Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 821/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. W. i S. B. z siedzibą w B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB, organ II instancji) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 123 § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia G. W. i Stowarzyszenia Z. B. zastępowanych przez fachowego pełnomocnika na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] ustalające R. G. opłatę legalizacyjną w kwocie [...]złotych (słownie: [...] złotych) za samowolną budowę budynku gospodarczego (kategoria III) zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w B. , gm. K. uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej adresata nałożonej opłaty legalizacyjnej tj. R. G. i w tej części orzekł co do istoty, wskazując jako adresata nałożonej opłaty legalizacyjnej R. S. (nazwisko rodowe G. ), a w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu WWINB wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. PINB wstrzymał Panu R. G. roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego przy ul. [...] w B. , gm. K. (dz. [...]) oraz nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów wskazanych w art. 48 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1333 w brzmieniu sprzed 19.09.2020; dalej: pr. bud.). WWINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. (znak: [...]) uchylił ww. postanowienie PINB w części dotyczącej terminu, a w pozostałej części utrzymał je w mocy.

W dniu [...] listopada 2018 r. do siedziby PINB wpłynęło pismo pełnomocnika R. G., R. G. i R. G. - przedstawiające przed PINB decyzję Burmistrza Gminy K. o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2011 r. (znak: [...]) ustalająca na rzecz R. i R. G. warunki zabudowy na dz. o nr [...] dla inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczo-garażowego, która została zmieniona decyzjami Burmistrza Gminy K. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2011 r.. Pełnomocnik przedstawił także oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. (znak: [...]) PINB nakazał R. G. rozbiórkę budynku gospodarczego zrealizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w B. gm. K., uzasadniając to nieprzedłożeniem całej dokumentacji w wyznaczonym terminie. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego WWINB uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując że w ocenie organu odwoławczego złożona przez inwestora dokumentacja pozwala na dalsze kontynuowanie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. PINB nakazał R. G. usunięcie nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji budowlanej (opracowaniu techniczno-budowlanym nazywanym inwentaryzacją budynku gospodarczo garażowego) dla legalizowanego budynku gospodarczego na dz. [...] przy ul [...] w m. B. poprzez przedłożenie projektu budowlanego odpowiadającego wymogom Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W dniu 22 stycznia 2021 r. pełnomocnik inwestora przedłożył wymagany projekt budowlany.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. PINB ponownie wezwał R. G. do usunięcia nieprawidłowości w przedstawionym projekcie budowlanym dla przedmiotowego budynku poprzez przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego odpowiadającego wymogom ww. rozporządzenia, który został sprawdzony przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia. Z analizy akt postępowania wynika, że obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. został wykonany.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. PINB ustalił właścicielowi R. G. wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie [...]złotych za samowolną budowę budynku gospodarczego (kategoria III) zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w B. , gm. K..

Zażalenie na postanowienie PINB z dnia [...] czerwca 2021 r. wniosła G. W. oraz Stowarzyszenie Z. B. reprezentowane przez fachowego pełnomocnika.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. do siedziby organu II instancji wpłynęło pismo z W. Urzędu Wojewódzkiego informujące o zmianie nazwiska przez R. G., który po zmianie nosi nazwisko S. . Zatem adresatem obowiązku jest Pan R. S. (nazwisko rodowe G. ).

Postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotowego budynku zostało wszczęte przez organ I instancji w 2015 r.. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 471; dalej: ustawa zmieniając prawo budowlane) do postępowań administracyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 19 września 2020 r. stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.

Przedmiotem postępowania przed organem I instancji był samowolnie postawiony budynek gospodarczo-garażowy. W sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że dany obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zgodnie z art. 48 ust 1 w drodze decyzji wydawany jest nakaz rozbiórki, z zastrzeżeniem ust. 2. Jak stanowi art. 48 ust 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Ponadto zgodnie z art. 48 ust 3 pr. bud. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przedmiotowej sprawie PINB przeprowadził postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 48 pr. bud. PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. wstrzymał prowadzenie robot budowlanych przy przedmiotowym budynku oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia z [...] maja 2018 r. Jak wynika z akt postępowania inwestor wypełnił nałożony na niego obowiązek przedstawiając żądane dokumenty. Następny krok w procedurze legalizacji samowoli budowlanej ustawodawca unormował w art. 49 pr. bud.. Zgodnie z art. 49 ust 1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Zgodnie z art. 49 ust 2 do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W sytuacji gdy organ I instancji stwierdzi, że dokumenty zawierają nieprawidłowości, na podstawie art. 49 ust 3 organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1.

W przedmiotowej sprawie, dokumenty legalizacyjne zostały przedstawione przez inwestora z dochowaniem terminów zatem można stwierdzić, że obowiązek został wykonany. Wykonanie nałożonego obowiązku pozwoliło organowi I instancji na przejście do kolejnego etapu legalizacji. PINB analizując prawidłowość przedstawionych dokumentów legalizacyjnych, skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 49 ust 3 pr. bud. wzywając inwestora do usunięcia nieprawidłowości złożonych dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. PINB nakazał R. G. usunięcie nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji budowlanej (opracowaniu techniczno-budowlanym nazywanym inwentaryzacją budynku gospodarczo garażowego) dla legalizowanego budynku gospodarczego na dz. [...] przy ul [...] w m. B. poprzez przedłożenie projektu budowlanego odpowiadającego wymogom Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W dniu [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik inwestora przedłożył wymagany projekt budowlany. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. PINB ponownie wezwał Pana R. G. do usunięcia nieprawidłowości w przedstawionym projekcie budowlanym dla przedmiotowego budynku poprzez przedłożenie 4 egzemplarzy (zamiast jednego) projektu budowlanego odpowiadającego wymogom ww. rozporządzenia, który został sprawdzony przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia. Z analizy akt postępowania wynika, że obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. został wykonany.

Po naprawieniu błędów w przedstawionej dokumentacji PINB przystąpił do obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Kluczową rzeczą w ustaleniu opłaty legalizacyjnej jest zaliczenie legalizowanego obiektu do właściwej kategorii obiektów budowlanych. Według ustaleń PINB przedmiotowy samowolnie wybudowany budynek zalicza się do kat. III obiektów budowlanych czyli inne niewielkie budynki np. budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. Natomiast strony wnoszące zażalenie uważają, że przedmiotowy budynek należy zaliczyć do kat. XVII obejmujące budynki handlu, gastronomi i usług w tym warsztaty rzemieślnicze.

Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1065) budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Jako, że przepisy prawa budowlanego nie definiują pojęcia warsztatu należy odwołać się do definicji przedstawionej przez słownik języka polskiego. Zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego PWN warsztat to pomieszczenie wyposażone w urządzenia i narzędzia do wykonywania określonych prac, najczęściej rzemieślniczych lub też zakład wykonujący takie prace. Zatem jak można zauważyć różnica między zwykłym budynkiem gospodarczym a warsztatem polega na sposobie jego użytkowania i charakterze wykonywanych w nim prac.

Zgodnie z poglądem sądów administracyjnych dla kwalifikacji obiektu jako gospodarczego konieczne jest ustalenie czy funkcja ta jest dominująca i podstawowa (np. Wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 324/14). Z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r. wynika, że w przedmiotowym budynku ustawione są "maszyny wykorzystywane na własne potrzeby do wykonywania drobnych robót stolarskich". Wykorzystywanie danej rzeczy na własne potrzeby oznacza niezawodowe korzystanie z niej, a jak wskazano powyżej niezawodowe wykonywanie prac warsztatowych jest jednym z elementów definiujących budynek gospodarczy. Zatem jeżeli maszyny ustawione w przedmiotowym budynku wykorzystywane są na własne potrzeby a nie na cele zawodowe, oznacza to że przedmiotowy budynek należy uznać za budynek gospodarczy, a tym samym należy zaliczyć go do kategorii III obiektów budowlanych. Zatem biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że PINB zaliczył przedmiotowy budynek do właściwej kategorii.

Do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej zastosowanie znajduje art. 59f ust 1-3 pr. bud. Opłata legalizacyjna jest obliczana na podstawie wzoru stanowiącego iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł i podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Dla kategorii III obiektów budowlanych współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) wynosi 1,0, a współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) także wynosi 1,0. Zatem iloczyn 50 x 500 zł x 1,0 x 1,0 wynosi 25.000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych). Zatem należy stwierdzić, że PINB prawidłowo ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej.

Pomimo prawidłowości wydanego przez PINB postanowienia, w przedmiotowej sprawie, ze względu na zmianę nazwiska osoby, na którą nałożono opłatę legalizacyjną, konieczne jest uchylenie postanowienie organu I instancji w części dotyczącej adresata i orzeczenie co do istoty z prawidłowo określonym adresatem opłaty legalizacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu WWINB wskazał, że strony skarżące na żadnym z etapów postępowania nie kwestionowały ustaleń organów nadzoru budowlanego co do kategorii przedmiotowego budynku. W ocenie WWINB organ I instancji zakwalifikował obiekt do właściwej kategorii obiektów budowlanych, a następnie prawidłowo przystąpił do ustalenia opłaty legalizacyjnej w wysokości wskazanej w sentencji zaskarżonego postanowienia.

Skargę na postanowienie WWINB wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. W. oraz Stowarzyszenie Z. B. z siedzibą w B. reprezentowane przez fachowego pełnomocnika.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f ust. 1-3 pr. bud. [w zw. z] załącznikiem do P.b. oraz w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 1065 ze zm.) przez niepoprzedzone żadną analizą przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem gospodarczo-garażowym, podczas gdy już bez pogłębionej analizy, prima facie widać, że budynek jest warsztatem rzemieślniczym z pełnym wyposażeniem, do czego de facto przyznaje się sam właściciel, a także wiedzę w tym zakresie ma organ z urzędu prowadząc inne postępowanie dotyczące samowoli budowlanej (makieta kolejowa) na tej samej nieruchomości i nieruchomościach sąsiadujących (sygn. PINB dla powiatu p. [...]). Nie sposób wyobrazić sobie, że obiekt jest rzekomo obiektem garażowo - gospodarczym, podczas gdy praktycznie całość nieruchomości jest wykorzystywana na cele komercyjne, gdzie działa obiekt szerzej opisany na stronie [...], a z kolei obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi zaplecze do budowy i obecnie rozbudowywania tego innego nielegalnego obiektu budowlanego — makiety kolejowej.

W skardze wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ błędnie zaliczył budynek do III kategorii obiektów budowlanych. Zaprzeczył niejako swoim poprzednim ustaleniom, z których wynika, że jest to warsztat rzemieślniczy z pełnym wyposażeniem, w którym prowadzona jest działalność polegająca na praktykowaniu usług stolarskich właśnie w niniejszym budynku będącym stolarnią, a cel tych usług skupia się na wyposażeniu komercyjnego obiektu "Makiety kolejowej" sąsiadującej ze stolarnią. Ta ostatnia stanowi działalność o charakterze profesjonalnego świadczenia usług w formie działalności gospodarczej. Elementy "Makiety kolejowej" są wykonywane w stolarni, jak i resztki z działalności wytwórczej stolarni są też spalane przez właściciela w tym samym budynku. Organ posiada wiedzę (sprawa sygn. PINB dla powiatu p. [...]) w zakresie zaopatrywania "Makiety kolejowej" w elementy powstające w budynku stolarni. W decyzji nakazującej rozbiórkę stolarni (w ramach niniejszego postępowania) organ powołał się na swoje ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r. i wskazał, że w środku obiektu ustawione są maszyny służące do wykonywania drobnych robót stolarskich jak docięcie płyty wiórowej i jej oklejenie czy szlifowanie desek. Organ ustalił zatem, że jest to warsztat rzemieślniczy, a obecnie bezpodstawnie odszedł od swoich ustaleń powołując się na ustalenia projektantów, którymi to ustaleniami organ nie jest związany.

Warsztat rzemieślniczy zaliczany jest to kategorii XVII budynków - budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. Warsztat rzemieślniczy definiowany jest jako pomieszczenie przeznaczone na wykonywanie pracy o charakterze twórczym lub usługowym z niezbędnym wyposażeniem i te właśnie przesłanki organ ustalił w trakcie kontroli w dniu [...] września 2014 r. i są one wystarczające do określenia kategorii obiektu. Dla tego rodzaju obiektu wysokość opłaty legalizacyjnej wyniosłaby [...] zł.

Również z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 sierpnia 2014 r. II SA/Go 446/14), że kwalifikacja obiektu wymaga zarówno sięgnięcia do oceny charakteru obiektu oraz sposobu jego użytkowania. Skoro w obiekcie znajdują się maszyny, a sposób użytkowania ma oczywisty charakter stolarni, która działa jako zaopatrzenie w elementy konstrukcyjne dla sąsiadującej z nią, prężnie działającej i reklamowanej w całej Wielkopolsce "Makiety kolejowej" (będącej też samowolą budowlaną - organ posiada tę wiedzę z urzędu) i stanowiącej profesjonalnie prowadzoną działalność, to nie można odchodzić od dotychczasowych ustaleń i przyjmować, że mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym, w którym rzekomo ma być prowadzona działalność "niezawodowa" i jeszcze na potrzeby "budynku mieszkalnego". Co najistotniejsze kwalifikacja obiektu - czyli jego cechy i sposób użytkowania powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu (wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. akt II SAWr 386/06, II SA/Wr 387/06).

Ustalenia organu z kontroli z [...] września 2014 r. oparte są na stwierdzeniach samego właściciela, dalszych ustaleń przeczących ustaleniom wskazanej kontroli nie było, a te istniejące nigdy nie były przez organ ani skarżących podważane. Organ zatem błędnie dokonał kwalifikacji obiektu i powinna ona zostać zmieniona zgodnie z powyższymi rozważaniami. Nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z warsztatem rzemieślniczym, co wynika również z orzecznictwa, np. w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 listopada 2015 r. II SA/Wr 585/15. Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego definiuje warsztat jako - "pomieszczenie wyposażone w odpowiednie urządzenia i przyrządy, w których wykonywane są różnego rodzaju prace rzemieślnicze np. elektrotechniczne, stolarskie. Analogiczna definicja warsztatu zawarta jest w Słowniku Języka Polskiego pod redakcją M. Szymczaka (PWN, 1981) - "pomieszczenie wyposażone w urządzenia, maszyny, narzędzia do wykonywania określonych prac, najczęściej rzemieślniczych; zakład wykonujący takie prace: Warsztat rzemieślniczy. Warsztat ślusarski, kamieniarski [...]". Z kolei zarówno Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego jak i Słownik Języka Polskiego pod redakcją M. Szymczaka identycznie definiują rzemiosło jako - "drobną wytwórczość o charakterze przemysłowym, obejmującą wykonywanie i naprawianie przedmiotów codziennego użytku, prostymi narzędziami i maszynami, będąca źródłem zarobku dla właściciela warsztatu".

Nie można też uznać, że mamy do czynienia z III kategorią obiektu, bowiem, jak wskazuje organ i jak wynika z załącznika do ustawy Prawo budowlane, do tej kategorii zalicza się "inne niewielkie budynki ". Zdaniem skarżących nie można uznawać budynku stolarni za niewielki budynek, bowiem powierzchnią jest on zbliżony do samej makiety kolejowej, którą technicznie obsługuje. Ponadto, nie odpowiada budynek stolarni definicji zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem nie jest to budynek "przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych". Nie służy on mieszkańcom budynku mieszkalnego do ww. celów. Jest to stosunkowo duży obiekt znajdujący się na nieruchomości zajmującej się na szeroką skalę usługami komercyjnymi, ciągle rozwijanymi.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy nadzoru budowanego prawidłowo ustaliły również stan faktyczny sprawy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Materialnoprawną postawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 49 ust. 1 pr. bud. (w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r.). który stanowi, że organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Skarżący nie podnieśli zarzutów co do wypełnienia przez inwestora warunków wskazanych w trzech punktach art. 49 ust. 1 pr. bud. Zakwestionowali natomiast zakwalifikowanie spornego obiektu do kategorii III załącznika do pr. bud., podnosząc, że nie jest on "innym niewielkim budynkiem", jak "budynek gospodarczy" czyli "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych" (§ 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), lecz "warsztatem rzemieślniczym" (kat. XVII).

Analizując akta postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że konsekwentnie – od momentu wszczęcia we wrześniu 2015 r. – dotyczyło ono "budynku gospodarczego". Takie określenie znajduje się także w protokole kontroli z [...] września 2014 r. Również w protokole rozprawy z dnia [...] września 2015 r. skarżąca G. W., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zeznała: "budynek gospodarczy na działce nr ewidencyjny [...] został wybudowany między 2001-2005 r." Taka terminologia występuje spójnie we wszystkich postanowieniach (także w postanowieniu o dopuszczeniu do udziału w sprawie Stowarzyszenia Z. B.) oraz decyzjach wydanych w toku wieloletniego postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżących zawartych w uzupełnieniu skargi nie można zatem przyjąć, by kwalifikacja obiektu była kiedykolwiek – w toku postępowania legalizacyjnego – kwestionowana. Nota bene inne określenie niż budynek gospodarczy (względnie gospodarczo-garażowy, czy garażowo-gospodarczy) nie pojawia się również w licznych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w aktach administracyjnych.

Uznać należy zatem, że do przedstawienia projektu takiego właśnie budynku zobowiązany został inwestor postanowieniem PINB z dnia [...] maja 2018 r. i takiemu zobowiązaniu uczynił zadość 4 egzemplarze projektu budowlanego budynku gospodarczo-garażowego (gdzie wprost wskazano kategorię III obiektu). Budynku gospodarczo-garażowego dotyczy także znajdująca się w aktach decyzja o warunkach zabudowy.

Powyższe wskazuje, że słusznym jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu dotyczące kwalifikacji obiektu. Składając taki, a nie inny projekt budowlany inwestor uzewnętrznił zamiar zalegalizowania budynku jako obiektu budowlanego kategorii III. W ocenie Sądu brak jest przekonujących argumentów dla przyjęcia tezy, że legalizacja taka jest wadliwa. W szczególności na przeszkodzie takiej kwalifikacji budynku nie stoi jego wielkość (nieco ponad 150 m2 powierzchni całkowitej) pozwalająca przyjąć, że jest to budynek niewielki w rozumieniu załącznika do pr. bud.

Uwzględnienie woli inwestora legalizacji budynku jako obiektu kategorii III ma ten skutek, że po pozytywnym zakończeniu postępowania legalizacyjnego wykluczone będzie takie użytkowanie budynku, które wiązałoby się z wykonywaniem prac warsztatowych innych niż "niezawodowe" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zdaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym, a uzasadnianie zaskarżonego postaniowienia spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Oceniając jego legalność należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego w takim zakresie, jaki był niezbędny dla możliwości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zgromadziły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego oceny. Tym samym organy administracyjne należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami procesowymi.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości, jako nieuzasadnioną.