Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 90/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej jako: organ odwoławczy, PWIS), po rozpatrzeniu odwołania A S.A. z siedzibą w P. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca), od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej jako: PPIS) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia u D.T. (dalej jako: pracownik ) choroby zawodowej - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.

W podstawie prawnej powołał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: Kpa), art. 235' ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.; dalej: KP) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej jako: rozp. RM).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentacje prawną. Podkreślił, że decyzją z dnia [...] r. PPIS stwierdził u pracownika chorobę zawodową obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1' KP, w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy i orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (dalej jako: WOMP) nr [...] z dnia [...] r. o rozpoznaniu u w/w choroby zawodowej.

Odwołanie od decyzji PPIS złożyła Spółka zarzucając, iż nie zostały spełnione przesłanki do uznania, że choroba pracownika ma etiologię zawodową związaną ze stroną odwołującą; podała, iż jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego - Zakłady Gómiczo-Hutnicze "B" w B., natomiast nie jest następcą prawnym - Zakładu Gómiczo-Hutniczego "A" w P., gdzie jak twierdzi był zatrudniony pracownik. Dodaje, iż w związku z tym nie ponosi odpowiedziałnośei za zobowiązania tego przedsiębiorstwa w zakresie chorób zawodowych jego kadry pracowniczej. Ponadto Spółka wskazała, iż pracownik nie mógł wykonywać pracy w narażeniu zawodowym w okresie od 1 stycznia 1990 r. do 31 lipca 1993 r., gdyż Zakład Górniczo-Hutniczy "B" w B. nie wykonywał eksploatacji gumienek i nie mógł jej wykonywać, ponieważ nie był przedsiębiorstwem górniczym w rozumieniu ówczesnych przepisów oraz nigdy nie prowadził żadnego zakładu górniczego. Dodatkowo Spółka podała, iż w wydanym przez WOMP orzeczeniu lekarskim nie odniesiono się do dokumentacji medycznej pracownika z okresu pracy od 1 stycznia 1991 r. do 31 lipca 1993 r.; w aktach sprawy brak jest dowodu stanowiącego źródło zapisu pkt 13 karty oceny narażenia zawodowego z dnia 6 kwietnia 2018r., gdzie zawarto dane dotyczące pomiarów hałasu w środowisku pracy pracownika. Spółka do odwołania dołączyła: Notyfikację w rozumieniu art. 297 TFUE z dnia 16 października 2014 r. oraz Pismo Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 stycznia 2014 r., znak: [...], które to dokumenty - zdaniem strony odwołującej się - korespondują z informarcami o braku następstwa prawnego nad zakładem, w którym pracownik miał świadczyć pracę oraz wskazują na błędy przy ustaleniu prawidłowego narażenia zawodowego podczas wykonywania przez niego obowiązków służbowych.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym PWIS przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej u pracownika warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej z art. 235' KP oraz poczynione ustalenia przez PPIS w trakcie postępowania wyjaśniającego, które wykazało, że pracownik był zatrudniony:

- od 18 listopada 1986 r. do 24 marca 1987 r. oraz od 10 listopada 1988 r. do 31 lipca 1993 r. w A S.A. na stanowisku tokarz, górnik budowacz pod ziemią, młodszy górnik pod ziemią - na stanowisku tokarz pracował przy prasach, gdzie odbywała się produkcja rozpór dla kopalni; jako budowacz pod ziemią i młodszy górnik pod ziemią obsługiwał przenośniki zgrzebłowe i taśmowe, ładowarki zgamiakowe, kołowroty, wykonywał również wiercenie przodków do urabiania wiertarkami pneumatycznymi typu WUP oraz prace pomocnicze;

- od 1 marca 1994 r. do 31 czerwca 1996 r. w Przedsiębiorstwie Gómiczym "C" S.C. (zakład zlikwidowany) na stanowisku górnik pod ziemią - wykonywał prace związane z obsługą przenośników zgrzebłowych i taśmowych, obsługą ładowarek zgamiakowych, kołowrotów, wierceniem przodków do urabiania wiertarkami pneumatycznymi WUP oraz prace pomocnicze w KWK D i KWK E;

- od 16 kwietnia 1996 r. do 23 listopada 2017 r. w F sp. z o.o. na stanowisku górnik pod ziemią - wykonywał prace związane z drążeniem wyrobisk korytarzowych kamiennych i węglowych za pomocą materiałów wybuchowych, kombajnów chodnikowych, przebudową wyrobisk górniczych za pomocą materiałów wybuchowych w wyrobiskach z czynną odstawą taśmową i zgrzebłową;

- od 31 stycznia 2018 r. do nadal w G sp. z o.o. na stanowisku górnik pod ziemią - wykonuje prace przy drążeniu chodników związane z ręcznym wybieraniem urobku, transportem materiału oraz budową chodnika.

Nadto organ podkreślił, że PPIS ustalił, iż pracownik będąc zatrudniony na w/w stanowiskach był narażony na czynnik szkodliwy - hałas, w związku z czym był narażony na ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu; był badany w WOMP gdzie na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki postawiono rozpoznanie: "Obustronny niedosłuch odbiorczy typu czuciowo-nerwowego. Trwale podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1, 2, 3 kHz wynosi w UP - 45dB i w UL - 47dB. Czuciowo-nerwowy charakter stwierdzonego niedosłuchu odbiorczego, obustronne trwałe podwyższenie progu słuchu o co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym oraz udokumentowane wieloletnie narażenie zawodowe na hałas o natężeniach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu uzasadniają przyjęcie zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu". W związku z powyższym lekarze orzecznicy stwierdzili, iż istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u pracownika.

Wskazano także, że w postępowaniu odwoławczym PWIS dodatkowo pozyskał dokumenty wraz z informacją, iż pracownik w Zakładach Górniczo-Hutniczych B S. A. w B. na stanowiskach górnik budowacz oraz młodszy górnik wykonywał prace dołowe (obsługa przenośników taśmowych i zgrzebłowych, ładowarek, kołowrotów oraz wiertarek) w KWK D i KWK H, a nie w oddziałach dołowych kopalni ZGH A, tj. kopalni I; na stanowisku tłoczarz - wykonywał obowiązki służbowe na hali pras, która znajdowała się w Wydziale [...] w P.. Zatem PWIS skonkludował, że przesłane dokumenty potwierdzają, iż pracownik był narażony na hałas, w związku z czym był narażony na ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu.

Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, iż Spółka podała, iż jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Góniczo-Hutnicze "B" w B., natomiast nie jest następcą prawnym Zakładu Górniczo-Hutniczego "A" w P., gdzie jak twierdzi był zatrudniony pracownik. Tymczasem z dostarczonej dokumentacji wynika, iż w/w był zatrudniony właśnie w ZGH "B" w B., o czym świadczy przede wszystkim wydane przez ten podmiot świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1993 r. Wyszczególnione zostały w nim okresy zatrudnienia pracownika oraz stanowiska pracy. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek innego dokumentu, który świadczyłby, że zainteresowany był zatrudniony w Zakładzie Górniczo-Hutniczym "A" w P.. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że przesłuchał pracownika na okoliczność przedstawienia historii swojego zatrudnienia w latach 1986 – 1993, który potwierdził, iż pracował w ZGH "B" w B., podał także, iż w ramach zatrudnienia wykonywał obowiązki służbowe w KWK D oraz KWK H. Przesłane przez odwołującą dokumenty - w ocenie PWIS - nie świadczą, że pracownik był zatrudniony ZGH "A" w P., a nie ZGH "B" w B.; nie podważają okoliczności, iż w/w nie mógł wykonywać pracy w narażeniu zawodowym na hałas jako górnik budowacz pod ziemią oraz młodszy górnik pod ziemią. Ponadto sporządzona przez PPIS karta oceny narażenia zawodowego z 6 kwietnia 2018r., w której opisano pracę pracownika w narażeniu na czynnik szkodliwy - hałas, została potwierdzona przez Głównego Specjalistę ds. BHP A S.A.

W kwestii zarzutów dotyczących okoliczności, iż orzeczenie lekarskie WOMP nie przywołuje dokumentacji medycznej potwierdzającej, że w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 31 lipca 1993 r. pracownik był zawodowo narażony na hałas - PWIS zauważył, iż dokumentem, który potwierdza bądź wyklucza czy dana osoba była narażona na poszczególny czynnika szkodliwy jest zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych formularz oceny narażenia zawodowego; lekarz orzesznik wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz przywołanej powyżej karty oceny narażenia zawodowego. W opinii PWIS wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] r. o rozpoznaniu u pracownika choroby zawodowej narządu słuchu jest prawidłowe pod względem formalnym oraz zawiera wyczerpujące uzasadnienie i w związku z tym organ jest takim orzeczeniem związany. Fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie dotyczy okoliczności, iż organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskie jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia – na co powołał orzecznictwo.

Dodał także, że organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają kwestii tego, w którym z miejsc pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym, lecz jedynie mają za zadanie ocenić, w których zakładach pracy doszło do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy też doszło do narażenia zawodowego w związku ze sposobem wykonywania pracy, a zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, a do rozpoznawania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne

W skardze na powyższą decyzję ostateczną Spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 2351 i art. 2352 KP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba pracownika została spowodowana narażeniem zawodowym w okresie zatrudnienia u Skarżącej i podmiotu będącego jej poprzednikiem prawnym;

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, m. in. art. 7, art. 7b oraz art. 77 § 1 Kpa ze względu na niepodjęcie czynności mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji jego nieustalenie bądź nieprawidłowe ustalenie - określenia podmiotu, który był pracodawcą pracownika do dnia 31 grudnia 1989 r., w sytuacji, gdy pracodawcą tym nie był Zakład Górniczo-Hutniczy "B" w B., którego Skarżąca jest następcą prawnym, tylko inny pracodawca - Zakład Górniczo-Hutniczy "A" w P. oraz rzeczywistego narażenia zawodowego w okresie zatrudnienia u Skarżącej i podmiotu będącego jego poprzednikiem prawnym.

W konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację z odwołania; zaakcentowano nie spełnienie ustawowej przesłanki uznania, że choroba pracownika ma etiologię zawodową w związku z jego zatrudnieniem w przedsiębiorstwie Skarżącej; brak następstwa prawnego Skarżącej po przedsiębiorstwie państwowym Zakłady Górniczo-Hutnicze "A" w P.. Wskazano, że A S.A. jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego - Zakłady Górniczo-Hutnicze "B" w B., które powstało dopiero 1 stycznia 1990 r., na mocy Zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 29 grudnia 1989 r.. Nr 445/Org/89. Zarządzeniem tym dokonano podziału J w K., w skład którego wchodziło pierwotnie 17 przedsiębiorstw państwowych, w tym między innymi posiadające niemal identyczną nazwę - Zakłady Górniczo Hutnicze "A" w P. To w tym przedsiębiorstwie pracownik był zatrudniony do 31 grudnia 1989 r., a Spółka nie jest następcą prawnym ZGH A w P. i nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania tego przedsiębiorstwa w zakresie chorób zawodowych jego pracowników. Opisany wyżej stan prawny i faktyczny wynika bezpośrednio z ówcześnie obowiązujących przepisów prawnych, regulujących działalność przedsiębiorstw państwowych. Natomiast PWIS przeprowadził błędnie postępowanie wyjaśniające, bowiem zarówno KWK D jak i KWK H nie są i nie były podmiotami związanymi ze Skarżącą. Wedle posiadanej wiedzy kopalnie te i ich zobowiązania mogła przejąć K S.A., L S.A., Ł S.A., M S.A. lub N S.A.

Nadto podkreślono, że z dniem 1 lipca 1987 r. kopalnia znajdująca się następczo w posiadaniu od dnia powstania, tj. 1 stycznia 1990 r. przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Górniczo-Hutnicze "B" w B. została postawiona w stan likwidacji, na mocy decyzji Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia [...] r., Nr [...] . Termin zaprzestania eksploatacji został określony na 31 grudnia 1989r. Z tym dniem eksploataeja została zakończona. Zgodnie z §1 ust. 2 powołanej decyzji termin zakończenia likwidacji został ustalony na ten dzień. Od chwili powstania więc tj. [...] r. Zakładów Górniczo-Hutniczych "B" w B., przedsiębiorstwo to nie wykonywało eksploatacji górniczej i nie mogło jej wykonywać, ponieważ nie było przedsiębiorstwem górniczym w rozumieniu ówczesnych przepisów; nigdy nie prowadziło żadnego zakładu gómiezego, w rozumieniu ówcześnie i aktualnie obowiązujących przepisów. We wskazanych w "Świadectwie pracy" okresach i opisach pracy pracownik nie mógł więc w szczególności obsługiwać maszyn górniczych, ani też wykonywać narażających na hałas prac, które z natury rzeczy wykonuje taki górnik, skoro Skarżąca w tamtym okresie nie prowadziła już wydobycia, a pracownik wskazał, że praca ta była wykonywana na rzecz innych pracodawców - KWK D i KWK H. Fakt, że w przedmiotowym świadectwie pracy znajdują się informacje, wskazujące na zatrudnienie pracownika jako tłoczarz - wobec faktu powstania poprzednika prawnego Skarżącej (Zakładów Górniczo-Hutniczych "B" w B.) dopiero 1 stycznia 1990 r. nie mogą być traktowane jako miarodajne. Występują prawdopodobnie ze względu na błąd w dokumentacji pracowniczej lub też jej nieuzasadnione prowadzenie w tamtych latach, wreszcie ich nieprzekazanie właściwemu podmiotowi. Dlatego Skarżąca zawnioskowała o dowód z przesłuchania świadków. Podkreśliła, że PWIS w chwili wydawania zaskarżonej decyzji dysponował informacjami i materiałem dowodowym wzajemnie sprzecznym, mimo to nie dokonał koniecznych czynności wyjaśniających i ustalających rzeczywisty stan faktyczny. W konsekwencji doszło do naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego, organ powinien był przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, czego nie uczynił. Nieprawidłowe ustalenia faktyczne organu I instancji determinowały treść kluczowego w sprawie chorób zawodowych dokumentu - Orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej; nie zostały powołane żadne informacje źródłowe; przywołana w orzeczeniu Karta narażenia zawodowego zawiera informację, że badania profilaktyczne w okresie zatrudnienia wykonywała Przychodnia Zakładowa O w B., przy ul. [...], brak jednak jakiegokolwiek odniesienia do posiadanej przez ten podmiot leczniczy dokumentacji.

Dalej Spółka odniosła się do pozyskanych w postępowaniu odwoławczym dokumentów wskazując, że w wynikach pomiarów brak jednak jakiegokolwiek odniesienia do Spółki Skarżącej; w świetle poczynionych wyjaśnień co do struktury przedsiębiorstw państwowych przed i po 1 stycznia 1989 r. mogło chodzić wyłącznie o przedsiębiorstwo państwowe ZGH A w P. ew. o jego następcę prawnego, ale nie o poprzednika prawnego Skarżącej. Przywołała dane zawarte w karcie narażenia zawodowego, podpisanej przez pracownika A S.A. zarzucając naruszenie w tym zakresie podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego - na zapisach karty narażenia zawodowego opierał się lekarz orzekający o rozpoznaniu choroby zawodowej podczas gdy dane te nie są oświadczeniem woli, a jedynie oświadczeniem wiedzy, w związku z czym mogą być obiektywnie nieprawidłowe, nie oddające rzeczywistego stanu faktycznego i powinny być w sposób szczególny zweryfikowane.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze wyjaśnił, iż z przesłanych przez organ I instancji akt sprawy wynikało, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej, pracownik był zatrudniony w ZGH "B" w B., o czym świadczyło przede wszystkim wydane przez ten podmiot świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1993 r. Na etapie postępowania odwoławczego skarżąca Spółka nie przedstawiła załączonych dopiero do skargi dokumentów poddających w wątpliwość ustalenia organów inspekcji sanitarnej, tj.: dwóch umów o pracę oraz pisma o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy pomiędzy pracownikiem a ZGH "A" S.A. w P. Co więcej, w odwołaniu od decyzji PPIS w B., Spółka nie zanegowała w żaden sposób tego świadectwa uważając, iż jest w całości nieprawidłowe, a jego powstanie mogło wynikać - jak podaje Strona na etapie złożenia skargi - na przykład przez "błąd w dokumentacji pracowniczej lub też jej nieuzasadnione prowadzenie w tamtych latach". Merytoryczna polemika z zawartymi w świadectwie informacjami wskazywała raczej, iż pracownik w istocie świadczył pracę na rzecz ZGH "B" w B. Odnosząc się do kwestii sporządzonej przez PPIS karty oceny narażenia zawodowego z dnia 6 kwietnia 2018 r., potwierdzonej przez Głównego Specjalistę ds. BHP A S.A.

Organ odwoławczy podniósł, że również w niej zawarto informację o pracy w ZGH "B" S.A. w B. od 18 listopada 1986 r., a więc zgodnie z danymi zawartymi w świadectwie pracy. Skarżąca była przez organ I instancji oraz PWIS poinformowana zgodnie z art. 10 Kpa o możliwości zapoznania się z aktami. Po przejrzeniu dokumentów sprawy nie wniosła do nich uwag, a zgodnie z art. 81 Kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę, PWIS na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż pracownik świadczył pracę na rzecz ZGH "B" S.A. w B., a więc stwierdził, iż to Skarżąca jako następca prawny w/w zakładu jest jedną ze stron postępowania.

W odniesieniu do kwestii dotyczącej pracy pracownika w narażeniu zawodowym w okresie od 1 stycznia 1990 r. do 31 lipca 1993 r. jako górnik budowacz pod ziemią, młodszy górnik pod ziemią - PWIS wyjaśnił, iż przesłane na etapie odwoławczym dokumenty: Notyfikacja w rozumieniu art. 297 TFUE z dnia 16 października 2014 r. oraz Pismo Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] r., znak: [...] nie podważają okoliczności, iż pracownik nie mógł wykonywać obowiązków służbowych w narażeniu zawodowym na hałas na w/w stanowiskach w tamtym okresie. Na etapie postępowania odwoławczego PWIS uzyskał od PPIS uzupełnienie, iż pracownik w ZGH "B" S. A. w B. wykonywał prace dołowe (obsługa przenośników taśmowych i zgrzebłowych, ładowarek, kołowrotów oraz wiertarek) w KWK D i KWK H, a nie w oddziałach dołowych kopalni ZGH A, tj. kopałni I. O wykonywanej pracy w tych kopalniach zeznał również pracownik w dniu 17 października 2019 r. Organ I instancji przesłał w uzupełnieniu również m. in. zestawienie archiwalnych wyników pomiarów natężenia hałasu w KWK D w 1990 r., które świadczą o przekroczeniu dopuszczalnych wartości oraz pracy w narażeniu na hałas. Ponadto ponownie wskazał na sporządzoną przez PPIS i potwierdzoną przez Głównego Specjalistę ds. BHP A S.A. kartę oceny narażenia zawodowego z dnia 6 kwietnia 2018 r., w której opisano pracę pracownika jako pracę w narażeniu na czynnik szkodliwy.

Odnośnie kwestii dotyczącej karty oceny narażenia zawodowego i informacji, iż dane o narażeniu zawodowym nie są oświadczeniem woli, a jedynie oświadczeniem wiedzy i w związku z czym mogą być one obiektywnie nieprawidłowe - PWIS wyjaśnił, że osoby biorące udział przy sporządzaniu w/w kart w postępowaniach dotyczących chorób zawodowych nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące narażenia zawodowego. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie Główny Specjalista ds. BHP A S.A. posiadał wystarczającą wiedzę w przedmiocie danych potrzebnych do sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego skoro złożył pod dokumentem podpis, a znajdujących się w nich zapisów nie zakwestionował na żadnym etapie postępowania.

W zakresie zarzutów dotyczących okoliczności, iż orzeczenie lekarskie WOMP nie przywołuje dokumentacji medycznej potwierdzającej, że pracownik w danym okresie był zawodowo narażony na hałas - PWIS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podkreślił, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie - czy organy zasadnie stwierdziły pracownikowi istnienie choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych – tj. rozp. RM w sprawie chorób zawodowych.

Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Natomiast w rozp. RM, wydanym na podstawie delegacji ustawowej z Kodeksu pracy, uregulowano m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; jednoznacznie określono kompetencje poszczególnych organów i jednostek medycznych. Zgodnie z § 4 ust. 1 - właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednak z mocy § 5 ust. 1 - właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Natomiast w ust. 2 tego paragrafu ustalono tryb orzeczniczy i kognicje odpowiednich jednostek orzeczniczych I stopnia i II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia, którymi ustanowiono instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy.

Mocą § 8 ust. 1 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Zaakcentować również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązuje powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Zatem bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Tym samym oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tak więc bez stosownych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (vide: wyroki NSA m.in. z dnia 24.03.2000r., I SA 2334/99, z dnia 8.11.2000r., I SA 664/00; WSA w Gdańsku III SA/Gd 604/15 z dnia 01.10.2015r.).

Takie stanowisko, akceptowane w pełnej rozciągłości przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Jest ono w pełni aktualne mając na uwadze okoliczność, iż w dniu 3 lipca 2009 roku weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zastępujące mający za przedmiot tę samą materię akt normatywny z 2002 r. Natomiast wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych.

Konkludując przedstawione uwarunkowania prawne stwierdzić więc należy, że w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydawane są przez właściwe organy administracji publicznej. To organ administracyjny zobligowany jest stosować postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Zwrócić należy bowiem uwagę, że w świetle cyt. § 8 rozp. RM właściwy funkcjonalnie organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie oceny narażenia zawodowego pracownika oraz materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w stosownych orzeczeniach lekarskich.

Natomiast w niniejszej sprawie pracownik był badany w WOMP PChZ w S. W wywiadzie skarżył się na obustronne postępujące pogorszenie słuchu od ok. 10 lat oraz okresowe szumy uszne. Dostarczył wyniki badań audiometrycznych, które potwierdziły obustronne upośledzenie słuchu postępujące od roku 2012. Przeprowadzono diagnostykę audiologiczną obejmującą audiometrię tonalną progową i nadprogową oraz audiometrię impedancyjną. Na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki postawiono rozpoznanie: "Obustronny niedosłuch odbiorczy typu czuciowo-nerwowego. Trwale podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1, 2, 3 kHz wynosi w UP - 45dB i w UL - 47dB. Czuciowo-nerwowy charakter stwierdzonego niedosłuchu odbiorczego, obustronne trwałe podwyższenie progu słuchu o co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym oraz udokumentowane wieloletnie narażenie zawodowe na hałas o natężeniach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu uzasadniają przyjęcie zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu". W związku z powyższym lekarze orzecznicy orzeczeniem lekarskim z [...] r. o nr [...] stwierdzili, iż istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u pracownika.

Poza tym wskazać także należy na zapisy w "kartcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem cgoroby zawodowej" z 6 kwietnia 2018r., sporządzonej przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w B., a dotyczące charakterystyki i miejsca wykonywanej przez pracownika pracy, czynniki wskazujące na przyczynę choroby zawodowej, które potwierdzone zostały przez pracownika skarżącej Spółki.

Nadto w postępowaniu odwoławczym PWIS pozyskał dodatkowe dokumenty oraz informację, iż pracownik w Zakładach Górniczo-Hutniczych B S. A. w B. wykonywał określone prace dołowe na stanowiskach górnik budowacz oraz młodszy górnik, w KWK D i KWK H, a nie w oddziałach dołowych kopalni ZGH A, tj. kopalni I. Z kolei na stanowisku tłoczarz wykonywał obowiązki służbowe na hali pras, która znajdowała się w Wydziale [...] w P.. W konsekwencji organ prawidłowo uznał, że dokumenty potwierdzają, iż pracownik był narażony na hałas, czego skutkiem było powstanie choroby zawodowej narządu słuchu, której istnienie potwierdza jednoznacznie w/w orzeczenie lekarskie nr [...].

| | |

|Poza tym zaakcentować należy, że każde badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa | |

|związku z warunkami pracy. Natomiast orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie | |

|spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ | |

|inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która| |

|wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej. Również uprawnień do zmiany takiego orzeczenia specjalistycznej jednostki medycznej nie | |

|posiada sąd administracyjny, gdyż nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym w uprawnionych, z mocy § 5 | |

|rozporządzenia, jednostkach orzeczniczych. Ponadto sąd ten nie zastępuje właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym | |

|rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Zresztą podobne stanowisko wyraził tut. Sąd w wyroku z 16 stycznia 2018 r. o sygn. akt IV SA/Gl| |

|611/17, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 lipca 2019 r. o sygn. akt II OSK 1889/18 podzielił jego słuszność oddalając | |

|skargę kasacyjną. | |

| | |

|Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki o następstwie prawnym po przedsiębiorstwie państwowym - Zakładach | |

|Góniczo-Hutniczych "B" w B. i braku tego następstwa po Zakładzie Górniczo-Hutniczym "A" w P., na co Spółka powołała przytoczoną w | |

|skardze argumentację oraz dołączyła dwie umowy o pracę oraz wypowiedzenie warunków pracy i płacy, w których jako pracodawca widnieje | |

|Zakład w P.– to uznać je należy za całkowicie chybione. Ze świadectwa pracy wystawionego przez skarżącą Spółkę za kolejne okresy od 18| |

|listopada 1986 r. do 31 lipca 1993 r. jednoznacznie wynika, że podmiotem zatrudniającym pracownika był ZGH "B" SA w B., którego | |

|Skarżąca jest następcą prawnym. | |

|W konsekwencji więc zasadnie organ uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odmiennie od sugestii Spółki, potwierdza, iż | |

|pracownik był zatrudniony u poprzednika prawnego Skarżącej w warunkach narażenia zawodowego. Zauważyć należy, że w świetle powyższego | |

|zarzuty Spółki są bezpodstawne; odmienna ich ocena możliwa byłaby po uprzednim wzruszeniu przez Skarżącą wyżej powoływanych w skardze | |

|dowodów w postępowaniu przed sądem powszechnym w trybie art. 189 Kpc. | |

| | |

| | |

| | |

Na zakończenie wskazać także należy, że organy stwierdzają w oparciu o m.in. orzeczenie lekarskie jedynie istnienie u pracownika choroby zawodowej i nie rozstrzygają kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym. Skoro zatem mają za zadanie ocenić czy czasie zatrudnienia danej osoby w kolejnych zakładach pracy doszło do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy w związku ze sposobem wykonywania pracy – to tym samym w niniejszej sprawie Skarżąca jako podmiot stanowiący ostatnie miejsca zatrudnienia pracownika słusznie została ujęta w tym wykazie. Powyższe nie przesądza jednak kwestii odpowiedzialności za orzeczoną pracownikowi chorobę zawodową.

Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

-----------------------

13