Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2507/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86  ust. 1 w zw. z art. 88  ust. 3a pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 120,  187, 191,  210 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1  art. 17  ust. 2  lit. a
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 168 lit.a
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: organ podatkowy drugiej instancji/ organ odwoławczy) z dnia [...] października 2014r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] marca 2014r. nr [...] określająca A. B. (dalej: podatnik/ skarżący) kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za poszczególne miesiące 2011r.

1.2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego stwierdził m.in. zaewidencjonowanie podatku naliczonego wykazanego w 73 fakturach VAT dokumentujących zakup odzieży i obuwia od podmiotów nieistniejących o łącznej wartości netto 378.288 zł, VAT-79.933 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji dokonał weryfikacji kontrahentów w dostępnych bazach danych (System rejestracji Centralnej –SeRCe; BPS – Bazie Podmiotów Szczególnych; Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej – CEIDG) na podstawie danych identyfikujących kontrahenta umieszczonych na fakturach, tj. imię i nazwisko lub nazwa firmy; adres firmy, NIP, REGON. W wyniku tych czynności ustalono, że 12 podmiotów (szczegółowo wymienionych na s. 10 i 11 decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i s. 7-8 decyzji organu odwoławczego) to podmioty nieistniejące, tj. które nie zostały zarejestrowane w urzędach skarbowych dla potrzeb rozliczeń VAT, ale również jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że faktury VAT wystawione przez ww. podmioty nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, gdyż zostały dokonane przez podmioty nieistniejące. Powyższe okoliczności spowodowały, że organ podatkowy pierwszej instancji, nie kwestionując wielkości sprzedaży zadeklarowanej przez podatnika, w oparciu o treść art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) zakwestionował podatek naliczony z ww. faktur VAT.

1.3. Na skutek wniesionego przez podatnika odwołania, organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Podkreślił, że fakt dokumentowania zakupów towarów handlowych przez podatnika fakturami wystawionymi przez podmioty nieistniejące potwierdzają dodatkowo takie okoliczności jak: posługiwanie się tym samym numerem przez firmy o różnych nazwach; posługiwanie się tym samym nr REGON i adresem przez różne firmy lub posługiwanie się przez firmy podobnymi adresami; posługiwanie się przez firmy podobnymi danymi; fakt niewykazywania przez większość firm W. jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej; stosowanie w fakturach ogólnego nazewnictwa sprzedanego towaru (spodnie, obuwie), co uniemożliwiało identyfikację towaru chociażby w celach złożenia reklamacji. Stwierdzono, że z uzyskanych w trybie art. 229 O.p. dowodów jednoznacznie wynikało, że podmioty posługują się nieprawidłowymi nr NIP (niewygenerowanymi); nie dokonały zgłoszenia działalności gospodarczej do opodatkowania; nie dokonywały formalnej rejestracji działalności gospodarczej w urzędach skarbowych; pod wskazanymi na fakturach adresami nie była zgłoszona działalność gospodarcza, ani nie były zameldowane ww. podmioty. W toku postępowania podatkowego podatnik pismem z dnia 16 czerwca 2014r. poinformował o braku nowych dowodów, poza udostępnionymi w trakcie kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego przed organem podatkowym pierwszej instancji. Podkreślono także, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że podatnik mógł nabyć towary, ale z pewnością nie od podmiotów figurujących jako sprzedawcy towarów, gdyż firmy te nie istniały w obrocie gospodarczo-podatkowym. W takiej sytuacji faktury wystawione przez podmioty nieistniejące nie dają prawa do odliczenia VAT, chyba że podatnik wykaże, że dochował należytej staranności kupieckiej i nie miał przesłanek podejrzewać, ze wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości czy przestępstwa. Zdaniem organu odwoławczego podatnik nie dochował należytej staranności w przedmiotowej sprawie. Powołano się na okoliczności transakcji wynikające z wyjaśnień podatnika z dnia 15 maja 2013r. dotyczących okoliczności zakupu towarów handlowych w latach 2009-2012. Podatnik podkreślił, że zakupu towarów handlowych w badanych okresach dokonywał tylko w W. w tzw. A. Zamówienie składało się przeważnie u osoby z obsługi boksu, która dokonywała spisu – zamówienia. Kartka z zamówieniem trafiała do właściciela, który wyceniał towar i składał telefonicznie zamówienie do magazynów. Czas oczekiwania na towar wynosił od 5 min do 2 godzin. W momencie dokonywania zakupu towarów podatnik nie zwracał uwagi u kogo kupuje towar (ani pieczątki ani nazwy firm umieszczane na fakturach), jak wyjaśnił interesował go jedynie towar i cena. Na boksach brak było oznaczenia firm, a osoby sprzedające nie posiadały identyfikatorów. Strona otrzymywała faktury w momencie zapłaty za towar lub podczas odbioru towaru. Fakturę wystawiała osoba siedząca za biurkiem ta sama, która przyjmowała zapłatę. Zapłata dokonywana była zawsze gotówką. Podatnik nie znał właścicieli firm, w których dokonywał zakupów, nie znał numerów telefonów do tych firm. Zdaniem podatnika samo istnienie A w W. jest uprawdopodobnieniem zawartych transakcji, jak również fakt posiadania towaru w sklepach. Podatnik nigdy nie weryfikował danych zawartych na fakturach zakupu pod kątem danych kontrahentów, a jedynie pod kątem ilości towaru i jego ogólnej wartości. Nie występował nigdy z zapytaniami dotyczącymi kontrahentów do naczelnika urzędu skarbowego, nie prosił dostawców o okazanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nadania nr NIP, nr REGON, jak też innych dokumentów świadczących o prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazując na brak dochowania należytej staranności organ odwoławczy podkreślił, że podatnik dokonując zakupu raz w miesiącu (w jednym dniu), niekiedy dwa i zakup ten udokumentowany był niewielką ilością faktur (4-8 sztuk), w tym w niektórych przypadkach zakupy dokonywane były u tych samych podmiotów, i tym samym orientacja w dostawcach i ich weryfikacja nie powinna obiektywnie sprawiać trudności, zwłaszcza, że strona osobiście uczestniczyła w transakcjach zakupu. Podkreślono, że na 52 podmioty u których dokonywał podatnik zakupu towarów handlowych w latach 2009-2012 tylko 5 podmiotów posiadało zgłoszoną działalność gospodarczą w tym w 2011r. 2 podmioty. Zauważono także, że wiele symptomów świadczyło o możliwości prowadzenia nielegalnej działalności gospodarczej przez kontrahentów podatnika, pomimo że na terenie A w W.. Wskazano na prowadzenie działalności przez kontrahenta na terenie wielkich central handlowych, gdzie wystawcy towaru są anonimowi (brak oznaczeń nazw firmy i posługujący się jedynie oznaczeniami boksów; możliwość zakupu i reklamacji towaru tylko w miejscu sprzedaży (brak kontaktu telefonicznego, mailowego z firmą) przy czym w razie reklamacji istotny był numer boksu a nie dowód zakupu; zasady i organizacja zakupu na giełdzie w W., jak sam podatnik stwierdził nie przystawała do zakupu w zorganizowanych centrach handlowych; częsta zmiana miejsca sprzedaży i pracowników (do pół roku)- brak stabilności kontrahenta, a tym samym ograniczone możliwości zwrotu lub wymiany towaru; obsługa stanowisk przez obcokrajowców pochodzenia azjatyckiego, zaś faktury były wystawiane w języku polskim i na polskiego sprzedawcę; zbieżne dane kontrahentów na niektórych wystawianych fakturach; korzystne warunki cenowe czyli niskie ceny w porównaniu do innych dostawców oferujących te same towary; możliwość zapłaty za towar wyłącznie gotówką, której nie towarzyszyło wystawienie dowodu zapłaty. Podkreślono także, że obsługa księgowa podatnika była prowadzona przez profesjonalne biuro rachunkowe w systemie MaFi i tak podstawowe nieprawidłowości np. powtarzający się identyczny nr NIP, REGON dla kilku różnych podmiotów lub 10 cyfrowy nieprawidłowy nr REGON (powinno być 9 cyfr) winny być zauważone na etapie księgowania faktur i zweryfikowania o dostępne podatnikowi bazy danych. Mając na względzie powyższe stwierdzono, ze zasadnie pozbawiono podatnika prawa do podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o VAT.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu podatkowego drugiej instancji z uwagi na naruszenie zasady praworządności, o której mowa w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), naruszenie zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 187 O.p. i art. 191 O.p., tj. nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i przekroczenie zakresu swobodnego uznania w związku z realizowanie z góry złożonego celu fiskalnego, co stanowi naruszenie art. 210 § 4 O.p. i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu w wysokości 3.600 zł z VAT. W uzasadnieniu skarżący odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) i wskazał, że organy podatkowe nie mają prawa do oceny – do celów podatkowych – czy działanie konkretnego podatnika jest racjonalne z punktu widzenia ekonomii i zauważono, że w A w W. mogą prowadzić działalność handlową jedynie sprzedawcy, którzy zawarli umowy najmu powierzchni handlowych, prowadzą działalność, zgodnie z wewnętrznymi regulaminami i przestrzegają ustalonego porządku prawnego, tak więc skarżący był przeświadczony, że zakupy dokonuje u sprawdzonych i zweryfikowanych klientów.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

3.1. Skarga podlega oddaleniu.

3.2. W myśl art. 86 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (ust. 1). Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3 – 7 (zastrzeżenia, o których mowa w ust. 3 – 7 nie mają zastosowania w niniejszej sprawie) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (ust. 2 pkt 1 lit. a). Z treści art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wynika zaś, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący. Zasadniczo zaś skarżący nie kwestionuje w tym zakresie ustaleń organów podatkowych, że dokonał zakupów od podmiotów nieistniejących, tj. takich, które nie zostały zarejestrowane w urzędach skarbowych dla potrzeb rozliczeń VAT, ale również jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

3.3. U podstaw zaś wniesionej skargi leży pogląd podatnika, że działał w tzw. dobrej wierze i tym samym przysługuje mu prawo do odliczenia VAT już przez sam fakt dokonywania zakupów w A w W., które to centrum jest miejscem zapewniającym wysoki poziom bezpieczeństwa podczas zakupów i z uwagi na fakt, że w centrum tym mogą prowadzić jedynie działalność sprzedawcy, którzy zawarli umowy najmu powierzchni handlowych i to zgodnie z wewnętrznymi regulaminami i przestrzegają ustalonego porządku prawnego.

3.4. Wypada przypomnieć, że zasadniczo aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego VAT i określić zakres tego prawa, konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia (wyroki TSUE w sprawie: Midland Bank plc, C-98/98, EU:C:2000:300; Cibo Participations SA, C-16/00, EU:C:2001:495). Korzystanie z prawa do odliczenia przez odbiorcę faktury ograniczone jest wyłącznie do tego podatku, który odpowiada czynności podlegającej opodatkowaniu VAT, zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. a) Szóstej dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG; Dz. Urz. UE z dnia 13 czerwca 1977r. nr L 145, s. 1 i nast. ze zm.; obecnie art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006r. Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.; dalej: dyrektywa 112).

3.5. W swoim orzecznictwie TSUE wielokrotnie podkreślał, że walka z oszustwem, unikaniem opodatkowania i ewentualnymi nadużyciami jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę 112 (por. m.in. wyroki TSUE w sprawie: Gemeente Leusden i Holin Groep BV, C-487/01 i C-7/02, EU:C:2004:263, pkt 76; Axel Kittel i Recolta Recycling SPRL, C-439/04 i C 440/04, EU:C:2006:446, pkt 54; Halifax plc i in., C-255/02, EU:C:2006:121, pkt 71). Podatnicy nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych i stanowiących nadużycie (zob. wyroki TSUE w sprawie: Alexandros Kefalas i in., C-367/96, EU:C:1998:222, pkt 20; Diamantis, C-373/97, EU:C:2000:150, pkt 33; Fini H, C-32/03, EU:C:2005:128, pkt 32). Krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z celami nieuczciwymi, przestępstwem lub nadużyciem (m.in. wyroki TSUE w sprawie: Mahagében Kft i Dávid, C-80/11 i C-142/11, EU:C:2012:373, pkt 42; Bonik EOOD, C-285/11, EU:C:2012:774, pkt 37). Ponadto podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę, uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie VAT, należy z punktu widzenia dyrektywy 112 uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie opodatkowanych transakcji na dalszym etapie obrotu (zob. wyrok TSUE w sprawie: Mahagében i Dávid, EU:C:2012:373, pkt 46; Bonik EOOD, EU:C:2012:774, pkt 39). Niezależnie również od tego czy rzeczona transakcja spełnia obiektywne kryteria, na których opierają się pojęcie dostaw towarów, które zostały zrealizowane przez podatnika działającego w takim charakterze, oraz pojęcie działalności gospodarczej (por. wyrok TSUE w sprawie Kittel i Recolta, EU:C:2006:446, pkty 51-53, 56- 59).

3.6. Do sądu krajowego, jak i organów podatkowych należy dokonanie, zgodnie z zasadami przewidzianymi w prawie krajowym, globalnej oceny całokształtu danych i okoliczności faktycznych tej sprawy w celu ustalenia, czy dany podmiot gospodarczy może skorzystać z prawa do odliczenia w związku ze spornymi dostawami towarów (zob. podobnie wyroki TSUE w sprawie: Mecsek Gabona, C-273/11, EU:C:2012:547, pkt 53; w sprawie Bonik, EU:C:2012:774, pkt 32). Określenie działań, jakich w konkretnym wypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia VAT, w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, zależy przede wszystkim od okoliczności rozpatrywanego wypadku (zob. wyrok TSUE w sprawie: Mahagében i Dávid, EU:C:2012:373, pkt 59; a także postanowienia TSUE: w sprawach Forvards V, EU:C:2013:125, pkt 39 i Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 37). Jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego wypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (wyrok TSUE w sprawie Mahagében i Dávid, EU:C:2012:373, pkt 60; postanowienia TSUE w sprawie: Forvards V, EU:C:2013:125, pkt 40; Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 38). Trybunał orzekł w tym względzie, że organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (zob. wyroki TSUE w sprawie: Mahagében i Dávid, EU:C:2012:373, pkt 61; ŁWK–56 EOOD, C-643/11, EU:C:2013:55, pkt 61; postanowienia TSUE w sprawie: Forvards V, EU:C:2013:125, pkt 41; Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 39). Jeśli jednak dokumenty przedstawione przez odbiorcę zakwestionowanych faktur również zawierały nieprawidłowości lub dana dostawa wiązała się z innymi nieprawidłowościami, które mógł zauważyć odbiorca, stanowi to okoliczność, którą należy uwzględnić przy całościowej ocenie, której musi dokonać sąd krajowy (zob. wyrok TSUE w sprawie ŁWK – 56 EOOD, EU:C:2013:55, pkt 63; postanowienia TSUE w sprawie Forvards V, EU:C:2013:125, pkt 43; Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 41). Taka nieprawidłowość może w szczególności wynikać z tego, że charakter faktycznie dostarczonych towarów nie odpowiada charakterowi towarów określonemu na fakturze, w celu spełnienia obowiązku zawartego w art. 22 ust. 3 lit. b) VI dyrektywy, w brzmieniu wynikającym z jej art. 28h. Tytułem zasady ogólnej można bowiem w uzasadniony sposób wymagać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia VAT, aby upewnił się, że charakter dostarczonych towarów odpowiada charakterowi towarów, na które wystawiono fakturę (postanowienie TSUE w sprawie Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 42). Trybunał stwierdził bowiem, że dyrektywę 112 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby podatnikowi odmówiono prawa do odliczenia VAT należnego lub zapłaconego z tytułu towarów otrzymanych przez niego, na tej podstawie, iż biorąc pod uwagę przestępstwa lub nieprawidłowości, jakich dopuścił się wystawca faktury dotyczącej tej dostawy, uznaje się, że nie została ona rzeczywiście dokonana przez rzeczonego wystawcę, chyba że zostanie wykazane na podstawie obiektywnych przesłanek – bez wymagania od podatnika podejmowania czynności sprawdzających, które nie są jego zadaniem – iż podatnik ten wiedział lub powinien był wiedzieć, że wskazana dostawa wiąże się z przestępstwem w dziedzinie VAT (wyrok TSUE w sprawie Jagiełło, EU:C:2014:184, pkt 43).

3.7. Stąd też miarodajnymi w przedmiotowej sprawie są przepisy Ordynacji podatkowej. Zapisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. stanowią, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym miejscu podkreślić należy, że wyrażony w przepisie art. 122 O.p. obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru bezwzględnego. Powyższe zaś ustalenia i dokonana ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu organu podatkowego, stosownie do treści art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

3.8. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe nie uchybiły ww. przepisom postępowania. W zakresie wystarczającym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy organy podatkowe zebrały materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddano starannej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ocena materiału dowodowego nie nosiła znamion oceny dowolnej, została przeprowadzona w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego i znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe wykazały w sposób wiarygodny, że faktury wystawione przez 12 firm szczegółowo określone w decyzjach (s. 10 i 11 decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i s. 7-8 decyzji organu odwoławczego) w sposób niezgodny z rzeczywistością dokumentowały podmioty dokonujące dostawy.

Słusznie organy podatkowe stwierdziły, co nie było też kwestionowane przez samego skarżącego, że doszło do nabycia towarów od podmiotów nieistniejących. Zaś okoliczności takie jak m.in. nieprawidłowości dotyczące fakturowania w postaci np. powtarzającego się identycznego nr NIP, REGONu dla kilku różnych podmiotów lub 10 cyfrowego nieprawidłowego nr REGON (powinno być 9 cyfr), podobnych lub takich samych adresów firm czy zbliżonych ich nazw czy okoliczności związane z dokonywaniem transakcji np. anonimowość wystawców towaru (brak oznaczeń nazw firmy i posługiwanie się jedynie oznaczeniami boksów; możliwość zakupu i reklamacji towaru tylko w miejscu sprzedaży (brak kontaktu telefonicznego, mailowego z firmą) powinno skłonić skarżącego do podjęcia wszelkich możliwych działań mających na celu zweryfikowanie rzeczonych kontrahentów, czego skarżący nie uczynił. Z akt sprawy wynika wyraźnie, że podatnik nigdy nie weryfikował danych zawartych na fakturach zakupu pod kątem danych kontrahentów, a jedynie pod kątem ilości towaru i jego ogólnej wartości. Nie występował nigdy z zapytaniami dotyczącymi kontrahentów do naczelnika urzędu skarbowego, nie prosił dostawców o okazanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nadania nr NIP, nr REGON, jak też innych dokumentów świadczących o prowadzonej działalności gospodarczej.

Trudno tym samym uznać, że skarżący dochował należytej staranności. Nie można zapominać, że należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i uzasadnia zwiększone oczekiwania wobec skarżącego, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. A. Olejniczak [w:] Umowy w obrocie gospodarczym, pod. red. A. Kocha, J. Napierały, Warszawa 2012, s. 47-48). Sama zaś okoliczność dokonywania zakupów w określonym centrum handlowym – w W., w którym to centrum jak sam stwierdził skarżący sposób dokonywania zakupów nie przystawał do zakupu w zorganizowanych centrach handlowych, nie może przesądzać o dobrej wierze skarżącego. Zaś dążenie do osiągnięcia korzyści za wszelką cenę nie jest okolicznością modyfikującą i usprawiedliwiającą każde działanie skarżącego w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Z tych też względów zasadnie pozbawiono skarżącego prawa do odliczenia VAT wynikającego ze spornych faktur na podstawie art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o VAT.

3.9. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał zarzuty naruszenia art. 120 , art. 187 i art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. za bezzsadne.

3.10. Z tych też względów oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Nie uwzględniono wniosku pełnomocnika strony o przyznanie pomocy prawnej z urzędu albowiem o pomoc taką skarżący nie występował.