Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 471/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia ... grudnia 2015 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. S. (dalej: skarżący lub strona) jest decyzja Ministra Finansów (dalej: MF, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej także organ I instancji) z [...] października 2015 r., znak: [...] odmawiającą umorzenia należności wynikających z grzywien nałożonych mandatami karnymi. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] września 2015 r. strona zwróciła się o umorzenie należności wynikających z grzywien nałożonych mandatami karnymi kredytowanymi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że [...] i nie ma środków na zapłatę. Wyjaśniła również, że posiada zadłużenie u innych podmiotów: [...].

Decyzją z [...] października 2015 r. Wojewoda [...] odmówił umorzenia należności wynikających z następujących mandatów: seria [...] numer [...] z [...] czerwca 2013 r. w wysokości [...] zł; seria [...] numer [...] z [...] kwietnia 2015 r. w wysokości [...] zł; seria [...] numer [...] z [...] czerwca 2015 r. w wysokości [...] zł.

Od wskazanej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym podtrzymał wniosek o umorzenie należności wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, przebywa [...], nie pracuje, a jego stan psychiczny jest zły.

Pismem z [...] listopada 2015 r. organ odwoławczy wezwał stronę do przekazania dowodów pozwalających ustalić jego sytuację finansową i osobistą, w tym zaświadczeń dotyczących stanu zdrowia, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem wydania rozstrzygnięcia na podstawie dokumentów i informacji zebranych dotychczas, które uniemożliwiają ocenę aktualnej sytuacji zobowiązanego.

W odpowiedzi na wezwanie strona przesłał pismo zawierające pytanie dotyczące sposobu wypełnienia oświadczenia oraz przekazania wymaganych informacji.

Pismem z [...] grudnia 2015 r. MF udzielił niezbędnych wyjaśnień. W związku ze zmianą miejsca pobytu skarżący nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie.

Decyzją z [...] grudnia 2015r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2015r.

MF zauważył, że skarżący [...], nie uzyskuje żadnego dochodu, posiada natomiast liczne zadłużenia w bankach oraz u [...]. Strona w toku postępowania wskazała, że jej stan psychiczny nie jest dobry, jednak nie przedstawiła na udowodnienie tej okoliczności żadnych innych dowodów poza złożonym oświadczeniem.

Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wskazał, że z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1870, dalej: u.f.p.) wynika, że możliwość umorzenia zobowiązania ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że jeśli zostaną spełnione przesłanki umożliwiające udzielenie ulgi, legalne będzie zarówno rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem, jak i odmawiające uwzględnienia żądania.

Organ odwoławczy dokonał interpretacji pojęć "ważny interes dłużnika" i "interes publiczny" i wyjaśnił, że umarzanie należności jest wyjątkiem od zasady, która stanowi istotę tego pojęcia: należności należy zapłacić. Dlatego punktem wyjścia jest ocena, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne.

Podkreślił, że przepisy odnoszące się do udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych nie wyróżniają kategorii należności wynikających z grzywien, lecz obejmują je normą ogólną art. 60 pkt 7 u.f.p., odnoszącą się do wszelkich, wcześniej niewymienionych rodzajów należności. Dlatego w odniesieniu do należności wynikających z kar w szerokim sensie, a więc również grzywien nakładanych za popełnienie wykroczeń, należy mieć na względzie szczególny charakter należności: do jej istoty należy to, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna. Dłużnik jest zobowiązany do poniesienia określonego wydatku i celem tego wydatku jest odczucie straty po stronic dłużnika.

Obowiązek rzeczywistego poniesienia wydatku z majątku dłużnika przez zapłatę grzywny został szczególnie podkreślony przez ustawodawcę w art. 57 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2013 r. poz. 482 z późn. zm.), w którym pomoc w spłacie kary grzywny jest tak negatywnie oceniona, że stanowi osobne wykroczenie. Z tego powodu umorzenie należności wynikających z grzywien co do zasady obciążone jest wyraźnie negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego.

W związku z tym stanął na stanowisku, że umorzenie należności jest wyjątkiem od zasady obowiązku zapłaty, a umorzenie należności wynikającej z grzywny jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia.

Organ II instancji wyjaśnił, że aby stwierdzić, czy w danym przypadku ważny interes dłużnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku trzeba najpierw w sposób wyczerpujący ustalić, jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna i osobista dłużnika. W jego ocenie zebrane do tej pory dowody były niewystarczające dla obiektywnej oceny rzeczywistej sytuacji w jakiej znajduje się skarżący. Z tych przyczyn skarżący wezwany został, do złożenia dowodów pozwalających ustalić jego obecną sytuację zdrowotną. Jednakże strona nie przedstawiła niezbędnych dowodów.

Zatem w jego ocenie materiał zebrany w sprawie jest niewystarczający do stwierdzenia, że zostało udowodnione spełnienie przesłanki ważnego interesu dłużnika, ponieważ nie istnieje możliwość obiektywnej oceny obecnej sytuacji, w jakiej znajduje się zobowiązany. Również znane informacje dotyczące sytuacji materialnej zobowiązanego nie dają podstawy do uznania, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej stwierdzenie ważnego interesu dłużnika. Pobyt strony w [...] nie jest czynnikiem losowym, ale skutkiem jego działań. W tym czasie zobowiązany nie ponosi żadnych kosztów swojego utrzymania zatem brak dochodów nie może być uznany za spełnienie przesłanki ważnego interesu dłużnika. Ewentualny wydatek na spłatę grzywny nie zagraża możliwości ponoszenia innych koniecznych wydatków, ponieważ takie nie obciążają zobowiązanego.

Podkreślił również, że konieczność spłacania kredytów bankowych, choć wpływa na zwiększenie wydatków, nie ma wyjątkowego, nadzwyczajnego charakteru oraz nie przesądza o trudnej sytuacji, która uzasadniałaby zastosowanie wnioskowanej ulgi. Podobnie konieczność ponoszenia np. opłat za płatną telewizję nie uzasadnia zwolnienia z obowiązku zapłacenia grzywny. Zauważył, że zobowiązania dobrowolne (umowy cywilnoprawne) nie mogą uchylać obowiązku zapłaty należności publicznoprawnej, a zamierzenia życiowe powinny uwzględniać posiadane możliwości, determinowane również przez zobowiązania publicznoprawne.

W kwestii przesłanki skuteczności postępowania egzekucyjnego stwierdził, że fakt [...] nie oznacza, że egzekucja okaże się nieskuteczna, biorąc pod uwagę okres przedawnienia grzywny (3 lata zgodnie z art. 45 § 3 ustawy Kodeks wykroczeń). Skoro zobowiązany nie ma żadnych ograniczeń w wykonywaniu pracy, prawdopodobieństwo znalezienia odpłatnego zatrudnienia [...] istnieje, jak również istnieje wysokie prawdopodobieństwo odpłatnego zatrudnienia [...]. W związku z powyższym istnieje realne przypuszczenie uzyskania przez zobowiązanego dochodów umożliwiających dobrowolną zapłatę lub egzekucję przynajmniej części należności.

Natomiast mając na uwadze przesłankę interesu publicznego odnoszącą się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny oraz ochrona moralności publicznej, podkreślił, że w sprawie przyczyną powstania należności było działanie skarżącego, którego skutkiem było wymierzenie kary grzywny w wysokości i terminie płatności zaakceptowanym przez niego. Umorzenie zobowiązania powodowałoby uchylenie skutków orzeczonej kary oraz oznaczałoby zgodę na rezygnację z dochodu Skarbu Państwa. Ponadto zwrócił uwagę, że obecna trudna sytuacja finansowa zobowiązanego nie może być uznana za ważniejszą niż konieczność zapłaty kar za zachowania niezgodne z prawem.

Pismem z 25 stycznia 2016r. skarżący złożył skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i 77 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.).

Skarżący wskazał, że obecnie nie jestem w stanie uiścić należności, gdyż [...] i nie posiada żadnego źródła dochodu. Wyjaśnił, że znalezienie przez niego jakiegokolwiek płatnego zajęcia jest możliwe, ale biorąc pod uwagę okoliczności z pewnością nie będzie to łatwe, a tym bardziej szybkie. Stwierdził również, że [...] nie będzie mógł liczyć na wysokie zarobki.

Podkreślił również, że ciążą na nim również inne zobowiązania, między innymi z tytuły zadłużenia w banku oraz u [...]. Umorzenie grzywien wynikających z mandatów byłoby dla niego dużym ułatwieniem w wyjściu z długów, gdyż jego możliwości płatnicze są obecnie praktycznie zerowe.

Strona wskazała, że organ miał obowiązek przeprowadzenia wnikliwej analizy sytuacji finansowej dłużnika w oparciu o zebrany w sprawie całokształt materiału dowodowego. Za szczególnie istotny uznał fakt, że brak środków do życia może spowodować, konieczność skorzystania z pomocy państwa, co wiązałoby się z tym, że [...] byłby zmuszony sięgnąć po pomoc ze środków publicznych, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby. Wobec tego bezcelowa, w jego ocenie, wydaje się być zapłata przeze niego określonej kwoty grzywny, gdyż w przyszłości może być on zmuszony do ubiegania się o pomoc ze środków budżetowych.

Ponownie podkreślił, że sytuacja ekonomiczna w jakiej w tej chwili się znajduje, nie pozwala mu na zapłatę grzywien zarówno obecnie, jak i w najbliższej możliwej do przewidzenia przyszłości.

W jego ocenie w sposób nieprawidłowy MF odmówił mu udzielenia ulgi wskazując na kolizję interesu publicznego i ważnego interesu dłużnika.

Wyjaśnił również przyczyn dla których we wskazanym terminie nie wykonał wezwania organu do uzupełnienia materiału dowodowego wskazując, że nie zostało mu doręczone pismo wyjaśniające sposób wypełnienia oświadczenia. W jego ocenie fakt ten nie powinien powodować sytuacji, w której organ orzeka na postawie niepełnego materiału dowodowego, co jego zdaniem zostało uczynione.

W odpowiedzi na skargę MF wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu jego zastosowania, grzywna nałożona w drodze mandatu karnego stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej jednostki samorządu.

Zgodnie z art. 60 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p., właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

Przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., dalej jako: "o.p.").

W związku z powyższym sąd zauważa, że organy rozpoznające sprawę nieprawidłowo stosowały art. 56 u.f.p., który w sprawie nie miał zastosowania. Trzeba bowiem wyjaśnić, że przepis ten stosuje się tylko do należności cywilnoprawnych, natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o czym szerzej wyżej. Powyższe było już wielokrotnie wskazywane przez sądy administracyjne, które wyjaśniały, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek warunkujących dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym (patrz przykładowo wyroki: NSA z 7 czerwca 2016r., II GSK 239/15 z 21 października 2015 r., II GSK 2011/14, z 2 września 2015r., II GSK 1562/14, WSA w Warszawie z 25 marca 2014 r., V SA/Wa 562/13, z 24 października 2013r., V SA/Wa 1488/13 wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 67 u.f.p., odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 67a § 1 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja organu ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 o.p. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Podsumowując powyższe zasady postępowania dotyczące umarzania przedmiotowej należności stwierdzić należy, iż organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Powyższe przesłanki stanowią katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o umorzenie po wnikliwym ich zbadaniu.

Przechodząc natomiast na grunt przedmiotowej sprawy trzeba wskazać, że organ wprawdzie wskazał nieprawidłowe przepisy dotyczące umorzenia jednak przeanalizował prawidłowe przesłanki uzasadniające umorzenie należności.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono powyżej - może je umorzyć. Kontrola sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1354/10).

Przechodząc do analizy niniejszej sprawy sąd stwierdza, że MF prawidłowo przeprowadził w ramach postępowania odwoławczego postępowanie dowodowe i bez naruszania granic swobodnej oceny dowodów uznał, iż wobec skarżącego nie zaistniała żadna z przesłanek warunkujących umorzenie należności.

Zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego uznania administracyjnego nie można mylić z dowolnością działania organu.

Organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydawaniu rozstrzygnięcia korzystając ze swobody uznania administracyjnego ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy wyłącznie do kompetencji organu.

W ocenie sądu w badanej sprawie organ, wypełniając regulację przepisu art. 107 § 3 k.p.a., odniósł się do zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanek umorzenia zaległości określonych w Ordynacji podatkowej, rozważając go przy tym w świetle ważnego interesu podatnika (dłużnika) i interesu publicznego.

Dokonując oceny prawidłowości rozważenia przez organ orzekający ważnego interesu dłużnika, to należy stwierdzić, że MF w sposób rzetelny rozważył przesłankę wynikającą z powyżej cytowanego przepisu.

W szczególności wyjaśnił, co należy rozumieć przez ważny interes dłużnika i podał, że w sprawie ta przesłanka nie wystąpiła. Sąd w całości podziela zdanie organów orzekających. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że ciężar udowodnienia istnienia tego interesu spoczywa na stronie składającej wniosek o umorzenie należności. To strona bowiem w sposób pełny zna swoją sytuację zarówno materialną, zdrowotną, a także inną np. losowe zdarzenia. To wnioskodawca powinien wskazać organowi, że dowody potwierdzające jego twierdzenia znajdują się w aktach.

Organ ustalił, że skarżący odbywa obecnie karę pozbawienia wolności i posiada zaległości zarówno wynikające z grzywien, jak również wobec podmiotów trzecich. Jednakże, jak prawidłowo wskazał MF w swoim rozstrzygnięciu podane oświadczenia strony były niewystarczające do pełniej oceny wniosku o umorzenie należności. Dlatego też organ pismem z [...] listopada 2015 r. wezwał stronę do przekazania dowodów pozwalających ustalić jego sytuację finansową i osobistą, w tym zaświadczeń dotyczących stanu zdrowia, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem wydania rozstrzygnięcia na podstawie dokumentów i informacji zebranych dotychczas, które w ocenie organu II instancji uniemożliwiały pełną ocenę sytuacji zobowiązanego.

Zasadnie organ wskazał, że pismo to było sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, jednakże strona zwróciła się z pytaniem dotyczącym sposobu wypełnienia oświadczenia oraz przekazania wymaganych informacji. Organ pismem z [...] grudnia 2015 r. udzielił niezbędnych wyjaśnień, jednakże skarżący nie udzielił odpowiedzi, gdyż zmienił miejsce pobytu oraz nie poinformowała organu o tej zmianie. W tym miejscu trzeba wskazać, że skarżący był poinformowany przez MF o obowiązku każdorazowego informowania o zmianie adresu pod rygorem doręczania pism pod dotychczasowy adres. Dlatego też obecnie podnoszenie zarzutu wskazującego, że organ rozstrzygał na podstawie niepełnego materiału dowodowego jest bezzasadne. To skarżący nie wykonał ciążących na nim obowiązków i obecnie nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje zaniechania na organ rozpoznający sprawę. Brak współpracy ze strony skarżącego, uniemożliwiał przeprowadzenie analizy sprawy w sposób kompleksowy i słusznie wobec tego organ odmówił umorzenia należności z powodu nie wykazania przez stronę ważonego interesu dłużnika (podatnika).

Prawidłowa była także konstatacja MF wskazująca na jego sytuację materialną, która nie dają podstawy do uznania, że skarżący znajduje się w sytuacji uzasadniającej stwierdzenie ważnego interesu dłużnika. Wyjaśniono bowiem, że pobyt strony w zakładzie karnym nie jest czynnikiem losowym, ale skutkiem jego działań. W tym czasie osoba taka nie ponosi żadnych kosztów swojego utrzymania zatem brak dochodów nie może być uznany za spełnienie przesłanki ważnego interesu dłużnika. Ewentualny wydatek na spłatę grzywny nie zagraża możliwości ponoszenia innych koniecznych wydatków, ponieważ takie go nie obciążają. Również konieczność spłaty innych zobowiązań w tym cywilnoprawnych nie może korzystać z preferencyjnego traktowania w stosunku do zapłaty zobowiązań publicznoprawnych. Konieczność spłacania tych należności, choć wpływa na zwiększenie wydatków, nie ma wyjątkowego, nadzwyczajnego charakteru oraz nie przesądza o trudnej sytuacji, która uzasadniałaby zastosowanie wnioskowanej ulgi.

Dokonując także oceny istnienia interesu dłużnika należy także mieć na uwadze okres przedawnienia grzywien i nawet obecnie trudna sytuacja strony sama w sobie nie daje jeszcze podstawy do umorzenia należności. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że trudna sytuacja może ulec zmianie. Zatem takie również czynniki jak wiek strony i możliwości zarobkowe winny być brane pod uwagę, co też organy orzekające uczyniły w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Zarzut opierający się na stwierdzeniu istnienia interesu publicznego w umorzeniu należności ze względu na zagrożenie koniecznością korzystania przez skarżącego z pomocy publicznej w wyniku ubóstwa spowodowanego zapłatą przedmiotowych należności również jest nieuzasadniony. Interes publiczny wyraża się w przypadku kar przede wszystkim w dolegliwości kary, o której wymiarze decydują przepisy prawa i stosujące je organy. Natomiast ochronę dłużnika przed nadmiernymi skutkami egzekucji zapewniają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o egzekucji w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599, ze zm.). Co więcej zwrócić należy uwagę na fakt, że skarżący obecnie pozostaje na utrzymaniu państwa, gdyż odbywa karę w zakładzie karnym. Zatem argument ten, już tylko z tego powodu jest niezasadny. Także wskazywanie na przyszłe ewentualne zdarzenia polegające na wyjściu z zakładu karego i trudności w znalezieniu dobrze płatnej pracy mają charakter tylko hipotetyczny a nie rzeczywisty. Skarżący bowiem w dacie orzekania przebywał w zakładzie karnym i ponadto brak było przesłanek aby twierdzić, że po wyjściu z zakładu karnego strona nie uzyska satysfakcjonującej pracy, która umożliwi mu, spłatę należności np. w ratach. Przeciwne bowiem stanowisko doprowadziłoby do sytuacji, że trudna sytuacja finansowa usprawiedliwia brak konieczności wywiązywania się z zobowiązań powstałych w skutek naruszenia przepisów prawa.

Wbrew także twierdzeniom strony organ w żaden sposób nie przeciwstawił interesu dłużnika (podatnika) z interesem publicznym. Organ II instancji bowiem wprost wskazał, a sąd to podziela, że w sprawie nie zaistniał ważny interes dłużnika, gdyż tego interesu strona nie wykazała. Sam fakt braku środków finansowych jest niewystraczający do wykazania istnienia tego interesu, gdyż organ miałby obowiązek umorzenia należności dla każdego kto znalazłby się w podobnej sytuacji. Natomiast instytucja umorzenia należności ma charakter nadzwyczajny i tylko do nadzwyczajnych sytuacji winna być stosowana. Sąd także podziela stanowisko organu wskazujące na konieczność szczegółowego i pełnego uzasadnienia wniosku o umorzenie należności jakim są grzywny, które są szczególnego rodzaju należnościami. W ocenie sądu MF w sposób równorzędny traktował interesy publiczny i dłużnika. To, że wskazał, iż za umorzeniem nie przemawia interes publiczny nie oznacza, że ten interes przeciwstawił interesowi dłużnika. Jasno bowiem wskazał, że w sprawie nie występuje ważny interes dłużnika, a ponadto umorzeniu przeciwstawia się interes publiczny.

Niezasadne jest także powoływanie się na wskazany w skardze wyrok WSA w Warszawie. W powołanym wyroku sąd bowiem orzekał w innym stanie faktycznym. Mianowicie takim w którym zaistniał ważny interes dłużnika, a brak umorzenia należność organ uzasadniał tylko interesem publiczny. Tym samym tezy z tego wyroku są zupełnie nieadekwatne do sprawy.

Tym samym należy stwierdzić, że organ przy rozpatrywaniu sprawy będącej przedmiotem skargi nie naruszył zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, w sposób dający jakąkolwiek podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie dokonane ustalenia organu są spójne i logiczne oraz nie wykraczają poza zakres swobodnej oceny dowodów.

Na marginesie już tylko wskazać należy, że sąd dokonywał oceny decyzji w dacie jej wydania i każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2000 r. w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.