Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 963/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 163, art. 239 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 81 a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2023r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2022r. nr RKS- 19/2022 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020r. do maja 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 czerwca 2022r. nr RKS-19/2022, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W. K. (dalej: skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 31zq ust. 7 i art. 31zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374, ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1009, ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w związku ze złożonym przez skarżącego pismem z dnia 17 sierpnia 2020r. wszczęto postępowanie dotyczące ustalenia faktu złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r.

W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ potwierdził, że do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do 30 czerwca 2020r. nie wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r.

W związku z powyższym w dniu 14 września 2020r. organ wydał decyzję nr 570000/71/177017/2020 o odmowie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 r. do maja 2020r.

Na skutek rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1144/21 uchylił ww. decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do Oddziału ZUS w Tarnowie w kwietniu 2020r. można odtworzyć jedynie poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie poczynionych we własnym i w istocie nieznanym zakresie wyjaśnień, co do niezłożenia przez skarżącego wniosku, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające.

Zdaniem Sądu organ decydując się na przyjmowanie korespondencji za pośrednictwem skrzynki wystawionej przy wejściu do ZUS Oddział w Tarnowie, bez potwierdzania jej przyjęcia, był zobowiązany do wprowadzenia procedury, na podstawie której istniała by możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Z akt sprawy i z decyzji nie wynika, aby taka procedura była wprowadzona (świadczy o tym korespondencja wewnętrzna organu). Nie wprowadzając takiej procedury, całe ryzyko, że wniosek zaginie, organ przerzucił na podmiot składający wniosek. Taką sytuację Sąd uznał za niedopuszczalną, gdyż jest to niezgodne z zasadą praworządności i zaufania do organów administracji.

Ponadto Sąd zaznaczył, że w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, to organ powinien rozważyć, czy w sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony.

Rozpoznając sprawę ponownie organ wskazał, że dokonał ponownej, szczegółowej analizy oraz weryfikacji otrzymanych wniosków i potwierdził, że do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do 30 czerwca 2020r. nie wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r.

Wprowadzone obostrzenia pandemiczne, przy niezbędnym zapewnieniu ciągłości obsługi klientów, wymusiły na Zakładzie szereg zmian technicznych i organizacyjnych. Po wycofaniu z użycia tzw. urzędomatów, udostępniono klientom skrzynki podawcze. W tarnowskim oddziale skrzynka podawcza była umiejscowiona w wyodrębnionej strefie, przed wejściem do sali obsługi klientów. Umożliwiała ona złożenie dokumentów bez osobistego kontaktu z pracownikiem ZUS, jednak bez potwierdzenia faktu złożenia. Znajdowała się pod stałym nadzorem pracowników ochrony i pracowników komórki obsługi klientów, tak więc wyjęcie czy zniszczenie dokumentów, nie mogło mieć miejsca.

Skrzynka, do której składano dokumenty w okresie do 30 czerwca 2020r. posiadała opis: "Wnioski przedsiębiorców - tarcza antykryzysowa". Ponadto była na niej umieszczona aktualna data, będąca jednocześnie datą złożenia wniosku w ZUS. Nie było wymogu umieszczenia na skrzynce informacji o skutkach wrzucenia do niej pisma i ewentualnego ryzyka związanego z zaginięciem. Nie ma takiej praktyki w żadnym z urzędów, który udostępnia tę formę kontaktu i jest, podobnie jak ZUS, instytucją zaufania publicznego. Informacja o braku możliwości potwierdzenia złożenia dokumentów w skrzynce podawczej była natomiast wywieszona na drzwiach wejściowych do budynku oddziału. Przed pandemią, a także obecnie, każdy klient obsługiwany przy stanowisku obsługi w sali obsługi klientów, na żądanie, może otrzymać potwierdzenie złożenia dokumentu w ZUS.

Organ wyjaśnił następnie, że korespondencja ze skrzynek była wyjmowana codziennie przez dwie pracownice, w pomieszczeniu dziennika podawczego. Umieszczano na niej pieczęć wpływu z datą ze skrzynki oraz na bieżąco, niezwłocznie, skanowano i rejestrowano dokumenty w odpowiedniej aplikacji. Procedowane były wszystkie wnioski, bez względu na to, czy były kompletne, prawidłowe, czy też nie. Tym samym, nawet pojedyncza kartka (część wniosku) trafiała do pracownika odpowiedzialnego za rozstrzygnięcie danego rodzaju sprawy. Z racji tego, że dokumenty były wyjmowane przez dwie osoby, zgubienie dokumentu było mało prawdopodobne. Nawet gdyby wnioski były omyłkowo spięte, to w trakcie skanowania musiałyby zostać rozdzielone i prawidłowo zaewidencjonowane, zatem nie mogło dojść do pomyłki przy wprowadzaniu danych do systemu komputerowego.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, że zagubienie, bądź błędne zarejestrowanie wniosku złożonego w skrzynce podawczej, było prawie niemożliwe. Postępowanie wyjaśniające, które prowadziliśmy polegało na dwukrotnym przeszukaniu wszystkich wniosków związanych z Tarczą antykryzysową, nie tylko o symbolu RDZ - złożonych do ZUS we wskazanym przez skarżącego okresie. Czynności te zostały ponowione w ostatnich dniach - bez oczekiwanego przez skarżącego efektu.

W dalszej kolejności organ wskazał, że 9 maja 2022 r. odbyło się przesłuchanie wskazanego przez skarżącego w charakterze świadka S. M. w sprawie złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie z opłacenia składek za marzec-maj 2020 r. W toku przeprowadzonego przesłuchania świadek zeznał, że w pierwszych dniach kwietnia 2020 r. widział skarżącego stojącego w kolejce do budynku ZUS (przechodząc obok przywitał się i poszedł dalej). Zeznał również, że spotkanie było przypadkowe i spośród osób stojących przed budynkiem nie zauważył nikogo znajomego, a skarżący stał jeszcze daleko od wejścia do ZUS. Świadek zeznał także, że nie wie, w jakim celu skarżący stał w kolejce do ZUS, gdyż nie rozmawiali.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że wniosek w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. nie został w rzeczywistości przez skarżącego złożony, co potwierdza zebrany materiał dowodowy

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wziął pod uwagę wyjaśnienia skarżącego, ale interpretując przepisy prawne, stwierdził, że nie ma możliwości wyrażenia zgody na zwolnienie z opłacania składek w sytuacji, gdy nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek, tj. nie doręczono do Zakładu wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Skarżący nie zgadzając się z powyższą decyzją wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której zarzucił naruszenie praw wynikających z braku obowiązku dokumentowania składania wszelkich pism i wniosków do skrzynki nazwanej w zaskarżonej decyzji "skrzynką podawczą", przy jednoczesnym zwolnieniu ZUS z obowiązku potwierdzenia faktu ich składania w chwili ich składania, przez co naruszono tymczasowe przepisy prawa materialnego obowiązującego w tym względzie.

Następnie skarżący sformułował zarzuty naruszenia:

art. 31 ust. 2 Konstytucji, stanowiący o tym, że każdy, w tym ZUS jako państwowa jednostka organizacyjna, jest obowiązany szanować wolności i prawa innych oraz, że nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje - skorzystanie z prawa zwolnienia z opłacania składek wymagało jedynie złożenia wniosku bez obowiązku jakiegokolwiek dokumentowania;

art. 107 § 1 ust. 4 i § 3 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.), poprzez brak podstawy prawnej wydania decyzji jak również brak uzasadnienia faktycznego decyzji w myśl wykładni językowej ww. przywołanej normy prawnej, - art. 31 zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) - gdyż wniosek został złożony jeszcze w miesiącu kwietniu 2020 r.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 329; ze zm.; dalej : p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 10 stycznia 2023r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Sąd oceniając decyzję organu z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwsze kolejności zauważyć należy, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 17 listopada 2021r. sygn. akt: I SA/Kr 1144/21 uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a wyrok stał się prawomocny bowiem żadna ze stron postępowania nie złożyła skargi kasacyjnej od tego wyroku.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd wskazał na konieczność

przeanalizowania sposobu wnoszenia pism do Oddziału ZUS w Tarnowie w okresie gdy skarżący składał wniosek, poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie niezłożenia przez skarżącego wniosku, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające. Organ nie przedstawił w aktach sprawy jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na taki stan rzeczy.

Sąd wskazał również na potrzebę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka tj. S. M.

Organ w uzasadnieniu ponownie wydanej decyzji, podniósł, że przesłuchał świadka S. M. natomiast co do okoliczności wyjmowania korespondencji ze skrzynek, przedstawił czynności, które pracownicy podejmowali codziennie, wyjmując pisma ze skrzynek podawczych. Wskazał, że wszystkie wnioski były procedowane bez względu na to czy były kompletne. Błędne zarejestrowanie pisma względnie jego zagubienie było niemożliwe.

Mając na względnie uprzednie wydanie wyroku, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012r. sygn.. akt: II OSK 2562/10, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999r., sygn. akt: IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010r., sygn. akt: I OSK 920/10). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt: I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające utratę mocy obowiązującej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z dnia 17 listopada 2021 r., tj. nie uległ zmianie stan prawny, ani okoliczności faktyczne, ani też nie został wzruszony w żadnym trybie w/w wyrok.

Tym samym organ ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany poglądami wskazanymi w uzasadnieniu ww. wyroku, zobligowany był do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnego ze stanowiskiem Sądu.

Tymczasem wydając organ zaskarżoną decyzję częściowo pominął wytyczne sądu bowiem przesłuchał świadka ale nie udokumentował w żaden sposób czynności zmierzających do odszukania wniosku skarżącego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił w sposób przekonywujący w oparciu o jakie konkretne dowody doszedł do wniosku, że skarżący wniosku nie złożył. Organ wyjaśnił jedynie, że korespondencja była wyjmowana ze skrzynki i rejestrowana. Nie wyjaśniono zatem, kto wyjmował korespondencję, jak wyglądała rejestracja, czy istnieją odpowiednie rejestry sporządzone i podpisane przez uprawnione do tego osoby, protokoły otwarcia skrzynki z dnia w którym skarżący pozostawił wniosek w organie tj. w skrzynce podawczej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżący podał konkretny termin złożenia wniosku a zatem można było ustalić jakie w tym dniu było podejmowane czynności związane z rejestracją korespondencji.

Organ lakonicznie odniósł się do kwestii czy wprowadzono procedurę na podstawie której istniała by możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Posłużenie się ogólnym stwierdzeniem, że organ działa w oparciu o procedury, normatywy i komunikaty Centrali jest niewystarczające na potrzeby rozstrzygnięcia w tej sprawie. Należało bowiem wskazać, którą procedurę zastosowano i udokumentować podjęte czynności tak by zobrazować przebieg dokonanych w sprawie czynności oraz ich efekty.

Organ nie rozważył możliwości zastosowania przepisu art. 81 a § 1 Kpa zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony.

Podkreślenia wymaga jeszcze fakt, że Sąd zobowiązał organ w ponownie prowadzonym postępowaniu przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej, czego nie uczyniono ignorując całkowicie zalecenia Sądu. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek dokumentu, który by potwierdzał, że jakiekolwiek czynności były podejmowane w sprawie.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania, orzekający w niniejszej sprawie Sąd odstąpił od rozpatrzenia prawidłowości odmowy zwolnienia z opłacenia należnych składek uznając, że byłoby to przedwczesne. Dopiero bowiem po prawidłowym przeprowadzeniu przez organ postępowania możliwa będzie ocena procesu subsumcji stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę ZUS uwzględni zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania.

Z tych względów Sąd, z uwagi na naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie skarżący w sprawie występował osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie działając osobiście, nie wykazał, że poniósł wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw.

-----------------------

10