Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 193/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. w terminie 14 dni; 4) zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2017 roku M. T. (dalej wnioskodawca lub skarżący) zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w G. (dalej też organ) w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm. dalej ustawa) o udostępnienie dwóch zanonimizowanych wyroków o sygn. akt [...] oraz [...] - wraz z uzasadnieniami, a w przypadku zaskarżenia tych wyroków również wyroków sądu odwoławczego.

W odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego w G. pismem z dnia 18 maja 2017 r. poinformował, że orzeczenia o których udostępnienie wniósł skarżący zapadły w sprawach o rozwód, tj. w sprawach wyłączonych z zakresu informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 357/11 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. T. wniósł o: 1) zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w G. do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ustawy udostępnieniu podlega treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, czyniąc to jednakowoż w sposób otwarty (przykładowy), o czym świadczy zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Podniósł, że doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo te informacje zostały wytworzone. Zdaniem skarżącego nie budzi wątpliwości, że informację publiczną stanowi treść i postać dokumentów urzędowych. Wynika to wprost z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy.

Z kolei dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy - jak stanowi jej art. 6 ust. 2 - jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W rozumieniu art. 115 § 13 pkt 3 Kodeksu karnego sędzia jest funkcjonariuszem publicznym. Wyrok sądu (jakiegokolwiek sądu) spełnia zatem konstytutywne elementy przywołanej powyżej definicji dokumentu urzędowego, a tym samym jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Wprost przesądziła o tym zresztą nowelizacja art. 6, dokonana na mocy art. 13 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. z 2014 r. poz.1662), wprowadzona w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., polegająca na zamieszczeniu w przywołanej jednostce redakcyjnej tiret trzeciego, stanowiącego, że jednym z postaci dokumentów urzędowych jest m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych.

Wnioskodawca wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym orzeczenia sądowe - zarówno wyroki, jak i postanowienia - jako dokumenty urzędowe wydane przez sąd w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach powszechnie obowiązującego prawa, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu po ich zanonimizowaniu (przywołał wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 127/14; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 718/13 i z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 285/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 185/13 - dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stanowisko organu, które sprowadza się do uznania, że na podstawie przepisów ustawy można domagać się udostępnienia tylko takich informacji (dokumentów urzędowych), które zawierają dane publiczne, a takich danych - co do zasady - nie zawierają uzasadnienia wyroków (jakichkolwiek wyroków) pozostaje, zdaniem skarżącego, w jaskrawej sprzeczności z treścią art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Uzasadnienie wyroku, będąc integralną częścią tego dokumentu, wytworzonego w ramach sprawowania władzy publicznej (sądowniczej), jest zatem informacją publiczną. Ograniczenie dostępu do takiej informacji (w całości bądź też w poszczególnych częściach) może być zatem rozważane jedynie w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 5 ustawy.

Zaakcentował, że niezałatwienie wniosku strony skarżącej w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 ustawy), stanowi o bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nadany pocztą elektroniczną otrzymał w dniu 5 maja 2017 r. Na mocy zarządzenia Wiceprezesa Sądu Okręgowego w G. (podejmującego czynności w zastępstwie Prezesa Sądu) z dnia 5 maja 2017 r., zwrócił się do II Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. o przygotowanie zanonimizowanych wersji żądanych wyroków wraz z uzasadnieniami. Pismem z dnia 9 maja 2017 r. Przewodniczący II Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. poinformował, iż nie jest możliwe przekazanie orzeczeń wraz z uzasadnieniami w zakresie wskazanym we wniosku, gdyż sprawy, w których rozstrzygnięcia te zapadły dotyczyły postępowań rozwodowych. W związku z powzięciem tej informacji, Prezes Sądu Okręgowego w G., pismem z dnia 18 maja 2017 r. poinformował skarżącego, iż wnioskowane przez niego informacje nie stanowią informacji publicznych.

Nadto wyjaśnił, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego czynności podejmowane były bez zbędnej zwłoki, a odpowiedź na sam wniosek skierowana została do skarżącego przed upływem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy, tj. w terminie 14 dni od chwili doręczenia wniosku organowi zobowiązanemu. Stąd w ocenie organu nie można mu zarzucić, że pozostawał w bezczynności.

W piśmie z dnia 19 lipca 2017 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego podtrzymał żądania i argumentację prezentowane w osobistej skardze wnioskodawcy i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu stwierdził, że organ odmówił udzielenia informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie - kwestionując stanowisko organu zarówno w zakresie tezy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, jak też twierdzenia, że dla uchronienia się przed zarzutem bezczynności wystarczające jest ustosunkowanie się do wniosku w ustawowym terminie. Z odwołaniem się do poglądów judykatury stwierdził, że wniosek skarżącego winien być załatwiony poprzez udzielenie żądanej informacji publicznej lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej ustawa p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.

W art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. zostały wymienione – inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a.

Skarga dotyczyła bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w G. Podmiot ten - w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci dwóch zanonimizowanych wyroków o sygn. akt [...] oraz [...], wraz z uzasadnieniami, a w przypadku zaskarżenia tych wyroków również wyroków sądu odwoławczego - odpowiedział pismem, w którym wskazał, że orzeczenia o których udostępnienie wniósł skarżący zapadły w sprawach o rozwód, tj. w sprawach wyłączonych z zakresu informacji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego w G. nie kwestionował swojego statusu jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy przywołać przyjdzie art. 61 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów.

Art. 4 ustawy określa podmioty obowiązane do udzielania informacji publicznej. Art. 6 ust. 1 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Według art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

W tym miejscu należy powołać się na wypracowane już i traktowane jako jednolite, stanowisko judykatury, z którego wynika, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:

1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej;

5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.

Jak wynika z powyższego wybór właściwej formy załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga od podmiotu, do którego się zwrócono dokonania oceny, czy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądana informacja jest informacją publiczną.

W doktrynie i judykaturze prezentowany jest pogląd, który przywołał również organ, że podmiot zobowiązany nie jest bezczynny jeżeli w ustawowym terminie załatwił wniosek w jednej z przedstawionych wyżej form. Z twierdzeniem tym zgodzić się trzeba, jednak jego przyjęcie nie może prowadzić do legalizowania nieuprawnionego uchylenia się przez organ od udzielenia informacji publicznej, w sytuacji gdy prawo nie przewiduje szczególnych form ochrony prawa do informacji publicznej, właściwej dla danej postaci załatwienia wniosku (taką formą szczególną jest np. odwołanie w przypadku decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji umarzającej postępowanie). Dlatego powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że skarga na bezczynność może dotyczyć nie tylko "milczenia" organu, lecz również przykładowo sytuacji, gdy istnieje spór co do charakteru żądanej informacji. Chodzi bowiem o ochronę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 592/10; dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadę tę stosować należy również w przypadku nieuprawnionego wyboru przez organ formy załatwienia wniosku w sposób tamujący możliwość skorzystania z prawa do informacji publicznej (w sytuacji, gdy przepisy prawne nie przewidują innego trybu ochrony prawa do informacji publicznej). Celem ustawy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do informacji publicznej, a uchylenie się od jej udostępnienia jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach prawem przewidzianych.

Zasadą jest, iż w przypadku badania czy doszło do bezczynności w sprawach o udostępnienie informacji publicznej Sąd ocenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądana informacja jest informacja publiczną. Tylko w sytuacji ustalenia, że dana informacja stanowi informację publiczną, jak też, że wniosek o jej udostępnienie skierowany został do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można rozpatrywać ewentualną bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 31/14, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, w zakresie kwalifikacji podmiotowej Sąd stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy jest organem władzy publicznej. W tym zakresie spór nie istnieje.

Sporna jest natomiast kwalifikacja przedmiotowa żądanej informacji. Strona skarżąca – odwołując się do art. 6 ust. 1 pkt 4a ustawy - twierdzi, że wyroki sądów powszechnych są informacją publiczną, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie przecięła nowelizacja ustawy, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015 r. Zdaniem organu orzeczenia wydane w sprawach o rozwód są wyłączone z zakresu informacji publicznej; nie stanowią informacji publicznej.

Rozstrzygając spór w tej kwestii Sąd przyznaje rację stronie skarżącej. Przemawia za tym niebudząca wątpliwości treść art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawnym udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść: orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

Żądane przez skarżącego wyroki, składające się z sentencji i uzasadnienia, stanowią orzeczenia sądów powszechnych. Literalna wykładnia językowa prowadzi więc do jednoznacznego efektu interpretacyjnego. Nadto w systemie prawa obowiązującego brak przepisu szczególnego wyłączającego wyroki rozwodowe z kategorii dokumentów urzędowych – wyroków sądów powszechnych stanowiących informację publiczną. Dlatego również wykładnia systemowa nie daje podstaw do odmiennej kwalifikacji przedmiotowych wyroków niż zaliczenie ich do dokumentów urzędowych stanowiących informację publiczną. Rozważając wreszcie treść przytoczonego przepisu na gruncie wykładni pozajęzykowej o charakterze celowościowym (funkcjonalnym) Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że z powodów aksjologicznie uzasadnionych istnieją przesłanki do wyłączenia wyroków rozwodowych z kategorii wyroków sądów powszechnych mających walor informacji publicznej. W ustawie przewidziano bowiem narzędzie umożliwiające ochronę prywatności osób, których dotyczą wyroki rozwodowe pomimo zakwalifikowania tych wyroków do kategorii dokumentów urzędowych, których treść i postać stanowi informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej; co jednak stosownie do art. 16 ust. 1 – przy spełnieniu przesłanek ustawowych – może nastąpić w formie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ochrona prywatności nie doznaje uszczerbku w sytuacji zakwalifikowania wyroków rozwodowych do kategorii dokumentów urzędowych, których treść i postać stanowi informację publiczną, gdyż pomimo tej kwalifikacji istnieje skuteczny sposób ochrony wartości prywatności osoby fizycznej. Tym samym wszystkie rodzaje wykładni prowadzą do identycznego efektu nakazującego kwalifikowanie wyroków rozwodowych jako dokumentów urzędowych mających charakter informacji publicznej. Teza ta doznaje dodatkowego wsparcia w związku z charakterem ingerencji ustawodawcy, który nowelizacją ustawy obowiązującą od dnia 1 stycznia 2015 r. jednoznacznie przesądził, że wyroki sądów powszechnych wchodzą w zakres katalogu przedmiotowego informacji publicznej – nie wprowadzając żadnych wyłączeń w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ był obowiązany załatwić wniosek skarżącego w terminie ustawowym poprzez udzielenie informacji publicznej. Jedyną dopuszczalną alternatywą – w przypadku spełnienia wymogów ustawowych - było wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W żadnej z tych form organ wniosku nie załatwił. Powyższe oznacza, że organ dopuścił się bezczynności, co Sąd stwierdził w punkcie 1 sentencji wyroku (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.), a w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd nakazał usunięcie stanu bezczynności poprzez załatwienie wniosku w terminie 14 dni (art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.).

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że Sąd nie podzielił poglądu organu, że dla uchronienia się od zarzutu bezczynności wystarczające jest załatwienie w terminie wniosku w którejkolwiek z 5 form wyżej opisanych. Jak wyżej wskazano skarga na bezczynność może dotyczyć nie tylko "milczenia" organu, lecz również przykładowo sytuacji, gdy istnieje spór co do charakteru żądanej informacji. Chodzi bowiem o ochronę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji. Powyższe obejmuje przypadek nieuprawnionego wyboru przez organ formy załatwienia wniosku w sposób tamujący możliwość skorzystania z prawa do informacji publicznej. Celem ustawy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do informacji publicznej, a uchylenie się od jej udostępnienia jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach prawem przewidzianych. Wadliwa kwalifikacja żądanej informacji i wynikający z niej wybór formy załatwienia wniosku nie mający oparcia w prawie, skutkuje uznaniem, że organ dopuścił się bezczynności – chociaż "nie milczał".

Mając na względzie treść art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. Sąd był obowiązany rozważyć, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż była wynikiem wadliwości w procesie interpretacji przepisów prawnych i zastosowania niewłaściwej formy ochrony prywatności osoby fizycznej.

W opisanych okolicznościach sprawy Sąd nie znalazł również podstaw, aby działając z urzędu wymierzyć grzywnę czy zasądzić od organu sumę pieniężną (art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.).

Natomiast zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (wpisu w kwocie 100 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł).