Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1379/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 62a, art. 84 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 3 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1379/21

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. po rozpoznaniu odwołania Spółki [...] Sp. z o.o., Spółka Komandytowa w [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], którą organ I instancji odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne

i obojętne z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o:

I. stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...];

II. określeniu warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w pkt I decyzji:

1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia: Planowane przedsięwzięcie polega na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Powierzchnia nieruchomość objętej wnioskiem wynosi 1,7404 ha. Przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie składowiska, którego eksploatację rozpoczęto w 1997 r. Przedmiotowe składowisko składa się z jednej kwatery składowania o powierzchni wynoszącej 1,06 ha

i pojemności 47 698 m3 (22 000 Mg). Całkowita masa składowanych odpadów na dzień [...] marca 2015 r. wyniosła 20 281,82 Mg. Dno niecki kwatery położone jest na rzędnej od 147,90 do 147,20 m n. p.m. Zgodnie z przedłożoną decyzją nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], zatwierdzającą nową instrukcję prowadzenia przedmiotowego składowiska, docelowa rzędna składowiska (maksymalna wysokość składowania) wynosi 154,90 m n.p.m., natomiast najwyższa rzędna składowanych odpadów przed ich uformowaniem wynosiła w 2015 r. 154,30 m n.p.m. Rzędne składowiska po rekultywacji mają osiągnąć maksymalnie w części wschodniej 155,10 m n.p.m., a w zachodniej 154,60 m n.p.m.

2. Ukształtować stabilną bryłę składowiska w sposób umożliwiający pokrycie jej szatą roślinną. Wykonać prace związane z wyrównaniem nierówności i zasypaniem zagłębień terenu. Należy mechanicznie splantować teren kwatery tj. ostrożnie ściąć nierówności, przemieścić urobek, zasypać zagłębienia terenu oraz złagodzić spadki skarp, tak by uzyskać stopień nachylenia 1:2.

3. Przeprowadzić rekultywację biologiczną składowiska, mającą na celu:

- zabezpieczenie stateczności zboczy obudową biologiczną;

- przeciwerozyjną obudowę roślinnością zboczy, wierzchowiny oraz skarp;

- wprowadzenie odpowiedniej zabudowy biologicznej spełniającej zadanie sanitacji rekultywowanego terenu.

4. Na przygotowaną powierzchnię glebotwórczą, należy wysiać mieszankę traw wraz z roślinnością ochronną. Proponowany skład mieszanki traw to: kupkówka pospolita, mietlica pospolita, kostrzewa czerwona, kostrzewa owcza, rajgras angielski. Dodatkowo można również zastosować gorczycę i rzepik. Po wysiewie traw dokonać nasadzeń wierzby wiciowej, która posiada bardzo dobre właściwości adaptacyjne oraz dużą zdolność absorbowania substancji biogennych i wody. Projektowana roślinność ma na celu regulację gospodarki wodnej w strefie powierzchniowej, zapobieganie erozji oraz zapewnienie estetycznego wyglądu obiektu.

5. Na wierzchowinie kwatery należy wykonać nasadzenia drzew. Z uwagi na otaczające teren składowiska lasy sosnowe, właściwe jest uwzględnienie nasadzeń sosnowych integrujących składowisko z otoczeniem.

6. W trakcie rekultywacji biologicznej i po jej zakończeniu należy się liczyć

z możliwością obumierania roślin (susza, chwasty, zła jakość materiału siewnego, itp.), w związku z czym należy dokonywać przeglądu nasadzeń i uzupełniać ewentualne ubytki.

7. Prace wykonywać przy użyciu sprawnego technicznie sprzętu, który zapewni zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed wyciekiem płynów technicznych i paliw.

8. Teren planowanego przedsięwzięcia wyposażyć w środki do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych.

9. Do rekultywacji składowiska t należy użyć odpadów inertnych, których wpływ na środowisko jest obojętny.

10. Odcieki poprzez drenaż odprowadzać do studni odciekowej, zawartość okresowo wywozić do oczyszczalni ścieków.

11. Prowadzić monitoring wód podziemnych oraz wód odciekowych.

III. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do niniejszej decyzji.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Spółka [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w [...] wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2018 r. wystąpiła do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne

z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], przy piśmie z dnia 15 października 2018 r., znak [...], przekazał ww. wniosek wraz z załączoną dokumentacją Wójtowi Gminy [...] jako organowi właściwemu do rozpoznania sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., Wójt Gminy [...] odmówił, w oparciu

o art. 61 a k.p.a., wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak [...], Starosta [...] udzielił firmie [...] Sp. z o.o. pozwolenia na przetwarzanie odpadów poprzez składowanie ich na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości [...]. Decyzja ta była dwukrotnie zmieniana przez Starostę [...] - w dniu [...] listopada 2014 r., znak [...] oraz [...] listopada 2014 r., znak [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją

z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], stwierdziło nieważność ww. decyzji Starosty [...], co spowodowało skutek ex tunc. W wyniku powyższego powstała fikcja prawna, czyli stan jakby decyzje których nieważność stwierdzono, nigdy nie zostały wydane i nie weszły do obrotu prawnego. W związku z tym należy przyjąć, że odpady trafiły tam nielegalnie i Starosta [...] powinien wydać decyzję nakazującą wywiezienie odpadów. W obrocie prawnym ponadto znajdują się dwie decyzje Marszałka Województwa [...] dotyczące tej samej sprawy, to jest wyrażające zgodę na zamknięcie składowiska odpadów innego niż niebezpieczne i obojętne zlokalizowanego w miejscowości [...], gmina [...], działka nr [...] - decyzja Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. oraz Nr [...]

z dnia [...] sierpnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało,

iż kwestionowane postanowienie zostało wydane z obrazą art. 61 a § 1 k.p.a. Kolegium wskazało na konieczność wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie

i merytorycznego rozpoznania wniosku Spółki.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż w sprawie nie występują okoliczności, z uwagi na które postępowanie należałoby uznać za bezprzedmiotowe, stąd też koniecznym jest przeprowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Decyzją administracyjną z dnia [...] czerwca 2019 r., znak [...], Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało na konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku oraz brak podstaw do umorzenia postępowania w sprawie przez organ I instancji. Kolegium wskazało również na możliwość wystosowania przez odwołującą Spółkę ponaglenia na bezczynność oraz przewlekłość Wójta Gminy [...], wobec dwukrotnego umorzenia postępowania

w sprawie i fakt niestosowania się przez ww. organ do wskazań organu odwoławczego.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak [...], ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując jednocześnie na brak podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego

w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], organ I instancji ustalił strefę potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji jako obszar leżący w odległości 100 m od granic działek objętych wnioskiem.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., znak [...], Wójt Gminy [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu ww. decyzji, wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, organ I instancji ponowił dotychczas prezentowaną argumentację, dotyczącą tożsamości spraw oraz "wymuszenia" wydania decyzji oraz brak podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia niż negatywne.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko.

Pismami z dnia 7 października 2020 r. organ I instancji zwrócił się do Marszałka Województwa [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], PGW WP Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem. Do akt sprawy dołączono również zaświadczenie o braku mpzp.

W dniu 26 października 2020 r. do akt sprawy wpłynęła Opinia Sanitarna Nr [...]

z dnia [...] października 2020 r., znak [...], którą Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] miejscowości [...], gmina [...].

W dniu 26 października 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Marszałka Województwa [...] z dnia 19 października 2020 r., znak [...], w treści którego ww. organ wskazał, iż inwestycja objęta wnioskiem nie wymaga wydania pozwolenia zintegrowanego, stąd też Marszałek Województwa [...] nie jest właściwy do wydania przedmiotowej opinii w myśl art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy ooś. 1

W dniu 30 października 2Ó20 r. do akt sprawy wpłynęła Opinia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] z dnia [...] października 2020 r., znak [...], w której ww. organ nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ze względu na brak negatywnego wpływu tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa

w ustawie Prawo wodne i wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach warunków i wymagań wymienionych w treści opinii.

W dniu 22 stycznia 2021 r. do akt sprawy wpłynęło Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak [...], którym ww. organ wyraził opinię, iż dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Decyzją administracyjną z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], Wójt Gminy [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne

i obojętne z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Odmawiając ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji organ I instancji podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko

w sprawie. Wójt Gminy [...] wskazał na przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające oraz uzyskane opinie. Jednocześnie podniósł, iż w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje Marszałka Województwa [...] dotyczące tej samej sprawy. Prowadzenie rekultywacji z wykorzystaniem odpadów wiązać się będzie

z wystąpieniem emisji pyłów i gazów oraz emisji hałasu związanej z ruchem pojazdów i pracą specjalistycznych maszyn. Dla okolicznych mieszkańców nastąpi pogorszenie się warunków życia między innymi z powodu odoru, jaki będzie rozprzestrzeniał się po całej okolicy. Obecnie odpady są źródłem emisji pyłów do powietrza. W ocenie Wójta Gminy [...] odpady trafiły na | wysypisko nielegalnie,

w związku z powyższym usunięcie odpadów jest najlepszym sposobem usunięcia negatywnego oddziaływania na środowisko. O wydaniu decyzji organ I instancji zawiadomił w drodze obwieszczenia.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Spółka [...] Sp. z o.o. Sp. k. w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2021, 247), zwanej dalej - u.u.i.ś. Organ wyjaśnił, że wydanie kwestionowanego w odwołaniu rozstrzygnięcia

o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z faktu zaliczenia planowanego przez inwestora przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada

2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

(t. j. Dz. U. 2016, 71 - postępowanie wszczęte w 2018 r.) przedsięwzięcie objęte wnioskiem ww. Spółki kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko - instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47 (...). Przedmiotowa decyzja jest niezbędna wnioskującej Spółce do uzyskania decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów w ramach rekultywacji na zamkniętym składowisku odpadów w miejscowości [...].

Organ podkreślił, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych ma charakter związany tzn. organ właściwy do wydania decyzji nie ma swobody działania,

a katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charakter zamknięty.

Z przepisów ustawy wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadkach wymienionych w ustawie (art. 80

i 81 ustawy). Ponadto z dostępnego w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż organy administracji publicznej mogą odmówić wydania pozytywnej decyzji, gdy w toku postępowania zostanie udowodnione, iż inwestycja

w sposób negatywny będzie oddziaływała na środowisko.

Organ wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie do rozpoznania pozostawał wniosek odwołującej Spółki, zmierzający do zrealizowania postanowień wynikających

z decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...], w której organ ten wyraził zgodę na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Organ podzielił argumentację odwołującej Spółki, iż Wójt Gminy [...] nie jest podmiotem upoważnionym do wypowiadania się o braku ważności decyzji Marszałka Województwa [...], która posiada przymiot prawomocności i funkcjonuje w obrocie prawnym. Zdaniem organu organ I instancji nie mógł podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej wyprowadzać z faktu stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]) decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na mocy których udzielono firmie [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...] pozwolenia na przetwarzanie odpadów. Spółka zasadnie podniosła, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia, do postępowania głównego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2280/17, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/OI 537/15).

Jak natomiast wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1322/17, decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją deklaratoryjną, a podstawowym skutkiem stwierdzenia nieważności jest zatem potwierdzenie, że wadliwa decyzja, której nieważność stwierdzono, nie wywołała skutków prawnych. Jednak nie zawsze będzie to oznaczać przywrócenie tego stanu prawnego, który istniał przed wydaniem decyzji, której nieważność stwierdzono. To, czy w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji będzie możliwe przywrócenie poprzedniego stanu i prawnego zależne jest

od przedmiotu sprawy i okoliczności danej sprawy. Kolegium podkreśliło,

iż w przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z tego rodzaju sytuacją. Otóż w art. 148 ustawy o odpadach ustawodawca postanowił, iż: "1.W przypadku gdy zarządzający składowiskiem odpadów nie wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części, a zachodzą następujące okoliczności: 1) składowisko odpadów lub jego wydzielona część nie spełnia wymogów technicznych lub formalnych określonych w przepisach prawa lub 2) w wyniku przeprowadzonej kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdzi, że na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, na którym są składowane odpady komunalne, co najmniej od roku nie są przyjmowane odpady, lub 3) pojemność składowiska odpadów, określona w zatwierdzonej instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, została zapełniona - właściwy organ,

o którym mowa w art. 129 ust. 1, sporządza ekspertyzę dotyczącą zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części oraz nową instrukcję prowadzenia składowiska odpadów". W realiach rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż - jak wynika to z akt - odpady na wysypisku nie są przyjmowane już od kilku lat,

a Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...], wyraził zgodę na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Fakt, iż w stosunku do przedmiotowego składowiska były

w przeszłości wydane decyzje Starosty [...], których nieważność została stwierdzona przez tutejsze Kolegium, był znany Marszałkowi Województwa [...]. W decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], w której Marszałek Województwa [...] wyraził zgodę na zamknięcie niniejszego składowiska, zaprezentował wobec nich analogiczne stanowisko, jakie prezentowane jest przez tutejsze Kolegium, a mianowicie,

iż decyzje te wydane były na rzecz innego podmiotu, aktualnie zaś zmienił się zarządzający składowiskiem odpadów (właścicielem nieruchomości nr [...] jest odwołująca Spółka), który legitymuje się stosowną instrukcją, w oparciu o którą uzyskał zezwolenie na prowadzenie składowiska. Na konieczność uzyskania tego rodzaju instrukcji wraz z zatwierdzającą ją decyzją odwołującej Spółce wskazał ponadto właśnie Marszałek Województwa [...]. Gdyby Marszałek Województwa [...] uznał, iż odpady na składowisko trafiły w sposób nielegalny (w związku

z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Starosty [...]), wówczas nie wyraziłby zgody na zamknięcie składowiska odpadów i nie określiłby sposobu jego zamknięcia poprzez rekultywację terenu, a wskazał na konieczność usunięcia odpadów.

Organ podkreślił, że Spółka [...] legitymuje się instrukcją prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. [...], zatwierdzoną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...]. W instrukcji tej przewidziano rekultywację terenu po składowisku, na które to składowisko nie są przekazywane odpady.

Organ odwoławczy zauważył, iż we właściwości rzeczowej Wójta Gminy [...] leżało wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie zaś wskazywanie jakimi to wadami obarczone mają być decyzje wydawane przez inne organy, jak również jakie czynności winny podejmować inne organy administracji publicznej. Dopóki dana decyzja administracyjna obowiązuje w porządku prawnym

i nie wyeliminowano jej z obrotu prawnego - czy to na mocy innej decyzji, czy orzeczenia sądu, czy też w toku postępowania nadzwyczajnego - dopóty ma ona moc wiążącą i wszystkie podmioty obowiązane są do respektowania wynikających

z niej okoliczności.

Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją organu I instancji dotyczącą konieczności wydania przez Starostę [...] decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

W piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r. Starosta [...] podał, iż nie posiada instrumentów prawnych, aby wydać decyzję nakazującą wywiezienie przedmiotowych odpadów

i takie postępowanie nie było prowadzone, ponieważ Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] wyraził zgodę na zamknięcie przedmiotowego składowiska odpadów. Ponadto ww. inwestycja została ujęta

w Planie gospodarki odpadami dla Województwa [...] 2024, przyjętego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Z akt sprawy ponadto wynika, iż ww. decyzja została zmieniona decyzją Marszałka Województwa [...]

z dnia [...] kwietnia 2020 r., Nr [...], w związku ze zmienionym harmonogramem prac, z uwagi na przedłużające się postępowanie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań, zakończenie rekultywacji zostało przewidziane na dzień [...] listopada 2023 r.

Organ wyjaśnił, że dla niniejszej sprawy istotne znaczenie odgrywa art. 84 ustawy, którego treść przytoczył. Wraz z wnioskiem inicjującym przedmiotowe postępowanie odwołująca Spółka przedłożyła Kartę Informacyjną przedsięwzięcia, która następnie była uzupełniana w toku postępowania przed organami opiniującymi potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Organ wskazał, że z uzupełnianej w toku postępowania Karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej KIP) i wynika, iż inwestycja objęta wnioskiem polega na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Powierzchnia nieruchomość objętej wnioskiem wynosi 1,7404 ha. Przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie składowiska, którego eksploatację rozpoczęto w 1997 r., zaś składowania odpadów na składowisku zaprzestano w dniu [...] marca 2015 r.

Nadto z KIP wynika, że przedmiotowe składowisko składa się z jednej kwatery składowania o powierzchni wynoszącej 1,06 ha i pojemności 47 698 m3 (22 000 Mg). Całkowita masa składowanych odpadów na dzień [...] marca 2015 r. wyniosła

20 281,82 Mg. Dno niecki kwatery położone jest na rzędnej od 147,90 do 147,20 m n. p.m.

Zgodnie z przedłożoną decyzją nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], zatwierdzającą nową instrukcję prowadzenia przedmiotowego składowiska, docelowa rzędna składowiska (maksymalna wysokość składowania) wynosi 154,90 m n.p.m., natomiast najwyższa rzędna składowanych odpadów przed ich uformowaniem wynosiła w 2015 r. 154,30 m n.p.m. Rzędne składowiska po rekultywacji mają osiągnąć maksymalnie w części wschodniej

155,10 m n.p.m., a w zachodniej 154,60 m n.p.m.

Z informacji podanych przez wnioskującą Spółkę w dalszej części KIP wynika,

że czasza składowa oraz skarpy składowiska zostały uszczelnione geomembraną

o grubości 2 mm, ułożoną na warstwie wyrównawczej z zagęszczonego

i wyrównanego piasku. Folia została zabezpieczona włókniną. W ramach infrastruktury służącej ochronie środowiska wykonano m. in.: drenaż nadfoliowy

z systemem odbioru odcieków poprzez dwie studzienki zbiorcze do zbiornika bezodpływowego, piezometry do monitoringu wód podziemnych (1 na dopływie po zachodniej stronie składowiska, dwa na odpływie wód podziemnych ze składowiska, po jego wschodniej stronie), rów opaskowy wokół kwatery, a także 4 studnie odgazowujące.

W związku z zaprzestaniem składowania, rekultywacja będzie przeprowadzona na całej powierzchni kwatery składowej. Rekultywacja składowiska przeprowadzona ma zostać w dwóch etapach: 1) rekultywacja techniczna, która polegała będzie na: niwelacji terenu; ułożeniu warstwy wyrównawczej wykonanej z odpadów w celu odpowiedniego ukształtowania korony składowiska oraz skarp i obwałowań (miąższość warstwy wyniesie 0,25 m); ułożeniu warstwy uszczelniającej (ekranującej) o miąższości 0,30 m, wykonanej z warstwy mineralnej o wartości współczynnika filtracji k 1 x 10'9 m/s (np. glina lub ił); ułożeniu warstwy biologicznej (glebotwórczej) o miąższości 1 m, wykonanej z odpadów; zagospodarowaniu docelowym zgodnym z założonym kierunkiem rekultywacji (kierunek leśny);

2) rekultywacja biologiczna, która polegała będzie na wysianiu mieszanki traw oraz nasadzeniu drzew i krzewów.

Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika ponadto, że prace rekultywacyjne będą I prowadzone zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia

30 kwietnia ! 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. 2013 r. poz. 523, zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie składowisk odpadów"). Do rekultywacji zostaną użyte odpady określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów. Z KIP wynika, że maksymalna ilość odpadów przewidzianych do utworzenia warstwy wyrównawczej wynosić będzie 3 180 Mg, natomiast do warstwy glebotwórczej wynosić będzie 11 660 Mg.

Autor karty podał, iż przeprowadzenie rekultywacji składowiska odpadów będzie również wiązać się z możliwością wystąpienia emisji pyłów i gazów oraz emisji hałasu związanych z ruchem pojazdów i pracą specjalistycznych maszyn. Jednakże ww. oddziaływania będą miały charakter krótkotrwały i będą ograniczone, przez odpowiednią organizację pracy, stosowanie sprzętu sprawnego i pracę w porze dnia. Zastosowanie warstw rekultywacyjnych ma na celu zapewnienie naturalnych procesów przemian biochemicznych, zachodzących wewnątrz składowiska, aby zmiany te zachodziły możliwie najszybciej przy jak najmniejszym niekorzystnym oddziaływaniu na środowisko. W celu ochrony środowiska na etapie po rekultywacji przewiduje się prowadzenie monitoringu poeksploatacyjnego składowiska odpadów, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie składowisk odpadów.

Rekultywacja techniczna ma na celu zachowanie bezpieczeństwa geotechnicznego, ograniczenie infiltracji wód opadowych w zrekultywowane złoże odpadów, umożliwienie zagospodarowania docelowego (zgodne z założonym kierunkiem rekultywacji) rekultywowanego składowiska, a także właściwe ukształtowanie warunków wodnych umożliwiających należytą gospodarkę wodami zarówno na złożu odpadów, jak i w jego otoczeniu, a także całkowite lub częściowe odtworzenie gleb metodami technicznymi (odtwarzanie warstwy glebotwórczej).

Rekultywacja biologiczna ma na celu: zabezpieczenie stateczności zboczy obudową biologiczną, przeciwerozyjną obudowę roślinnością zboczy, wierzchowiny oraz skarp, a także wprowadzenie odpowiedniej zabudowy biologicznej spełniającej zadanie sanitacji rekultywowanego terenu. Rekultywacja biologiczna, polegać będzie na wysianiu mieszanki traw oraz nasadzeniu krzewów i drzew. Wprowadzone trawy użyźnią górną warstwę glebową i jednocześnie stworzą trwałą darń zabezpieczającą przed erozją wietrzną i wodną. Rośliny zwiększą parowanie wody, pomniejszając wyraźnie spływ wód powierzchniowych i wgłębnych. Dodatkowo wykonanie rekultywacji biologicznej nada terenom odpowiednie walory estetyczno-widokowe.

Z treści karty ponadto wynika, iż celem planowanej rekultywacji składowiska

o powierzchni 1,06 ha jest poprawa jakości środowiska poprzez ograniczenie negatywnego oddziaływania zdeponowanych odpadów oraz przywrócenie wartości przyrodniczych i estetycznych terenu antropogenicznie zmienionego.

W zakresie charakterystyki położenia samego terenu objętego wnioskiem wskazano w karcie, iż teren składowiska odpadów z trzech stron otoczony jest zwartym kompleksem leśnym (drzewostan sosnowy). Działka objęta inwestycją zlokalizowana jest poza obszarami Natura 2000, nie znajduje się w granicach korytarzy ekologicznych zapewniających spójność sieci Natura 2000, jak również poza innymi formami ochrony przyrody, wyznaczonymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55, ze zm.). Najbliżej położone obszary Natura 2000 znajdują się w odległości: około 0,8 km od planowanej inwestycji - obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina [...]; około 8,3 km od planowanej inwestycji - specjalny obszar ochrony siedlisk [...].

Autor karty informacyjnej wskazał, że po realizacji inwestycji występować będą źródła technologiczne tzn. emisja powierzchniowa, która zostanie ograniczona z uwagi na wyłożoną warstwę rekultywacyjną oraz punktowa wynikająca z tworzenia się biogazu w złożu odpadów ulatniającego się poprzez 4 studnie gazowe. Z przeprowadzonych na bieżąco badań I monitoringowych wynika, że skład biogazu nie wymaga zastosowania środków chroniących i środowisko. Ponadto opracowujący wskazał,

że wielkość emisji biogazu w miarę upływu czasu będzie maleć, w związku z faktem, iż całkowity rozkład materii organicznej trwa około 20 lat. Odcieki zbierające się na dnie uszczelnionego składowiska będą ujmowane w zbiorniku odcieków, a w razie potrzeby nadmiar ścieków będzie wypompowywany i wozem asenizacyjnym wywożony do punktu zlewnego oczyszczalni ścieków. Autor karty wskazał, że ilość odcieków po zakończeniu prac rekultywacyjnych ulegnie zmniejszeniu i będzie malała wraz z rozwojem roślinności.

Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe informacje wskazał na kompletność wniosku złożonego do organu przez inwestora, którego zawartość w pełni odpowiadała wymaganiom art. 74 ust. 1 u.o.o.ś. Zdaniem organu karta informacyjna przedsięwzięcia, jako zasadniczy dokument charakteryzujący przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zawiera wszystkie dane określone w art. 62a u.u.i.ś., a co więcej - w toku postępowania na wezwanie organów opiniujących została uzupełniona i doprecyzowana. Analiza treści karty potwierdza, że zawierała ona wszystkie informacje niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, jednakże mimo to Wójt Gminy [...] zdecydował się na wydanie rozstrzygnięcia negatywnego dla inwestora. Jak wynika z powyższego opisu, w karcie dokładnie scharakteryzowano rodzaj, skalę i usytuowanie przedsięwzięcia wraz z opisem zajmowanej nieruchomości. W karcie opisano rodzaj technologii planowanej do zastosowania, w tym dokładnie scharakteryzowano sposób likwidacji i rekultywacji funkcjonującej w przeszłości instalacji. Przeprowadzono również analizę wariantów alternatywnych inwestycji, określono przewidywane ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii. Scharakteryzowano źródła oddziaływania planowanego przedsięwzięcia

i adekwatnie wskazano szczegółowo rozwiązania chroniące środowisko poprzez minimalizację oddziaływań, w tym wymagania co do pracy sprzętu, pory wykonywanych prac, zasad gospodarki wodno - ściekowej i odpadowej, wymagań co do wykorzystywanego sprzętu technicznego i ich pracy. W karcie wymieniono również obszary podlegające ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wskazując jednocześnie ich położenie względem działki zainwestowanej. Scharakteryzowano także wpływ planowanej inwestycji na jednolite części wód poziemnych i powierzchniowych, oraz przeanalizowano oddziaływania skumulowane i wpływ przedsięwzięcia na klimat. Dodatkowo, w karcie zamieszczono charakterystykę przedsięwzięcia pozwalającą na wykluczenie jej z grupy zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Organ odwoławczy zauważył, iż Wójt Gminy [...] w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poza wcześniej przytoczoną argumentacją dodatkowo wskazał,

iż przeprowadzenie rekultywacji z wykorzystaniem odpadów wiązać się będzie

z wystąpieniem emisji pyłów i gazów oraz emisji hałasu związanej z ruchem pojazdów i pracą specjalistycznych maszyn. Dla okolicznych mieszkańców nastąpi pogorszenie się warunków życia między innymi z powodu odoru, jaki będzie rozprzestrzeniał się po całej okolicy. Obecnie odpady są źródłem emisji pyłów do powietrza. Przy czym w ogóle nie ustosunkował się do stanowisk przedstawionych przez wyspecjalizowane organy ochrony środowiska.

Kolegium zauważyło, iż właśnie w zakresie powyższych okoliczności, w ramach swoich kompetencji, wypowiedziały się organy opiniujące w sprawie. I tak Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wskazało, iż analizowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obszarze Jednolitych Części Wód Podziemnych (JCWPd) oznaczonych kodem [...], która charakteryzuje się dobrym stanem ilościowym i dobrym stanem chemicznym. Celem środowiskowym dla JCWPd jest dobry stan chemiczny i dobry stan ilościowy. Osiągnięcie celów środowiskowych dla ww. wód PGW WP oceniło jako niezagrożone. Nadto ww. organ wskazał, iż w rejonie planowanego przedsięwzięcia ani w obszarze jego działania nie występują ujęcia wody. Inwestycja znajduje się na obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych o nazwie [...]. W odległości ok. 940 m od miejsca inwestycji przepływa rzeka [...]. Po przeanalizowaniu załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia, PGW WP, uwzględniając charakter, skalę i lokalizację przedsięwzięcia oraz planowane rozwiązania techniczne chroniące środowisko, nie przewidziało możliwości negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na stan jednolitych części wód, obszarów chronionych oraz na realizację celów środowiskowych określonych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]".

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] również uznał, iż brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji objętej wnioskiem, zaś z karty wynika, iż rekultywacja składowiska ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu zdeponowanych na składowisku odpadów na środowisko oraz jego asymilację z otaczającym terenem i przywrócenie walorów krajobrazowych obszaru przekształconego.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], po przeprowadzeniu dogłębnej analizy przedłożonego do akt materiału dowodowego oraz po uzupełnieniu KIP uznał, iż wymienione warunki przeprowadzenia rekultywacji mają na celu minimalizację wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze oraz zapewnienie estetycznego wyglądu obiektu. W związku z powyższym stwierdził, że przy zachowaniu powyższych warunków nie ma konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary chronione. Wyraził też opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazały na potrzebę określenia w decyzji środowiskowej warunków dotyczących ochrony środowiska, koniecznych do uwzględnienia w fazie realizacji przedsięwzięcia, które to wymagania organ przeniósł do treści przedmiotowej decyzji, aby wyeliminować możliwe negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko. Wskazane organy, analizując szczegółowo rodzaj i skalę przedsięwzięcia oraz przewidywane oddziaływania

i proponowane rozwiązania minimalizujące je, uznały, że zasięg oddziaływania inwestycji zostanie ograniczony do działki objętej wnioskiem, nie powodując przekroczenia standardów jakości środowiska. W ocenie Kolegium, wbrew argumentacji podnoszonej w zaskarżonej decyzji Wójta Gminy [...], zgromadzony materiał dowodowy zawierał kompletne informacje charakteryzujące planowane przedsięwzięcie, jego uwarunkowania, w tym charakter sąsiedztwa, stanowiące wystarczającą podstawę do oceny wymogów i uwarunkowań środowiskowych. Wszystkie niedostatki dokumentacji przedłożonej przez inwestora zostały uzupełnione na wezwanie organów opiniujących. Ponadto w ocenie Kolegium, adekwatne do rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia wymogi środowiskowe organy opiniujące przedstawiły w treści wydanych w sprawie opinii, zaś zgodnie żart. 84 ust. lau.o.o.ś., Kolegium zawarło je w sentencji przedmiotowej decyzji, tworząc warunki i wymagania realizacji przedsięwzięcia, stosowne do zdiagnozowanej skali

i rodzaju jego przewidywanych oddziaływań.

Organ podkreślił, że przedmiotowa inwestycja objęta wnioskiem podlegała będzie

w fazie porealizacyjnej, to jest już po zakończeniu rekultywacji, stałemu nadzorowi przewidzianemu dla fazy poeksploatacyjnej, zgodnie z ustawą o odpadach. Nadzór polegał będzie na prowadzeniu monitoringu składowiska w sposób określony

w instrukcji prowadzenia składowiska. Szczegółowe warunki sposobu sprawowania nadzorowania na składowiskiem odpadów wynikają przy tym wprost z treści decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...], znak [...] i będą to między innymi: monitoring przez okres 30 lat od dnia zakończenia rekultywacji obejmujący badanie wielkości opadu atmosferycznego, badanie parametrów wskaźnikowych i poziomu wód podziemnych, badanie objętości wód odciekowych, badanie gazu składowiskowego (wielkość emisji i skład gazu), sprawdzanie sprawności systemu odprowadzania gazu składowiskowego, kontrola osiadania powierzchni składowiska i stateczności zboczy, badanie struktury i składu masy odpadów. Dane uzyskane w wyniku monitoringu ponadto przekazywane będą

w każdym roku wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w aktach materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i umożliwił prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych oraz prawnych. Wójt Gminy [...] nie miał podstaw do wydania decyzji, w której odmówił wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji objętej wnioskiem.

Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna przesłanka uniemożliwiająca wydanie pozytywnej decyzji dla inwestora. Dla nieruchomości objętej postępowaniem nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd też i ta przesłanka, która uniemożliwiałaby wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji, nie zachodzi.

Dlatego też Kolegium uznało za uzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji Wójta Gminy [...] i wydanie decyzji, którą stwierdziło brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne

z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmin [...]

i jednocześnie określiło warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Określając środowiskowe uwarunkowania dla wyżej wymienionego przedsięwzięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] kierowało się kryteriami określonymi

w art. 84 i 85 u.u.i.ś. Organ odwoławczy wziął pod uwagę wyniki opinii, o których mowa w art. 64 u.u.i.ś., ustalenia zawarte karcie informacyjnej przedsięwzięcia (wraz z uzupełnieniami) oraz pozostały materiał dowodowy.

T. G. wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy;

- art. 7 i art. 77 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niepełne i powierzchowne rozpatrzenie materiału dowodowego i okoliczności faktycznych sprawy i dowolne uznanie, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...]

w miejscowości [...], gmina [...].

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 Ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nieuzasadnione stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uzasadnienia decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że prowadzenie rekultywacji z wykorzystaniem odpadów wiązać się będzie z wystąpieniem emisji pyłów i gazów oraz emisji hałasu związanej z ruchem pojazdów i pracą specjalistycznych maszyn. Organ drugiej instancji, uchylając decyzję nie wziął pod rozwagę sytuacji okolicznych mieszkańców, a jedynie interes spółki zarządzającej składowiskiem. Poprzez prace związane z rekultywacją, dla okolicznych mieszkańców nastąpi pogorszenie się warunków życia między innymi z powodu odoru jaki będzie się rozprzestrzeniał po całej okolicy. Obecnie w sprawie została zgromadzona bogata dokumentacja fotograficzna, potwierdzająca opłakany stan składowiska, co w konsekwencji prowadzi do immisji na okolicznych nieruchomościach w postaci dużego zapylenia, nie mówiąc już o ich negatywnym wpływie na zdrowie okolicznych mieszkańców.

Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest obligatoryjny.

Stwierdzenie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zasadzie przesądza o tym, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego oddziaływania na środowisko, a zatem nie ma przeciwwskazań do jego realizacji. Istnieje jednak jeden ważny wyjątek od tej generalnej reguły. W myśl postanowień art. 80 ust. 1 Ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przypadku wydawania każdej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych organ administracji powinien brać pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ odwoławczy zlekceważył potrzebę analizy wystąpienia konfliktów społecznych i w związku

z subiektywnym przekonaniem właściciela składowiska odpadów o potrzebie realizacji inwestycji założono, że konflikt taki nie wystąpi.

Sprawa nielegalnego składowania odpadów na składowisku w [...] trwa nieprzerwanie od wielu lat, wywołując stanowczy i zdecydowany sprzeciw nie tylko okolicznych mieszkańców, ale całej społeczności lokalnej z terenu gminy. Nie może zatem ulegać wątpliwości, iż wznowienie składowania odpadów na przedmiotowym składowisku, do czego w istocie prowadzi zaskarżona decyzja, wywoła ostry konflikt z mieszkańcami gminy. Przyjęcie przeciwnego stanowiska jest całkowicie nieuzasadnione i świadczy o niezrozumieniu istoty sprawy przez organ drugiej instancji. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy błędnie przyjął,

iż nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Całkowicie poza rozważaniami organu odwoławczego znalazły się kwestie

z aktualnym stanem technicznym składowiska. Aktualny stan techniczny składowiska jest katastrofalny i powoduje ciągłe pogarszanie stanu środowiska naturalnego,

a rekultywacja jedynie pogłębi ten problem.

Wymaga podkreślenia fakt, iż odpady znajdujące się na składowisku zostały tam przywiezione nielegalnie i nigdy nie zostały poddane właściwym badaniom. Niewątpliwie w ramach niniejszego postępowania, kwestie związane z aktualnym stanem technicznym składowiska, powinny podlegać wnikliwej i wszechstronnej kontroli organu odwoławczego.

Nie było podstaw do wydania decyzji na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonując oceny, iż brak jest podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 20 października 2021 r. uczestnik postępowania podniósł, że w decyzji pominięto fakt zlokalizowania źródeł wody i rozlewni wód. Przedsięwzięcie, którego dotyczy decyzja znajduje się w odległości około 1000 m od rozlewni wód. Zdaniem uczestnika wątpliwe jest aby organy opiniujące wzięły pod uwagę wszystkie wynikające z przepisów prawa elementy, co doprowadziło do wydania decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2021 r. nie narusza przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247t.j.). Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy, decyzja

o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy

i jest zobligowany wydać pozytywną decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać

z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 powyższej ustawy.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia zakwalifikowanego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie powstaje w sposób automatyczny. Obowiązek ten może być nałożony przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w razie stwierdzenia, że jest to konieczne w związku z oceną,

że z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować przedsięwzięcie, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując takiej oceny organ powinien kierować się kryteriami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko

w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów. Treść art. 64 ust. 1 ustawy obliguje organ prowadzący postępowanie do uwzględnienia stanowiska organów opiniujących przy ustalaniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W niniejszej sprawie będąca jej przedmiotem inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie ma polegać na rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne

z wykorzystaniem odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...].

Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie było więc w przypadku przedmiotowej inwestycji obligatoryjne, wbrew twierdzeniu skarżącego. Zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy.

Analiza złożonej przez inwestora karty informacyjnej oraz wiedza specjalistyczna pozwoliły organom opiniującym na wyrażenie stanowiska, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że karta informacyjna przedsięwzięcia wraz z uzupełnieniami dokonanymi w toku postępowania przed organami opiniującymi potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zawierała wszystkie informacje o planowanym przedsięwzięciu, określone w art. 62

a ustawy, które umożliwiły analizę kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Jednocześnie stwierdził konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków mających na celu minimalizację wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze oraz zapewnienie estetycznego wyglądu obiektu, wskazując te warunki.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] również wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Organ opiniujący nie wskazał żadnych warunków, które powinna określać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ze względu na brak negatywnego wpływu przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w ustawie Prawo wodne. Organ wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych warunków.

Przedstawiona w karcie informacyjnej dokładna charakterystyka planowanej inwestycji umożliwiła ocenę o braku znaczącego oddziaływania na środowisko. Organy współdziałające w swoich opiniach wskazały rozwiązania których zastosowanie jest konieczne przy realizacji przedsięwzięcia, w celu ograniczenia negatywnego odziaływanie na środowisko, co wziął pod uwagę organ odwoławczy

i dał temu wyraz w sentencji decyzji. Te wyspecjalizowane w zakresie ochrony środowiska i gospodarki wodnej organy nie dostrzegły żadnych okoliczności, które wymagałyby szczegółowego wyjaśnienia w ramach postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania. Przyznały rację, że oddziaływanie inwestycji zamknie się

w rejonie nieruchomości na której jest usytuowane składowisko.

Stosownie do treści art. 84 ust. 1 ustawy w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W decyzji takiej właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań,

o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, w szczególności jeżeli wynikają one

z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a (art. 84 ust. 2 ustawy). Organ odwoławczy określił w decyzji warunki środowiskowe realizacji przedsięwzięcia.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie wskazanego przepisu możliwe jest więc wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą wątpliwości co do braku znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy słusznie uznał, że nie było wątpliwości co do braku znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ

I instancji w sposób powierzchowny odniósł się do informacji przedstawionych przez inwestora ograniczając się do stwierdzenia, że przeprowadzenie rekultywacji

z wykorzystaniem odpadów wiązać się będzie z wystąpieniem emisji pyłów i gazów oraz emisją hałasu i spowoduje pogorszenie warunków życia okolicznych mieszkańców, także z uwagi na oddziaływanie odorowe. Nie odniósł się zupełnie do stanowisk organów opiniujących. Organ ten nie wziął również pod uwagę własnego stanowiska co do zasięgu ewentualnego oddziaływania składowiska wyrażonego

w postanowieniu z [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu potencjalnej strefy oddziaływania składowiska w odległości 100 m od granic nieruchomości. Swoją uwagę skupił na argumentacji poświęconej zagadnieniom wykraczającym poza kompetencje organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej. Nie jest zadaniem tego organu ocena wad decyzji wydanych przez inne organy administracji publicznej i zasadności funkcjonowania tych decyzji w obrocie prawnym. Stanowisko organu I instancji co do wadliwości decyzji Marszałka Województwa [...] w przedmiocie zamknięcia składowiska i jego rekultywacji nie mogło być powodem odmowy wydania decyzji środowiskowej. Materiał dowodowy z całą pewnością nie stanowił podstawy do oceny o znaczącym negatywnym oddziaływaniu przedsięwzięcia także pod względem oddziaływania na życie i zdrowi ludzi. Organ I instancji zapomniał,

że planowana inwestycja związana jest z zamknięciem przy zastosowaniu metody rekultywacji (technicznej i biologicznej) składowiska, które od lat już nie przyjmuje odpadów. Przy ocenie oddziaływania pominął cel stawiany przed planowanym przedsięwzięciem, który ma polegać na poprawie jakości środowiska, ograniczeniu jego negatywnego oddziaływania i przywróceniu wartości przyrodniczych terenowi antropogenicznie zmienionemu. Twierdzenie o pogorszeniu życia okolicznych mieszkańców z tego powodu jest niezrozumiale. Organ nie wziął pod uwagę chociażby zawartych w karcie informacji o negatywnym oddziaływaniu na środowisko związanym z utrzymywaniem dotychczasowego stanu tj. zalegających, narażonych na oddziaływanie opadów atmosferycznych mas odpadów. Nie wziął również pod uwagę, że metoda polegająca na wydobyciu składowanych od lat mas odpadów (jest co do zasady wykluczona do stosowania na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy

o odpadach ze względu właśnie na oddziaływanie tej metody na środowisko.

Według art. 145 ust. 2 ustawy o odpadach dopuszcza się wydobywanie odpadów (zmieszanych odpadów komunalnych lub zmieszanych odpadów komunalnych

z innymi rodzajami odpadów), w przypadku rozbiórki składowiska odpadów, w tym zrekultywowanego składowiska odpadów, jeżeli:

1) w inny sposób nie można usunąć negatywnego oddziaływania składowiska odpadów na środowisko;

2) jest to konieczne w związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia

w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko.

W przedmiotowym przypadku takie przesłanki nie zachodziły, a właściwy organ

w decyzji dotyczącej zamknięcia składowiska uznał, że odpowiednią metodą jest rekultywacja terenu dotychczasowego składowiska.

Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji wymogi określone w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego. Decyzja nie narusza art. 84 ustawy, ponieważ spełnia wszystkie określone w nim wymogi. W zaskarżonej decyzji wbrew zarzutom skargi w sposób wyczerpujący wyjaśniono, z jakich przyczyn realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w art. 8 i art. 11 kpa wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji, wydał decyzję z uwzględnieniem wszelkich

w tym zakresie przepisów, uwzględnił interes stron. Podkreślić należy, że samo niezadowolenie skarżącego, właściciela pobliskiej nieruchomości czy uczestnika postępowania prowadzącego działalność gospodarczą w odległości około 1 km od nieruchomości na której zlokalizowane jest składowisko nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji środowiskowej, czy też stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Brak jest podstaw do negowania stanowiska organu uwzględniającego zarówno cel planowanego przedsięwzięcia, jak też zastosowane rozwiązania mające zminimalizować występowanie uciążliwości. Twierdzenia skarżącego i uczestnika zmierzają do wykazania, że dopiero teraz w związku z planowaną inwestycją nastąpi znaczące oddziaływanie na środowisko. Tymczasem masy odpadów zalegają tam od lat, a planowane przedsięwzięcie nie będzie wiązało się z przyjmowaniem kolejnych odpadów do składowania. Przedsięwzięcie dotyczy rekultywacji składowiska przy wykorzystaniu odpadów, ale odpadów inertnych, a więc obojętnych dla środowiska. Przywożone odpady będą służyły wyłącznie ukształtowaniu i zabezpieczeniu terenu oraz jego wzmocnieniu. Rekultywacja składowiska ma doprowadzić do ograniczenia

i zniwelowania niekontrolowanej obecnie emisji do środowiska w związku z brakiem zabezpieczenia znajdujących się tam odpadów. Zastosowanie warstw rekultywacyjnych ma na celu umożliwienie naturalnych procesów przemian biochemicznych przy jak najmniejszym oddziaływaniu na środowisko. Zrekultywowane składowisko będzie podlegało stałemu nadzorowi polegającemu na wieloletnim monitoringu, którego warunki określono w decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2018 r. Dane z monitoringu będą przekazywane wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Tego rodzaju nadzór pozwoli na dochowanie standardów ochrony środowiska i zapobiegnie uciążliwościom, które obecnie towarzyszą niekontrolowanej emisji z niedziałającego składowiska.

Niezrozumiałe jest więc twierdzenie uczestnika, że planowane przedsięwzięcie będzie miało negatywny wpływ na prowadzoną działalność gospodarczą. Niezasadne jest także stanowisko, że organ opiniujący tj. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w swojej opinii pominął oddziaływanie przedsięwzięcia na ujęcia wody, z których korzysta uczestnik, co w jego ocenie podważa prawidłowość tej opinii. Skoro organ opiniujący wypowiedział się, że w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie występują ujęcia wody i nie będzie ono negatywnie oddziaływało na znajdującą się w odległości 940 m rzekę [...], oznacza to również brak negatywnego oddziaływania na ujęcia wody z których korzysta uczestnik postępowania.

Nie doszło do naruszenia art. 80 ustawy, ponieważ wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa uwzględnia się wyłącznie w decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko,

a w przedmiotowej sprawie tego rodzaju ocena nie była przeprowadzana.

Uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji, odnosi się do zasadniczych dla toczącego się postępowania administracyjnego kwestii i nie pozwala stwierdzić naruszenia

art. 107 § 3 kpa. Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego

i uczestnika postepowania co do niedostatecznego wyjaśnienia sprawy.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.