Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1010/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2, art. 134, art. 153, art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 20
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Kierownik Urzędu") odmówił J. P. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozach w W. i P.. W uzasadnieniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2005 r. Kierownik Urzędu wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż strona przebywała w obozie pracy przymusowej w P.. Organ jednocześnie wskazał, powołując się na publikację Das Nationalsozialistiche Lagersystem CCP, iż obozy w P. i W. nie były obozami, za pobyt w których przysługują uprawnienia kombatanckie.

Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 529/05. Sąd zalecił organowi zbadanie charakteru obozu P.-W.. Jednocześnie strona wniosła o przyznanie uprawnień także z innego tytułu - tj. udzielania schronienia osobom pochodzenia żydowskiego.

Decyzją z dnia [...] 2006 r. Kierownik Urzędu przyznał uprawnienia stronie z tytułu dawania schronienia osobom narodowości żydowskiej i odmówił ich przyznania z tytułu pobytu w wymienionych obozach. Od powyższej decyzji J. P. nie złożyła do Kierownika Urzędu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast podaniem z dnia 25 września 2007 r. sprecyzowanym w piśmie z dnia 28 grudnia 2007 r. strona zwróciła się o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] 2008 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] 2008 r. odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż nadesłane przez stronę dokumenty były już wcześniej przez nią przedłożone i wzięte pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w toku zwykłego postępowania. Ponadto organ wskazał, iż fakt istnienia podobozu obozu koncentracyjnego funkcjonującego od listopada 1944 r. w L.-P. był znany Kierownikowi Urzędu przed wydaniem decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2009 r. - sygn. akt IV SA/Po 227/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2008 r. wskazując, iż dowody na jakie powoływała się skarżąca, składając wniosek o wznowienie postępowania, były znane organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Jednakże przed wydaniem decyzji w drugiej instancji organowi przedstawiono dwa inne dokumenty, które nie znajdowały się wcześniej w aktach administracyjnych. Sąd uznał, iż słuszny interes strony wymagał rzetelnego ustalenia wartości dowodowej dokumentów, na które się powoływała, a przede wszystkim wyjaśnienia niejasności, czy rozbieżności dotyczących dowodów, które po raz pierwszy pojawiły się w sprawie. Sąd stwierdził, iż organ nie przeprowadził analizy dokumentów dołączonych do akt sprawy przed wydaniem zaskarżonej pod kątem ich związku z daną sprawą i tego, czy są to nowe dowody w sprawie. Zdaniem Sądu organ nie wskazał również, na jakiej podstawie ustalił, iż treść pisma Muzeum Martyrologicznego w Ż. z dnia 20 lutego 2008 r. była już znana organowi przed wydaniem decyzji w postępowaniu zwykłym oraz nie podjął się także przetłumaczenia tekstu "Das nationalsozialistiche Lagersystem".

Kierownik Urzędu mając na względzie powyższe wytyczne ponownie sprawdził przesłanki wznowienia postępowania i nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku decyzją z dnia 5 maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. (sygn. akt IV SA/Po 481/09) uchylił zarówno decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2009 r. jak i decyzję ją poprzedzającą z [...] 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Kierownik Urzędu wznowił postępowania w sprawie przyznania J. P. uprawnień kombatanckich, a następnie decyzją z dnia [...] 2010 r. o odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] 2006 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie organ decyzją z dnia [...] 2010r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję z dnia [...] 2010 r.

Po rozpoznaniu skargi J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 600/10) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2010 r.

W ocenie Sądu Kierownik Urzędu jedynie w powierzchowny sposób dokonał analizy dwóch, nieznanych organowi wcześniej, dowodów (pismo Muzeum Martyrologicznego w Ż. z dnia 20 lutego 2008 r. (L. dz. 0-71/2008) oraz tekst ze zbioru "Das nationalsozialistische Lagersystem", dotyczący obozów w P. oraz w L.), istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nie znanych wówczas temu organowi. Organ posiadając informację o funkcjonującym począwszy od 3 listopada 1944 r. do 4 maja 1945 r. obozie L.-P. (stanowiącym podobóz obozu Mauthausen), w którym osadzano wyłącznie kobiety, w żaden sposób nie podjął dalszych wysiłków celem ustalenia konsekwencji faktycznych tej informacji dla charakteru oraz funkcjonowania miejsca uwięzienia skarżącej. Kierownik Urzędu stwierdzając, że pismo Muzeum Martyrologicznego w Ż. nie zawiera informacji potwierdzających okoliczność osadzenia rodziny skarżącej w tym obozie, nie poczynił zarazem dalszych kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie oraz znaczenia tej informacji na sytuację faktyczną i prawną skarżącej, naruszając tym samym art. 7 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa.

Ponadto w ocenie Sądu organ popadł w sprzeczność z jednej strony obdarzając przymiotem wiarygodności zeznania J. P. dot. udzielania schronienia osobom narodowości żydowskiej, a z drugiej strony nie dając wiary skarżącej odnośnie ujemnych następstw jej pobytu w niewoli niemieckiej.

Dalej Sąd wskazał, iż wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r. IV SA/Po 529/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nakazał organowi administracji przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego dla szczegółowego ustalenia pobytu strony w obozie w P.- W., w szczególności charakteru tych obozów, warunków pobytu oraz realizowanej w nich polityki eksternistycznej w stosunku do osób tam osadzonych. Tymczasem Kierownik Urzędu powyższych wskazań nie wykonał, nie podjął próby ustalenia charakteru pobytu skarżącej we wskazanych miejscach deportacji, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Tego rodzaju zaniechanie po stronie organu administracji stanowi nie tylko naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu Przed sądami administracyjnymi, lecz przede wszystkim u strony skarżącej może ono rodzić brak zaufania do rzetelnego oraz sprawiedliwego załatwienia sprawy.

Podobnie, w ocenie Sądu, Kierownik Urzędu nie odniósł się w żaden sposób do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 227/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał w nim, że Kierownik Urzędu nie przeprowadził analizy dokumentów dołączonych do akt sprawy przed wydaniem decyzji II-instancyjnej (tzn. pisma Muzeum Martyrologicznego w Ż. z dnia 20 lutego 2008 r. oraz tekstu ze zbioru "Das nationalsozialistische Lagersystem", dotyczącego obozów w P. oraz w L.). Poza tym, już w powołanym uzasadnieniu wyroku Sąd wyraźnie stwierdził, że obcojęzyczny tekst "Das nationalsozialistische Lagersystem" powinien zostać przetłumaczony na język polski.

Reasumując swoje wywody Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy w trakcie którego Kierownik Urzędu powinien:

1. poddać pogłębionej analizie pismo Muzeum Martyrologicznego w Ż. z dnia 20 lutego 2008 r. (L. dz. 0-71/2008) oraz tekst ze zbioru "Das nationalsozialistische Lagersystem", dotyczący obozów w P. oraz w L. pod kątem przesłanek przyznania skarżącej świadczenia kombatanckiego. W tym celu niezbędnym jest odniesienie się do wskazań zamieszczonych w wyroku WSA z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 529/05. Kierownik Urzędu powinien przeprowadzić zatem wyczerpujące postępowanie dowodowe dla szczegółowego ustalenia pobytu strony skarżącej w obozie w P.- W., w szczególności charakteru tych obozów, warunków pobytu oraz realizowanej w nich polityki eksterminacyjnej w stosunku do osób tam osadzonych,

2. przetłumaczyć na język polski zaliczony do materiału dowodowego sprawy tekst ze zbioru "Das nationalsozialistische Lagersystem",

3. poddać analizie zeznania samej skarżącej pod kątem prawdziwości oraz rzetelności twierdzeń na temat warunków, jakie panowały w miejscu do którego została deportowana wraz ze swoją rodziną, konfrontując powyższe zeznania z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...]omówił J. P. uchylenia decyzji własnej przyznającej uprawnienia kombatanckie z dnia [...] 2006r. Nr [...] .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z uwagi na zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 600/10) przetłumaczone zostały dokumenty mówiące o obozie, w którym miała przebywać strona. Z przetłumaczonych dokumentów wynika, że obóz w P. był obozem stworzonym dla kobiet i mężczyzn. Wcześniej zgromadzone dokumenty uzupełniają te informacje, że zgromadzone tam osoby miały pracować w fabryce papieru. Kwestię zatrudnienia w fabryce papieru potwierdziła sama strona w czasie przesłuchania w dniu 20 kwietnia 2011 r. Podkreślono też brak segregacji płciowej osób przebywających w obozie. Organ zaznaczył, iż nie istniały dwa obozy, oddzielny dla kobiet i mężczyzn, co mogłoby prowadzić do przypuszczenia, że strona jednak przebywała w obozie koncentracyjnym dla kobiet, sama będąc zresztą ośmioletnim dzieckiem.

Dalej organ wyjaśnił, iż w toku postępowania uzyskano opinię z Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 11 maja 2011 r. w której stwierdzono, iż obóz w L. był obozem żeńskim za zatem J. P. nie mogła w nim przebywać z cała rodziną tj. z matka, ojcem oraz dwoma braćmi. W ocenienie Instytutu Pamięci Narodowej strona mogła przebywać wraz z rodziną w obozie mieszkalnym P., przeznaczonym dla pracowników fabryki "A" (fabryce włókna celuzowego i papieru).

Dalej organ wskazał, iż pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. Muzeum Martyrologiczne w Ż. nie posiada wykazu imiennego osób przebywających w obozie L.-P., który w piśmie tego Muzeum z dnia 20 lutego 2008r. został opisany jako obóz koncentracyjny. Kierownik Urzędu wskazał, jednocześnie, iż obóz ten miał istnieć od listopada 1944 r. - do maja 1945 r. Z przesłuchania strony wynika, natomiast, że w P. strona miała się znaleźć w po dwóch miesiącach od wysiedlenia czyli najpóźniej we wrześniu 1944 r. Dokumenty, karty osobowe, przesłane przez stronę w odpowiedzi na informację o zakończonym postępowaniu stwierdzają pobyt rodziców J. P. w obozie od lipca 1944 r. Tym samym strona nie mogła przebywać w obozie koncentracyjnym, bowiem istniał wówczas jedynie obóz mieszkalny dla pracowników przymusowych, co potwierdza wydawnictwo Verzeichnis der Haftstatten unter dem Reichsfuher SS (przetłumaczone w czasie obecnego postępowania w zakresie podnoszonym przez stronę), podając datę założenia obozu dla pracowników przymusowych na 1941 r.

Organ podkreślił, iż podstawą wydania decyzji z dnia [...]2006r. Nr [...] były ustalenia, iż strona przebywała w obozie dla robotników cywilnych w L.-P. Organ wykluczył wówczas okoliczność pobytu strony w obozie spełniającym warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a, b oraz c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (dalej: "ustawa o kombatantach"). Wskazane we wniosku o wznowienie postępowania dokumenty nie mogły być podstawą do uchylenia decyzji z 12 kwietnia 2006 roku oraz przyznania stronie uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu zaznaczył, iż dla rozstrzygnięcia sprawy istotną kwestią nie jest sam pobyt w obozie, który opisuje strona, a charakter tego obozu. Ze wszelkich zgromadzonych dokumentów wynika, że w L. - P. był obóz koncentracyjny żeński, utworzony dwa miesiące po przybyciu strony do Austrii. J. P. od września 1944r. (a z niektórych wyżej cytowanych dokumentów od lipca 1944 r.) do końca wojny przebywała w jednym obozie wraz z rodziną. Zdaniem organu nie ma podstaw do stwierdzenia , że w obozie żeńskim przebywała rodzina z małymi dziećmi.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. P. zarzuciła, iż Kierownik Urzędu nie zbadał rzeczywistego charakteru obozu w jakim przebywała strona opierając się jedynie na piśmie Instytutu Pamięci Narodowej, który nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia czy dany obóz spełnia, czy nie spełnia warunków określonych w art. 4 powoływanej ustawy o kombatantach. Kompetencje te należą do Kierownika Urzędu.

Strona podniosła, iż nie nazwa obozu, lecz faktycznie panujące w nim warunki decydują o tym, czy dane miejsce odosobnienia może być zaliczone od miejsc, o których mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. Organ nie zbadał, nie zweryfikował zeznań strony, świadczących o tym, że warunki jakie panowały obozie, w którym przebywała J. P. były zbliżone od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Decyzją z dnia [...]2011 r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2011 r.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ wskazał, że uchylenie decyzji ostatecznej może więc nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody) okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej.

Dalej podniósł, iż z treści art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach wynika, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku, rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego oraz, o ile nie w pierwszej kolejności, poparcie tego wniosku odpowiednimi dowodami. Dowody te, oceniane w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy, ewentualnie podleganie przez niego represjom określonym w ustawie. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy o kombatantach nie jest wystarczające.

Zdaniem Kierownika Urzędu po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych w sprawie dowodów należało uznać, że brak jest podstaw do twierdzenia, że wnioskodawczym podlegała represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit, a - c ustawy o kombatantach. W jego ocenie brak jest podstaw do twierdzenia, iż strona przebywała w miejscu odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, bądź też w miejscu odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny. Organ podkreślił, iż po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokół przesłuchania strony oraz opinia Instytutu Pamięci Narodowej znajdująca się w aktach sprawy) nie kwestionuje okoliczności pobytu strony wraz z rodziną w obozie w miejscowości P. lecz stwierdza, iż brak jest podstaw wskazujących, iż strona przebywała w obozie spełniającym przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach.

Organ zaznaczył, iż obozy mieszkalne dla pracowników przymusowych (Gemeinschaftslager) nie pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Nie została więc spełniona przesłanka określona w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b — c ustawy o kombatantach. Za pobyt w obozie mieszkalnym (Gemeinschaftslager) uprawnienia kombatanckie nie przysługują.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. P. powtórzyła zarzuty i argumentację podniesioną w swoim odwołaniu od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] 2011 r.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skarżącej, iż organ jest niekonsekwentny bo z jednej strony odmawia dania wiary jej oświadczeniom dotyczącym pobytu w obozie hitlerowskim a z drugiej strony daje wiarę oświadczeniu dotyczącym udzielania schronienia osobom narodowości żydowskiej, Kierownik Urzędu podniósł, iż różne oświadczenia strony podlegają odrębnej ocenie organu i może on dać im wiarę lub odmówić wiarygodności. Zdaniem organu strona mogła mieć jakąkolwiek wiedzę na temat ukrywania się w jej domu osób narodowości żydowskiej w czasie okupacji, natomiast w jego ocenie kilkuletnie dziecko nie mogło mieć jakiejkolwiek wiedzy odnośnie charakteru obozu, w którym przebywało.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył, co następuje.

Na wstępie dalszych rozważań zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją (art. 134 P.p.s.a.)

Dalej trzeba zauważyć, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] 2011 r. zostały wydane w toku ponownego postępowania administracyjnego, przeprowadzonego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 600/10). W wyroku tym Sąd zawarł dla organu wytyczne dotyczące ponownie prowadzonego postępowania.

W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest zatem związany oceną prawną wyrażoną w ww. prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r. i jego rolą była przede wszystkim kontrola wykonania nałożonych na organ tym wyrokiem wytycznych, po ustaleniu iż stan prawny jak i faktyczny sprawy nie uległ zmianie.

Po kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Kierownik Urzędu zgodnie z wytycznymi zawartymi w wspomnianym wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2010 r. przetłumaczył na język polski tekst ze zbioru "Das nationalsozialistische Lagersystem" (k. 257 akt adm.) a ponadto tekst z dokumentu Międzynarodowego Biura Poszukiwań – "Wykaz Podległych Marszałkowi Rzeszy SS Miejsc Przetrzymywania Aresztowanych Osób".

Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji – a w szczególności z treści decyzji z dnia 18 lipca 2011 r. - organ poddał analizie wyżej wskazane, przetłumaczone dokumenty, oraz pismo Muzeum Martyrologicznego w Ż. z dnia 20 lutego 2008 r. do czego również został zobowiązany wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r. Z powyższych dokumentów, a także z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 11 maja 2011 r. wynika, iż w czasie II Wojny Światowej okolicach miejscowości S. w Austrii istniały dwa obozy. Obóz P. funkcjonujący w latach 1941-1945, w którym mieszkali pracownicy (kobiety i mężczyźni) fabryki " A" oraz obóz L. (KZ L.-P.) stanowiący podobóz obozu koncentracyjnego w Mauthausen funkcjonujący od listopada 1944 r. do maja 1945 r. w którym przebywały więźniarki (kobiety) zatrudnione m.in. w fabryce "A".

Analiza powyższych dokumentów oraz wyjaśnień strony prowadzi do wniosku, iż organ słusznie uznał, że data przybycia skarżącej z rodzicami i braćmi do obozu (najpóźniej we wrześniu 1944 r.) oraz fakt, iż przebywała w nim wraz z cała rodziną, wyklucza stwierdzenie, że J. P. został umieszczona w żeńskim podobozie obozu koncentracyjnego - w obozie KZ L.-P. Z powyższego wynika, iż skarżąca i jej rodzina przebywali w obozie dla pracowników cywilnych (tzw. CWC lub Gemeinschaftslager ) P..

Wbrew zarzutom strony skarżącej, organ dokonał również oceny czy charakter obozu dla pracowników cywilnych P. wyczerpywał warunki obozu lub miejsca odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, iż obozy mieszkalne dla pracowników cywilnych (tzw. Gemeinschaftslager ) nie spełniają w tym zakresie przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b. ustawy o kombatantach. Obozy te najczęściej uważano za zwykłe czasowe mieszkanie zatrudnionych robotników, a robotników w nich mieszkających za wolnonajemnych, którzy mieli swobodę poruszania się poza obozem po zakończeniu pracy. Co prawda skarżąca w swoich zeznaniach wskazała, iż jej rodzina została przymusowo osadzona w obozie P., a obóz był strzeżony przez żandarmów to jednak, jak zauważył organ w decyzji z dnia 31 sierpnia 2011 r., obozy mieszkalne dla pracowników cywilnych (CWC, Gemeinschaftslager) nie pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa co wyklucza ich zaliczenie do kategorii obozów i miejsc odosobnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż warunkiem orzeczenia o uprawnieniach kombatanckich jest, z zgodnie z art. 22 ustawy o kombatantach, złożenia stosownego udokumentowanego wniosku oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Z przepisu tego wynika obowiązek właściwego udokumentowania przez wnioskodawcę, iż spełnia przesłanki przyznania mu uprawnień kombatanckich. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż z uwagi na upływ czasu oraz wiek i możliwości wnioskodawców Kierownik Urzędu winien współdziałać w gromadzeniu dowodów, co jednak nie zwalania strony od obowiązku wskazania wszelkich dowodów, z którymi wiąże korzystne dla siebie skutki. Ostateczna ocena zgromadzonych w sprawie dowodów następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jeżeli zatem organ uzna, iż na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału podnoszona przez stronę okoliczność przebywania w obozie lub miejscu odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o kombatantach nie została jednoznacznie udowodniona to brak jest podstaw do orzeczenia o spełnieniu warunków do uzyskania uprawnień kombatanckich. Rację ma zatem organ stwierdzając, iż uprawdopodobnienie okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy o kombatantach nie jest wystarczające.

W rozpatrywanej sprawie organ słusznie stwierdził, iż brak jest dowodów (zwłaszcza dokumentów) bezspornie świadczących o tym, iż obóz w którym została osadzona J. P. spełnia warunki z art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o kombatantach. W szczególności takimi dowodami nie są dokumenty, które stanowiły przesłankę wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ słusznie zauważył, iż dowodem takim nie może być wyłącznie oświadczenia skarżącej, która w obozie w P. znalazła się w wieku ośmiu lat i jako małe dziecko nie była w stanie ocenić rzeczywistego charakteru tego obozu. Czym innym jest bowiem ocena i wiedza dotycząca charakteru takiego obozu (np. wiedza czy osoby tam umieszczone znajdowały się w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa), a czym innym wiedza np. na temat udzielania przez rodzinę skarżącej, w czasie okupacji hitlerowskiej, schronienia osobom narodowości żydowskiej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż kontrolując zaskarżone decyzję Sąd nie doparzył się naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego uzasadniającego wyeliminowania rozstrzygnięcia organów na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. W tym samym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.