Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 676/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135 g ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 150, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznanie winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzenia kary nagany I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Komendant Wojewódzki Policji we W., orzeczeniem Nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] (dalej – "skarżący"), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] o ukaraniu skarżącego karą nagany.

W pisemnym uzasadnieniu orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Skarżący został obwiniony o to, że:

1. w dniu [...], pełniąc obowiązki asystenta ds. Prasowo-Informacyjnych Komendy Powiatowej Policji w Z., dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej w ten sposób, że umieścił na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Z. informację: "[...]", której treść wskazywała, że w dniu [...] w Zakładzie [...] w J. doszło do buntu z udziałem osadzonych wychowanków, a dzięki zdecydowanej interwencji [...] policjantów nie doszło do jego rozpowszechnienia, czym naruszył społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 oraz art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.; dalej - "ustawa o Policji") w związku, z § 23 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3)",

2. w dniu [...], pełniąc obowiązki asystenta ds. Prasowo-Informacyjnych Komendy Powiatowej Policji w Z., dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że umieścił na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Z., wbrew obowiązkowi wcześniejszego uzgodnienia z Prokuraturą Rejonową w Z., informację pn. "[...]" dotyczącą zatrzymania i tymczasowego aresztowania kobiety oraz mężczyzny zajmujących się handlem narkotykami, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w związku z pkt 8 ppkt 23 Karty Opisu Stanowiska Pracy z dnia 1 lipca 2013 r.

Komendant Powiatowy Policji w Z., orzeczeniem nr [...] z dnia [...] uznał skarżącego winnym popełnienia powyższych przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

Komendant Wojewódzki Policji we W., orzeczeniem Nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego, utrzymał w mocy powyższe orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji przedstawił ustalony przez organ I instancji stan faktyczny.

W dniu [...] skarżący pełnił służbę na stanowisku pomocnika dyżurnego w godzinach od 8.00 do 20.00. W tym samym dniu na terenie Zakładu [...] w J. o godz. 8.45 w trakcie przerwy na placu szkolnym grupa wychowanków na czele z D. M. i K. L. wszczęła awanturę polegającą na tłuczeniu szyb i rzucaniu przedmiotów w okna pokoju nauczycielskiego. Podejmujący interwencję strażnik z Zakładu [...] został zaatakowany i pobity drewnianą pałką przez jednego z wychowanków Zakładu. W następstwie dalszych działań dwaj wychowankowie zostali zepchnięci przez pracowników placówki do pomieszczenia toalety, gdzie zabarykadowali się i niszczyli jej wyposażenie. Pozostali uczniowie zostali ewakuowani do innych pomieszczeń poza teren szkoły. W związku z nieudaną próbą negocjacji pomiędzy sprawcami Dyrektor Zakładu [...] wezwał na miejsce patrol policji. Dyżurny Systemu Wsparcia Dowodzenia (SWD) dokonał wpisu dotyczącego zdarzenia o treści "w ubikacji zabarykadowało się dwóch wychowanków" oraz przydzielił kolejne patrole do realizacji zgłoszenia. Dyżurny przy podejmowaniu decyzji w powyższej sprawie posiłkował się algorytmem nr 5 dotyczącym buntu lub zbiorowej ucieczki z ośrodka odosobnienia prawnego. Z algorytmem tym zapoznał się także skarżący. Dla funkcjonariuszy podejmujących interwencję wydano środki techniczne w postaci tarcz, kasków ochronnych itp. Po siłowym wejściu do pomieszczenia toalety sprawców zatrzymano i przewieziono do PDOZ, a na terenie szkoły przeprowadzono czynności procesowe. O zdarzeniu poinformowano wszystkie osoby ujęte w algorytmie.

W [...] funkcjonariusze KPP w Z. zatrzymali osoby handlujące narkotykami i w stosunku do nich Sąd Rejonowy w Z. zdecydował o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres jednego miesiąca. Prokurator prowadzący sprawę zlecił policji dokonanie około 20 przeszukań prywatnych pomieszczeń w okresie od dnia [...] do dnia [...].

W czasie pełnionej służby skarżący powziął osobiście wiedzę na temat zdarzeń dotyczących zatrzymania handlarzy narkotyków i zdarzenia w Zakładzie [...] w J. W domu w nocy z [...] na [...] opracował dwa komunikaty dotyczące zdarzeń jakie zaistniały na terenie KPP w Z. (pisownia oryginalna):

"J. [...]. Policjanci opanowali bunt w [...]. W [...] rano na terenie zakładu [...] w J. doszło do zamieszek z udziałem osadzonych wychowanków. Dzięki zdecydowanej interwencji [...] policjantów nie doszło do rozpowszechnienia buntu, a główni sprawcy zostali zatrzymani w policyjnym areszcie. Przyczyną konfliktu była kłótnia pomiędzy [...] letnim wychowankiem a jednym ze strażników. Nastolatek rzucił w strażnika donicą, a następnie uderzyli go drewniana pałką i zaczął wybijać szyby na terenie szkoły. Do prowodyra dołączył jego [...] letni kolega i wspólnie rozpoczęli demolowania placówki. Z uwagi na powstałe zagrożenie dyrektor Zakładu [...] wezwał na pomoc Policję. Policjanci wyposażeni w kaski ochronne i kamizelki przeciwuderzeniowe szybko weszli na teren zakładu i zatrzymali prowodyrów, którzy zabarykadowali się w jednej z toalet. Pomimo dużego zagrożenia funkcjonariuszom wystarczyła tylko siła fizyczna i kajdanki aby pokonać opór buntowników. Zatrzymani zostali osadzeni w policyjnym areszcie. Teraz odpowiedzą za pobicie strażnika oraz dokonanie zniszczenia, które wyceniono na kilkaset złotych. Policja analizuje zapis monitoringu celem ustalenia innych uczestników zajścia. Nastolatkowie odpowiedzą przed sądem jako osoby dorosłe. Wcześniej byli już karani za liczne przestępstwa przeciwko mieniu".

Drugi opracowany przez skarżącego komunikat miał następującą treść:

"Z. [...] Dwa areszty za handel narkotykami – [...] Policjanci zatrzymali parę, którą oprócz uczucia łączyły interesy - dokładnie handel narkotykami. Wobec zatrzymanych [...] sąd zastosował tymczasowe aresztowanie na okres miesiąca – Mężczyźnie wieku [...] lat i jego [...] letniej koleżance udowodniono że od kwietnia tego roku, aż do [...] września – co najmniej dwudziestokrotnie sprzedali narkotyki w postaci amfetaminy [...] letniemu mieszkańcowi Z. Zatrzymani przyznali się do zarzucanych im czynów. W trakcie przeszukania wynajmowanego przez zatrzymanych domu policjanci zabezpieczyli woreczki z amfetaminą, za co zatrzymany [...] latek usłyszy dodatkowe zarzuty. Za handel narkotykami zatrzymanym grozi do 10 lat pozbawienia wolności. Policjanci sprawdzają osoby, które mogły być odbiorcami meta amfetaminy. Niewykluczone że w tej sprawie będą kolejne zatrzymania".

Powyższe komunikaty skarżący zamieścił w dniu [...] ok. godz. 7.00 na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Z.

Po ukazaniu się powołanych wyżej komunikatów negatywnie zareagował Dyrektor Zakładu [...] w J., który dzień wcześniej poinformował swoich przełożonych o tym, że na terenie zakładu doszło do zdarzenia polegającego na "ataku na strażnika". Dyrektor Zakładu [...] skontaktował się z Zastępcą Komendanta Powiatowego Policji w Z. z prośbą o wyjaśnienie skąd w mediach pojawiała się informacja o buncie skoro takiego zdarzenia nie było. Na prośbę Dyrektora Zakładu [...] na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Z. dokonano tego samego dnia sprostowania zamieszczonych treści.

Na drugi komunikat negatywnie zareagował Prokuratur Rejonowy w Z., kierując w dniu [...] wystąpienie do Komendanta Powiatowego Policji w Z. Wskazał w nim, że Rzecznik Prasowy Komendy Powiatowej Policji w Z. poinformował lokalne media o ustaleniach śledztwa i planowanych czynnościach dowodowych na co nie miał zgody Prokuratora Rejonowego w Z. oraz prokuratora nadzorującego śledztwo, gdyż o taką zgodę nie występował. Prokurator wskazał, że w jej ocenie rzecznik prasowy Komendy Powiatowej Policji w Z. nie tylko wykazał się niekompetencją i brakiem profesjonalizmu, ale dodatkowo ujawnił informacje istotne z punktu widzenia dobra toczącego się postępowania, mogące całkowicie zniweczyć dalsze czynności dowodowe.

Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że skarżący, przesłuchany w charakterze obwinionego nie przyznał się do przedstawionych zarzutów. W złożonych wyjaśnieniach opisał podjęte przez siebie w tych sprawach czynności służbowe, tj. że opracował dwa komunikaty w oparciu o dostępne informacje uzyskane w związku z realizacją czynności służbowych. Podał, że oba komunikaty opracował w późnych godzinach nocnych będąc w domu. Wyjaśnił, że konieczność zamieszczenia komunikatów na stronie internetowej w jak najkrótszym terminie wynikała z sugestii Komendanta Powiatowego Policji w Z. aby ważne komunikaty umieszczać na stronie internetowej z samego rana. Skarżący podkreślił, że słowa "bunt" użył zgodnie z definicją określoną w słowniku języka polskiego i było ono adekwatne do okoliczności jakie obserwował na terenie dyżurki Komendy, a szczególnie gdy wydawał tarcze i kaski ochronne dla policjantów podejmujących interwencję w Zakładzie [...] w J. Podobne działania były podejmowane w tym ośrodku pod koniec lat 90 w czasie wydarzeń określanych później jako bunt. Następnie wskazał, że po przeredagowaniu treści komunikatu i w czasie wywiadów nie używał słowa "bunt" jednocześnie podkreślając role pracowników Zakładu [...] w opanowaniu tej trudnej sytuacji. Skarżący wyjaśnił także, że w jego ocenie o prawdziwości przekazu może świadczyć to, że na stronach internetowych nie było negatywnych komentarzy w zakresie działalności Policji. Odnosząc się do drugiego zarzutu skarżący podniósł, że nie określił miejscowości, w której miało miejsce zdarzenie, a jedynie podał, że "było dwóch handlarzy". Nadmienił, że handlarze w chwili umieszczenia informacji na stronie internetowej mieli wydane postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Według skarżącego umieszczenie informacji w takiej formie nie miało wpływu na bieg postępowania przygotowawczego. Przyznał, że nie skonsultował zamieszczenia komunikatu z Prokuraturą, ale wynikało to z późnej godziny sporządzenia komunikatu i wczesnej godziny jego umieszczenia na stronie internetowej. Skarżący podniósł ponadto, że informacja o zatrzymanych osobach była powszechnie znana oraz, że "mało prawdopodobne" było, aby osoby zainteresowane przestępczością narkotykową śledziły policyjne informacje. Wskazał, że umieszczenie w godzinach rannych dwóch komunikatów świadczyło o jego dyspozycyjności oraz realizowaniu poleceń Komendanta Powiatowego Policji. Argumentował, że zamieszczając komunikaty o podanej treści miał na celu dobro jednostki oraz pokazanie profesjonalizmu służby [...] funkcjonariuszy. Zaznaczył, że nigdy wcześniej nie było zastrzeżeń co do merytorycznej treści zamieszczonych komunikatów, a współpraca z mediami układała się bardzo dobrze. Skarżący wyjaśnił ponadto, że posiłkowanie się przez dyżurnego algorytmem nr 5 dotyczącym buntu lub zbiorowej ucieczki z ośrodka odosobnienia prawnego było wdrożeniem tej procedury, a świadczyły o tym kroki podjęte przez dyżurnego w zakresie powiadomienia osób wymienionych w algorytmie oraz użyte w działaniach siły i środki. Wskazał, że miał dowolność w dobieraniu słów celem sporządzenia komunikatów obrazujących prawdziwą pracę Policji oraz że zmienił treść komunikatu niezwłocznie po informacji od Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w Z. Odnosząc się do pisma Prokuratora Rejonowego podniósł, że nie ujawnił danych, które mogłyby zidentyfikować zatrzymanych a także, że nie otrzymał od przełożonych polecenia zakazu publikacji informacji o powyższym zdarzeniu.

Według Komendanta Wojewódzkiego Policji ustalony stan faktyczny był bezspornym i wynikało z niego, że skarżący popełnił przewinienia dyscyplinarne opisane w osnowie orzeczenia. W jego ocenie skarżący, jako funkcjonariusz Policji posiadający [...] letni staż służby, wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi, posiadający specjalistyczne przeszkolenie służbowe w zakresie sposobu pełnienia służby oraz doświadczenie w zakresie pełnienia funkcji rzecznika prasowego, znał i powinien właściwie stosować przepisy resortowe w tym zakresie. Tymczasem zamieszczone informacje w pierwszym komunikacie odbiegały od prawdziwych ustaleń o jakich było wiadomo na zakończenie służby. Po zakończeniu działań przez Policję na terenie Zakładu [...] w J. w dniu [...] o godz. 17.00 dokonano wpisu do SWD - "Zakończenie działania". Skarżący, pełniąc służbę na stanowisku pomocnika dyżurnego słyszał korespondencje radiowe oraz rozmowy telefoniczne jakie prowadził dyżurny jednostki z osobami, które informował na temat tych zdarzeń. Według Komendanta Wojewódzkiego Policji posiłkowanie się przez dyżurnego jednostki algorytmem przy podejmowaniu decyzji o zabezpieczeniu rzeczywistego miejsca zdarzenia oraz skierowaniu sił i środków policyjnych we wskazany rejon działań nie przesądzało o wystąpieniu zdarzenia jakie opisane jest danym algorytmem.

Komendant Wojewódzki Policji, odnosząc się do pierwszego zarzutu przyjął, że skarżący nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnił natomiast przypisany mu czyn na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć. Zdarzenie zaistniałe na terenie Zakładu [...] w J. było wydarzeniem nadzwyczajnym i musiało pociągać za sobą reakcję kierownictwa placówki w stosunku do wychowanków oraz osób zatrudnionych w tej placówce. Wszelkie informacje dotyczącego tego wydarzenia nadzwyczajnego powinny być poddane szczególnej ocenie przed zamieszczeniem na stronie internetowej KPP w Z. by nie doszło do naruszenia praw osób trzecich przez zamieszczenie w komunikacie nieprawdziwych informacji. Wprawdzie po około 8 godzinach ukazał się poprawiony komunikat, to jednak Dyrektor Zakładu [...] "musiał podjąć tłumaczenie tej sytuacji przed Zastępcą Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości".

W odniesieniu do drugiego zarzutu Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że skarżący zapoznał się z kartą opisu stanowiska pracy z dnia 1 lipca 2013 r. gdzie w pkt 8 ppkt 23 zawarto zadanie - "utrzymywanie stałej współpracy z Prokuraturą Rejonową w Z. w zakresie upubliczniania informacji o sprawach realizowanych przez Policję". Skarżący, zamieszczając w komunikacie dane dotyczące prowadzonej sprawy pn. "[...]" przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej. Zamieszczenie informacji na stronie internetowej bez uzgodnienia z Prokuraturą Rejonową w Z. skutkowało pisemnym wystąpieniem Prokuratora Rejonowego do Komendanta Powiatowego Policji w Z. W tym wystąpieniu zwrócono uwagę na to, że zamieszczenie komunikatu miało negatywny wpływ na realizację zleconych policji przeszukań w domach osób wskazanych przez tymczasowo aresztowanych, podejrzanych jako nabywających środki odurzające.

Komendant Wojewódzki Policji, odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego w uzasadnieniu odwołania, podkreślił, że brak negatywnych wpisów na portalach internetowych pod artykułem dotyczącym zdarzenia w Zakładzie [...] w J. oraz fakt, że w stosunku do dwojga zatrzymanych Sąd Rejonowy w Z. wydał postanowienia o tymczasowym aresztowaniu nie mógł być przesłanką do wykonywania czynności służbowych policjanta – rzecznika prasowego opisującego zdarzenie, niezgodnie z jego faktycznym przebiegiem. Skarżący, jako osoba udzielająca w imieniu Komendanta Powiatowego Policji w Z. informacji dla mediów powinien być szczególnie uwrażliwiony, że informacje te będą weryfikowane przez instytucje współpracujące z Policją i użycie określonych słów niezgodnie z ich przeznaczeniem lub słów uruchamiających odrębne procedury może być przedmiotem innych czynności wyjaśniających poddających w wątpliwość dotychczasowe ustalenia realizowane przez te podmioty. Z tych względów Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, który podniósł, że komunikaty nie naruszały obowiązujących przepisów i były zgodne z prawdziwymi działaniami Policji. Podkreślił, że analizując zebrany materiał dowodowy nie dopatrzył się zaistnienia okoliczności mogących budzić wątpliwości, które pozwoliłyby rozstrzygnąć przedmiotową sprawę na korzyść skarżącego. Zaznaczył, że uznanie skarżącego winnym popełnienia obydwu czynów i wymierzenie kary nagany było adekwatne do rodzaju oraz okoliczności popełnionych przewinień dyscyplinarnych.

2. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił wydanemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 7 k.p.a. w związku z art. 135e ustawy o Policji przez niepodjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego,

2. art. 10 k.p.a. przez niezagwarantowanie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu,

3. art. 77 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 135i ustawy o Policji przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego,

4. art. 132 ust. 2 ustawy o Policji przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że czyn skarżącego wypełnia ustawowe przesłanki przewinienia dyscyplinarnego,

5. art. 135g ustawy o Policji przez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść obwinionego.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 135j ustawy o Policji przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od ukarania w przypadku, gdy stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a jego właściwości i warunki skarżącego oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu orzeczenia.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia należy w punkcie wyjścia odnotować, że oczywiście chybione są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10, art. 77 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie dyscyplinarne w sprawach policjantów nie jest regulowane przepisami k.p.a. Jest to postępowanie regulowane przepisami ustawy o Policji oraz, w zakresie wyznaczonym przez odesłanie zawarte w art. 135p tej ustawy, niektórymi przepisami kodeksu postępowania karnego.

Nie można zgodzić się także z tą częścią wywodów skargi, w których skarżący kwestionował fakt popełnienia przypisanych mu czynów i przyjętą ich kwalifikację prawną, jako przewinień dyscyplinarnych w rozumieniu art. 132 ust. 1 ustawy o Policji.

W rozpoznawanej sprawie zarzucono skarżącemu i uznano go za winnego dwóch przewinień dyscyplinarnych, które wiązały się z pełnioną przez niego funkcją asystenta do spraw prasowo – informacyjnych Komendy Powiatowej Policji w Z.

Szczegółowy zakres obowiązków skarżącego został przedstawiony w karcie opisu stanowiska pracy, z którą skarżący zapoznał się w dniu 1 lipca 2013 r. (k. 17 akt sprawy). Do zadań tych należało między innymi zapewnienie szybkiego dostępu do informacji pozostających w zainteresowaniu mediów (ppkt 2), informowanie mediów o bieżących zdarzeniach kryminalnych, realizowanych zadaniach oraz planowanych przedsięwzięciach a także prezentowanie osiągnięć Komendy w zakresie wykrywania i ścigania sprawców przestępstw, mogących stanowić przedmiot zainteresowania społecznego (ppkt 4 i 5). Obowiązkiem skarżącego było utrzymywanie stałej współpracy z Prokuraturą Rejonową w Z. w zakresie upubliczniania informacji o sprawach realizowanych przez Policję (ppkt 23). Podejmowane przez skarżącego działania miały na celu budowanie pozytywnego wizerunku Policji jako czynnika mającego bezpośredni wpływ na wzrost zaufania społecznego i poczucia bezpieczeństwa mieszkańców (ppkt 11).

Wbrew wywodom skargi postępowanie dowodowe co do obu czynów przeprowadzone zostało z należytą starannością i wnikliwością, zaś w uzasadnieniu orzeczenia zarówno I jak II instancji przekonująco wykazano na przesłanki, które przemawiały za przyjęciem, że od strony formalnej (przedmiotowej) skarżący naruszył obowiązki służbowe. Zasadnie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyjęto, że skarżący w sposób nieprawidłowy zredagował informację dotyczącą zdarzeń, które miały miejsce w dniu 22 października 2013 r. na terenie Zakładu [...] w J., gdyż podał w niej, że miały one postać "buntu", podczas gdy zarówno ich przebieg jak i szybkie zakończenie nie pozwalały na tak daleko idącą kwalifikację. W tym zakresie zasadnie przyjęto, że zaistniałe zdarzenia polegające na ataku dwóch wychowanków na strażnika i niszczeniu mienia odbiegały od podanej przez skarżącego informacji o "buncie", mimo, że miał on wiedzę o rzeczywistej skali i dynamice tych zdarzeń. Uzasadnioną była także ocena, że skarżący naruszył swoje obowiązki z winy nieumyślnej, tj. "na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć" (str. 6 uzasadnienia orzeczenia k. 233/2 in fine).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnionych podstaw aby podważyć przyjętą w orzeczeniu dyscyplinarnym prawną kwalifikację sporządzonej przez skarżącego informacji, tj. że w sposób pochopny użył w niej potocznego określenia "bunt", zamiast przedstawić przebieg zdarzeń z należytą i oczekiwaną precyzją. Do obowiązków skarżącego, jako asystenta ds. Prasowo-Informacyjnych Komendy Powiatowej Policji w Z., należało przygotowanie "informacji o bieżących zdarzeniach kryminalnych" a więc opisu zdarzeń pozbawionych elementów ocennych, nadających zdarzeniom innego wymiaru niż rzeczywisty. W szczególności, do nadania zdarzeniom takiego, wyolbrzymionego charakteru, nie dawało podstaw subiektywne przekonanie skarżącego, że opisywane przez niego zdarzenia miały charakter "buntu". Naruszeniem dyscypliny służbowej jest bowiem także zawinione (umyślne lub nieumyślne) wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji). Dla stwierdzenia nieumyślności wystarczające jest przy tym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania wymaganych dla danego stanowiska reguł ostrożności. Takiej przezorności i ostrożności zabrakło skarżącemu, który w sporządzonej informacji "przejaskrawił" rzeczywisty przebieg zdarzeń.

Wbrew wywodom skargi nie budziły także wątpliwości ustalenia oraz oceny dotyczące drugiego w przypisanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych. Skarżący, co było okolicznością niesporną, bez uprzedniego porozumienia z Prokuraturą Rejonową w Z., opracował i umieścił na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Z., informację dotyczącą zatrzymania i tymczasowego aresztowania kobiety oraz mężczyzny zajmujących się handlem narkotykami. Tymczasem – jak już powiedziano – obowiązkiem skarżącego było "utrzymywanie stałej współpracy z Prokuraturą Rejonową w Z.w zakresie upubliczniania informacji o sprawach realizowanych przez Policję". Naruszenie tego obowiązku rodziło zatem odpowiedzialność dyscyplinarną skarżącego na podstawie art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym naruszeniem dyscypliny służbowej jest także "niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa".

O ile nieuzasadnione były zarzuty skargi dotyczące błędnego (zdaniem skarżącego) ustalenia, że czyny skarżącego wypełniały ustawowe przesłanki przewinień dyscyplinarnych, to zgodzić się trzeba z zarzutami dotyczącymi pozostałych okoliczności mających istotny wpływ na zakres i rodzaj odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego.

Art. 135g ust. 1 ustawy o Policji nakłada na przełożonego dyscyplinarnie i na rzecznika dyscyplinarnego obowiązek zbadania oraz uwzględnienia okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

Do obowiązków przełożonego dyscyplinarnie należy, oprócz ustalenia okoliczności dotyczących strony przedmiotowej czynu także ustalenie i rozważenie stopnia szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby. Może on bowiem odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej (art. 135j ust. 5 ustawy o Policji).

Wprawdzie w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji uprawnienie należy do zakresu władzy dyskrecjonalnej przełożonego i sąd administracyjny kontrolujący legalność zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego nie ma możliwości, aby w te kompetencje przełożonego wkraczać, to jednak "uznaniowość" tego przepisu nie oznacza jego dowolności. O ile sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny uznaniowości i celowości odstąpienia od ukarania, to jednak ocenie sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia w kontekście przesłanek sformułowanych w art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, tj. czy w toku postępowania zbadano i uwzględniono okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

Trzeba mieć na uwadze, że wprawdzie użyty w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji zwrot "odstąpienie od ukarania" mógłby sugerować, że nie mamy tu do czynienia z sankcją dyscyplinarną, to jednak tak nie jest. Jest to bowiem także postać dyscyplinowania funkcjonariusza albowiem odstępując od ukarania, uznaje się go jednak winnym przewinienia dyscyplinarnego. Stanowi ona bodziec zastosowany przez przełożonego w celu ukształtowania u postępującego niewłaściwie funkcjonariusza pożądanych postaw w przyszłości oraz ostrzeżenia innych przed takimi zachowaniami. Osoba, której to dotyczy ma świadomość, że jest ona następstwem jej negatywnie ocenionego działania lub zaniechania, a samo orzeczenie stanowi dla funkcjonariusza bodziec oceniany negatywnie (dolegliwość). Prawomocne orzeczenie o odstąpieniu od ukarania włącza się do akt osobowych policjanta, a powyższe samoistnie przyczynia się lub co najmniej współprzyczynia się do wywołania negatywnych skutków majątkowych i osobistych w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 402/12).

Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że o ile w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono w sposób należyty sposób popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych a także rodzaj winy (nieumyślność w odniesieniu do pierwszego z przewinień oraz umyślność w postaci zamiaru ewentualnego co do drugiego z przewinień), to nie ustalono jaki był stopień szkodliwości przewinień dyscyplinarnego dla służby, a w szczególności czy był on znaczny. W uzasadnieniu orzeczenia ograniczono się, bez szerszej analizy szkodliwości przewinień, do stwierdzenia, że "(...) uznanie winnym popełnienia obydwu czynów i wymierzenie kary nagany jest adekwatne do rodzaju oraz okoliczności popełnionych przewinień dyscyplinarnych" oraz, że "obwiniony naruszył obowiązujące go normy prawne" (str. 8 i 9 uzasadnienia). Pominięto natomiast takie okoliczności jak niezwłoczne skorygowanie informacji dotyczącej zdarzeń, które miały miejsce w Zakładzie [...] w J. a także podnoszone przez skarżącego w odwołaniu argumenty dotyczące incydentalnego charakteru obu przewinień, konieczności szybkiego zamieszczania informacji na portalu internetowym, brak możliwości identyfikacji osób zatrzymanych za handel narkotykami oraz, że sporządzone informacje podkreślały dobrą pracę policjantów i w niczym nie naruszały ich dobrego imienia. Pominięto także zawartą odwołaniu informację, że Komendant Wojewódzki Policji już po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego uwzględnił odwołanie wniesione przez skarżącego od negatywnej opinii służbowej obejmującej okres objęty tym postępowaniem.

Z podanych wyżej powodów, należało stwierdzić, że z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne należało uchylić na podstawie art. 150 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Wojewódzki Policji powinien, zgodnie z przedstawionymi wyżej rozważaniami, dokonać oceny stopnia szkodliwości przewinień dyscyplinarnych i ustalić, czy w świetle okoliczności sprawy był on znaczny.

Pozostałe orzeczenia są uzasadnione treścią art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.