Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1933/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005r. sprawy ze skargi Gminy Ł. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1933/04

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...], uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r., nr [...] o stwierdzeniu nabycie z mocy prawa przez gminę miejską L. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w L. przy al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miejską L. prawa własności tej nieruchomości.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] wskazując art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., kwestionowaną decyzją z [...] października 2002 r., stwierdził nabycie z mocy prawa przez gminę miejską L. prawa własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania I. i J. K. od tej decyzji, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] uchyliła ją w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa działki nr [...] przez gminę miejską L.

Motywując odmowę organ odwoławczy podał, że działka nr [...] jako utworzona po dniu 27 maja 1990 r., stanowiąca w tym dniu część innej istniejącej wówczas nieruchomości nie mogła podlegać skomunalizowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a można by rozważać tylko ewentualne objęcie omawianym trybem tej innej nieruchomości, której część stanowiła wtedy działka nr [...].

Na skutek odwołania gminy miejskiej L. od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2004 r. I SA 522/03 uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, że została ona podjęta przed zbadaniem, czy przedmiotowa nieruchomość spełniała na dzień 27 maja 1990 r. przesłanki komunalizacyjne określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Rozpoznając sprawę ponownie i po uzupełnieniu materiału dowodowego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że komunalizowanie mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może dotyczyć wyłącznie mienia ogólnonarodowego (państwowego) i tylko według jego stanu z dnia 27 maja 1990 r., o czym ten przepis stanowi wprost.

Jest poza sporem, że działka nr [...] została utworzona w roku 1994 decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...]. Jednocześnie obowiązek wykazania przesłanek komunalizacyjnych określonych cytowanym art. 5 ust. 1 ciąży na tej gminie, która ze swojego wniosku wywodzi skutki prawne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1992 r. I SA 311/92 nieopublikowany). Gminą tą jest gmina miejska L.

Z uzupełnionego materiału dowodowego nadesłanego na żądanie organu odwoławczego przez gminę miejską L. przy piśmie z dnia 15 września 2004 r. wynika, że sporna działka nr [...] stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. część innej, istniejącej wówczas większej działki nr [...].

W konsekwencji, do obowiązków gminy miejskiej L. należało wykazanie, że działka nr [...], z której w roku 1994 wydzielono działkę nr [...], spełniała w dniu 27 maja 1990 r. przesłanki określone cytowanym art. 5 ust. 1. Wykazanie tych przesłanek następuje aktualnie w trybie ustalonym w art. 17 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., kończącym się decyzją wojewody podejmowaną na mocy art. 18 ust. 1 tej ustawy. Żaden inny organ, w tym organ drugiej instancji, nie może w tym zastąpić ani gminy, ani wojewody. Spełnienia przesłanek komunalizacyjnych konkretnego składnika nieruchomego nie można również domniemywać np. z decyzji komunalizacyjnych odnoszących się do innych nieruchomości choćby położonych przy tej samej ulicy.

Gmina miejska L. zarówno przy składaniu swojego wniosku komunalizacyjnego z dnia 25 maja 2000 r. jak i na żądanie organu odwoławczego z dnia 4 września 2004 r., nie wykazała w obowiązującej formie, by przedmiotowe mienie spełniało na dzień 27 maja 1990 r. przesłanki komunalizacyjne określone cytowanym art. 5 ust. 1.

Podkreślenia też wymaga, że nawet gdyby gmina miejska L. wykazała spełnienie przez działkę nr [...] przesłanek komunalizacyjnych z art. 5 ust. 1 na dzień 27 maja 1990 r., to skomunalizowaniu z mocy prawa podlegałaby działka nr [...], a wydzielona z tej nieruchomości w roku 1994 działka nr [...], jako już wówczas mienie komunalne, nie mogłaby podlegać ponownemu skomunalizowaniu z mocy prawa, gdyż w omawianym trybie dopuszczalne jest komunalizowanie wyłącznie mienia państwowego.

Skoro gmina miejska L. nie podaje nadto, by wystąpiła o stwierdzenie nabycia przez nią istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...], a domaga się konsekwentnie i wyłącznie skomunalizowania działki nr [...], co do której nie wykazała spełnienia na dzień 27 maja 1990 r. przez ten składnik przesłanek określonych w art. 5 ust. 1, to wniosek komunalizacyjny Gminy z dnia 25 maja 2000 r. nie zasługiwał na uwzględnienie, a decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. na utrzymanie w mocy.

Ponieważ jednocześnie działka nr [...] aktualnie istnieje i gmina miejska L. domaga się nadal skomunalizowania właśnie tej nieruchomości, postępowanie z jej wniosku nie jest postępowaniem bezprzedmiotowym i wymagało rozstrzygnięcia co do jego istoty. Orzeczono zatem jak w sentencji.

W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina L. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając jej wydanie z naruszeniem przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W kwestii komunalizacji nieruchomości położonej w L. i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] już raz wypowiadał się Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie i wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA 522/03 uchylił poprzednią decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą organ odwoławczy orzekł tak jak w decyzji kontrolowanej w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd uznał za błędne stanowisko organu odwoławczego uznające, że przedmiotowa działka nr [...], jako utworzona dopiero w roku 1994, zaś w dniu 27 maja 1990 r. jako stanowiąca część innej nieruchomości, nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Sąd uznał również, że organ odwoławczy w ogóle nie badał, czy przedmiotowa nieruchomość spełniała przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy i zalecił by ponownie rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustaliła, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd, oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd badając legalność zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stwierdza, że organ ten w ogóle nie zastosował się zarówno do oceny prawnej jak i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w powołanym wyżej wyroku z dnia 8 kwietnia 2004 r. przez co zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem powołanego art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co już uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wprawdzie we wniosku gmina miejska L. wystąpiła o skomunalizowanie działki nr [...], to z całości korespondencji, a w szczególności z treści odwołań i skarg składanych w sprawie, a znajdujących się w aktach administracyjnych nie budzi wątpliwości, że chodzi o tę część działki nr [...], która w 1994 r. została z niej wydzielona i oznaczona numerem ewidencyjnym [...]. Sytuacje, gdy komunalizacja dotyczy tylko części nieruchomości, która została wydzielona w wyniku podziału nieruchomości dokonanego po dniu 27 maja 1990 r. wielokrotnie była rozpoznawana również i przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową i w innych sprawach organ ten nie miał problemów w ustaleniu jakim orzeczeniem należy określić komunalizowaną nieruchomość. W treści takiej decyzji powołuje się aktualne oznaczenie działki w ewidencji gruntów z odniesieniem, że w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła ona część działki o numerze wówczas właściwym dla nieruchomości przed podziałem (np. decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej ostatnio kontrolowane przez Sąd: z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], nr [...], nr [...]). Zatem w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotem komunalizacji jest działka nr [...], która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła część działki nr [...].

Mimo zalecenia przez Sąd w wyroku, by Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustaliła, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych organ ten, ponownie, w ogóle tych przesłanek nie zbadał podnosząc w uzasadnieniu swojej decyzji, że to obowiązkiem gminy miejskiej L. było wykazanie tych przesłanek czego, w ocenie organu, nie wykazała "w obowiązującej formie".

Stanowisko takie organu odwoławczego jest sprzeczne z prawem nie tylko, że narusza ono powołany już art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ale również stanowi ono naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 7, 8, 77 § 1. To na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy komunalizowana nieruchomość odpowiada przesłankom wymienionym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czy też nie i uzasadnienie stanowiska zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 2 kpa, gdyż to organ wydaje w tym przedmiocie decyzję deklaratoryjną.

Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do argumentów zawartych w decyzji organu pierwszej instancji, który to organ stwierdził komunalizację przedmiotowej nieruchomości i nie wyjaśnił dlaczego nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, a skoro uznał, że należy orzec odmiennie, to winien również wskazać dlaczego stanowisko organu pierwszej instancji uznał za błędne.

Obowiązki gminy wnioskującej o komunalizację mienia z mocy prawa określone są w art. 17 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i obowiązki te, jak na to wskazuje materiał dokumentacyjny, zostały przez gminę miejską L. wykonane.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uwzględni w toku postępowania uwagi i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.