Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 178/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 4 a pkkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Marcin Miemiec Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. przy udziale --- sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy uchyla decyzję I i II instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm) w związku z art. 139 ust. 5 i art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z 2004r. z późn. zm.) oraz w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 164, poz. 1366 z 30.08.2005r.), po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Starosty L. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki w kwocie [...] zł oraz odsetek, które przysługiwałyby od tej kwoty, udzielonej R. M. z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] r. R. M. otrzymał z Funduszu Pracy pożyczkę w wysokości [...] zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej, Zakładu Handlowo-Usługowego w M. . W zawartej umowie oraz aneksach do umowy ustalono m. in. warunki spłaty pożyczki oraz warunki jej umorzenia.

W dniu [...] r., po nieprzerwanym okresie 24 miesięcy prowadzenia działalności, R. M. zwrócił się do PUP w L. Ś. z wnioskiem o umorzenie pozostałej do spłaty pożyczki wraz z odsetkami. We wniosku wskazał w szczególności na ogólny kryzys w działalności handlowej i niemożność spłaty kolejnych rat. Dodatkowo podał, że rozważa możliwość zatrudnienia osoby bezrobotnej, tym samym przyczyni się do zmniejszenia bezrobocia.

Z uwagi na nieterminowe spłacanie należności, tym samym nie wywiązanie się z warunków umowy dotyczących zasad umarzania pożyczki (§ 6 umowy i § 1 pkt 7 aneksu), Starosta L. decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie umorzenia pozostałej do spłaty części pożyczki.

R. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Odnośnie nieterminowego spłacania rat pożyczki podał, że nie zaglądał do harmonogramu spłat. Podniósł też, że zaległości w spłatach odsetek wynosiły "zaledwie" [...] dni. Wskazał na ciążące na nim zobowiązania finansowe wynikające z nieopłacenia czynszu za lokal użytkowy i mieszkalny, z posiadania debetu na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz zobowiązania wynikające z tytułu zaciągnięcia kredytu w banku.

Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] r.

R. M. złożył na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 11.05.2005r., który stał się prawomocny w dniu 17.08.2005r., sygn. akt 4 II SA/Wr 2635/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wydane w sprawie decyzje. W uzasadnieniu wyroku wskazał na konieczność zbadania i rozważenia okoliczności, o jakich mowa w art. 18 ust. 4 a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z tego względu, iż niespornym w sprawie jest, że R. M. nie spełnił warunków określonych w umowie pożyczki oraz w art. 18 ust. 4 ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z procedurą administracyjną, Powiatowy Urząd Pracy w L. Ś. po otrzymaniu prawomocnego wyroku, podjął działania zmierzające do ustalenia sytuacji gospodarczo-społecznej w jakiej znajdował się R. M. na czas złożenia wniosku o umorzenie pożyczki. W szczególności zwrócił się do wnioskodawcy o udokumentowanie swojej sytuacji ekonomicznej na tamten okres, wystąpił z zapytaniem do właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej i Urzędu Miasta z zapytaniem, czy R. M. korzystał w tych instytucjach ze wsparcia finansowego, bądź rzeczowego. Po analizie zebranego materiału PUP ustalił, że w okresie spłaty pożyczki i wnioskowania o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty, sytuacja gospodarcza i ekonomiczna strony nie była szczególnie trudna. Urząd wziął również pod uwagę fakt, że w trakcie spłacania pożyczki R. M. nie zgłaszał żadnych wątpliwości zarówno co do interpretacji treści umowy, jak też warunków spłaty należności. R. M. nie sygnalizował także trudności w spłacie kolejnych rat. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r. Starosta L. odmówił umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki w kwocie [...] zł oraz odsetek, które przysługiwałby od tej kwoty.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. M. zarzucił, że nie przeprowadzono w sprawie w sposób prawidłowy analizy sytuacji gospodarczej i ekonomicznej, w jakiej się znalazł. Przedstawił zobowiązania finansowe swoje i swojej żony wobec firm i instytucji z okresu od [...] do [...] roku. Podał, że jego problemy finansowe rozpoczęły się w [...] r., kiedy to otrzymał pożyczkę i podjął się prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność ta nie przynosiła jednak oczekiwanych zysków, wobec powyższego zmuszony był zaciągać kolejne kredyty. Wskazał, że w pierwszej kolejności spłacał zaciągniętą w PUP pożyczkę, ponieważ był pewny jej umorzenia w wysokości 50%. Tak się jednak nie stało, a mimo to pożyczka została spłacona w całości. Podniósł, że obowiązek spłaty całej zaciągniętej pożyczki spowodował, iż aktualnie jego sytuacja gospodarcza jest "beznadziejna". Podał, że PUP nie reagował na kilkudniowe opóźnienia w spłatach rat, z czego można wywieść, że zgadzał się z takim stanem rzeczy. Podniósł ponadto, że kwoty rat w stosunku do należności głównej są bardzo małe, a to winno przemawiać za umorzeniem pożyczki, jeżeli nie w kwocie 50%, to chociaż w 45%. Wskazując na powyższe, wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy.

Rozpatrując powyższe odwołanie organ drugiej instancji ustalił, że R. M. otrzymał w dniu [...] r. pożyczkę w wysokości [...] zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Spłata pierwszej raty pożyczki została ustalona na dzień [...] r., natomiast zakończenie spłaty zadłużenia z tytułu pożyczki przypadało na dzień [...] r.

W zawartej pomiędzy stronami umowie nr [...] z dnia [...] r. ustalono niezbędne warunki zarówno spłaty zaciągniętej pożyczki, jak również możliwości jej umorzenia w wysokości 50%. Integralną częścią umowy pożyczki były aneksy do niej. Aneks nr [...] renegocjował warunki umowy i w swej treści wskazał na bezwzględną konieczność dokonywania spłat zgodnie ze sporządzonym harmonogramem, ponieważ może to uprawniać do umorzenia pożyczki. Pożyczkodawca w aneksie tym zastrzegł przy tym, że pomimo jego zgody na prolongatę spłat, działanie to spowoduje jednak utratę uprawnień do umorzenia pożyczki (§ 1 pkt 7).

Organ wskazał, że wiążąca strony umowa, będąca zgodnym oświadczeniem woli tych stron co do wzajemnych praw i obowiązków oraz sporządzone aneksy, zawierały jasne i przejrzyste zapisy. R. M. miał zatem świadomość, że umorzenie spłaty pożyczki może nastąpić m.in. pod bezwzględnym warunkiem dokonywania terminowych spłat rat i odsetek. Należało wiec podjąć wszelkie możliwe kroki aby wypełnić zapisy umowy i móc w przyszłości skorzystać z uprawnienia w zakresie umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki

W odwołaniu skarżący wskazał, że spłacał zaciągniętą pożyczkę albowiem był pewny, że zostanie ona w 50% umorzona. Organ podał, że wobec zapisów umowy, pewność R. M. mogła się wiązać jedynie z terminowością w spłatach. Gdyby warunek ten został dopełniony, sprawa niniejsza nie miałaby miejsca. Umowa wiąże bowiem równo obie strony. Nie może być tak, że jej warunki wypełnia wyłącznie jedna ze stron.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że R. M. uchybił terminowi spłaty [...] z rat oraz [...] płatnościom odsetek. Wpłaty zostały dokonane z opóźnieniem wynoszącym od [...] do [...] dni.

Organ podkreślił, że PUP w L. Ś. , dokonując umorzeń pożyczek zawsze kierował się dopełnieniem zapisów umowy pożyczki. Każdemu podmiotowi, który wypełnił tę normę umarzał część pozostałej do spłaty pożyczki, a przy dokonywaniu umorzeń nie dyskryminował pożyczkobiorców, których sytuacja ekonomiczno-społeczna była lepsza, bądź gorsza. W ramach równych szans, wobec wszystkich PUP stosował zasadę równości. W dotychczasowej działalności PUP w L. Ś. nie umorzył pożyczki, jeżeli spłaty dokonywano nieterminowo.

Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy Starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, jeżeli przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

Organ wyjaśnił, że z konstrukcji owego przepisu wynika, że:

- po pierwsze: starosta został wyposażony w instrument prawny jakim jest fakultatywność uznania. Sformułowanie "może" nie oznacza tego samego co sformułowanie "ma obowiązek", bądź "przyznaje". Oba zwroty różnią się od siebie mocą prawną. Przepis prawny zawierający w swej treści słowo "może" pozwala staroście rozważyć możliwość stworzenia po stronie osoby wnioskującej pewnych uprawnień, z kolei użycie sformułowania "ma obowiązek", "przyznaje", tworzy już po stronie wnioskującego pewne prawa. Tym samym, starosta po przeprowadzeniu analizy sprawy i zbadaniu sytuacji gospodarczej wnioskującego bada, czy zachodzą przesłanki dotyczące umorzenia pożyczki i wówczas może podjąć decyzję o jej umorzeniu. Organ zwrócił uwagę, że nie istnieje w przepisach ustawy obowiązek umorzenia pożyczki a jedynie możliwość umorzenia pożyczki. Z tego wynika zatem, że organ decyzyjny może, ale nie musi umorzyć 50% pożyczki. Organ wskazał, że jest to więc klasyczne postępowanie w ramach uznania administracyjnego. Wyjaśnił, że konstrukcja uznania administracyjnego polega na tym, że organ rozstrzygający spośród możliwych rozwiązań może wybrać to, które w okolicznościach konkretnej sprawy uzna za słuszne, czy celowe,

- po drugie: umorzenie zaciągniętej pożyczki jest instytucją nadzwyczajną, gdyż zasadą jest spłacanie pożyczki, dlatego też wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadniające jej stosowanie powinny odznaczać się tą samą cechą, a więc mieć nadzwyczajny charakter. Organ zwrócił uwagę, że nie można z instytucji umorzenia zobowiązania czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnień od spłaty zaciągniętych pożyczek.

Wskazał, iż badając sytuację gospodarczą R. M. , która mogłaby, jak wskazał to WSA w wyroku z dnia 11.05.2005r., mieć wpływ na umorzenie pożyczki zgodnie z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stwierdzić należy za organem I instancji, że ani treść wniosku o umorzenie, ani też materiał dowodowy sprawy nie dają powodów do uznania, że umorzenie pozostałej przysługującej (na [...] r.) od wnioskodawcy należności Funduszu Pracy mieści się w dyspozycji powołanego przepisu. We wniosku o pożyczkę R. M. wykazał orientacyjny zysk netto w wysokości [...] zł miesięcznie. Z powyższego organ wyciągnął wniosek, że przed zawarciem umowy z dysponentem środków Funduszu Pracy zainteresowany musiał dokonać właściwej oceny danego rynku, który miał stanowić podstawę w prowadzonej przez niego działalności. Zwrócił ponadto uwagę, że poza tym, z chwilą zawarcia umowy o pożyczkę, R. M. jednoznacznie wyraził wolę spłaty tej pożyczki, będąc w pełni świadomy kosztów, jakie będzie zobowiązany co miesiąc ponosić.

Reasumując wskazał, że przy zawarciu umowy R. M. musiał doskonale znać swoją obecną i przyszłą kondycję finansową, albowiem zobowiązał się do całkowitego rozliczenia z pobranej pożyczki. Zauważa dalej, z lektury akt R. M. wynika, iż w trakcie trwania umowy, dokładnie do dnia [...] r. kiedy to wpłynął do PUP wniosek o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty pożyczki, pożyczkobiorca nie zgłaszał żadnych wątpliwości i zastrzeżeń co do treści umowy, a zwłaszcza zobowiązań finansowych z niej płynących, nie sygnalizował również jakichkolwiek trudności w spłacie kolejnych rat pożyczki. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że PUP w L. Ś. powziął wiadomość, że R. M. w okresie tym nie korzystał ze wsparcia zarówno Ośrodka Pomocy Społecznej, czy też Urzędu Miasta i Gminy. R. M. nieprzerwanie prowadził i prowadzi działalność gospodarczą. Z akt nie wynika, aby skarżącego po otrzymaniu pożyczki dotknęły jakieś wyjątkowe niezależne od niego wypadki losowe, innymi słowy szczególna sytuacja gospodarcza lub społeczna.

Organ wyjaśnił, że w pojęciu "szczególne względy...", czyli nadzwyczajne okoliczności nie mieści się brak właściwego podejmowania decyzji w zaspokajaniu zobowiązań finansowych. Tym bardziej w pojęciu tym nie mieści się stan gospodarczy, jakim jest nieefektywny rynek zbytu. Nie można zatem przyjąć, że prowadzenie działalności gospodarczej stało się przyczyną "beznadziejnej sytuacji finansowej", jak to wskazał skarżący w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał, że powziął przy tym wiadomość, że R. M. nie zatrudniał żadnego bezrobotnego.

Podał, że w wyniku ponownego postępowania administracyjnego, powzięto natomiast informację, że R. M. prowadząc działalność gospodarczą podejmował nierozważne kroki w zakresie poprawy swojej kondycji finansowej. Efektem było zawieranie kolejnych umów o pożyczki z [...] ., gdzie kwota należności głównej była tylko niewiele wyższa od kosztów udzielenia pożyczki, od roku [...] zaprzestanie wypełniania zobowiązań finansowych wobec ZUS, czy Urzędu Skarbowego i spółdzielni mieszkaniowej, a przy tym zaciąganie dalszych zobowiązań kredytowych nadal w [...] oraz innych bankach. Organ wskazał, że podobne kroki podejmowała małżonka R. M. , osoba o bardzo niskich dochodach. Organ wskazał, że jednak pożyczki zaciągnięte w [...] do końca [...] r. zostały przez R. M. i jego małżonkę w terminie spłacone.

Z powyższego zdaniem organu odwoławczego wynika, że sytuacja w jakiej znalazł się R. M. w obecnej chwili nie może wpłynąć na sytuację w jakiej znajdował się na dzień złożenia wniosku o umorzenie pożyczki.

Ponieważ wskazane wyżej okoliczności nie pozwalają na uznanie, że po otrzymaniu pożyczki R. M. dotknęły wyjątkowe, niezależne od niego wypadki losowe, organ I instancji zasadnie - zdaniem organu odwoławczego - przyjął, że w sprawie powinna zapaść decyzja o odmowie umorzenia pożyczki. Organ wyjaśnił, że Starosta L. skorzystał tu z kompetencji jakie daje mu art. 18 ust. 4 i 4a ustawy. Organ II instancji poddał natomiast ocenie, czy dokonany przez Starostę wybór był słuszny i zbadał merytorycznie zasadność decyzji administracyjnej. W szczególności organ rozważył, czy skarżący wywiązał się z jednoznacznych warunków umowy - w zakresie dotrzymania warunków spłaty - jak również przeanalizował sytuację finansową skarżącego na czas złożenia wniosku o umorzenie pożyczki. Organ podkreślił, że rozstrzygające w sprawie znaczenie mają treść zawartej umowy i przepisy prawa materialnego z dnia zawarcia umowy, a nie przepisy obowiązujące w okresie rozpatrywania sporów wynikających z tej umowy.

Mając powyższe na uwadze, orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję R. M. , podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu, wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Ponadto podniósł, że organy nie rozpatrzyły wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględniły jego sytuacji w jakiej znalazł się w związku z koniecznością spłaty zaciągniętej pożyczki przy jednoczesnych trudnościach na rynku gospodarczym. Zarzucił, że organy rozpatrujące sprawę w ogóle nie wzięły pod uwagę przedłożonych przez niego do wniosku dokumentów, jak np. roczne sprawozdanie finansowe, z którego jednoznacznie wynika, że w prowadzonej działalności gospodarczej ponosił straty. Przyznał, ze nie zwracał się do MOPS-u o pomoc, a to z tego względu, że MOPS udziela pomocy doraźnej, w małych kwotach, w szczególności osobom bezrobotnym. Podał, że w związku ze stratami w prowadzonej działalności gospodarczej z jednej strony, z drugiej zaś w związku z koniecznością spłaty przedmiotowej pożyczki, zmuszony był wielokrotnie zaciągać pożyczki w firmie [...] mimo, że koszt ich udzielenia jest wysoki. Chciał bowiem za wszelką cenę spłacić zaciągniętą w PUP pożyczkę oraz utrzymać działalność gospodarczą. Wyjaśnił, że mógł uzyskać pożyczkę jedynie w [...] albowiem nie posiadał zdolności kredytowej. Nie miał zatem możliwości uzyskania pożyczki w jakimkolwiek banku. Kolejne pożyczki pogorszyły i tak trudną sytuację jego rodziny. Dodał, że w [...] r. żona uległa ciężkiej chorobie i znalazła się na rencie. Powyższe zdarzenia spowodowały, że obecnie wraz z żoną korzystają ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej w M. .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zważyć należy, że zaskarżone w sprawie decyzje zostały wydane wskutek ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji publicznej, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2005 r. wydanym w sprawie sygn. akt 4 II SA/Wr 2635/02, którym to wyrokiem Sąd ten, po rozpoznaniu skargi R. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki w kwocie [...] zł oraz odsetek od pożyczki, uchylił obie decyzje uznając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd zwrócił uwagę, że organy orzekające w sprawie ograniczyły swoje badania i rozważania wyłącznie do przesłanek umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy określonych w art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Z przepisu tego wynika, że pożyczka z Funduszu Pracy, udzielona osobie bezrobotnej na podjęcie pozarolniczej lub rolniczej działalności, może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50 %, pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie.

Niesporna jest okoliczność, że skarżący nie spełnił warunków określonych zwłaszcza w § 6 umowy pożyczki z dnia [...] r. uściślonej aneksem z dnia [...] r. Niedopełnienie warunków umownych wyłącza możliwość umorzenia pożyczki do 50% w trybie art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu. W związku z powyższym przyczyny niespełnienia tego rodzaju warunków, podane w skardze, nie miały w sprawie istotnego znaczenia. Skarżący nie uprawdopodobnił przy tym, by istotnie został wprowadzony w błąd poprzez informację co do spłaty pożyczki, udzieloną mu przez pracownika organu.

Sąd wskazał, że organ zatrudnienia właściwy do umorzenia części pożyczki z Funduszu Pracy, po stwierdzeniu, że pożyczkobiorca nie spełnia warunków do jej umorzenia wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.), powinien w tym samym postępowaniu zbadać, czy za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o jakich mowa w art. 18 ust. 4 a pkt 5 tej ustawy. Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko zajęte w tym względzie w wyroku NSA z 17 października 2001 r., sygn. SA/Rz 298/00, ONSA 2003, nr 1, poz. 15. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4 a pkt 5 owej ustawy: "Starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiaj ą szczególne względy gospodarcze lub społeczne."

Sąd zwrócił uwagę, że rozpatrując sprawę, organy decyzyjne nie badały przesłanek szczególnych wskazanych w w/w art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy, naruszyły tym samym art. 7, 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji uchylił wydane w sprawie decyzje.

Organy rozpatrujące ponownie sprawę powinny mieć na względzie zawarte w wyżej powołanym wyroku wytyczne albowiem zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji w obszernym uzasadnieniu wydanej w dniu [...] r. decyzji powołał się na treść zawartej ze skarżącym umowy pożyczki Nr [...] , w szczególności jej § 5 i § 6 oraz na treść art. 18 ust. 4 i ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm). Organ ten ustalił, że R. M. nie dochował terminów spłat zarówno rat pożyczki, jak i odsetek. Mając powyższe na względzie wyraził pogląd, że nie było podstaw do badania sytuacji ekonomiczno-gospodarczej R. M. skoro treść umowy była mu znana i w czasie trwania umowy nie sygnalizował trudności w spłacie kolejnych rat. Organ pierwszoinstancyjny położył nacisk na zapisy umowy, które jego zdaniem są jasne i jednoznaczne i z których wynika obowiązek terminowego spłacania zarówno rat pożyczki, jak i odsetek. Organ ten jednak, wbrew wytycznym zawartym w wyżej wymienionym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt 4 II SA/Wr 2635/02, nie rozważył przy ponownym rozpoznaniu sprawy, istnienia w sprawie przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mającej zastosowanie do niniejszej sprawy w związku z art. 139 ust. 5 i art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z 2004r. z późn. zm.) oraz w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 164, poz. 1366 z 30.08.2005r.).

Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie uznał, że ani treść wniosku o umorzenie, ani też materiał dowodowy sprawy nie dają powodów do uznania, że umorzenie pozostałej przysługującej (na [...] r.) od wnioskodawcy należności Funduszu Pracy mieści się w dyspozycji powołanego przepisu art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazał, że: we wniosku o pożyczkę skarżący wykazał orientacyjny zysk netto w kwocie [...] zł miesięcznie, co daje podstawę do przyjęcia, że przed zawarciem umowy dokonał właściwej oceny danego rynku; z chwilą zawarcia umowy jednoznacznie wyraził wolę spłaty pożyczki będąc świadomym kosztów, jaki będzie musiał co miesiąc ponosić. Z powyższego wynika, że musiał doskonale znać swoją obecną i przyszłą kondycję finansową bowiem zobowiązał się do całkowitego rozliczenia z pożyczki. Ponadto do dnia [...] r., kiedy to wpłynął do PUP wniosek o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty pożyczki, nie zgłaszał żadnych wątpliwości i zastrzeżeń co do treści umowy, a zwłaszcza zobowiązań finansowych z niej płynących, nie sygnalizował również jakichkolwiek trudności w spłacie kolejnych rat pożyczki. W okresie tym nie korzystał ze wsparcia zarówno Ośrodka Pomocy Społecznej, jak też Urzędu Miasta i Gminy. Nieprzerwanie prowadził i prowadzi działalność gospodarczą. Organ zwrócił uwagę, że z akt nie wynika, aby po otrzymaniu pożyczki skarżącego dotknęły jakieś wyjątkowe, niezależne od niego wypadki losowe, innymi słowy szczególna sytuacja gospodarcza lub społeczna.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w pojęciu "szczególne względy...", czyli nadzwyczajne okoliczności, nie mieści się brak właściwego podejmowania decyzji w zaspokajaniu zobowiązań finansowych. W pojęciu tym, tym bardziej - zdaniem organu - nie mieści się stan gospodarczy, jakim jest nieefektywny rynek zbytu. Nie można - zdaniem organu odwoławczego - przyjąć, że prowadzenie działalności gospodarczej stało się przyczyną jego "beznadziejnej", jak to określił skarżący, sytuacji finansowej.

Oceniając do dołączone przez skarżącego do akt sprawy dokumenty organ wyraził pogląd, że R. M. , prowadząc działalność gospodarczą, podejmował nierozważne kroki w zakresie poprawy swojej kondycji finansowej. Efektem było zawieranie kolejnych umów o pożyczki z [...] ., gdzie kwota należności głównej była tylko niewiele wyższa od kosztów udzielenia pożyczki, od roku [...] zaprzestanie wypełniania zobowiązań finansowych wobec ZUS, czy Urzędu Skarbowego i spółdzielni mieszkaniowej, a przy tym zaciąganie dalszych zobowiązań kredytowych nadal w [...] oraz innych bankach. Organ wskazał, że podobne kroki podejmowała małżonka R. M. , osoba o bardzo niskich dochodach. Dodał, że jednak pożyczki zaciągnięte w [...] do końca [...] r. zostały przez R. M. i jego małżonkę w terminie spłacone.

Powyższe okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, nie pozwalają na uznanie, że po otrzymaniu pożyczki R. M. dotknęły wyjątkowe, niezależne od niego wypadki losowe w związku z czym w sprawie powinna zapaść decyzja o odmowie umorzenia pożyczki.

Stanowisko organu odwoławczego należy, w okolicznościach faktycznych sprawy, uznać za przedwczesne. Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nie ocenił w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak tego wymaga art. 80 k.p.a. W ogóle nie ustosunkował się do przedłożonych przez skarżącego zeznań podatkowych, nie wyjaśnił i nie ustalił w jakim okresie i na jaki cel skarżący i jego żona zaciągali pożyczki w firmie [...] . Złymi wynikami prowadzonej działalności gospodarczej obciążył skarżącego i negatywie a priori ocenił zaciąganie przez skarżącego i jego żonę pożyczek w firmie [...] , nie wyjaśniając i nie ustalając na jaki cel pożyczki te były zaciągane. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że oceny złożonego wniosku o umorzenie pozostałej do spłaty części pożyczki w świetle istnienia w sprawie przesłanek z art. art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy dokonać na datę złożenia wniosku w powyższym przedmiocie.

Niespornym w sprawie jest, że skarżący nie dochował w kilku przypadkach terminu spłaty zarówno rat pożyczki, jak i odsetek. Nie wypełnił zatem postanowień umownych w tym zakresie w związku z czym nie może skutecznie domagać się umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W tej sytuacji organy winny dokonać oceny, czy w świetle okoliczności faktycznych sprawy, które należy wyjaśnić i ustalić zgodnie z wymogami art. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz ocenić w sposób, o jakim mowa w art. 80 k.p.a., zachodzą w sprawie przesłanki z art. art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do umorzenia pozostałej do spłaty wraz z odsetkami pożyczki udzielonej skarżącemu z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Wyżej wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zostały przez organy naruszone albowiem organy te nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie rozważyły wszystkich okoliczności, na które powoływał się skarżący. Jak już wyżej wykazano organy w ogóle nie ustosunkowały się do przedłożonych przez skarżącego zeznań podatkowych, nie wyjaśniły i nie ustaliły w jakim okresie i na jaki cel skarżący i jego żona zaciągali pożyczki w firmie [...] . oraz nie oceniły, czy okoliczności te mogą stanowić podstawę uwzględnienia, w świetle treści art. art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, złożonego w sprawie wniosku.

Naruszenie przez organy rozpoznające sprawę wyżej wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, organy wyjaśnią sprawę we wskazanym zakresie i dopiero po wszechstronnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynieniu w sprawie prawidłowych ustaleń, podejmą właściwe decyzje.

Mając powyższe na względzie, na podstawie wyżej wskazanego przepisu prawa orzeczono jak w wyroku.

Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że decyzja ta z uwagi na swój odmowny charakter nie posiada przymiotu wykonalności.