Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 881/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 147
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] S.A. w likwidacji na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009r. (znak: [...]), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a. - odmówił Zakładom [...] S.A. w likwidacji, zw. dalej Spółką, uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007r. (znak: DN-HP-0511-12/06) stwierdzającej u L. A. chorobę zawodową - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2010r. (znak: [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145a, art. 147 i art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 21 lipca 2009r. Spółka, w oparciu o art. 145a k.p.a., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 8 lutego 2007r. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2009r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009r. odmówił uchylenia tejże decyzji.

Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. może nastąpić tylko na wniosek strony. Następnie, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008r. (II OSK 1457/08) stwierdził, że były pracodawca nie jest stroną w postępowaniu dot. stwierdzenia choroby zawodowej byłego pracownika. Nie można bowiem uznać, by miał interes prawny we wznowieniu takiego postępowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka wnosząc jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy oraz zarzucając obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 28 oraz art. 147 k.p.a.

Powołując się na treść art. 28 k.p.a. i orzecznictwo – swój interes prawny Spółka wywiodła z przepisów art. 235, 236 i 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz art. 444 i 445 ustawy Kodeks cywilny, a także § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Ponadto wskazała, że powołanie się przez organ na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. II OSK 1457/2008 w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wyrok wydano w innym stanie prawnym.

W dalszej części skargi podniesiono, że choroba zawodowa stwierdzona u L. A. "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem" nie widnieje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia z dnia 30.06.2009r., a zatem nie jest chorobą zawodową w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów. Pkt 21 wykazu dotyczy bowiem schorzenia "obustronnego, trwałego, odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz"

Zgodnie z ww. rozporządzeniem narażenie zawodowe podlega ocenie, przy której uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych — rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego, a nie rodzaj cennika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego.

Przy czym dla choroby opisanej w pkt 21 wykazu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, wynosi 2 lata. Taki sam okres określało uchylone rozporządzenie. Skoro udokumentowane objawy chorobowe występowały po tym okresie, to choroba ta nie mogła być uznana za chorobę zawodową.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 147 kpa w zw. z 28 k.p.a. a w konsekwencji również z naruszeniem

138 § 1 pkt 2 kpa

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010r. uchylająca we wznowionym postępowaniu decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009r. i umarzająca postępowanie I instancji wobec ustalenia, że skarżąca Spółka, jako pracodawca nie ma przymiotu strony we wszczęciu na podstawie art. 145a kpa postępowania zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. stwierdzającą u L. A. chorobę zawodową - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.

Skarżąca Spółka złożyła powyższy wniosek w związku z wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. (sygn. akt P 23/07), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeks pracy w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 147 (zdanie drugie) wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Kto jest stroną postępowania administracyjnego wskazuje art. 28 kpa, w świetle którego zasadnicze znaczenie dla ustalenia kręgu stron ma określenie "interes prawny lub obowiązek". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą obowiązującego prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że nie musi być to norma prawa administracyjnego. Wystarczy, jeżeli skutki wywodzone z tego interesu będą wywołane w obrębie tej gałęzi prawa (patrz J. Zimmerman, Prawo administracyjne..., s. 320-321, wyrok WSA II SA/Kr 410/08 z dnia 31.10.2008r., LEX 499836).

Należy mieć na uwadze, że w obowiązującym obecnie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. - w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2 lipca 2009r. Nr 105 poz. 869) wydanym na podstawie znowelizowanego art. 237 § 1 pkt 3 -6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.), jak i w samej znowelizowanej ustawie Kodeks pracy określono szereg uprawnień i obowiązków pracodawcy.

Tytułem przykładu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 227 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności poprzez utrzymywanie w stanie stałej sprawności urządzeń ograniczających lub eliminujących szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzeń służących do pomiarów tych czynników, jak również zobowiązany jest przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Ponadto, w razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej, pracodawca obowiązany jest przenieść pracownika do innej pracy, nienarażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy (art. 230 § 1 k.p. oraz art. 231 k.p).

Stosownie do art. 235 § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej.

Ponadto, występowanie w danym zakładzie pracy narażenia zawodowego wymienionego w art. 2351 Kodeksu pracy oraz w § 6 ww. rozporządzenia wiąże się z ewentualną po stronie pracodawcy odpowiedzialnością karną, cywilną, jak i służbową wobec pracownika, co niewątpliwie ma istotne znacznie dla pracodawcy.

Dodać przy tym należy, że uprawnienia i obowiązki pracodawcy w postępowaniu dotyczącym wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania określono również w powołanym wyżej rozporządzeniu, na co wskazuje § 6 ust. 5 pkt 1, § 8 ust. 3 pkt 2 oraz § 8 ust. 4.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszym sprawie, przedstawione wyżej regulacje wskazują, że pracodawca posiada przymiot strony w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie bądź odmowa stwierdzenia choroby zawodowej pracownika. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2007r., II OSK 1744/06, LEX nr 344603 oraz z dnia 14 lipca 2009r., II OSK 190/09 niepubl.)

W konsekwencji powyższych ustaleń przymiot strony będzie przysługiwał pracodawcy również w postępowaniu wznowionym na art. 145 a kpa, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie.

W związku z powyższym, rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołania złożonego przez skarżącą Spółkę z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w obecnym, zmienionym stanie prawnym.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.