Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 852/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności nieruchomości oraz odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. Wojewoda [...] decyzją [...] października 2019 r., nr [...] - działając na podstawie

art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r.,

poz. 1311 ze zm.), dalej jako ustawa, oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r.

o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 710 ze zm.) - odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w gminie [...], obręb: [...], ark. mapy [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca - zarzucając naruszenie

art. 37a ust. 1 i 2 ustawy poprzez mylne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa i prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą.

Podniosła, że organ wojewódzki błędnie uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. - poprzez przyjęcie, że [...] S.A. nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. w jej władaniu oraz uznając, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy grunt był zajęty przez [...] S.A. w tej dacie. Ponadto wskazała, że został naruszony art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i przyjęcie wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju decyzją z [...] lutego 2020 r.,

nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przywołał treść art. 37a ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym.

Wskazał również, że powołany art. 37a ustawy określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu stanowiącego element linii kolejowej na rzecz Skarbu Państwa i jednoczesne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz skarżącej wraz z własnością urządzeń infrastruktury kolejowej. Dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a skarżąca miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz, że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarb Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub skarżącej.

Minister zauważył przy tym, iż celem powyższej regulacji jest uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych.

Dodał, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 96, poz. 591) - "linia kolejowa" oznacza tory kolejowe wraz z zajętym pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.

Następnie podzielił ocenę Wojewody, że została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 37a ustawy. Zebrana dokumentacja (treść księgi wieczystej

nr [...]) potwierdza bowiem, iż w dniu [...] lutego 2003 r. przedmiotowa działka nr [...] stanowiła własność osoby fizycznej – G. M., na podstawie umowy sprzedaży z [...] marca 1997 r. Tym samym grunt ten nie stanowił w dniu [...] lutego 2003 r. własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, ani skarżącej.

Natomiast kwestią sporną jest to, czy na przedmiotowym gruncie - według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. - znajdowały się elementy linii kolejowej będące we władaniu skarżącej w rozumieniu art. 37a ustawy.

Minister zwrócił uwagę na fakt, że do wniosku wszczynającego postępowanie

z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca załączyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk księgi wieczystej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych oraz oświadczenie wnioskodawcy z [...] kwietnia 2019 r. złożone na okoliczność władania przez skarżącą przedmiotowym gruntem.

Jednakże dokumentacja ta nie dowodzi istnienia na przedmiotowej nieruchomości linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej.

Podniósł, że dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z [...] lutego

2019 r. oraz wyrysu mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. wskazuje jedynie, iż działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. Dokumenty te opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich podpisana, a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. Przy tym z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. nie wynika dokładny przebieg linii kolejowej przez działkę nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r.

Ponadto, wykaz środków trwałych zlokalizowanych na działce nr [...] - z którego wynika, że na przedmiotowym gruncie znajduje się skarpa, podtorze oraz rów odwadniający - nie został sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., a także brak jest dokładnych informacji, kiedy ww. urządzenia infrastruktury zostały wybudowane.

W ocenie Ministra, niewykazanie przez skarżącą, iż przedmiotowy grunt wchodził w dniu [...] lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwala także na stwierdzenie, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w tej dacie we władaniu skarżącej.

Podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie z [...] kwietnia 2019 r., złożone przez osoby upoważnione do reprezentowania [...], samo w sobie nie potwierdza, aby działka nr [...] była w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej. Oświadczenie nie jest bowiem wystarczającym dokumentem potwierdzającym opisane w nim okoliczności, gdyż pochodzi od podmiotu będącego beneficjentem uwłaszczenia, a więc bezpośrednio zainteresowanym w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy oświadczenie jest na dużym poziomie ogólności (bez powołania się na określone dokumenty, czy podania konkretnych czynności i dat ich wykonania).

Wskazał również, że wobec braków w materiale dowodowym, Wojewoda dwukrotnie zwracał się do skarżącej (pisma z [...] czerwca 2019 r. i [...] sierpnia 2019 r.)

o dodatkową dokumentację potwierdzającą przebieg linii kolejowej przez działkę

nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r., wypis z ewidencji środków trwałych zlokalizowanych na przedmiotowym gruncie sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wraz z informacją, kiedy znajdujące się na niej urządzenia infrastruktury kolejowej zostały wybudowane oraz czy linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną (jeśli nie, to kiedy został zaprzestany ruch kolejowy na tej linii).

Pisma te pozostały jednak bez odpowiedzi ze strony skarżącej.

Minister zaznaczył, że zgodnie z art. 7 k.p.a. co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Jednak nie oznacza to, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji, gdy strona, nawet pomimo wezwania organu, nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

W tym zakresie organ przywołał wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1771/10.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 września 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87 stwierdził: "Uważa się, że w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero, gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski."

W związku z tym Minister uznał, że żaden ze zgromadzonych dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była czynna linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym, a skarżąca w tej dacie miała nieruchomość we władaniu.

Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] lutego 2003 r. prawa własności opisanego na wstępie gruntu przez Skarb Państwa oraz nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego tego gruntu i prawa własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie, na podstawie

art. 37a ust. 1 i 2 ustawy.

Podsumowując stwierdził, że wobec braku łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy należało uznać, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

Na decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, iż skarżąca była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1990 r. oraz przez błędne uznanie, iż oświadczenie osób reprezentujących skarżącą nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy grunt był w posiadaniu skarżącej w tej dacie,

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, tj. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że:

- sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] grudnia 1990 roku we władaniu skarżącej,

- nieistotny jest fakt znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości naniesień infrastruktury kolejowej, które jednoznacznie potwierdzają ich przeznaczenie jako infrastruktury kolejowej linii [...], co w pełni koresponduje z oznaczeniem działki nr [...] w rejestrze gruntów jako terenu kolejowego,

- nieistotny jest fakt, że linia kolejowa nr [...] na odcinku [...] została ujęta w wykazie linii kolejowych o znaczeniu państwowym, który stanowi załącznik do rozporządzenia rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (pozycja nr [...]),

- data powstania linii kolejowej [...] nie jest faktem powszechnie znanym

i w związku z tym okoliczność ta wymaga dodatkowego dowodzenia przez skarżącą,

3) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 34 ustawy w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez mylne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej, że sporna nieruchomość stała się przedmiotem użytkowania wieczystego skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując pod tym kątem oceny Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju z [...] lutego 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...]

z [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności nieruchomości oraz odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A., stają się z dniem

1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem,

z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 1). Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego

i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji (ust. 4). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 5). Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego [...] S.A. (ust. 6). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym [...] S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat (ust. 7). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca [...] S.A. (ust. 8). Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia

1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela (ust. 9).

Art. 37a ust. 1 i 2 ustawy określa trzy przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntów, a przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własności znajdujących się na nim naniesień. Przesłankami tymi są:

1) zagospodarowanie gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową,

2) władanie gruntem w tej dacie przez skarżącą,

3) nieprzysługiwanie w tej dacie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub skarżącej prawa własności do tego gruntu.

Dla regulacji stanu prawnego gruntu w trybie art. 37a ustawy decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego gruntu istniejący w dniu [...] lutego 2003 r.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że przedmiotowa działka nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. nie była własnością Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub skarżącej - stanowiła ona bowiem własność G. M. na podstawie umowy sprzedaży z [...] marca 1997 r., co znajduje potwierdzenie w dziale [...] księgi wieczystej Kw nr [...].

Natomiast kwestię sporną stanowi to, czy przedmiotowy grunt był zajęty w dniu [...] lutego 2003 r. był pod linię kolejową oraz pozostawał w tej dacie we władaniu skarżącej.

W niniejszej sprawie organ wydał decyzję odmowną, gdyż uznał, że samo oświadczenie skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. - zgodnie z którym przedmiotowa działka

nr [...] była w dacie [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania istnienia w powołanej dacie na spornym gruncie linii kolejowej - nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż grunt ten pozostawał we władaniu [...].

W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że organ I instancji podejmował dodatkowe czynności mające na celu uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie przebiegu linii kolejowej na spornym gruncie oraz tego, jakie dokładnie elementy infrastruktury kolejowej znajdowały się na tym gruncie w dniu

[...] lutego 2003 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej organ I instancji uznał, że nie może opierać się wyłącznie na domniemaniu, iż przedmiotowy grunt zajęty był w tej dacie pod linię kolejową i wydał decyzję odmowną, zaś organ odwoławczy argumentację tę podzielił i w konsekwencji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W związku z tym należy stwierdzić, że stanowisko organów orzekających w sprawie jest prawidłowe.

Zgodzić się bowiem należy z organem odwoławczym, że znajdująca się w aktach dokumentacja, tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień

[...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych - została opracowana według stanu istniejącego w dniu ich podpisania, a nie według stanu istniejącego w dniu [...] lutego 2003 r. Przy tym z mapy ewidencyjnej nie wynika dokładny przebieg linii kolejowej przez przedmiotową działkę

nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r.

Zatem dokumentacja ta potwierdza jedynie, że przedmiotowa działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. W wypisie z ewidencji środków trwałych zawarto wprawdzie opis urządzeń, z którego wynika, iż na tym gruncie znajduje się skarpa, podtorze i rów odwadniający, ale brak jest jednak dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego oraz wskazania, czy wymienione w wykazie elementy infrastruktury stanowiły w dniu [...] lutego 2003 r. fragment czynnej linii kolejowej.

Wbrew stanowisku skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie może stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dacie [...] lutego 2003 r., oświadczenie skarżącej bezpośrednio zainteresowanej wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu, moc dowodowa tego oświadczenia, przy braku jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających fakt władania w dniu [...] lutego 2003 r. przedmiotową działką nr [...] przez skarżącą, jest niewystarczająca, aby uznać ten fakt za udowodniony.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 2014 r. , sygn. akt II GSK 13/13, instytucja oświadczenia z art. 75 § 2 k.p.a. zasadniczo nie jest przeznaczona do dokonywania ustaleń w zakresie okoliczności, które są sporne między stronami postępowania administracyjnego (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). W żadnym zaś razie oświadczenie takie nie może korzystać z pierwszeństwa przy ustalaniu stanu faktycznego. Oświadczenie o jakim mowa w art. 75 § 2 k.p.a. może być w postępowaniu administracyjnym traktowane jako dowód, jednakże musi on podlegać ocenie z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz sprzecznych interesów stron postępowania.

Podkreślić należy, że regulacja wynikająca z art. 37a ma charakter wywłaszczeniowy. W takiej sytuacji należy ze szczególną starannością udokumentować spełnienie przesłanek wynikających z art. 37a. Organy orzekające w tego typu sprawach muszą natomiast zachować pełen obiektywizm i profesjonalizm i nie mogą pozytywnie orzekać jedynie na podstawie jednego dokumentu, czyli oświadczenia, które zostało sporządzone przez skarżącą.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia powoływanych przez nią okoliczności. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał nie na organie, lecz na skarżącej. Wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia ona z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednak po nowelizacji art. 7 k.p.a. (dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r.), strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego (zob. Wojciech Chróścielewski w "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", ZNSA 2011/4/, s. 11-12, oraz wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1631/19).

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18).

Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15 oraz z 25 czerwca

2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18).

Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wskazać też należy, iż przed wystąpieniem z żądaniem wszczęcia postępowania w trybie art. 37a ustawy, obowiązkiem skarżącej było staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób nie budzący wątpliwości zajętość spornego gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. pod linię kolejową oraz władanie przez [...] spornym gruntem w tej dacie. Tymczasem skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące stan na gruncie istniejący na datę o wiele późniejszą niż relewantna dla przedmiotowego postępowania data [...] lutego 2003 r. Przedstawiła bowiem wypis z rejestru gruntów według stanu na [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na [...] lutego 2019 r., jak również wydruk z księgi wieczystej nr [...] według stanu na [...] kwietnia 2019 r. Z kolei przedłożony przez skarżącą wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący spornej działki, nie jest opatrzony żadną datą. Nie można zatem potwierdzić - co prawidłowo ocenił organ odwoławczy - istnienia na spornym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. wskazanych w tym dokumencie: rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza. Także sama treść oświadczenia skarżącej

z [...] kwietnia 2019 r. nie świadczy o tym - jak słusznie wskazał organ - że sporny grunt w dniu [...] lutego 2003 r. pozostawał we władaniu skarżącej.

Ponadto - co równie istotne jest w tej sprawie - Wojewoda dwukrotnie wzywał skarżącą pismami z [...] czerwca 2019 r. oraz [...] sierpnia 2019 r. do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości, w tym tych związanych z brakiem infrastruktury kolejowej na przedmiotowym gruncie (brak wybudowania na spornym gruncie drugiego toru linii kolejowej [...]) i przedstawienia właściwych dokumentów potwierdzających zajętość spornego gruntu pod linię kolejową w dacie [...] lutego

2003 r. Skarżąca jednak na powyższe wezwania organu nie udzieliła odpowiedzi - choć niewątpliwie leżało to w jej interesie, jako strony postępowania.

Wobec powyższego, za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty niedopełnienia przez organy obu instancji obowiązków dotyczących prowadzonego postępowania dowodowego. Jeszcze raz trzeba stanowczo stwierdzić, iż obowiązek prowadzenia przez organ postępowania dowodowego nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwłaszcza wtedy gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie - to strona koniecznie powinna je przedłożyć, ponieważ w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki.

Wskazać należy, że niezrozumiały jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 34 ustawy w zw. z art. 6 k.p.a., skoro art. 34 ustawy nie stanowił w niniejszej sprawie materialnoprawnej podstawy wydania decyzji przez organy orzekające.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, gdyż organy orzekające zebrały oraz wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, stosując się przy tym do wymogów dotyczących postępowania dowodowego. Ponadto szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.

Na marginesie Sąd pragnie podnieść, że w analogicznych sprawach (dotyczących linii kolejowej [...]) również zapadły wyroki oddalające skargi [...] S.A. w [...] - vide wyrok z 9 października 2020 r. sygn. akt I SA/WA 851/20, z 14 października 2020 r. sygn. akt I SA/WA 855/20, z 12 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/WA 632/20 czy z 5 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/WA 850/20.