Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 28/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2a
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 6 pkt 1 i  art. 112
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. G., G. G., P. H. i U. H. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 maja 2017 r. Burmistrz W. zwrócił się do Starosty Bielskiego o wywłaszczenie na rzecz Gminy W. nieruchomości położonej w D. (obrębie D.), oznaczonej jako działki nr 1, nr 2 o łącznej powierzchni 0,0355 ha (księga wieczysta [...]), stanowiącej własność U. H. i P. H. (dalej jako skarżący) w ustawowej wspólności małżeńskiej (w ½ cz.) oraz G. G. i J. G. (dalej jako skarżący) w ustawowej wspólności małżeńskiej (w ½ cz.). We wniosku wskazano, że w/w nieruchomość jest niezbędna pod budowę publicznej drogi gminnej oraz, że podjęte przez gminę W. negocjacje zmierzające do nabycia jej na drodze cywilnoprawnej nie przyniosły skutku. W toku postępowania wniosek o wywłaszczenie działki nr 1 o pow. 5 m² został cofnięty.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Starosta B. (dalej Starosta) decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kpa oraz art. 112, art. 113 ust. 1 i 3, art. 121 ust. 1, art. 123 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 1 oraz art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej jako u.g.n.) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Gminy W. (dalej też jako Gmina) z przeznaczeniem na budowę drogi gminnej objętej wnioskiem działki nr 2 o pow. 0,0350 ha oraz ustalił na rzecz w/w małżonków H. odszkodowanie za przysługujący im ustawowej wspólności udział we własności tej działki w kwocie 14.812 zł oraz za taki też udział takie samo odszkodowanie na rzecz małżonków G..

W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania wskazując, że pomimo przeprowadzonych rokowań i rozprawy administracyjnej skarżący nie wyrazili zgody na zbycie objętej ostatecznie wnioskiem o wywłaszczenie działki nr 2 na rzecz Gminy. Zgodnie z wypisem z planu zagospodarowania działka ta przeznaczona jest pod drogę gminną i wydzielenie gruntu pod taką drogę stanowi, zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.n., cel publiczny. Zaistniała zatem określona w art. 112 u.g.n. przesłanka do jej wywłaszczenia przez pozbawienie prawa własności do tej działki. Odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zostały przyznane w wysokości wynikającej ze sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego z dnia

[...], w którym wartość prawa własności gruntu została ustalona na kwotę 21.119 zł, a wartość składnika budowlanego (utwardzenia drogi) z uwzględnieniem jego stopnia zużycia na kwotę 8.505 zł, łącznie 29.624 zł. Operat ten zdaniem Starosty, został opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami u.g.n. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej jako rozporządzenie), zawiera wszystkie wymagane elementy, nie nasuwa zastrzeżeń pod względem merytorycznym i rachunkowym i tym samym jest pełnowartościowy pod względem dowodowym.

W odwołaniu do tej decyzji reprezentowani przez radcę prawnego skarżący wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucili, że działki sąsiednie mają dostęp do drogi publicznej czy to poprzez inne działki, czy też mogą mieć w oparciu o ustanowioną służebność i umowę dzierżawy. W konsekwencji ich zdaniem cel publiczny na jaki wnioskodawca i organ się powołują został już zrealizowany, co wyklucza wywłaszczenie. Gdyby nawet właściciele działek nr 3 i 4 wykazali, że działki te nie mają dostępu do drogi publicznej to powinni się zwrócić do nich lub wystąpić z wnioskiem do sądu o ustalenie stosownej służebności. Nadto zwrócono uwagę na trudności w faktycznym korzystaniu z wywłaszczonej działki jako drogi z uwagi na jej ukształtowanie oraz urządzenie, a nadto zagospodarowanie (słupy energetyczne) działki sąsiedniej.

Wojewoda Śląski (dalej jako Wojewoda) odwołania nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 9a, art. 192, art. 113, art. 121, art. 123, art. 128, art. 129 ust. 1, art. 130 i art. 134 u.g.n. decyzję Starosty utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do ziszczenia się wynikających z art. 112 ust. 1 i ust. 2 i art. 113 ust. 1 u.g.n. przesłanek wywłaszczenia spornej działki.

W dniu wydania decyzji przez Starostę, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w W. z [...] nr [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...]poz. [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. obejmującego sołectwa D., część nieruchomości oznaczonej jako działka 2 znajdowała się w jednostce planu oznaczonej symbolem KD – ulica klasy D (dojazdowe) o minimalnej szerokości w liniach rozgraniczonych 10 m.

Również zgodnie z przedłożonym przez Burmistrza W. przy piśmie z 3 października 2018 r. wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy W. obejmującego sołectwo D. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z [...] nr [...] opublikowanej w Dz. Urz. Woj. Śl. dnia [...], pod poz. [...], działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...]– tereny dróg publicznych zbiorczych. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 u.g.n. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne jest celem publicznym. Zdaniem Wojewody spełnione zostały też wynikające z art. 116 ust. 1, art. 115 ust. 2, art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 u.g.n. wymogi wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego oraz wydania decyzji wywłaszczeniowej.

Prawidłowo zostało też ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Również bowiem zdaniem Wojewody, operat szacunkowy ustalający to odszkodowanie, sporządzony [...] przez rzeczoznawcę majątkowego A. M., został opracowany zgodnie z przepisami prawa i nie było przeciwskazań, by stanowił on miarodajny dowód ustalenia odszkodowania.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody reprezentowani przez radcę prawnego skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucili, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 112 ust. 3 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa poprzez:

- przyjęcie, że wywłaszczenie dokonywane jest w celu publicznym,

- przyjęcie, że cel publiczny może być zrealizowany wyłącznie w drodze wywłaszczenia nieruchomości skarżących.

W uzasadnieniu podniesiono, że postępowanie nie wykazało, aby cel publiczny nie mógł być zrealizowany w inny sposób. Nie wyjaśniono, komu droga ma służyć i dlaczego. Celem publicznym nie jest budowa drogi lecz korzystanie z drogi. Nadto, jak w odwołaniu, podniesiono okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że wskazywany przez organy i wnioskodawcę cel publiczny został już zrealizowany i w takiej sytuacji wywłaszczenie jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Reprezentowana przez Burmistrza Gmina W. w piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2019 r. również wzniosła o oddalenie skargi. Podniosła, że droga – ul. [...] w D. nie została dotychczas wybudowana, bo obecnie jej szlak przebiega w znacznej części po gruntach prywatnych. Podkreślono, że Gmina miała prawo przewidzieć w planie zagospodarowania drogę przebiegającą po prywatnych gruntach. Nadto wskazano na obecnie obowiązujący w dalszym ciągu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W. z dnia [...], a to dlatego, że rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Śląskiego z dnia [...]. stwierdzono nieważność planu zagospodarowania zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...]. Dnia [...] Rada ta uchwaliła nowy plan zagospodarowania (data przewidzianego wejścia w życie – 6 lipca 2019 r.), zgodnie z którym przeznaczenie działki nr 2 nie uległo zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew sformułowanym w niej zarzutom brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm, zwanej dalej p.p.s.a.).

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości ustalenie organów orzekających, którego skarżący również nie negują, że zarówno w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego jak również w dacie orzekania przez organy obu instancji objęta wywłaszczeniem działka nr 2 była przeznaczona w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania pod drogę publiczną. W czasie orzekania przez Starostę wynikało to z planu zagospodarowania z [...] (uchwała Rady Miejskiej w W. nr [...]), zgodnie z którym obszar tej działki wchodził w skład terenu oznaczonego symbolem KD – ulice klasy D (dojazdowe) o minimalnej szerokości w liniach rozgraniczających 10 m. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji wynikało to zaś z obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z [...], zgodnie z którym obszar przedmiotowej działki wchodził w skład terenu oznakowanego w tym planie symbolem [...] – tereny dróg publicznych zbiorczych.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne stanowi cel publiczny. W konsekwencji należało przyjąć, że przedmiotowa działka była położona na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne – o jakich mowa w art. 112 ust. 1 tej ustawy. Wbrew stanowisku skarżących nie może ulegać też wątpliwości, że w sprawie ziściły się również warunki wywłaszczenia wynikające z art. 112 ust. 3 u.g.n. Zgodnie bowiem z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.), drogi gminne (a pod taką przewidziano ten teren w w/w planach zagospodarowania) stanowią własność gminy. Oznacza to, że konieczną przesłanką realizacji w/w planów zagospodarowania w odniesieniu do tego terenu było uzyskanie przez Gminę W. prawa jego własności. Skoro jednocześnie w świetle materiału sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący pomimo przeprowadzonych negocjacji, odmówili przeniesienia na rzecz Gminy swoich praw do własności przedmiotowej działki, to należało przyjąć, że cel publiczny polegający na wydzieleniu tej działki pod drogę publiczną gminną nie mógł być zrealizowany w inny sposób niż przez jej wywłaszczenie. W konsekwencji w postępowaniu tym organy orzekające nie miały uprawnień do badania zasadności istnienia potrzeby drogi gminnej na tym terenie dla obsługi przyległych działek, czy też faktycznej możliwości jej realizacji w terenie, co akcentują skarżący. Były bowiem związane ustaleniami obowiązujących planów zagospodarowania jako prawem miejscowym, których skarżący w intersujących ich zakresach nie zaskarżyli.

Również działając z urzędu (w związku z treścią art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do zanegowania legalności zaskarżonej decyzji, w tym zakwestionowania wysokości ustalonego za wywłaszczoną działkę odszkodowania w oparciu o operat szacunkowy uprawnionego rzeczoznawcy z dnia 25 maja 2018 r., do którego skarżący nie zgłosili żadnych uwag, a którego ocenę dokonaną przez organy orzekające (w zakresie wymogów wynikających z obowiązujących przepisów) Sąd podziela.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu zna podstawi art. 151 ustawy p.p.s.a.

mr