Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1766/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1822
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska- Krupa, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi S. F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji uchyla zaskarżone orzeczenie.


UZASADNIENIE

S. F., w związku z ubieganiem się o przyjęcie do służby w Policji, został skierowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby.

[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw

wewnętrznych w [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1898) rozpoznała u orzekanego:

1. Tatuaże na prawym ramieniu i lewym przedramieniu w zast. § 3 p. 3 "N"

2. Krótkowzroczność oka lewego § 7p. 2 "Z"

3. Skrzywienie przegrody nosa bez upośledzenia oddychania § 28 p. 1 "Z"

przyznając kategorię "N"- niezdolny do służby.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż tatuaże na prawym ramieniu i lewym przedramieniu czynią orzekanego niezdolnym do służby w Policji.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia S. F. podniósł, iż tatuaż prawego ramienia jest całkowicie ukryty pod ubiorem, natomiast tatuaż lewego przedramienia określa jego [...], czyli [...]. Podkreślił, że bardzo zależy mu na wstąpieniu do zawodowej służy w Policji w związku z czym podjął kroki zmierzające do likwidacji tego tatuażu, ale proces jego usuwania podzielony jest na 6-8 sesji. W chwili obecnej jest po dwóch sesjach. Odstępy między sesjami wynoszą ok. 6 tygodni co oznacza, że całkowity proces usunięcia tatuażu zakończy się za około 40 tygodni. Odstępy miedzy kolejnymi sesjami zostały określone przez wyspecjalizowany personel usuwający tatuaże. Nie chciałby aby tatuaż stał na przeszkodzie do pełnienia służby w Policji i uczyni wszystko, aby się go pozbyć.

Zwrócił się o pozytywne rozpatrzenie jego odwołania i wyznaczenie ponownego terminu komisji lekarskiej w celu okazania postępu likwidacji tatuażu.

Do odwołania załączył zaświadczenie z [...] w [...] potwierdzające trwający proces usuwania tatuażu.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...], w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i wydała orzeczenie własne w którym na podstawie zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej oraz badania własnego rozpoznała u orzekanego:

1. Tatuaż lewego przedramienia i prawego ramienia § 3 p. 1 rub. 4 N

2. Krótkowzroczność oka lewego § 7p. 2 rub. 4 Z

3. Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa § 28 p. 1 Z

przyznając kategorię "N"- niezdolny do służby.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż CKL w dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadziła badanie podmiotowe i przedmiotowe orzekanego kandydata. W badaniu przedmiotowym stwierdzono u kandydata na przedniej powierzchni

lewego przedramienia tatuaż wielkości 11 cm x 5cm, - napis [...]. Na prawym stawie ramiennym i ramieniu stwierdzono tatuaż przedstawiający [...] wielkości ok. 35cm x 18 cm, w najszerszym miejscu. W okolicy nadobojczykowej po stronie prawej stwierdzono napis dług. ok. 15 cm. CKL zaznaczyła, iż komisje lekarskie oceniają stan zdrowia kandydata na

dzień badania. Deklarowana przez orzekanego chęć usunięcia tatuażu na lewym przedramieniu nie ma zatem jakiegokolwiek znaczenia dla procesu orzeczniczego. CKL stoi na stanowisku, że każdy tatuaż znajdujący się na odsłoniętych częściach ciała, tj., na głowie, szyi, kończynach górnych od wysokości stawu ramiennego, a u kobiet dodatkowo na odsłoniętych częściach kończyn dolnych-podudziach, dyskwalifikuje z możliwości podjęcia służby. W przypadku orzekanego tatuaż umiejscowiony na przedniej powierzchni lewego przedramienia spełnia powyższe kryteria. Pomimo, że nie ma on znaczenia psychologicznego, jednak zdecydowanie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Tym samym CKL, na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego, po analizie całości zebranej w toku procedowania dokumentacji orzeczniczo-Iekarskiej uznała S. F. za niezdolnego do podjęcia służby w Policji. Jednocześnie CKL wskazała, iż uznała orzeczenie RKL w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. za wadliwe, z powodu braku szczegółowego uzasadnienia. RKL w [...] nie wyjaśniła bowiem dlaczego tatuaże dyskwalifikują kandydata z możliwości podjęcia służby w Policji. Brak jest jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia podjęcia takiej, a nie innej decyzji. Wobec powyższego CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uchyliła zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. F. zarzucił Komisji naruszenie:

art. 32 Konstytucji RP przez nieprzestrzeganie zasady równego traktowania przez

władze publiczne i równego traktowania wobec prawa i uznanie, że skarżący jest

niezdolny do służby w Policji, podczas gdy do Policji są przyjmowane osoby z widocznymi tatuażami, jak również osoby już będące policjantami wykonują sobie w widocznych miejscach tatuaże;

art. 41 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r, o komisjach

lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w zaskarżonym orzeczeniu wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego uzasadniającego zasadnie i logicznie zakwalifikowanie faktu posiadania przez skarżącego tatuażu jako dyskwalifikującego go do podjęcia służby w Policji;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., między innymi poprzez:

- niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego,

- dowolne i niepoparte jakimkolwiek przepisem ustaleniem, że fakt posiadania tatuażu dyskwalifikuje do podjęcia służby w Policji;

4) naruszenie § 3 Załącznika nr 2 w Dziale II ("Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne") rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządy ( Dz.U. z 2014 r. poz. 1898) poprzez:

- niezasadne zakwalifikowanie tatuażu u skarżącego do pkt 3 (blizny po samouszkodzeniach), zamiast do pkt 1 (blizny nieznacznie szpecące nieupośledzające lub miernie upośledzające sprawność organizmu),

- niedopuszczenie dodatkowej opinii psychiatrycznej, wbrew wymogom zawartym w szczegółowych objaśnieniach i zalecanych czynnościach do § 3 pkt 1-3 cyt Załącznika nr 2 w Dziale II, co stanowi jednocześnie naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

- nieskierowanie skarżącego do poradni zdrowia psychicznego wbrew możliwościom przewidzianym w § 3 pkt 3 cyt. Załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r.

5) naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez nieskierowanie skarżącego na dodatkowe na badania psychologiczne;

6) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy poprzez w szczególności:

- brak ustalenia, czy posiadanie przez skarżącego kwestionowanego tatuażu według opinii psychologa stanowi przeciwskazanie do podjęcia służby w Policji tym bardziej, że skarżący sukcesywnie usuwa tenże tatuaż,

- brak wyczerpującego uzasadnienia - ze wskazaniem podstaw prawnych do uznania, że sporny tatuaż sprawia, iż skarżący nie jest zdolny do podjęcia służby w Policji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z następujących dokumentów:

- legitymacji honorowego dawcy krwi skarżącego

- zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanego przez [...] w [...],

wskazując, że dopuszczenie tychże dowodów jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych do uznawania każdego tatuażu znajdującego się na odsłoniętych częściach ciała za dyskwalifikującego do służby w Policji. Należy bowiem odnieść się do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu wydanego na mocy art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., zgodnie z treścią którego w wykazie chorób i ułomności, o których mowa w ust. 1, określa się szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymagana jest wiedza medyczna,

Zgodnie z Załącznikiem nr 2 w Dziale II ("Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne"), tatuaże mogą być zakwalifikowane do pkt 1-3. Organ nie uzasadnił natomiast w sposób logiczny i przekonywujący, z jakich powodów w analizowanej sprawie, tatuaż skarżącego zakwalifikował do pkt 3, a nie do pkt 1. Skarżący podkreślił, że jest to istotne dla sprawy, albowiem gdyby tatuaż został zaliczony do pkt 1, wówczas mógłby być uznany za zdolnego do pełnienia służby w Policji.

Skarżący podkreślił, że sam fakt posiadania tatuażu nie czynni kandydata niezdolnym do służby w każdym przypadku. Dodatkowo zaznaczył, że ten konkretny sporny tatuaż nie zawiera treści obraźliwych, ani wulgarnych, nie jest szpecący i nie upośledza sprawności organizmu, nie narusza powagi munduru. Napis odwołuje się do jego [...], co zważywszy na fakt, iż jest on [...], miało stanowić deklarację gotowości niesienia pomocy i podkreślenie rodzaju [...], stosunkowo nieczęsto występującej. Skarżący zaznaczył też, że jest w trakcie usuwania spornego tatuażu. Jednak zważywszy na wskazania medyczne dotyczące niezbędnego odstępu czasowego pomiędzy poszczególnymi zabiegami, a także z uwagi na ich koszt, który w skromnym budżecie rodzinnym skarżącego stanowi duży wydatek, proces ten jest rozciągnięty w czasie.

Skarżący podał jednocześnie, że w dniu [...] kwietnia 2007 r. uzyskał legitymację honorowego dawcy krwi. W celu udokumentowania powyższej okoliczności wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z tego dokumentu, jak również z zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanego przez [...] w [...], potwierdzającego usuwanie spornego tatuażu.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP skarżący podniósł, iż zna wiele sytuacji, gdy do Policji są przyjmowane osoby z widocznymi tatuażami, jak również osoby, które są już policjantami wykonują sobie w widocznych miejscach tatuaże. Zdaniem skarżącego brak jest także konsekwencji w działaniach Składu Orzekającego, gdyż nie można w stosunku do niektórych osób z widocznymi tatuażami orzekać, że są niezdolne do służby w Policji, a w innych wypadkach stwierdzać, że nie ma przeciwwskazań do służby w Policji. Istotnym jest, zdaniem skarżącego, zapewnienie jednolitego orzecznictwa w sprawach między innymi dotyczących widocznego tatuażu.

Centralna Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreśliła, że zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r. stwierdzenie blizny nieznacznie szpecącej nieupośledzającej lub miernie upośledzającej sprawność ustroju, obliguje komisje lekarskie do wydania orzeczenia o niezdolności do służby w Policji (kategoria N). Według tego punktu należy zaś kwalifikować między innymi tatuaże.

Konsekwencją powyższego jest wydanie przez komisję lekarską orzeczenia o niezdolności do służby w Policji, ponieważ stwierdzenie u skarżącego chociażby jednego schorzenia powodującego niezdolność do służby, skutkuje wydaniem orzeczenia o niezdolności do służby. Komisja lekarska w zakresie stwierdzenia zdolności do służby kandydata, orzeka bowiem nie tylko zgodnie z wiedzą medyczną ale również zgodnie zobowiązującymi przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).

Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej MSW w świetle powyższej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydania powyższego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Policji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 481) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898)

Skarżący w orzeczeniach Komisji Lekarskich obu instancji został uznany za niezdolnego do służby w Policji z powodu posiadanych tatuaży na prawym ramieniu i lewym przedramieniu. Komisja I instancji orzeczenie o niezdolności do służby wydała w oparciu o § 3 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., który stanowi, że za niezdolnego do służby w Policji uznaje się kandydata u którego stwierdzono "blizny po samouszkodzeniach". Centralna Komisja Lekarska MSW uchyliła powyższe orzeczenie w całości i wydała nowe orzeczenie, w którym zakwalifikowała posiadane przez skarżącego tatuaże na prawym ramieniu i lewym przedramieniu według § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., tj. jako "blizny nieznacznie szpecące nieupośledzające lub miernie upośledzające sprawność ustroju". Przy takim rozpoznaniu skarżący jako kandydat do służby w Policji zaliczony do grupy I (rubryka 4), zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia, mógł zostać uznany za zdolnego lub niezdolnego do służby w Policji Z/N. Wbrew zatem stanowisku Centralnej Komisji Lekarskiej, przy takim rozpoznaniu nie była ona zobligowana do przyznania skarżącemu kategorii zdolności do służby "N".

Z uzasadnienia orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej wynika, że uznanie skarżącego przez tę Komisję za niezdolnego do służby nastąpiło z uwagi na tatuaż, który posiada na lewym przedramieniu wielkości 11 cm x 5cm, - napis [...] [...]. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła w uzasadnieniu, iż stoi na stanowisku, że każdy tatuaż znajdujący się na odsłoniętych częściach ciała, tj., na głowie, szyi, kończynach górnych od wysokości stawu ramiennego, a u kobiet dodatkowo na odsłoniętych częściach kończyn dolnych - podudziach, dyskwalifikuje z możliwości podjęcia służby. W przypadku orzekanego tatuaż umiejscowiony na przedniej powierzchni lewego przedramienia spełnia powyższe kryteria.

Należy jednaj zauważyć, że wbrew powyższemu stanowisku Centralnej Komisji Lekarskiej, z załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu nie wynika aby każdy tatuaż znajdujący się na odsłoniętych częściach ciała czynił kandydata niezdolnym do służby w Policji.

Z wyjaśnień do § 3 pkt 1-3 załącznika do ww. rozporządzenia wynika, że według tych punktów należy kwalifikować między innymi tatuaże. Osoby z tatuażami należy kierować do poradni zdrowia psychicznego. Jest wymagana opinia psychiatryczna. Natomiast w wyjaśnieniach do § 3 pkt 1 zaznaczono, że w kwalifikacji orzeczniczej należy brać pod uwagę wielkość, lokalizację i szpecący charakter.

Skarżący w toku procedury orzeczniczej został poddany konsultacji psychiatrycznej oraz psychologicznej. Zarówno psychiatra, jak i psycholog, nie stwierdzili u orzekanego przeciwskazań do służby w Policji.

Jak to zostało już natomiast zaznaczone wcześniej, Centralna Komisja Lekarska kwalifikując posiadane przez skarżącego tatuaże według § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., mogła przyznać mu kategorię zdolności do służby "Z" lub "N".

Przyznając skarżącemu kategorię zdolności do służby w Policji "N" Centralna Komisja Lekarska winna zatem w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego uznała, że tatuaż na lewym przedramieniu wielkości 11 cm x 5cm w postaci wytatuowanej [...] czyni orzekanego niezdolnym do służby w Policji.

Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo.

Powyższe uchybienie w postaci braku szczegółowego uzasadnienia, dlaczego Centralna Komisja Lekarska przy dokonanym rozpoznaniu z § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., uznała orzekanego za niezdolnego do służby w Policji, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uchybienie to uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Centralna Komisja Lekarska rozpoznając ponownie sprawę powinna mieć na względzie, że wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w świetle przepisu § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., sam fakt posiadania tatuażu nie dyskwalifikuje kandydata do służby w Policji. Dlatego też uznając, że posiadany przez kandydata tatuaż dyskwalifikuje go do służby w Policji i uzasadnia przyznanie orzekanemu kategorii zdolności do służby "N" powinna wyjaśnić szczegółowo na czym opiera taką właśnie ocenę.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.