Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 34/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 75 § 1, art. 77 § 3, art. 77 § 4, art. 79 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 roku sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r., II. stwierdza, że decyzje określone w pkt I wyroku nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Wójt Gminy C. odmówił T. S.A. z siedzibą w W., obecnie O. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ podatkowy I instancji zaznaczył, że pismem z dnia [...] marca 2011 roku spółka wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu swojego wniosku spółka potwierdziła prawidłowość złożonej w styczniu 2008r deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008r., zgodnie z którą to część środków trwałych, które zostały wyłączone z opodatkowania nie stanowi budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Skarżąca twierdzi, że błędnie deklarowała w latach poprzednich do celów rozliczenia podatku od nieruchomości wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej.

Zauważano, że w złożonej w dniu [...].01.2008r deklaracji na podatek od nieruchomości skarżąca wykazuje, że jest właścicielem gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2 oraz posiada budowle o wartości [...] zł, położonych na terenie Gminy C. Natomiast w 2007r. spółka wykazała budowle o wartości [...] zł. Wyłączona przez skarżącą wartość budowli w kwocie [...] zł, stanowi wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej.

W opinii Wójta Gminy C. przeprowadzone przez ten organ postępowanie podatkowe wykazało, iż skarżąca w okresie od dnia 1 stycznia 2008r do 31 grudnia 2008r pozostawała właścicielem gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz posiadała budowle, na terenie Gminy C. od których wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. wynosi łącznie [...] zł.

W kontekście powyższego nadmieniono, że spółka w toku postępowania podatkowego przed ostatecznym określeniem wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r, zapłaciła należny podatek w kwocie [...] zł. Wysokość uiszczonego podatku jest zgodna z wysokością podatku deklarowaną i płaconą przez spółkę w latach poprzednich, kiedy do opodatkowania zadeklarowała ona linie kablowe położone w kanalizacji kablowej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że w związku licznymi wyrokami Wojewódzkich Sądów Administracyjnych negującymi stanowisko skarżącej wniosła ona skargę konstytucyjną (sygn. akt. SK 25/12) do Trybunału Konstytucyjnego na niezgodność z Konstytucją przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Skarga konstytucyjna została jednak uznana przez Trybunał za niezasadną.

Podkreślono, że w trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji wielokrotnie wzywał spółkę do złożenia wyraźnie wskazanych danych dotyczących przedmiotu opodatkowania. Skarżąca czekając na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przedkładała organowi podatkowemu wycinkowe informacje takie np. jak wykaz środków trwałych obejmujący stan posiadania spółki.

Z dostarczonych przez skarżącą informacji można ustalić, że posiadała ona i posiada nadal linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej (również na terenie gminy C.). W ocenie organu jest oczywiste, że od momentu ułożenia linii kablowych w kanalizacji kablowej ich rozmiar nie ulega zmianie, co najwyżej linie te mogą na skutek budowy nowych odcinków wydłużyć się lub na skutek likwidacji konkretnych odcinków - ulec skróceniu. W roku podatkowym 2008 linia kablowa w kanalizacji kablowej na terenie gminy C. nie była ani rozbudowywana ani też skracana, zatem stany z ewidencji środków trwałych odzwierciedlają ich faktyczną wielkość. W tej sytuacji skoro skarżąca do chwili obecnej nie przedłożyła żadnych danych, jako podstawę określenia wysokości podatku od nieruchomości od linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej przyjęto dane z ewidencji środków trwałych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz określenie wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza 74a w zw. z art. 77 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej w przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji, zaś zgodnie z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. W niniejszej sprawie Wójt Gminy C. nie wydał w terminie [...] miesięcy nowej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, lecz po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2010 r. wcześniejszej decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2008 r. - wydał decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie. W przedmiotowej sprawie znajduje zatem zastosowanie art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej i nadpłata powinna być zwrócona bez zbędnej zwłoki. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że nie ma na to wpływu fakt wznowienia postępowania, jak również wydanie w jego następstwie, po ponad dwóch latach, nowej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że zaskarżona decyzja organu I instancji została poprzedzona decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2013 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej za 2008 rok na kwotę [...] zł, analogiczną do kwoty określonej poprzednio w decyzji z dnia [...].07.2008 r. Jak wynika z materiałów postępowania, podatek ten został w całości zapłacony. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty, przez którą co do zasady rozumie się nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. stanowi przedmiot skargi spółki kierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W swojej skardze skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuca się naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74a w zw. z art. 77 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy na dzień złożenia wniosku z dnia [...] marca 2011 r. organ zobowiązany był do zwrotu nadpłaconego podatku bez zbędnej zwłoki.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono ponadto, że w przedmiotowej sprawie nadpłata wynika z uchylenia wcześniejszej decyzji Wójta Gminy C., na podstawie której skarżąca dokonała zapłaty różnicy pomiędzy kwotą określoną przez organ a kwotą zadeklarowaną. Skoro decyzja, na podstawie której spółka dokonała wpłaty, została uchylona, a organ nie wydał nowej w terminie 3 miesięcy to powinien dokonać zwrotu nadpłaconego podatku bez zbędnej zwłoki, a zatem jeszcze w marcu 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć z przyczyn innych niż w niej wskazane.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. jest brak możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w okolicznościach faktycznych sprawy.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.

Mając na uwadze powołany powyżej przepis stwierdzić należy przede wszystkim, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji skarżąca, pismem z dnia [...] marca 2011 r., nie wszczęła postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, lecz wniosła o zwrot nadpłaconego podatku. Żądanie swoje oparła na podstawie art. 77 § 4 w związku z art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Natomiast na mocy art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej w przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Żaden z powołanych powyżej przepisów Ordynacji podatkowej nie stanowi podstawy prawnej żądania stwierdzenia nadpłaty. Tego rodzaju żądanie można wnieść, w szczególności na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, którego to przepisu skarżąca nie powołała.

W aktach sprawy znajduje się natomiast postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie zostało więc zainicjowane na wniosek strony, lecz wszczęte z urzędu przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że nie było ono zgodne z intencją skarżącej spółki. Abstrahując od dopuszczalności wszczęcia tego rodzaju postępowania z urzędu, stwierdzić należy, że jego wszczęcie (niezależnie od tego, czy z urzędu, czy na wniosek) było w świetle art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej niedopuszczalne w czasie trwania postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. Trwanie postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. jest natomiast okolicznością bezsporną w sprawie. W wyniku sprawowania sądowej kontroli WSA w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt III SA/Po 452/10, uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji i nakazał Wójtowi Gminy C. ponowne przeprowadzenie postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. z uwzględnieniem sformułowanej w uzasadnieniu orzeczenia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

Biorąc pod uwagę, bezsporną w świetle stanu faktycznego sprawy, okoliczność prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. już od 2008 r., nie było możliwe wszczynanie w dniu [...] marca 2011 r. i prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w odniesieniu do tego samego podatnika przez ten sam organ podatkowy. Zakaz tego rodzaju wypływa wprost z przepisu art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, organ pierwszej instancji, winien umorzyć postępowanie w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. zainicjowane postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r.

Na marginesie zauważyć wypada, że z akt sprawy nie wynika, czy organ rozpoznał wniosek skarżącej spółki z dnia [...] marca 2011 r. o zwrot nadpłaconego podatku. Działanie bądź zaniechanie organu w tej sprawie może być jednak przedmiotem odrębnego postępowania i nie podlega sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie, która obejmuje rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135, a także art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. nr 270), jak w sentencji wyroku.