Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2354/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec R. C. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że R. C. wnioskiem z [...] maja 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku opisał przebieg swojej służby wskazując, że służbę rozpoczął w dniu [...] września 1975 r. w Wydziale [...] w C. Następnie, od dnia [...] września 1981 r. kontynuował służbę w Wydziale [...] wskazanej wyżej jednostki Milicji Obywatelskiej. R. C. podkreślił, iż w związku z konfliktem jaki wywiązał się między nim a Naczelnikiem Wydziału [...], został zmuszony do podjęcia służby w Wydziale [...]. Zaznaczył, że był to bardzo krótki okres trwający od dnia [...] czerwca 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj.: 14 miesięcy i nie był wymierzony przeciwko opozycji. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że podczas służby w SB nie prowadził żadnej pracy operacyjnej, a jego obowiązki polegały na kompletowaniu oraz przekazywaniu dokumentów do archiwum.

R. C. wskazał, że liczne nagrody, uzyskane awanse, krótkotrwała służba przed dniem [...] lipca 1990 r. w Służbie Bezpieczeństwa oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. przemawiają za tym, iż jego wniosek jest wysoce uzasadniony.

Wcześniej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2223/19 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. Wyrok stał się prawomocny i akta administracyjne wraz z orzeczeniem wpłynęły do organu [...] sierpnia 2020 r.

Z ustaleń organu wynika, że R. C. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 1999 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.

Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] sierpnia 2020 r. wynika, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej od dnia [...] czerwca 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 1 roku i 2 miesięcy. Całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata, 5 miesięcy i 5 dni.

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn.[...], przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w dniu [...] sierpnia 2020 r., nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] listopada 2017 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. w trakcie służby ww. miał podwyższany dodatek służbowy oraz uposażenie zasadnicze, awansowano go w stopniu służbowym i wyróżniano nagrodami pieniężnymi. W analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych lub karno-skarbowych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia.

Organ podał, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Minister wskazał, że całkowity okres pełnionej przez R. C. służby wynosi 23 lata, 5 miesięcy i 5 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 1 roku i 2 miesięcy, co stanowi około 5% ogółu służby. W ocenie Ministra, powyższy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby można uznać za krótkotrwały. Stwierdził w związku z tym, że została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy.

Z zebranej dokumentacji wynika, iż R. C. w toku pełnionej służby w Policji odnotowywał dobre opinie służbowe, wielokrotnie był wyróżniany, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia.

Przy czym podkreślono, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności policjanta. Stąd też nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację przypadku, w którym funkcjonariusz otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu. Jednocześnie, z informacji dotyczącej przebiegu służby sporządzonej w Komendzie Wojewódzkiej Policji z siedzibą w R. wynika również, iż wnioskodawcy w toku pełnionej służby nie zostały nadane jakiekolwiek ordery/odznaczenia państwowe, czy też odznaki/medale resortowe, co prowadzi do stwierdzenia, że wnioskodawca nie wykazał się szczególnymi osiągnięciami, wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy.

Jednocześnie, informacja dotycząca przebiegu służby, stanowiąca ocenę wywiązywania się strony z obowiązków służbowych oraz realizacji zadań i czynności zawiera m.in. niżej przytoczone sformułowania: "zadania służbowe na zajmowanym stanowisku wykonuje prawidłowo", "z nałożonych obowiązków wywiązywał się bardzo dobrze". Zapisy te wskazują, iż wnioskodawca pełnił służbę poprawnie, nie wykazując się nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków, wykraczającym poza normalne warunki pełnienia służby.

Ponadto w sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ogromne znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze Służby Bezpieczeństwa.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera jego raport z dnia [...] kwietnia 1989 r., w którym widnieje zapis o następującej treści: "Uprzejmie proszę o przeniesienie mnie do Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa. (...) Przyszła praca jest zgodna z moimi zainteresowaniami i uważam, że będę bardziej przydatny w Służbie Bezpieczeństwa". Tym samym raportem wnioskodawca zgłosił akces kontynuowania nauki (rozpoczętej w [...] w S.) w [...] [...] w L. Zdaniem organu, zawarta we wniosku sugestia R. C., że został zmuszony do podjęcia służby w organach Służby Bezpieczeństwa, nie znajduje zatem potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wręcz przeciwnie, wskazuje na dobrowolność podjętej przez stronę decyzji.

Ponadto w późniejszym okresie wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB pomimo, że okres pełnienia służby we wskazanej formacji z całą pewnością pozwolił mu na zaznajomienie się ze specyfiką oraz charakterem realizowanych tam zadań. Wymieniony kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza SB, aż do momentu likwidacji struktur formacji, związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie, był częścią wskazanej formacji i czerpał określone, wymierne korzyści.

W ocenie Ministra, analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn.[...]) bezsprzecznie dowiodła, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, a także wykonywał przed 1990 r. zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju, co na gruncie przedmiotowej sprawy, działa na niekorzyść byłego funkcjonariusza.

Ponadto wskazał, że wnioskodawca był również członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Opinia służbowa z dnia [...] października 1982 r. zawiera zapis: "Jako członek PZPR wyraża pełne zrozumienie i poparcie zarówno w wypowiedziach jak i działaniach dla programu Rządu PRL i Komitetu Centralnego PZPR". Nie sposób w związku z tym zakwestionować faktu, by członkostwo w PZPR nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie organu nie kwalifikuje przedmiotowej sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku.

Minister konkludując stwierdził, że zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2020 r. R. C. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżący podniósł, że w dacie podjęcia przez niego służby w dniu [...] czerwca 1989 r. w Polsce rozpoczynał się już okres transformacji ustrojowej, a zatem pozostawanie na etacie w okresie służby przygotowawczej w Wydziale [...] (Ochrony [...]) WUSW w C. w żaden sposób nie stanowiło wsparcia na rzecz "państwa totalitarnego".

Oprócz uposażenia pobieranego z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego, nie otrzymywał żadnych korzyści. Charakter wykonywanych przez niego zadań służbowych

w okresie od [...] czerwca 1989 r. do [...] lipca 1990 r., polegał na ochronie mienia i prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstw gospodarki narodowej, a faktycznie na kompletowaniu i przekazywaniu dokumentów Wydziału do archiwum. W tym czasie studiował w [...] w S., co w żadnym wypadku nie stanowiło służby na rzecz totalitarnego państwa, albowiem w tym okresie nie wykonywał żadnych

czynności zmierzających do walki ze związkami zawodowymi, opozycją demokratyczną,

stowarzyszeniami, kościołami i związkami wyznaniowymi, nie podejmował też jakichkolwiek działań represyjnych zmierzających do naruszenia podstawowych praw i wolności. Jego aktywność zawodowa ograniczała się do standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa jako takiego. Potwierdzeniem powyższego jest pozytywna weryfikacja w lipcu 1990 r. przez Wojewódzką Komisję Kwalifikacyjną w C., po której rozpoczął służbę w Policji.

Jego zdaniem, bezpodstawne jest zatem twierdzenie organu, że identyfikował się z realizowanymi przez ustrój państwa totalitarnego zadaniami i funkcjami. Zaznaczył, że Minister nawet nie podjął próby zdefiniowania pojęcia państwa totalitarnego, jego zadań i funkcji, przytaczając jedynie opis zawarty w Encyklopedii PWN, dotyczący Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podnoszone przez organ argumenty dotyczące jego światopoglądu i poglądów politycznych sprzed roku 1990 nie mają żadnego związku z unormowaniem zawartym w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej i jawią się jako próba dokonywania ocen na gruncie ideologiczno-politycznym, a nie prawnym.

Wbrew wskazaniom zawartym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2223/19, organ ponownie dokonał błędnej interpretacji normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej przyjmując, że "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle innych funkcjonariuszy. Stąd też Minister wywodzi, że brak nadania orderów i odznaczeń państwowych, czy też medali resortowych prowadzi do stwierdzenia, że nie wykazał się szczególnymi osiągnięciami, wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy, a z dokumentacji stanowiącej ocenę wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz realizacji zadań i czynności, wyprowadza wniosek, że pełnił służbę poprawnie, nie wykazując się nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków. Organ nie zwrócił uwagi, że te standardowe fragmenty oceny służbowej dotyczą tylko przydatności lub nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym. Pominął natomiast fakt, że cały okres jego służby w Policji, w tym realizacja zadań i obowiązków służbowych, oceniony został przez przełożonych na najwyższą, tj. bardzo dobrą ocenę, co znajduje potwierdzenie w kolejnych opiniach służbowych oraz przyznawanych nagrodach i wyróżnieniach.

Zdaniem skarżącego, nieuprawnione i nie znajdujące żadnych podstaw jest stwierdzenie organu, że charakter jego służby przed dniem 31 lipca 1990 r. był ukierunkowany na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji. Zawarte w uzasadnieniu decyzji oceny mają charakter niepopartego faktami przypuszczenia, na podstawie którego organ dowolnie przyjął, że jego sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku. Tym samym organ przekroczył granice uznania administracyjnego, a swoje kompetencje uznaniowe zrealizował w sposób nieodpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego i nie uwzględnił jego konstytucyjnego prawa do zaopatrzenia emerytalnego w wysokości określonej w oparciu o zasady materialnoprawne. Rozstrzygnięcie Ministra ma więc charakter dowolny i arbitralny.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z poźn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2020 r. nr [...]o odmowie wyłączenia stosowania wobec R. C. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2223/19, który uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uznając, że została ona wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2223/19.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej zawartej w powyższym wyroku i nie zrealizował sformułowanych w nim wytycznych co do dalszego postępowania. Należy zatem zarzucić organowi naruszenia art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a.

Zawierając w uzasadnieniu wyroku wskazania, co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że oceniając sprawę pod kątem zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku organ winien mieć na uwadze, że nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, o których wspomina organ, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego. Zatem – w ocenie Sądu – za szczególnie uzasadniony przypadek uznać należy również pełnienie służby na rzecz totalitarnego państwa na krótko przed 12 września 1989 r., czego organ nie uwzględnił.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd zalecił organowi wziąć pod uwagę poczynione przez Sąd rozważania prawne i wskazania, a przyjmując, że w sprawie spełnione zostały, bądź nie, przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, dokonać wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy. Organ musi dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed dniem 12 września 1989 r. (na podstawie wskazanej przez siebie proporcjonalności) i rzetelności wykonywanych zadań. Organ winien rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", okoliczności podniesione przez R. C., dotyczące okoliczności podjęcia służby w Służbie Bezpieczeństwa. Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki a nie w inny sposób.

Dokonując kontroli wykonania przez organ zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2223/19 stwierdzić należy, że organ ich nie zrealizował.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis, pomimo zobowiązania, organ nie rozważył w sposób wszechstronny i rzetelny wszelkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji naruszył zasady procesowe, wymienione w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a.

Wprawdzie w ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokonał oceny przesłanki "krótkotrwałości służby" skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." i uznał, że te warunki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały spełnione, jednak wbrew zaleceniom Sądu, organ nie dokonał przekonującej oceny przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W zaskarżonej decyzji organ przyjął bowiem, że skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym i wykonywał zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju. Na powyższe miał wskazywać fakt, że skarżący w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze Służby Bezpieczeństwa i nie podjął w późniejszym okresie żadnych działań aby z etatu w SB się zwolnić oraz, że zgłosił chęć kontynuowania nauki w [...] w L. O tym, że skarżący był indywidualnie zaangażowany w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego i identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do standardowych działań w aparacie organizacyjnym totalitarnego państwa, zdaniem organu ma świadczyć przynależność do PZPR.

Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób wybiórczy i jednostronny. Wskazane okoliczności i wnioski, które Minister wyciąga, a które mają przemawiać za tym że charakter pełnionej przez skarżącego służby przed 31 lipca 1990 r. miał być "typowy dla ustroju totalitarnego" są nieadekwatne. W powszechnym rozumieniu, za typowe dla ustroju totalitarnego można raczej uznać łamanie praw człowieka i podstawowych wolności, stosowanie nieuzasadnionej przemocy, tłumienie strajków itp. Tymczasem przedstawiona argumentacja nie wskazuje na takie zachowania skarżącego w okresie jego służby w SB. Organ nie wskazał żadnych ważkich okoliczności czy czynów skarżącego, które miałyby świadczyć o jego indywidualnym zaangażowaniu w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego, a zarazem nie zbadał szczegółowo charakteru czynności wykonywanych podczas służby przed 31 lipca 1990 r. i przyczyn przejścia po wielu latach służby w MO w dniu [...] czerwca 1989 r. do SB. Ma to o tyle istotne znaczenie, że skarżący przeszedł ze służby w MO do służby w SB w sytuacji gdy w Polsce zaczęły się dokonywać przemiany ustrojowe.

Tak więc okoliczności, które legły u podstaw decyzji nie są wystarczające do przyjęcia, że skarżący był zaangażowany w realizację zadań charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego. Jednocześnie organ zupełnie pominął ocenę pozostałych okoliczności, które przemawiałyby za innym niż totalitarny charakterem pełnienia służby przez R. C.

Powyższe wskazuje, że organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w oparciu o okoliczności, na które wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2223/19.

Organ ponownie rozpatrując sprawę powinien przede wszystkim zweryfikować ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności zaś wyjaśnić, czy skarżący był zaangażowany w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, odnieść się do zarzutów skargi podniesionych w tym zakresie przez skarżącego. Następnie zaś ponownie dokonać oceny prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia przesłanek wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, określonych w art. 8a ust. 1 tej ustawy, kierując się wykładnią tego przepisu przyjętą przez Sąd w poprzednim wyroku wydanym w tej sprawie.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a przede wszystkim art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a., który zobowiązywał organ do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2223/19, zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a.