Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1270/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. Ż. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.) oraz

- art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),

po rozpatrzeniu zażalenia J. W. i M. W., na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]), odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę "budynku mieszkalnego rekreacyjnego z częścią magazynową stanowiącą zaplecze wypożyczalni sprzętu wodnego i urządzeń obsługi rekreacji przywodnej wraz z urządzeniami budowlanymi, tj.: miejscami postojowymi, schodami terenowymi, utwardzeniem terenu, dojściami i dojazdami na dz. nr ewid.[...] w miejscowości C. " dla W.Z.,

uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi W.Z. pozwolenia na budowę "budynku mieszkalnego rekreacyjnego z częścią magazynową stanowiącą zaplecze wypożyczalni sprzętu wodnego i urządzeń obsługi rekreacji przywodnej wraz z urządzeniami budowlanymi, tj.: miejscami postojowymi, schodami terenowymi, utwardzeniem terenu, dojściami i dojazdami na dz. nr ewid.[...] w miejscowości C. ". Decyzja ta wobec niezaskarżenia jej w terminie przewidzianym w ustawie stała się ostateczna z dniem 1 marca 2017 r.

Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji zwrócili się J. W. i M. W. współwłaściciele na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości położonej w K. dz. nr [...], KW nr [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Starosty [...]. Wskazano przy tym, że jako podstawę wznowienia ww. postępowania, wnioskujący wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu ww. wniosku o wznowienie postępowania podano m.in., że nieruchomość wnioskodawców znajdowała się bezsprzecznie w obszarze oddziaływania obiektu, zaś zakres realizowanej inwestycji w oparciu o decyzję obejmował budowę wielokondygnacyjnego budynku mieszkalnego o cechach nieprzystających do architektury tego miejsca, co w sposób oczywisty będzie źródłem dodatkowych immisji na nieruchomość wnioskodawców (i nie tylko). Dodano także, że realizowany budynek z uwagi na swoją funkcję będzie generował, w szczególności hałas oraz emisję spalin, a także oświetlenie całego terenu. Niewątpliwie zatem zdaniem wnioskodawców, wprowadzi ograniczenia w sposobie korzystania i użytkowania nieruchomości wnioskodawców, wskutek czego realizacja inwestycji zgodnie z decyzją doprowadzi do naruszenia uzasadnionego interesu prawnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]) Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]), wskazując w uzasadnieniu, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wyjaśniono przy tym, że zaskarżone postanowienie było już drugim postanowieniem wydanym przez Starostę [...] w sprawie, gdyż poprzednie zostało uchylone przez Wojewodę, postanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r. (znak: [...]). W uzasadnieniu uchylającego postanowienia Wojewoda, oceniając czynności prowadzonego postępowania stwierdził m.in., iż wezwanie w trybie art. 50 k.p.a. inwestora W.Z. do przedłożenia posiadanych dowodów potwierdzających dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, jako niezbędnych dla ustalenia czy został dochowany termin określony w art. 148 k.p.a., uznać należało za błędne, bowiem ciężar dowodzenia okoliczności zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania spoczywał na żalących się, a nie na osobie inwestora.

Mając na uwadze powyższe wskazano, że prowadząc ponownie postępowanie, Starosta [...] wezwał wskazane przez inwestora osoby – świadków, do przedłożenia dowodów w postaci ich zeznań lub oświadczeń potwierdzających, kiedy i w jakich okolicznościach J. W. i M. W. mogli dowiedzieć się o wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. Podkreślono przy tym, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji ponownie stwierdził, iż wnioskujący nie dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opierając się w tym względzie wyłącznie na oświadczeniach inwestora W.Z. oraz wskazanych przez niego osób, podając w wątpliwość oświadczenie zawarte w piśmie J. W. i M. W. z dnia 23 czerwca 2017 r., odnoszące się do daty dowiedzenia się o decyzji. Zwrócono również uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia brak było podania przyczyny przyjęcia oświadczeń świadków za wiarygodne oraz wskazania przyczyny, dla której za niewiarygodne przyjęto oświadczenia wnioskujących o wznowienie. Zdaniem organu odwoławczego, znajdujące się w aktach administracyjnych organu I instancji, oświadczenia świadków nie zawierały treści, która uzasadniałaby odmowę wznowienia postępowania. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że rację mieli żalący się, iż zauważenie przebywania we wskazanym czasie wnioskodawców na terenie Osady Turystycznej C. , w żaden sposób nie pozwalało na ustalenie okoliczności istotnych dla oceny dochowania terminu z art. 148 k.p.a., również wywieszenie tablicy informacyjnej na terenie budowy nie było tożsame z dowiedzeniem się J. W. i M. W. o decyzji, podobnie jak prowadzenie robót budowlanych na terenie objętym wskazaną wyżej decyzją o pozwoleniu na budowę nie było równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na ich prowadzenie, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego, zasadnie zwrócili uwagę żalący się, że dowiedzieli się oni o decyzji w dniu 7 czerwca 2017 r., podczas wizyty w starostwie, co znalazło odzwierciedlenie w stosownym zapisie w aktach sprawy. Podkreślono przy tym, że termin ten nie został zakwestionowany przez organ co oznaczało, że okoliczność ta była bezsporna. Dodano przy tym, że termin ten nie został również podważony oświadczeniami przedłożonymi przez świadków, przy czym oświadczenia te nie mogły wywrzeć takiego skutku, albowiem stanowiły one próbę odpowiedzi na pytanie organu I instancji o termin, w którym wnioskodawcy mogli się dowiedzieć o decyzji. Wyjaśniono przy tym, że okoliczność ta nie miała natomiast znaczenia w świetle art. 148 k.p.a., gdyż w myśl tej normy prawnej istotne było wyłącznie faktyczne dowiedzenie się o decyzji, a nie tylko sama możliwość dowiedzenia się, a w związku z tym zdaniem organu II instancji, Starosta [...] ponownie naruszył zasady ogólne k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy podzielił argumentację żalących się, zgodnie z którą, jeżeli w ocenie organu, oświadczenie złożone przez nich było z jakichkolwiek powodów niewystarczające, organ powinien był wezwać wnioskodawców do przedłożenia dalszych dowodów na tę okoliczność lub wyjaśnienia wątpliwości organu. Tymczasem wskazano, że organ nie skierował do wnioskodawców żadnego żądania, a żądanie takie skierował natomiast do W.Z., co należało uznać za sprzeczne z zasadami postępowania dowodowego. Podkreślono bowiem, że W.Z. jako inwestor był żywo i bezpośrednio zainteresowany odmową wznowienia postępowania. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, działanie Starosty [...], w rozpatrywanej sprawie, potwierdzało w dalszym ciągu skupienie ciężaru dowodzenia okoliczności zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na osobie inwestora oraz wskazanych przez niego świadków, zamiast na wnioskujących. Zdaniem Wojewody, organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego zebranego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, gdyż brak było uzasadnienia dla odmowy wiarygodności twierdzeniom wnioskujących o wznowienie postępowania w zakresie wskazanej przez nich daty dowiedzenia się o decyzji oraz wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania wyłącznie w oparciu o oświadczenie zainteresowanego odmową inwestora oraz oświadczenia świadków, które nie potwierdzały faktu dowiedzenia się, a tylko domniemanie możliwości dowiedzenia się o decyzji. Podniesiono, że zebrany materiał dowodowy nie uzasadniał podjętego rozstrzygnięcia w postaci odmowy wznowienia postępowania.

Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że akta sprawy wskazywały – na co zwrócili również uwagę żalący się – iż z zebranymi, przedłożonymi przez świadków dowodami w postaci ich oświadczeń nie zostali zapoznani wnioskujący o wznowienie postępowania, a w związku z tym nie mieli oni możliwości odniesienia się do treści tych oświadczeń. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, fakt ten stanowił o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., co uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę [...]. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Starosta [...] powinien wezwać wnioskujących do przedłożenia dalszych dowodów na okoliczność wskazanej daty, w której dowiedzieli się o decyzji, dopuszczając dodatkowo inne dowody, następnie zaś wskazać w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia powody, dla których wskazanym dowodom przyznał, a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skargę na ww. postanowienie (zatytułowaną jako "sprzeciw od postanowienia") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – W.Z., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez zastosowanie przez organ II instancji wskazanego przepisu, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa we wskazanym przepisie – postanowienie organu I instancji nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi (zatytułowanej jako "sprzeciw od postanowienia") skarżący szczegółowo rozwinął podniesiony zarzut, powołując na jego poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.

Na wstępie wymaga podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r., na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca wprowadził do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.), w miejsce wnoszonej dotychczas na zasadach ogólnych skargi, nowy środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu od decyzji, który – stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. – przysługuje wyłącznie od decyzji organu II instancji o charakterze kasatoryjnym, podjętych na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Wykładnia a contrario przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, nakazuje przyjmować, że regulacje dotyczące sprzeciwu od decyzji mają zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Co jednak istotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, a na co zwraca się uwagę również w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych – które to stanowisko Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela – instytucja sprzeciwu od decyzji nie ma zastosowania do postanowień organu II instancji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 p.p.s.a. W tym zakresie podnosi się bowiem, że w art. 64a p.p.s.a. ustawodawca odnosi się jedynie wprost do decyzji (a nie postanowień) wydanych w oparciu o ww. przepis (tj. art. 138 § 2 k.p.a.). Podobnie też pozostałe przepisy p.p.s.a. w sposób wyraźny rozróżniają decyzje od postanowień, np. w art. 3 § 2 p.p.s.a. wyznaczającym zakres kognicji sądów administracyjnych. Skoro zatem na gruncie p.p.s.a. ustawodawca rozróżnia pojęcia "postanowienia" i "decyzji", a jednocześnie w Rozdziale 3a Działu III p.p.s.a. uregulował instytucję sprzeciwu wyłącznie od decyzji, czemu dał jednocześnie wyraz już w samym tytule rozdziału ("Sprzeciw od decyzji"), to zakładając racjonalność ustawodawcy nie można de lege lata przepisów o sprzeciwie od decyzji kasatoryjnych – nawet posiłkując się argumentacją o przyspieszeniu i usprawnieniu postępowania – stosować do postanowień kasatoryjnych, gdyż – jak już wyżej wspomniano – na gruncie p.p.s.a. są to odmienne przedmioty zaskarżenia. Tym samym należy przyjąć, że do rozszerzenia zakresu normy danego przepisu p.p.s.a. konieczne jest wyraźne dopuszczenie tego przez ustawodawcę (np. art. 64b § 1 p.p.s.a.), nie jest to zaś możliwe wyłącznie z uwagi na względy funkcjonalne. Dopiero zatem wprowadzenie odpowiedniej normy przez ustawodawcę umożliwiłoby stosowanie przepisów art. 64a-64e p.p.s.a. także do postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 130/18, LEX nr 2442491).

W konsekwencji należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy – wbrew twierdzeniom skarżącego – prawidłowo pouczył strony o formie i terminie zaskarżenia wydanego przez ten organ postanowienia, wskazując, iż na postanowienie wydane w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnoszona za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Wymaga jednak podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie okoliczność błędnego zatytułowania wniesionego przez skarżącego W.Z. środka zaskarżenia, jako "sprzeciw od postanowienia", zamiast prawidłowo "skarga" nie rzutowała na jego skuteczność, gdyż termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni, zaś w przypadku sprzeciwu wynosi on 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a w związku z tym skoro postanowienie Wojewody zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2018 r., a wniesiony przez niego środek zaskarżenia (zatytułowany jako "sprzeciw od postanowienia") został nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 21 sierpnia 2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie), to tym samym nie budzi wątpliwości, iż skarżący dochował terminu do wniesienia właściwego w przedmiotowej sprawie środka zaskarżenia, jakim jest skarga, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Niezależnie zatem od zatytułowania przez skarżącego pisma z dnia 21 sierpnia 2018 r., w którym kwestionuje on postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. (znak: [...]), Sąd mając na uwadze treść pisma oraz przedmiot zaskarżenia, traktuje je jako skargę. Dlatego też należało przyjąć – wbrew twierdzeniom skarżącego – że w sprawie nie miały zastosowania przepisy Rozdziału 3a Działu III p.p.s.a., w tym art. 64d § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. obligujące sąd do rozpoznania sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji oraz art. 64e p.p.s.a. ograniczający zakres kontroli sądu jedynie do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Tym samym mając na uwadze poczynione na wstępie uwagi, w ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. (znak: [...]), którym uchylono postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]), odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę "budynku mieszkalnego rekreacyjnego z częścią magazynową stanowiącą zaplecze wypożyczalni sprzętu wodnego i urządzeń obsługi rekreacji przywodnej wraz z urządzeniami budowlanymi, tj.: miejscami postojowymi, schodami terenowymi, utwardzeniem terenu, dojściami i dojazdami na dz. nr ewid.[...] w miejscowości C." dla W.Z. i przekazano sprawię do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowił przede wszystkim art. 148 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") – wskazanej w przedmiotowej sprawie jako podstawa wznowienia – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że postępowanie wznowieniowe zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). I tak, stosownie do zamieszczonych w ww. rozdziale przepisów, przyjmuje się, że postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, można podzielić na dwa etapy. W pierwszym z nich, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jak również, czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12, LEX nr 1219080 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2411/15, LEX nr 2310016). Niemniej jednak również w sytuacji, w której w podaniu o wznowienie postępowania jako podstawę wskazano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., właściwy w sprawie organ w dalszym ciągu zobligowany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., do oceny której to okoliczności sprowadzała się istota sporu w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnienie powyższej kwestii jest na tyle istotne, że dopiero jej rozstrzygnięcie warunkować będzie dalszy przebieg postępowania, a mianowicie czy powinno się ono zakończyć wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia (w przypadku niedochowania terminu) lub o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją (w razie dochowania przewidzianego terminu).

Wobec regulacji z art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało, kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15, LEX nr 2314782). Dowiedzenie się oznacza zatem powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy (fakt intelektualny). Tym samym, w takim przypadku nie ma znaczenia sama świadomość, że powinno się być stroną danego postępowania, ale akt wiedzy, iż taka decyzja została wydana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 791/16, LEX nr 2436516).

Niemniej jednak należy podkreślić, że w tego rodzaju przypadkach – gdy podstawą wniesienia podania o wznowienie postępowania jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – ciężar dowodu dochowania terminu określonego w art. 148 § 1 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. spoczywa na stronie, która domagała się wznowienia postępowania w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2343/14, LEX nr 2083486). Oznacza to, że to właśnie strona, która podnosi, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, której wzruszenia się domaga, musi udowodnić, kiedy (tj. w jakiej konkretnie dacie) dowiedziała się o tej decyzji i to w taki sposób, aby organ miał możliwość zweryfikowania i ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się ona o tej decyzji. Okoliczność ta nie zwalnia natomiast organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, nawet w przypadku niepowołania przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania dowodów potwierdzających wskazywaną przez nią datę dowiedzenia się o decyzji, organ jest bowiem zobligowany w pierwszej kolejności wezwać stronę do przedstawienia dowodów na okoliczność zachowania terminu. Podobnie też w sytuacji, w której strona co prawda przedstawiła wraz z podaniem określone dowody wskazujące na datę dowiedzenia się o decyzji, niemniej jednak w ocenie organu były one niewystarczające do niewątpliwego przyjęcia, że data wskazana przez stronę była datą, w której faktycznie dowiedziała się ona o tej decyzji, organ ten powinien wezwać stronę do uzupełnienia dowodów w tym zakresie, a dopiero następnie przedstawić swoje stanowisko, w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy.

Stąd też mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, zasadnie Wojewoda zwrócił uwagę, że błędnie organ I instancji skupił ciężar dowodzenia okoliczności zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na osobie skarżącego, będącego inwestorem oraz wskazanych przez niego świadkach, zamiast na wnioskodawcach. Wymaga bowiem podkreślenia, że to przede wszystkim wnioskodawcy – o ile nie wyłącznie – posiadają stosowną wiedzę w tym przedmiocie i dlatego też nie można było ich wyjaśnień (względnie przedstawionych przez nich dowodów na tę okoliczność) zastępować wyjaśnieniami inwestora oraz oświadczeniami świadków wskazanych przez inwestora. Tym samym dopiero gdyby wnioskodawcy nie sprostali temu wezwaniu, a nadto jeżeli w wyniku postępowania wstępnego (wyjaśniającego) organ doszedłby do przekonania, że termin ten pomimo odmiennych twierdzeń wnioskodawców, wobec zgromadzonego materiału dowodowego, nie został jednak dochowany, były uprawniony, a zarazem zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sytuacji jednak, w której organ I instancji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia okoliczności pozwalających na ocenę dochowania terminu do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania przez wnioskodawców, należało uznać, że rozstrzygnięcie tego organu zostało wydane co najmniej przedwcześnie, co słusznie musiało skutkować wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia o charakterze kasatoryjnym. Skoro bowiem okoliczności te nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji, to zasadnie Wojewoda uznał, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co świadczyło o ziszczeniu się przesłanek warunkujących podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Wobec powyższego należało uznać, że Wojewoda nie był w przedmiotowej sprawie właściwy do prowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. i czynienia samodzielnych ustaleń, co do zachowania terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz rozstrzygania w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., gdyż naruszyłby w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz właściwość organów, wynikającą z art. 150 § 1 k.p.a.

Wymaga w tym miejscu jednocześnie podkreślenia, że organ II instancji w żaden sposób nie przesądził, iż wnioskodawcy dochowali lub uchybili terminowi z art. 148 § 2 k.p.a., uzależniając ocenę tej okoliczności od wyniku prawidłowo przeprowadzonego przez Starostę [...] postępowania wyjaśniającego. Wojewoda stwierdził bowiem wyłącznie, że organ I instancji nie przeprowadził w tym kierunku dostatecznego postępowania wyjaśniającego i nie zebrał dowodów potwierdzających (uzasadniających) zaprezentowaną w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]) tezę. Ponadto organ odwoławczy zasadnie zwrócił również uwagę, że organ I instancji nie uzasadnił powodów, dla których odmówił on wiarygodności twierdzeniom wnioskujących o wznowienie postępowania w zakresie wskazanej przez nich daty dowiedzenia się o decyzji, ani też dlaczego oparł się on w tym względzie jedynie na oświadczeniu inwestora i wskazanych przez niego świadków, które nie potwierdzały w sposób jednoznaczny faktu dowiedzenia się o decyzji przez wnioskodawców, a jedynie domniemanie możliwości dowiedzenia się o decyzji przez wnioskodawców. W tej sytuacji, wobec powyższych prawnych i faktycznych ocen Sądu I instancji, wszystkie zarzuty rozpatrywanej skargi są nieuzasadnione w świetle prawa w nich wskazanego.

Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem, a w konsekwencji wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.