Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 552/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 i 3, art. 2 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 31 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: § 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, również jako "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.S., prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą S.J. [...] z głównym miejscem wykonywania działalności pod adresem – T., ul. [...] – dalej nazywanego "skarżącym", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2014 r., nakazującą rejestrację dziewięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5.211,00 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście jedenaście złotych 00/100).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 sierpnia 2014 r. o godz. 11:45, na podstawie załączonych upoważnień osoby w nich wskazane przeprowadziły kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w zakładzie pracy chronionej "[...]" - "[...]". Kontrola została przeprowadzona w obecności M. D. – pracownika.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany przez pracownika oraz osoby kontrolujące. W wyniku kontroli ustalono, używanie w "[...]" dziewięciu odbiorników telewizyjnych przez okres 2 lat. Odbiorniki znajdowały się w pokojach hotelowych. Ich uruchomienie, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, z powodu obłożenia ośrodka. Według oświadczenia złożonego przez pracownika wszystkie odbiorniki telewizyjne w kontrolowanym obiekcie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Organ pismem z dnia 16 września 2014 r. poinformował J. S. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszenia żądań. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości.

W tak ustalonym stanie faktycznym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał w dniu [...] października 2014 r. decyzję nakazującą rejestrację dziewięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5.211,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wskazał również na to kiedy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, jakie urządzenia uważane są za odbiorniki podlegające rejestracji, a także, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zobowiązane są do rejestracji każdego użytkowanego odbiornika i wnoszenia opłat za ich użytkowanie.

Dalej organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono niewykonanie przez skarżącego obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych wobec czego organ nakazał ich rejestrację oraz ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przez naliczenie jej w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej wynoszącej 19,30 zł, za każdy odbiornik z pomnożeniem tej opłaty przez ilość odbiorników (9).

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] listopada 2014 r. J. S. wniósł odwołanie, w którym zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów art. 28 ust. 1 pkt lit. b w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2011.127.721 j.t., dalej jako "ustawa o rehabilitacji") polegające na wydaniu decyzji z naruszeniem ww. przepisów i ustalenie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych pomimo, iż skarżący w dacie przeprowadzenia kontroli legitymował się statusem prowadzącego zakład pracy chronionej, w zw. z czym powinien zostać zwolniony z ponoszenia również tej opłaty.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postepowania – art. 6 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego w sposób nieuwzględniający przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w konsekwencji czego organ mając świadomość, iż kontrola dotyczy zakładu pracy chronionej nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez co przeprowadził postępowanie w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa, a następnie wydał decyzję ustalającą naliczenie opłaty z tytułu użytkowania odbiorników telewizyjnych wobec podmiotu, który w dacie kontroli legitymował się statusem zakładu pracy chronionej.

W uzasadnieniu oświadczył, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. prowadzonemu przez skarżącego przedsiębiorstwu został przyznany status zakładu pracy chronionej. W międzyczasie nastąpiła zmiana nazwy przedsiębiorstwa. Zachowało ono jednak status zakładu pracy chronionej. Wskazał przy tym, że w myśl art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, prowadzący zakład pracy chronionej zwolnieni są z ponoszenia opłat z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. Skarżący nie miał w jego przekonaniu obowiązku uiszczenia opłat wynikającego z mocy prawa, a zatem brak było podstaw do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

Ponadto skarżący wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. utracił status zakładu pracy chronionej. Do dnia przeprowadzenia kontroli skarżący nie odebrał ww. decyzji. Nie była ona również prawomocna, a zatem jak podaje skarżący dopiero od dnia [...]września 2014 r. miałby on obowiązek uiszczenia opłat. Ponadto z protokołu kontroli wynika, że przedmiotowa kontrola odbyła się w zakładzie pracy chronionej, o czym świadczy nazwa przedsiębiorcy wpisana do protokołu.

Skarżący podkreślił ponadto, że bezpośrednio po utracie statusu zakładu pracy chronionej, pracownik zatrudniony u skarżącego dokonał rejestracji wszystkich odbiorników telewizyjnych i uiściła stosowne opłaty.

W tych ustaleniach Minister Administracji i Cyfryzacji wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy odniósł się do wyjaśnień zawartych w treści odwołania. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 u.o.a., organ przypomniał, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle tych uregulowań prawnych, organ uznał, że odbiorniki były używane, a ich właściciel obowiązany do ich zarejestrowania i wniesienia opłaty abonamentowej. Organ podkreślił, że zarówno w protokole z kontroli jak i oświadczeniu do niego załączonym odnotowano, iż strona była w posiadaniu urządzeń technicznie dostosowanych do odbioru programu, a do odbiorników doprowadzona została antena zewnętrzna – dekodery. Organ II instancji wskazał ponadto, że w toku czynności kontrolnych pracownik obecny miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności wskazanych w protokole lub oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu, organ II instancji powołując się na dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego podkreślił, że opłata abonamentowa jest przymusowym i bezzwrotnym świadczeniem o charakterze publicznoprawnym oraz stanowi pozabudżetowy dochód celowy o publicznym charakterze, który przeznaczony jest na finansowanie misji publicznej radia i telewizji.

Wskazał przy tym na brzmienie art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, w którym ustawodawca enumeratywnie wyliczył krąg podmiotów zwolnionych z opłat abonamentowych, podkreślając, że ustawa ta zawiera autonomiczne reguły zwolnień. Odnosząc się do powołanych w odwołaniu przepisów ustawy o rehabilitacji wskazał, że nie użyto w nich sformułowania "opłaty abonamentowej". Podkreślając przy tym celowość opłaty sądowej, jako nie służącej jedynie celom fiskalnym, organ odniósł swoje rozważania w tym zakresie jako odpowiednio odnoszące się również do opłaty abonamentowej. Stanowisko organu, poparte dorobkiem orzecznictwa zarówno sądów administracyjnych jak i Trybunału Konstytucyjnego, wskazuje, iż abonament to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym.

W dalszej kolejności Minister wskazał, że oba akty prawne: ustawa o rehabilitacji i ustawa o opłatach abonamentowych są aktami o tej samej mocy prawnej. Jednakże zapis w ustawie o opłatach abonamentowych dotyczący zamkniętego kręgu podmiotów uznał jako lex specialis w stosunku do uregulowań wynikających z ustawy o rehabilitacji.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej, Minister podkreślił, że skarżący nie kwestionował zebranych dowodów w sprawie ani nie przedstawił własnych. Również okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, a sposób w jaki w toku kontroli dokonano ustaleń nie narusza obowiązujących przepisów postępowania, co pozwoliło na zastosowanie domniemania, że odbiorniki były używane.

Minister uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania, wziął pod uwagę, przy wydawaniu decyzji, wszystkie okoliczności stwierdzone podczas kontroli, a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 k.p.a.

Od wymienionej na wstępie decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając powyższą decyzję w całości i wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem powołanych przepisów, w której została ustalona opłata za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5.211,00 zł pomimo, iż skarżący w dacie przeprowadzonej przez organ kontroli legitymował się statusem prowadzącego zakład pracy chronionej, a jako przedsiębiorca legitymujący się ww. statusem i spełniający przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie winien zostać zwolniony z ponoszenia wszystkich opłat z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat sankcyjnych.

Zarzucano także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez:

• art. 6 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ postępowania w sposób nieuwzględniający przepisów ustawy o rehabilitacji,

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie w sposób wybiórczy oceny dowodów jedynie w oparciu o część materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało przeprowadzeniem kontroli, pomimo iż organ miał świadomość, że kontrola dotyczy zakładu pracy chronionej,

• art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji wydanie decyzji ustalającej naliczenie opłaty z tytułu użytkowania odbiorników telewizyjnych wobec podmiotu, który w dacie kontroli legitymował się statusem zakładu pracy chronionej,

• art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, którą z powodu uchybień wskazanych powyżej, organ II instancji powinien był uchylić w całości i umorzyć w tym zakresie postępowanie, a względnie uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi, skarżący odniósł się do obowiązków organów administracji publicznej wynikających z zasad postepowania wyrażonych w przepisach k.p.a., których naruszenie skarżący zarzucał organowi. Wskazał przy tym, że proces analizy dowodów w toku postępowania administracyjnego wskazuje na naruszenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a.

J.S. podkreślił też, że w toku postępowania odwoławczego przedłożył do akt sprawy następujące dokumenty: Decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r., a także informacje półroczne składane do [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz Decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wywodził dalej, że z powyższych dokumentów wynika, że w dniu przeprowadzenia kontroli, tj. w dniu [...] sierpnia 2014 r., skarżący posiadał status przedsiębiorcy prowadzącego zakład pracy chronionej. A zatem zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z ponoszenia opłat z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym.

W związku z powyższym, w ocenie skarżącego Minister Administracji i Cyfryzacji przekroczył granice swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Organ nie uwzględnił przy tym faktu posiadania w dacie kontroli przez skarżącego statusu przedsiębiorcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Skarżący wskazał ponadto, że organ II instancji, odnosząc się do podniesionych na etapie postępowania administracyjnego zarzutów, w sposób niedopuszczalny uznał, że do opłaty abonamentowej należy w drodze analogii stosować przepisy dotyczące opłat sądowych. Powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł zarazem, że w związku z powyższym powinien być zwolniony z ponoszenia wszystkich opłat (w tym opłaty abonamentowej) z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji, wskazując na przebieg postępowania i ustalenia dokonane w jego toku, wnosiło oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t. dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżący J. S. prowadzący działalność gospodarczą – "[...]" nie dopełnił obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych. Okoliczność ta stała się podstawą do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi, iż za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei jak wynika z treści ust. 2 cytowanego przepisu, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 cytowanego przepisu (ust. 4).

Jak wynika ponadto z treści art. 5 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r. poz. 1676), rejestracji odbiorników dokonuje operator wyznaczony, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników.

W myśl z kolei art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2014 roku (Dz. U. 2013 poz. 566).

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Wojewoda [...] przyznał skarżącemu status prowadzącego zakład pracy chronionej, który utracił z dniem [...] lipca 2014 r. na mocy decyzji wydanej przez Wojewodę [...][...] sierpnia 2014 r. W dniu przeprowadzenia kontroli tj. [...] sierpnia 2014 r., pomimo, że decyzja w przedmiocie utraty ww. statusu została wydana, to z uwagi na fakt, że kontrola została przeprowadzona tego samego dnia, którego wydano ww. decyzję w przedmiocie utraty statusu, skarżący nie mógł wiedzieć o jej wydaniu. Powyższe okoliczności pozostają w niniejszej sprawie poza sporem.

Kolejną bezsporną kwestią jest fakt posiadania przez skarżącego w zakładzie pracy chronionej "[...]" 9 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, przez okres 2 lat. Zostało to wskazane w protokole kontroli, podpisanym przez pracownika obiektu. W toku postępowania skarżący nie kwestionował również poczynionych przez kontrolujących ustaleń. Fakt posiadania wskazanych odbiorników potwierdza również ich późniejsza rejestracja.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia zwolnienia J. S. z obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z uwagi na legitymowanie się przez niego statusem prowadzącego zakład pracy chronionej.

Zdaniem Sądu argumentacja skarżącego w tym zakresie nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązującym stanie prawnym. Fakt legitymowania się statusem zakładu pracy chronionej nie stanowi o zwolnieniu z obowiązku rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych i wnoszenia opłaty abonamentowej.

W myśl art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym.

W związku z powołaniem się przez skarżącego na ww. przepis ustawy o rehabilitacji, rozważenia na wstępie, wobec niezdefiniowania przez ustawodawcę pojęcia "opłat", wymaga wykładnia zarówno pojęcia opłaty jak i opłaty sankcyjnej. Odpowiedzi na powyższe pytanie szukać należy przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie wykazu opłat o charakterze sankcyjnym (Dz.U. z 2009 r. nr. 183 poz. 1428, dalej zwanego "rozporządzeniem Ministra"). Jak wynika z treści § 1 aktu do opłat o charakterze sankcyjnym zalicza się:

1) opłaty określone w art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, z późn. zm.), z wyłączeniem opłat, o których mowa w ust. 3 i 3a;

2) opłaty eksploatacyjne określone w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm. 4);

3) opłaty za korzystanie ze środowiska określone w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm. 5);

4) opłaty produktowe i depozytowe określone w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639, z późn. zm. 6);

5) opłaty określone w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. Nr 91, poz. 740);

6) opłaty określone w art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 oraz z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087);

7) opłaty określone w art. 18 i 22 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 oraz z 2005 r. Nr 175, poz. 1458 i Nr 203, poz. 1683);

8) opłaty określone w art. 25 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784);

9) opłaty określone w art. 12 ust. 2, art. 14 i 17 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 i Nr 175, poz. 1458);

10) opłaty określone w art. 64 ust. 2 i art. 69 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że powołane rozporządzenie Ministra zawiera katalog zamknięty opłat o charakterze sankcyjnym. W katalogu tym nie znalazła się opłata nakładana za niezarejestrowanie odbiornika telewizyjnego, a zatem niewątpliwie nie można jej uznać za opłatę o charakterze sankcyjnym. Nie można jej uznać również za opłatę skarbową.

Odnosząc się do katalogu zwolnień podmiotowych, należy wskazać, że w art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca zawarł katalog podmiotów zwolnionych od opłaty abonamentowej. Katalog ten ma charakter ściśle podmiotowy, tzn. dotyczy on osób fizycznych chronionych z punktu widzenia społecznego. Ma on przy tym charakter zamknięty. W sposób wyczerpujący określa zatem jakie podmioty ustawodawca chciał zwolnić z ponoszenia ww. obowiązku. Jak wynika z treści omawianego przepisu nie znalazło się w nim żadne zwolnienie dla przedsiębiorców.

Ponadto wskazać należy, że w myśl zasady lex specialis derogat legi generali ustawa o opłatach abonentowych jest w stosunku do ustawy o rehabilitacji ustawą szczegółową, której przepisy jako te o większym stopniu szczegółowości należy stosować przed ogólniejszymi przepisami ustawy o rehabilitacji. Za takim przyjęciem świadczy fakt, że jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 13 sierpnia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1138/14) "ustawa o opłatach abonamentowych jest bowiem jedynym aktem rangi ustawy regulującym całościowo tę problematykę - poczynając od obowiązku wnoszenia opłat, zwolnień, wysokości opłat, sposób poboru opłat i kontroli ich pobierania, konsekwencji używania nie zarejestrowanego odbiornika, sposobu gospodarowania wpływami z opłat, a także drogę administracyjną w przypadku używania nie zarejestrowanego odbiornika. W tym kontekście inne przepisy nawet rangi ustawowej, zwalniające określone podmioty z różnych opłat, bez wyraźnego określenia, że dotyczy to opłat abonamentowych, nie odnoszą się do tego rodzaju opłat." Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Dlatego też przepisy ustawy zawierające wyczerpująco określony katalog podmiotowych zwolnień, w ocenie Sądu stanowią przepisy szczególne i jako takie powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Ponadto warto zauważyć, że ustawa o opłatach abonamentowych stanowi w stosunku do ustawy o rehabilitacji lex posterior i jej przepisy, jako późniejsze powinny być stosowane przed przepisami ustawy ustanowionej wcześniej.

Należy też wskazać, że Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 666 dalej nazywanym "Rozporządzeniem KRRIT") wprowadziło wykaz dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych, które to dokumenty ściśle związane są z osobami fizycznymi i uprawnieniami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa dla osób fizycznych. Wykaz tych dokumentów potwierdza społeczny charakter zwolnień, które w założeniu przysługiwać ma osobom, które z uwagi na swoją sytuację zdrowotną, zawodową lub społeczną nie powinny ponosić comiesięcznej opłaty abonamentowej. Wskazane zwolnienia nie mają w żaden sposób stanowić ulg dla przedsiębiorców, nawet jeśli zatrudniają oni osoby w ramach zakładu pracy chronionej.

Warto w tym miejscu zwrócić też uwagę na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. akt II GSK 2036/14), w którym Sąd wskazał, że "warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest złożenie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tego zwolnienia (według określonego wzoru) wraz dokumentami potwierdzającymi to zwolnienie (art. 4 ust. 3). Zwolnienie jest więc możliwe pod warunkiem, że (1) zostanie złożenie przez zainteresowaną osobę oświadczenie wymagane prawem wraz z dokumentacją potwierdzającą to uprawnienie, (2) zostaną spełnione warunki do zwolnienia z opłaty RTV oraz (3) operator uzna, że dana osoba jest uprawniona do skorzystania z tej ulgi."

Stanowisko to skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Jednocześnie zauważa, że skarżący nie składał też oświadczenia o zwolnieniu we właściwym urzędzie pocztowym wraz ze stosowną dokumentacją. Powyższe zwolnienia nie przysługują podmiotom od momentu ziszczenia się podstawy do ich uzyskania, a jak stanowi art. 4 ust. 3 ustawy abonamentowej od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień.

Warto również zauważyć, że opłata abonamentowa analogicznie jak opłata sądowa stanowi szczególny rodzaj świadczenia celowościowego. W postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011 r. (sygn. akt. II GZ 12/11) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "posiadanie statusu zakładu pracy chronionej nie może być podstawą do zwolnienia strony od uiszczenia wpisu sądowego". Przyjmując powyższe twierdzenie, Sąd zauważa, że tak jak celem wpisu sądowego jest zadośćuczynienie zasadzie ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanego z ich udziałem w sprawie, a zatem jest ona przeznaczana na pokrycie kosztów rozpoznania sprawy, tak celem opłaty abonamentowej, jako świadczenia o charakterze szczególnym, jest pokrycie przez nią realizacji zadań Telewizji Publicznej.

Konkludując Sąd uznał, że organy zasadnie przyjęły, iż w przedmiotowej sprawie, zgodnie z treścią omawianych przepisów "zakładom pracy chronionej" nie przysługuje zwolnienie od opłaty abonamentowej, z uwagi na ściśle podmiotowy charakter tego zwolnienia oraz zamknięty katalog zwolnionych z mocy ustawy o opłatach abonamentowych podmiotów.

W dalszej kolejności, Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, zarówno Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. jak i Minister Administracji i Cyfryzacji nie dopuścili się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca.

Niewątpliwie, organy administracyjne rozstrzygające w niniejszej sprawie obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia organy te prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Nie została zatem naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można też organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Z kolei uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.