Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 479/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art 35 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wyw. nieruchomości,
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art 12, art 35,36,138 par 1 pkt 1 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 154 par 6 ppsa, art 149 par 2 ppsa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi G. D. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia odwołania G. D. z dnia [...] czerwca 2014 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Rozwoju dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego G. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W decyzji nr [...] z [...] grudnia 1980 r. Nr: [...] Naczelnik Gminy [...] zezwolił w trybie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst.: jedn. Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 ze zm.), w związku z decyzją o lokalizacji inwestycji nr [...] wydaną przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów zatwierdzającą budowę linii elektroenergetycznej 400 kV [...], na wejście na teren gruntów m.in. wsi [...] i dokonania prac związanych z budową ww. linii elektroenergetycznej. W piśmie z 6 lutego 2013 r. G.D., reprezentowany przez radcę prawnego P.Z., wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 1980 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w miejscowości [...], w gminie [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością G.D.

Wojewoda [...] w piśmie z 9 kwietnia 2013 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawcy o sprecyzowanie czy wnioskodawca występuje o stwierdzenie nieważności całej decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 1980 r. czy tylko jej części, odnoszącej się do nieruchomości będącej własnością G.D.

G.D. reprezentowany przez radcę prawnego P.Z. w piśmie z 22 kwietnia 2013 r. sprecyzował, że jego wniosek z 6 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności ogranicza się do działki stanowiącej jego własność.

Wojewoda [...] w decyzji nr [...] z [...] maja 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 1980 r., wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W piśmie z 9 czerwca 2014 r. G.D., reprezentowany przez radcę prawnego P.Z. wniósł odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] maja 2014 r. wskazując, że decyzja Naczelnika Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 1980 r. rażąco narusza prawo.

Wojewoda [...] w decyzji Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku G.D. reprezentowanego przez radcę prawnego P.Z. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] grudnia 1980 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w miejscowości [...], w gminie [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością G.D. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W piśmie z 9 czerwca 2014 r. wnioskodawca reprezentowany przez radcę prawnego P.Z. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2014 r.

Wojewoda [...] w piśmie zatytułowanym "Odpowiedź Wojewody [...] na odwołanie" z 1 lipca 2014 r. przekazał odwołanie skarżącego do Ministra Infrastruktury i Rozwoju i wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. nr 267 ze zm., dalej: k.p.a.).

W piśmie z 4 sierpnia 2015 r. skarżący wezwał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa.

W piśmie z 19 października 2015 r. skarżący reprezentowany przez radcę prawnego P.Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

W skardze wniesiono o: zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] maja 2014 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 4 sierpnia 2015 r. wraz z pocztowym dowodem nadania i wydrukiem śledzenia przesyłki nr [...], na okoliczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie przepisu art. 37 § 1 k.p.a. i art. 52 § 2 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W skardze wskazano, że pomimo wpłynięcia odwołania, organ nie załatwił sprawy, ani nawet nie poinformował skarżącego o terminie jej załatwienia, stosownie do przepisu art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, skarżący wezwał organ od usunięcia naruszenia prawa w trybie przepisu art. 37 § 1 k.p.a. w piśmie z 4 sierpnia 2015 r. Pomimo otrzymania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie rozpoznał odwołania skarżącego, naruszając przepisy art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a., co uzasadnia w ocenie skarżącego zarzut bezczynności organu w zakresie rozpoznania powyższego odwołania i czyni niniejszą skargę uzasadnioną i konieczną. W zakresie wniosku o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa skarżący podkreśla, że przez okres ponad roku od wpłynięcia odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju nie rozpoznał odwołania, ani nawet nie wskazał terminu, w którym sprawa zostanie rozpoznana. Po otrzymaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie załatwił sprawy, ani w żaden sposób nie ustosunkował się do doręczonego wezwania.

Skarżący podnosi, że organ przez wiele miesięcy nie wykonywał obowiązków ciążących na nim z mocy art. 36 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącego nie sposób uznać, że przekroczenie terminu do rozpatrzenia sprawy było nieznaczne. W niniejszej sprawie, organ nie wykonywał powyższych obowiązków, co uzasadnia stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

W zakresie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, w skardze wskazano, że kwota ta mieści się w granicach określonych w przepisie art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. i jest adekwatna do stopnia naruszenia zasady szybkości postępowania, wyrażonej w art. 12 k.p.a., oraz przepisów o terminowym załatwianiu spraw (art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a.), a także okresu bezczynności organu.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wniósł o oddalenie skargi oraz podniósł, że prowadzone postępowanie wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy zaistniały przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady organ doszedł do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo organ wskazał, że po rozpatrzeniu odwołania G.D., reprezentowanego przez radcę prawnego P.Z., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] maja 2014 r. i wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, zostanie ono niezwłocznie przekazanie do Sądu w ślad za niniejszym pismem.

W decyzji z [...] grudnia 2015 r. Nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa po rozpatrzeniu odwołania G.D. reprezentowanego przez radcę prawnego P.Z. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] Nr [...] z [...] grudnia 1980 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w miejscowości [...] w gminie [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], będącej własnością G.D., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

We wniosku skarżącego z 4 lutego 2016 r. reprezentowanego przez radców prawnych P.Z. i I.F. w związku z wydaniem decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2015 r. wniesiono o: umorzenie postępowania, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 4 sierpnia 2015 r. wraz z pocztowym dowodem nadania i wydrukiem śledzenia przesyłki nr [...], na

okoliczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie przepisu

art. 37 § 1 k.p.a. i art. 52 § 2 p.p.s.a., i rozpoznanie sprawy w trybie

uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa wart. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.

Istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 590/13 (LEX nr 1406499), w której stwierdzono, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie.

Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia odwołania z 9 czerwca 2014 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 k.p.a wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 11 lipca 2014 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołania G.D. reprezentowanego przez radcę prawnego P.Z. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] maja 2014 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym wart. 35 § 1 i § 3 k.p.a.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym wart. 35 k.p.a, jeżeli nie dopełnił czynności określonych wart. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 k.p.a oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań przewlekłości w postępowaniu.

W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wprawdzie w dniu [...] grudnia 2015 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał stosowną decyzję, ale poprzedzającej jej wydanie postępowanie administracyjne trwało prawie 17 miesięcy. Jak wynika zaś z akt sprawy zakres podejmowanych w tym czasie przez Ministra czynności nie uzasadniał tak długiego czasu jej prowadzenia. Analiza akt wskazuje bowiem, że pomimo wpłynięcia odwołania, organ nie załatwił sprawy, ani nawet nie poinformował skarżącego o terminie jej załatwienia, stosownie do przepisu art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a.

Pomimo otrzymania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ także nie rozpoznał odwołania skarżącego, naruszając tym samym przepisy art. 35 § 3 k.p.a. oraz 36 § 1 k.p.a. Po otrzymaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie załatwił sprawy, ani w żaden sposób nie ustosunkował się do doręczonego wezwania. Organ przez wiele miesięcy nie wykonywał obowiązków ciążących na nim z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Nie sposób uznać w niniejszej sprawie, że przekroczenie terminów do rozpatrzenia sprawy było nieznaczne.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organ postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 k.p.a, a to z tej przyczyny, że podczas trwającego ponad 17 miesięcy postępowania nie informował strony o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Organ przez 17 miesięcy pozostawał zaś w bezczynności, nie informując nawet strony o przyczynach zwłoki. Przyczyną tak długo trwającej zwłoki nie może być stwierdzenie organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że prowadzone postępowanie wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Tak długotrwałej zwłoki nie może także uzasadniać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, nic bowiem nie stało na przeszkodzie, aby organ kierując się zasadą wszechstronności wyjaśnienia sprawy oraz szybkości postępowania rozpoznał odwołanie skarżącego, które wpłynęło do organu 11 lipca 2014 r. Organ nie podjął także żadnych czynności w reakcji na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu 12 sierpnia 2015 r.

Takie działanie organu nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 12 k.p.a i 35 k.p.a., bowiem organ jest obowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a nie stwarza ograniczeń, ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody, czy też zwolnienia organu z obowiązku wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Jak wskazano wyżej, art. 36 k.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone wart. 6-16 k.p.a. nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji.

Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, są wytycznymi do stosowania przepisów k.p.a. i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Taki charakter zasad ogólnych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982, z. 1, poz. 53; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt SAlKa 963/91; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996; E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1996).

Zasada m.in. szybkości wynika wprost z art. 12 k.p.a, który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a, należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki.

Ponadto w ocenie Sądu, podawane przez organ powody nierozpatrzenia sprawy w terminie nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych wart. 35 § 5 k.p.a.

Kwestia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy nie mogą usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu sprawy oraz nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAS 147/99, LEX nr 50019). Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Brak wyznaczenia - podczas trwającego w sumie - 17 miesięcy postępowania, żadnego terminu załatwienia sprawy i niewskazanie przyczyny niezałatwienia sprawy, nie może w takiej sytuacji ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się bezczynności. Tym samym zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę.

Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 1996 r., (sygn. akt I SAS 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97), którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a, jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych wart. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" (por. wyrok z 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 LEX nr 53462). W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że od wpłynięcia do organu odwołania do wydania decyzji pozostawał on przez 17 miesięcy w zawinionej zwłoce w załatwieniu sprawy.

Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył sprawy, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a i korespondujący z nim art.12 § 1 i § 2 k.p.a oraz art. 36 § 1 k.p.a.

Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że bezczynność Ministra miała rażący charakter. Sąd uznał zatem, że bezczynność organu w nierozpoznaniu przez 17 miesięcy odwołania jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i czasokres braku jakiejkolwiek aktywności organu, zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości organu nie podejmującego koniecznych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania.

Z tych względów, w ocenie Sądu, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób szybkiego zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy jej załatwienia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 202 § 2 powołanej ustawy.

Z uwagi na wydanie przez organ decyzji w dniu [...] grudnia 2015 r. Sąd w pkt 1 sentencji wyroku orzekł o umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a postępowania w zakresie zobowiązania Ministra do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] maja 2014 r., w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 149 § 2 p.p.p.s.a. oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.