Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 532/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61,66 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. M. B., J. B., J. B. i M. M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. M. B., J. B., J. B. i M. M. B. solidarnie kwotę 1048 zł (tysiąc czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. B., J. B., J. B. i M. B. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. (dalej: "PINB") z [...]października 2017 r., nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia przez skarżących stwierdzonych nieprawidłowości – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] września 2017 r. do PINB wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] informujące o zawaleniu się części muru (ogrodzenia) wpisanego do rejestru zabytków Zespołu Gazowni W. na wysokości zabytkowych zbiorników gazu przy ul. P. [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]). W tym samym dniu przeprowadzono kontrolę stanu technicznego przedmiotowego muru-ogrodzenia, w wyniku której ustalono, że na ww. działce od strony ul. P. usytuowane jest ogrodzenie w postaci muru filarki - słupy o wymiarach 53 x 53 cm, przykryte czapką, w rozstawie ok. 250 cm, wypełnienie pomiędzy słupkami z cegły grubości 12 cm, wysokość słupków od strony ul. P. ok. 290 cm, wysokość wypełniania ok. 240 cm, przy czym stwierdzono także zawalenie się części muru na odcinku ok. 7,5-10 m na trawnik. Teren został wygrodzony i uprzątnięty z gruzu. Ponadto ustalono, że ogrodzenie jest w złym stanie technicznym, mogącym stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, bowiem słupki i wypełnienie ogrodzenia jest odchylone od pionu szczególnie w kierunku ul. P., co może powodować dalsze zawalenia ogrodzenia. Do protokołu dołączono także materiał zdjęciowy.

W dniu [...] października 2017 r. PINB przeprowadził oględziny muru ogrodzeniowego i stwierdził, że część zawalonego muru została zabezpieczona płytą OSB, mur jednak stanowi zagrożenie na całej swojej długości. Podczas tej czynności także potwierdzono występowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

W związku z powyższym PINB, ww. decyzją z [...] października 2017 r., nakazał skarżącym usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego muru-ogrodzenia nieruchomości położonej przy ul. P. [...] w W., poprzez wykonanie robót zabezpieczających i naprawczych zmierzających do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w zakresie: 1) podparcia konstrukcją stabilizującą mur na całej długości, od strony ul. P., [...]) wygrodzenia terenu na całej długości ogrodzenia po obu stronach muru w pasie o szerokości 3 m, uniemożliwiającego dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej, 3) umieszczenia na ogrodzeniu zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. B., J. B., J. B. i M. B.

Po rozpoznaniu ww. odwołania, [...] WINB, ww. decyzją z [...] grudnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] października 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał ustalenia PINB dotyczące lokalizacji oraz parametrów technicznych przedmiotowego muru oraz stwierdził, że mur ten zlokalizowany jest pomiędzy działkami nr ew. [...], ale nie jest dokładnie ustalone, czy jest on usytuowany w granicy tych działek. Organ II instancji, z uwagi na stwierdzone zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, odstąpił od ustalenia czy przedmiotowe ogrodzenie służy do wspólnego użytku sąsiadujących nieruchomości. Podniósł, że przepis art. 154 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, iż koszty utrzymania zarówno murów, jak i płotów (ogrodzeń) znajdujących się w granicy nieruchomości sąsiednich i służących do wspólnego użytku sąsiadów zobowiązane są ponosić podmioty z nich korzystające, jednakże z uwagi na powyższy stan faktyczny, w niniejszej sprawie nie został on zastosowany.

[...] WINB podkreślił przy tym, że skarżący są użytkownikami wieczystymi działki nr ew. [...] z obrębu [...], co wynika z wydruku księgi wieczystej nr [...], a więc są podmiotami uprawnionymi do wykonania niezbędnych zabezpieczeń mających na celu wyeliminowanie stwierdzonego zagrożenia. Kwestie ewentualnych rozliczeń wynikających z tego obowiązku z Miastem W. pozostają poza rozważaniami organu nadzoru budowlanego. Obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są bowiem obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy, jak również użytkowniku wieczystym, którego prawa zrównane zostały niemalże z prawem własności nieruchomości w zakresie uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie na nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia, który może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W takiej sytuacji należało podjąć działania mające na celu wyeliminowanie tego zagrożenia, zgodnie z przepisem art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że "W przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 66 ust. 1 ww. ustawy określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, a jego konstrukcja wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest konsekwencją zaniedbań związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego, w szczególności z zaniechaniem remontów, konserwacji, bieżących kontroli obiektu, niewłaściwym, niezgodnym z przeznaczeniem użytkowaniem, które w konsekwencji prowadzą do pogorszenia stanu technicznego. Obowiązki nałożone decyzją wydaną w ww. trybie powinny być określone w taki sposób, aby ich wykonanie doprowadziło do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

[...] WINB dodał także, że co prawda z pisma skarżących z [...] grudnia 2017 r. wynika, że wykonali oni już konieczne zabezpieczenia w sposób określony w dołączonej do niego opinii rzeczoznawcy budowlanego dr inż. P.P., jednak wykonanie tych zabezpieczeń, w ocenie organu, nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a może świadczyć jedynie o niezwłocznym wykonaniu nałożonych obowiązków. Co więcej, przedstawiony w ww. opinii zakres prac jest węższy niż ten wynikający z decyzji PINB, opartej na ustaleniach własnych organu I instancji, które uznano za posiadające większy walor dowodowy z uwagi na wykonanie ich przez pracowników organów nadzoru budowlanego, posiadających odpowiednie uprawnienia do wykonywania tego typu ocen technicznych. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że zastosowana przez organ powiatowy sankcja jest zgodna z prawem.

Skargę na decyzję [...] WINB z [...] grudnia 2017 r. wnieśli M. B., J. B., J. B. i M. B., wnosząc o jej uchylenie, oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] października 2017 r, a także o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a. art. 107 k.p.a., poprzez nałożenie obowiązków wynikających z ww. decyzji wyłącznie na skarżących, z pominięciem W. jako właściciela działki ew. [...] obr. [...], a ponadto poprzez sprzeczność ww. rozstrzygnięcia ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,

b. art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania i pominięcie w postępowaniu zarządcy drogi powiatowej, tj. ul. P. w W.,

c. art. 77 w zw. z art. 7 oraz art. 107 k.p.a. poprzez niewykonanie przez organ w sposób wyczerpujący obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji oraz nieuwzględnienie okoliczności faktycznych ustalonych w toku postępowania przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzez pominięcie wskazanych w skardze dowodów,

d. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącym przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 k.c. oraz art. 40 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i skierowanie do skarżących nakazu dotyczącego ogrodzenia nieruchomości w sytuacji, gdy skarżącym nie przysługują żadne prawa do drogi publicznej położonej w ww. lokalizacji, a w konsekwencji poprzez nakazanie skarżącym wskazanych w nim prac budowlanych w zakresie, w jakim nakazy te dotyczą podjęcia czynności przez skarżących na terenie drogi publicznej – ul. P. – położonej na działce nr [...]w obrębie [...], która jest własnością podmiotu innego niż skarżący, oraz w stosunku do której skarżący nie dysponują żadnymi prawami, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie ww. czynności oraz poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, a także poprzez fakt, że zaskarżona decyzja utrzymuje orzeczenie administracyjne organu pierwszej instancji nakładające na skarżących w sposób dowolny obowiązki wykonania określonych prac, mimo że sposób i zakres wykonanych prac są niewłaściwe i niepotrzebnie obciążające skarżących.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację, przemawiającą za uznaniem ww. zarzutów za zasadne oraz wskazali, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji [...] WINB nie wziął pod uwagę ustaleń faktycznych dokonanych przez pracowników organu I instancji, czym naruszył art. 7, 77 oraz 107 k.p.a. Nie można było, zdaniem skarżących, utrzymać w mocy decyzji nakazującej wykonanie od strony nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] czynności sprzecznych z ustaleniami inspektorów nadzoru budowlanego, którzy dokonali oględzin przedmiotowego muru i jego otoczenia. Dla oceny sprawy istotne jest to, że skarżący zgłosili do akt sprawy jako dowód opinię konstruktorską, która wskazywała, w jaki sposób i w jakim miejscu należy wykonać czynności zabezpieczające mur. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która w sposób dowolny, niepoparty jakimkolwiek materiałem dowodowym wykonanym przez posiadającego uprawnienia konstruktora sprawia, że obie decyzje zasługują na wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie, nie sprostano bowiem w pełni wymogom procedury związanej z prowadzeniem postępowania dowodowego i oceną jego wyników, a w konsekwencji przedwcześnie zastosowano art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Wskazać należy, że zastosowanie tego ostatniego przepisu związane jest z treścią art. 61 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim, "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Natomiast, zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ust. 1 art. 66. Dlatego też organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 (tak jak w przedmiotowej sprawie) musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w pkt 1 zagrażają i dlaczego. Przesłanka ta dotyczy sytuacji, w której obiekt budowlany samym swoim istnieniem powoduje opisane w niniejszym przepisie zagrożenie. Jednocześnie należy mieć na względzie, że zagrożenie to musi istnieć w momencie orzekania przez organ, gdyż przepisu nie można stosować w sytuacji, w której zagrożenie jeszcze nie powstało.

Z kolei, przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (który też zastosowano w sprawie), ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Unormowanie to ma bowiem umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z jego przeznaczeniem i stosuje się go do przypadków zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego znajdującego się w złym stanie technicznym. "Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy spowodowany będzie głównie na skutek zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania.

W związku z powyższym, podstawę rozstrzygnięcia organu podejmowanego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ponadto koniecznym elementem dowodowym będzie także ekspertyza stanu technicznego, która będzie zawierała ocenę stanu technicznego obiektu oraz będzie określała zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 859).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że pierwsza kontrola stanu technicznego ogrodzenia-muru przy ul. P. [...] w W. miała miejsce w dniu [...] września 2017 r., przy czym jak odnotowano w protokole dotyczyła ona działki ewid. nr [...] z obrębu [...] (w użytkowaniu wieczystym skarżących). Opisano wówczas elementy techniczne ogrodzenia, stwierdzono, że nastąpiło zawalenie części muru na odcinku ok. 7,5-10 m na trawnik, wskazano, że teren w tym miejscu został wygrodzony i uprzątnięty z gruzu, oraz że odchylenie słupków i wypełnienia ogrodzenia od pionu (szczególnie w kierunku ul. P.) powoduje niebezpieczeństwo dalszego zawalenia ogrodzenia.

Podczas ponownych oględzin muru-ogrodzenia przy ul. P. [...], w dniu [...] października 2017 r. (tym razem w protokole nie wskazano, że chodzi o działkę ewid. nr [...]), inspektorzy nadzoru budowlanego stwierdzili, iż część zawalonego muru została zabezpieczona płytą OSB, mur jednak stanowi dalsze zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia na całej swojej długości.

Z akt sprawy wynika także (zob. pismo Stołecznego Konserwatora Zabytków 29 września 2017 r.), że zawalony fragment muru stanowi element ogrodzenia terenu zespołu Gazowni. Budynek Gazowni oraz jego otoczenie zostały wpisane do rejestru zabytków (decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2005 r., nr [...]). Otoczenie zabytku, wytyczono w oparciu o obecne granice działek ewidencyjnych. Ogrodzenie (mur) terenu nie znajduje się na terenie zespołu Gazowni. Stołeczny Konserwator stwierdził, że skoro mur nie jest zabytkiem to stan jego zachowania nie podlega kontroli organu ochrony zabytków i nie jest możliwe wydanie decyzji nakazującej wykonanie zabezpieczających robót budowlanych.

Konsekwencją powyższych ustaleń była ww. decyzja PINB z [...] października 2017 r. nakazująca skarżącym usunięcie powyższych nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego muru-ogrodzenia nieruchomości położonej przy ul. P. [...] w W.. Prace te miały polegać na: 1) wykonaniu podparcia - konstrukcją stabilizującą mur na całej długości, od strony ul. P.; [...]) wygrodzeniu terenu na całej długości ogrodzenia po obu stronach muru w pasie o szerokości 3 m, uniemożliwiającego dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej; 3) umieszczeniu na ogrodzeniu zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Co istotne, nakładając ww. obowiązki na skarżących, w sentencji decyzji (jak i w uzasadnieniu) PINB nie sprecyzował, czy chodzi tylko o nieruchomość położoną przy ul. P. [...], oznaczoną jako działka ewid. nr [...] - w użytkowaniu wieczystym skarżących. Wątpliwości wiążą się z tym, że decyzja organu I instancji została skierowana także do Miasta W. Organ nie wyjaśnił, czy jako właściciela działki ewid. nr [...] oddanej w użytkowanie wieczyste skarżącym (co wydaje się być nieuzasadnione), czy jako właściciela działki ew. nr [...], graniczącej z działką nr [...], w granicy których usytuowane ma być sporne ogrodzenie. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że akt administracyjnych sprawy stan prawny działki ew. nr [...] nie wynika. Jedynie skarżący podnoszą, że działka ta stanowi drogę publiczną – ulicę P. i znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich W..

Dalej należy podnieść, że podczas oględzin nieruchomości przy ul. P. [...] w W. - w dniu [...] listopada 2017 r. - organ również nie sprecyzował, których działek ewidencyjnych kontrola dotyczy. W protokole stwierdził m. in., że obowiązki z decyzji organu I instancji nie zostały nadal wykonane, stan od strony ul. P. nie uległ zmianie od ostatniej kontroli, natomiast od strony wewnętrznej nieruchomości prowadzone są prace zabezpieczające - zgodnie z okazanym Projektem wzmocnienia przechylonego muru ogrodzeniowego dawnych obudów zbiorników gazu przy ul. [...] autorstwa dr inż. P. P. z [...] listopada 2017 r.

Zauważyć należy, że w powyższym projekcie rzeczoznawca wyraźnie wskazał, iż powyższy mur usytuowany jest na granicy działki, wzdłuż ulicy P.. Jego długość to 183 m, mur jest w złym stanie technicznym, w kilku miejscach uległ przechyleniu (w rejonie rosnących w bezpośredniej bliskości drzew), mur uległ zniszczeniu na długości 12 m, zaś wyrwa w murze została zabezpieczona płytą OSB. W opracowaniu przedstawiono sposób zabezpieczenia działki.

Z kolei, podczas oględzin w dniu [...] listopada 2017 r. (w protokole ponownie nie oznaczono nr ewidencyjnych działek) PINB stwierdził, że właścicielem kontrolowanego obiektu jest Miasto W.. W protokole wyjaśniono, że nie wykonano podparcia konstrukcją stabilizującą mur od ul. P. na całej długości, nie wykonano wygrodzenia terenu na całej jego długości po obu stronach muru – częściowe wygrodzono od strony ul. P., wykonano zabezpieczenia zgodnie z opinią w aktach sprawy. Brak informacji o strefie zagrożenia, decyzja organu I instancji nie została wykonana.

W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne organ II instancji skierował decyzję także do Miasta W. Zarządu Dróg Miejskich (nie wyjaśniając na jakiej podstawie), co z kolei świadczyłoby, iż postępowaniem tym objął również działkę ewid. nr [...], co do której skarżący praw żadnych nie posiadają.

Jak już wyżej wyjaśniono i na co wskazywał także [...] WINB przedmiotem obowiązku nakładanym w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Decyzja, w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości, powinna wyraźnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest obowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części w zakreślonym przez organ terminie. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie wskazuje wprawdzie adresata nałożonych nakazów, lecz jak wyżej podnoszono jest on konkretyzacją przepisów art. 61, który stanowi, że obowiązki związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego spoczywają na jego właścicielu (odpowiednio: na współwłaścicielach) lub zarządcy. W sytuacji więc, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, to nakazy i zakazy sformułowane w decyzji, powinny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli. Bez wątpienia organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu, zaś ewentualne spory dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót, mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności powinno być wyjaśnione przez organ II instancji z jakich przyczyn stroną tego postępowania uczyniono Miasto W. Czy z uwagi, że postępowanie to dotyczy także działki drogowej nr [...] będącej własnością Miasta W., w granicy której z działką ewid. nr [...] usytuowany jest mur (o położeniu muru w granicy twierdzą skarżący i autor ww. opracowania z [...] listopada 2017 r.), czy z faktu sąsiedztwa z działką nr [...], na której miałby być umiejscowiony mur, bo jak twierdzi organ odwoławczy na str. 3 decyzji - "nie jest jednoznaczne czy jest on usytuowany w granicy tych działek". Powyższe twierdzenie umożliwiło niewątpliwie organowi odstąpienie od zastosowania art. 154 § 2 Kodeksu cywilnego, z którego wynika, że korzystający z urządzeń znajdujących się na granicy (mury, płoty) obowiązani są ponosić wspólne koszty ich utrzymania.

Następnie organ powinien wypowiedzieć się czy zakres obowiązków nałożonych na współużytkowników wieczystych, tj. przede wszystkim: wykonanie konstrukcji stabilizującej mur od ul. P. oraz wygrodzenie terenu na całej długości muru w pasie o szerokości 3 m także od strony ulicy - nie ingeruje w działkę nr [...], do której współużytkownicy praw żadnych nie posiadają. A przecież decyzja wydana w tym trybie ma tak określać obowiązki aby ich wykonanie doprowadziło do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu.

Podsumowując, adresatem decyzji wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego może być wyłącznie podmiot wskazany w art. 61, co oznacza konieczność ustalenia właściciela obiektu jak i zakresu obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie technicznym, tak aby były one wykonalne.

Jeśli więc organ objął tym postępowaniem także działkę drogową nr [...], to powinien wypowiedzieć się na jakiej podstawie nakłada obowiązki na użytkowników wieczystych działki ewid. nr [...], sięgające swoim zakresem działki ewid. nr [...] oraz czy jest to dopuszczalne tylko z faktu sąsiedztwa obu nieruchomości (jeżeli niesporne byłoby, że mur nie jest usytuowany w granicy działek).

Dodatkowo przypomnieć należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym stron postępowania. Uznając więc za uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżoną decyzję .

Rozstrzygniecie o kosztach Sąd oparł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.