Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 58/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 73 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12a § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w udzieleniu informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 lipca 2011r. A. Z. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego o udostępnienie danych z zakresu informacji publicznej, dotyczących zasądzonych na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz wymierzonych temu organowi grzywien orzeczonych w sprawach o sygn. akt.: II SO/Ol 35/09, II SO/Ol 36/09 II SO/Ol 37/09, II SO/Ol 38/09, II SO/Ol 39/09, II SO/Ol 40/09, II SO/Ol 41/09, II SO/Ol 42/09, II SO/Ol 43/09, II SO/Ol 44/09, II SO/Ol 45/09, II SA/Ol 637/10, II SA/Ol 473/09, II SAB/Ol 74/09, II SAB/Ol 75/09, I OSK 1999/10. Wnioskodawca wskazał, że suma wymierzonych grzywien wynosi 1000,- zł. a zasądzonych na rzecz strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego 381,94 zł. Jako strona wymienionych postępowań domagał się udostępnienia informacji obejmującej dane, w jakiej formie i kiedy (z podaniem konkretnych dat) organ uregulował wymienione należności oraz udostępnienie uwierzytelnionych odpisów tych wpłat oraz wskazania, z jakich środków wypłaty pochodziły, czy były środkami publicznymi; w przypadku, gdyby nie były środkami publicznymi, to jakimi były środkami, w jaki sposób zostały przez organ zainwentaryzowane, gdzie, kiedy i skąd pochodziły oraz w jaki sposób organ wszedł w ich posiadanie celem uregulowania wymienionych należności i kiedy to dokładnie nastąpiło. Ponadto A. Z. wnosił o wskazanie z jakich środków organ dokonywał w wymienionych sprawach opłat za korespondencję prowadzoną z Sądami i ze stroną skarżącą oraz kosztów przekazów, czy zostały uregulowane przez obciążenie pracownika tego organu i z jego prywatnych środków. Jeśli tak, to na jakiej zasadzie i w jakiej formie zostały ściągnięte od pracownika pełniącego funkcję Dyrektora Aresztu Śledczego, w tym wnosił o przedłożenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z postępowania w tej sprawie.

Pismem z dnia 11 lipca 2011r. Dyrektor Aresztu Śledczego udzielił A. Z. informacji, iż zgodnie z art.13 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79, poz.523 ze zm.) aresztem śledczym kieruje dyrektor. W postępowaniu cywilnym zdolność sądową posiada zawsze Skarb Państwa, a reprezentują go - zgodnie z art. 67§ 2 k.p.c. organy państwowych jednostek organizacyjnych, z których działalnością wiąże się dochodzone rozczenie lub organ jednostki nadrzędnej. Zgodnie z art.86 k.p.c. strony lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji (art. 91 pkt 2 k.p.c.) Koszty sądowoadministracyjne zasądzone przez Wojewódzi Sąd Administracyjny w Olsztynie, jak również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie na rzecz strony w sprawach wymienionych w piśmie z dnia 6 lipca 2011r., jak również opłaty za prowadzoną korespondencję (koperty, papier, drukowanie, opłaty za listy) z organami, jak i ze stroną skarżącą w przedmiocie spraw sądowoadministarcyjnych, pokryte zostały ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Areszt Śledczy jest jednostką budżetową do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 209r. o finansach publicznych

(Dz.U. Z 2009r.Nr 157, poz.1240 ze zm.). Stosownie do przepisu do art.11 ust. 1 cytowanej ustawy jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Dochody publiczne, wydatki publiczne i przychody o których mowa w ustawie o finansach publicznych, w tym koszty postępowania sądowego obejmującego w szczególności koszty egzekucji komorniczej, doręczanie wezwań i innych pism oraz koszty zastępstwa prawnego i procesowego klasyfikuje się zgodnie z rozporządzeniem wydanym przez Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (DZ.U. Nr 38, poz. 207). Zasądzone grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawach: lI SO/Ol 34/09, lI SO/Ol 35/09, lI SO/Ol 36/09, lI SO/Ol 37/09, lI SO/Ol 38/09, II SO/OI 39/09, lI SO/Ol 40/09, lI SO/Ol 41/09, lI SO/Ol 42/09, lI SO/Ol 43/09, lI SO/Ol 44/09, lI SO/Ol 45/09 oraz w sprawie II SA/Ol 637/10 zostały pokryte ze środków prywatnych. Odnośnie przedłożenia uwierzytelnionych odpisów dokonanych wpłat poinformowano, iż zgodnie z art.73 § 1 i 2 k.p.a. stronie przysługuje możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak również strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów akt sprawy lub wydanie jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Pismo Dyrektora Aresztu Śledczego zostało nadane w urzędzie pocztowym 12 lipca 2011r. a doręczone adresatowi w dniu 27 lipca 2011r.

Dnia 26 lipca 2011r. A. Z. wniósł zażalenie do Okręgowego Dyrektora Służby Więziennej, w którym zarzucał, iż Dyrektor Aresztu Śledczego pozostaje w bezczynności w załatwieniu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej, zawartego w piśmie z dnia 6 lipca 2011r.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Olsztynie, A. Z. zarzucał Dyrektorowi Aresztu Śledczego bezczynność w załatwieniu jego wniosku w zakresie i w sposób objęty pismem z dnia 6 lipca 2011r. Skarżący podnosił, iż organ nie załatwił jego wniosku w sposób przewidziany prawem, nie wydał żądanych w pismie dokumentów ani nie zakończył postępowania w sposób przewidziany w art. 16 ust. 1 usatwy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym skarżący wnosił o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego do udzielenia żądanej informacji w formie odpowiedzi na zadane pytania oraz wydania żądanych dokumentów. Ponadto strona wnosiła o stwierdzenie, czy bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie przez niego sprawy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. A. Z. wnosił też o wymierzenie organowi grzywny w wysokości górnej granicy określonej w art. 154 § 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodów, o których mowa w art. 149 § 1 tej ustawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według przedłożonego spisu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledzcego wniósł o oddalenie skargi uzasadniając, iż udzielił skarżącemu żadanej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna

Przepisy ustawy z dnia 6 wrzesnia 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.Nr 112, poz.1198 ze zm., dalej jako: ustawa) regulują kwestie związane z udostępnianiem informacji publicznej (art. 7, art.14 ustawy), jak również odmową udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, czy też dopuszczają stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 marca 2003r. sygn. akt II SA 4059/02 dostępny w bazie LEX nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SAWa 162/07, LEX nr 322803). Z powołanych uregulowań wynika, iż z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji.

W przypadku zaś, gdy informacja o jaką ubiega się zainteresowany nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. A więc, aby można było mówić o bezczynności podmiotu zobowiązanego należy przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnił. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 ustawy, na wniosek. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

W rozpoznawanej sprawie organ niewątpliwie należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, t.j. dotyczącej funkcjonowania władzy publicznej, w związku z wykonywaniem zadań publicznych i zarządzaniem majątkiem publicznym. Także dokumenty, będące w posiadaniu jednostki zobowiązanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, związane z jej działalnością posiadają walor dokumentacji urzędowej, która stanowi informację publiczną. Dostęp do akt postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest jednak ograniczony do podmiotów nie będących stronami tychże postępowań. ( wyrok NSA z 18 września 2008r. I OSK 194/08).

W niniejszej sprawie nie może ujść z pola widzenia, że Dyrektor Aresztu Śledczego udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 6 lipca 2011r. Z pisma tego wynikało, że zasądzone na rzecz A. Z. grzywny zostały zapłacone ze środków prywatnych Dyrektora Aresztu Śledczego. Z tego powodu organ nie miał obowiązku doręczania skarżącemu kserokopii dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, przekazanych następnie Ministerstwu Finansów). Skoro bowiem Dyrektor Aresztu uiścił grzywny ze środków prywatnych, to i dokumenty dotyczące realizacji tego obowiązku miały walor prywatności. Zatem, jeżeli i żądanie strony w tym zakresie nie dotyczyło informacji publicznej, to nie było też podstaw do wydawania decyzji, o co wnosił skarżący w żądaniu ewentualnym.

Jeżeli zaś chodzi o dokumenty dotyczące przekazania skarżącemu należności, stanowiących zasądzone koszty postępowań sądowoadministracyjnych, to należy zauważyć, że wszystkie wymienione przez A. Z. sprawy miały związek z przebiegiem i rozwiązaniem stosunku służby. Był on stroną postępowań zarówno administracyjnych jak i sądowoadministracyjnych. W sprawach, w których skargi zostały uwzględnione, zostały zasądzone na jego rzecz koszty postępowania. Organ wyjaśnił, iż koszty te, jak też koszty korespondencji ze stroną i Sądem, zostały opłacone ze środków publicznych, stanowiły wydatki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych i zostały zakwalifikowane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie szczegółowej kwalifikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzacyh ze źródeł zagranicznych. Organ poinformował też, że wnioskodawca, jako strona postępowań, może uzyskać do nich dostęp w trybie art. 73 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 17 grudnia 2003r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03 "akta administracyjne nie są dokumentem urzędowym, o jakim mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej; dostęp do nich uregulowany jest w przepisie art. 73 k.p.a. i przysługuje stronie postępowania administracyjnego. Odmiennie natomiast może się kształtować kwestia dostępu do znajdujących się w aktach sprawy poszczególnych dokumentów urzędowych. Poszczególne dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych mogą być przedmiotem informacji publicznej wówczas, gdy dotyczą określonych sfer życia publicznego." Dotyczy to m.in. dokumentów potwierdzających uiszczenie na rzecz skarżącego kosztów postępowań sądowoadministracyjnych. Jednakże w niniejszej sprawie A. Z., jako strona postępowań, miał zagwarantowany do nich dostęp w innym trybie aniżeli w trybie dostępu do informacji publicznej. Wskazać należy, iż w sprawach toczących się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej w orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny tylko do momentu, w którym nie nastąpi uzyskanie jej także w inny sposób, przez podmiot zainteresowany. Taki pogląd zaprezentowany został w wyrokach: NSA z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt II SAB 372/03 (nie publ.) oraz WSA we Wrocławiu z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 25/04, nie publ.), który to pogląd Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Skoro więc skarżący nie negował faktu, iż koszty postępowań sądowoadministracyjnych w wymienionych we wniosku sprawach, zostały mu zwrócone, to niezrozumiałym jest jego wniosek o podanie w jakiej formie kwoty te zostały uiszczone i daty, kiedy to nastąpiło, bowiem jako odbiorca tych należności wiedział, kiedy i w jakiej formie je uzyskał. Zbędne w takim przypadku było więc doręczanie mu " uwierzytelnionych odpisów tych wpłat". Podobnie, jeśli chodzi o dane dotyczące korespondencji pomiędzy organem, stroną i sądami. Jako strona postępowań wiedział ile i jakich przesyłek otrzymuje. Skarżący sam zainicjował ponad 125 spraw sądowoadministracyjnych. Odpisy wszystkich pism organu kierowanych do sądu były skarżącemu doręczane. Miał on więc wiedzę na temat korespondencji dotyczącej przebiegu tychże postępowań. Zwrócić należy uwagę na to, iż żądane przez skarżącego informacje dotyczące indywidualnych spraw związanych z byłym stosunkiem służbowym, stronie nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji, kiedy ustawodawca w art. 1 ust. 2 ustawy przyznał prymat innym ustawom, określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W rozpoznawanej sprawie dane te skarżący mógł uzyskać w trybie art. 12 a § 2 p.p.s.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a., tym bardziej, że uprawnienie to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

Reasumaując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ – wbrew przekonaniu skarżącego - nie pozostaje w bezczynności i dlatego skargę, jako bezzasadną, należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.