Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 24/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1,  art. 48
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. S. i S. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. R. W. skierował do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w W. prośbę o szczegółowe zbadanie dotyczące prowadzonego, na działce rolnej nr 1 o powierzchni 23700m² położonej w R. przy ulicy [...], zamierzenia budowlanego.

Pismo to zostało przekazane właściwemu organowi, w wyniku czego w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. (dalej: organ pierwszej instancji) przeprowadził czynności kontrolne na wskazanej działce.

Następnie pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania, przeprowadził je i w rezultacie wszystkich działań decyzją nr [...] z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał R. S. oraz S. G. (dalej: inwestorzy, skarżący) rozbiórkę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy ok. 45m2, usytuowanego na wymienionej powyżej działce w R.

W motywach uzasadnienia organ pierwszej instancji podniósł, że postępowanie w sprawie zgodności z przepisami Prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją budynku gospodarczego na wskazanej wyżej działce zostało wszczęte wskutek ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów nadzoru budowlanego w dniu [...] r., z której wynikało że na terenie działki nr 1 prowadzone są roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego, pomimo że wniosek w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę tej inwestycji jest w toku rozpatrywania przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. W toku kontroli stwierdzono też, że oprócz budynku mieszkalnego jednorodzinnego (obiekt w budowie) na terenie kontrolowanej działki położony jest również budynek pełniący funkcję gospodarczą.

Dalej, w oparciu o oświadczenia skarżącego, organ ustalił, że: działka nr 1 nabyta [...] r., stanowi współwłasność skarżących, w dacie zakupu była niezabudowana, zaś po zakupie skarżący zwrócili się do Urzędu Miasta R. z wnioskiem o zmianę zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie możliwości zabudowy nieruchomości. Ponadto organ dodał, że obiekt na działce stanowi obudowaną konstrukcję wsporczą dla zamontowanej instalacji fotowoltaicznej. Inwestor wyjaśnił, że stalową konstrukcję wsporczą wraz z montażem instalacji fotowoltaicznej (16 paneli o łącznej mocy ok. 4,5 kW) wykonano w [...] r., następnie w [...] r. dokonano jej obudowy. Roboty przeprowadzone bez pozwolenia na budowę zostały zakończone. Jednocześnie organ podał, iż skarżący oświadczył, że otrzymał informację od sprzedawcy instalacji fotowoltaicznej, że na wykonanie tego typu konstrukcji nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. Organ dodał, że obecnie obiekt pełni funkcję gospodarczą. Następnie zaznaczył, że za pośrednictwem rejestru wniosków, decyzji i zgłoszeń ustalono, że inwestorzy nie wystąpili z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę oraz nie dokonali zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowego obiektu.

Organ dodał, że w wyniku kontroli inspektorzy nadzoru budowlanego ustalili, że: powstały w ten sposób budynek posiada wymiary w rzucie poziomym ok. 9,75m x 4,61m i wysokość w szczycie ok. 4,80m, obiekt wykonano w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, krokwiowym, krytym od strony północnej blachodachówką powlekaną warstwą bitumiczną, a od strony południowej płytami poliwęglanowymi transparentnymi, posadzkę obiektu stanowi kostka betonowa, na parterze wydzielono pomieszczenie wc, a na poddaszu urządzono "akumulatornię". Na parterze w dniu kontroli znajdowały się krzesła ogrodowe, taczka, drabina itp. Obiekt wyposażony został w instalację elektryczną, w ścianie szczytowej zachodniej budynku wykonano dwie bramy wjazdowe segmentowe o wymiarach 2,75m x 2,17m każda, w niezatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę planie zagospodarowania działki, stanowiącym integralną część projektu budowlanego "siedliska rolnego etap I, w skład którego wchodzi dom jednorodzinny (mieszkalno- gospodarczy) w zabudowie zagrodowej" przedmiotowy budynek został określony jako zabudowa istniejąca o powierzchni 45,15m2 "elementy instalacji solarnej stanowiącej zadaszenie dla sprzętu rolniczego".

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę organ pierwszej instancji, powołując się na przepisy Prawa budowlanego, stwierdził, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 Prawa budowalnego.

W zakresie daty realizacji przedmiotowego obiektu organ dał wiarę wyjaśnieniom skarżących i uznał, że do robót przystąpiono w roku [...], wykorzystując zrealizowaną rok wcześniej konstrukcję wsporczą instalacji fotowoltaicznej. Jednocześnie odwołał się do stanowiska Głównego Urzędu Budowlanego z dnia [...] r., zgodnie z którym pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie wymaga prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu urządzeń fotowoltaicznych o mocy elektrycznej do 40kW (aktualnie 50kW). Nieistotny jest także cel, dla którego urządzenia te będą montowane. Wyjątek od tej zasady stanowi prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 50kW wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz przedsięwzięcia wymagające prowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

Odnosząc się do powyższego organ pierwszej instancji stwierdził, że realizacja instalacji fotowoltaicznej obejmującej swoim zakresem wykonanie konstrukcji wsporczej oraz montaż paneli o łącznej mocy ok 4,5kW zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wymagała uprzedniego zgłoszenia.

Jednakże, jak wskazał organ, odmiennie ukształtowała się sytuacja w odniesieniu do dalszych wykonanych robót, tj. wypełnienia przestrzeni otwartej konstrukcji wsporczej, wskutek których powstał obiekt konstrukcji mieszanej stalowo- drewnianej. W ocenie inspektorów dokonujących kontroli wykonany obiekt spełnia definicję budynku, określoną w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przez który należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W odniesieniu do funkcji zrealizowanego obiektu organ przyjął, że realizowany obiekt pełni funkcję gospodarczą, zaś przez wzgląd na powierzchnie zabudowy tj. ok 45m2 na budowę przedmiotowego obiektu wymagane było zezwolenie na budowę.

Dalej organ pierwszej instancji, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego, uznał za zasadne wdrożenie postępowania naprawczego. Stwierdził, że ustawodawca zobowiązał organy nadzoru budowlanego do uprzedniego zbadania czy budowa realizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem w przypadku ustalenia że dany obiekt narusza te przepisy podejmowanie dalszych czynności w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne.

Biorąc powyższe pod uwagę organ ustalił, że działka nr 1 objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. (Dz.Urz. Województwa Śląskiego z [...] r., nr [...], poz. [...]) i położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolem TR- tereny rolnicze oraz częściowo na terenach o symbolu TKDX- tereny publicznych ciągów pieszo- jezdnych. Z kolei budynek usytuowany jest w całości na terenach o symbolu TR. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 14 planu na terenach rolniczych zabrania się budowy "wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów stanowiących elementy infrastruktury sieciowej". Zatem, biorąc pod uwagę, że przedmiotowy obiekt wypełnia dyspozycję budynku, tym samym jego budowa pozostaje w sprzeczności z przepisami miejscowymi, organ pierwszej instancji wydał nakaz rozbiórki.

W skierowanym do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący przyznali, że budowa budynku została rozpoczęta przed uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak organ pierwszej instancji nie dokonał analizy statusu inwestora, który posiada status rolnika. Skarżący oświadczyli, że przedmiotowy obiekt oraz inne obiekty, które są i mają być na kolejnych etapach realizowane na działce nr 1 przy ulicy [...] w R. mają stanowić kompleks gospodarstwa rolnego.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), decyzją z dnia [...] r. nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz przepisy ustawy Prawa budowlane, mające zastosowanie w sprawie. Zaznaczył, że uwzględniając art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz fakt wszczęcia postępowania 7 lipca 2020 r. w niniejszym postępowaniu stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Organ drugiej instancji wskazał, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej w pierwszej kolejności należy podjąć próbę jej legalizacji, a dopiero brak możliwości legalizacji będzie skutkować nakazem rozbiórki. Wyjaśnił, że legalizacja obiektu przebiega dwustopniowo. W pierwszym etapie o dopuszczalności zalegalizowania samowoli budowlanej rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który uznając, że doszło do budowy bez właściwego pozwolenia, bada czy dany obiekt budowlany jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także czy nie narusza przepisów w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Obie te przesłanki muszą zaistnieć łącznie.

Organ podniósł, że z ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzonej kontroli jednoznacznie wynika, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym. Podzielił przy tym twierdzenie inwestorów, że realizacja instalacji fotowoltaicznej obejmującej swoim zakresem wykonanie konstrukcji wsporczej i montaż paneli słonecznych o łącznej mocy 4,5kW zwolniona była z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wymagała uprzedniego zgłoszenia. Jednak wykonanie robót polegających na wypełnieniu przestrzeni otwartej tej konstrukcji wsporczej, wskutek czego powstał obiekt o konstrukcji mieszanej stalowo- drewnianej wypełniający dyspozycję art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, wymagało uzyskania stosownego pozwolenia.

Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, że bez względu na to czy organ pierwszej instancji przyjąłby, że w sprawie mamy do czynienia z parterowym budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną i uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, czy wolno stojącym budynkiem gospodarczym, powierzchnia zabudowy obiektu wynosi ok. 45m2, co oznacza, że inwestorzy zobowiązani byli przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskać pozwolenie na budowę. Stwierdzając zaś przeprowadzenie robót budowlanych bez decyzji o pozwoleniu na budowę organ pierwszej instancji, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowo zastosował przepisy prawa budowlanego uznając konieczność zbadania możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Prawidłowo więc w pierwszej kolejności sprawdził zgodność spornego budynku z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Z planu tego wynika zaś, że na obszarze oznaczonym symbolem TR- tereny rolnicze, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt, zabrania się budowy "wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów stanowiących elementy infrastruktury sieciowej".

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał również za chybiony zarzut dotyczący niedokonania analizy statusu inwestora, który posiadając stosowny areał rolny oraz prowadząc gospodarstwo rolne posiada status rolnika. Wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, organ przeprowadzając analizę dopuszczalności postępowania naprawczego bada jedynie czy budowa jest zgodna z regulacjami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego praz innymi przepisami w zakresie warunków technicznych. Stwierdzenie przez organ negatywnej przesłanki w postaci naruszenia przez budowę obiektu przepisów uchwalonego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia przeprowadzenie postępowania naprawczego i prowadzi do konieczności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, bez względu na status inwestora.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 48 ust. 2 oraz art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), poprzez jego niezastosowanie polegające na niewydaniu przez organ administracji postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu procedury naprawczej pozwalającej na legalizacji budowy,

- § 2 ust. 5 pkt 17 oraz § 23 ust. 1 pkt 2 lit.c uchwały Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., poprzez ich niezastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu za wyłączną podstawę rozstrzygnięcia co do zgodności budowy obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego § 5 ust. 1 pkt 15 oraz § 5 ust. 2 pkt 14 tej uchwały,

oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.

-art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 ust. 3 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez rozpatrzenie i dokonanie przez organy administracji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z wymienionych przepisów, przejawiającej się poprzez błędne określenie charakteru obiektu budowlanego jako budynku, pominięcie okoliczności przemawiających za tymczasowym charakterem obiektu oraz legitymowania się przez skarżącego statusem rolnika i prowadzenia na wskazanej działce gospodarstwa rolnego, a także niekompletność decyzji co do jej rozstrzygnięcia, poprzez nieprecyzyjne określenie przedmiotu podlegającemu rozbiórce.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż w ich ocenie organy błędnie przyjęły, że wzniesiona na działce konstrukcja spełnia definicję budynku w myśl art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem obiekt budowlany wzniesiony na działce nie jest trwale związany z gruntem, ani nie został posadowiony na fundamentach, a tym samym nie można mu przypisać statusu budynku. Pełnomocnik stwierdził, że nawet gdyby uznać stanowisko organu za prawidłowe, to nie zostały podjęte żadne z dalszych prób definitywnego ustalenia charakteru obiektu, m. in. poprzez poddanie ocenie tymczasowego charakteru budowli. Pełnomocnik wskazał, że o tymczasowym charakterze obiektu świadczy zarówno sposób jego konstrukcji czyli obudowanie wcześniej wzniesionej stalowej konstrukcji instalacji fotowoltaicznej jak i powody, dla których skarżący zdecydowali się na jego wzniesienie, tj. możliwość efektywnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, bowiem skarżący pozostaje rolnikiem od roku [...] i w sposób ciągły prowadzi uprawy [...] na przedmiotowym gruncie. Dodatkowo podnieśli, że działka na której prowadzona jest uprawa znajduje się w odległości 13 km od miejsca aktualnego zamieszkania skarżącego, co oznacza, iż skarżący potrzebuje obiektu pozwalającego na przechowanie sprzętu rolniczego. W związku z powyższym skarżący zdecydowali się na wzniesienie tymczasowego obiektu gospodarczego i korzystanie z niego do czasu ukończenia konstrukcji budynku mieszkalno- gospodarczego w zabudowie zagrodowej, który przejąłby opisane wcześniej funkcje, kiedy drewniana obudowa stelażu instalacji fotowoltaicznej miałaby zostać rozebrana.

Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że § 23 ust. 1 pkt 2 lit.c planu miejscowego na terenach oznaczonych symbolami R, ZL, ZŁ, ZR i WS ustala szczególne warunki i zasady ich zagospodarowania, wśród których znajduje się możliwość lokalizacji tymczasowych obiektów i urządzeń związanych z gospodarką rolną i leśną. Podkreślił, że organy w żaden sposób nie odniosły się do tej regulacji.

Na koniec pełnomocnik wskazał, że decyzje organu pierwszej jak i drugiej instancji są niekompletne co do rozstrzygnięcia, ponieważ ograniczają się do sformułowania nakazu "rozbiórki budynku gospodarczego o powierzchni ok. 45m2, usytuowanego na działce nr 1 przy ulicy [...] w R.", nie określając w sposób precyzyjny czy nakaz rozbiórki odnosi się wyłącznie do drewnianej obudowy stalowej konstrukcji fotowoltaicznej czy też do całości konstrukcji.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.

Orzekające w sprawie organy przyjęły prawidłowo, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Prawidłowo też oceniły, iż w sprawie nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 w myśl którego budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m² (...) pozwolenia na budowę nie wymaga, gdyż powierzchnia powstałego w wyniku obudowania stalowej konstrukcji doprowadziła do powstania obiektu o powierzchni większej- tj. 45,15m². Zasadnie też organy uznały, iż realizacja instalacji fotowoltaicznej obejmującej swoim zakresem wykonanie konstrukcji wsporczej i montaż paneli słonecznych o łącznej mocy 4,5kW zwolniona była z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Nie można jednak przyjąć argumentacji skarżących, iż w wyniku obudowy tej konstrukcji fotowoltaicznej powstał obiekt tymczasowy, który zwolniony był uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia.

Ustalenia organów obu instancji jednoznacznie potwierdziły, iż na działce nr 1 w wyniku działań skarżących powstał budynek gospodarczy o wymiarach ok. 9,75m x 4,61m i wysokości w szczycie ok. 4,80m, wykonany w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, krokwiowym, krytym od strony północnej blachodachówką powlekaną warstwą bitumiczną, a od strony południowej płytami poliwęglanowymi. Budynek ten posiada posadzkę z kostki betonowej. Wydzielono w nim pomieszczenia m.in. na parterze - pomieszczenie wc, na poddaszu - "akumulatornia". Wykonano też w ścianie szczytowej budynku dwie bramy wjazdowe segmentowe o wymiarach 2,75m x 2,17m każda. Wyposażono obiekt w instalację elektryczną.

Wykonany obiekt spełniał warunki z art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwalające uznać go budynek. Jest to bowiem obiekt trwale zwiany z gruntem, wydzielony za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Nie spełnia natomiast przesłanek wskazanych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego by uznać go za obiekt tymczasowy. Nie jest to bowiem organ do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Nie mieści się też w przykładowym wyliczeniu podanym w tym przepisie. Dodać w tym miejscu na należy, że trwałe związanie z gruntem nie oznacza nierozerwalnego połączenia z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1702/08, z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 98/09, czy z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 427/13).

W ocenie Sądu zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, iż kontrolowany obiekt wypełnia dyspozycję budynku, co powoduje, że wobec braku wymaganego pozwolenia na budowę prawidłowo organy przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazać jednak w tym miejscu należy, procedura legalizacyjna przeprowadzona została według przepisów w starym brzmieniu. Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zmieniona została m.in. treść art. 48, dodany został art. 48a oraz art. 48b. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy zmieniającej - ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, które nastąpiło w dniu 18 marca 2020 r., a zatem zmienione przepisy weszły w życie w dniu 19 września 2020 r.

Wobec treści art. 25 ustawy zmieniającej, w myśl której do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. to wobec wszczęcia niniejszego postępowania pismem z dnia 7 lipca 2020 r. i jego niezakończeniu do dnia wejścia w życie przepisów w nowym brzmieniu, stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie wobec skarżących procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r.

Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 48 Prawa budowlanego polegający na niewydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu procedury naprawczej pozwalającej na legalizację budowy.

Przepis art. 48 w brzmieniu przed zmianą stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przy czym jeżeli powyższa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia określonych dokumentów - tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy.

Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika więc, że nakaz rozbiórki obiektu budowalnego nie jest orzekany bezwzględnie. Stwierdzenie samowoli budowlanej, jak w niniejszym przypadku, nie implikuje wprost nałożenia na stronę obowiązku rozbiórki danego obiektu. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru ma bowiem obowiązek zbadania możliwości legalizacji danego obiektu budowlanego. W tym celu w pierwszej kolejności winien ustalić czy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w kierunku legalizacji przedmiotowego obiektu. W pierwszej kolejności dokonał oceny stwierdzonego stanu faktycznego w świetle obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. Według jego postanowień działka nr 1, na której wzniesiony został przedmiotowy budynek gospodarczy położona jest w obszarze oznaczonym symbolem TR - tereny rolnicze oraz częściowo symbolem TKDX - tereny publicznych ciągów pieszo- jezdnych, przy czym sam obiekt położny jest w na terenie rolnym - TR.

Zgodnie z treścią planu według § 13 ust. 1 pkt 3 dla terenów oznaczonych symbolem R - terenów rolnych ustala się zakaz realizacji zabudowy. Wyjątki przewiduje § 5 ust. 1 pkt 15 wskazujący -przeznaczenie i użytkowanie dopuszczalne dla tego terenu, tzn.

- drogi gospodarcze i ścieżki rowerowe,

- sieci i urządzenia infrastruktury technicznej oraz

- zadrzewienia śródpolne.

Z kolei - jako zabronione przeznaczenie i użytkowanie - w § 5 ust. 2 pkt 14 planu - wskazano:

- wszelkiego rodzaju obiekty budowlane, za wyjątkiem obiektów stanowiących element infrastruktury sieciowej,

- zalesienia,

- drogi o trwalej nawierzchnia, place utwardzone, parkingi,

-eksploatacją surowców,

- podnoszenie i obniżanie poziomu gruntów o charakterze trwałym.

Mając na uwadze powyższe postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie możliwości zagospodarowania przedmiotowego terenu - działki nr 1 organy zasadnie uznały, że obowiązujący plan nie dopuszcza sytuowania na tym terenie obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy za obiekt budowlany uznaje się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, z kolei z myśl pkt 2 tego przepisu budynek to taki obiekt, który jest trwale zwiany z gruntem, wydzielony za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W ocenie Sądu zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, iż kontrolowany obiekt wypełnia powyższą dyspozycję budynku, co powoduje sprzeczność tej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do wskazywanego w skardze przepisu planu § 23 ust. 2 lit.c – w myśl którego na terenach, m.in. R, dopuszczono możliwość lokalizacji tymczasowych obiektów i urządzeń związanych z gospodarką rolną i leśną, stanowiąc tym samym szczególne warunki i zasady ich zagospodarowania, to w tym przypadku nie może być ona wzięty pod uwagę. Stanowi on o możliwości lokowania na terenie m.in. działki nr 2 - obiektów tymczasowych. Jak wskazano jednak powyżej przedmiotowe obiekt nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego warunkujących uznanie go za obiekt tymczasowy. Nie służy też, jak twierdzą skarżący, do celów prowadzonej dzielności rolniczej, o czym mogą świadczyć przechowywane w nim przedmioty.

Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny. W ramach postępowania w trybie tego przepisu organ ma obowiązek zbadać, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wówczas nie ma potrzeby prowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego. W niniejszym przypadku jak wskazano powyżej stwierdzona przez organ pierwszej instancji zabudowa na działce nr 1 jest sprzeczna z postanowieniem planu. Świadomość zakazu jakiejkolwiek zabudowy na tym terenie musiał mieć także sam skarżący występując pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. do Urzędu Miasta w R. o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskując o przeznaczenie tego terenu pod zabudowę siedliskową wraz z działalnością rolniczą musiał zdawać sobie sprawę z faktu, iż bez wnioskowanej zmiany taka zabudowa na tym terenie jest niedopuszczalna.

Wobec zatem ustalenia, że nie jest możliwa legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej, gdyż lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, prowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego m.in. poprzez wydanie postanowienia, o którym mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego w celu nałożenia na inwestora określonych obowiązków – w tym dostarczenia niezbędnych dokumentów - tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy było zbędne.

Nie można przyjąć za zasadną argumentacji strony skarżącej, iż przedmiotowy obiekt stanowi zabudowę zagrodową, czego organy orzekające w sprawie nie uwzględniły, pomijając także fakt prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i posiadanie przez niego statusu rolnika. Stwierdzone okoliczności sprawy, jakkolwiek mogą utrudniać skarżącemu prowadzenie działalności rolniczej, to jednak wobec oczywistych zapisów obowiązującego planu miejscowego uniemożliwiają wznoszenie na tym terenie wszelkiej zabudowy. Inaczej mówiąc, bez wcześniejszej zmiany obecnie obowiązującego planu miejscowego, planowana przez skarżącego zabudowa na działce rolnej nr 1 nie będzie możliwa. Nie może bowiem być najmniejszych wątpliwości, że projektowana zabudowa nie mieści się w przeznaczeniu dopuszczonym dla tego terenu określonym w § 5 ust. 1 pkt 15. Wbrew stanowisku skarżącego obowiązujący plan w sposób wyraźny stanowi zakaz zabudowy tego terenu, określając w § 5 ust. 2 pkt 14 zabronione przeznaczanie i użytkowanie tego terenu.

W zakresie zarzutów skarżącego skierowanych w stosunku do postanowień wymienionego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd w tym postępowaniu nie mógł ich uwzględnić. Jest to bowiem odrębna sprawa, wymagająca odrębnego postępowania.

Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, stwierdziły, że postępowanie legalizacyjne nie mogło być wdrożone, wobec braku zgodności przedmiotowego budynku mieszkalnego z obowiązującymi dla miejsca jego lokalizacji przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brak było podstaw do dalszego badania - tzn. czy obiekt nie narusza przepisów techniczno- budowlanych.

Należy w pełni podzielić twierdzenia organów, iż przesłanki umożliwiające wdrożenie trybu legalizacyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione.

Skoro w rozpatrywanym przypadku lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce byłaby sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie było podstaw do wszczynania procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. powiatowy organ nadzoru zobowiązany był orzec nakaz rozbiórki. Zasadnie organ drugiej instancji utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Należy przy tym stwierdzić, że wbrew sugestii skarżących sentencja zaskarżonej decyzji jest jasna i nie może stwarzać wątpliwości co do jej wykonania. Sformułowanie nakazu "rozbiórki budynku gospodarczego o powierzchni ok. 45m2, usytuowanego na działce nr 1 przy ulicy [...] w R.", wyraźnie odnosi się do wykonanej drewnianej obudowy stalowej konstrukcji fotowoltaicznej, która na tym terenie mogła powstać zgodnie z przepisami prawa i do legalności której, organ nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń.

Wskazać należy, że Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.