Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1349/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 6,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 30  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 780/15 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 780/15, oddalił skargę [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 15 września 2014 r. wpłynęły do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zarzuty [...] (dalej: zobowiązany, skarżący) w sprawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ARiMR nr [...] i nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Przy czym - jak wynika z akt sprawy - tytuł wykonawczy o nr [...] został wystawiony na należności z tytułu kwoty odsetek od nienależnie pobranych płatności FS zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 173/13 w kwocie 20.429, 10 zł. Natomiast tytuł wykonawczy o nr [...] został wystawiony na należności z tytułu kwoty kosztów procesu zasądzonych ww. wyrokiem w kwocie 4.717,00 zł.

Zobowiązany zarzucił organowi naruszenie 34 § 1 pkt 6, 9 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej: u.p.e.a. lub ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) poprzez niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny lub niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. - będącym stanowiskiem wierzyciela - Prezes ARiMR uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.

Organ – odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny stwierdził, że organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], zaś ARiMR jest wierzycielem, a tym samym podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego, tj. wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie egzekucji w sytuacji, gdy zobowiązany nie spełnia ciążącego na nim obowiązku wykonania aktu administracyjnego lub innego orzeczenia wynikającego z przepisu prawa.

Natomiast – odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej – organ stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.; dalej ustawa o ARiMR), do egzekucji wierzytelności, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego:

1) pochodzących z Funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z Funduszy Unii

Europejskiej;

- stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego - wbrew twierdzeniu zobowiązanego - stosuje się jedynie w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego, zaś do samej egzekucji stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stanowisko zobowiązanego, że obowiązek, którego dotyczą tytuły wykonawcze nie podlega egzekucji administracyjnej jest zatem nieprawidłowe, bowiem egzekucja w niniejszej sprawie jest dopuszczalna.

Ponadto wierzyciel wskazał, że ww. tytuły wykonawcze zawierają elementy wymienione w przepisie art. 27 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., tj. prawidłowe oznaczenie wierzyciela oraz określenie obowiązku podlegającego egzekucji, podstawę prawną tego obowiązku, wymagalność obowiązku, określenie należności i jej wysokości, terminu, oraz informację w odniesieniu do odsetek. Zatem żądanie przez zobowiązanego zwrotu wystawionych tytułów, z tego powodu, że nie zawierają one wymaganych elementów, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ egzekucyjny zwraca tytuł wykonawczy w sytuacji, gdy egzekucja jest niedopuszczalna, czego w niniejszej sprawie nie można stwierdzić.

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego wskazania w poz. 30 daty orzeczenia Prezes ARiMR podniósł, że w istocie w poz. 30 tytułów wskazana jest data 1 października 2013 r. Wskazanie to jednak nastąpiło omyłkowo, bowiem prawidłowa data orzeczenia stanowiącego podstawę prawną zobowiązania to 4 lipca 2013 r. Omyłka ta jednak nie ma wpływu na ważność i prawidłowość wystawionych tytułów oraz samo prowadzenie egzekucji, bowiem z art. 27 i nast. u.p.e.a. nie wynika, aby w tytule wykonawczym bezwzględnie wskazywać datę orzeczenia.

Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego na ww. rozstrzygnięcie, Prezes ARiMR postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał je w mocy.

Prezes ARiMR nie podzielił zarzutu zobowiązanego, że egzekucja w rozpoznawanej sprawie powinna być prowadzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.; dalej: k.p.c.). Organ wyjaśnił, że skarżącemu na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu przyznano pomoc finansową w zakresie: 1) priorytetu "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno – żywnościowym", 2) działania: "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U Nr 98, poz. 634, ze zm. –dalej: ustawa o ARiMR) w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej - stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika jednak, że do egzekucji wierzytelności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem stanowisko skarżącego, że egzekucja powinna być realizowania na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego jest błędne.

Prezes ARiMR wskazał, że w trybie przepisów postępowania cywilnego odbywa się ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy, zaś egzekucja tych należności odbywa się już na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ podniósł także że w sprawie ustalenia nienależnie pobranej pomocy finansowej toczyło się postępowanie cywilne przed Sądem Okręgowym w [...], a następnie przed Sądem Apelacyjnym w [...]. Sąd Okręgowy w wyniku rozpoznania sprawy w dniu 26 marca 2012 r. wydał nakaz zapłaty, który został zaskarżony przez skarżącego. Następnie Sąd Apelacyjny w [...], na skutek apelacji skarżącego uchylił ww. nakaz i zasądził od niego na rzecz Agencji kwotę 87.973,30 zł. Zatem skarżący miał zapewniony dostęp do drogi sądowej, a tym samym do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy.

Prezes ARiMR nie zgodził się również z zarzutem, że Agencja nie była uprawniona do wystawienia tytułów wykonawczych. Wbrew twierdzeniu skarżącego uprawnienie to wynika z brzmienia art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR w zw. z art. 26 i nast. u.p.e.a. Z przepisów tych wynika, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela (tu: Agencji) i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tytuł wykonawczy jest zatem podstawą egzekucji administracyjnej; jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia tegoż postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 października 2015 r. oddalił skargę zobowiązanego na postanowienie Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r.

Przede wszystkim Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że egzekucja w jego sprawie powinna być prowadzona w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W tym kontekście WSA stwierdził, że wprawdzie z art. 30 ust. 1 ustawy o ARiMR wynika, iż w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże jak trafnie podkreśla organ z ust. 2 tegoż artykułu wynika, że do egzekucji wierzytelności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem w przypadku gdy pobranie środków publicznych zostało przekazane przez Agencję na podstawie umowy, jedynie ustalenie nienależnej płatności lub płatności pobranej w nadmiernej wysokości następuje na drodze postępowania cywilnego, zaś egzekucja tych należności odbywa się w drodze przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Sądu I instancji nie można się również zgodzić się ze skarżącym, że organ prowadząc postępowanie egzekucyjne w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zamknął mu drogę postępowania sądowego z tego powodu, że egzekucja winna odbywać się w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W trybie przepisów postępowania cywilnego odbywa się jedynie ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy, zaś egzekucja tych należności odbywa się na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

WSA przypomniał, że w sprawie ustalenia nienależnie pobranej pomocy przez skarżącego toczyło się postępowanie cywilne przed Sądem Okręgowym w [...], a następnie przed Sądem Apelacyjnym w [...]. Sąd Apelacyjny w [...] ostatecznie zasądził od skarżącego na rzecz Agencji kwotę 87.973,30 zł

Od rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w [...] skarżący wniósł skargę kasacyjną jednakże Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. W związku z tym Sąd I instancji zgodził się z organem, że skarżący miał zapewniony dostęp do drogi sądowej, a tym samym do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy.

Według WSA niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, bowiem zakaz, o którym mowa w tym przepisie adresowany jest do ustawodawcy, a nie do organów stosujących prawo. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu jakoby ARiMR nie była uprawniona do wystawienia tytułów wykonawczych. Uprawnienie to wynika z brzmienia art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR w związku z art. 26 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Poza tym, jak podkreślił WSA, tytuły wykonawcze w sprawie będący podstawą wszczęcia wobec skarżącego egzekucji zostały wystawione zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U Nr 137, poz. 1541 ze zm.).

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył zobowiązany, wnosząc zmianę tego wyroku poprzez jego uchylenie, orzeczenie co do istoty sprawy od nowa, tj. orzeczenie o braku podstaw prawnych ARiMR do wystawienia tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. w oparciu o wyrok sądu powszechnego w części dotyczącej zasądzonych kosztów procesowych oraz odsetek za czas trwania postępowania objętych treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], I Wydziału Cywilnego w sprawie o sygn. akt I ACa 173/13, których bezpodstawnie dochodzi w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji w miejsce właściwej egzekucji sądowej. Ewentualnie uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) rażące naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 33 § 1 pkt 6 i 9 u.p.e.a. poprzez brak wnikliwej analizy przez Sąd wydający zaskarżane orzeczenie w przedmiocie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, tj. kosztów oraz odsetek zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] w kontekście zgłoszonych zarzutów;

- brak właściwego rozpoznania zarzutu przekroczenia przez ARiMR uprawnień, a to uprawnień organu podatkowego w zakresie wystawionych bezpodstawnie tytułów wykonawczych jako, że ustawa o ARiMR nie daje Agencji takowych, co czyniła poprzednia ustawa z 1993 r.;

2) brak właściwej interpretacji zapisu przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o ARIMR - odnoszącego się do uprawnienia Agencji ale tylko i wyłącznie do egzekwowania w drodze egzekucji administracyjnej wierzytelności jako kwoty należności głównej - w tym przypadku kwoty pochodzącej ze skapitalizowania kwoty należności głównej w wysokości 50.000,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych wpisanej do blankietu weksla - rozłożonej przez SA w [...], I Wydział Cywilny na 5 równych rat - bez możliwości dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej kosztów procesowych oraz odsetek za czas trwania postępowania przed sądem I i II instancji - jak w niniejszym postępowaniu;

3) rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego jako że wykonywanie orzeczeń sądów powszechnych, jak i administracyjnych w części dotyczącej zasadzonych na rzecz strony kosztów w tym kosztów sądowych odbywa się w drodze egzekucji sądowej zgodnie z przepisami k.p.c., po stwierdzeniu przez sąd prawomocności orzeczenia w myśl przepisu art. 169 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z zapisem przepisu art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. tytułem egzekucyjnym jest między innymi prawomocne orzeczenie sądu. W myśl art. 781 § 2 k.p.c. tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego oraz innym tytułom klauzule wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Jeśli tej właściwości nie można ustalić, klauzule nadaje sąd rejonowy w okręgu którego ma być wszczęta egzekucja, a gdy wierzyciel zamierza wszcząć egzekucje za granicą - sąd rejonowy w którego okręgu tytuł został sporządzony. Wyrok sądu powszechnego stanowi tytuł wykonawczy w sądowym postępowaniu egzekucyjnym nie zaś administracyjnym. W myśli przepisu art. 781 § 2 k.p.c. także tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego klauzule wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Po nadaniu klauzuli wykonalności wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł wykonawczy, podlegający wykonaniu przez komornika sadowego.

Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w związku z toczącym się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] postępowaniem egzekucyjnym w administracji w sprawie nr [...] w oparciu o tytuły wykonawcze - wobec złożenia przez skarżącego skargi do WSA w Rzeszowie - uznając za zasadne zarzuty, co do których ustosunkował się także wierzyciel oraz badało WSA w Warszawie - jak w treści zaskarżanego orzeczenia - zgłoszone również w treści petitium niniejszej skargi kasacyjnej - uchylił na mocy art. 54 § 3 p.p.s.a. - wobec uwzględnienia w całości skargi - zaskarżone postanowienie własne oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz złożył wniosek o umorzenie postępowania wszczętego przed WSA w Rzeszowie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok WSA w Warszawie, który oddalił skargę zobowiązanego – [...] – wniesioną od postanowienia Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymującego w mocy postanowienie z dnia [...] września 2014 r. - będącym stanowiskiem wierzyciela, tj. Prezesa ARiMR, który uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Jeden z zarzutów dotyczył zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Zarzuty zobowiązanego - [...] dotyczyły tytułów wykonawczych wystawionych przez ARiMR nr [...] i nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Przy czym - jak wynika z akt sprawy - tytuł wykonawczy o nr [...] został wystawiony na należności z tytułu kwoty odsetek od nienależnie pobranych płatności FS zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 173/13 w kwocie 20.429, 10 zł. Natomiast tytuł wykonawczy o nr [...] został wystawiony na należności z tytułu kwoty kosztów procesu zasądzonych wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] w kwocie 4.717,00 zł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, sformułowany w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR przez Sąd I instancji poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko autora skargi kasacyjnej, który podnosi, że nie ma racji Sąd I instancji oraz Prezes ARiMR, że egzekucja należności wynikających z dwóch wystawionych przez ARiMR tytułów wykonawczych powinna odbywać się wyłącznie na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o ARiMR w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej

- stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast z ust. 2 art. 30 cyt. ustawy wynika, że do egzekucji wierzytelności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR wynika, że do egzekucji wierzytelności wynikających z nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej, Wspólnej Polityki Rybackiej lub sektorowego programu operacyjnego:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej

- stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z powyższego wynika, że egzekucja wierzytelności wynikająca z kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych powinna być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dotyczy to również kwoty odsetek wskazanej w tytule wykonawczym o nr [...] w wysokości zasądzonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 173/13 w kwocie 20.429, 10 zł., które powinny być również dochodzone w trybie egzekucji w administracji. Jak bowiem wynika m.in. z orzecznictwa NSA odsetki mają charakter akcesoryjny, są ściśle powiązane z należnością główną w ten sposób, że ich istnienie jest uzależnione od funkcjonowania należności głównej. Charakter akcesoryjny świadczenia z tytułu odsetek nie pozwala na oderwanie go od należności głównej (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 4/15; z 7 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 443/05; CBOSA). Odsetki jako świadczenie uboczne mają ścisły związek z roszczeniem głównym. Jeżeli chodzi o należności pieniężne, to - jak stwierdził Sąd Najwyższy w orzecznictwie - postępowanie w sprawach o odsetki należy do drogi właściwej do dochodzenia świadczenia głównego (uchwała Sądu Najwyższego z: 12.5.1993 r., III CZP 50/93, OSNC 1993/12/221; 11.9.1991, III UZP 11/91 niepubl.; 18.12.1992 r., III AZP 27/92, OSNC 1993/9/141). Zatem w tym zakresie stanowisko reprezentowane przez skarżącego kasacyjnie, że dochodzenie odsetek w rozpoznawanej sprawie powinno odbywać się w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego jest błędne i nie zasługiwało na uwzględnienie.

Natomiast kwota z tytułu kosztów procesu wskazanych w tytule wykonawczym o nr [...] w wysokości zasądzonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 173/13 w kwocie 4.717,00 zł. powinna być dochodzona w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Wynika to z treści art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR, który wyraźnie stanowi, że jedynie egzekucja wierzytelności wynikających z nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których stanowi ust. 1 art. 30, jest prowadzona w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Nie obejmuje to zatem kosztów procesu zasądzonych przez sąd powszechny. W konsekwencji trafne są poglądy skarżącego kasacyjnie wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe, pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 i 9 u.p.e.a. są uzasadnione wyłącznie co do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez ARiMR o nr [...] wystawionego na należności z tytułu kwoty kosztów procesu zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 lipca 2013 r. o sygn. akt I ACa 173/13 w kwocie 4.717,00 zł. Mianowicie, rację ma skarżący kasacyjnie, że ten tytuł wykonawczy o nr [...] został bezpodstawnie wystawiony przez ARiMR, ponieważ dotyczy kosztów sądowych, które powinny być dochodzone w trybie egzekucji sądowej prowadzonej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, nie zaś w trybie egzekucji administracyjnej.

Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie weźmie pod uwagę wywody poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczące prawidłowej wykładni i zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy o ARiMR.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.