Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2570/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent W. (dalej zwany "Prezydentem") w dniu [...] grudnia 2012 r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...], [...] i [...] na T. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwana "Skarżącą") w związku z nieuregulowanym podatkiem od nieruchomości za 2007 r.

Prezydent zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Skarżąca pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. na podstawie art. 33 pkt 1, pkt 2, pkt 6 oraz pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej zwana "u.p.e.a.") złożyła zarzuty wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Prezydent postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. uznał wniesione zarzuty za niezasadne oraz uznał wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie wszystkich czynności egzekucyjnych jako bezprzedmiotowy i pozostawił bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. złożyła skargę na czynności egzekucyjne, na zajęcie rachunku bankowego i doprowadzenie do ściągnięcia należności, wraz z kosztami egzekucyjnymi, w sytuacji, w której już wcześniej doszło do zaspokojenia wierzyciela poprzez zapłatę podatku z gwarancji udzielonej przez [...] S.A.

W uzasadnieniu podniosła, że w momencie przekazania należności z tytułu gwarancji na rachunek bankowy W., prowadzenie egzekucji administracyjnej w zakresie tej samej należności było już niedopuszczalne, co potwierdza art. 7 § 3 u.p.e.a. Jej zdaniem w tej sytuacji Prezydent powinien doprowadzić do uchylenia zajęcia, co zapobiegłoby dwukrotnemu zrealizowaniu tej samej kwoty z tego samego tytułu - zwłaszcza, że miał możliwość zapobieżenia realizacji zajęcia (skoro wiedział, że należność została już uiszczona z tytułu gwarancji, a jeszcze nie została zrealizowana w trybie egzekucji administracyjnej - należało zatem natychmiast zawiadomić bank o uchyleniu zajęcia).

W ocenie Skarżącej działanie Prezydent, polegające na celowym dopuszczeniu do ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, mimo wcześniejszego zaspokojenia się z tytułu realizacji gwarancji bankowej, uznać należy za pozbawione podstaw prawnych oraz niedopuszczalne, gdyż w obliczu braku zaległości podatkowej jego jedynym celem było nieuzasadnione pobranie kosztów egzekucyjnych w kwocie 463.852 zł.

Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji, w której należność została już zapłacona, Prezydent powinien uchylić dokonane zajęcie i zapobiec ściągnięciu tej samej kwoty poprzez to zajęcie. Jej zdaniem prezydent nie uchylając zajęcia rachunku bankowego, prowadził egzekucję niezgodnie z prawem, co odpowiada hipotezie art. 64c § 3 u.p.e.a.

Reasumując Skarżąca wniosła o uchylenie zajęcia rachunku bankowego oraz o zwrot kosztów egzekucyjnych, ściągniętych w sytuacji, w której prowadzenie egzekucji - jako bezprzedmiotowe i w związku z tym niedopuszczalne - było niezgodne z prawem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia skargi.

W uzasadnieniu organ zaznaczył, że skargę zgodnie z art. 54 § 3 i 4 u.p.e.a. wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego, w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.

W jego przekonaniu skoro zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało prawidłowo doręczone Skarżącej w dniu 31 grudnia 2012 r., czego dowodem jest "Zwrotne potwierdzenie odbioru", na którym potwierdzono odbiór zawiadomienia we wskazanym wyżej dniu to ostatnim dniem do wniesienia skargi był dzień 14 stycznia 2013 r.

Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że Skarżąca nadając skargę w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 stycznia 2013 r. dokonała tego po upływie terminu do jej wniesienia. Tym samym uznał, iż naruszenie terminu do wniesienia skargi wyklucza jej merytoryczne rozpoznanie.

Skarżąca niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 16 września 2013 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W jej ocenie zaskarżone postanowienie narusza art. 54 § 4 u.p.e.a. wskutek błędnego przyjęcia, że termin na złożenie skargi na czynności egzekucyjne należy liczyć od dnia [...] grudnia 2012 r., podczas gdy termin ten rozpoczął swój bieg najwcześniej w dniu 8 stycznia 2013 r., tj. w dniu, w którym Prezydent. uzyskał zaspokojenie z gwarancji udzielonej przez bank na zabezpieczenie należności w podatku od nieruchomości wynikającej z decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2012 r. i pomimo tego nie uchylił dokonanego wcześniej zajęcia rachunku bankowego.

W uzasadnieniu zaznaczyła, że czynnościami, które były przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, nie było zajęcie rachunku bankowego, ale jego utrzymywanie w sytuacji, w której doszło do ściągnięcia egzekwowanej należności z gwarancji bankowej. Ponadto wskazała, że w skardze na czynności egzekucyjne jednoznacznie wyjaśniono istotę zarzutu, wskazując, że Prezydent nie podjął działań zmierzających do uchylenia dokonanego zajęcia rachunku bankowego, doprowadzając do realizacji zajęcia w dniu 9 stycznia 2013 r., tj. w momencie, w którym został już wcześniej zaspokojony z gwarancji.

Skarżąca ponadto zwróciła uwagę, że zaspokojenie W. z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r. w wysokości określonej wydaną w tej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nastąpiło w dniu 8 stycznia 2013 r. Jej zdaniem w tym też dniu Prezydent powinien dokonać uchylenia zajęcia rachunku bankowego.

Skarżąca stoi na stanowisku, że 8 stycznia 2013 r. jest zatem tym dniem, od którego najwcześniej należy liczyć bieg terminu na złożenie skargi na czynności egzekucyjne, gdyż o zaspokojeniu z gwarancji dowiedziała się z pewnością później. Jej zdaniem dniem tym nie mógł być [...] grudnia 2012 r., gdyż wówczas nie doszło do zaspokojenia z gwarancji.

W dalszej części uzasadnienia skargi zaznaczyła, że złożyła w terminie 7-dniowym, liczonym od dnia [...] grudnia 2012 r., zarzuty, w ramach których kwestionowano zasadność prowadzenia egzekucji. Zauważyła tym samym, że w terminie tym - ze względu na brak wiedzy o zaspokojeniu z gwarancji - nie mogła jednak podnieść kwestii utrzymywania zajęcia rachunku bankowego w sytuacji, w której nastąpiło zaspokojenie z gwarancji.

W przekonaniu Skarżącej nie można przyjąć, że doszło do uchybienia terminu na złożenie skargi na czynności egzekucyjne, skoro skarżona czynność nastąpiła w dniu 8 stycznia 2013 r., zaś skarga została złożona w dniu 22 stycznia 2013 r., czyli w ustawowym 14-dniowym terminie.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Według oceny Sądu skargę należało uwzględnić, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia, wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu między stronami sprowadza się do rozbieżnej oceny czynności, które były przedmiotem skargi Strony na czynności egzekucyjne, a w konsekwencji określenia daty, od której należy liczyć bieg terminu na złożenie skargi na czynności egzekucyjne. Organ podatkowy, a zanim Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznaje, że skoro zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2012r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem i zawiadomienie to skutecznie doręczono Skarżącej tego samego dnia ([...] grudnia 2012r. – czego dowodem jest "zwrotne poświadczenie odbioru zawiadomienia"), to tym samym ostatnim dniem do wniesienia skargi na tę czynność był dzień 14 stycznia 2013r.

Z kolei Skarżąca podnosi, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne nie było przedmiotowe zajęcie prawa na rachunku bankowym, lecz czynność "utrzymania zajęcia rachunku bankowego w sytuacji, w której nastąpiło zaspokojenie wierzytelności z gwarancji" – co nastąpiło z dniem 8 stycznia 2013r. i od tej daty należy liczyć bieg terminu na złożenie skargi na czynności egzekucyjne.

Rozstrzygając powyższą kwestię na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 17 czerwca 1966 r. (Dz.U.z 2012 poz. 1015) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą w myśl § 3 wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego.

Zgodnie z § 4 cyt. Ustawy skargę na czynności egzekucyjne, o których mowa w § 3, wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, zaś na podstawie § 5 w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

W ocenie Sądu jako bezsporne przyjąć należy, że kwestionowane przez Skarżącego czynności, które były przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, nie dotyczyły zajęcia rachunku bankowego, ale jego utrzymywania w sytuacji, w której doszło do ściągnięcia egzekwowanej należności z gwarancji bankowej.

W skardze na czynności egzekucyjne jednoznacznie wyjaśniono istotę zarzutu, wskazując, że Prezydent W. nie podjął działań zmierzających do uchylenia dokonanego zajęcia rachunku bankowego, tym samym doprowadzając do realizacji zajęcia w dniu 9 stycznia 2013 r., tj. w momencie, w którym został już wcześniej zaspokojony z gwarancji (dniem tym nie mógł być 31 grudnia 2012 r., gdyż wówczas nie doszło do zaspokojenia z gwarancji).

Tak więc skarga na czynności, wbrew twierdzeniom organu, nie dotyczyła zajęcia prawa majątkowego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] i nr [...], ale dotyczyła działania organu egzekucyjnego - Prezydenta W., polegającego na – jak to określa Skarżąca - "celowym dopuszczeniu do ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, mimo wcześniejszego zaspokojenia się z tytułu realizacji gwarancji bankowej", co uważa za czynności "pozbawione podstaw prawnych oraz niedopuszczalne, gdyż w obliczu braku zaległości podatkowej jego jedynym celem było nieuzasadnione pobranie kosztów egzekucyjnych w kwocie 463.852,00 zł.".

Nie dokonując oceny zasadności powyższego zarzutu, gdyż nie jest to przedmiotem badania niniejszej skargi, przyjąć należy za Skarżącą, że dniem, od którego należy liczyć bieg terminu na złożenie skargi na czynności egzekucyjne jest dzień 8 stycznia 2013 r. W konsekwencji uznać należy, że skoro skarga na tę czynność złożona została w dniu 22 stycznia 2013r. (co jest bezsporne między stronami), to Skarżąca zachowała ustawowy 14-dniowy termin na złożenie skargi na czynności egzekucyjne.

W świetle powyższego, zaskarżone postanowienie narusza art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi i dlatego należało je wyeliminować z obrotu prawnego.

Analizując akta sprawy dodatkowo Sąd stwierdza, że Skarżąca złożyła w terminie 7-dniowym, liczonym od dnia [...] grudnia 2012 r. zarzuty, w ramach których zakwestionowała także zasadność prowadzenia egzekucji oraz, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. organ egzekucyjny uznał te zarzuty za bezzasadne. Powyższa konstatacja potwierdza i jednoznacznie wskazuje, że Skarżąca skorzystała zarówno z instytucji zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i złożyła odrębną skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 tejże ustawy, zaskarżając wskazaną w skardze czynność. W takim przypadku właściwy organ nadzoru, stosownie do treści art. 54 § 5 u.p.e.a., rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, winien wydać postanowienie, od którego przysługuje zażalenie w wypadku oddalenia skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany jest uwzględnić wyżej wyrażone stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono zaś zgodnie z art. 200 i 205 p.p.s.a.