Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 242/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. orzekł o odpowiedzialności R. P. oraz A. P., jako spadkobierców, po zmarłym R. P. (data zgonu [...].) za zobowiązania z tytułu nieopłaconych przez niego składek w łącznej wysokości [...] zł.

W złożonym wniosku o umorzenie należności wynikających z ww. decyzji skarżący powołał się na trudną sytuację życiową. Podniósł, że jego matka jest bardzo chora i nie stać go na spłacenie długów po zmarłym ojcu. Zaznaczył, że sam się utrzymuje i ledwo starcza mu na życie.

Rozpatrując złożony wniosek, decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, wynikających z decyzji z dnia [...]. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym R. P. w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenia społeczne za okres: 06/2011-07/2011, 02/2012, 05/2012-06/2012 w łącznej kwocie [...]zł; ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2011-07/2011, 02/2012, 06/2012 w łącznej kwocie [...]zł; oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres 02/2012 w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania ustalono następujące okoliczności: z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...]. sygn. akt II Ns 2117/17 wynika, że spadek po zmarłym R. P. na podstawie ustawy został nabyty przez każdego ze spadkobierców po 1/3 części; skarżący od [...]. pracuje zarobkowo - umowa zawarta na czas określony do [...]. - i osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto tj. [...] zł netto; skarżący posiada aktualny tytuł do ubezpieczeń, figuruje jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, podstawa wymiaru składek wynosi: [...] zł brutto; zobowiązany prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ani z innych form wsparcia; stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł; poza zadłużeniem wobec Zakładu skarżący nie wykazał posiadania innych zobowiązań pieniężnych; zobowiązany nie posiada majątku ruchomego i nieruchomości; należności wynikające z prawomocnej decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności zostały skierowane do przymusowego dochodzenia (na poczet zadłużenia za 11/2019r. wyegzekwowano kwotę [...]zł, natomiast za 12/2019r. kwotę [...]zł); należności są egzekwowane również od pozostałych spadkobierców; z akt płatnika wynika, iż zobowiązany wnioskował również o udzielenie ulgi w formie układu ratalnego - umowa ratalna nie została zawarta z uwagi na nieodesłanie podpisanych umów; należności z tytułu składek figurujące na koncie płatnika nie uległy przedawnieniu - według stanu na dzień wydania decyzji, należności były wymagalne.

Odnosząc się do złożonego wniosku organ stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 266, dalej: "u.s.u.s."). W tym zakresie organ podał, że decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przeniósł m.in. na skarżącego solidarną odpowiedzialność po zmarłym ojcu R. P., zatem przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b nie zachodzą. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania. Zakres odpowiedzialności strony jako spadkobiercy za zobowiązania zmarłego płatnika został ustalony w postępowaniu zakończonym prawomocną decyzją, a należność w niej określona stała się wymagalna i na jej podstawie Zakład podjął działania egzekucyjne w celu jej odzyskania. Aktualnie skarżący osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie [...]zł brutto, [...] zł netto. Należności wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności zostały skierowane do postępowania egzekucyjnego, które nie zostało zakończone, zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Mając na względzie powyższe oraz okres możliwości dochodzenia należności organ stwierdził brak podstaw do przyjęcia już teraz, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Na tej podstawie wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w pkt 3, 5 i 6 art. 28 ust. 3. Przedstawione fakty dowodzą, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe.

W zakresie możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie") organ wskazał, że nie znalazł przesłanek uzasadniających umorzenie ww. należności. W tym zakresie podał, że okoliczności,

o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w stosunku do zobowiązanego nie zachodzą. Z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika, aby w sytuacji strony zaistniała przesłanka do umorzenia w postaci choroby dłużnika lub członka jego rodziny. W złożonym wniosku o umorzenie skarżący nie powołał własnej sytuacji zdrowotnej, wskazał jedynie, że jego matka jest ciężko chora, nie przedłożył jednak żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej ten fakt. Organ podkreślił, że wystąpienie przesłanki dotyczącej sytuacji zdrowotnej uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości pozyskiwania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Skarżący natomiast aktualnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Dodatkowo nie udowodnił, aby istniały trwałe przeszkody do wykonywania pracy zarobkowej z uwagi na własny stan zdrowia, jak również konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W przypadku zatem, gdy zobowiązany mimo istnienia choroby uzyskuje dochody, wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia nie ma w stosunku do strony zastosowania. Rozważając możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, organ stwierdził, że skarżący nie udowodnił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych. Z analizy akt sprawy wynika, że zobowiązany pracuje zarobkowo osiągając dochód w wysokości [...] zł netto. Stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem strona określiła na kwotę [...]zł. Oprócz zadłużenia wobec Zakładu skarżący nie posiada innych zobowiązań. Zgodnie z oświadczeniem, strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ani z innych form wsparcia. Uzyskiwany dochód stanowi kwotę wyższą aniżeli określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne, które wg. danych za III kwartał 2019r., dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi 1.228,62 zł, a dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego 1.206,65 zł, zatem nie można stwierdzić, że w analizowanej sprawie zachodzi ubóstwo.

Podsumowując organ stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału nie pozwala na uznanie, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącego całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zobowiązań. Zobowiązany jest w wieku aktywności zawodowej i osiąga dochód. Istnieje także możliwość odzyskania należności poprzez dobrowolną spłatę w formie układu ratalnego. W przedmiotowej sprawie nie istnieją, opisane w treści rozporządzenia, szczególne okoliczności przemawiające za natychmiastowym uwolnieniem strony od ciążącego zobowiązania.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto. Jego stałe miesięczne wydatki na utrzymanie obejmują: czynsz - [...] zł, gaz - [...] zł, prąd - [...] zł, bilet PKS na dojazdy do pracy - [...] zł. Skarżący wskazał, że posiada także inne zobowiązania finansowe w kwocie [...]zł (InterCity) oraz [...] zł (Provident). Podniósł, że sprawa toczyła się pod jego nieobecność, nie wiedział, że ojciec zmarł, gdyż stracił kontakt z ojcem w dzieciństwie. Zaznaczył, że nie miał możliwości odrzucenia spadku, którym okazały się zaległości finansowe na rzecz ZUS. Wskazał, że czuje się pokrzywdzony całą tą sytuacją i nie chce odpowiadać za długi, do których się nie przyczynił i o których istnieniu nie wiedział.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, wynikających z prawomocnej decyzji z dnia [...]. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym R. P. w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenia społeczne za okres: 06/2011-07/2011, 02/2012, 05/2012-06/2012 w łącznej kwocie [...]zł; ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2011-07/2011, 02/2012, 06/2012 w łącznej kwocie [...]zł; oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres 02/2012 w kwocie [...]zł.

Trafnie wskazał organ, że należności wynikające z wymienionej decyzji nie przedawniły się, bowiem zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d u.s.u.s., przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

Odnosząc się zatem do istoty rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Regulacje prawne, normujące zagadnienie umorzenia zaległych należności ZUS, zawarte są w art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Z przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wynika, że należności z tytułu składek mogą być przez ZUS umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a zatem, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe ( Dz. U. z 2019 r. poz. 498, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z cytowanego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru sposobu rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Organ analizując stan faktyczny, nie stwierdził ustawowych przesłanek przemawiających za możliwością umorzenia należności ZUS ostatecznie konkludując, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Organ ustalił, że należności wynikają z decyzji orzekającej o odpowiedzialności m.in. skarżącego jako spadkobiercy za zobowiązania R. P., z tytułu nieopłaconych przez niego składek ZUS, a wobec strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. nie zachodzą. Z przyczyn oczywistych, w sprawie nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Zobowiązanie skarżącego przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie zachodzi.

Organ ustalił także, iż skarżący osiąga aktualnie dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie [...]zł brutto, [...] zł netto oraz, że należności wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności zostały skierowane do postępowania egzekucyjnego, które nie zostało zakończone. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ustalono, iż na poczet zadłużenia za 11/2019 r. wyegzekwowano kwotę: [...] zł, natomiast za 12/2019r. kwotę: [...] zł. Wobec tego, nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W rezultacie, nie wystąpiły również przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 3, 5 i 6 u.s.u.s..

W kontekście powyższego, Sąd podziela ocenę organu odnośnie niewystąpienia w sprawie całkowitej nieściągalności, o której mowa w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Wobec tego, kwestią, która pozostaje do rozważenia jest przewidziana w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. możliwość umorzenia w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały określone w § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przepisu wynika zatem, że niewystąpienie wskazanych w nim przesłanek wyklucza umorzenie należności przez ZUS, natomiast stwierdzenie ich wystąpienia, nie oznacza obowiązku umarzenia należności, a jedynie stwarza taką możliwość w ramach uznania administracyjnego.

Organ rozpoznając wniosek o umorzenie, zasadniczo powinien ustalić sytuację osobistą oraz majątkową wnioskodawcy, w tym jego możliwości płatnicze. Umorzenie należności będzie uzasadnione, gdy wykonanie obowiązku ich zapłaty mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja rodzinna oraz stan zdrowia również mogą uzasadniać umorzenie zaległych składek. Ponieważ jednak dla ustalenia sytuacji bytowej i materialnej istotne jest ustalenie dochodów i wydatków, a także relacji pomiędzy dochodami, a wydatkami koniecznymi dla egzystencji wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego rodziny, bądź innych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca powinien przedstawić rzetelne informacje poparte stosownymi dokumentami, umożliwiające organowi dokonanie analizy i oceny w tym zakresie. Podobną aktywność powinien przejawiać wnioskodawca dla wykazania swojej sytuacji zdrowotnej, względnie członka rodziny, nad którym sprawuje opiekę, co w tym drugim przypadku wymaga również wykazania przez wnioskodawcę, że konieczność sprawowania tej opieki pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu, o ile powołuje te okoliczności, jako przemawiające za umorzeniem należności.

Tymczasem, w niniejszej sprawie organ w oparciu o dostępne mu materiały, w tym oświadczenie skarżącego z dnia [...]. dokonał ustaleń, z których wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku ruchomego i nieruchomości, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ani z innych form wsparcia. Od [...]. pracuje zarobkowo i osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto tj. [...] zł netto. Stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wskazane w oświadczeniu wynoszą [...] zł., w oświadczeniu nie wykazano innych zobowiązań.

Mimo, iż we wniosku o umorzenie składek ZUS skarżący wskazał, że jego mama jest bardzo chora, nie przedstawił w tym zakresie żadnych dokumentów, nie wykazał również, że istnieje konieczność sprawowania opieki nad chorą matką, która to opieka pozbawiałaby go możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Nadto jak ustalił organ, według KSI ZUS skarżący posiada aktualny tytuł do ubezpieczeń, figuruje jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, podstawa wymiaru składek wynosi: [...] zł brutto (RCA za 01/2020). Organ podał również, że należności wynikające z decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zobowiązania płatnika składek mają charakter solidarny i zostały objęte egzekucją. Ustalono, iż na poczet zadłużenia za 11/2019 r. wyegzekwowano kwotę: [...] zł, natomiast za 12/2019r. kwotę: [...] zł. Ustalono również, iż należności są egzekwowane także od pozostałych spadkobierców, a zatem podjęcie decyzji o ich umorzeniu na obecnym etapie postępowania byłoby istotnie przedwczesne. Z akt sprawy wynika również, że organ na wniosek skarżącego był skłonny rozłożyć należność na raty, jednak do zawarcia umowy ratalnej ostatecznie nie doszło z winy wnioskodawcy.

Słusznie zatem organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 2, a także wymienione w pkt 3 tego przepisu. Prawidłowo również ocenił, że skarżący nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pozbawiłoby to zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, osiąga stały dochód z tytułu zatrudnienia, w wysokości ok. [...] zł netto. Natomiast minimum socjalne ogłaszane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wg. danych za III kwartał 2019r., dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi [...] zł. Wprawdzie w skardze skarżący wskazał, że jest zatrudniony na umowę o pracę i osiąga dochód [...] brutto, a stałe miesięczne wydatki na utrzymanie obejmują: czynsz - [...] zł, gaz - [...] zł, prąd - [...] zł, bilet PKS na dojazdy do pracy - [...] zł. Posiada również zobowiązania finansowe w kwocie [...]zł (InterCity) oraz [...] zł (Provident). Skarżący w skardze wnioskował o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów na okoliczności w niej opisane. Należy jednak podkreślić, że do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty. Nadto, to organ a nie sąd rozpoznaje wniosek o umorzenie należności i ustala sytuację materialną, majątkową, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy, aktualną na dzień wydania decyzji. Zatem to przed jej wydaniem, wnioskodawca powinien przedstawić rzetelne informacje poparte stosownymi dokumentami, umożliwiające organowi dokonanie analizy i oceny w tym zakresie. Tymczasem, skarżący poza okolicznościami wskazanymi we wniosku o umorzenie oraz w pisemnym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, które organ rozważył i odniósł się do nich w wydanej decyzji, nie podał innych okoliczności, nie załączył również żadnych dokumentów, które podważałyby ustalenia organu. Z podanych przyczyn, prawidłowej oceny organu nie zmieniają również załączone do protokołu kserokopie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego i odpisu skróconego aktu zgonu matki skarżącego oraz listy płac za miesiąc kwiecień 2020r i paragonu zakupu biletu okresowego za czas od 07 maja do 06 czerwca 2020r.

Należy uwypuklić, że w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych powinien wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wobec tego, jeśli to wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim jako wnioskodawcy (v. wyroki NSA: z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 157/13; z dnia 13 marca 2014 r., sygn. II GSK 31/13, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze nie podważył prawidłowej oceny organu, że w sprawie nie zachodziły przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a usus, w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ poddał trafnej analizie i ocenie materiał dowodowy w sprawie, a skarżący nie przedstawił dowodów podważających stanowisko organu. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące postępowania w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania płatnika składek, braku wiedzy odnośnie zaległości na rzecz ZUS, braku przyczynienia się do powstania zadłużenia i możliwości odrzucenia spadku nie mogły być rozważane w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności, którego zakres wyznacza treść przepisów art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Do kompetencji sądu administracyjnego w ramach kontroli legalności konkretnych rozstrzygnięć organu należy przede wszystkim ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnymi materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt, i czy w świetle istniejącego stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Należy podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, którą wyznacza ocena legalności działań organu oraz kwestii prawnych stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozważanej sprawie jej przedmiotem była kwestia umorzenia należności składkowych i w tym zakresie procedował zarówno organ jak i Sąd, dokonując kontroli legalności decyzji wydanych przez Prezesa KRUS.

Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.