Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 792/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: par. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Op 254/15 w sprawie ze skargi E. K. i M. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Op 254/15 oddalił skargę E. K. i M. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2014 r. S. C., właściciel działki nr [...], wystąpił do Starosty Opolskiego o podjęcie działań w sprawie wzajemnego przenumerowania działek nr [...] i [...], podając, że na mapie ewidencyjnej przedmiotowe działki są błędnie oznaczone, niezgodnie z dokumentami źródłowymi, które znajdują się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące zmiany danych ewidencyjnych działek nr [...] i [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina Chrząstowice. O prowadzonym postępowaniu zawiadomiono współwłaścicieli działki nr [...] A. i S. C. oraz współwłaścicieli działki nr [...] E. i M. K., aktualnych właścicieli.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające Starosta Opolski, na podstawie posiadanych dokumentów archiwalnych, ustalił, że w wyniku podziału działki oznaczonej numerem [...] powstały działki nr [...] i [...]. W ramach tej pracy sporządzona została odpowiednia dokumentacja, która w swojej treści zawiera informację o ówczesnych nowonabywcach wydzielonych działek. Stwierdzono, że działka oznaczona numerem [...] od 1943 r. była własnością W. C. natomiast działka oznaczona numerem [...] w 1943 r. nabyta została przez J. i K. S., co zgodne jest z zapisem w matrykułach.

W ramach prowadzonego postępowania Starosta Opolski przesłuchał świadków E. C., U. R., R. P., W. M. i S. M. oraz przeprowadził oględziny nieruchomości w dniu 21 listopada 2014 r. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że od 1943 r. działka oznaczona ówczesnym nr [...] była użytkowana przez W. C. i tę działkę do chwili obecnej użytkują jej następcy prawni. Użytkownikami zaś działki nr [...] nabytej w 1943 r. przez J. i K. S., od 1975 r. byli H. i W. M., a w 2011 r. nabyli ją E. i M. K. Opierając się o dokumenty geodezyjne znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Opolu stwierdzono, że błąd powstał w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działek w roku 1946. Wówczas działka nr [...], będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...], natomiast działka nr [...], będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...]. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr [...] przypisano nr [...] natomiast działce nr [...] przypisano nr [...], co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego.

Starosta Opolski zwrócił się także do Sądu Rejonowego w Opolu z wnioskiem o wydanie kopii wypisów i wyrysów, znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, dla działek nr [...] z akt KW [...] i dla działki nr [...] z akt KW [...] i nr [...] z akt KW [...].

Starosta Opolski decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] orzekł o zaktualizowaniu operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych nr [...] i nr [...], arkusz mapy 1 obręb [...], gmina Chrząstowice w następujący sposób:

- w części kartograficznej – zaktualizować poprawne oznaczenie działek na mapie ewidencji gruntów i budynków nas podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – szkicu katastralnego z 1943 r. oraz zapisu w matrykule nr [...] i [...] następująco:

a) dotychczasowy nr działki [...] zmienić na nr działki [...],

b) dotychczasowy nr działki [...] zmienić na nr działki [...];

- w części opisowej – w rejestrze gruntów i budynków dla działek:

- nr [...] o powierzchni [...]ha w miejsce użytku pastwiska trwałe klasy IV (PsIV) wpisać użytek rolny klasy V (RV);

- nr [...] o powierzchni [...]ha w miejsce użytku grunty orne klasy V (RV) wpisać użytek pastwiska trwałe klasy IV (PsIV).

W punkcie 2 stwierdzono, że decyzja wraz z mapą ewidencji gruntów i budynków skali 1:1000 stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w operacie.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg i zakres prowadzonego postępowania wyjaśniającego, dowody, które pozwoliły mu na przyjęcie, że w 1946 r. w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działka nr [...], będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...], natomiast działka nr [...], będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...] oraz, że w wyniku błędu na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr [...] przypisano nr [...] natomiast działce nr [...] przypisano nr [...], co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. W 1963 r. przy zakładaniu operatu ewidencji gruntów podstawą jego założenia były dane zawarte w katastrze nieruchomości, tj. mapa katastralna oraz matrykuły. Mapa ewidencji gruntów sporządzona została na podstawie pierworysu katastralnego z 1938 r., zaktualizowanego w 1963 r. Brak opracowań geodezyjnych dotyczących ustalenia przebiegu granic, zakończonych sporządzeniem protokołu granicznego dla działek nr [...] i [...] oraz niekwestionowane przez właścicieli dokumenty wydane z operatu ewidencji w latach 1976, 2004 i 2005 do założenia ksiąg wieczystych i innych działań prawnych sprawiły, że istniejąca niezgodność nie została ujawniona. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był niewłaściwy zapis użytków gruntowych na ww. działkach w części opisowej operatu ewidencji. Rodzaj użytków gruntowych dla przedmiotowych działek został przyjęty według danych zawartych na mapie ewidencji gruntów i budynków określony w ramach powszechnej klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w latach 1962-1963.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. K. i M. K.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania, czynności podjęte przez organ I instancji i przyjął za własne dotychczasowe ustalenia stanu faktycznego. Zaakcentowano, że organ I instancji powołał zespół, który przeprowadził oględziny przedmiotowych działek, w tym dotyczących faktycznego użytkowania działek, punktów lub trwałych znaków granicznych wyznaczających granice przedmiotowych działek, przesłuchał świadków, zwrócił się do Sądu Rejonowego w Opolu o udzielenie informacji dotyczącej wykazów hipotecznych dla działek nr [...] i [...] nr [...] oraz [...] dla obrębu [...], uzyskując odpowiedź, że dawne księgi wieczyste o tych numerach nie istnieją ponieważ uległy zniszczeniu podczas działań wojennych oraz do Wójta Gminy Chrząstowice o udzielenie informacji, kto był płatnikiem podatku działek nr [...] i [...] od najodleglejszych możliwych do ustalenia lat. Z udzielonej przez organ informacji zawartej w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. wynika, że podatnikami podatku rolnego dla działki nr [...] w okresie od 1988 r. byli małżonkowie C. oraz ich poprzednicy prawni, natomiast dla działki nr [...] od 1998 r. byli E. i M. K. oraz ich poprzednicy prawni. Podczas wizji ustalono, iż faktyczny stan władania gruntem potwierdza stan zawarty w dokumentacji sprzed przenumerowania działek, tj. działka nr [...], będąca własnością W. C., błędnie oznaczoną nr [...] (w matrykule nr [...] oznaczona numerem [...]) użytkowana jest przez poprzedników prawnych, jak i S. C., zaś działka nr [...] sprzed zmiany numeracji (obecnie nr [...] – w matrykule [...] oznaczona nr [...]), nabyta w 1943 r. przez J. i K. S. użytkowana była przez S. M., który nigdy nie użytkował działki nr [...]. W stosunku do spornych działek brak jest opracowań geodezyjnych dotyczących ustalenia przebiegu granic oraz niekwestionowanie przez właścicieli wydanych z operatu ewidencji gruntów i budynków dokumentów sprawiło, że niezgodność pozostawała nieujawniona. Pomiędzy stronami nie są sporne granice, ani też powierzchnia.

Przytaczając przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (art. 21, art. 22 ust. 1) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - § 44 pkt 6, § 45, § 54 ust. 1, § 47 ust. 3 organ podał, że aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy ewidencyjnej w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami, a stwierdzone nieprawidłowości podlegają usunięciu trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu na podstawie posiadanych dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Uzasadniał ponadto, że podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a sposób postępowania przy prostowaniu rozbieżności między danymi katastru nieruchomości, a oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej reguluje art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Organ ustosunkował się nadto do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucili naruszenie art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że zmiana danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków jest konieczna, a wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, pomimo braku podstaw prawnych i faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając skargę wskazał, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu do ewidencji gruntów i budynków przeniesiono błędne, bo niezgodne z dokumentami geodezyjnymi, w tym figurującymi w zasobie geodezyjnym i faktycznym użytkowaniem gruntów, oznaczenie numerów działek [...] i [...], które mają taką samą powierzchnię i nie mają spornych granic. W 1946 r. w związku z przenumerowaniem działka nr [...], będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...], natomiast działka nr [...], będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem [...]. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr [...] przypisano nr [...], natomiast działce nr [...] przypisano nr [...], co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego. Błąd ten został powielony również przy wprowadzaniu danych spornych działek do ewidencji zakładanej w 1963 r., a następnie w zakładanych na jego podstawie księgach wieczystych.

W ocenie Sądu celem postępowania zainicjowanego wnioskiem S. C. była aktualizacja ewidencji poprzez sprostowanie błędu i omyłki pisarskiej w ewidencyjnym oznaczeniu gruntu, a więc wad nieistotnych, tj. tych które nie dotyczyły zmiany granic i powierzchni. Tym samym możliwym było usunięcie z ewidencji w drodze aktualizacji operatu wadliwego zapisu dotyczącego numeracji działek na podstawie dokumentów źródłowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzono, że wpis prostujący w księdze wieczystej oznaczenie nieruchomości na podstawie danych z katastru nieruchomości nie przesądza prawa własności, nie jest objęty wiarą publiczną ksiąg wieczystych i nie powoduje także niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przewidziane w art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) sprostowanie służy jedynie realizacji postulatu ścisłego powiązania danych zawartych w dziale I-O księgi wieczystej z danymi z katastru nieruchomości. Osoba uprawniona może w każdym czasie domagać się sprostowania danych dotyczących oznaczenia nieruchomości, co przesądza o uznaniu, że orzeczenie w przedmiocie tego sprostowania nie ma charakteru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli E. K. i M. K., zarzucając naruszenie:

- art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez wykorzystanie trybu aktualizacyjnego przewidzianego w tym przepisie do dokonania aktualizacji operatu i sprostowania błędu w oznaczeniu numerów ewidencyjnych działek uznając ujawnioną w ocenie organu niezgodność jako wadę nieistotną, umożliwiającą usunięcie z ewidencji w drodze aktualizacji operatu wadliwego zapisu dotyczącego numeracji działek na podstawie dokumentów źródłowych;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 140 oraz z art. 136 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia przy braku zgromadzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego dotyczącego zakładania ewidencji gruntów oraz oparcie się przez organ na niewiarygodnym i nieadekwatnym materiale dowodowym w postaci mapy katastralnej - szkicu, a w konsekwencji - dowolne ustalenie, że w trakcie zakładania odnośnego etapu ewidencji gruntów dopuszczono się błędu oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków, a w dalszej kolejności zapisu użytków gruntowych;

- poczynienie błędnego, dowolnego ustalenia faktycznego tj., że faktyczny stan władania gruntem potwierdza stan zawarty w dokumentacji sprzed przenumerowania działek podczas gdy skarżący temu konsekwentnie zaprzeczali, jak również przeczy temu fakt uiszczania podatku od nieruchomości tj. od 1998 r. podatnikami podatku od nieruchomości byli skarżący oraz ich poprzednicy prawni dla działki [...].

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 P.p.s.a.

2) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 marca 2018 r. pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną, złożył do akt sprawy zawiadomienie Sądu Rejonowego w Opolu VI Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonaniu wpisu w dniu 21 czerwca 2017 r., wskazując że zmieniony został tylko rodzaj użytku gruntowego, a nie numer ewidencyjny działki. Przedłożył również wykaz zmian w rejestrze gruntów, z którego również wynika, że wprowadzono zmianę jedynie co do oznaczenia użytku gruntowego, a niezmieniony został numer ewidencyjny działki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.), dalej jako ustawa geodezyjna, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek np. właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.

W świetle powyższych przepisów, a w szczególności z powołanego § 45 ust. 1 rozporządzenia wynikają dwie istotne zasady: pierwsza, że aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, a druga, że aktualizacja poprzez cele które ma realizować prowadzi do: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, a także uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dokonana aktualizacja operatu ewidencyjnego zarówno w części kartograficznej jak i opisowej miała na celu wyeliminowanie danych błędnych powstałych w 1946 r. a dotyczących oznaczenia działek na mapie ewidencyjnej, a w części opisowej ich użytków gruntowych. Stad też podkreślić należy, że usuwanie błędów, czy omyłek w ewidencji gruntów w ramach pojęcia "aktualizacji" powinno odbywać się w sytuacji, gdy błędne wpisy mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów – pomyłek.

W niniejszej sprawie organy wskazują, że na etapie przenumerowania działek w 1946 r. powstał błąd co do ich oznaczenia na mapie, a następnie błąd ten został przeniesiony do zakładanej w 1963 r. ewidencji gruntów i budynków. Tak oznaczone działki ewidencyjne będące własnością różnych osób zostały ujawnione w księgach wieczystych, wcześniej były objęte aktami własności ziemi, jak również przedmiotem czynności cywilnoprawnych, czy też zobowiązań podatkowych, również rodzaj użytków gruntowych na obu działkach jest różny. Z uzyskanej informacji od Wójta Gminy wynika bowiem, że podatnikami podatku rolnego dla działki nr [...] w okresie od 1988 r. byli A. i S. C. oraz ich poprzednicy prawni, natomiast dla działki nr [...] od 1998 r. E. i M. K. i ich poprzednicy prawni. Nadto jak wynika z akt sprawy również okoliczności faktyczne dotyczące władania przedmiotowymi działkami nie są bezsporne. Jak podaje organ w zaskarżonej decyzji, wnioskodawca niniejszego postępowania S. C. użytkuje działkę nr [...], podczas gdy działka ta została sprzedana i wydana przez S. M. E. i M. K. Z kolei skarżący E. i M. K. podnoszą, że działka nr [...] była użytkowana przez wnioskodawcę początkowo za zgodą jej właścicieli, a następnie wbrew takiej zgodzie, a nadto wnioskodawca był wielokrotnie wzywany do zaprzestania naruszania prawa własności. Z akt wynika, że pomiędzy skarżącymi kasacyjnie, którzy według treści księgi wieczystej nr [...] są właścicielami działki nr [...], a wnioskodawcami A. i S. C., którzy według księgi wieczystej nr [...] są właścicielami działki nr [...] istnieje spór co do przedmiotu prawa własności.

Powyższe wskazuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić, że istniejące wpisy w ewidencji gruntów mają charakter oczywistych błędów i omyłek. Nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że celem postępowania zainicjowanego wnioskiem S. C. było sprostowanie błędu i omyłki pisarskiej, a więc wad nieistotnych, tj. tych które nie dotyczą zmiany granic i powierzchni.

Zasadne są natomiast uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji , a dotyczące art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, czyli rękojmi wiary ksiąg publicznych, czy też zasad dotyczących oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, które mają charakter wyjaśniający w związku z zarzutami skargi, natomiast nie mają bezpośredniego wpływu na ocenę dokonanych przez organ zmian w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo należy zauważyć, że zmiany w operacie ewidencji gruntów dokonane zostały w oparciu o historyczne dokumenty takie jak: szkic katastralny z 1943 r. oraz zapis w matrykułach nr [...] i [...], co wyraźnie wskazano i powołano w decyzji organu I instancji, w uzasadnieniu zaś wskazano, że w 1946 r. w czasie prac związanych z przenumerowaniem działek, z nieznanych dzisiaj przyczyn doszło do odmiennego oznaczenia działek na mapie ewidencyjnej niż w matrykułach [...] i [...]. A następnie podstawą założenia operatu ewidencji gruntów w 1963 r. były dane zawarte w katastrze nieruchomości, tj. mapa katastralna oraz matrykuły. Mapa ewidencji gruntów sporządzona została na podstawie pierworysu katastralnego z 1938 r., zaktualizowana w 1963 r. Czyli zmiany w ewidencji gruntów wprowadzone zostały w oparciu o dokumenty, które były sporządzone w okresie przed wydaniem dekretu z dnia 24 września 1947 r. o katastrze gruntowym i budynkowym, czy też dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, a więc w okresie obowiązywania regulacji zaborczych, albowiem w okresie międzywojennym nie było jednolitych przepisów, obowiązujących na terenie całego kraju, a dotyczących katastrów gruntowych. Te niewątpliwie historyczne dokumenty stały się podstawą wprowadzanych aktualnie zmian w operacie ewidencji gruntów, bez dostrzeżenia i oceny zmian stanu prawnego, który nastąpił od czasów sporządzenia przedmiotowych dokumentów. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy wpisy w ewidencji gruntów, dotyczące przedmiotowych działek, były dokonywane już na podstawie późniejszych dokumentów takich jak: akty własności ziemi, czy akty notarialne z 2007 i 2008 r.

Powyższe okoliczności wskazują, że nie można zgodzić się z stwierdzeniem, że mamy do czynienia z sprostowaniem oczywistego błędu, a więc wady nieistotnej. Podkreślić należy, że możliwość eliminowania danych błędnych musi przede wszystkim prowadzić i realizować podstawowy cel jakim jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków. Jednym słowem dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest tylko wówczas, gdy prowadzi to do wykazania w tym operacie danych aktualnych, w oparciu o aktualne dokumenty, a nie dokumenty z lat czterdziestych, w sytuacji gdy w późniejszym czasie były dokonywane kolejne wpisy w ewidencji gruntów w oparciu o późniejsze dokumenty. Dokonywanie zmian w oparciu o historyczne dokumenty nie może być traktowane jako aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, albowiem niespełniony jest podstawowy wymóg i cel aktualizacji.

Podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzania zmian w ewidencji gruntów nie można rozstrzygać kwestii spornych zaistniałych pomiędzy właścicielami określonych działek. O tym, że pomiędzy właścicielami przedmiotowych działek istnieje spór, a żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, było elementem tego sporu dodatkowo potwierdzają dokumenty złożone na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez pełnomocnika skarżących kasacyjnie. Tymi dokumentami są: wykaz zmian w rejestrze gruntów z dnia 25 kwietnia 2017 r. sporządzony na podstawie decyzji Starosty Opolskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. (opisanej we wstępie i będącej przedmiotem niniejszego postępowania), dotyczący działki skarżących kasacyjnie, tj. nr [...], a w którym to wykazie zmian zmieniony został tylko opis użytków z dotychczasowego Grunty orne RV, na Pastwiska trwałe PsIV, natomiast nr działki ewidencyjny pozostał bez zmian, czyli [...], oraz odpis z księgi wieczystej, w której w dniu 21 czerwca 2017 r. dokonano zmiany dotyczącej sposobu korzystania z działki nr [...] poprzez wykreślenie gruntów ornych wpisanie pastwisk trwałych, natomiast numer działki pozostał dotychczasowy, tj. [...]. Powyższe dokumenty, aczkolwiek sporządzone po zakończeniu postępowania administracyjnego, jak również po wydaniu wyroku Sądu I instancji, ale na podstawie decyzji kontrolowanych w tym postępowaniu, dodatkowo wskazują na wadliwość podjętych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, a działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.