Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 867/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt. 1, art. 28, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na działce nr [...] w R. gmina K., o czym powiadomił strony postępowania pismem z dnia 7 maja 2010 r. Postępowanie zostało wszczęte w wyniku przeprowadzonej w dniu 6 maja 2010 r. kontroli planowanej, podczas której ustalono, że na wskazanej działce wybudowano: 1) parterowy obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach w rzucie 12,91 m x 7,05 m plus 2,39 m x 2,06 m, składający się z dwóch domków letniskowych połączonych tarasem i dachem oraz pomieszczenia sanitarnego. Dach nad całym obiektem dwuspadowy niesymetryczny kryty papą. Taras od strony frontowej zadaszony. Obiekt stanowi całość konstrukcyjną i funkcjonalną; 2) dwukomorowy zbiornik na ścieki sanitarne, z kręgów betonowych. Zbiornik zasypany ziemią. Widoczna wentylacja; 3) studnia kopana do wody dla celów gospodarczych, z obudową z kręgów betonowych, z nakrywą nastudzienną fi 1000 mm. Woda używana jest do celów gospodarczych; 4) zbiornik na wodę umieszczony na konstrukcji stalowej zamontowanej do płyty betonowej. Konstrukcja stalowa przykręcona do fundamentu.

PINB w K., działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. Nr [...] nakazał E. i J. S. rozebrać, wybudowane w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] następujące obiekty budowlane: 1) parterowy obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach w rzucie 12,91 m x 7,05 m plus 2,39 m x 2,06 m, składający się z dwóch domków letniskowych połączonych tarasem i dachem oraz pomieszczenia sanitarnego; 2) studnię kopaną z obudową z kręgów betonowych fi 1200 mm; 3) zbiornik na ścieki sanitarne, dwukomorowy z kręgów betonowych; 4) zbiornik na wodę wraz z konstrukcją stalową i płytą betonową.

Organ I instancji ustalił na podstawie oświadczenia inwestorów, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w 1992 r. bez pozwolenia na budowę. W 1992 r. Państwo S. złożyli pismo w Urzędzie Gminy K. i wpis do miejscowego planu zagospodarowania o przekształcenie działki na rekreacyjną. W odpowiedzi otrzymali nakaz płatniczy z adnotacją "przeznaczam pod budownictwo letniskowe lub użytkowane na te cele". Następnie organ pismem z dnia 14 maja 2010 r. zwrócił się do Urzędu Gminy w K. o udzielenie informacji, czy w 1992 r. E. i J. S. złożyli podanie o zezwolenie na postawienie dwóch domków gotowych. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. Urząd Gminy K. poinformował, że w dokumentach archiwalnych (z roku 2002) brak jest danych odnośnie podania E. i J. S. o zezwolenie na postawienie domków gotowych w ilości 2 szt. na działce nr [...] w R.. W dniu 14 maja 2010 r. Urząd Gminy w K. przesłał kopię obecnie obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego i planu miejscowego obowiązującego w 1992 r. dla terenu obejmującego działkę nr [...]. Zgodnie z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K. z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. z dnia 21 lutego 2007 r., Nr 46, poz. 672) działka nr [...] w R. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 89.R/ZL przeznaczonym pod tereny rolnicze oraz las. Również zgodnie z planem miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. z dnia 15 czerwca 1990 r., Nr 16, poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr VII/52/92 (Dz. Urz. Woj. z dnia 19 marca 1993 r., Nr 6, poz. 35) przedmiotowa działka położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny rolnicze i las.

Pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. organ zawiadomił strony, zgodnie z art. 10 kpa, o udostępnieniu posiadanych akt sprawy. PINB wyjaśnił również, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przez roboty budowlane zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z oświadczeniem inwestorów złożonym w trakcie kontroli uznał, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w 1992 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uwagi na wybudowanie obiektów przed dniem 1 stycznia 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Zgodnie planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu budowy obiektów, tj. w 1992 r., oraz obecnie obowiązującego, działka nr [...] położona w R. gmina K.. nie była przeznaczona pod zabudowę. Przeznaczona była i jest obecnie pod tereny rolnicze oraz las. Przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem – art. 28 ustawy z 1974 r. - pozwolenia na budowę. Wobec powyższego, w ocenie organu, należało nakazać rozbiórkę wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej obiektów.

E. i Jan S. wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., ponawiając informacje o złożeniu w Urzędzie Gminy K. wiosna 1992 r. pisma o zezwolenie na postawienie dwóch sztuk gotowych domków oraz o "wpisaniu się do planu zagospodarowania przestrzennego". W odpowiedzi otrzymali decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości, która według nich była odpowiedzią na podanie. Opisują sposób zagospodarowania działki oraz wskazują na ponoszone opłaty za nieruchomość oraz wywóz nieczystości z szamba.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), decyzją z dnia 12 października 2010 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości nie znajdując podstaw do jej zmiany bądź uchylenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy ustalił, iż przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę w 1992 r. Powyższe obligowało organ I instancji do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 tej ustawy obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Przepis art. 28 tej ustawy stanowi, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedłożyli pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli stwierdzi się, iż obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Organ wskazał, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2010 sygn. akt II SA/Gd 71/10), warunkiem zastosowania instytucji rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego zezwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego na dzień orzekania przez organ o nakazie rozbiórki.

Obowiązujący w trakcie budowy przedmiotowych obiektów plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] zmieniony uchwałą Rady Gminy K. z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr [...] zakładał, że działka Nr [...] w R. położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny rolne i las, zatem omawiane obiekty naruszają również ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na czas budowy. Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki zawarte w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tj. wybudowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego obecnie jak i w czasie budowy. Tym samym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 12 lipca 2010 r. jest prawnie uzasadniona.

Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż niewiedza nie może być przyczyną łamania prawa, natomiast opłaty podatku od nieruchomości wynikają z innych przepisów i nie mogą być podstawą do legalizacji samowoli budowlanej.

E. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżących organ orzekający nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonał ustaleń co do tego jakiej treści podanie złożyli skarżący wiosną 1992 r. oraz jakiej treści decyzję Wójta Gminy K. wówczas otrzymali. Organ nie wyjaśnił również, na czym polegało podnoszone przez skarżących wpisanie do planu zagospodarowania przestrzennego. Organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 8 i art. 9 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku informowania skarżących o konsekwencjach podejmowanych przez nich działań, co doprowadziło do wydania niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia po osiemnastu latach od umieszczenia przez skarżących na ich własnej działce dwóch domków. Skarżący wyjaśnili, iż w 1992 r. złożyli w Urzędzie Gminy K. pismo z wnioskiem o zezwolenie na postawienie na działce dwóch domków gotowych wskazując jednocześnie, iż chcą użytkować tę działkę na cele letniskowe. W odpowiedzi na to pismo otrzymali decyzję Wójta Gminy K. z dnia 15 kwietnia 1992 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Ponieważ była to jedyna decyzja jaką otrzymali w odpowiedzi na swoje podanie, uznali że wniosek o zmianę przeznaczenia gruntu został uwzględniony i w związku z tym Wójt (jako organ właściwy zarówno w sprawach o zmianę przeznaczenia gruntu jak i w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości) ustalił wymiar podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona nie podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozpoznając skargę Sąd miał na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Przytoczone wyżej ustalenia organu należy ocenić jako prawidłowe. Bezsporny pozostaje fakt dotyczący daty wybudowania przedmiotowych obiektów budowlanych – rok 1992, oraz ich liczba, opis i wymiary, wynikające z przeprowadzonych w dniu 6 maja 2010 r. z udziałem stron oględzin (vide: podpisany bez zastrzeżeń protokół k. 5 akt administracyjnych I instancji). W toku postępowania administracyjnego skarżący zgłosili zastrzeżenia, powołując się na złożone w Urzędzie Gminy "podanie o zezwolenie na postawienie domków (gotowych) w ilości 2 szt. na fundamentach niestałych (...)", dołączając fotokopie decyzji Wójta Gminy K. z dnia 15 kwietnia 1992 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1992, w której ustalono wymiar podatku dla nieruchomości gruntowej; decyzji z dnia 15 lutego 1993 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1993, w której ustalono wymiar podatku dla nieruchomości gruntowej oraz budynków letniskowych oraz nakaz płatniczy z dnia 15 stycznia 2010 r. (vide: dowody k. 9-13 akt administracyjnych I instancji). Organ I instancji zweryfikował twierdzenia strony zwracając się do Urzędu Gminy w K. o udzielenie informacji, czy małżonkowie S. złożyli w 1992 r. podanie o wskazanej treści. W odpowiedzi organ otrzymał pismo, w którym stwierdza się, iż "w dokumentach archiwalnych tut. Urzędu (z roku 1992) brak jest danych odnośnie podania Państwa E. i J. S. o zezwolenie na postawienie domków gotowych w ilości 2 szt. na działce nr [...] w miejscowości R." (vide: pisma k. 14, 27 akt administracyjnych I instancji). Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w przytoczonym wyżej fragmencie pojawił się błąd w dacie podanej przez organ (2002), nie ma jednak wątpliwości, że organ cytuje pismo z dnia 9 czerwca 2010 r., podpisane "z up. Wójta gminy K." Nr [...] (k. 27 akt administracyjnych I instancji). Ponieważ dowód, na który powołał się organ I instancji znajduje się w aktach administracyjnych, o których udostępnieniu strona skarżąca została zawiadomiona, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10 kpa (vide: zawiadomienie doręczone skarżącym w dniu 26 czerwca 2010 r., k. 28 akt administracyjnych I instancji), stąd zarzut podniesiony w odwołaniu, a następnie powtórzony w skardze, dotyczący braku ustaleń odnośnie podania z 1992 r. jest bezpodstawny.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że w tak ustalonych okolicznościach prawidłowo organy administracji przyjęły, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, z późn. zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.). Zgodnie z normą zawartą w przepisie przejściowym - art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Prawidłową podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, przesłanki nakazu rozbiórki to: naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowania się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, według Sądu, ustala się według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia.

Jak słusznie wskazuje organ II instancji, przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przewidywał, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Powyższy obowiązek dotyczył także obiektów budowlanych tymczasowych, niepołączonych trwale z gruntem, jak opisane w punkcie pierwszym decyzji organu I instancji, co wynikało z rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 z późn. zm.), które przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonywania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.

Natomiast pod pojęciem "budynek tymczasowy", stosownie do treści

§ 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 z 1980r. ze zm.), rozumiało się budynki niepołączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.

Kwestia braku pozwolenia na budowę wszystkich opisanych wyżej obiektów budowlanych pozostaje sporna o tyle, że jak twierdzą skarżący, w wyniku ich podania złożonego w 1992 r. w Urzędzie Gminy K. o pozwolenie na postawienie dwóch domków gotowych otrzymali decyzję wymierzającą podatek od nieruchomości. Niezależnie od faktu, że organ ustalił brak w dokumentacji archiwalnej urzędu gminy podania takiej treści, niewątpliwie skarżący decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów nie dysponują. Tym samym ustalenie organu odwoławczego co do braku pozwolenia na budowę jest uzasadnione. Wskazana okoliczność wynika także jednoznacznie z twierdzeń skarżących, skoro jedyna decyzja jaką dysponują i na jaką się powołują to decyzja wymiarowa odnośnie podatku od nieruchomości. Wbrew oczekiwaniom strony, decyzja z roku 1993 wymierzająca podatek od nieruchomości, w tym od obiektów opisanych w decyzji jako rekreacyjne, nie zastępuje pozwolenia na budowę. Jak trafnie wskazuje organ II instancji, postępowanie w sprawie wymiaru tego podatku jest innym postępowaniem administracyjnym, toczącym się na podstawie innych przepisów materialnych, niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, dla którego właściwe były normy ustawy Prawo budowlane. Dodać przy tym należy, że legalizacja samowoli budowlanej na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. odbywała się na zasadach określonych w art. 40 tej ustawy, według którego właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem. Z przepisu tego wynika, że czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego. W przedstawionym stanie prawnym decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości – w tym od obiektów wybudowanych samowolnie, tak jak nie zastępuje pozwolenia na budowę, tak nie mogłaby stanowić podstawy legalizacji tej samowoli. Tym samym dowody powoływane przez skarżących są prawnie obojętne dla kontrolowanego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest samowola budowlana oceniana na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy, z zastrzeżeniem dotyczącym aktualnych przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Kontynuując rozważania wskazać trzeba, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który wraz z art. 40 tej ustawy dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części, wykłada się w ten sposób, że przy rozbiórce (tak jak i legalizacji) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Taki sposób wykładni pozostaje w zgodzie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, według którego zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (por. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, także wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08, z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 417/08,i z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 62/09, z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 71/10 oraz wyroki NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08 i z dnia 3 lutego sygn. akt II OSK 234/09, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając przedmiotowe stanowisko Sąd wskazuje w szczególności, że w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 234/09 Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przyjął, iż aktualnie legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Na gruncie niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego ustalały wprawdzie treść planu obowiązującego w dacie budowy, co było zbędne i pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz nakaz rozbiórki jak wynika z treści obu decyzji poprzedzony został prawidłowym ustaleniem, iż obecnie obowiązuje miejscowy pan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy K. z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. z dnia 21 lutego 2007 r., Nr 46, poz. 672), który nie przewiduje możliwości zabudowy dla terenu obejmującego działkę nr [...] w R., oznaczonego symbolem 89.R/ZL. W planie tym, dla karty terenu 89.R/ZL ustala się przeznaczenie podstawowe: tereny rolnicze oraz lasy i funkcje dopuszczalne: zalesienia terenów rolniczych, lokalizacja urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, dróg wewnętrznych służących istniejącej zabudowie zagrodowej oraz prowadzeniu gospodarki rolnej i leśnej (vide: pismo Wójta wraz z uchwałą i załącznikiem graficznym, z zaznaczoną lokalizacją działki, k. 18-25 akt administracyjnych I instancji). Ponadto organ odwoławczy wprost odwołał się do aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (wskazując wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2010 sygn. akt II SA/Gd 71/10) i przyjmując, że warunkiem zastosowania instytucji rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego zezwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego na dzień orzekania przez organ o nakazie rozbiórki. Stanowisko organu jest zatem w ocenie Sądu prawidłowe.

Niejako na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że skoro skarżący, jak sami twierdzą, składając podanie do Wójta w 1992 r. "wpisali się do planu zagospodarowania przestrzennego" (vide: pismo z 12.05.2010 r., k. 13 akt administracyjnych I instancji) musieli znać treść obowiązującego wówczas planu, cytowanej przez organy uchwały Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 18 grudnia 1990 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. z dnia 15 czerwca 1990 r., Nr 16, poz. 118), który także wykluczał możliwość zabudowy na terenie obejmującym działkę nr [...] w R. (vide: pismo k. 25, rysunek planu k. 15-16 akt administracyjnych I instancji). Powyższa uwaga ma znaczenie o tyle, że skarżący w dacie wybudowania przedmiotowych obiektów nie mogliby w ocenie Sądu uzyskać decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślenia jednak wymaga, że istnienia takiej decyzji w toku niniejszego postępowania nie stwierdzono, a sami skarżący, co jest niesporne, nie wskazują, że decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów uzyskali.

W przedstawionych okolicznościach niewątpliwie przedmiotowa zabudowa pozostaje w sprzeczności z treścią planu miejscowego obowiązującego w dacie skarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to tym samym brak możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, to zaś w połączeniu z naruszeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czyni zasadnym nakaz rozbiórki przewidziany przepisem art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy przepisów art. 8 i 9 kpa nie są uzasadnione, a przytaczane w związku z tym orzecznictwo nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Wbrew zarzutom organy oceniły dowody wskazywane przez skarżących, przy czym wnioski z dowodów tych wypływające nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, co szerzej opisane zostało powyżej. Prowadząc postępowanie organy nadzoru nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zawiadomieni o wszczęciu postępowania mogli w nim czynnie uczestniczyć i zgłaszać zastrzeżenia oraz wskazywać dowody, co zresztą uczynili. Postępowanie wyjaśniające odpowiada wymogom art. 7 i 77 § 1 kpa, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla oceny trafności i prawidłowości podjętej decyzji. Uzasadnienie organu II instancji, mimo iż nieco lakoniczne w odniesieniu do zgłoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów, nie narusza w sposób istotny art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.