Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3324/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni M. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni M. w K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy K. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. zezwolił Spółdzielni M. w K. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] (Al. [...]) w K..

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. zatwierdził dla przedmiotowej inwestycji projekt zamienny architektoniczno-budowlany.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. podpisanym przez Kierownika Oddziału Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Delegatura – Placówka Zamiejscowa w R. zawiadomiono o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] maja 1996 r.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano jako przyczynę stwierdzenia nieważności to, że:

- w projekcie budowlanym brak opracowania projektu na usługi, które były przewidziane w parterze budynku i co narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego,

- brak w decyzji nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie ze względu na przewidziane w parterze usługi, co narusza art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego.

W kwestiach szczegółowych organ odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 140, poz. 906).

Z powodu powyższych braków, zdaniem organu, decyzja z dnia [...] maja 1996 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia M. będąca inwestorem.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. ([...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest słuszne i brak jest podstaw do jego uchylenia.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia M. w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżąca nie zgadza się z oceną organów, że decyzja z dnia [...] maja 1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy rozporządzenia z dnia 3 listopada 1998 r., do których odwołują się organy, weszły w życie dwa lata po wydaniu w/w decyzji, nie mógł więc organ ich uwzględnić przy wydawaniu decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Organ przyznaje, że w decyzji odwołano się do przepisów nieobowiązującego w dacie wydania decyzji rozporządzenia z 1998 r., jednak podobne postanowienia zawierało zarządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (M.P. z 1995 r. nr 2, poz. 30).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 §. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga jest uzasadniona.

Bez wątpienia należy się zgodzić z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowi nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 16 kpa. Nie można jednak zgodzić się z zaskarżonym rozstrzygnięciem i dalszą częścią uzasadnienia decyzji.

Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że po decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r., została wydana przez ten sam organ decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r., zatwierdzająca projekt zamienny dla przedmiotowej inwestycji, co nie jest bez znaczenia dla sprawy, tym bardziej gdy postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte z urzędu przez organ nadzorczy.

Po drugie, zarzuty podnoszone przez organ nadzorczy w stosunku do tej pierwszej decyzji, nie są wcale takie jednoznaczne ani oczywiste. Odwołanie się w tym przypadku przez organ pierwszej instancji do rozporządzenia z dnia 3 listopada 1998 r., jest błędne, gdyż w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 1996 r. ten akt jeszcze nie obowiązywał. Należy więc przyjąć, tak jak wskazano w odpowiedzi na skargę, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywało zarządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (M.P. z 1995 r. nr 2, poz. 30). Prawdą jest, że 3 lokale w parterze zostały przeznaczone na nieuciążliwe usługi, jednak w Projekcie budowlanym cz. II Architektoniczno-budowlana, listopad 1995 i podobnie w Projekcie architektoniczno-budowlanym zamiennym z dnia [...] czerwca 1997 r. na str. 6 w pkt 9.5, zapisano: "wykończenie pomieszczeń usługowych w parterze budynku, według odrębnego projektu, po wyłonieniu użytkowników", na co organy w ogóle nie zwróciły uwagi.

Czyli, jak z powyższego wynika w dacie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, nie było jeszcze wiadome, jakie będzie konkretne przeznaczenie tych trzech lokali o łącznej powierzchni 280,6m² (2746,8m² całkowita powierzchnia użytkowa budynku). Poza tym należy zwrócić uwagę, że powierzchnia przeznaczona na usługi miała stanowić w sumie 10% całej powierzchni obiektu – budynku wielorodzinnego. Tymczasem przepisy, do których organy się odwołują, odnoszą się do (typowych) obiektów usługowych, produkcyjnych lub technicznych, tymczasem tu można mówić co najwyżej o trzech niewielkich lokalach przeznaczonych na nieuciążliwe usługi.

Gdyby nawet przyjąć za organami, że projekt budowlany w tym zakresie posiada braki, co też nie jest oczywiste, to należałoby je zakwalifikować jako wady nieistotne dające się usunąć w drodze uzupełnienia (art. 111 § 1 kpa).

Nie można również zgodzić się, w świetle powyższych rozważań, z zarzutem naruszenia art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten odnosi się do "obiektu budowlanego, będącego zakładem pracy". Pojęcie "zakładu pracy" należy rozumieć zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, a nie dowolnie utożsamiając je, jak w tym przypadku, z lokalem usługowym, czy też z lokalem użytkowym. Jest to zbyt daleko idące uproszczenie i brak zrozumienia przepisu.

W końcu też należy się odwołać do orzecznictwa i poglądów doktryny w przedmiocie "rażącego naruszenia prawa" o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż organy w tym przypadku wyraźnie nadużyły tego pojęcia, rozumiejąc je zbyt szeroko (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 06.09.1984 r. sygn. akt II SA 737/84, GAP 1988, nr 18, s. 45; glosa H. Starczewskiego, GAP 1989, nr 6, s. 42; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 04.12.1986 r., sygn. akt IV SA 716/86, Semin. Pr. Bud. 1987, nr 3, s. 62; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26.08.1987 r., sygn. akt IV SA 929/86, PiŻ 1989, nr 12, s. 15; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12.12.1991 r. sygn. akt II SA 1018/91, nie publikowany). Mówiąc o rażącym naruszeniu prawa należy brać pod uwagę jednocześnie, oczywistość naruszenia prawa, rangę przepisów które naruszono i skutki tego naruszenia, gdyż nie każde naruszenia prawa musi mieć charakter rażącego naruszenia prawa. Należy również wskazać, że w rozpoznawanej sprawie, gdyby nawet miały miejsce przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to jak wynika z akt sprawy, mogłyby one dotyczyć jedynie ok. 10% całek inwestycji, należałoby więc w tej sytuacji rozważyć stwierdzenie nieważności decyzji tylko w tej części, a nie w całości (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21.01.1988 r. sygn. akt IV SA 859.87, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 25; Pr. Pr. 1988, nr 6, s. 24; glosa T. Woś, OSP 1991, nr 4, s. 180; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10.11.1989 r. sygn. akt SA/Ka 646/89 nie publikowany). Wyjaśnienia wymaga też to, dlaczego znaczna część dokumentów przesłanych do Sądu, w tym również decyzje, posiada widoczne znaki wymazywania (białkowania korektorem) całych fragmentów tekstu, co czyni miejscami treść tego tekstu niezrozumiałym.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaś decyzja organu pierwszej instancji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.