Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 809/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 123, art. 211, art. 235, art. 240 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości na 2016 rok, 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zarządza zwrot na rzecz spółki "A" z siedzibą w S. kwoty 865 (osiemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu, 3) nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 865 (osiemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem nieuiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] ustalającą Zygmuntowi S. i T. S. wymiar podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na 2016 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy W. opisaną powyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. ustalił Z. i T. S. łączne zobowiązanie podatkowe w kwocie 28 815,00 zł w tym podatek rolny w kwocie 3 736,00 zł, podatek leśny w kwocie 643,00 zł, podatek od nieruchomości w kwocie 24 436,00 zł.

Z rozstrzygnięciem organu nie zgodziła się T. S. i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że podatnicy prowadzą działalność gospodarczą na części gruntów na działce [...] położonej w obrębie S. tj. na powierzchni 2359 m2 podczas gdy nie są oni przedsiębiorcami i nie prowadzą działalności gospodarczej;

II. naruszenie przepisów prawa mających znaczenie dla sprawy, tj.:

a) art. 1 pkt 1 uchwały nr LIII/407/10 Rady Gminy W. z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenie zwolnień w podatku od nieruchomości poprzez nieuwzględnienie zwolnienia w podatku od nieruchomości części budynku mieszkalnego o pow. użytkowej do 350 m2 włącznie,

b) art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wyliczenie wartości budowli znajdującej się na nieruchomości rolnika podczas gdy jedynie część wartości budowli wykorzystuje się na działalność gospodarczą,

c) przepisów uchwały Rady Gminy W., które zwalnia budynki o pow. do 350 m2 a nie powierzchnię 350 m2 w budynkach mieszkalnych, których powierzchnia przekracza 350 m2 , podczas gdy z literalnego brzmienia § 1 pkt 1 ww. uchwały zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich część om powierzchni użytkowej do 350 m2 włącznie.

Skarżąca wyjaśniła, że oświadczenie podatnika w zakresie wartości budowli dotyczy budowli wykorzystywanych do prowadzonej działalności gospodarczej podczas gdy wskazana przez nią wartość budowli stanowiła całkowitą ich wartość.

Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na podstawę materialno-prawną wydania decyzji, którą stanowią przepisy ustawy art. 1-3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 art. 6 ust.1 pkt 1 i ust.8 pkt .3 oraz art. 6 c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.), art. 2, art. 3 ust.1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), Uchwała nr LIII/407/10 Rady Gminy W. z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Podkar. Nr 127, poz. 2575). a następnie odniósł się do zarzutów odwołania.

Odnośnie zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że podatnicy T. S. i Z. S. prowadzą działalność gospodarczą na części gruntów na działce [...] położonej w obrębie S. tj. na pow. 2359 m2 podczas gdy nie są oni przedsiębiorcami i nie prowadzą działalności gospodarczej organ stwierdził, że zarzut ten jest nieuzasadniony.

Organ podkreślił, że w aktach sprawy zalega protokół oględzin z dnia 25, 26 i 27 marca 2015 r., dotyczący m. in. działki stanowiącej własność osób fizycznych, tj. T. S. oraz Z. S. nr [...] w S., z którego wynika, iż działka nr [...] i znajdująca się tuż obok działka [...], stanowiąca z kolei własność spółki z o.o. "A" spółka z o.o., na której jest prowadzona działalność gospodarcza stanowią wspólnie ogrodzony, utwardzony i oświetlony obszar, na którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Na części działki [...] składowany jest żwir i piasek, stoi wiata, gdzie składowane jest drzewo, zaś dopiero jej część od rzeki San jest użytkowana rolniczo. Istotne jest to, że na działce tuż obok [...] usytuowane są budynki, w tym węzeł betoniarski, stacja paliw, waga, zasieki betonowe na pospółkę.

W ocenie organu te wszystkie łączne elementy ewidentnie wskazują, że na tym terenie (na części dz. [...]), co wprost potwierdza protokół oględzin prowadzona jest działalność gospodarcza związana ze spółką z o. o. "A" z siedzibą w S. oraz informacja zawarta w ewidencji gruntów i budynków i niezależnie od tego, że właściciele tej działki nr [...] są osobami fizycznymi.

Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają: grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Organ podkreślił, że decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają więc dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i wskazał, że o zasadach opodatkowania gruntów decyduje więc ich klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków, a nie to, kto jest ich właścicielem.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy w przeprowadzanym postępowaniu może stwierdzić jedynie albo istnienie przesłanki w postaci "sklasyfikowania gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego", co spowoduje wyłączenie takiego gruntu z podatku od nieruchomości i opodatkowanie podatkiem rolnym, albo brak takiej klasyfikacji, co spowoduje możliwość opodatkowania takiego gruntu podatkiem od nieruchomości.

Organ podniósł, że jak wynika z zalegającego w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków dot. jednostki rejestrowej [...] obręb S. - na działce nr [...] o pow. całkowitej 0,4955 ha na części tej działki o pow. 0,2359 ha widnieje oznaczenie symbolem Ba, który oznacza tereny przemysłowe, tym samym w pełni zasadnym jest zakwalifikowanie i naliczenie podatku zastosowane przez organ podatkowy.

Odnośnie naruszenia przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj.: art. 1 pkt 1 uchwały nr LIII 407/10 Rady Gminy W. z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnienia od podatku od nieruchomości poprzez nieuwzględnienie zwolnienia w podatku od nieruchomości części budynku mieszkalnego o pow. użytkowej do 350 m2 włącznie organ wskazał, że jak wprost wynika z cytowanej uchwały - zwolnienie to dotyczy budynków o określonej powierzchni do 350 m2 włącznie lub ich części - nie zaś metrów użytkowych (powierzchni ponad 350 m2).

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu T. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj.:

1) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podniesionych przez odwołującą się stronę zarzutów i argumentów,

2) art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie za udowodnione, że na działce nr [...] w S. prowadzona jest działalność gospodarcza,

3) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej dla wydanej decyzji, jak również przedstawienia dowodów na okoliczności i ich oceny. W ocenie skarżącej organ nie wskazał jakie budynki i o jakiej powierzchni jak również jakie budowle i o jakiej wartości są podstawą jego wyliczeń,

4) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

1) art. 1 pkt 1 uchwały nr LIII/407/10 Rady Gminy W. z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości poprzez nieuwzględnienie zwolnienia w podatku od nieruchomości części budynku mieszkalnego o pow. użytkowej do 350 m kw. włącznie;

2) art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wyliczenie podatku od całej wartości budowli znajdującej się na nieruchomości rolnika podczas gdy jedynie część wartości budowli wykorzystuje się na działalność gospodarczą,

III. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że uchwała Rady Gminy W. zwalnia budynki o pow. do 350 m2, a nie powierzchnię (350 m2) w budynkach mieszkalnych, których powierzchnia przekracza 350 m2 podczas gdy z literalnego brzmienia § 1 pkt 1 ww. uchwały zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej do 350 m2 włącznie.

W oparciu o podniesione zarzuty wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji;

- ewentualnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa;

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Podkreślenia wymaga także, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga wprawdzie z powodów innych niż w niej sformułowane, zasługuje na uwzględnienie, albowiem podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest dotknięte uchybieniami obligującymi Sąd do jego uchylenia.

Mianowicie w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek ten istnieje od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie adresatami decyzji organu pierwszej instancji byli T. i Z. S., a zatem obojgu małżonkom przysługiwał status strony także w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem w postępowaniu tym udział brała tylko T.S. a jej mąż Z. S. nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu odwoławczym, nie została także doręczona mu decyzja organu odwoławczego. Okoliczność, że odwołanie od decyzji złożyła tylko jedna ze stron nie powoduje, że pozostałe podmioty tracą przymiot strony.

Organ odwoławczy zobowiązany jest traktować wszystkich współwłaścieli nieruchomości jako strony postępowania, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności doręczając tym osobom swoją decyzję. Zgodnie bowiem z art. 211 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej decyzję doręcza się stronom na piśmie. Powyższego obowiązku organu odwoławczego nie zmienia fakt, że pozostały współwłaściciel nieruchomości – Z. S. nie złożył odwołania. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie Z. S. nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym. Dlatego też należy uznać, że osoba ta, będąc stroną postępowania podatkowego, nie z własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Uchybienie to powoduje obowiązek uwzględnienia skargi i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji zbędne było odnoszenie się do zarzutów skargi.

Z uwagi na wskazane naruszenie prawa zasadnym było rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postepowania.

Niezawinione bowiem nieuczestniczenie strony w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżoną decyzję należało uchylić, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. nakazując ściągnąć od SKO kwotę 865 zł tytułem nieuiszczonego wpisu przez skarżącą. Sąd orzekł także o zwrocie na rzecz "A" spółka z o. o. kwoty 865 zł tytułem nienależnie uiszczonego przez ten podmiot wpisu. Stroną skarżącą bowiem w rozpoznawanej sprawie nie jest ta spółka lecz T. S.