Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 872/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92 a ust. 1, 3, 7, art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ) oraz lp. 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 17 kwietnia 2019 r. na ul. A we W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. S. C. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B. . W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził dwóch pasażerów z ul. B na ul. A we W. . Zgodnie z treścią złożonych w toku kontroli zarówno przez kierowcę jak i przewożonych przez niego pasażerów zeznań usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji C (powinno być - D). Należność za wykonany przejazd wynosiła 11,81 zł. Pasażer nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu żadnej umowy w tym przedmiocie.

Kierowca okazał do kontroli dowód rejestracyjny pojazdu, prawo jazdy, dowód osobisty, paragon wystawiony za wykonywany w chwili zatrzymania do kontroli przewóz oraz kopię licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Sporządzono także dokumentację fotograficzną urządzenia mobilnego, na którym zainstalowana była aplikacja przewozowa. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem z [...] r. nr [...].

Pismem z 9 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z wnioskiem o pomoc prawną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym poprzez dokonanie przesłuchania w charakterze świadka M. B. . [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z 14 sierpnia 2019 r. wezwał stronę do osobistego stawienia się w celu przesłuchania w charakterze świadka. W dniu 10 września 2019 r. przesłuchany w charakterze świadka wyjaśnił, że kontrolowany przewóz był wykonywany na jego zlecenie, zgodnie z zawartą z kierowcą umową, której przedmiotem jest wykonywanie usług transportowych na rzecz Ax M. B. . Świadek wskazał, że wykonywane w dniu kontroli przez zatrzymanego kierowcę czynności miały charakter usługi transportowej. Przesłuchiwany zobowiązał się także do przesłania do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zawartej z kontrolowanym kierowcą umowy zlecenia. Organ wyjaśnił, że skarżący ze złożonego zobowiązania się nie wywiązał. Pismem z 7 października 2019 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.

W piśmie z 31 października 2019 r. pełnomocnik strony złożył wyjaśnienia, w których wskazał, że w niniejszej sprawie organ dokonujący kontroli błędnie przyjął, iż zastosowanie ma art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy zastosowany powinien być art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d. W ocenie pełnomocnika strony organ powinien zastosować art. 5b u.t.d., gdyż skarżący wykonuje krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób i posiada wymaganą prawem licencję. Zaznaczono, że skarżący nie wykonuje przewozu okazjonalnego, który to przewóz powinien być wykonywany samochodem spełniającym ustawowo wymagane kryteria, lecz wykonuje transport drogowy, który to transport nie jest pojęciem tożsamym z przewozem okazjonalnym.

Pismem z 29 listopada 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę za pośrednictwem jej pełnomocnika o zmianie kwalifikacji prawnej czynu określonego w protokole kontroli jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) na niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ wskazał jednocześnie, że pozostałe naruszenia stwierdzone w protokole kontroli pozostają aktualne.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z [...] r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8.500 zł

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

W odwołaniu strona zarzuciła:

- niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a. z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego, w sytuacji gdy dokument nie został podpisany przez M. B.; - niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11, podczas gdy organ I instancji powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d.; - niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 u.t.d. i bezzasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

W ocenie strony organ bezpodstawnie przyjął, iż ustalenia zawarte w protokole kontroli są wiążące z uwagi na urzędowy charakter protokołu kontroli. Skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli. Ponadto, podkreślił, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy, do którego wykonywania posiada stosowną licencję, a wykonywany przewóz nie jest pojęciem tożsamym z przewozem okazjonalnym, przytaczając treść przepisów ustawy o transporcie drogowym. W ocenie pełnomocnika, organ I instancji nie był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej na stronę, która zgodnie z art. 5b u.t.d. wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób i posiadał wymaganą prawem licencję.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189a § 2, art. 189 e i art. 189f k.p.a.

Organ powołał treść art. 4 pkt 11, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 u.t.d. Ponadto organ wskazał, że stosownie do treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że 17 kwietnia 2019 r. kierujący pojazdem D. S. C. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B. . W trakcie kontroli ustalono, że strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną na M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B. . Natomiast kierowca nie okazał wypisu z powyższej licencji. W związku z tym kierowca nie został wyposażony przez stronę w dniu kontroli, w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Uwzględniając powyższe zdaniem GIT organ I instancji zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym D. S. C. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz strony jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z danych znajdujących się w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto należy wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Zdaniem GIT, dlatego też organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że protokół kontroli drogowej z 17 kwietnia 2019 r. jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ podkreślił, że okoliczności przemawiającej na korzyść strony nie stanowi niepodpisanie przez wykonującego w jego imieniu i na jego rzecz przewóz drogowy kierowcę protokołu kontroli. Kontrolowany kierowca nie podpisał protokołu kontroli nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag do jego treści, nie podał również powodu niepodpisania protokołu. Organ II instancji wskazał, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Twierdzenia profesjonalnego pełnomocnika zawarte w treści odwołania w kwestii braku podpisania protokołu kontroli przez skarżącego, który - jak stwierdzono w odwołaniu "odmówił podpisania protokołu" organ uznał za bezpodstawne i pozbawione logicznego uzasadnienia. Organ wyjaśnił, że strona nie była obecna w trakcie kontroli, dlatego przedsiębiorca nie miał możliwości podpisania (lub odmowy) protokołu kontroli. Do ważności protokołu kontroli drogowej nie jest wymagane by sam przedsiębiorca złożył pod nim podpis. Pod protokołem kontroli podpisuje się kontrolujący oraz kontrolowany, w tym przypadku kierowca. Kontrolowany kierowca skorzystał z przysługującego mu prawa do odmowy podpisania protokołu kontroli. GIT zaznaczył, że kontrolowany nie wniósł do treści protokołu żadnych zastrzeżeń, nie podał też powodu odmowy jego podpisania. Brak podpisu przedsiębiorcy pod protokołem kontroli nie daje podstaw by uznać, że dane w nim zawarte są nieprawdziwe.

Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowym postępowaniu prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej D. S. C. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B.. Kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z ul. B na ul. A we W. . Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Co więcej - przesłuchany w toku postępowania w charakterze świadka przedsiębiorca przyznał wprost, że kontrolowany kierowca wykonywał przejazd w jego imieniu i na jego rzecz, zgodnie z zawartą w tym zakresie umową. Skarżący przyznał także, że przedmiotem umowy między D. C. a jego firmą była realizacja usługi transportowej w jego imieniu. Przedsiębiorca zobowiązał się przy tym do przesłania do organu umowy zlecenia pomiędzy Ax M. B. a D. S. C., z którego to zobowiązania do dnia wydania decyzji nie wywiązał się. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że ww. protokół z przesłuchania przedsiębiorcy został przez niego podpisany bez żadnych zastrzeżeń. Na końcu protokołu z przesłuchania znalazła się także odręczna adnotacja "treść zgodna z moimi zeznaniami", która została opatrzona podpisem przesłuchiwanego. Powyższe ustalenia potwierdza również treść zeznań kierowcy, który został przesłuchany w charakterze świadka, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Kierowca wskazał, że między innymi, że posiada umowę na świadczenie usług transportowych z Ax M. B., z którym to przedsiębiorstwem współpracuje od 2018 r. Przesłuchiwany przyznał także, że kontrolowany przejazd miał charakter zarobkowy, a za jego wykonanie otrzymał on wynagrodzenie. Kierowca co prawda nie podpisał protokołu z przesłuchania, nie wniósł jednak żadnych zastrzeżeń do jego treści. W tym miejscu organ zauważył, że świadek podpisał się pod oświadczeniem, iż został pouczony m.in. o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli, GIT podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, rozróżnienie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą było celowym działaniem ustawodawcy.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skarżący posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d., czego jednak nie uczynił - o czym świadczy m.in. forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w u.t.d., ponieważ był on podmiotem świadczącym usługę transportową w rozumieniu ww. ustawy. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy jest bezzasadny.

Organ wskazał także, że błędnym jest pogląd, że to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego.

Ponadto GIT wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło.

W skardze M. B. zarzucił:

1) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżanej decyzji, pomimo tego, iż organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

a. art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d., w sytuacji w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;

b. art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z art 20 w zw. z art. 22 i art 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;

c. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt II.2b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji poprzez ich niezastosowanie - oraz art 18 ust 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;

d. ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;

e. poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust 1, art. 18 ust 4a) i 4b w związku z art 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.

W sytuacji, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielał stanowiska skarżącego, że cytowane powyżej przepisy u.t.d., a w szczególności art 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, strona wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.

Na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skarżący wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust 3 oraz art 32 ust 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58).

Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art. 92a ust.3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.

Jak wynika z art. 92 ust.6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że 17 kwietnia 2019 r. na ul. A we W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. S. C. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B.. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził dwóch pasażerów z ul. B na ul. A we W.. Zgodnie z treścią złożonych w toku kontroli, zarówno przez kierowcę jak i przewożonych przez niego pasażerów, zeznań usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji D (w zaskarżonej decyzji wskazano- C). Należność za wykonany przejazd wynosiła 11,81 zł. Pasażer nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu umowy. W trakcie kontroli ustalono, że strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną na M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax M. B. . Natomiast kierowca nie okazał wypisu z powyższej licencji.

Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu P. A. wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację D, za którą zapłacono gotówką, wręczając kierowcy banknot 20 zł. Świadek zeznał, że za przejazd miał zapłacić 11,81 zł.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z 17 kwietnia 2019 r. wynika, że kierujący pojazdem nie okazał do kontroli stosownej licencji, okazał jedynie kopię licencji. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że ww. pojazd, którym wykonywano 17 kwietnia 2019 przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:

1. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W zakresie pierwszego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust.1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Z treści art. 4 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm.) wynika, że licencja wspólnotowa wydawana jest na nazwisko/nazwę przewoźnika i nie może być przekazywana osobie trzeciej. Uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej przechowywany jest w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Na gruncie niniejszego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że w dacie przeprowadzenia kontroli drogowej, to jest [...] r., kierujący pojazdem S. D. C. nie przedstawił wypisu z licencji udzielonej skarżącemu, na rzecz i w imieniu którego wykonywał w tym dniu przewóz drogowy osób. Przedstawiona kopia licencji [...] nie czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stwierdzone w tym zakresie naruszenie czyniło zasadnym wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 500 zł ( lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). W wyroku z 4 kwietnia 2017 r. sygn. II GSK 2107/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. nakłada obowiązek posiadania przez kierowcę podczas wykonywania przewozu drogowego i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypisu z licencji. Odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, a więc i w wypis z licencji, stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d., spoczywa na przedsiębiorcy. To przedsiębiorca odpowiedzialny jest co najmniej za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym stosowne wypisy z licencji, które nie może ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewóz i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli.

Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że [...] r. S. D. C. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Skoda Octavia nr rej. [...] został on zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (k. 11 akt admin.). Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z zeznań świadka P. A. usługa wykonanego [...] r. przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji D, a rozliczona gotówką po wykonanym przejeździe. Kierowca wyjaśnił, że kontakt z klientem nawiązał przez aplikację D z telefonu. Kierowca wskazał także, że posiada pisemną umowę zlecenia na świadczenie usług transportowych ze skarżącym, którą zawarł 13 listopada 2018 r. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację D miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 14 akt admin.) dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą Ax M. B., której przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nieskalsyfikowany i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92 a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak jak to już zostało wskazane powyżej z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób.

Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Mając powyższe na uwadze Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, że skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.

W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. 5 stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z puntu widzenia charakteru prowadzonej działalności np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał lub występował o licencję na wykonywanie przewozów taksówką.

Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację D, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie.

Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy, skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.

Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit. b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.

Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji C. W wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1;04.2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z 10.03.2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z 28.11.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.

Reasumując Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, czym zadość uczyniły ciążącym na nich wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w 17 kwietnia 2019r. przewozu, roli kierującego pojazdem, jak i roli skarżącego, stosunku prawnego wiążącego ww. wynikającego z zawartej w dniu 13 listopada 2018 r. umowy zlecenia, a także sposobu rozliczania opłaty za wykonywany przewóz, jak również mechanizm wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym, a kierowcą – S. D. C., tytułem rozliczeń za zlecane przewozy. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, że przedsiębiorcą wykonującym 17 kwietnia 2019 r. przewóz osób był skarżący, a kierujący w tym dniu pojazdem świadczył tę usługę w imieniu i na rzecz skarżącego.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a pełnomocnik strony skarżącej, po doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę, nie wypowiedział się w tym przedmiocie. W ocenie Sądu ziściła się przesłanka z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Z powyższych względów Sąd, uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

E.G.