Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 662/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis – spr. Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. C. – K. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty oraz odmowy odstąpienia od zobowiązania do zwrotu tej bonifikaty oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. M. C.-K. i J. C. (skarżące) reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty oraz odmowy odstąpienia od zobowiązania do zwrotu tej bonifikaty.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r.: 1. odmówił odstąpienia od żądania zwrotu Gminie [...] kwoty równej bonifikacie, po jej waloryzacji, udzielonej M. I. C.-K. (dawniej C.) c. H. i J. oraz J. M. C. decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].11.2013 r. od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...][...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], [...], obręb [...], o pow. [...] m2, KW nr [...].; 2. zobowiązał M. I. C.-K. (dawniej C.) c. H. i J. oraz J. M. C. c. I. i H. do zwrotu Gminie [...] kwoty 38 716,04 zł, stosownie do posiadanych udziałów tj. M. I. C.-K. do zwrotu kwoty 24 197,53 zł, a J. M. C. do zwrotu kwoty 14 518,51 zł, równej bonifikacie po waloryzacji, udzielonej decyzją Prezydenta [...] nr [...]

z dnia [...] listopada 2013 r. od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], [...], obręb [...], o powierzchni [...] m2, KW nr [...].

Organ przywołał art. 4 ust 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie z którym organ orzekający o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, żąda zwrotu kwoty równej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział

w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności.

W niniejszej sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent [...] orzekł o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przysługującego M. I. C.-K. c. H. i J. (udział 5/8) oraz J. M. C. c. I. i H. (udział 3/8), do nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...][...], objętej księgą wieczystą nr [...]. W decyzji opłata z tytułu przekształcenia praw rzeczowych została ustalona w kwocie 42 140,00 zł, w tym od M. I. C.-K. stosownie do jej udziału wynoszącego 5/8, w kwocie 26 337,50 zł oraz od J. M. C. stosownie do jej udziału wynoszącego 3/8

w kwocie 15 802,50. Od powyższej opłaty udzielona została bonifikata w wysokości 90%, co stanowiło kwotę 37 926,00 zł. W tym bonifikata udzielona M. C.- K. wyniosła 23 703,75 zł natomiast bonifikata orzeczona na rzecz J. M. C.14 222,25 zł.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) M. I. C.-K. i J. M. C. zbyły nieruchomość na rzecz J. M. S.oraz M. W. S. za cenę 420 000,00 zł.

W związku z powyższym, zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na rzecz nabywców niebedących względem odwołujących się osobami bliskimi

w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w myśl powołanego wcześniej art. 4 ust. 15 ustawy, niewątpliwie uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu kwoty równej bonifikacie, po jej waloryzacji, udzielonej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].11.2013 r. (nr [...]). Żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu.

Jak wynika z dalszej części przepisu art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Przepis ten jednak nie definiuje przypadków, w jakich można odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, zatem pozostawia organowi pewną swobodę decyzyjną, jednocześnie przy konieczności rozpatrywania każdego wniosku indywidualnie. Poprzez sformułowanie użyte w przepisie, ustawodawca ograniczył organ w swej uznaniowości do sytuacji, które mają charakter absolutnie incydentalny, nieprzewidywalny, a wyjątkowość przypadku wiąże się ze zdarzeniem losowym niemożliwym do przewidzenia przez osobę ubiegającą się o korzystne dla siebie rozstrzygnięcie.

Organ wskazał, że w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].11.2013r. (nr [...]), zostały wskazane okoliczności jakie spowodują konieczność zwrotu kwoty odpowiadającej zwaloryzowanej bonifikacie (strona 3 decyzji). Była to zatem sytuacja, którą strony powinny były uwzględnić planując zbycie nieruchomości.

W pismach z dnia [...].02.2016 r., [...].04.2017 r. J. C. wniosła

o anulowanie spłaty kwoty udzielonej bonifikaty z uwagi na fakt, iż kwotę otrzymaną ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przeznaczyła na zakup mieszkania

w [...] za kwotę 105 tys. złotych, jego remont, opłacenie agencji nieruchomości oraz notariusza. M. C.-K. wniosła jako podstawę anulowania spłaty, wskazując, iż kwotę otrzymaną ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przeznaczyła na częściową spłatę kredytu hipotecznego w [...].

Organ stwierdził, że przytoczone okoliczności podane w piśmie z dnia [...].02.2016 r. i z dnia [...].04.2017 r. o anulowanie spłaty kwoty udzielonej bonifikaty czyli odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty nie mogą być zakwalifikowane jako "szczególnie uzasadnione przypadki", których wystąpienie stanowi jedną

z obligatoryjnych przesłanek warunkujących możliwość odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty na podstawie art. 4 ust. 15 ustawy.

Organ wskazał, że skarżące powinny przewidzieć, iż w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na rzecz nabywców nie będących względem odwołujących się osobami bliskimi w rozumieniu art. 4 pkt. 13 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, będą zobowiązane do zwrotu kwoty udzielonej bonifikaty. Zarówno J. C. jak i M. C.-K. zostały pouczone przez prezydenta Miasta [...] w treści decyzji o przekształceniu i ustaleniu opłaty o brzmieniu art. 4 ust. 15 ustawy i miały świadomość wypływających z niego skutków prawnych.

Zdaniem organu, zgłaszane okoliczności nie noszą miana szczególnie uzasadnionych przypadków, więc organ nie może rozstrzygnąć na korzyść strony i odstąpić od żądania kwoty równej bonifikacie, po jej waloryzacji udzielonej J. C. i M. C.-K. decyzją Prezydenta [...] nr [...]. Organ nie znalazł także podstaw, aby przystąpić do procedury uzyskania zgody Rady Miejskiej [...] na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

W dniu [...] lutego 2019 r. sporządzono opracowanie określające wartość zwaloryzowanej kwoty bonifikaty udzielonej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w celu przygotowania stosownego orzeczenia.

Zgodnie z art. 4 ust. 16 ustawy o przekształceniu, waloryzacji dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do tego przepisu, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych w drodze obwieszczeń, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Ustalono datę początkową i końcową okresu, za jaki należało dokonać waloryzacji. Za datę początkową uznano dzień, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna, tj. [...] grudnia 2013 r., natomiast datą końcową jest data wydania decyzji orzekającej o zwrocie bonifikaty. Na dzień [...] lutego 2019 r. obliczono zwaloryzowaną kwotę bonifikaty i orzeczono jak w decyzji.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. M. C.-K. i J. C. reprezentowane przez pełnomocnika złożyły odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. W odwołaniu wniosły na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odstąpieniu od żądania zwrotu Gminie [...] kwoty równiej bonifikacie po jej waloryzacji udzielonej decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].11.2013 r. Strony podniosły, że uzyskane środki przeznaczyły na cele mieszkaniowe. W ocenie stron zgodnie z art. 68 ust. 2a pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi to okoliczność wyłączającą obowiązek zwrotu bonifikaty gdyż środki uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, zostały przeznaczone na nabycie innego lokalu mieszkalnego. Należy podkreślić, że wszystkie środki uzyskane ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane przez J. C. na cele mieszkaniowe albowiem nabyte mieszkanie było w stanie do "remontu", na który to zostały spożytkowane pozostałe środki. W ocenie odwołujących się również M. C. – K. przeznaczyła uzyskane środki na cele mieszkaniowe, gdyż kwotę 262500,00 zł przekazała na poczet spłaty części kredytu hipotecznego, zaciągniętego celem zakupu mieszkania. Poza tym podniesiono, że J. C. utrzymuje się z renty w wysokości 1.222,00 zł, opłaty stałe które ponosi w związku z mieszkaniem wynoszą 700 zł, co oznacza, iż do dyspozycji pozostaje jej kwota 500 zł, którą przeznacza na jedzenie i leki. Natomiast M. C. wskazała, że samotnie wychowuje dziecko, a średnio miesięcznie osiąga dochód 1.500,00 zł. Podkreślono, że zbycie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...][...], nie było podyktowane chęcią wzbogacenia a stanowiło konieczność. Przedmiotową nieruchomość skarżące nabyły w drodze dziedziczenia. W toku użytkowania nieruchomości (przez J.C.) okazało się, iż koszt jej utrzymania jest dla stron zbyt wysoki i koniecznym jest sprzedaż. Podniesiono, że nie można zgodzić się z organem, który dokonując dowolnej interpretacji zwrotu szczególnie uzasadniony przypadek uznał, iż dotyczy to sytuacji o charakterze nieprzewidywalnym, a wyjątkowość przypadku wiąże się ze zdarzeniem losowym niemożliwym do przewidzenia. Zdaniem odwołujących się stanowi to dowolność interpretacyjną organu, która w ich ocenie jest błędna albowiem w żaden sposób nie wynika z unormowań.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia

[...] kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. C.-K. i J. C. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji dokonując oceny materiału dowodowego nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyznaczonego art. 4 ust. 15 ustawy. Jakkolwiek na zrozumienie zasługują motywy, jakimi kierowały się skarżące podejmując decyzję o zbyciu opisanej nieruchomości, to rację należy przyznać organowi pierwszej instancji, że podejmowanie nawet racjonalnych działań nie może automatycznie powodować, że zostaną one uznane za szczególnie uzasadniony przypadek. Określenie "szczególny", o jakim mowa w powołanym przepisie ustawy oznacza, że okoliczności związane ze zbyciem nieruchomości powinny być traktowane jako wyjątkowe i jako takie uzasadniające skorzystanie z nadzwyczajnej formy ulgi. Powoływane przez skarżące przyczyny zbycia prawa własności nieruchomości nie były wynikiem zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych. W tym kontekście nieuznanie przez organ, że podane przez skarżące okoliczności rozporządzenia nieruchomością oraz koszty ich utrzymania nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku, można uznać za ocenę właściwą. Organ wskazał, że nie bez znaczenia jest także kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości. Pozwalała ona niewątpliwie zarówno na uiszczenie kwoty odpowiadającej udzielonej bonifikacie, jak i na zakup odpowiednich lokali zapewniających właściwe warunki lokalowe dla skarżących i ich członków rodziny. SKO zgodziło się z organem pierwszej instancji, że skoro zwrot bonifikaty ma co do zasady charakter obligatoryjny, a skarżące o powyższym obowiązku były informowane, to powinny one zdawać sobie sprawę, że przy dysponowaniu środkami pieniężnymi ze sprzedaży nieruchomości powinny uwzględniać powyższy obowiązek.

Z przedstawionych powodów Kolegium uznało, że uzasadnienie decyzji

w zakresie rozstrzygnięcia o braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty nie narusza powołanego przepisu art. 4 ust. 15 ustawy. Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że okres waloryzacji bonifikaty został ustalony w sposób prawidłowy a dobór wskaźników nastąpił poprawnie.

Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia

[...] kwietnia 2019 r., nie zgodziły się M. C.-K. i J. C. W skardze z dnia [...] sierpnia 2019 r. zarzuciły zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania a tj. art. 7 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji z pominięciem przedmiotowej zasady i wydanie decyzji sprzecznej ze słusznym interesem obywateli; 2) naruszenie prawa materialnego a tj. art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przekazanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w związku z której przekształceniem Skarżące uzyskały bonifikatę (o której mowa w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości) na zakup mieszkania oraz spłatę kredytu hipotecznego stanowi zbycie lub wykorzystanie nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty; 3) naruszenie prawa materialnego poprzez a tj. art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek o którym mowa w art. 14 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w sytuacji, gdy sytuacja majątkowa skarżących, przyczyny zbycia przedmiotowej nieruchomości oraz przeznaczenie środków ze sprzedaży na cele lokalowe - jednoznacznie wskazują, iż na gruncie niniejszego postępowania wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek o którym mowa w art. 4 ust. 15 ustawy

o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a który to uprawnia organ do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty.

W skardze wniosły o: 1) uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie; 2) względnie z daleko idącej ostrożności procesowej, o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącej poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą w całości (wpis) oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących powielił argumentację przedstawioną w odwołaniu.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] wniosło o oddalenie skargi.

Organ w uzasadnieniu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty w wysokości 38.716,04 zł w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...][...], działka nr [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 4 ust. 15 ustawy

z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83, ze zm., dalej jako "ustawa").

W pierwszej kolejności należy podnieść, że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma treść art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2019 r., poz. 1314), zgodnie z którym organ, który wydał decyzję przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości żąda zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności przed upływem

5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielania bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia nieruchomości na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...), spółdzielni mieszkaniowej

w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.

Z treści zacytowanego przepisu wynika zatem, żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu. Żądanie zwrotu bonifikaty następuje

w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 887/10) a waloryzacji zwracanej bonifikaty dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Tak więc przywołana regulacja przewiduje dwie sytuacje, kiedy podmiot może zostać zwolniony z obowiązku zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty, a mianowicie, po pierwsze gdy zbycie nastąpiło na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 ust. 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni mieszkaniowej (zwolnienie obligatoryjne) oraz po drugie - gdy strona wniosła o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty a w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek (zwolnienie fakultatywne).

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent [...] orzekł o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania nieruchomości o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania na rzecz M. C. oraz J. C. dla nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...][...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], a przy ustaleniu opłaty za przekształcenie udzielono bonifikaty w wysokości 90% co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia opłaty w wysokości 37.926,00 zł.

Nie podlega też sporowi, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) M. C.-K. i J. C. zbyły przedmiotową nieruchomość na rzecz J. M. S. oraz M. W. S. za cenę 420 000,00 zł. Jak wynika z zapisu w umowie notarialnej, zbycie nastąpiło na rzecz osoby obcej

w rozumieniu art. 4 ust. 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zasadnie Prezydent [...] pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania, a w dniu [...] lutego 2018 r. wydał decyzję w sprawie zwrotu zwaloryzowanej kwoty bonifikaty i odmówił odstąpienia od żądania zwrotu kwoty równiej bonifikacie po jej waloryzacji.

W niniejszej sprawie powodem odmowy odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty było uznanie przez organy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, stanowiący dla organów podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu przedmiotowej bonifikaty.

Po analizie akt sprawy skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko organów podziela.

Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie zostało w art. 4 ust. 15 ustawy zdefiniowane. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się trafne stanowisko, że szczególnie uzasadniony przypadek obejmuje sytuacje nagłe, nieprzewidywalne, losowe, na których zaistnienie strona nie mogła mieć żadnego wpływu, a ich wystąpienie zupełnie odmieniło sytuację życiową i materialną danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1594/16).

Zdaniem Sądu prawidłowo uznały organy, że do tego rodzaju nagłych

i nadzwyczajnych okoliczności nie można zaliczyć wskazywanych przez skarżących kosztów utrzymania nieruchomości.

Podkreślić trzeba wyjątkowy i uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie odstąpienia od zwrotu udzielonej bonifikaty, co oznacza także swobodę organu

w ocenie całokształtu okoliczności sprawy. Wobec powyższego, każdorazowo

w indywidualnej sprawie istnieje możliwość nadania użytemu w art. 4 ust. 15 ustawy pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku właściwego wymiaru i sensu. Po analizie wszystkich okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania zakreślonych ramami prawnymi, ujawnionymi faktami, zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego i zawodowego.

Wobec powyższego, niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r. Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. Analiza akt sprawy potwierdza, że organy podjęły w niniejszej sprawie wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek dając podstawę od odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącego.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości ustalonego zobowiązania pieniężnego, należy wskazać, że w myśl art. 4 ust. 16 ustawy, waloryzacji dokonuje się według zasad określonych wart. 5 u.g.n. Stosownie do art. 5 u.g.n., waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków (ust. 1). Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa (ust. 2).

W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych

z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości (ust. 3). W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (ust. 4). Istotą waloryzacji jest ustalenie na nowo wartości oznaczonej kwoty pieniężnej

w dacie jej zwrotu w taki sposób, aby kwota pieniężna w tej dacie przedstawiała taką samą wartość, jak w dacie początkowej. W pierwszym rzędzie zatem należało ustalić datę początkową i końcową okresu, za jaki należało dokonać waloryzacji.

W postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie kwoty odpowiadającej kwocie udzielonej bonifikaty po jej waloryzacji, data początkowa okresu odpowiadać będzie dniowi, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna (w tym wypadku w dniu [...] grudnia 2013 r., data końcowa natomiast dniowi wydania decyzji orzekającej o zwrocie bonifikaty).

Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu decyzji organu

I instancji wynika, że okres waloryzacji bonifikaty został ustalony w sposób prawidłowy. Dobór wskaźników również nastąpił poprawnie (zasady doboru tych wskaźników wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji).

Wobec powyższego należy podkreślić, że organy obu instancji wyjaśniły

w sposób wyczerpujący podstawę prawną wydanych decyzji.

Na koniec należy wskazać, że po wydaniu decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu udzielonej bonifikaty, po jej waloryzacji, wniosek o umorzenie czy rozłożenie na raty należności pieniężnej wynikającej z decyzji można składać w Dziale Ulg Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego [...], ponieważ ulgi w spłacie należności mogą być udzielane w trybie i na zasadach uregulowanych w przepisach szczególnych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji.