Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 440/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Ł. Z. na decyzję Inne z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inne na rzecz skarżącego Ł. Z. kwotę [...]zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi Ł. Z., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Inne z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów, z uwagi na wadliwe sformułowanie jej sentencji, w sposób nieodpowiadający żadnemu z rodzajów rozstrzygnięć określonych wyczerpująco w art.138 § 1 i 2 k.p.a.

Rozpoznawszy ponownie sprawę, Rektor Wyższej Szkoły [...]. K. M. (dalej też jako "Rektor" lub "organ II instancji") decyzją z [...] marca 2018 r. (nr albumu: [...]) utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] maja 2017 r., wydaną przez Dziekana Wydziału Zamiejscowego w S. (zwanego też dalej "Dziekanem" lub "organem I instancji") Wyższej Szkoły [...] K. M. (dalej w skrócie "[...]"), o skreśleniu Ł. Z. z listy studentów I roku semestr 1, rok akademicki [...], na kierunku Fizjoterapia Wyższej Szkoły [...] – Wydział Zamiejscowy w S., z powodu nie zaliczenia semestru zimowego roku akademickiego [...] w określonym terminie, tj. [...] kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji Rektor wyjaśnił, że Ł. Z. (dalej też jako "Student" lub "Skarżący") nie uzyskał zaliczenia z przedmiotów Fizjoterapia ogólna oraz Teoria masażu zarówno w pierwszym ([...] r.), jak i w drugim terminie zaliczeń ([...].), przedkładając zwolnienie lekarskie. Następnie Dziekan uwzględnił podanie Studenta z [...] marca 2017 r. i przedłużył mu sesję egzaminacyjną do [...] kwietnia 2017 r. Jednak w tym terminie Student nie uzyskał wymaganych zaliczeń i nie przystąpił do egzaminów, nie poinformował Dziekanatu o przyczynach braku przystąpienia do egzaminów, nie złożył również podania w sprawie powtarzania semestru. Wobec braku kontaktu ze strony Studenta, pismem z [...] kwietnia 2017 r. został on powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Pismo zostało doręczone Studentowi listem poleconym [...] kwietnia 2017 r., jednakże już z dniem sporządzenia pisma, tj. [...] kwietnia 2017 r., mógł się on zapoznać z jego treścią za pośrednictwem Wirtualnego Dziekanatu. Pismem z [...] kwietnia 2017 r., doręczonym [...] kwietnia 2017 r., Student przesłał do organu I instancji wyjaśnienia odnośnie do przyczyn niezaliczenia przedmiotów w wyznaczonym terminie.

Dalej Rektor wskazał, że Dziekan, po ustaleniu w rozmowie z wykładowcami: dr K. B. [powinno być: "[...]" – zob. k. 14v. akt adm. I inst.; uw. Sądu] i dr W. G., iż Student nie zaliczył egzaminów z przedmiotu Fizjoterapia ogólna oraz Teoria masażu, choć istniała taka możliwość, z uwagi na dostępność ww. wykładowców w tym terminie, wydał wyżej opisaną decyzję z [...] maja 2017 r. w sprawie skreślenia Skarżącego z listy studentów.

Dnia [...] maja 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Ł. Z., w którym podnosił, iż nie udało mu się skontaktować z wykładowcami, a zatem uzgodnienie terminu zaliczenia egzaminów w wyznaczonym terminie nie było możliwe.

W ocenie Rektora zarzuty Skarżącego okazały się bezpodstawne i nie znalazły jakiegokolwiek potwierdzenia, bowiem wykładowcy niemal codziennie są obecni na uczelni, a studenci mają również możliwość skontaktowania się z nimi za pośrednictwem Wirtualnego Dziekanatu. Wykładowcy odpowiadają również na maile od studentów, a Skarżący do tej pory nie wskazywał na jakiekolwiek utrudnienia w tej materii. W rezultacie organ II instancji uznał, że wobec stwierdzenia, iż Skarżący nie zaliczył egzaminów w terminie i zweryfikowaniu, czy istniały obiektywne przyczyny uniemożliwiające mu przystąpienie do egzaminów, Dziekan był uprawniony do wydania decyzji o skreśleniu go z listy studentów, zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.; dalej w skrócie "pr.szk.wyż.") oraz § 33 ust. 1 pkt 4 Regulaminu Studiów WSEIT.

Skargę na opisaną decyzję Rektora z [...] marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Ł. Z., zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 190 ust. 2 pkt 2 "ustawy o szkolnictwie wyższym" poprzez nienależyte rozpatrzenie sprawy;

2. art. 471 Kodeksu cywilnego poprzez nienależyte wykonanie umowy o naukę z [...] sierpnia 2016 r., a w szczególności naruszenie jej § 2 pkt. 1, § 3 pkt 1, § 11;

3. Regulaminu Studiów WSEiT, a w szczególności poprzez naruszenie jego § 4, § 10 pkt 1, § 7;

II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:

1. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, wadliwe uzasadnienie decyzji w zakresie jego wewnętrznej spójności,

2. art. 77, 78, 80 i 81 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie zebranie całego materiału, nie rozpoznanie całego materiału dowodowego, wskazanie jednego dowodu na wszystkie okoliczności, a wymagające wyjaśnienia przez inne dowody, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych sprawy,

3. fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, pozbawienie strony czynnego udziału w całym postępowaniu, braku informowania strony o prawie do składania żądań w toku sprawy, pozbawienia strony wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w obu instancjach;

4. art. 133 k.p.a. poprzez brak przesłania odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od otrzymania odwołania przez organ I instancji.

Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed organami administracji oraz Sądem.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że Dziekan wyraził zgodę na przedłużenie jego sesji egzaminacyjnej do [...] kwietnia 2017 r., jednak zgoda ta została wyrażona około [...] kwietnia 2017 r. Zdaniem Skarżącego przy ustalaniu wspomnianego terminu Dziekan powinien uwzględnić przede wszystkim niestacjonarny tryb studiów określony w umowie o naukę, a także dostępność kadry dydaktycznej. We wskazanym przez Dziekana terminie wykładowca przedmiotu Teoria masażu nie pojawił się na planowanych zajęciach w dniu [...] kwietnia 2017r., a wykładowca przedmiotu Fizjoterapia ogólna pojawił się na uczelni w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, przy czym z tego przedmiotu Skarżący miał dwa terminy do zaliczenia, więc zaliczenie ich w ciągu jednego dnia nie było możliwe. Skarżący podkreślił, że ustalenie terminu zaliczenia przedmiotu poza osobistym kontaktem z wykładowcą jest niemożliwe. Uczelnia nie posiada ustalonych godzin konsultacji z wykładowcami dla studentów trybu niestacjonarnego, a na wskazane przez uczelnie adresy e-mail, wykładowcy zwyczajnie nie odpowiadają. Dr [...] na co dzień prowadzi działalność we W., a w S. bywa tylko na wykładach. W dniu [...] kwietnia 2017 r. na wykład przybył z walizką prosto z drogi, pomimo zapewnień uczelni zamieszczonych w uzasadnieniu, że wykładowcy przebywają na uczelni codziennie. Z kolei dr W. G. w dniu [...] kwietnia 2017 r. zamiast na zaplanowanym wykładzie przebywał w W., o czym poinformował na zajęciach w dniu [...] kwietnia 2017 r., pomimo zapewnień uczelni jw.

Skarżący zaznaczył, że organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających prawidłowo przebiegającej korespondencji ze Skarżącym lub codziennej obecności wykładowców na uczelni. Organ oparł się tylko na rozmowie z wykładowcami, która nie została w żaden sposób udokumentowana. Organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wielokrotny kontakt ze Skarżącym.

W ocenie Skarżącego nie posiadanie przezeń zaliczeń z przedmiotów Teoria masażu oraz Fizjoterapia ogólna jest wynikiem niedopełnienia obowiązku przez Dziekana, który nie zapewnił właściwej organizacji studiów. Skarżący zaznaczył, iż poczynił wszelkie możliwe czynności, aby uzyskać zaliczenie – ustalił terminy zaliczeń poza wyznaczonym przez Dziekana terminem, poinformował Dziekana o kłopotach z uzyskaniem zaliczenia. Niemniej jednak Dziekan nie wykazał minimum woli w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Rektor, zastępowany przez adw. Ł. B., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując i rozwijając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności podkreślił, że organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania zweryfikowały, czy zaistniały jakiekolwiek przyczyny uniemożliwiające Skarżącemu dochowanie wyznaczonego terminu na zaliczenie sesji. Sam Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie okoliczności opisanych przez niego w piśmie z [...] kwietnia 2017 r., [...] maja 2017 r. oraz w skardze.

Na rozprawie w dniu [...] lipca 2017 r. pełnomocnik organu podtrzymał wnioski i wywody zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Rektora [...] z [...] marca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Zamiejscowego w S. [...] z [...] maja 2017 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

Przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.; w skrócie "pr.szk.wyż."). Zgodnie z art. 190 ust. 1 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów, 2) rezygnacji ze studiów, 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Z kolei w myśl art. 190 ust. 2 pr.szk.wyż. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.

Zgodnie z art. 189 ust. 1 pr.szk.wyż. Student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Student zobowiązany jest w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów, 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (art. 189 ust. 2 pr.szk.wyż.).

Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie Studiów WSEiT (zwanym też dalej "Regulaminem"). W § 17 Regulaminu określono bowiem, iż Student jest zobowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów (ust. 1). W szczególności jest zobowiązany do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów, 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni, w tym w szczególności dotyczących bezpieczeństwa i porządku w uczelni oraz poszanowania jej mienia (ust. 2).

W świetle przywołanych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym oraz Regulaminu nie ulega wątpliwości, że jednym z podstawowych obowiązków studenta jest uczestniczenie w zajęciach, a także uzyskiwanie zaliczeń oraz zdawanie egzaminów przewidzianych w toku studiów. Z obowiązkami tymi korespondują dwie pierwsze przesłanki fakultatywne skreślenia z listy studentów – stwierdzenie braku postępów w nauce oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 pr.szk.wyż.).

W tym miejscu wskazać należy, iż w świetle art. 207 ust. 1 pr.szk.wyż. do decyzji o skreśleniu z listy studentów – którą niewątpliwie należy uznać za "decyzję podejmowaną w indywidualnej sprawie studenta" w rozumieniu tego przepisu – zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza, z jednej strony, o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej, a z drugiej – o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w k.p.a. reguł. Na pewno organy uczelni nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych zasad regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia podejmowane przez organy szkoły wyższej w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania, w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej niezbędnej do prawidłowego załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyroki WSA: z 02.12.2015 r., IV SA/Po 356/15; z 28.06.2016 r., II SA/Op 172/6; z 10.10.2016 r., II SA/Bd 344/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"; por. też wyrok TK z 08.11.2000 r., SK 18/99, OTK 2000, nr 7, poz. 258).

W tym kontekście należy w szczególności zwrócić uwagę na przepis art. 107 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od [...] czerwca 2017 r., znajdującym odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji) – zgodnie z którym decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy – a także na art. 107 § 3 k.p.a., który precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Jak trafnie objaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik (praktycznie bez wyjątku w decyzjach organu odwoławczego – zob. art. 107 § 4 in fine k.p.a.), jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć, i w miarę możliwości zaakceptować, zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. W rezultacie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadnienia narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd.

Szczególnie dotyczy to decyzji będących – tak, jak w kontrolowanej sprawie –decyzjami uznaniowymi. O uznaniowym charakterze decyzji o skreśleniu z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, wydawanej na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 pr.szk.wyż., świadczy użycie przez ustawodawcę w tym przepisie czasownika modalnego "może". Oznacza to, że nieuzyskanie przez studenta wymaganego zaliczenia (wymaganych zaliczeń) niekoniecznie musi prowadzić do skreślenia z listy studentów.

Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego – które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela – nawet działając w ramach uznania administracyjnego, organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej) – obligującą organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) – jak i wymogiem właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.)., które, jak to już wcześniej wskazano, powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest tym samym uchylanie się przez organ od oceny i wyczerpującego odniesienia się wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Rektora nie spełnia powyższych wymogów, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Sąd bowiem uznał, że organ II instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał ponownie, merytorycznie sprawy w jej całokształcie, jak również nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego przed organami obu instancji. Brak konkretnych ustaleń faktycznych organu II Instancji odnoszących się do twierdzeń i zarzutów Skarżącego, świadczy o dowolności w działaniu organu, wykraczającej poza granice dopuszczalnej swobody organu w podejmowaniu rozstrzygnięć w ramach uznania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest zarówno wnikliwe ustalenie, jak i należyte udokumentowanie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.

W niniejszej sprawie jest poza sporem że Skarżący nie uzyskał wymaganego zaliczenia z przedmiotów Fizjoterapia ogólna oraz Teoria masażu, tak w pierwszym (17–26 lutego 2017 r.), jak i w drugim terminie (27 lutego–05 marca 2017 r.). Skarżący swoją obecność usprawiedliwił, przedkładając zwolnienia lekarskie. Ponadto w tej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący złożył wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej i uzyskał na to zgodę Dziekana, który zakreślił termin do [...] kwietnia 2017 r. (decyzja z [...].03.2017 r., k. 15 akt adm. I inst.). Od razu godzi się w tym miejscu zwrócić uwagę na dość krótki, zwłaszcza z perspektywy studenta studiów niestacjonarnych, okres przedłużenia sesji (niecałe 2 tygodnie, licząc od daty wyrażenia zgody przez Dziekana).

W kontrolowanej sprawie nie budzi również wątpliwości, że w wyznaczonym terminie, tj. do [...] kwietnia 2017 r., Ł. Z. nie uzyskał wymaganych zaliczeń. Zarazem jednak należy mieć na uwadze to, iż Skarżący w swym piśmie z [...] kwietnia 2018 r. wyjaśnił, że termin zaliczenia z Fizjoterapii ogólnej uzgodniony został z wykładowcą na dzień [...] maja 2017 r., podczas zajęć w dniu [...] kwietnia 2017 r. Natomiast ustalenie terminu zaliczenia z Teorii masażu było ówcześnie niemożliwe, ponieważ zajęcia zaplanowane na [...] kwietnia 2017 r. nie odbyły się. Skarżący dodatkowo w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2017 r. ustalono z wykładowcą Teorii masażu termin zaliczenia na dzień [...] kwietnia 2017 r., jednak później, w trybie nagłym, Skarżący miał zostać wezwany przez wykładowcę, który oświadczył, po konsultacjach z dziekanatem, że Skarżący nie może podejść do zaliczenia, ponieważ został skreślony z listy studentów.

Tymczasem organ tak I, jak i II instancji, pomimo konkretnych wyjaśnień Skarżącego co do przyczyn niemożności uzyskania w terminie wymaganych zaliczeń, ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że Skarżący tych zaliczeń nie uzyskał. Dodatkowo organ II instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Dziekan wydał decyzję "po ustaleniu w rozmowie z wykładowcami", iż Skarżący nie zaliczył egzaminów, "choć istniała taka możliwość z uwagi na dostępność ww. wykładowców w tym terminie", przy czym te ustalenia organu nie zostały z żaden sposób udokumentowane w aktach sprawy. W istocie więc organ całkowicie zignorował twierdzenia Skarżącego, że wykładowcy faktycznie nie byli dlań dostępni w okresie przedłużonej sesji, w sposób umożliwiający uzyskanie brakujących zaliczeń.

Tymczasem, w ocenie Sądu, organ, wobec zarzutów podnoszonych przez Skarżącego, winien podjąć działania zmierzające w szczególności do ustalenia, czy faktycznie wymienieni wykładowcy ([...]) byli w tamtym, relewantnym dla tej sprawy okresie, dostępni na uczelni dla studentów ubiegających się o zaliczenie, i to nie dostępni "codziennie" (w znaczeniu, jak można by rozumieć: "w dni robocze"), ale podczas zjazdów studentów studiów niestacjonarnych. Pomocne w ustaleniu powyższej kwestii mogłoby być choćby ustalenie, czy zaplanowane zajęcia z Teorii masażu w dniu [...] kwietnia 2017 r. rzeczywiście nie odbyły się.

Ponadto organ nie podjął żadnych działań (w każdym razie brak o nich wzmianki w aktach sprawy) celem wyjaśnienia, dlaczego w dniu kontaktu Skarżącego z poszczególnymi ww. wykładowcami (odpowiednio: [...] kwietnia 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r.) nie został przeprowadzony egzamin, a jedynie ustalono jego późniejszy termin (odpowiednio: [...] maja 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r.). Organ dokonując powyższych ustaleń powinien mieć przy tym na względzie, iż Skarżący, uzgadniając z wykładowcami terminy zaliczeń przypadające już po okresie przedłużonej sesji, działał wszakże w zaufaniu do uczelni (i jej organów), uosabianej w tym przypadku przez jej wykładowców – co jest szczególnie istotne w kontekście ogólnych zasad postepowania administracyjnego zawartych w art. 8 i art. 9 k.p.a.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż wszelkie ustalenia organu winny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek śladów potwierdzających np. okoliczność, że przed wydaniem decyzji Dziekan przeprowadził faktycznie rozmowę z wykładowcami, a przede wszystkim w żaden sposób nie została utrwalona treść tej rozmowy.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 72 § 1 k.p.a. czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienia wykładowców odnośnie do prób i możliwości nawiązania z nimi kontaktu przez Skarżącego, w tym ich obecności na uczelni w przedmiotowym okresie, mają istotne znaczenie w sprawie. Z powyższych względów przebieg rozmów z wykładowcami (postawione pytania, udzielone odpowiedzi) winien znaleźć odzwierciedlenie co najmniej w formie adnotacji organu, względnie pisemnych oświadczeń wykładowców. Niezależnie od tego organ winien wnikliwie rozważyć, czy z uwagi na sporność, a zarazem istotność dla wyniku sprawy, informacji pochodzących od wykładowców, owe "rozmowy" nie powinny jednak przybrać sformalizowanej postaci dowodu z przesłuchania świadków, przeprowadzonego z zachowaniem rygorów procesowych przewidzianych w art. 79 k.p.a. Powyższe umożliwiłoby należyty, czynny udział skarżącego w postępowaniu dowodowym i niewątpliwie mogłoby przyczynić się do ostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu ustalenie okoliczności, czy w okresie od dowiedzenia się o przedłużeniu sesji do dnia wyznaczonego przez Dziekana, Skarżący podejmował działania mające na celu zaliczenie przedmiotowych egzaminów, a nie mógł powyższego uczynić z uwagi na nieobecność wykładowców, ma istotne znaczenie dla sprawy. W tym kontekście Rektor winien także poddać ocenie to, czy okres, na jaki sesja został przedłużona, nie był w okolicznościach sprawy (z uwagi zwłaszcza na niestacjonarny tryb studiów Skarżącego oraz rzeczywistą dostępność wykładowców w tym okresie) zbyt krótki.

Brak podjęcia przez organ II Instancji czynności zmierzających do ustalenia powyższych okoliczności uzasadnia postawienie jemu zarzutu istotnego naruszenia – odpowiednio stosowanych poprzez art. 207 § 1 pr.szk.wyż. – przepisów art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., a także art. 136 § 1 k.p.a. Ponadto nieodniesienie się w sposób należycie konkretny w motywach zaskarżonej decyzji do twierdzeń i zarzutów Skarżącego – które wobec ich ewentualnej zasadności mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – uzasadnia wytknięcie organowi II instancji istotnego naruszenia przepisów art. 10 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Rektora (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu, w wysokości [...] zł.

Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji winien uwzględnić powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne, a w szczególności uzupełnić i udokumentować postępowanie wyjaśniające w niezbędnym, poruczonym przez Sąd zakresie, i w oparciu o jego wyniki wydać stosowne rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. (w zw. z art. 207 § 1 pr.szk.wyż.).