Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3398/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 76/19 w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od D.C. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 76/19 oddalił skargę D.C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

D.C. pismem z dnia 3 września 2018 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) wskazania liczby funkcjonariuszy SW, którzy korzystali z zakwaterowania w Hotelu SW w Zakładzie Karnym w [...] w lutym 2017 r. ze wskazaniem długości ich pobytu – każdego z osobna,

2) wskazania liczby osób, które korzystały z zakwaterowania w Hotelu SW w lutym 2017 r. oraz

3) wskazania kosztów utrzymania Hotelu SW w lutym 2017 r.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...] pismem z dnia 13 września 2018 r. udzielił stronie informacji w zakresie pkt 1 i 2 wniosku.

W zakresie pkt 3 wniosku, poinformował wnioskodawcę, że administracja Zakładu Karnego w [...] nie posiada informacji dotyczącej kosztów utrzymania Hotelu SW w lutym 2017 r. Powyższe wynika z faktu, iż wszystkie koszty dotyczące funkcjonowania Budynku Nr 1 są ponoszone z ogólnego paragrafu przeznaczonego na utrzymanie i obsługę tutejszej jednostki. Wobec powyższego, nie są prowadzone osobne księgi rachunkowe dla poszczególnych budynków – w tym też Budynku Nr 1. Nie ma również osobnych liczników w poszczególnych budynkach dla mediów, typu prąd i gaz. Tym samym brak jest możliwości wskazania faktycznych kosztów utrzymania przedmiotowego budynku. Udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie jest zatem możliwe wyłącznie po uprzednim przetworzeniu pewnej sumy informacji prostych, które znajdują się w posiadaniu Zakładu Karnego w [...], gdyż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną.

W związku z tym organ pismem z dnia 13 września 2018 r., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p.") wezwał wnioskodawcę do wykazania, iż uzyskanie informacji, o której mowa w jego wniosku z dnia 3 września 2018 r., jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Poinformował, że informacja publiczna, która jest przedmiotem pkt 3 wniosku, jest informacją publiczną przetworzoną oraz pouczył stronę, iż w przypadku niewykazania w terminie 14 dni, od daty otrzymania niniejszego pisma, że uzyskanie informacji objętej wnioskiem jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, zostanie wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

D.C. na w/w wezwanie nie udzielił odpowiedzi.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...], po rozpatrzeniu wniosku D.C. z dnia 3 września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazania kosztów utrzymania Hotelu SW w Zakładzie Karnym w [...] w lutym 2017 r.

Na skutek wniesienia przez D.C. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawał Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], który decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w chwili złożenia wniosku przez stronę, informacja w kształcie objętym w pkt 3 tego wniosku nie istniała. Warunkiem jej wytworzenia byłoby przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych – wiązałoby się bowiem z koniecznością zaangażowania personelu więziennego, przeanalizowania dużej liczby dokumentów i tym samym negatywnie odbiłoby się na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej, w tym przypadku kilku komórek organizacyjnych. Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji.

Organ odwoławczy stwierdził, że ocena charakteru wnioskowanej przez D.C. informacji dokonana przez organ pierwszej instancji i podjęte przez niego czynności były prawidłowe i zgodne z prawem. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] zasadnie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, co miało swoje oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej przez niego informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co musiało skutkować odmową jej udostępnienia. Powyższej przesłanki nie wykazał on również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wyraził niezadowolenie z podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zasadność odmowy skarżącemu dostępu do informacji publicznej w zakresie wskazania kosztów utrzymania Hotelu SW w lutym 2017 r., z uwagi na niewykazanie przez stronę, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

W orzecznictwie wskazuje się, że proces powstawania informacji publicznej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów będzie obwarowany koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W istocie przetworzenie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei sprawia, że stworzony zostaje nowy zbiór, charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nieistniejącymi w chwili złożenia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1920/18).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy w sposób prawidłowy uznały, że żądana przez D.C. informacja ma charakter informacji przetworzonej. Ustalenie to znalazło także odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, gdzie szczegółowo podano motywy odmowy udostępnienia żądanej informacji. Skarżący, mimo pouczenia go przez organ w piśmie z dnia 13 września 2018 r., że dla udostępnienia informacji przetworzonej jest wymagane, aby było to szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie podjął się wyjaśnienia podstaw swojego wniosku i wykazania, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Tymczasem dopiero zaistnienie przesłanki szczególnej istotności informacji publicznej przetworzonej dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia działań zmierzających do przygotowania przez podmiot zobowiązany informacji publicznej przetworzonej. Z treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wprost nie wynika obowiązek wykazania interesu publicznego przez osobę występującą o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, jednak konieczność istnienia takiego interesu publicznego o charakterze szczególnie istotnym jest niezbędna, aby zaistniały przesłanki do udostępnienia informacji przetworzonej. Niewątpliwie wnioskodawca, wnosząc o informację, która ma charakter informacji przetworzonej, winien wykazać rzeczony interes. Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W niniejszej sprawie skarżący powyższego nie wykazał.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D.C., reprezentowany przez adwokata z urzędu i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że informacje, których przedstawienia żądał skarżący, stanowiły informację przetworzoną w rozumieniu w/w ustawy;

b) przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ drugiej instancji błędnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, mimo że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił należycie i wyczerpująco okoliczności sprawy oraz nie wskazał, dlaczego w jego ocenie informacje, których udostępnienia domagał się skarżący, stanowiły informację przetworzoną.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych, bowiem koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego w żadnej części. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Stwierdził, że stosowanie przepisów gwarantujących obywatelowi dostęp do informacji publicznej nie może prowadzić do sytuacji, w której organy w sposób arbitralny odmawiają udzielenia informacji publicznej, powołując się na okoliczności w formie, która uniemożliwia ich weryfikację przez podmiot domagający się dostępu do informacji publicznej. W niniejszej sprawie, organy obu instancji, odmawiając udostępnienia informacji publicznej, w rzeczywistości nie przedstawiły w sposób miarodajny i weryfikowalny, dlaczego w ich ocenie udostępnienie informacji o kosztach utrzymania Hotelu SW w Zakładzie Karnym w [...] w lutym 2017 r. wymaga skomplikowanych zabiegów intelektualnych. Wbrew twierdzeniom organów, nie wydaje się, aby udzielenie żądanych informacji wymagało przeprowadzenia dodatkowych czynności, mając na uwadze fakt, że zakres tych informacji dotyczył kwestii finansowych, którymi organ pierwszej instancji powinien dysponować, aby móc prowadzić racjonalną i przemyślaną gospodarkę finansową, a w konsekwencji, aby móc kontrolować należycie wydawanie publicznych pieniędzy na utrzymanie Hotelu SW.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tym przypadku na wstępie należało rozważyć zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w kontekście jego niewłaściwego zastosowania w sprawie przez organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Zarzut naruszenia przepisów postępowania stanowi bowiem procesową konsekwencję zarzuconego niewłaściwego zastosowania w/w przepisu prawa materialnego, a więc procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

Ocenę zasadności zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p poprzedzić należy poczynieniem uwag natury ogólnej w zakresie informacji publicznej przetworzonej.

W sprawie jest niesporne, że żądana przez D.C. w pkt 3 jego wniosku z dnia 3 września 2018 r. informacja ma charakter informacji publicznej, a adresat wniosku należy do podmiotów zobowiązanych w rozumieniu u.d.i.p.

Spór w tej sprawie dotyczy tego, czy żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, tak jak uznały to organy obu instancji i Sąd pierwszej instancji, a wnioskodawca nie wykazał przesłanki w postaci szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego, czy też przedmiotowa informacja takiego charakteru nie ma.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu a od osoby korzystającej z przysługującego jej prawa nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jedynym w tym zakresie wyjątkiem jest sytuacja opisana w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej może domagać się od wnioskodawcy wykazania, że żądanie zawarte we wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jest to możliwe wyłącznie wtedy, gdy żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej o charakterze przetworzonym ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu wymaga wydania decyzji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmawiających udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to dla adresata wniosku, że uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na charakter informacji, traktowany przez niego jako przetworzona, musi odpowiadać m.in. regułom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a.

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej, ustanowione w art. 61 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego. Jednym z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej jest właśnie regulacja z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., która warunkuje dostęp do informacji publicznej przetworzonej od wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca, ograniczając na podstawie tego przepisu dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14 uznał art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w zakresie, w jakim uzależnia uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej od wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego jest zgodny z art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku podał, że udostępnienie informacji przetworzonej jest poprzedzone procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań. Wobec tego zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej powinien mieć jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.

W u.d.i.p. pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane. Ukształtowało się ono jednolicie tak w judykaturze, jak i doktrynie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przetworzenie informacji wymaga zazwyczaj dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną w sytuacji, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji, co wpłynie niewątpliwie na bieżące wykonywanie ustawowych zadań przez organ zobowiązany do udostępnienia. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (por. wyroki NSA z dnia: 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12 oraz 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11). Innymi słowy, informacja przetworzona jest to informacja przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1898/15).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wymagał rozważenia, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo zaaprobował stanowisko organów obu instancji, które przyjęły, że żądana przez D.C. informacja w zakresie wskazania kosztów utrzymania Hotelu SW w Zakładzie Karnym w [...] w lutym 2017 r. stanowi informację publiczną przetworzoną i w sposób dostateczny w uzasadnieniach wydanych decyzji przedstawiły motywy takiego rodzaju rozstrzygnięcia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest niezasadny.

Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że informacja wnioskowana przez D.C. w punkcie 3 wniosku z dnia 3 września 2018 r. ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] nie posiada bowiem informacji dotyczącej kosztów utrzymania Hotelu SW w lutym 2017 r. Wynika to z faktu, że wszystkie koszty dotyczące funkcjonowania Budynku Nr 1 są ponoszone z ogólnego paragrafu przeznaczonego na utrzymanie i obsługę tutejszej jednostki. Wobec powyższego, nie są prowadzone osobne księgi rachunkowe dla poszczególnych budynków – w tym też Budynku Nr 1. Nie ma również osobnych liczników w poszczególnych budynkach dla mediów, typu prąd i gaz. Tym samym brak jest możliwości wskazania faktycznych kosztów utrzymania tego budynku. W chwili złożenia przez D.C. wniosku żądana przez niego przedmiotowa informacja nie istniała. Warunkiem jej wytworzenia byłoby przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych – wiązałoby się z koniecznością zaangażowania personelu więziennego, przeanalizowania dużej liczby dokumentów i tym samym odbiłoby się negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej, w tym przypadku kilku komórek organizacyjnych. Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji.

Organy obu instancji w sposób należyty uzasadniły swoje stanowisko w sprawie, a D.C. prawidłowo został wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie żądanej informacji publicznej. W regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej istotne jest nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wobec braku odpowiedzi przez wnioskodawcę w zakresie wezwania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a zatem wobec braku jakichkolwiek argumentów strony poddających się ocenie i polemice, nie sposób zauważyć jakiejkolwiek oczywistości co do istotności żądanej przez D.C. informacji dla interesu publicznego. Przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego nie można dopatrzeć się także z urzędu. Organy wykazały, że Dyrektor Zakładu Karnego w [...] musiałby specjalnie dla wnioskodawcy wykonać znaczny nakład pracy, poświęcić znaczny czas i zaangażowanie intelektualne pracowników, którzy musieliby przygotować wnioskowaną dokumentację kosztem pozostałych obowiązków służbowych. Domaganie się od organu analizy posiadanych danych i zestawienia ich w żądaną formę, co wymaga opracowania nowego dokumentu, zawierającego określony zespół danych, uzasadnia wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż wymaga od organu znacznego zaangażowania, kosztem realizacji innych obowiązków. W tej sprawie dokonane w tym zakresie ustalenia nie nasuwają zastrzeżeń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, konsekwencją stwierdzenia niezasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest uznanie również nietrafności zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, gdyż jak wyżej podano stanowi on odzwierciedlenie w/w koncepcji materialnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku w oparciu o art. 207 § 2 P.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu z uwagi na sytuację materialną D.C..

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.