Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 423/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku "W." H. S. D. K. B. S. Spółki jawnej w R. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej "W." H. S. D. K. B. S. Spółki jawnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 grudnia 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 499/08 w sprawie ze skargi "W." H. S. D. K. B. S.Spółki jawnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. [...] maja 2007 r., nr [...]


UZASADNIENIE

"W." H. S. D. K. B. S. Spółka jawna w R. (dalej także: skarżąca, spółka) na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w dniu 2 lipca 2009 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Wniosek został złożony w następującym stanie sprawy:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 499/08 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wskazała, że przeciwko niej prowadzona jest egzekucja administracyjna. W dniu 26 maja 2009 r. przeprowadzono licytację samochodu marki [...], nr nadwozia [...] zajętego w trybie egzekucji administracyjnej, czego dowodem ma być przedstawione przez spółkę zawiadomienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2009 r. o wyznaczeniu terminu sprzedaży pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił zwolnienia spod egzekucji pozostałych zajętych składników majątku, w tym samochodu ciężarowego marki [...]. Skarżąca podała, że w najbliższym czasie spodziewa się sprzedaży licytacyjnej pozostałych składników majątku spółki.

Nadto podała, że choć nadal jest zarejestrowana, to na skutek działań organu egzekucyjnego utraciła możliwość kontynuowania dotychczasowej działalności. W konsekwencji skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, lecz wykazuje istotną stratę. W latach 2004-2007 wykazywała bowiem dochód między 1.640.000 zł a 2.380.000 zł, a w 2008 r. wskutek podjętych wobec niej czynności zabezpieczających i egzekucyjnych wykazała stratę w wysokości 985.396 zł. Kontynuowanie egzekucji spowoduje według skarżącej dalsze straty i konieczność ogłoszenia upadłości. Spółka wskazała, że prowadzenie działalności uniemożliwia dodatkowo zajęcie jej majątku ruchomego w postaci samochodów, w tym zwłaszcza jedynego samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

Ponadto skarżąca podała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki za jej zobowiązania wynikające z naliczonych należności celnych. Z majątku osobistego wspólników prowadzona jest obecnie egzekucja. Majątek ruchomy i nieruchomy oraz ich rachunki osobiste zostały zajęte. Na nieruchomościach stanowiących własność wspólników skarżącej oraz udziałach w nieruchomościach ustanowione zostały zabezpieczenia hipoteczne, ujawnione w księgach wieczystych. W ocenie spółki interes Skarbu Państwa został więc zabezpieczony w sposób należyty i wystarczający. W piśmie także wskazano, że kolejne czynności egzekucyjne zmierzają do sprzedaży licytacyjnej majątku osobistego wspólników. Zlicytowane w toku egzekucji składniki majątku nie będą natomiast mogły zostać odzyskane przez spółkę, czy jej wspólników. Skutki dalszego wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. będą więc nieodwracalne.

W podsumowaniu argumentów wskazujących na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podała, że dalsze wykonywanie pozostającej w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. spowoduje znaczną szkodę i nieodwracalne skutki. Może bowiem doprowadzić do likwidacji spółki oraz sprzedaży jej majątku i majątku wspólników. W konsekwencji wspólnicy i ich rodziny zostaną pozbawieni nie tylko jedynego lub głównego źródła utrzymania, ale także bezpowrotnie i nieodwracalnie dorobku życiowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 499/08 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie określenia długu celnego oraz stwierdził, na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie podlega wykonaniu w całości do dnia uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ten do chwili obecnej nie jest prawomocny, gdyż od tego wyroku została złożona skarga kasacyjna, która nie została jeszcze rozpoznana.

W tej sytuacji w obrocie prawnym pozostaje decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., w której określono należność celną przywozową wynikającą z długu celnego, obciążającą stronę skarżącą w wysokości 243644,90 zł. Decyzja ta podlega wykonaniu, gdyż w świetle art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), wniesienie przez stronę skarżącą odwołania nie spowodowało jej wstrzymania.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., który stosuje się w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – na podstawie art. 193 tej ustawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07) – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Niewątpliwie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, jest decyzją podjętą "w granicach tej samej sprawy", skoro w tej sprawie jest to decyzja organu pierwszej instancji.

Przystępując do oceny wniosku strony skarżącej w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, że skarżąca spółka uprawdopodobniła niebezpieczeństwo wystąpienia wskazanych w tym przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji.

W szczególności z uwagi na wszczęte postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne dotyczące majątku strony skarżącej w postaci samochodów, które są jej niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej spółka może ponosić znaczne straty, które mogą doprowadzić do jej upadłości. Jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uznać za spełnione.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).

W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu na mocy art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a.