Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 393/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. K., M. K., B. K. i I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. i M. K. oraz B. i I. K. z dnia [...] grudnia 2015 r. od decyzji wydanej z upoważnienia Zarządu Dzielnicy [...] miasta W. przez Naczelnika Wydziału Nieruchomości dla Dzielnicy [...] miasta W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. orzekającej o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna n r[...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy:

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan prawny:

W dniu 25 listopada 2013 r. A. i M. K. oraz B. i I. K. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna na [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012r. poz. 83 ze zm.).

Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...], powyższy grunt stanowi własność miasta W.

W dniu 12 czerwca 2014 r. na zlecenie organu został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy określający wartość rynkową nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...]. Biegły określił wartość rynkową nieruchomości jako przedmiotu prawa własności na kwotę [...] zł, zaś jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego na kwotę [...] zł.

Pismem z dnia 31 lipca 2014 r. na podstawie art. 10§ 1 k.p.a. organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Decyzją wydaną z upoważnienia Zarządu Dzielnicy [...] miasta W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. orzeczono o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 3 z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. z 2015 r. poz. 373), sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt. K29/13, art. 1 ust. 1 i 3 ustawy został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - za niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony przepis traci moc w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011r. poz. 1110). Wyłączenie ustawowej podstawy prawnej uwłaszczenia obejmuje osoby fizyczne, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w wżycie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. Przed nowelizacją z 2011 r. z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogły wystąpić osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego celu zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Zatem decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie sposobu zagospodarowania nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, tj. w dniu 13 października 2005r. Wnioskodawcy stali się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, która została oddana w użytkowanie wieczyste zgodnie z § 5 umowy z dnia [...] czerwca 1986r. zawartej w formie aktu notarialnego [...] – z przeznaczeniem na zabudowę pawilonem rzemieślniczym. Zgodnie z wypisem z rejestru budynków Nr [...] z dnia [...] września 2015r. na przedmiotowej nieruchomości znajdują się dwa budynki handlowo-usługowe, które zostały wybudowane w 1997r. W związku z tym, że w dniu 13 października 2005r. przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkalne lub zabudowana budynkiem garażowym albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, jak również nie była w tej dacie nieruchomością rolną, nie są spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Od decyzji Nr [...] dnia [...] listopada 2015r. A. i M. K. oraz B. i I. K. wnieśli odwołanie. W odwołaniu strony podniosły, że w toku postępowania przed organem I instancji zapewniano ich, że zgodnie z przepisami są uprawnieni do nabycia prawa własności nieruchomości, a nawet organ zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wycenę prawa własności i prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w celu ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie. W toku postępowania otrzymali również informację, że nie mają możliwości wykupu prawa użytkowania wieczystego z bonifikatą, jednak mimo to wyrazili zgodę na przekształcenie po cenach rynkowych. Od prawnika otrzymali informację, że przekształcenie prawa własności nieruchomości jest możliwe na podstawie art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami i że m.st. Warszawa winno sprzedać im nieruchomość na podstawie tego przepisu, a nie wydawać decyzji o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie podniosło, że w obowiązującym stanie prawnym zasady i tryb przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości reguluje ustawa z dnia 29 lipca 2005. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012r. Nr 83 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że A. i M. K. oraz B. i I. K. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w dniu [...] listopada 2013r.

W dacie złożenia wniosku krąg osób uprawnionych do ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości był określony w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy. Przepis art. 1 tej ustawy miał następujące brzmienie:

1. Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczanie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279).

1b. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;

2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzona instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);

3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjnego, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

4. Przepisy ust. 1 a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

Obowiązujące wówczas brzmienie art. 1 ust. 1 i ust. 3 z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zostało nadane przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110) z mocą obowiązującą od dnia 9 października 2011 r. Ustawą tą dokonano rozszerzenia zakresu podmiotowego, przedmiotowego i czasowego uwłaszczenia użytkowników wieczystych. Po pierwsze, uwłaszczeniem zostały objęte wszystkie osoby prawne, podczas gdy do tej pory – co do zasady – uprawnionymi były spółdzielnie mieszkaniowe. Ponadto istotnie rozszerzono krąg osób fizycznych, które mogą skorzystać z przekształcenia. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., uprawnienie do przekształcenia przysługiwało osobom fizycznym, wskazanym przez ustawodawcę, natomiast po nowelizacji uprawnienie obejmuje wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego i korzystania z tego prawa. Rozszerzenie przedmiotowe polegało na tym, ze ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. Uwłaszczenie obejmuje zatem wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r. Rozszerzenie czasowe uwłaszczenia polegało natomiast na zniesieniu daty końcowej, do której podmioty uprawnione mogą zgłaszać swe żądanie. Według art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu z 2005r. w jej pierwotnym brzmieniu, datą tą był 31 grudnia 2012 r. Ponieważ ustawa nowelizująca z 2011 r. przepis ten usunęła, obecnie nie ma terminu ograniczającego zgłaszanie żądań. Reasumując: według znowelizowanej treści art. 1 ust 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. uwłaszczenie miało charakter powszechny, a jedynym warunkiem decydującym o powstaniu uprawnienia jest przysługiwanie danemu podmiotowi prawa użytkowania wieczystego we wskazanym dniu tj. w dniu 13 października 2005 r. A zatem po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianę ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, każdy kto był użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005 r., mógł żądać przekształcenia swego prawa we własność.

Natomiast do dnia 9 października 2011 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości miał następujące brzmienie:

1. Osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączaniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystym nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1) Osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) Spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

4. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy.

5. Osoby, o których mowa w ust. 1-4, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 r.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawny, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał m.in. iż poddał zakwestionowany przepis kontroli w zakresie, w jakim dotyczy osób fizycznych i prawnych, które przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. mnie miały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i które z tym właśnie dniem je nabyły. Oceniając konstytucyjność rozszerzenia zakresu uwłaszczeń, Trybunał wziął pod uwagę zniesienie terminu końcowego, który w pierwotnym brzmieniu ustawy ograniczał możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Z powyższego wynika, że w stanie prawnym ukształtowanym wskazanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dopuszczalne jest na wniosek osób fizycznych, które w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, tj. w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.

Z akt sprawy wynika, że Wnioskodawcy stali się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, która została oddana w użytkowanie wieczyste zgodnie z § 5 umowy z dnia [...] czerwca 1986 r. zawartej w formie akty notarialnego Rep. [...] przeznaczeniem na zabudowę pawilonem rzemieślniczym. Zgodnie z wypisem rejestru budynków Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdują się dwa budynki handlowo-usługowe, które zostały wybudowane w 1997 r.

W związku z tym, że w dniu 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkalne lub zabudowana budynkiem garażowym, albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, jak również nie była w tej dacie nieruchomością rolną, nie są spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Oznacza to, że odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 , uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], dokonana przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji, nie narusza prawa.

W ocenie organu, argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, z uwagi na fakt, że organ rozstrzygający sprawę związany jest przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji.

Jednocześnie organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym ustawodawca przewiduje dwie drogi prawne przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Pierwsza z nich, uregulowana w art. 32 ustawy o gospodarce nieruchomościami, następuje w drodze umowy cywilnoprawnej , o której zawarciu decydują strony tego stosunku prawnego. Druga droga uregulowana w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ma charakter administracyjnoprawny i polega na tym, ze ustawodawca przyznaje użytkownikowi wieczystemu prawo żądania przekształcenia przysługującego mu prawa w prawo własności. Przekształcenie następuje na podstawie decyzji administracyjnej, przy czym- w razie złożenia wniosku przez osobę uprawnioną- właściwy organ jest zobowiązany do jej wydania. Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dokonana decyzją ostateczną nie wyklucza możliwości dokonania takiego przekształcenia na podstawie umowy cywilnoprawnej, na podstawie art. 32 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na decyzję SKO w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. K. i m. K. oraz B. K. i I. K. zarzucając jej:

- istotne naruszenie art. 2,7, 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Konstytucja") oraz art. art. 6, 7, 8 i 35kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a) poprzez ich niezastosowanie,

- co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego niezastosowania przez organ administracji samorządowej przepisów prawa materialnego, w tym ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. nr 75, poz. 1459- zwana dalej "u.p.u.w." – ze zm. Z dnia 28 lipca 2011).

Nieprawidłowe procedowanie przez organ w sprawie pozbawiło wnioskujących prawa do przekształcenia wieczystego użytkowania wyżej określonej nieruchomości w prawo własności w trybie administracyjnym i wnieśli o uchylenie zaskarżonej w całości oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu podnieśli między innymi, że:

- organ procedował w sprawie od złożenia wniosku o przekształcenie prawa, m.in. zlecając sporządzenie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości gruntowej jako przedmiotu prawa własności na kwotę [...] zł, oraz przedmiotu prawa użytkowania – na kwotę [...] zł. Operat został wykonany z dniem[...] czerwca 2014 r. Wnioskodawcy w odpowiedzi na pismo organu złożyli w dniu 20.02.2014 r. oświadczenie o podtrzymywaniu wniosku o odpłatne przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności bez możliwości przyznania bonifikaty. Organ przedłużał załatwienie sprawy informując wnioskodawców o kolejnych terminach jej załatwienia tj: 17 marca 2014 r., 31 lipca 2014 r. a potem powiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem zebranym w sprawie. Następnie bez podania wiarygodnego uzasadnienia przedłużał rozstrzygnięcie sprawy informując o tym skarżących pismami z dnia 30 czerwca 2015 r. i z dnia 31 sierpnia 2015 r. Jednak organ nie dotrzymywał terminów określonych przez siebie jako granicznym do rozstrzygnięcia sprawy. Od dnia złożenia wniosku przez strony postępowania o przekształcenie do dnia wydania decyzji o odmowie dokonania przekształcenia minęło prawie dwa lata, a od przypozwania przez organ stron do zapoznania się z materiałem dowodowym - ponad rok (ponad 15 miesięcy).

Zdaniem skarżących istotne wadliwości w postępowaniu organu doprowadziły do pozbawienia ich prawa do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność w trybie administracyjnym. Stan prawny po dokonaniu nowelizacji ustawy u.p.u.w. z dnia 29 lipca 2005 r. to jest od dnia 9 października 2011 r. przewidywał prawo wnioskodawców do zyskania wnioskowanego przekształcenia. Gdyby wszczęte postępowanie zostało zakończone w terminach zgodnych z wymogami kodeksu postpowania administracyjnego w terminie (bez zbędnej zwłoki) powołany akt prawny korzystał z domniemania konstytucyjności i stanowił podstawę prawną do wydania decyzji pozytywnej dla skarżących. Bezzasadne wielokrotne przedłużanie przez organ wydania rozstrzygnięcia naruszało przepisy art. 6, art. 7, art. 8 i 35 k.p.a. w sposób oczywisty podważając zaufanie wnioskodawców do zgodnego z prawem działania organu, naruszając ich słuszny interes oraz dyskryminując ich w stosunku do tych osób, którzy uzyskali na podstawie wspomnianych przepisów pozytywne rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania , lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.), Sąd jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ww. ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona ponieważ ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Podstawą materialnoprawna wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.), zwana dalej "ustawą o przekształceniu". W art. 1 tej ustawy zostały określne warunku do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, iż dla przyjęcia, czy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe, decydujący jest stan z chwili wejścia ustawy w życie, czyli stan z dnia 13 października 2005 r. Przeznaczenie budynku na inny cel (w tym przypadku na cel usługowo-handlowy) przed wejściem w życie ustawy o przekształceniu wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Wprawdzie rację mają skarżący, że w dacie składania przez nich wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy [...] na której znajdują się budynku przeznaczone na działalność rzemieślniczą, tj. 25 listopada 2013 r. posiadali prawo do takiego przekształcenia (vide ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2011 r. poz. 1110). Jednak sytuacja prawna skarżących w sposób istotny zmieniła się z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13/ Dz. U. z 2015 r., poz. 373) , który zmianę art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dokonana powyższą nowelizacją z 2011 uznał za niekonstytucyjną. Zatem w stanie prawnym ukształtowanym powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dopuszczalne jest na wniosek osób fizycznych, które w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. tj. 13 października 2005r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi, lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Natomiast z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że skarżący na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 1986 r. zawartej w formie aktu notarialnego stali się użytkownikami wieczystymi nieruchomości z przeznaczeniem na zabudowę pawilonu rzemieślniczego. Zgodnie z wypisem z rejestru budynków z dnia 4 września 2015 roku na nieruchomości tej znajdują się dwa budynki handlowo-usługowe wybudowane w 1997 r. Sąd zwraca przy tym uwagę, że organ wydając decyzję musi opierać się na obowiązującym w dacie jej wydania stanie prawnym, chyba ze istnieją przepisy przejściowe w sposób odmienny regulujące sposób postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W świetle powyższych ustaleń, zgodzić się należy ze stanowiskiem orzekających w niniejszej sprawie organów, że skarżący nie spełnili warunków do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem.

Sąd podziela przy tym stanowisko skarżących, że to opieszałość organu spowodowała, iż wniosek ich nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. Jednak skarżący mogli wykorzystać w celu uaktywnienia organu dostępne środki prawne np. skargę na bezczynność, czego nie zrobili.

Dlatego też Sąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ Konstytucji RP oraz przepisów KPA uznał za niezasadne. Sąd nie jest także uprawniony do ustalania czy i ile zostało wydanych pozytywnych decyzji na podstawie znowelizowanych w 2011 r. przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w okresie od wejścia w życie tej nowelizacji do dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 10 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.