Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1878/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. N. od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. uchylającej z dniem [...] grudnia 2008 r. w całości decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] przyznającą Z. N. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] grudnia 2008 r. do bezterminowo i od tego dnia odmówić prawa do świadczenia - utrzymało w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny;

Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent m. W. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie Z. N. zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent m. W. uchylił z dniem [...] grudnia 2008 r. w całości swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznającą zasiłek pielęgnacyjny dla Z. N. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] grudnia 2008 r. do bezterminowo i od tego dnia odmówił prawa do świadczenia.

Od wskazanej wyżej decyzji Z. N. złożyła odwołanie. Skarżąca wskazała, że przebywa w domu pomocy społecznej, który nie zapewnia jej nieodpłatnego całodobowego utrzymania, a także podniosła, że jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, ale z uwagi na pobyt w domu pomocy społecznej dodatek ten jej nie przysługuje.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium odwoławcze uznało, iż decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. jest zgodna z prawem i oparta na wystarczająco zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ przytoczył przepis art. 16 ust 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) uznając, iż z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, zdaniem organu, że odmawiając przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy obu instancji nie naruszyły prawa. Dodatkowo organ podniósł, że analiza treści wniesionej do sądu administracyjnego skargi wskazuje, że skarżąca nie podważa w zasadzie ustaleń organów administracji publicznej w kwestii posiadania przez nią prawa do dodatku pielęgnacyjnego, lecz kwestionuje decyzję mocą której wstrzymano jej wypłatę przedmiotowego świadczenia, ale decyzja ta zdaniem organu nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ została wydana przez ZUS i może być kwestionowana jedynie przed sądem powszechnym.

Ta okoliczność jednak zdaniem organu, nie ma wpływu na przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Zdaniem organu zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.), zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, niezależnie od tego, czy jest on wypłacany, czy nie. Z. N., co wynika z zaświadczenia ZUS znajdującego się w aktach sprawy, ma przyznane na trwałe prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia [...] kwietnia 2004 r., która to okoliczność istniała w dacie wydawania decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny, lecz nie była znana organowi.

Tym samym zaistniała zdaniem organu również przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 kpa, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. N. zarzucając jej:

1) rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia czy w sprawie rzeczywiście zaistniała podstawowa przesłanka, o której mowa w art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) wykluczająca przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego; w tym nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydawania decyzji ostatecznej poprzez zignorowanie informacji ZUS z dnia 9 lipca 2010 r.

2) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) jak i art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na niczym nieuzasadnionym twierdzeniu, iż każda osoba przebywająca w domu pomocy społecznej jest osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego, a zatem pozbawioną prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, jak i poprzez pominięcie treści art. 158 ustawy o pomocy społecznej w związku ze stwierdzeniem, iż Kolegium nie jest uprawnione do badania prawa strony do dodatku pielęgnacyjnego, wnosząc o jej uchylenie.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że uznając zaskarżoną decyzję za słuszną merytorycznie, Kolegium bez jakiegokolwiek badania niniejszej sprawy stwierdziło, iż wobec tego, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest niemal identyczny ze stanem sprawy zakończonej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1923/09, to zobligowane jest ono do podjęcia rozstrzygnięcia tożsamego z rozstrzygnięciem WSA w powyższej sprawie. Zdaniem skarżącej Kolegium bez odniesienia się do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy bezzasadnie uznało, iż nie jest ona uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego.

Skarżąca podniosła także, iż nigdy nie twierdziła, iż jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, ale przeciwnie dowodziła, że nie posiada takiego uprawnienia, ponieważ w jej przypadku nie zostały spełnione dwie negatywne przesłanki ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wymienione w art. 16 ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z brzmieniem których, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie oraz osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, czego ewidentnie zdaniem skarżącej nie zbadał ani organ I instancji, ani organ II instancji, czym naruszyły art. 7 i 77 § 1 kpa.

Podkreśliła, iż składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego kierowała się postanowieniami art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówiącym, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zgodnie z art. 3 ust. 7 tejże ustawy instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest podmiot, w tym dom pomocy społecznej, zapewniający nieodpłatnie pełne utrzymanie.

Natomiast decyzją Starosty Powiatu W. w W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz późniejszą decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) nałożono na nią obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania w domu pomocy społecznej. Jednoznacznie w ten sposób zdaniem skarżącej określono, że dom pomocy społecznej, w którym przebywa nie zapewnia jej nieodpłatnego pełnego utrzymania, a więc nie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. Nie ma wobec tego zastosowania do skarżącej negatywna przesłanka wykluczająca przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego określona w tym przepisie. Taką interpretację treści art. 16 ust. 5 przesądziła zmiana wprowadzona od 1 stycznia 2009 r. kiedy to brzmieniu art. 16 ust. 5: "Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia" nadano brzmienie: "Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie."

Skarżąca wyjaśniła również, że nie jest także osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ wbrew stwierdzeniu organu, o fakcie uznania ją za osobę spełniającą warunki do dodatku pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 75 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie świadczy zdaniem skarżącej powoływane przez organ pismo ZUS, mające wyłącznie charakter niesprawdzonej i niewyjaśnionej zgodnie z zasadami wypływającymi z art. 7 i 77 § 1 kpa informacji, z którego wynika, że jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, ale nie jest on wypłacany z uwagi na pobyt w domu pomocy społecznej.

Z powyższego pisma nie wynika bowiem, że skarżącej została wydana decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego, a także na jakiej podstawie prawnej dodatek ten nie jest jej wypłacany.

Organ nie wziął zdaniem skarżącej pod uwagę, iż w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca – w kontekście ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego a zatem i do zasiłku pielęgnacyjnego, dla osób przebywających w domach pomocy społecznej – rozróżnia dwie grupy osób, tj. osoby skierowane do domu pomocy społecznej od dnia 1 stycznia 2004 r., którym przysługuje dodatek pielęgnacyjny, a zatem nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, oraz osoby, którym z mocy art. 158 ustawy o pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, czyli osoby przebywające w ponadgminnych domach pomocy społecznej, skierowane do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. i pod warunkiem, że nie przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Przed dniem 1 maja 2004 r. art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUZ wskazywał bowiem, iż osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w domu pomocy społecznej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba, że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Przepis ten został zmieniony art. 139 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zmiana polegała na tym, że z przepisu art. 75 ust. 4 wyłączone zostały domy pomocy społecznej i obowiązuje on od dnia 1 maja 2004 r. Organ zdaniem skarżącej, w ogóle nie dokonał ustalenia zgodnie z treścią art. 158 ustawy o pomocy społecznej, czy jest ona osobą skierowaną do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. a zatem nie wziął pod uwagę brzmienia art. 75 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS sprzed 1 maja 2004 r., według którego do osób uprawnionych do dodatku pielęgnacyjnego nie zaliczało się osób przebywających w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym. Przepisy te zdaniem skarżącej wyraźnie stanowiły, iż nie każda osoba uprawniona do emerytury lub renty, która ukończyła 75 lat była osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego. Mówiąc bowiem w ust.1 art. 75, iż dodatek pielęgnacyjny przysługiwał osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli ta osoba ukończyła 75 lat, ustawodawca wyraźnie wyłączał od tego uprawnienia osoby przebywające w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym, posługując się sformułowaniem: "z zastrzeżeniem ust. 4", który wskazywał, iż takie osoby nie były uprawnione do dodatku pielęgnacyjnego. Osobą nieuprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego była więc ta osoba uprawniona do emerytury lub renty, która przebywała w domu pomocy społecznej lub w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, chyba, że przebywała poza tą placówką przez okres dłuższy niż dwa tygodnie w miesiącu, tymczasem skarżąca przebywa w sposób ciągły w domu pomocy społecznej od 2002 r.

Kolegium, podobnie jak Prezydent m. W., zapomniało zdaniem skarżącej, iż celem regulacji zawartej w art.16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest wprowadzenie zasady konkurencyjności prawa do zasiłku pielęgnacyjnego względem prawa do dodatku pielęgnacyjnego, skutkiem której jest możliwość korzystania z jednego z tych uprawnień, a nie wyeliminowanie w ogóle prawa do zasiłku dla osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. Gdyby zdaniem skarżącej zamiarem ustawodawcy było całkowite wyeliminowanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w związku z przebywaniem w domu pomocy społecznej, to zapewne nie nadałby art. 16 ust. 5 powyższej ustawy brzmienia, z którego wynika, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej nie w każdym domu pomocy społecznej, lecz jedynie takim, który zapewnia całodobowe utrzymanie. Przedstawiona przez organ argumentacja, jest zdaniem skarżącej nie do przyjęcia i wypacza cel zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast odmowa udzielenia jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jako osobie znajdującej się w sytuacji określonej w art. 158 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do absurdalnej i sprzecznej z prawem sytuacji, w której jako osoba spełniająca przesłanki zarówno do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku pielęgnacyjnego z racji tego, że przebywa w domu pomocy społecznej, który nie zapewnia jej pełnego utrzymania jest pozbawiona obu tych świadczeń.

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca dołączyła pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej skierowane do innej mieszkanki DPS im. [...], dotyczące tożsamej z jej sprawą, w którym Ministerstwo podkreśliło, iż: "Przy tak jednoznacznym zapisie art. 158 ustawy o pomocy społecznej – dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w ponadgminnym domu pomocy społecznej (...)" trudno osobę przebywającą w domu pomocy społecznej uznawać za osobę uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego i pozbawiać ją z tego tytułu również prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Stanowisku organu, zdaniem skarżącej przeczy też pismo ZUS z dnia 9 lipca 2010 r., w którym Zakład jednoznacznie wskazuje, że nie jest osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego.

Wobec skierowania w dniu 20 lipca 2010 r. przez DPS im. [...] do organu powyższej informacji, zawierającej całkowicie odmienne ustalenia do poczynionych przez organ, niezrozumiałym dla skarżącej jest zignorowanie jego treści, a to w szczególności w kontekście obowiązku organu drugiej instancji orzekania w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Chociaż przedmiotem rozstrzygnięcia jest prawo do zasiłku pielęgnacyjnego to na początku zauważyć należy, że jeśli chodzi o cel wypłaty tego świadczenia, jest on pokrewny z celem, jaki ma spełniać dodatek pielęgnacyjny. Dlatego też świadczenia te są alternatywne. Dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, uznanej za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, jak również osobie, która ukończyła 75 lat. O dodatek nie mogą się ubiegać osoby przebywające w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, chyba, że przebywają poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Należy dodać, że do dnia wejścia w życie komentowanej ustawy [o pomocy społecznej], przedmiotowe świadczenie nie należało się również pensjonariuszom domów pomocy społecznej (zob. Komentarz do art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 09.175.1362), [w:] I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, ABC, 2009, wyd. II). Wynikało to z art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w pierwotnym brzmieniu). Od dnia 1 stycznia 2004 r. omawiany dodatek przysługuje mieszkańcom domów pomocy społecznej, skierowanym do nich po dniu 1 stycznia 2004 r. oraz pensjonariuszom ponadgminnych domów skierowanych przed tą datą i przebywających poza placówką więcej niż 2 tygodnie w miesiącu (art. 158 ustawy o pomocy społecznej).

Z materiału dokumentacyjnego przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca przebywa w domu pomocy społecznej im. [...] w W. przy ul. [...] od 5 kwietnia 2002 r., ponosząc częściowe koszty utrzymania. Skarżąca nie przebywa także poza domem opieki więcej niż 2 tygodnie w miesiącu. Przy czym należy zauważyć, że organy nie ustaliły kiedy i czy w ogóle zostały wydane przez ZUS decyzje o przyznaniu skarżącej dodatku pielęgnacyjnego i o jego wstrzymaniu.

Odmawiając skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy obydwu instancji oparły się na regule kolizyjnej z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego) uznając, że uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego jest bezsporne, co wynika zdaniem organu z zaświadczenia ZUS z dnia 24 lutego 2010 r. Za nieistotne uznały przy tym wstrzymanie wypłaty tego dodatku, z powodu pobytu skarżącej w domu pomocy społecznej.

Do ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego, o czym wspomina SKO, organy orzekające w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego nie były uprawnione, co jest oczywiste. Były natomiast uprawnione do rozstrzygnięcia kolizji uprawnień do świadczeń, na gruncie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże uczyniły to bez wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia i bez dostatecznej analizy stanu prawnego. Wskazać należy, że w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia 9 lipca 2010 r. (k. 8 akt sądowych) ZUS odmiennie niż w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. stwierdził, że skarżąca nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, co wynika z art. 158 ups.

Na użytek ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w wyżej opisanej sytuacji stosując normę kolizyjną z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy powinny ustalić, czy uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego istnieje również obecnie. Zauważyć przy tym należy, że wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje na podstawie decyzji (art. 134 ust. 2 pkt 2 uer FUZ), i decyzja ta powinna wskazywać przyczynę wstrzymania jego wypłaty (art. 134 ust. 1 uer FUZ). Jeśli okazałoby się, że przyczyną wstrzymania wypłaty dodatku było ustanie do niego prawa (art. 134 ust. 1 pkt 1 uerFUZ) lub fakt, że prawo do dodatku w ogóle nie istniało (pkt 4) – trudno byłoby uznać, że skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego.

Na użytek ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w wyżej opisanej sytuacji, stosując normę kolizyjną z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy powinny ustalić, czy uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego istniało w dacie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, czyli [...] grudnia 2008 r. W szczególności, jaki wpływ na uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego miał fakt umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej (art. 158 ups) oraz kiedy została wydana przez ZUS decyzja o prawie do dodatku pielęgnacyjnego oraz decyzja o wstrzymaniu jego wypłaty (jeśli w ogóle takie decyzje zostały wydane). Na brak uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego w chwili obecnej może wskazywać treść art. 158 ustawy o pomocy społecznej oraz fakt wstrzymania jego wypłaty. Potwierdzeniem tego może być decyzja będąca podstawą wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, której treść organy powinny ustalić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Gdyby okazało się, że wstrzymanie wypłaty świadczenia (dodatku pielęgnacyjnego) przez ZUS miało jedynie faktyczny charakter i decyzja w tym zakresie nie została wydana lub mimo wydania nie wyjaśnia przyczyny wstrzymania wypłaty, organy orzekające o zasiłku pielęgnacyjnym zmuszone będą we własnym zakresie ustalić, co wynika z obecnego stanu prawnego i faktu wstrzymania wypłaty dodatku dla uprawnienia do niego skarżącej. Ustalenia te w żaden sposób nie wkraczają w kompetencje innych organów, a służą wyłącznie rozstrzygnięciu kolizji uprawnień, na gruncie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z faktu przebywania skarżącej w domu pomocy społecznej, potencjalnie może wynikać jeszcze jedna negatywna przesłanka do uzyskania przez nią zasiłku pielęgnacyjnego, określona w art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd w niniejszym składzie podziela jednak pogląd zamieszczony w wyroku NSA z dnia 25 czerwca 2009 r. I OSK 1352/08 (baza orzeczeń), wedle którego, "aby można było uznać, że skarżący przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, to dom pomocy społecznej, w którym przebywa winien mu zapewnić nieodpłatne pełne utrzymanie. Decydujące znaczenie ma tutaj zwrot "nieodpłatne pełne utrzymanie". Wynika to z definicji pojęcia "instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie" zawartej w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie skarżąca ponosi częściowo koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, a więc z tego powodu nie można jej odmówić prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Nową okolicznością, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa mogło być pismo ZUS z dnia 24 lutego 2010 r. informujące o uprawnieniu skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, co mogło mieć wpływ na prawo do zasiłku. Jednakże decyzja wydana po wznowieniu postępowania, w trybie art. 151 § 1 kpa, powinna zweryfikować, czy rzeczywiście wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu [...] grudnia 2008 r. "W razie braku podstaw z art. 145 § 1 kpa odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy" (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1987 r., II SA 1389/86, OSP 1989, z. 5, poz. 109 z glosą W. Chróścielewskiego). Organ nie wypowiada się tutaj tylko co do zarzutu, czy znajduje on oparcie w przyczynach wznowienia, lecz czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji.

Sąd uznał więc, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają art. 7, i art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nie wyjaśnienie okoliczności związanych z możliwością ustania prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, a w tym kontekście także naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do tego, co wynika z art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust. 2 pkt 2 uer FUZ oraz z art. 158 ups, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji weźmie pod uwagę, że skarżąca została umieszczona w DPS w 2002 r. i ponosi częściową odpłatność za swoje utrzymanie oraz ustali, czy wydana została przez ZUS decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego dla skarżącej, a jeśli tak, to w jakiej dacie i z jakiej przyczyny wypłata dodatku została wstrzymana. Czy przyczyny te mogą świadczyć o ustaniu bądź nie istnieniu prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego. Jeśli decyzja taka nie została wydana, a wstrzymanie wypłaty dodatku ma charakter jedynie faktyczny, to organ we własnym zakresie rozstrzygnie, na gruncie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy obecnie zachodzi negatywna przesłanka do ustalenia skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, mając na uwadze treść art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust. 2 pkt 2 uer FUZ oraz art. 158 ups.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa i art. 135 ppsa orzeczono jak na wstępie. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.