Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 16/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 3,  art. 4,  art. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. na pkt III decyzji D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej I. uchyla decyzję w zaskarżonej części; II. zasądza od D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej na rzecz strony skarżącej kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. ([...]) Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. działając na podstawie art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1340), art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 z późn. zm.) nakazał Przedsiębiorstwu A.sp. z o.o. z siedzibą we W. przy al. A. [...] oraz B. sp. z o.o. z siedzibą w [...] wykonanie następujących obowiązków:

1) zabezpieczyć dach budynku warsztatowego przy ul. T. [...] przylegający ścianą do budynku biurowego przy al. A. [...] w sposób określony przez obowiązujące przepisy poprzez zapewnienie nośności konstrukcji dachu w klasie R30 oraz przekrycia dachu w klasie R E 30,

2) wyjście ewakuacyjne z budynku przy al. A. [...] zaopatrzyć w drzwi szerokości co najmniej 1,2 m, przyjmując, że odpowiednie parametry określają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.)

w terminie do 31 grudnia 2015 r.

W osnowie organ orzekający wskazał ponadto, że podstawę prawną nakazu stanowi przepis §16 ust. 3 w związku z § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719) oraz § 218 ust. 1 i § 239 ust. 4 w związku z § 207 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powyżej powołanego.

Z uzasadnienia decyzji wynika m.in., że w 2014 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. polecił przeprowadzić czynności kontrolne w budynku biurowym, zlokalizowanym we W., przy al. A. [...]. W toku podjętych czynności wstępnych stwierdzono, że obiekt stanowi współwłasność dwóch podmiotów gospodarczych - spółki B. sp. z o.o. zs. w W. oraz Przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. zs. we W.. W toku postępowania, ponad wszelką wątpliwość uznano poddany oględzinom budynek za zagrażający życiu ludzi, co w oparciu o § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pozwala na zastosowanie do niego wprost aktualnie obowiązujących regulacji techniczno-budowlanych. Ocenę przyjętą przez Komendanta Miejskiego PSP we W. podtrzymał w decyzji nr [...] r. D. Komendant Wojewódzki PSP we W..

W toku powtórnie przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że do budynku prowadzi dwoje drzwi jednoskrzydłowych, w których jedno pozostaje stale zamknięte, natomiast szerokość czynnego skrzydła – wg pomiaru – wynosi 0,84m, co zgodnie z obowiązującymi kryteriami stanowi zagrożenie dla ludzi i wymaga stosowania wprost przepisów budowlanych aktualnie obowiązujących.

Z tego względu nakaz montażu właściwych drzwi o szerokości co najmniej 1,2m, stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku był konieczny.

Ponadto podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że dach budynku warsztatowego sąsiadującego bezpośrednio z budynkiem biurowym jest niższy, wzniesiony w konstrukcji żelbetowej słupowej. Przekrycie dachu o tej samej konstrukcji zaopatrzono w 2 otwory naświetlające zabezpieczone świetlikami wykonanymi ze szkła zbrojonego. A. nie przedstawił żadnej dokumentacji na klasę odporności ogniowej zamknięć otworów naświetli. Wykazano ponadto, że cała ściana budynku wyższego (przy al. A. [...]) posiada otwory okienne na niemal całej powierzchni, natomiast oddalenie bliższej krawędzi naświetla od tejże ściany wynosi 1, 72 m przy jego szerokości 2,67 m. Wynika stąd jasno, że w pasie 8m od ściany budynku wyższego dach niższego obiektu pozostaje niezabezpieczony w odpowiednim stopniu. Zapisy § 218 ust. 1 rozporządzenia wskazują wyraźnie, że przekrycie dachu budynku niższego, usytuowanego bliżej niż 8 m lub przyległego do ściany z otworami budynku wyższego w pasie o szerokości 8 m od tej ściany powinno być nierozprzestrzeniające ognia oraz w pasie tym konstrukcja dachu powinna mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R 30, a przekrycie dachu powinno mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R E 30. Zasadność zastosowania odpowiednich zabezpieczeń nie budzi zatem wątpliwości. Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest określenie podmiotów obciążonych obowiązkiem.

Wskazanie w sentencji decyzji obu stron postępowania również nie powinno – zdaniem organu orzekającego – podlegać dyskusji. Mimo, iż właścicielem budynku niższego pozostaje A., ponieważ za likwidację warunków zagrożenia życia ludzi w biurowcu przy al. A. we W. odpowiadać muszą solidarnie jego współwłaściciele, a potrzeba wykonania odpowiednich zabezpieczeń dachu budynku niższego objęta jest dyspozycją zarówno § 207 ust. 2 przepisów techniczno-budowlanych, jak i § 16 ust. 3. Wskazano tam obowiązek zastosowania się w procesie usuwania zagrożeń życia ludzi do całości aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Jeden z kontrolowanych - A. sp. z o.o. – wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie dokumentacji o ekspertyzę techniczną rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dokumentację uwzględniono, jednakże mimo opisanych proponowanych rozwiązań zamiennych dla budynku, nie ma możliwości uwzględnienia jej postulatów. Po pierwsze w zakresie dodatkowej klatki schodowej, o czym informowano stronę i wypowiedziano się w postępowaniu zakończonym zaskarżoną oraz utrzymaną w mocy decyzją. Po wtóre kwestie rozpatrywania rozwiązań zamiennych rozstrzyga się na innym etapie postępowania, przed innymi organami administracji.

Dodatkowo w zakończeniu uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do treści §2 powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, istnieje możliwość spełnienia obowiązków orzeczonych decyzją w inny sposób niż zostało to w niej określone, ale warunkiem koniecznym do spełnienia jest sporządzenie przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych ekspertyzy technicznej, która zostanie uzgodniona z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez Spółkę B. sp. z o.o., która w odwołaniu zakwestionowała przede wszystkim nałożenie na nią obowiązku określonego w pkt 1 decyzji dotyczącego obiektu, stanowiącego przedmiot własności innego podmiotu oraz przez "A." sp. z o.o., która w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji w całości albo o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie terminu realizacji obowiązków i przedłużenie go do dnia 31 czerwca 2016 r.

Uzasadniając odwołanie "A." sp. z o.o. podała, że do lat 1993-1995 budynek biurowy i warsztatowy spełniały kryteria stawiane przez przepisy przeciwpożarowe, a ponadto, że Spółka nie uczestniczyła w procesie inwestycyjnym prowadzonym przez współwłaściciela, co potwierdza dokumentacja projektowa opracowana w październiku 1993 r. i pozwolenie na budowę wydane w 1994 r. Zdaniem Spółki nie ponosi ona odpowiedzialności za pogorszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowej nieruchomości, a obiekt budowlany spełniający warunki ochrony przeciwpożarowej w jednym okresie czasu nie może być uznany za zagrażający życiu i zdrowiu w innym okresie czasu, jeżeli w międzyczasie nie przeprowadzono w nim istotnych prac budowlanych. Spółka wyjaśniła też w odwołaniu, że do 1993 roku budynek warsztatowy oraz biurowy stanowiły jedną całość funkcjonalną oraz pożarową.

Ponadto w odwołaniu zarzucono, że do oceny stanu budynku nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z 2012 r., bowiem w zakresie obowiązywania tego rozporządzenia w budynku nie prowadzono żadnych prac budowlanych (§2 ust. 1 rozporządzenia).

Motywując wniosek o przedłużenie terminu wykonania orzeczonych obowiązków Spółka wyjaśniła, że w określonym w decyzji terminie nie jest możliwe wykonanie wskazanych czynności, w tym sporządzenie ekspertyzy przeciwpożarowej. Powołała się również na względy ekonomiczne, wskazując, że do dwóch prowadzonych postępowań możliwe będzie sporządzenie jednej ekspertyzy i wykonanie niezbędnych prac w ramach jednego procesu budowlanego. Spółka zarzuciła również, że organ pierwszej instancji, przeprowadzając czynności kontrolne powinien ustalić na podstawie jakiej dokumentacji projektowej jest on użytkowany.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego

I. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] w pkt 1 w części dotyczącej uznania za stronę postępowania "B." sp. z o.o. z siedzibą w W. i nałożenia na nią obowiązku określonego w pkt 1 wyżej wymienionej decyzji i w tej części umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji,

II. uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej terminy wykonania nałożonych obowiązków w pkt 1 i pkt 2 i orzekając co do istoty sprawy nakazał:

1) wykonanie obowiązku określonego w pkt 1 decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. - w terminie do dnia 31 czerwca 2016 r.

2) wykonanie obowiązku określonego w pkt 2 decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. - w terminie do dnia 31 czerwca 2016 r.

III. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że w zakresie bezpieczeństwa pożarowego kwestię odpowiedzialności za naruszenie przepisów przeciwpożarowych reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 178 poz.1380 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 wyżej powołanej ustawy właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach.

Odnosząc się do zasadności ustalenia stron postępowania i adresatów decyzji w niniejszym postępowaniu organ, wskazał, że z akt sprawy wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania była kontrola przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w budynku przy al. A. [...] oraz w budynku przy T. we W., przy czym organ pierwszej instancji ustalił w toku dokonywanych w sprawie czynności, że budynek biurowy przy al. A. we W. stanowi współwłasność obu odwołujących się spółek, natomiast budynek produkcyjno-magazynowy przy ul. T. we W. (graniczący z budynkiem przy al. A. [...]) należy do Spółki "A.".

Z tego względu wskazywanie jako adresata obowiązku określonego w pkt 1 zaskarżonej decyzji Spółki B. sp. z o.o. jest – zdaniem organu odwoławczego – bezpodstawne, bowiem stroną postępowania i adresatem skonkretyzowanych w decyzji administracyjnej obowiązków powinien być podmiot, na którego te obowiązki zostały nałożone przez przepis prawa materialnego. Takim przepisem – jak wskazał organ orzekający – jest przepis art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, wcześniej powoływanej, zatem należy uznać za nieuzasadnione zobligowanie do wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynku, podmiotu, który nie jest jego właścicielem, nie posiada do tej nieruchomości tytułu prawnego ani faktycznie nią nie włada, przy czym bez znaczenia dla tej kwestii jest fakt, że oba budynki (biurowy i warsztatowy) znajdują się w jednej strefie pożarowej oraz, że budynek biurowy użytkowany przy al. A. [...] uznany został za zagrażający życiu ludzi.

Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że opisana powyżej nieprawidłowość wymaga uchylenia zaskarżonej decyzji w jej pkt 1 w części dotyczącej uznania za stronę postępowania Spółki "B." Sp. z o.o. i umorzenia w tej części postępowania pierwszej instancji.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy – odnosząc się do zobowiązania Spółki "A." sp. z o.o. w pkt 1 zaskarżonej decyzji do zabezpieczenia dachu budynku warsztatowego przy ul. T. [...] przylegającego ścianą do budynku biurowego przy al. A. [...] w sposób określony przez obowiązujące przepisy poprzez zapewnienie nośności konstrukcji dachu w klasie R 30 oraz przekrycia dachu w klasie R E 30 – organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 218 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przekrycie dachu budynku niższego, usytuowanego bliżej niż 8 m lub przyległego do ściany z otworami budynku wyższego, z wyjątkiem przypadków wymienionych w § 273 ust. 1, w pasie o szerokości 8 m od tej ściany powinno być nierozprzestrzeniające ognia oraz w pasie tym:

1) konstrukcja dachu powinna mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R 30,

2) przekrycie dachu powinno mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R E 30.

Z akt sprawy wynika, że dach budynku warsztatowego sąsiadującego bezpośrednio z budynkiem biurowym jest od niego niższy. Ustalono, że w przekryciu dachu znajdują się dwa otwory naświetlające zabezpieczone świetlikami wykonanymi ze szkła zbrojonego i kontrolowany nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej klasę odporności ogniowej zamknięć otworów naświetli. Ustalono ponadto, że cała ściana budynku wyższego (przy al. A. [...]) posiada otwory okienne na niemal całej powierzchni, natomiast oddalenie bliższej krawędzi naświetla od tej ściany wynosi 1,72 m przy jego szerokości 2,67 m.

Z powyższego wynika, że w pasie 8 m od ściany budynku wyższego - dach niższego obiektu pozostaje niezabezpieczony w wymaganym zakresie, zatem obowiązek określony w pkt 1 w stosunku do "A. - Sp. z o.o. uznać należy – zdaniem organu – za zasadny.

Ponadto organ orzekający wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z §2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wcześniej powoływanego, przepisy tego rozporządzenia stosuje się zasadniczo przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych.

Wyjątek w tym względzie wprowadza przepis § 207 ust. 2 powołanego rozporządzenia, który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu.

Od ustalenia zatem, czy budynek zagraża życiu ludzi zależy, czy zastosowanie będą miały również w określonym zakresie przepisy powoływanego rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie kontrolowany budynek został uznany za zagrażający życiu ludzi i z uwagi na tę okoliczność wydano decyzję na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów.

Powyższe przesądza o retrospektywnym, a nie retroaktywnym działaniu nowych przepisów w zakresie ochrony przeciwpożarowej i z tego względu nie można stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).

Odnosząc się z kolei do obowiązku określonego w pkt 2 organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 239 ust. 4 rozporządzenia powyżej powoływanego szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku, z zastrzeżeniem ust. 1, a także szerokość drzwi na drodze ewakuacyjnej z klatki schodowej, prowadzących na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej, powinna być nie mniejsza niż szerokość biegu klatki schodowej, określona zgodnie z § 68 ust. 1 i 2. Zgodnie z tabelą wskazaną w przepisie § 68 ust. 1 i 2 wyżej powołanego rozporządzenia, minimalna szerokość drzwi powinna zatem wynosić 1,2 m. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 240 ust. 1 rozporządzenia drzwi wieloskrzydłowe, stanowiące wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia oraz na drodze ewakuacyjnej, powinny mieć co najmniej jedno, nieblokowane skrzydło drzwiowe o szerokości nie mniejszej niż 0,9 m, a podczas czynności kontrolno - rozpoznawczych ustalono, że do budynku prowadzi dwoje drzwi jednoskrzydłowych, z których jedno pozostaje stale zamknięte. Wymiar czynnego skrzydła wynosi natomiast 0,84 m.

Odnosząc się natomiast do terminów wykonania omawianych obowiązków, organ wyjaśnił, że z uwagi na konieczność zachowania realności wykonania nałożonych obowiązków, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminów i określić nowe realne terminy uwzględniające możliwość wykonania nakazów.

W zakończeniu uzasadnienia organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących, wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań, o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym w części w jakiej w punkcie III utrzymuje w mocy decyzję organ pierwszej instancji, co do obowiązku zabezpieczenia dachu budynku warsztatowego przy ul. T. [...], to jest w zakresie punktu 1 decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. zakwestionowała Spółka "A." sp. z o.o. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu:

W petitum skargi działający imieniem Spółki "A." sp. z o.o. pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

- § 218 ust.1 w zw. z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się także do użytkowanych budynków istniejących, które nie zagrażają życiu ludzi,

- § 16 w zw. z § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z art. 3 prawa budowlanego - poprzez jego zastosowanie w następstwie błędnego przyjęcia, że budynek przy al. A. we W. zagraża życiu ludzi - a tym bardziej, że zagraża życiu ludzi w związku z treścią w § 16 ust. 2 tego rozporządzenia,

- a nadto naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest:

- wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności przyczyny powstania stanu zagrażającego życiu ludzi (naruszenie art. 7, 9 i 11 k.p.a.),

- przyjęcie, że znajdujące się w dachu budynku niższego (przy ul. T. [...]) otwory nie mają klasy odporności ogniowej (naruszenie art. 77, 80 i 84 k.p.a.),

- przyjęcie, że budynek wyższy (przy al. A. [...]) znajduje się w stanie zagrażającym życiu ludzi (naruszenie art. 77 i 80 k.p.a.).

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o:

1. uchylenie decyzji z 30 października 2015 r. w zaskarżonej części,

2. wstrzymanie wykonania decyzji z 30 października 2015 r. w zaskarżonej części,

3. zasądzenie od D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. na rzecz strony skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja, stanowiąca rozwinięcie poszczególnych zarzutów zawartych w skardze. Pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał w niej m.in.:

Przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2012 roku, mówiący o szczególnej sytuacji dostosowania starego budynku do nowych przepisów, powinien być interpretowany ściśle, skoro traktuje o wyjątku od zasady. Taka ścisła interpretacja wymaga w niniejszej sytuacji, aby budynek, co do którego nie stwierdzono zagrożenia życia (niższy przy ul. T.), nie musiał być dostosowywany. W przedmiotowej sprawie sytuacja przedstawia się jednak na odwrót: objęty przebudową i dobudową, zdaniem organu zagrażający życiu, budynek biurowy przy al. A. [...] nie zostaje objęty obowiązkiem dostosowania w zaskarżonym zakresie, lecz obowiązek taki dotyka sąsiedni budynek warsztatowy przy ul. T. [...] (który nie był zmieniany ani budowlanie, ani w zakresie sposobu jego użytkowania przez kilkadziesiąt ostatnich lat).

Przepis § 45 przywołanego rozporządzenia stanowi o tym, kiedy budynek może być uznany za zagrażający życiu ludzi. W ustępie drugim stanowi on o takich przypadkach wymieniając je enumeratywnie, natomiast w ustępie 1 traktuje o sytuacjach występowania zagrożenia życia ludzi w sposób bardziej ogólny.

Zakładając, że zdaniem organu wydającego zaskarżoną decyzję budynek przy al. A. zagraża życiu ludzi na podstawie § 16 ust. 2 rozporządzenia z 7 czerwca 2010 r. (to zdaniem skarżącego jedyna skonkretyzowana definicja stanu takiego zagrożenia), to skarżący zwraca uwagę, że z mocy § 45 można twierdzić, że stosowanie § 16 ust. 2 w stosunku do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane oraz aktami wykonawczymi, jest wyłączone w niniejszej sprawie.

Zdaniem strony skarżącej organy orzekające nie miały podstaw, aby w niniejszej sprawie "automatycznie" kwestionować którykolwiek z przypadków, o których mowa w §16 ust. 2 przywołanego rozporządzenia, jako stan zagrożenia życia, a stosowanie tego przepisu było w niniejszej sprawie wyłączone.

Ponadto w kontekście przepisów o postępowaniu dowodowym organ - zdaniem skarżącego - nie wyczerpał możliwości ustalenia, czy materiały budowlane, z których zostały wykonane świetliki zlokalizowane na dachu budynku niższego, nie mają klasy odporności ogniowej. Organ niezasadnie przyjął w tym zakresie domniemanie winy skarżącego - wzywając go do złożenia odpowiedniego dokumentu pod rygorem uznania, że materiały takiej klasy nie mają. Żądanie organu nie było uzasadnione w związku z faktem, że budynek został wzniesiony kilkadziesiąt lat temu i było oczywiste, że skarżący takim dokumentem nie dysponuje. Nie było natomiast oczywiste, że świetliki nie są ognioodporne. Organ winien był w tym zakresie skorzystać z opinii biegłego - co w niniejszej sprawie było uzasadnione i pozostawało w gestii organu.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej Spółki odniósł się też do kwestii zagrożenia życia ludzi i wyjaśnił, że przepis § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. skarżąca rozumie w ten sposób, że o ile wypadki wymienione w jego ust. 2 są przypadkami ustawowo kwalifikowanymi jako zagrażające życiu ludzi, to jeśli organ dostrzega wystąpienie zagrożenia życia ludzi w innych sytuacjach, to powinien takie przypadki wykazać i uzasadnić.

Organ straży pożarnej w istocie nie wyjaśnił, dlaczego budynek przy al. A. [...] uznał za zagrażający życiu ludzi - jeśli nie opierać się w tej, kwalifikacji na ustępie drugim § 16 tego rozporządzenia. W związku z tym w ocenie skarżącej okoliczność, że budynek przy al. A. [...] znajduje się w stanie zagrażającym życiu ludzi, wymagała wykazania i udowodnienia.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 11 stycznia 2016 r. D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił wniosek skarżącej Spółki i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w części obejmującej pkt II. 1 rozstrzygnięcia.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 13 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie rozważył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sady administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacia wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego

postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 wskazanego aktu, z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem, stanowiącym pkt III decyzji D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] organ ten utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] w zakresie nakazania Przedsiębiorstwu A. sp. z o.o. we W. przy ul. A. zabezpieczenia dachu budynku warsztatowego przy ul. T. [...] przylegającego ścianą do budynku biurowego przy ul. A. [...] w sposób określony przez obowiązujące przepisy poprzez zapewnienie nośności konstrukcji dachu w klasie R 30 oraz przekrycia dachu w klasie R E 30 oraz nakazania tej Spółce i B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] zaopatrzenia wyjścia ewakuacyjnego z budynku przy ul. A. [...] w drzwi szerokości co najmniej 1,2 m, przyjmując, że odpowiednie parametry określają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Podstawę materialnoprawną czynności orzeczniczych organów właściwych instancyjnie w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy: art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 3 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, § 16 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w związku z § 218 ust. 1, § 239 ust. 4 i § 207 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wcześniej powoływanych. Przepisy te, mające zastosowanie w sprawie wprawdzie weszły w życie po wybudowaniu przedmiotowego obiektu (budynku biurowego z przylegającym bezpośrednio do niego tzw. łącznikiem), który – jak wynika z akt sprawy – został odebrany 31 grudnia 1968 roku, ale okoliczność ta – wobec regulacji istniejących w obowiązującym porządku prawnym – nie wyłącza legalnego stosowania wskazanych powyżej przepisów, powoływanych przez organy jako podstawa prawna podjętych decyzji.

Stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzednio wskazywanej, Komendant Powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Zakres zastosowania tego przepisu i przepisów wskazanych wcześniej aktów wykonawczych nie został w tych aktach normatywnych (poza jednym wyjątkiem przewidzianym w rozporządzeniu w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów) w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do budynków powstałych przed wejściem w życie powoływanych regulacji. Oznacza to w konsekwencji przyjęcie przez ustawodawcę zasady bezpośredniego działania nowego prawa.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że w przypadku ochrony przeciwpożarowej mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Powyższy przypadek dotyczy zatem kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy. (vide: wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1701/07). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym. Chodzi zatem o takie stosunki, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (vide: uzasadnienie uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06 - ONSAiWSA nr 3/2006/poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów. (vide: uzasadnienie wyroku TK z 18 października 2006 r., P 27/05, OTK-A nr 9/2006/ppz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Regulacja taka nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem lex retro non agit (wstecznego działania prawa). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma zresztą charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (vide: wyrok TK z dnia 3 października 2001 r., K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków mieszkalnych do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej) czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (zagęszczenie zabudowy, wzrost zaludnienia).

Oznacza to, że sytuacje w których do budynków wybudowanych przed wejściem w życie przepisów określających warunki bezpieczeństwa pożarowego i wymogi ochrony przeciwpożarowej stosuje się te przepisy nie są działaniem retroaktywnym, a działaniem retrospektywnym prawa. Mamy bowiem do czynienia z tzw. zdarzeniem "ciągłym", trwającym także po wejściu w życie nowych przepisów (np. wyroki NSA: z 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 516/13, Lex nr 1664434, z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1701/07, nie publ.; z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1253/06, nie publ.)

Należy też wskazać, że w myśl przepisu art. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem (ust. 1), a właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach (ust. 2).

Ta dyspozycja ustawodawcy została uwzględniona przez organy orzekające przy określaniu adresatów poszczególnych obowiązków wskazanych w rozstrzygnięciu.

Zważyć jednak należy, że wydanie decyzji formułującej określone nakazy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego podlega ogólnym zasadom kodeksu postępowania administracyjnego, a wobec tego jest dopuszczalne dopiero po należytym wyjaśnieniu przez organ stanu faktycznego z dochowaniem wymogów w art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu decyzja organu I instancji została wydana (a następnie - z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymana w nocy przez organ II instancji) bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie w jakim było to konieczne dla nałożenia obowiązków z pkt 1 i 2.

W zakresie wymogów jakie powinny spełniać nakazy formułowane dla zapewnienia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej podzielić należy stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie II OSK 625/06, z dnia 21 marca 2007 w sprawach II OSK 490/06 i II OSK 483/06 oraz w wyroku z dnia 26 września 2007 r. w sprawie II OSK 1254/06. W ich uzasadnieniach NSA wskazał min., iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, będące jej najistotniejszym elementem, musi być sformułowane w sposób umożliwiający wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucyjnych. Wynikać z niego w sposób jednoznaczny powinno jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Powinien być on wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu. Nie można wydać decyzji odsyłającej do wskazanego w niej przepisu prawa. Wykonania decyzji czy też ściślej określonych w niej obowiązków nie powinny uniemożliwiać ani przeszkody natury faktycznej ani prawnej. Zatem decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe. Obowiązki te powinny być również określone w sposób czytelny, tak by adresat decyzji nie miał wątpliwości jakie czynności powinien wykonać i to bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie - w trybie art. 113 § 2 k.p.a. - wątpliwości co do treści wiążącej go decyzji. Jednocześnie też nakaz nie może budzić wątpliwości co do możliwości wykonania nałożonego w nim obowiązku z technicznego punktu widzenia. Podkreślenia wymaga, iż obowiązek organów Państwowej Straży Pożarnej nakładany w trybie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP nie ogranicza się wyłącznie do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Konieczne jest bowiem także szczegółowe określenie czynności jakie ma podjąć strona, aby stwierdzone uchybienie usunąć w wyniku czego zrealizowane zostaną wynikające z przepisów prawa wymogi. Rzeczą organów administracji jest bowiem ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności jakie powinien adresat wykonać. Prawidłowe sformułowanie nakazu kierowanego pod adresem zobowiązanego podmiotu powinno korelować z uzasadnieniem decyzji. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie przez organ administracyjny, że podjęte przezeń rozstrzygnięcie o charakterze władczym jest słuszne i prawidłowe oraz nie opiera się na dowolności. Uzasadnienie decyzji kierowane jest przede wszystkim do strony postępowania, gdyż to na nią nałożony jest obowiązek o charakterze administracyjnoprawnym. Przepisy o ochronie przeciwpożarowej ze względu na przedmiot regulacji posiadają kazuistyczny charakter, stąd w tego rodzaju sprawach istnieje szczególna potrzeba wykazania - w oparciu o konkretny przepis prawa, że określony stan faktyczny ustalony w sprawie implikuje określony obowiązek. Należy ponadto dodać, że przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji służy możliwości kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwia ocenę, czy podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a tym samym czy nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż ani zaskarżona decyzja ani ją poprzedzająca decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej nie odpowiada tym kryteriom.

W ocenie Sądu w tak określonych warunkach prawnych za naruszające prawo uznać należy zawarte w decyzji w jej zaskarżonej części zapisy o treści "w sposób określony przez obowiązujące przepisy" oraz "przyjmując, że odpowiednie parametry określają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) ...".

Zdaniem Sądu zastosowane przy orzekaniu sformułowania nie odpowiadają wymogom precyzyjności i jednoznaczności przy określaniu obowiązków, a ponadto narażają ich adresata na niezaakceptowanie przez właściwy organ sposobu jego wykonania.

Dodatkowo też Sąd uznał za konieczne zwrócić uwagę, że orzeczony decyzją organu odwoławczego termin wykonania obowiązków – uwzględniający wniosek zawarty w odwołaniu – jest wadliwy, bowiem nie istnieje dzień 31 czerwca 2016 r. Miesiąc czerwiec ma bowiem kalendarzowo 30 dni.

Niezależnie od tego istotne – zdaniem Sądu jest, że powoływany w postępowaniu jurysdykcyjnym przez organy orzekające przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wyłącza zasadę zawartą w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którą jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych, spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Jednocześnie przepis § 207 ust. 2 omawianego rozporządzenia zobowiązuje organ administracji publicznej do dokonania oceny stanu technicznego budynku pod względem bezpieczeństwa pożarowego i ewentualnej interwencji w formie stosownych nakazów, ale tylko wówczas, gdy budynek jest użytkowany i stwierdzono zagrożenie życia (np. wyroki NSA: z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 327/09, Lex nr 737715; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 749/06, Lex nr 362445; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II SA/Go 475/09, Lex nr 526349).

Żadna z tych okoliczności nie została powołana ani wyjaśniona w uzasadnieniach nakazu zawartego w pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego w zakresie, w jakim orzeczony nakaz został utrzymany w mocy. Z powołanych wcześniej przepisów wynika, że stwierdzenie stanu użytkowania budynku i stanu zagrożenia życia warunkuje możliwość orzekania przez organ ochrony przeciwpożarowej w trybie nakazowym, uwzględnionym w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Organy właściwe instancyjnie orzekając o nakazie zabezpieczenia dachu budynku warsztatowego z powołaniem się na przepis § 218 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazały na wymogi określone w tym przepisie dotyczące przekrycia dachu budynku niższego usytuowanego bliżej niż 8 m lub przyległego do ściany z otworami budynku wyższego, nie odniosły się natomiast do treści ust. 2, przewidującego sytuację, w której warunki określone w przepisie § 218 ust. 1 nie mają zastosowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano tylko, że ściana budynku wyższego posiada otwory okienne na całej niemal powierzchni, a oddalenie bliższej krawędzi naświetla od tej ściany wynosi 1,72 m przy szerokości 2,67 m. Przepis § 218 ust. 2 rozporządzenia uwzględnia natomiast odległość pomiędzy najbliżej położonym otworem w ścianie budynku wyższego, a dachem budynku niższego.

Wprawdzie z dotychczas zebranego materiału sprawy nie wynika prawdopodobieństwo zastosowania w niej przepisu § 218 ust. 2 powołanego powyżej rozporządzenia, ale to nie zwalniało – zdaniem Sądu – organów orzekających z powinności odniesienia się w uzasadnieniu do tego postanowienia prawodawcy.

W uznaniu Sądu zbyt pobieżna jest również argumentacja przedstawiona przez organy w odniesieniu do nakazu dostosowania wyjścia ewakuacyjnego (szerokości drzwi) do obowiązujących przepisów przeciwpożarowych.

Organy nie wyjaśniły treści regulacji zawartej w § 6 powoływanego rozporządzenia, nie wskazały przyjętej kategorii budynku – wobec rozróżnienia zawartego we wskazanym przepisie – ani też nie wskazały czy szerokość biegu klatki schodowej odpowiada wielkościom określonym przez § 68 ust. 1 rozporządzenia, czy też jest mniejsze, co – zdaniem Sądu – nie zwalnia podmiotu zobowiązanego, o którym mowa w art. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z konieczności zapewnienia ochrony przeciwpożarowej obiektowi budowlanemu (budynkowi) w zakresie określonym przez przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 wskazanej powyżej ustawy.

W ocenie Sądu w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie istotne jest, że zgodnie z § 207 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. W świetle natomiast § 2 ust. 2, przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Zdaniem Sądu dopuszczona przez prawodawcę tym przepisem alternatywna możliwość dostosowania budynku istniejącego do wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, przyjętych po jego wybudowaniu nie została w sposób zgodny z prawem uwzględniona przez organy orzekające, które ograniczyły się do informacji zawartej w zakończeniu uzasadnień podjętych w sprawie decyzji. Treść tej informacji nie odpowiada wymaganiom odnoszącym się do zasady zawartej w przepisie art. 9 k.p.a.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że organ odwoławczy orzekając w zakresie stanowiącym pkt III zaskarżonej decyzji naruszył przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 i art. 205 § 2 powołanej powyżej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.