Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 931/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 13, 19, 24
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku odnowienia roślinności leśnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] nakazano właścicielowi działki leśnej nr [...] W. T. wykonanie obowiązku ponownego wprowadzenia roślinności leśnej - odnowienia halizny w oddz. 2a o pow. 0,91 ha położonej w miejscowości A. w terminie do dnia 30 listopada 2013r. oraz powiadomienie Starosty G. w terminie do 5 maja 2014r. o wykonaniu nałożonego obowiązku.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 24 pkt 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tj. Dz. U. z 201 lr.5 Nr 12, poz. 59 ze zm.).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. T. wskazując m. in., iż przedmiotowa działka nie może być uznana za działke leśną ponieważ od wielu lat nie rośnie na niej las i była ona wykorzystywana rolniczo. Zdaniem strony postępowania działka kwalifikuje się do zmiany jej statusu z leśnego na rolny jako nieużytek.

Po zapoznaniu się z odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przedmiotowa sprawa podlega rygorom ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach .

Stosownie do art. 24 tej ustawy, jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13, albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, m.in. w zakresie: ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),

- starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji.

Z kolei art. 13 ust. 1 ustawy stanowi, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:

1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk,

2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu,

3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej,

4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3,

5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji

Z treści cytowanych wyżej norm prawnych wynika, że w razie niewykonywania obowiązków lub zadań wynikających z ustawy, starosta jest zobowiązany wydać decyzję, której treścią jest nakazanie właścicielowi lasu wykonanie określonych obowiązków lub zadań.

Art. 19 ustawy o lasach mówi z kolei o uproszczonych planach urządzenia lasu, które sporządza się między innymi dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa.

Kolegium wskazało, że działka stanowiąca własność strony skarżącej o nr ewid. [...] nabyta przez stronę aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2001r. Rep. A Nr [...] wedle danych z ewidencji gruntów ma pow. 1,05 ha, w tym 0,91 ha to lasy i grunty leśne, pozostałe zaś to nieużytki i pastwiska trwałe. Przedmiotowa działka położona jest w miejscowości A., gmina G..

Dla wsi A. został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu na okres od 1 stycznia 2006r. do 31 grudnia 2015r.

Wedle ustaleń tego planu cała działka leśna w oddz. 2a o pow. 0,91 ha to halizna tj. pozbawiona drzewostanu powierzchnia leśna, którą należy odnowić.

Definicję lasu zawiera art. 3 ustawy o lasach. Wedle tego przepisu lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony,

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków,

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Kolegium podało, że w świetle tej definicji działka nr [...] w części jest lasem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że "nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np.: drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru (...). Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenie np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2011r., IV SA/Wa 541/2011, lex polonica nr 2802461, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.05.2011r., IV SA 540/2011, lex polonica nr 2802445).

Wbrew zatem odmiennemu przekonaniu strony skarżącej organ I instancji zasadnie nakazał odnowienie (ponowne wprowadzenie roślinności leśnej) w stosunku do działki nr [...] zgodnie z zapisami uproszczonego planu urządzenia lasu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy właściciele lasów zobowiązani są do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania.

W szczególności obowiązkiem właściciela jest ponowne wprowadzenie roślinności leśnej, zwłaszcza, że dla działki obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu.

O tym, czy dany grunt jest lasem, nie decyduje faktyczne zagospodarowanie działki.

Przeprowadzona przez organ I instancji lustracja lasów wsi A. w tym działki nr [...] wykazała, że działka ta na pow. 0,91 ha jest pozbawiona roślinności leśnej.

W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób należyty wykazał, że właściciel przedmiotowego lasu nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 ustawy, co skutkuje wydaniem decyzji w trybie art. 24 ustawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej Kolegium wyjaśniło, że inne niż leśne użytkowanie części działki nr [...] będzie możliwe w przypadku, gdy skarżący wystąpi z wnioskiem o zmianę gruntów leśnych na grunty rolne i uzyska w tej mierze pozytywną decyzję. Gdyby taka decyzja w przyszłości została wydana, to będzie ona stanowić podstawę do zmiany zapisu w rejestrze ewidencji gruntów. Czasowy zaś brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny.

W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe i dlatego utrzymało je w mocy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012r. wniósł W. T., zarzucając, iż została ona wydane z naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, że organ administracji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, zaś samo rozstrzygnięcie zobowiązujące do ponownego wprowadzenia roślinności leśnej spowoduje konieczność poniesienia poważnych nakładów finansowych.

Skarżący podał, że na przedmiotowej działce las nie rośnie od wielu lat, a działka była wykorzystywana jako łąka lub uprawiano na niej ziemniaki i zboże.

Skarżący jest zdania, że organ administracji nie miał prawa do nakazania odnowienia powierzchni leśnej, która przestała istnieć przed wielu laty.

Odpowiadając na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, że stosownie do art. 24 ustawy o lasach, jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13, albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie:

1) ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),

2) przebudowy drzewostanu,

4) pielęgnowania i ochrony lasu

- starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji.

Z kolei art. 13 ust. 1 ustawy stanowi, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:

1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk,

2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu,

3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej,

4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3,

5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji

Z treści powyższych przepisów wynika, że w razie niewykonywania obowiązków lub zadań wynikających z ustawy, starosta jest zobowiązany wydać decyzję, której treścią jest nakazanie właścicielowi lasu wykonanie określonych obowiązków lub zadań.

Jednoznacznie należy stwierdzić, że działka stanowiąca własność strony skarżącej o nr ewid. [...] nabyta aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2001r. Rep. A Nr [...] wedle danych z ewidencji gruntów ma pow. 1,05 ha, w tym 0,91 ha to lasy i grunty leśne, pozostałe zaś to nieużytki i pastwiska trwałe. Przedmiotowa działka położona jest w miejscowości A., dla której został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu na okres od 1 stycznia 2006r. do 31 grudnia 2015r.

Wedle ustaleń tego planu cała działka leśna w oddz. 2a o pow. 0,91 ha to halizna tj. pozbawiona drzewostanu powierzchnia leśna, którą należy odnowić. Obowiązek ten ciąży na właścicielu przedmiotowej działki leśnej tj. na W. T..

Okoliczność, że na przedmiotowej działce obecnie las nie rośnie nie upoważnia jej właściciela do traktowania jej jako działki innego rodzaju niż działka leśna.

Podkreślić należy, że własność jest prawem, lecz nakłada też na właściciela określone obowiązki. W odniesieniu do działek leśnych obowiązki te określa m.in. ustawa o lasach.

Obowiązkiem właściciela jest ponowne wprowadzenie roślinności leśnej, upraw leśnych na działkach leśnych pozbawionych tej roślinności zwłaszcza, że dla działki obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu.

Trzeba zwrócić uwagę, że procedura sporządzania uproszczonych planów urządzenia lasów uwzględnia interesy właścicieli lasów, bowiem daje im możliwość złożenia zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Wnioski i zastrzeżenia mogą składać zainteresowani właściciele lasów, a starosta wydaje decyzję w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. Uproszczony plan urządzenia lasu dla wsi A. został sporządzony na okres od 1 stycznia 2006r. do 31 grudnia 2015r. W dacie jego sporządzenia skarżący był już właścicielem działki leśnej i miał możliwość skorzystać z instytucji zastrzeżeń.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011r., sygn. akt IV SA/Wa 540/2011 (lex polonica nr 2802445) "gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez jego wykarczowanie pozbawienie roślinności leśnej mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego". Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że właściciel działki leśnęj będącej halizną (pozbawiona drzewostanu powierzchnia leśna) obowiązany jest przywrócić na tej działce roślinność leśną.

W tych okolicznościach rozstrzygnięcia organów administracji zapadłe w niniejszej sprawie trzeba uznać za zasadne.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.