Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1285/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1379/16 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1379/16 oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 18 maja 2016 r. P.P. wystąpiła o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego od czerwca do listopada 2016 r. w wysokości 418 zł miesięcznie.

Prezydent [...] decyzją z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] przyznał P.P. zasiłek okresowy od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. w kwocie 418 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji, powołując art. 38 ust. 1 i 3 oraz art. 147 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."), uznał, że spełnia ona warunki do przyznania zasiłku okresowego.

Na skutek wniesienia przez P.P. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, które decyzją z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j.: Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podało, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie nasuwa zastrzeżeń formalno-prawnych. Wskazało, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie działań wnioskodawców dla poprawy trudnej sytuacji, w jakiej się znajdują. Jednocześnie ustawodawca wymaga, aby rodzaj, forma i rozmiar świadczenia były dostosowane do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 u.p.s.). Obowiązek dostosowywania pomocy do konkretnej sytuacji i indywidualnego beneficjenta łączy się z zasadami indywidualizacji i typizacji świadczeń. Oznacza to, że przyznanie zasiłku celowego zależy od oceny okoliczności sprawy przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Następnie, powołując treść art. 38 u.p.s. stwierdziło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność przyznania P.P. zasiłku okresowego. Zamieszkuje ona z matką, lecz prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na długotrwałą chorobę i kryterium dochodowe spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, gdyż jest on ustalany do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazała na wadliwość decyzji organów obu instancji i wniosła o ich uchylenie. Zdaniem skarżącej, organy powinny wydać prawidłową decyzję przyznającą ustawową, obligatoryjną pomoc finansową i usługową na wnioskowany okres 6 miesięcy – do listopada 2016 r. dla zabezpieczenia jej bytu biologicznego. Ponadto skarżąca zarzuciła organom brak kompetencji oraz świadome i celowe, szkodliwe działanie na jej rzecz. Podniosła także szereg zarzutów skierowanych do pracowników organu pomocy społecznej.

Przedmiotowa skarga została uzupełniona pismem pełnomocnika skarżącej z urzędu z dnia 6 lutego 2017 r., w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie, jakie były możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w momencie wydawania zaskarżonych decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w tym zakresie całości materiału dowodowego;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie sytuacji majątkowej, osobistej, a także zdrowotnej skarżącej, w oparciu o wskazania lekarskie co do stanu jej zdrowia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w tym zakresie całości materiału dowodowego;

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez brak wskazania przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, pomimo iż wszystkie organy administracji publicznej mają obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 u.p.s., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że kwota zasiłku okresowego w wysokości 418 zł, przyznanego jedynie w miesiącach od czerwca do sierpnia 2016 r., umożliwia skarżącej przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej;

- art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s., poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż zasiłek okresowy w wysokości 418 zł, przyznany jedynie w miesiącach od czerwca do sierpnia 2016 r., jest odpowiedni i zaspakaja jej niezbędne potrzeby i umożliwia jej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej nie został uwzględniony wniosek skarżącej z dnia 18 maja 2016 r. o przyznanie zasiłku okresowego oraz o uchylenie w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji, a także o zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z powołanym wnioskiem skarżącej z dnia 18 maja 2016 r., tj. przyznanie skarżącej zasiłku okresowego również za okres od września do listopada 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.p.s. Zasady ogólne wyrażone w art. 2 ust. 1 u.p.s. i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z powyższych przepisów wynika, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym.

Stosownie do treści art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego – samotnie gospodarującej osobie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej – rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2). Minimalną wysokość zasiłku określa art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s. stanowiąc, że kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku okresowego nie może być także niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5).

Z przedstawionej regulacji wynika, że organ pomocy społecznej ustala wysokość zasiłku okresowego pomiędzy wskazanymi wyżej granicami, z uwzględnieniem ogólnych zasad udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz indywidualnej sytuacji wnioskodawcy. Na rozmiar świadczenia z pomocy społecznej mają wpływ okoliczności uzasadniające udzielenie tej pomocy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego cechuje pewna uznaniowość ograniczona w ustawie wysokością najwyższego i najniższego zasiłku oraz okresem jego pobierania. O tym, czy zasiłek będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym, decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego, istniejącą po stronie świadczeniobiorcy i wynikającą z jego osobistych możliwości przezwyciężenia swej trudnej sytuacji życiowej, zakres realizacji obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu problemów, możliwości finansowe ośrodka, postawę świadczeniobiorcy oraz elementy subiektywne, jak np. chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Z art. 107 ust. 1 u.p.s. wynika, że w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin organ przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy. Ustalenia wywiadu stanowią dla pracownika socjalnego podstawę do analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny.

Z akt sprawy, w szczególności z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 19 maja 2016 r. wynika, że P.P. nie osiągnęła żadnego dochodu. Do maja 2016 r. otrzymywała zasiłek okresowy w wysokości 418 zł miesięcznie. Skarżąca z uwagi na stan zdrowia nie pracuje, nie posiada również uprawnień do świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym wysokość należnego jej zasiłku okresowego powinna znajdować się w granicach od 50% obowiązującego ówcześnie kryterium dochodowego do 418 zł. W niniejszej sprawie przyznanie P.P. zasiłku okresowego od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. w kwocie 418 zł miesięcznie (a zatem we wnioskowanej przez nią i maksymalnej możliwej do uzyskania kwoty zasiłku okresowego) warunek ten spełniało.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył jednocześnie, iż okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 u.p.s.). Podał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz od orzeczenia w tej sprawie wniosła odwołanie i złożyła nowy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a zatem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności strony może zostać zmienione, co będzie miało znaczący wpływ na jej dalszą sytuację.

Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, iż organy prawidłowo stwierdziły, że P.P. spełnia kryteria do przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. Poprawnie ustaliły również wysokość i okres na który przedmiotowy zasiłek został jej przyznany, a przedstawione w sprawie uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Zakres zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organy dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy oraz starannie wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy wydaniu decyzji, zachowując wymogi zawarte w art. 7 i art. 77 K.p.a. Dokonana w sprawie ocena dowodów, nie jest dowolna. Organy wskazały przyczyny, które zadecydowały o przyznaniu skarżącej zasiłku okresowego.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, iż określenie przez ustawodawcę maksymalnej i minimalnej wysokości zasiłku okresowego oznacza, że organ przyznający zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1 u.p.s., działa w granicach uznania administracyjnego. Powinien zatem ustalić to świadczenie w wysokości adekwatnej do sytuacji wnioskodawcy, jego potrzeb i możliwości zaspokojenia przez niego swoich potrzeb we własnym zakresie oraz posiadanych przez organ środków finansowych na realizacją zadań pomocowych. W rozpoznawanej sprawie organ to uczynił.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej jej wniosek z dnia 18 maja 2016 r. o przyznanie zasiłku okresowego nie został uwzględniony wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia, a zatem wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie jest niezrozumiały.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła P.P., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. art. 3 § 1 P.p.s.a., polegające na niedokonaniu przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej kontroli wydanych w sprawie decyzji i zaakceptowaniu naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., wskutek przyjęcia, że organy te w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej P.P. oraz jej potrzeb, przyznając skarżącej pomoc finansową w wysokości 418 zł miesięcznie jedynie na okres od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie i wniosła o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczyła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podała, że Sąd pierwszej instancji pominął i w konsekwencji zaakceptował fakt, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, wskutek przyjęcia, że organy obu instancji w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie jej stanu zdrowia i konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków na rehabilitację i leczenie, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie. Wskazała, że w aktach sprawy znajduje się dokument mający istotne znaczenie, tj. wniosek lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia z dnia 29 listopada 2014 r. z którego wynika m.in., że jest ona osobą niepełnosprawną, zmagającą się z rozwijającym się zespołem pourazowym, będącym następstwem wypadku w 2000 r., u której w oparciu o wyniki badań oraz dokumentację medyczną stwierdzono także szereg schorzeń. W związku ze stosowaniem leków i koniecznością korzystania z zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych ponosi dodatkowe koszty, co jej zdaniem jest sytuacją wyjątkową.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, organ odwoławczy dokonując ustaleń stanu faktycznego, nie zebrał w sposób właściwy i kompletny, a w konsekwencji nie rozważył, w ślad za organem pierwszej instancji, materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia P.P., jak również nie ustalił w sposób właściwy wysokości kosztów, jakie musi ona ponieść w związku z koniecznością zakupu leków i uczęszczania na zabiegi medyczno-rehabilitacyjne oraz w żaden sposób nie wykazał zasadności długości okresu, na jaki został przyznany zasiłek okresowy. Ustalenia organów obu instancji nie odnoszą się do jej wyjątkowej sytuacji w aspekcie stanu zdrowia, niskich dochodów oraz wysokich wydatków na leczenie i rehabilitację.

Brak zweryfikowania stanu zdrowia wyżej wymienionej, rzeczywistych potrzeb w zakresie konieczności nabycia przez nią niezbędnych leków oraz odbycia zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera bowiem rozważań w tym zakresie. Niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia wyżej wskazanych przepisów, doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów zmierza do wykazania naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., tj. niewyjaśnienie sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej P.P. oraz jej potrzeb i przyznania zasiłku okresowego w wysokości 418 zł jedynie na okres 3 miesięcy, a nie – zgodnie z wnioskiem – na okres 6 miesięcy i w konsekwencji naruszenie art. 151 P.p.s.a., poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi.

Na wstępie zauważyć należy, iż w sprawie niesporny jest fakt, że P.P. spełniała przesłanki ustawowe określone w art. 38 ust. 1 u.p.s. w postaci kryterium dochodowego oraz szczególnej okoliczności, jaką jest długotrwała choroba i organy rozpoznając wniosek z dnia 18 maja 2016 r. przyznały jej pomoc finansową w formie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości 418 zł miesięcznie na okres od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. Decyzja ta w sytuacji stwierdzenia zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia w zakresie obowiązku udzielenia pomocy ma charakter związany.

Sporna stała się natomiast kwestia nieuwzględnienia jej żądania odnośnie czasokresu przyznania przedmiotowego świadczenia – od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 listopada 2016 r.

W związku z powyższym, odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy podanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędne stało się rozważenie, czy dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie nieuwzględnienia żądania P.P. odnośnie czasokresu przyznania przedmiotowego świadczenia, istotne było ustalenie, że z powodu konieczności zakupu leków i korzystania z zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych, ponosi ona dodatkowe koszty i znajduje się w sytuacji wyjątkowej, która uzasadniałaby przyznanie zasiłku okresowego na wnioskowany przez nią okres.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, powołując treść art. 38 ust. 5 u.p.s., zasadnie wskazał, że okres na który jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. W sprawie o zasiłek okresowy "okolicznościami sprawy" jest sytuacja życiowa i materialna wnioskodawczyni, albowiem to ona determinuje ewentualne przyznanie pomocy w tej formie i – zasadniczo – jej wysokość. Zarówno wysokość, jak i okres przyznania zasiłku okresowego nie tylko mogą, ale powinny być określone z uwzględnieniem zadań pomocy społecznej i zasad udzielania pomocy, określonych w rozdziale 1 u.p.s. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 208/13). Wobec powyższego, organy, uwzględniając z jednej strony sytuację materialną i zdrowotną P.P., a z drugiej możliwości finansowe oraz liczbę osób ubiegających się o pomoc, ustaliły wysokość zasiłku okresowego w najwyższej kwocie wyłącznie na okres, na który mogły go przyznać. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny potwierdza, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 38 u.p.s., warunkującej przyznanie zasiłku okresowego w podanym okresie. Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 19 maja 2016 r. oraz informacji posiadanych przez organ z urzędu, w tym podnoszonych przez P.P. każdorazowo przy ubieganiu się o świadczenie z pomocy społecznej konieczności ponoszenia kosztów zakupu lekarstw i korzystania z zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych, prawidłowo wskazano na okoliczności pozostające w związku z okresem, na który przyznano stronie przedmiotowe świadczenie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona wyżej argumentacja upoważnia do stwierdzenia, że dla rozstrzygnięcia przez organy kwestii czasokresu przyznania P.P. przedmiotowego świadczenia, nie były one zobowiązane do czynienia ustaleń, które w ocenie autora skargi kasacyjnej były w tej sprawie konieczne.

Z tego względu podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie.

W konsekwencji przyjąć należy, iż zastrzeżenia skarżącej kasacyjnie, sprzeczne z treścią wydanych w sprawie decyzji, nie dawały jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji rozpatrywanej skargi. Tym samym zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 151 P.p.s.a. jest chybiony. Wyjaśnić należy, iż do naruszenia powołanego przepisu mogłoby dojść w przypadku, gdyby sąd uznając skargę za niezasadną, nie oddalił skargi. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właśnie z tej przyczyny, że uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przepis art. 151 P.p.s.a. został zatem zastosowany prawidłowo.

Odnosząc się do powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej jako naruszonych art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., stwierdzić należy, iż nie mogły one odnieść skutku zamierzonego przez jej autora. O skuteczności zarzutu opartego na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W świetle art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, iż następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść zaskarżonego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie taki związek nie został wykazany, gdyż w istocie zarzut naruszenia podanych wyżej przepisów nie został uzasadniony. Z tego względu ocena merytoryczna zarzutu naruszenia tych przepisów przez Sąd drugiej instancji nie była możliwa.

Ubocznie jedynie wyjaśnić należy, iż art. 3 § 1 P.p.s.a. jest przepisem o charakterze ustrojowym. Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić w przypadkach, gdyby sąd administracyjny pierwszej instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Z kolei okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd administracyjny pierwszej instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie oznacza, że jego uzasadnienie zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.