Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 215/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta (...) w przedmiocie wznowienia postępowania nr (...) oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") postępowania wznowionego postanowieniem z [...] lutego 2021 r. w sprawie świadczenia w formie zasiłku celowego przyznanego skarżącej decyzją ostateczną z [...] marca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ nie wydał decyzji w kilkudziesięciu postępowaniach wznowionych z urzędu oraz nie poinformował o terminie ich zakończenia. Wszczynając natomiast postępowania zakończone przed pięcioma laty, organ powinien z góry przewidzieć termin ich zakończenia oraz wiedzieć jakie czynności przedsięwziąć, by sprawnie prowadzić postępowanie. Podniosła, że organ manipuluje przebiegiem postępowania, co świadczy o jego złej woli. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Prezydenta, zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] tytułem rekompensaty za czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w sprawach, które zostały wszczęte bez uzasadnionych powodów. Ponadto wniosła o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że długość prowadzonego postępowania nie wynikała z przyczyn leżących po jego stronie. Zauważył, że w dniu [...] lutego 2021 r. wydano 66 postanowień o wznowieniu postępowań administracyjnych w sprawach świadczeń przyznanych skarżącej w okresie od lutego 2016 r., w formie zakupu posiłków w szkole, zasiłków okresowych i celowych oraz zasiłku stałego. Powyższe było przyczyną ustalenia, że skarżąca nabyła w lutym 2015 r., za [...] lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], jednak mieszkała pod innym adresem. Fakt ten skarżąca zataiła przed pracownikiem socjalnym. W związku z tym organ zwrócił się do Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, czy skarżąca uzyskuje dochody z wynajmu tego mieszkania, do administratora budynku o podanie, czy za mieszkanie opłacany jest czynsz, przez kogo, w jakiej wysokości i kto jest zgłoszony do zamieszkiwania. Kilkakrotnie występowano również do skarżącej o złożenie wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, jednak nie zostały one złożone. W konsekwencji pismem z [...] kwietnia 2021 r. poinformowano skarżącą o zebraniu materiału dowodowego i zawiadomiono o możliwości zapoznania się z nim. Dopiero w odpowiedzi z [...] maja 2021 r. skarżąca powiadomiła organ, że mieszka z córką przy ul. [...] m. [...] w [...].

Prezydent przy piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. uzupełnił akta administracyjne sprawy, poprzez przedłożenie elektronicznych wersji decyzji kończących wznowione postępowania, w tym decyzji z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji z [...] marca 2017 r. nr [...] i odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego w wysokości [...] na zakup środków czystości i higieny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta postępowania wznowionego z urzędu postanowieniem z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie świadczenia w formie zasiłku celowego przyznanego skarżącej decyzją ostateczną z [...] marca 2017 r. nr [...].

Na wstępie zauważyć należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a."), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 K.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak było podstaw do zarzucenia organowi prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Po wznowieniu z urzędu niniejszego postępowania postanowieniem z [...] lutego 2021 r., podejmował on bowiem, bez zbędnej zwłoki, czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaś czas jego trwania nie wynikał z przyczyn leżących po stronie organu.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, organ jeszcze przed wszczęciem postępowania podjął działania zmierzające do ustalenia stanu majątkowego skarżącej, tj. pismem z [...] lutego 2021 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o udzielenie informacji, czy skarżąca dokonała rozliczeń podatkowych z tytułu najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (w odpowiedzi z [...] marca 2021 r. otrzymano informację, że rozliczeń takich nie dokonano); pismem z [...] lutego 2021 r. wystąpił do skarżącej o dostarczenie aktu notarialnego kupna ww. lokalu oraz dokumentów dotyczących dokonywanych opłat za lokal (w odpowiedzi z [...] lutego 2021 r. skarżąca wskazała, że nie posiada żądanych dokumentów, zaś jej sytuacja majątkowa jest organowi znana); pismem z [...] lutego 2021 r. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o nadesłanie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do tego lokalu (w dniu [...] lutego 2021 r. wpłynęła z Sądu kopia aktu notarialnego z [...] lutego 2015 r. Rep. A nr [...], którym skarżąca nabyła własność ww. lokalu za cenę [...]). Z uwagi na uzyskane informacje, organ postanowieniem z [...] lutego 2021 r. wznowił przedmiotowe postępowanie administracyjne, a następnie w dniu [...] marca 2021 r. wystąpił do skarżącej o złożenie wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, tj. okoliczności zakupu mieszkania - wyjaśnienia za jaką kwotę zostało kupione, z jakiego źródła pochodziły środki finansowe na jego zakup; czy i jakie dochody uzyskuje z wynajmu tego lokalu, skoro nie służy on do zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej rodziny. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca w dniu [...] marca 2021 r. wniosła ponaglenie do wydania decyzji we wznowionym postępowaniu, nie udzielając jednak żądanych wyjaśnień. Organ pismem z [...] marca 2021 r. zwrócił się do właściwej jednostki organizacyjnej Urzędu [...] z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, dotyczących informacji o przyznanych świadczeniach na córkę skarżącej (odpowiedzi otrzymał w dniu [...] kwietnia 2021 r.), zaś pismem z [...] marca 2021 r. poinformował skarżącą o aktualnym przebiegu postępowania oraz że termin załatwienia sprawy określony w Kodeksie postępowania administracyjnego jest zachowany. Po otrzymaniu powyższego pisma, skarżąca w dniu [...] kwietnia 2021 r. wystąpiła do Sądu ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania wznowionego postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Prezydent w dniu [...] kwietnia 2021 r. ponownie wystąpił do skarżącej o złożenie wyjaśnień odnośnie do posiadanego lokalu mieszkalnego (w odpowiedzi z [...] kwietnia 2021 r. skarżąca poinformowała, że z uwagi na stan zagrożenia epidemiologicznego nie jest w stanie stawić się w ośrodku i uczynić zadość wezwaniu), zaś pismem z [...] kwietnia 2021 r. zawiadomił skarżącą o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z nim i złożenia wyjaśnień w sprawie. Ostatecznie w dniu [...] czerwca 2021 r. Prezydent wydał decyzję kończącą postępowanie.

Z powyższego wynika, że organ, mimo braku współpracy ze strony skarżącej, podejmował liczne czynności w sprawie i to w krótkich odstępach czasu. Skarżąca nie udzieliła natomiast merytorycznej odpowiedzi na żadne z wezwań organu do złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej (por. pisma z [...] lutego 2021 r., [...] marca 2021 r. i z [...] kwietnia 2021 r.), co skutkowało występowaniem z kolejnymi wezwaniami, a w konsekwencji wydłużyło termin załatwienia sprawy. Podkreślić należy, że wznowione postępowania są sprawami szczególnie skomplikowanymi. Organ ma obowiązek zebrania materiału dowodowego, na podstawie którego ustali ponad wszelką wątpliwość sytuację majątkową skarżącej poczynając od lutego 2016 r., uwzględniając fakt zakupu przez nią w 2015 r. mieszkania o znacznej wartości, o którym nie poinformowała pracownika socjalnego, choć była do tego zobowiązana na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Istotna w sprawie jest również okoliczność równoległego zainicjowania przez organ kilkudziesięciu postępowań nadzwyczajnych, co niewątpliwie prowadzi także do zwiększenia stopnia złożoności prowadzonego postępowania. Podkreślenia wymaga również, że na wszelkie zapytania i wnioski organ odpowiadał skarżącej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zachowaniem ustawowych terminów. Co znamienne, skarżąca na wezwania organu nie składała stosownych wyjaśnień, czym przedłużała proces gromadzenia dowodów. Nie może zatem konsekwencjami własnych zaniechań obciążać organu. Zasada oficjalności postępowania nie zwalnia strony z obowiązku lojalnej współpracy z organami administracji publicznej, co przejawia się między innymi w aktywnym uczestniczeniu w postępowaniu i przedkładaniu w nim z własnej inicjatywy, jak i na żądanie organu dokumentów mających znaczenie prawne. Znajduje to zresztą wyraz w treści art. 7 K.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W tej sytuacji nie sposób zarzucić organowi, że prowadząc niniejsze postępowanie działał w sposób przewlekły, a to czyni skargę pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć również należy, że organ wydając decyzję z [...] czerwca 2021 r. kończącą postępowanie, dochował terminu wyznaczonego mu na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. (na skutek ponaglenia skarżącej) przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w postanowieniu z [...] kwietnia 2021 r. (tj. 30 czerwca 2021 r.).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.