Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 782/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75
journal: Dz.U. 2017 poz 2176
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
article: art. 61a § 1 , art. 28,  art. 157 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w W. Okręg [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości w prawo własności oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 782/20

Uzasadnienie

Postanowieniem z [...] r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126, art. 127 § 3 oraz art. 61a § 1 w zw. z art. 28 i art. 157 § 2 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. (znak [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. (znak [...]) w zakresie przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 424/4 w prawo własności na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z 22 lipca 2020 r. Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców (dalej: Polski Związek Działkowców) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. (znak [...]) w zakresie przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 424/4 w prawo własności na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z [...] r. (znak [...]) odmówiło wszczęcia postępowania.

Polski Związek Działkowców pismem z 25 sierpnia 2020 r. zwrócił się do. Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku podniósł, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Niewątpliwie zaś - w ocenie odwołującego - skutki stwierdzenia nieważności decyzji przekształceniowej dotyczyć będą skarżącego, który w takiej sytuacji mógłby uzyskać tytuł prawny do nieruchomości. Interesu prawnego Polski Związek Działkowców dopatrywał się w treści art. 75 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2176 z późn. zm.) [dalej: ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych], który pozwala uzyskać tytuł prawny Polskiemu Związkowi Działkowców do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji istnienia ogrodu na danej nieruchomości i niemożności wykazania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po przeanalizowaniu całokształtu okoliczności sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] r. (znak [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Kolegium szeroko opisało stan faktyczny sprawy, z precyzyjnym wyszczególnieniem i opisaniem kolejnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Na bazie tych dokumentów ustaliło, że w dacie złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. była: 1) użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. B w Ł., dla której założona jest KW o nr [...], na którą to nieruchomość składają się działki ewidencyjne o numerach: 424/4, 426/1, 426/2, 426/3 o powierzchni łącznej 0,5413 ha; 2) właścicielem budynku mieszkalnego posadowionego na terenie wskazanej wyżej nieruchomości (a dokładniej na działce ewidencyjnej nr 426/2).

Zatem Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. miała interes prawny w wystąpieniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Równocześnie, zdaniem Kolegium, prawidłowo ustalono, że Polski Związek Działkowców nigdy nie był użytkownikiem wieczystym działki ewidencyjnej nr 424/4.

Dalej Kolegium podniosło, że Polski Związek Działkowców składając wniosek z 22 lipca 2020 r. upatrywał swego prawa do rzeczonej działki ewidencyjnej w tym, że decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z [...] stycznia 1990 r. o likwidacji bez odszkodowania części czasowego Pracowniczego Ogrodu Działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr 424, nie została wydana: "w terminie przewidzianym w art. 11 ust. 2 i 3 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania".

W tym zakresie Kolegium stwierdziło, że w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z [...] grudnia 1989 r. wskazano, że "na założenie wymienionego ogrodu nie została ustalona lokalizacja w rozumieniu przepisów o planowaniu przestrzennym". Z tego względu nie można było do decyzji o likwidacji czasowego ogrodu działkowego zastosować terminu wskazanego w art. 11 ust. 2 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Co więcej - choć Polski Związek Działkowców powołuje się na postanowienia umowy dzierżawy, którą zawarł z Zakładami Górniczymi, to jednak zdaje się zupełnie pomijać, że działka nr ewid. 424/4 została wydzierżawiona jedynie na 5 lat, zatem umowa ta - w przypadku niezawarcia nowej umowy - winna wygasnąć w 1988 r. (w treści umowy wskazano nawet, że w 1987 r., ponieważ z treści Pisma Naczelnika Miasta Ł. z 4 października 1982 r. wynikało, że zgoda na urządzenie czasowych ogródków działkowych została wyrażona do końca 1987 r.).

Trafnie również – zdaniem Kolegium - dostrzeżono, że gdyby dzierżawa nie wygasła w 1987 ani w 1988 r. to wygasłaby z dniem wygaśnięcia prawa [...] Zakładu Górniczego do użytkowania powyższego terenu, co z kolei nastąpiło w związku z wydaniem decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z [...] grudnia 1989 r., którym orzeczono o wygaśnięciu prawa zarządu przez [...] Zakłady Górnicze w Ł. częścią terenu Skarbu Państwa położonego w Ł. przy ul. B oznaczonej nr 424. Stroną postępowania dotyczącego wygaśnięcia zarządu był m.in. Pracowniczy Ogród Działkowy, któremu 28 grudnia 1989 r. doręczono decyzję. Strony nie wniosły odwołania. Decyzja uprawomocniła się 16 stycznia 1990 r.

Polski Związek Działkowców miał zatem pełną świadomość faktu, że [...] Zakłady Górnicze nie są już uprawnione do zarządu rzeczoną nieruchomością i że umowa dzierżawy wygasła. Ponadto w obrocie prawnym pozostawała i nadal pozostaje decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z dnia [...] stycznia 1990 r. o likwidacji bez odszkodowania części czasowego Pracowniczego Ogrodu Działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr 424, utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w P. z [...] marca 1990 r. (znak [...]).

Z powyższych względów – jak skonstatowało Kolegium - uznać należało, że Polski Związek Działkowców od momentu wygaśnięcia umowy dzierżawy nie miał prawa do dysponowania działką o nr ewid. 424/4. Tym bardziej takiego prawa nie posiadał w 2007 r., gdy została wydana decyzja przekształceniowa, ani też w 2020 r. - w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Zdaniem Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, by Polski Związek Działkowców dysponował innym prawem do rzeczonej działki ewidencyjnej. Jedyny tytuł do dysponowania wskazaną działką, który potwierdzają zgromadzone w sprawie dokumenty, to umowa dzierżawy, która wygasła a sam ogród został zlikwidowany na podstawie decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Termin dzierżawy był zaś zgodny z okresem, na jaki wydano zgodę na urządzenie czasowych ogródków działkowych.

Tym samym Kolegium nie dostrzegło nieprawidłowości w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Odnosząc się zaś do twierdzeń Polskiego Związku Działkowców zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazało, że odwołujący upatruje swojego interesu prawnego we wszczęciu postępowania w przepisach art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W tym względzie organ podniósł, że nie można pominąć faktu, że stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy mogło nabyć prawo użytkowania - w rozumieniu kodeksu cywilnego - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy w przypadku zaniechania wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Zdaniem Kolegium zastosowanie rzeczonych przepisów w niniejszym przypadku nie jest możliwe, ponieważ likwidacja tymczasowego ogrodu działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr 424 nastąpiła na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z [...] stycznia 1990 r., która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w P. z [...] marca 1990 r.

Skoro bowiem – jak wskazało Kolegium - ogród działkowy został zlikwidowany w 1990 r. to nie było, nie jest i nie będzie możliwe zastosowanie do takiej sytuacji przepisów art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Polski Związek Działkowców nigdy nie był użytkownikiem wieczystym rzeczonej działki i jako taki nigdy nie miał możliwości bycia stroną postępowania przekształceniowego.

Odnosząc się z kolei do twierdzenia Polskiego Związku Działkowców, że "mamy do czynienia z odrębną nieruchomością zagospodarowaną w sposób odmienny od pozostałych działek geodezyjnych wpisanych do księgi wieczystej nr [...]. Wobec czego działkę nr 424/4 należy wyodrębnić z w/w księgi wieczystej. (...). (...) działka nr 424/4 od 1982r. zagospodarowana jest poprzez utworzenie na niej ogrodu działkowego, który istniał również w dniu wydawania decyzji przekształceniowej. Zatem nie została zabudowana budynkiem mieszkalnym ani zabudową garażową. Wobec czego nie było przesłanki do przekształcenia użytkowania wieczystego działki nr 424/4 w prawo własności".

W tym zakresie, Kolegium stwierdziło, że niniejsze postępowanie nie może służyć "wyodrębnieniu" działki ewidencyjnej z księgi wieczystej. Ponadto z żadnego przepisu prawa nie wynika by działki ewidencyjne składające się na jedną nieruchomość i ujawnione w jednej księdze wieczystej musiały mieć takie samo przeznaczenie czy być zagospodarowane w taki sam sposób.

Z powyższych względów Kolegium uznało, że nie ma podstaw do uchylenia swojego wcześniejszego postanowienia z [...] r. (znak [...]).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Polski Związek Działkowców zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 5, 6 i 7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że Polski Związek Działkowców nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta Ł. z [...] r. (znak [...]) w zakresie przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 424/4 w prawo własności na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł.

Wobec powyższego skarżący Polski Związek Działkowców wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z regulacją art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.].

W przypadku stwierdzenia braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. (znak [...]) w zakresie przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 424/4 w prawo własności na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł.

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 157 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że do postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stosuje się ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczącego wszczęcia postępowania, w tym przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostaje wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak bowiem wyjaśnia się w doktrynie, odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje obecnie na podstawie art. 61a k.p.a. w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego 2014, LEX/el; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011/4/15). Postanowienie to jest wydawane, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Wobec tego złożenie wniosku, w tym o stwierdzenie nieważności, obliguje organ orzekający do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Konsekwentnie, w przypadku, gdy organ dostrzeże brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot, niemający w postępowaniu statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a., jest on zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (por. m.in. wyroki WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2014 r., II SA/Po 369/14; WSA w Warszawie: z 1 marca 2016 r., VII SA/Wa 1190/15 i z 20 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1630/13; WSA w Ł. z 26 października 2012 r., II SA/Łd 844/12).

W świetle powyższego, jak zasadnie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy strona skarżąca mogła skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] . r. (znak [...]) w zakresie przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 424/4 w prawo własności na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł., miało wyjaśnienie, czy Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Okręgowy Zarząd [...] w Ł. (dalej: Polski Związek Działkowców) legitymuje się interesem prawnym do bycia stroną postępowania. Zauważyć bowiem należy, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności oraz każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa, niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych dominujące jest stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (por. wyroki: NSA z 17 maja 2016 r., II OSK 2148/14; WSA w Warszawie z 25 maja 2016 r., VII SA/Wa 1622/15 i w Olsztynie z 7 marca 2017 r., II SA/Ol 77/17).

Dostrzec przy tym w sprawie należy utrwalony w judykaturze pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92 i z 15 września 2000 r., IV SA 2328/99). Jest to konsekwencja rozpoznania przez organ nadzoru w toku nowego postępowania - dla którego podstawę prawną stanowi przepis art. 156 i nast. k.p.a. - nowej sprawy w stosunku do sprawy załatwionej kwestionowaną decyzją. Wynika z tego w sposób oczywisty konieczność ustalenia przez organ prowadzący postępowanie nieważnościowe prawidłowego kręgu stron postępowania.

Dalej wskazać należy, iż skarżący Polski Związek Działkowców w treści skargi podniósł właśnie zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 5 i ust. 6 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2176 ze zm.) [dalej: ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych], polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że Polski Związek Działkowców nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności wskazanej powyżej decyzji Burmistrza Ł. z [...] . r.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie Kolegium jest prawidłowe, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy zawarte w jego uzasadnieniu. Błędnie bowiem skarżący upatruje w niniejszej sprawie swojego interesu prawnego w treści art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Otóż według art. 75 ust. 1 powoływanej ustawy w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego. W przypadku zaniechania wydania decyzji o likwidacji z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu Kodeksu cywilnego - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy (art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych). Stwierdzenie nabycia tego prawa następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej, co wynika z kolei z art. 75 ust. 7 ww. ustawy.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy bezsporne jest, że na nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania (działka nr 424/4) w dacie wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych funkcjonował rodzinny ogród działkowy prowadzony przez stronę skarżącą, która jednak nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Nie jest kwestionowane również to, że pismem 4 października 1982 r. Naczelnik Miasta Ł. zawiadomił, że wyraża zgodę na urządzenie czasowych ogródków działkowych na terenach działek o nr ewid. 400 i 424 na okres 5 lat, tj. do końca 1987 r. Na mocy umowy dzierżawy nieruchomości położonej w Ł. i składającej się z działek ewid. Nr 424,401/1 i 400/2 zawartej [...] marca 1983 r. [...] Zakłady Górnicze w Ł. wydzierżawiły Zarządowi Polskiego Związku Działkowców w P. wskazane nieruchomości. Przy czym z § 6 rzeczonej umowy wynikało, że "Z dniem 1987 rok umowa niniejsza wygasa, lub nastąpi jej przedłużenie na nowych warunkach". Powyższe, jak próbuje to domniemywać strona skarżąca, mogłoby wskazywać, że zostały spełnione przesłanki z art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Dostrzec jednak trzeba, że nabycie przez stronę skarżącą z mocy prawa użytkowania spornej nieruchomości nie byłoby możliwe z uwagi na uprzednią likwidację tymczasowego ogrodu działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr ewid. 424. Fakt ten wynika wprost z decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z [...] stycznia 1990 r. (znak [...], która została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w P. z [...] marca 1990 r. (znak [...]). Decyzją tą Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. orzekł o likwidacji bez odszkodowania części czasowego Pracowniczego Ogrodu Działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr 424.

Zaznaczyć należy, że poprawność tych ustaleń poczynionych w sprawie nie budzi zastrzeżeń, a z materiału dowodowego nie wynika, aby wskazywana ww. decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. została w jakikolwiek sposób wyeliminowana z obrotu prawnego. Decyzja ta stała się ostateczna. Organ ustalił, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 grudnia 1993 r. (I SA 307/93) nie uwzględnił w tym przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę decyzję i skargę odrzucił. Rozpoznając niniejszą sprawę Kolegium prawidłowo zatem wywiodło, że skoro ogród działkowy został zlikwidowany już w 1990 r. to nie jest możliwe zastosowanie do takiej sytuacji przepisów art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Innymi słowy, nie jest możliwa po raz drugi likwidacja tego ogrodu działkowego.

Zgodzić się także należy z twierdzeniami Kolegium, że nawet jeżeli działka o nr ewid. 424/4 była w przeszłości zabudowana budynkami w postaci altan działkowych stanowiących własność działkowców oraz infrastrukturą ogrodową stanowiąca własność Polskiego Związku Działkowców, to nie zmienia to faktu, że Polski Związek Działkowców nigdy nie był użytkownikiem wieczystym rzeczonej działki i jako taki nigdy nie miał możliwości bycia stroną postępowania przekształceniowego. Odróżnić bowiem należy samowolne zajmowanie gruntu, pomimo wydania decyzji likwidacyjnej, od sytuacji w której podmiot zarządzający rodzinnymi ogrodami działkowymi funkcjonowałby na nieruchomości na podstawie niejasnych regulacji bądź też nie mógł wykazać dokumentów potwierdzających prawo do gruntu, pomimo legalnego na nim funkcjonowania. To, że ogród faktycznie (fizycznie) nie został zlikwidowany nie oznacza, iż na moment wydawania decyzji przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł., czy w dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji można byłoby mówić o nieuregulowanym stanie prawnym.

Raz jeszcze podkreślić bowiem należy, ze w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w P. z [...] marca 1990 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta i Gminy w Ł. orzekającą o likwidacji bez odszkodowania części czasowego Pracowniczego Ogrodu Działkowego użytkowanego przez Polski Związek Działkowców położonego w Ł. przy ul. B na działce nr 424. Podnoszone zaś przez stronę skarżącą okoliczności, że po wydaniu ww. decyzji ogród działkowy działał nie mogą w ocenie Sądu świadczyć o nieuregulowanym stanie prawnym rodzinnego ogrodu działkowego. Samowolne zajmowanie gruntu, pomimo wydania decyzji likwidacyjnej, należy bowiem odróżnić od sytuacji w której pracowniczy ogród działkowy funkcjonowałby na nieruchomości na podstawie niejasnych regulacji bądź też nie mógł wykazać dokumentów potwierdzających prawo do gruntu, pomimo legalnego na nim funkcjonowania. Oznacza to, że z formalnego punktu widzenia przedmiotowy grunt nie przekształcił się z pracowniczego ogrodu działkowego w rodzinny ogród działkowy, a w konsekwencji nie został objęty regulacjami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Nie można także zgodzić się z argumentacją, że ogród działkowy, który funkcjonuje nieprzerwanie mimo decyzji likwidacyjnej, winien być uznany za rodziny ogród działkowy o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Przepis ten bowiem odnosi się wyłącznie do rodzinnych ogrodów działkowych, zlokalizowanych na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ów rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego. Powyższa regulacja zakłada zatem istnienie rodzinnego ogrodu działkowego zlokalizowanego na określonym gruncie, natomiast okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wskazują, iż grunt objęty żądaniem stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nie jest zajmowany przez rodzinny ogród działkowy w rozumieniu przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a w konsekwencji nie można mówić o zlokalizowaniu rodzinnego ogrodu działkowego na tym gruncie.

Dokonując wykładni powyższego przepisu należy jednak przede wszystkim mieć na uwadze, iż został on przewidziany jako dodatkowy tryb likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych. Nie może zatem przepis ów znaleźć zastosowania do podmiotów, które nie są formalnie, na gruncie przepisów prawa rodzinnymi ogrodami działkowymi i jako takie nie są zlokalizowane na określonym gruncie.

Ponadto trafna jest konkluzja, iż likwidacja czasowego ogrodu działkowego i orzeczone odebranie ww. gruntu jasno wskazuje, iż ogród ów tytułu do zajmowanej nieruchomości został pozbawiony ostatecznym aktem stosowania prawa. Nie pozwala to uznać, iż w tej sytuacji mamy do czynienia z brakiem możliwości wykazania tytułu prawnego do nieruchomości w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Tym samym zupełnie nieadekwatnie do okoliczności niniejszej sprawy postawiony został zarzut naruszenia art. 75 ust. 6 i 7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Skoro podmiot zajmujący przedmiotową nieruchomość nie jest rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu stosowanych przepisów, to tym samym nie było podstawy do wydania decyzji o jego likwidacji w trybie art. 75 ust. 1 powoływanej ustawy.

Reasumując, jak też trafnie wskazało Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, by Polski Związek Działkowców dysponował innym prawem do rzeczonej nieruchomości. Jedyny tytuł do dysponowania sporną działką, który potwierdzają zgromadzone w sprawie dokumenty, to umowa dzierżawy, która wygasła a sam ogród został zlikwidowany na podstawie decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Termin dzierżawy był zaś zgodny z okresem, na jaki wydano zgodę na urządzenie czasowych ogródków działkowych.

Odnosząc się końcowo do argumentacji skargi, odnoszącej się do kwestii nie wybudowania na spornej nieruchomości dwóch budynków mieszkalnych mimo, iż decyzja lokalizacyjna przewidywała posadowienia właśnie dwóch budynków, zdaniem sądu, zgodzić się należy z twierdzeniami Kolegium, że przepisów prawa nie wynika, by na każdej z działek wchodzących w skład przekształcanej nieruchomości musiał być posadowiony budynek by możliwe było przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wystarczającym jest by na terenie nieruchomości był posadowiony budynek mieszkalny. Na terenie nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta o nr [...] w 2007 r. był zaś posadowiony budynek mieszkalny.

Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, postawione zarzuty nie mogły znaleźć poparcia, z tych też względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

dc