podniesionych w odwołaniu i to nie wszystkich – w szczególności CWKL:

a) nie wyjaśniła, dlaczego zasadnym było zrezygnowanie z przeprowadzenia dodatkowej konsultacji neurochirurgicznej oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], w sytuacji, gdy skarżący w oparciu o tę samą dokumentację medyczną (rezonans magnetyczny [...] z dnia 29 października 2013 r.) raz zostaje uznany za zdolnego do służby poza granicami państwa (23 lutego 2015 r.), a innym razem za niezdolnego do takiej służby (obecnie);

b) nie odniosła się do zarzutu, dlaczego skarżący, rzekomo niezdolny do służby poza granicami państwa, regularnie uczestniczy w ćwiczeniach poza granicami państwa ([...]), a pełnienie tej zagranicznej służby nie wpłynęło ujemnie na stan zdrowia skarżącego, co świadczy o wadliwości orzeczenia CWKL w zakresie uznania skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa.

Bez zachowania tych elementów decyzji (orzeczenia) skarżący nie miał możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem. Powyższa wada procesowa wydanego w sprawie orzeczenia nie pozwalała na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy rozpoznaniu sprawy i powodowała, że wydane w sprawie orzeczenie w istocie uchylało się spod kontroli Sądu. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżone orzeczenie CWKL oraz poprzedzające je orzeczenie RWKL na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

III. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nieodniesienie się lub ogólnikowe odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do wszystkich tez i zarzutów podniesionych w skardze. W szczególności Sąd nie wyjaśnił:

a) dlaczego zasadnym było zrezygnowanie z przeprowadzenia dodatkowej konsultacji neurochirurgicznej oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], w sytuacji, gdy skarżący w oparciu o tę samą dokumentację medyczną (rezonans magnetyczny [...] z dnia 29 października 2013 r.) raz zostaje uznany za zdolnego do służby poza granicami państwa (23 lutego 2015 r.), a innym razem za niezdolnego do takiej służby (obecnie);

b) nie odniósł się do zarzutu, dlaczego skarżący, rzekomo niezdolny do służby poza granicami państwa, regularnie uczestniczy w ćwiczeniach poza granicami państwa ([...]), a pełnienie tej zagranicznej służby nie wpłynęło ujemnie na stan zdrowia skarżącego, co świadczy o wadliwości orzeczenia CWKL w zakresie uznania skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa.

Braki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodują, iż wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 P.p.s.a.,

2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL w Warszawie z dnia 30 października 2019 r. nr 2162/0/2019, a także poprzedzającego go orzeczenia RWKL w [...] z dnia 3 września 2020 r. nr 05242/3/19,

3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w łącznej wysokości 3.690 zł brutto, w tym kwoty 2.460 zł brutto za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji oraz kwoty 1.230 zł brutto za postępowanie kasacyjne,

ewentualnie:

4. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje.

Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą potwierdzić zasadność podniesionych w niej zarzutów, powtarzając w znacznej części uzasadnienie skargi skierowanej do Sądu pierwszej instancji.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdziła, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – w oparciu o art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów naruszenia określonych przepisów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy nieprzeprowadzenie przez CWKL dodatkowych badań lekarskich i badań specjalistycznych T.P. nie skutkowało stwierdzeniem naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w tym § 23 ust. 2, gdyż zgromadzona obszerna dokumentacja medyczna pozwalała na wydanie zaskarżonego orzeczenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej, zarówno CWKL w Warszawie, jak i Sąd pierwszej instancji, w uzasadnieniach rozstrzygnięć nie wyjaśniły, dlaczego było uzasadnione zrezygnowanie z przeprowadzenia u T.P. dodatkowej konsultacji [...] oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], w sytuacji gdy skarżący w oparciu o tą samą dokumentację medyczną (rezonans magnetyczny [...] z dnia 29 października 2013 r.) raz zostaje uznany za zdolnego do służby poza granicami państwa (23 lutego 2015 r.), a innym razem za niezdolnego do takiej służby (obecnie). Nie odniosły się także do zarzutu, dlaczego skarżący, rzekomo niezdolny do służby poza granicami państwa, regularnie uczestniczy w ćwiczeniach poza granicami państwa ([...]), a pełnienie tej zagranicznej służby nie wpłynęło ujemnie na stan jego zdrowia.

Na wstępie zauważyć należy, iż zagadnienie ustalenia zdolności T.P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa było już uprzednio przedmiotem oceny wojskowych komisji lekarskich, jak i sądów administracyjnych obu instancji. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia 17 sierpnia 2016 r. nr 2042/O/2016, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., § 3 i 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761), po rozpatrzeniu odwołania st. sierż. T.P. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 8 czerwca 2016 r. nr 02121/3/16 wydanego w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa, uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie oraz wydała nowe orzeczenie rozpoznające u orzekanego T.P. (pkt 8 orzeczenia): chorobę [...] grupa III – niezdolny do służby poza granicami państwa.

Powyższe orzeczenie było przedmiotem skargi T.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1824/16 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1361/17 oddalił skargę kasacyjną T.P. od w/w wyroku WSA w Warszawie.

Niniejsza sprawa dotyczy również zdolności wyżej wymienionego żołnierza do pełnienia zawodowej służby poza granicami państwa, lecz została wszczęta w następstwie nowego skierowania T.P. do RWKL w [...], w celu określenia jego zdolności w tym zakresie, wydanego przez [...] w dniu 4 kwietnia 2019 r.

Z § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. wynika, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Analiza tego przepisu upoważnia do stwierdzenia, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, jako organ odwoławczy, nie ma obowiązku przeprowadzenia m.in. ponownych badań lekarskich, badań specjalistycznych, a możliwość skorzystania przez nią z tego uprawnienia ma charakter ocenny. Orzeka zatem na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W przedmiotowej sprawie CWKL w Warszawie, podejmując zaskarżone orzeczenie, mogła zatem uznać, że zgromadzona dokumentacja orzeczniczo-lekarska znajdująca się w aktach sprawy jest wystarczająca do rozpoznania schorzenia i dokonania jego kwalifikacji do odpowiedniego paragrafu załącznika nr 1 cyt. rozporządzenia i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia ponownych badań, w tym wskazywanych przez autora skargi kasacyjnej – dodatkowej konsultacji [...] oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], gdyż rozpoznane schorzenie zostało udokumentowane kartami informacyjnymi z leczenia szpitalnego i konsultacją neurologa.

Rozpoznane schorzenie: [...] zostało zakwalifikowane do [...] grupa III – kandydaci do służby poza granicami państwa – jako choroba zwyrodnieniowa [...] nieupośledzająca sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju – kat. zdrowia Z/N oraz do [...] – kategoria zdrowia N. Przy czym zgodnie z wyjaśnieniami szczegółowymi do [...] – kandydatów do zawodowej służby wojskowej kwalifikuje jako niezdolnych do tej służby. Przebyta operacja [...] – kandydatów do zawodowej służby wojskowej kwalifikuje jako niezdolnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe rozważania pozwalają na stwierdzenie, że pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej jest niezasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej (II i III).

T.P., czyniąc zarzut niewyjaśnienia przez Centralną Komisję Lekarską w Warszawie powodu nieprzeprowadzenia dodatkowej konsultacji [...] oraz wykonania rezonansu magnetycznego [...], w sytuacji, gdy w oparciu o tę samą dokumentację medyczną (rezonans magnetyczny [...] z dnia 29 października 2013 r.) został on uznany za zdolnego do służby poza granicami państwa (23 lutego 2015 r.), a innym razem za niezdolnego do takiej służby (obecnie), nie zwrócił uwagi na bardzo istotną okoliczność. We wcześniej toczącej się sprawie dotyczącej ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w orzeczeniu RWKL w [...] z dnia 23 lutego 2015 r. nr 00487/3/15 orzeczono, że był on zdolny do służby poza granicami państwa (k. 7). Przedmiotowe orzeczenie zostało jednak wydane przed wypadkiem, któremu T.P. uległ w dniu 13 maja 2015 r. w czasie ćwiczeń [...]", gdy podczas przenoszenia skrzyni transportowej na skutek przeciążenia [...] doznał [...] (protokół powypadkowy nr 01/2025 k. 8). Obecnie orzekanie przez wojskowe komisje lekarskie w rozpoznawanej sprawie dotyczącej ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa odbywało się zatem w odmiennym, a nie tożsamym stanie faktycznym.

Ponadto wyjaśnić należy, iż postępowanie związane z oceną trwałego uszczerbku na zdrowiu toczy się przed organami orzeczniczymi według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. z 2014 r., poz. 839) i ma na celu ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu dla celów odszkodowawczych. Tego rodzaju sprawy nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Natomiast postępowanie dotyczące ustalenia zdolności zdrowotnej orzekanego do służby poza granicami państwa toczy się według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Przy czym ustalenia dokonane w pierwszym z tych postępowań nie przekładają się wprost na ustalenia dokonane w drugim z tych postępowań.

W niniejszej sprawie, dotyczącej ustalenia zdolności orzekanego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, fakt, że RWKL w [...] i CWKL w Warszawie w orzeczeniach dotyczących ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu wyżej wymienionego żołnierza w związku z wypadkiem przy pracy ten uszczerbek określiła na % (zero procent) został uwzględniony.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia, dlaczego T.P., rzekomo niezdolny do służby poza granicami państwa, regularnie uczestniczy w ćwiczeniach poza granicami państwa i pełnienie tej zagranicznej służby nie wpłynęło ujemnie na jego stan zdrowia, zauważyć należy, iż ustawodawca w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych różnicuje pojęcia "pełnienie służby wojskowej poza granicami" – art. 24 od "wyjazdu w celach służbowych za granicę" – art. 47. Jednocześnie art. 5 ust. 3 pkt 5 tej ustawy stanowi, że dowódca jednostki wojskowej ma obowiązek skierowania żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej przed skierowaniem żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa oraz po powrocie do kraju. Z kolei z art. 47 ust. 1a omawianej ustawy wynika, że żołnierz wyznaczony (a nie skierowany) do służby poza granicami państwa może być skierowany do wykonywania zadań służbowych poza miejscem pełnienia służby, jednorazowo na czas nie dłuższy niż dwanaście miesięcy. Żołnierz wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa, np. poprzez delegację służbową, nie jest żołnierzem skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, o którym mowa w powołanym wyżej art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy. Regulacje z tym związane są zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 479). Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że okoliczność przebywania przez T.P. za granicą, będąc wyznaczonym do wykonywania zadań służbowych, nie oznaczała, że został on tam skierowany do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Działania kadrowe przełożonego żołnierza kierującego go na ćwiczenia poza granicami państwa w żaden sposób nie przekładają się na orzeczniczą (medyczno-lekarską) ocenę stanu zdrowia żołnierza pod kątem jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazać należy, iż może być on skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Przy tym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zarzut naruszenia tego przepisu, zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. i umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Zawiera przedstawienie stanu sprawy, w którym podano jaki stan faktyczny przyjęto za podstawę orzekania, zarzuty podniesione w skardze, stanowisko strony przeciwnej oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ponadto wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów skargi i skoncentrowanie się wyłącznie na kwestiach istotnych nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345). Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo przytoczył stan faktyczny sprawy i w kontekście dokonanych na jego podstawie ustaleń w sposób dostateczny wyjaśnił oraz wskazał z jakich powodów uznał, że organ odwoławczy nie naruszył § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych skarżącego kasacyjnie. Natomiast fakt braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu niewyjaśnienia, dlaczego uczestniczenie przez T.P. w ćwiczeniach poza granicami państwa nie wpływa ujemnie na jego stan zdrowia, nie stanowił uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).