Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 767/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 3, art. 149 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1510
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach (dalej Dyrektor ŚOW NFZ, organ) oddalił odwołanie "A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca, spółka, wnioskodawca) od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od [...] r. do [...]r., kod postępowania [...], w rodzaju świadczeń: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie badania tomografii komputerowej (tk). Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 154 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1510, ze zm., dalej: ustawa, ustawa o świadczeniach) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.2096, dalej kpa).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

[...] r. Dyrektor ŚOW NFZ, działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy o świadczeniach, ogłosił konkurs ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od [...] r. do [...] r., w rodzaju świadczeń ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie badania tomografii komputerowej (tk) na obszarze obejmującym powiat [...], [...], [...]. W ogłoszeniu podano wartość zamówienia nie większą niż [...] zł. Oferty należało złożyć w terminie do [...] r. W ogłoszeniu wskazano obowiązujące przepisy dotyczące wymogów, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty. Do konkursu przystąpiło 6 oferentów. Jedną z ofert złożyła skarżąca.

W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno—prawnej złożonych ofert, która skutkowała wezwaniem 3 oferentów do uzupełnienia braków formalnych oferty. Wśród wezwanych była skarżąca, która wezwanie wykonała w terminie. W części niejawnej postępowania, działając na podstawie art. 148 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm., dalej rozporządzenie) Komisja Konkursowa dokonała oceny ofert, w wyniku której wybrała 2 oferty. Oferta skarżącej została odrzucona, o czym została powiadomiona pismem z [...] r. Jako podstawę odrzucenia Komisja wskazała podanie nieprawdziwych informacji w złożonej ofercie, odpowiedź na pytanie [...], która nie znalazła potwierdzenia w wykazie procedur medycznych pracowni w Z. i B. przekazanych przez skarżąca Komisji wraz z ofertą ani na wezwanie komunikatem z [...] r. ani kolejne wezwanie Komisji z [...] r.

Po odrzuceniu oferty skarżąca [...] r. złożyła protest. Wniosła o uchylenie tego stanowiska Komisji i umożliwienie dalszego udziału w konkursie. Protest został rozpatrzony negatywnie, o czym skarżącą poinformowano pismem z [...] r.

Spółka nie zgadzając się z negatywnym rozpatrzeniem protestu oraz rozstrzygnięciem Konkursu z dnia [...] r. złożyła [...] r. odwołanie wnosząc o zmianę stanowiska w przedmiocie odrzucenia oferty, poprzez obniżenie punktacji oferty a tym samym przywrócenie do procedowania w postępowaniu konkursowym. Wskazała, że odrzucenie oferty bez możliwości zmian odpowiedzi ankietowej stanowi uszczerbek w interesie prawnym skarżącej. Dodatkowo powieliła argumenty wskazane w złożonym w postępowaniu konkursowym proteście na odrzucenie oferty akcentując, że podanie informacji uznanych za nieprawdziwe było efektem omyłki. Deklaracja ta nie była celowa ale następstwem implementacji danych z systemu informatycznego, których nie zweryfikowała w sposób wymagany w tym przypadku. Jednocześnie wybór oferentów zlokalizowanych w W. i C., będzie stanowić barierę dla mieszkańców Z. i okolicy.

Dyrektor ŚOW NFZ nie uznał słuszności podniesionych zarzutów i oddalił odwołanie decyzją z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, oferenci przystępujący do postępowania winni, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy, spełnić w szczególności wymagania określone m.in. w wyszczególnionych 4 aktach prawnych, jak rozporządzenia Ministra Zdrowia i zarządzenia Prezesa NFZ. Podkreślił, że ocena ofert była dokonana zgodnie z wymaganiami zawartymi we wskazanym rozporządzeniu MZ z 8 września 2015 r. i 5 sierpnia 2016 r. oraz Zarządzeniu nr 18/2017/DSOZ z 14 marca 2017 r. i nr 22/2018/DSOZ z 14 marca 2018 r., które były wymienione w ogłoszeniu o konkursie a ich treść dostępna na stronie internetowej Centrali NFZ i Oddziału. Organ kierował się kryterium jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości oraz ceny dokonując oceny wszystkich ofert, przy założeniu, że będzie weryfikować prawdziwość odpowiedzi ankietowych na pytania nie mające odzwierciedlenia w złożonej ofercie, ale skutkujące jej odrzuceniem z racji nieprawdziwości poprzez złożenie kserokopii dokumentu lub przedstawienie dokumentu do wglądu lub złożenia stosownych wyjaśnień lub oświadczeń, w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. Działania takie były podejmowane tylko wobec istnienia jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych względem rozumienia kryterium (zapytania ofertowego), jak pytania dotyczące wykonania określonej liczby procedur/badań, pomieszczeń sanitarnych dla niepełnosprawnych czy oczywistego, celowego działania oferenta dla uzyskania nienależnej punktacji w procesie oceny ofert.

Organ wyjaśnił, że spółka była wzywana do potwierdzenia prawdziwości udzielonych odpowiedzi, gdyż w części VIII Ankiety dotyczącej Pracowni Tomografii Komputerowej w Z. (kod komórki-012), w rozdziale 1.2.3. realizacja wybranych świadczeń – na pytanie nr 1.2.3.1 "ASDK-3 realizacja w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono komputerowe serca – badanie morfologii i czynności mięśnia sercowego (ICD-9:87.421) udzieliła odpowiedzi TAK. Weryfikacja tej odpowiedzi na podstawie dokumentów przesłanych przez oferenta nie potwierdziła tego zapisu, gdyż badania ICD-9 dotyczyły pracowni w B. Na powtórne wezwanie oferent przedłożył Księgę badań uzupełnioną o procedury ICD-10.

Ustalenie to było wyłączną podstawą odrzucenia oferty z powodu nieprawdziwych informacji w niej zawartych. Do dalszego etapu zakwalifikowano 5 oferentów, z czego 2 oferty zostały wybrane do zawarcia umowy. Firmy te były stronami postępowania.

Zdaniem organu Komisja Konkursowa w ramach postępowania stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Pytanie nie budziło trudności interpretacyjnych, gdyż dotyczyło wykonywania określonej liczby badań/procedur. Nie było też, w ocenie organu błędem przypadkowym, omyłką, gdyż do oferty była dołączona księga badań co sugeruje potwierdzenie uprawnienia do udziału w konkursie. Księga nie zawierała jednak kodów ICD-9 a uzupełniony dokument potwierdzał wykonanie badania TK serca o kodzie ICD-9 87.420 w Pracowni Tomografii Komputerowej w B.. Sama skarżąca w proteście wyjaśniła, że w Z. badań takich nie wykonywała. Wyjaśnienie omyłkowego wskazania w ofercie innego typu badania niż wymagany w zapytaniu ofertowym problemami interpretacyjnymi treści pytania ankietowego organ uznał za nieprzekonujące i niewiarygodne. Udzielona odpowiedź dotyczyła pracowni w Z., gdzie badań nie prowadzono a przypisano jej badania pracowni w B., co w ocenie organu nie mogło być przypadkowe. Nie tłumaczy go błąd ludzki ani brak należytej staranności w weryfikacji danych pozyskanych z systemu informatycznego. Skarżący w księdze badań oznaczył procedurę ICD-9 87.420 (kolor pomarańczowy) a pytanie dotyczyło procedury oznaczonej kodem ICD-9 87.421, które w księdze nie było a po uzupełnieniu wykazano jej wykonanie w pracowni w B.. Niewykonanie żadnego badania w Z. wyklucza uznanie braku należytej staranności podczas przygotowania oferty. Organ uznał, że podanie nieprawdziwych informacji w odpowiedzi na sporne pytanie było celowe, ukierunkowane na pozyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia postepowania konkursowego. Organ podkreślił również, że chociaż ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "informacji nieprawdziwej" to orzecznictwo wypracowało stanowisko, że nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, co odpowiada nieprawdziwej informacji w rozumieniu przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W konsekwencji organ stwierdził, że postępowanie wyjaśniające wywołane wniesionym odwołaniem nie wykazało, by Komisja Konkursowa naruszyła zasady postępowania dokonując odrzucenia oferty skarżącej. Działanie Komisji w tym zakresie było prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach prawa. Nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawny skarżącej. Odwołanie należało zatem oddalić.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z [...] r. w uzasadnieniu powtórzyła argumenty z odwołania, a w piśmie uzupełniającym z [...] r. wskazywała na przerwanie procesu leczenia, brak możliwości kontynuacji procesu diagnostycznego, ograniczenie dostępności do świadczeń.

Zaskarżona decyzją z [...] r. Dyrektor ŚÓWNFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że podniesione argumenty, jak długoletnia współpraca z NFZ ([...] lat), brak zamiaru podania informacji nieprawdziwej, niezweryfikowanie danych odczytanych z komputera, brak wniosku o odliczenie punktów, dobro pacjenta, brak ciągłości leczenia i diagnostyki czy pominięcie zasady proporcjonalności przy odrzuceniu oferty należało uznać za nieskuteczne.

W skardze do sądu administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Decyzji zarzuciła obrazę prawa materialnego, tj. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca umyślnie podała nieprawdziwe informacje w ofercie, gdy w żaden sposób nie można przyjąć, by sytuacja ta miała mieć miejsce umyślnie, jednocześnie stopień zawinienia jest przesłanką, która umożliwiłaby zwolnienie z odpowiedzialności i niezastosowania tego przepisu.

. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że nie miała celu wprowadzenia Komisji w błąd, tylko na skutek omyłki doszło do przekazania danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Odrzucenie oferty z tej przyczyny narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności, gdyż skutkuje najbardziej restrykcyjną sankcją i pozbawia spółkę możliwości realizacji świadczeń przez wiele lat. W jej ocenie przedstawiona informacja nie była nieprawdziwa, badania były wykonywane tylko w innej pracowni. Odzwierciedlały stan rzeczywisty. Nieprawdziwa informacja byłaby w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełnienia określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Innymi słowy oferent nie gwarantuje zapewnienia świadczenia usług medycznych. Obniżenie punktacji pozwoliłoby skarżącej ubiegać się o realizację świadczeń w pozostałym zakresie oferty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że pytanie nie budziło wątpliwości interpretacyjnych a skarżąca odpowiedziała "TAK", w sytuacji, gdy w odpisie z księgi pracowni diagnostycznej nie figurowało badanie morfologii i czynności mięśnia sercowego kod TK 87.421 i badania takiego w tej pracowni nie wykonano.

Rozprawę wyznaczono na dzień 28 listopada 2019 r., o czym skarżąca została powiadomiona [...] r. (dowód doręczenia wezwania). W dniu rozprawy do Sądu wpłynął wniosek o odroczenie terminu, przedłożony pod rozwagę sądu, do wniosku załączono zwolnienie lekarskie ZUS [...] z [...]. Niezdolność do pracy wskazano na okres od [...]do [...]r. Zwolnienie wystawił lekarz [...] ([...], Przewlekłe choroby [...] i [...]) ze wskazaniem oznaczonym liczba 2 (może wychodzić z domu). Z racji braku zwolnienia od lekarza biegłego oraz braku jednoznaczności wniosku Sąd wniosku nie uwzględnił i wydał wyrok. Skarga została oddalona. Na posiedzeniu 9 stycznia 2020 r. stwierdzono prawomocność wydanego wyroku a 14 stycznia 2020 r. akta administracyjne zwrócono organowi. 21 stycznia 2020 r. skarżąca wniosła opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku, a 23 stycznia 2020 r. do Sądu wpłynął wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, datowany na 15 stycznia 2020 r. (nadany 21 stycznia 2020 r.). Tego samego dnia i z tej samej daty wpłynął do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku, uzasadniając pozyskaną z Sądu informacją telefoniczną, iż rozprawa w dniu 28 listopada nie odbyła się i należy oczekiwać na wezwanie. O tym, że rozprawa odbyła się i zapadła wyrok skarżąca dowiedziała się 15 stycznia 2010 r. Wniosek posiadał braki formalne, które zostały uzupełnione na wezwanie. Postanowieniem z 20 kwietnia 2020 r. Sąd postanowił przywrócić skarżącej termin do złożenie wniosku o sporządzenia uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, aby Dyrektor ŚOW NFZ przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dopuścił się naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy podana przez spółkę nieprawdziwa informacja, bo co tej okoliczności spór nie istnieje, miała wpływ na udział skarżącej w postepowaniu konkursowym. Czy istotnie udział w konkursie wymagał wykazania w 1000 badaniach wykonanych badania oznaczonego kodem ICD-9 87.421. W ocenie organu, czym Sąd się zgadza w brzmienia spornego pytania wynikało wykazanie 1000 badań, w tym badania tomografia komputerowa serca- badanie morfologii i czynności mięśnia sercowego, o wskazanym wyżej kodzie. Skarżąca udzieliła odpowiedzi TAK, po czym, na wezwanie organu wyjaśniła, że w pracowni w Z. ani w B. badań takich nie wykonywała. Innymi słowy nie wykazała wykonania tej procedury w żadnej z prowadzonych pracowni, co było wymogiem niezbędnym udziału w konkursie. Skarżąca wykazała wyłącznie wykonanie badania TK serca o kodzie ICD-9 87.420 w pracowni Komputerowej w B. (strona [...] Księgi badań). Wykazała zatem inne badania niż uprawniające do udziału w Konkursie, niż wskazane w pytaniu ankietowym. Nadto w Pracowni w Z. nie były też wykonywane badania o kodzie ICD-9 87.420, których wykonanie skarżąca podkreślała.

Zdaniem Sądu orzekającego organ w postępowaniu odwoławczym wykazał, że Komisja Konkursowa w ramach postępowania stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich biorących w nim udział oferentów. Treści zawarte w ankietach stanowią integralną część złożonych ofert w aspekcie oceny prawdziwości oświadczeń złożonych przez oferentów. Pytania ankietowe skierowane do wszystkich uczestników były jednakowe i nie było możliwości udzielenia wielorakich odpowiedzi. Nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że formularz ofertowy został sformułowany w sposób nieprecyzyjny i wadliwy.

W odniesieniu do zarzutu obrazy art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, że spółka podała nieprawdziwe informacje w ofercie i to istotne dla pacjenta. Udzieliła odpowiedzi "TAK" na pytanie ankietowe 1.2.3.1 ASDK 3 Realizacja w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań tomografii komputerowej, w tym również badania: Tomografia Komputerowa serca - badanie morfologii i czynności mięśnia sercowego (ICD-9: 87.421), których wykonanie nie znalazło potwierdzenia w wykazie procedur medycznych przekazanych przez Oferenta do Komisji Konkursowej.

Zdaniem Sądu pytanie sporne pytanie było sformułowane jednoznacznie i nakazuje wykazanie wykonania wszystkich wskazanych w nim procedur. Nie musi ich być 1000 ale w ramach tej liczby musi być wykonana każda z nich. Pytanie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i w tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko organu.

Weryfikując prawdziwość udzielonej odpowiedzi ankietowej Komisja Konkursowa pismem z [...] r. wezwała do udokumentowania prawidłowości udzielonej odpowiedzi ankietowej poprzez przesłanie wykazu 1000 badań wraz z procedurami ICD-9. Oferent, za pismem z [...] r. przekazał Komisji zestawienie badań zawierających dane wymagane komunikatem z [...] r., adresowanym do wszystkich oferentów. Następnie, w związku z ponownym wezwaniem z [...] r. o przedstawienie wykazu badań ujętych w komunikacie z księgi badań pracowni diagnostycznej w Z., przekazał wnioskowane zestawienie w układzie tabelarycznym z podaniem procedur ICD, bazując na danych zaimplementowanych z systemu informatycznego. Sama skarżąca w proteście wyjaśniła, że w pracowni w Z. badań o żądanym kodzie nie prowadziła. Wykonywała tylko badania TK o kodzie ICD-9 87.420 i to w pracowni w B.. Wykazała zatem w odpowiedzi badania inne niż wynikające z pytania. W ocenie Komisji działanie to było celowe, gdyż nie jest możliwe popełnienie takiego błędu przez przypadek, niedopatrzenie lub z braku należytej staranności profesjonalnego podmiotu. W ocenie Sądu jeżeli oferent nie wykonywał badań o określonym kodzie, to niemożliwym było popełnienie tego rodzaju błędu nieumyślnie. Tłumaczenie takie byłoby przekonujące w sytuacji błędu rachunkowego, zaniżenia lub zawyżenia liczny wykonanych badań a nie wobec stwierdzenia ich wykonania przy niewykonaniu czyli sytuacji 0:1. W takiej sytuacji nie było co weryfikować w systemie. Sąd w pełni podziela pogląd organu, że czym innym jest wykazanie wykonania badań w żądanej ilości i nie uznanie tej odpowiedzi z uwagi na nie uznanie spełnienia kryterium dodatkowo rankingującego z powodu wykonania badań w innej lokalizacji, niż będąca przedmiotem oferty, a czym innym jest utrzymywanie, że badania się wykonało i próbowanie wykazania tego faktu przez przedłożenie dokumentacji nie zawierającej danych pozwalających na weryfikację spełnienia warunku, jak to zrobiła skarżąca. Działanie takie jest udzieleniem nieprawdziwych informacji (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dodatkowe punkty mogły okazać się niezbędne do uzyskania kontaktu zatem zasada proporcjonalności nie może tutaj mieć zastosowanie.

Komisja Konkursowa miała obowiązek potwierdzić prawdziwość odpowiedzi udzielonej na to pytanie ankietowe i w przypadku uzyskania pozytywnej odpowiedzi uznać ją za prawidłową albo w przypadku odpowiedzi negatywnej odrzucić ofertę, co w zaistniałym stanie faktycznym uczyniła.

Należy też wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 139 ust. 1, 2 i 4 ustawy zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. W celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 9. Natomiast Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu powołuje i odwołuje komisję konkursową w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto art. 142 ust. 1, 2, 5, 6 i 7 ustawy stanowi, że konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów: 1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; 2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2; 3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. Natomiast w części niejawnej konkursu ofert komisja może: 1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1; 2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: 1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej; 2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Komisja ma również obowiązek przeprowadzić negocjacje co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent. Poza tym kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy). Porównanie zaś ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości, ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (art. 148 ust. 1 ustawy). Z kolei art. 149 ust. 1 pkt 1-8 ustawy stanowi, że odrzuca się ofertę: złożoną przez świadczeniodawcę po terminie; zawierającą nieprawdziwe informacje;(...).

Należy zgodzić się ze skarżącą, ze brzmienie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się ustawodawca w tym przepisie. Jednakże orzecznictwo NSA i WSA pozwala na przyjęcie, że przez owe podanie nieprawdziwych informacji uznane winno być takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Należy przyjąć, iż "nieprawdziwość" musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy (wyrok NSA z 10.04.2014 r., sygn. akt II GSK 476/13, wyrok NSA z 10.04.2014 r., II GSK 476/13, wyrok NSA z 20.04.2016 r., II GSK 2623/14, z 25.10.2018 r. II GSK 1150/18). Oczywiście, że z podaniem nieprawdziwych informacji będziemy mieli do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Nie każda nieprawdziwa informacja stanowi podstawę odrzucenia oferty. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że pomimo braku takiego zastrzeżenia w treści przepisu, nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania. Okolicznościami takimi będą, np. nieprawdziwe informacje dotyczące posiadanego potencjału kadrowego czy sprzętowego (zob. A. Pietraszewska-Macheta Agnieszka (red.), Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, LEX 2015). Będzie nimi również fakt zatajenia okoliczności mogących rzutować na wynik postępowania. Przykładowo może to być zatajenie faktu udzielania - w okresie wcześniejszym - świadczeń w sposób i w warunkach nie odpowiadających wymogom określonym w umowie (co musi być ustalone na podstawie przeprowadzonej kontroli). Nie budzi chyba żadnych wątpliwości, że punktu przyznawane z tego tytułu mogą wpłynąć na wynik postępowania, bowiem oferentowi nie jest znana treść innych ofert i być może mogą decydować o wyniku postępowania. Fakt udzielania, w okresie wcześniejszym, świadczeń w sposób i w warunkach nie odpowiadających wymogom określonym w poprzedniej umowie może być złą prognozą dla realizacji świadczeń w przyszłości. Pytań ankietowych, które nie budzą wątpliwości. Sporne pytanie do takich należy.

W takiej sytuacji, Sąd w składzie orzekającym, w pełni zgadza się z organem, że podanie nieprawdy (informacji nie znajdującej potwierdzenia w rzeczywistości) w formularzu ofertowym stanowiącym integralną część oferty należy uznać za podanie "nieprawdziwych informacji" w rozumieniu przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 134 ust. 1 i 2 ustawy Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie zatem wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Ponadto art. 152 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 4), z której to możliwości spółka skorzystała.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że Dyrektor uprawniony jest jedynie do badania, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta. Świadczeniodawca może więc wnieść odwołanie, a następnie skargę, gdy Fundusz naruszy zasady postępowania określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ i godzi to w interes prawny świadczeniodawcy.

Celem procedury uruchamianej odwołaniem jest natomiast weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracji jest zatem ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania). Jednocześnie uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.

Sąd w pełni podziela ocenę podniesionych w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów, które spółka powieliła wcześniej w proteście a także w skardze.

Główny zarzut skargi dotyczył wadliwego uznania, że oferta spółki zawiera nieprawdziwe informacje i jej odrzucenie, z racji oceny tego działania jako umyślnego, co wykluczało pozbawienie skarżącej tylko dodatkowych punktów z tytułu udzielenia odpowiedzi TAK na pytanie ankietowe 1.2.3.1. wskazane wyżej.

Sąd uznał, iż ten zarzut skargi nie może odnieść pożądanych skutków prawnych. Skarżąca wykazała wykonania procedur wymaganych do złożenia oferty ale nie znalazło to potwierdzenia w trakcie weryfikacji tej pozycji wniosku (pytania ankietowego).

Sąd za chybiony uznał także argument dotyczący ograniczenia liczby zawartych umów i tym samym ograniczenie dostępu pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja konkursowa wskazując w niniejszym postępowaniu 3 miejsca udzielania świadczeń do zawarcia umowy, nie naruszyła obowiązujących przepisów prawa ani przyjętych na potrzeby konkursu ofert zasad. W treści ogłoszenia wskazano maksymalną liczbę umów, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania, co umożliwiało zawarcie od jednej do sześciu umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Liczbę świadczeń, a zatem pośrednio liczbę umów zawieranych w wyniku postępowania konkursowego oraz dostępność świadczeń limituje wartość postępowania, czyli kwota przeznaczona na realizację świadczeń. Podczas ogłaszania postępowania nie jest znany potencjał wykonawczy, jaki zostanie zgłoszony w złożonych ofertach.

Jednocześnie należy podkreślić, że w ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w nim świadczeniodawców i stosowano tożsame kryteria ocen. Komisja natomiast dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym.

W konsekwencji Sąd uznał, że wbrew zarzutom skarżącej, organ zgromadził w sposób należyty materiał dowodowy, odnosząc się w sposób pełny do okoliczności podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przeprowadził prawidłowo postępowanie w związku z przedstawianymi przez skarżącą zarzutami i dokonał szczegółowej ich analizy oraz odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Sądu, organ nie dopuścił się naruszenia wskazanego w skardze prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne stwierdzenie, iż w przedmiotowym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej a przedstawiona w ofercie informacja nie znajdowała odzwierciedlenia w rzeczywistości. Nie potwierdzały jej zapisy w księdze procedur. Zezwolenie na zmianę odpowiedzi z TAK na NIE w pytaniu 1.2.3.ASDK-3 i pozbawienie skarżącej tylko 8 punktów nie byłoby adekwatne do zaistniałej sytuacji i naruszało zasadę równości wszystkich oferentów. Na koniec wskazać należy, że skarga została wniesiona [...] r. a świadczenia miały być udzielana od [...] r.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.