Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 839/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 132
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 839/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r., sprawy ze skarg T.W. i P. W., na decyzje Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 30 marca 2010 r. Nr [...], [...], w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane do czasu prawomocności wyroku, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego T. W. kwotę 598, 00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt osiem złotych 00/100) oraz na rzecz skarżącego P.W. kwotę 400, 00 zł (czterysta złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący T. i P. W. złożyli do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o przyznanie następujących płatności: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych a także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej).

Postępowania zainicjowane wnioskami skarżących zostały zakończone decyzjami z dnia 9 listopada 2009 r. nr [...] oraz z dnia 10 grudnia 2009r. Nr[...], w których Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącym jednolitą płatność obszarową, a także uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmówił przyznania płatności zwierzęcej.

W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że skarżący nie spełniają wymogu określonego § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) - zwane dalej: "rozporządzeniem z dnia 9 marca 2009r.", gdyż nie posiadają zwierząt zgłoszonych lub wpisanych do tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych. Zwierzęta były i są zarejestrowane na ojca stron, co w świetle nowych przepisów nie potwierdza ich posiadania w związku z czym, zdaniem organu nie został spełniony warunek otrzymania płatności.

Skarżący złożyli odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jednocześnie wnosząc o wznowienie postępowań dotyczących płatności zwierzęcych z lat ubiegłych. W treści odwołań skarżący powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, korzystny dla skarżących (z dnia 14 października 2009r., sygn. akt I SA/Kr 904/08).

Decyzjami z dnia 30 marca 2010 r. nr [...]oraz nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzje organu I instancji w uzasadnieniu wskazując, że decyzje, od których wniesiono odwołania były decyzjami prawidłowymi, w związku z czym odwołania nie mogły zostać uwzględnione. Organ wskazał, że skarżący nie spełniają wszystkich warunków umożliwiających przyznanie płatności zwierzęcych, gdyż zwierzęta były w okresie referencyjnym trwającym od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. wpisane lub zgłoszone przez ojca skarżących, nie zaś przez samych skarżących.

Zgodnie z brzmieniem przepisu płatności zwierzęce przyznawane są jedynie w przypadku posiadania przez zainteresowanego płatnościami rolnika lub jego małżonka odpowiedniej liczby zwierząt w tzw. okresie referencyjnym. Samo posiadanie nie jest jednak wystarczającą przesłanką do otrzymania płatności ponieważ musi znaleźć swoje potwierdzenie w odpowiednim wpisie lub zgłoszeniu do prowadzonego przez ARiMR rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Ponieważ w przedmiotowej sprawie zwierzęta zarejestrowane były na ojca stron nie potwierdzały posiadania przez strony lub jej małżonka. Z uwagi na brak spełnienia wymogów stawianych przez § 6 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r. dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ zmuszony był odmówić przyznania stronom spornych płatności.

Dodatkowo organ wskazał, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia była zmiana redakcji przepisu rozporządzenia, regulującego przyznawanie płatności, który w swoim aktualnym brzemieniu nie pozwala na taką interpretację, jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywołanym wyżej wyroku.

Organ zaznaczył również, że w toku postępowania nie pojawiły się żadne okoliczności, które wskazywałyby na nieprawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a rozstrzygnięcia inne, niż zapadłe w I instancji byłyby sprzeczne z przepisami prawa.

Skarżący za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu słusznego interesu strony,

- art. 138 § 1 i 2 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonych decyzji organu I instancji mimo nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nierozpoznania istoty sprawy,

- art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 art. 107 § 3, polegające na naruszeniu zasady praworządności i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie posiadanych przez organ dowodów oraz braku należytego uzasadnienia;

2) przepisów prawa materialnego:

- art. 7 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, polegające na nieprzyznaniu przewidzianej w tym artykule płatności, poprzez przyjęcie przez organ, że skarżący nie są posiadaczami odpowiednio zarejestrowanego w okresie referencyjnym stada zwierząt, a co za tym idzie nie przysługuje im prawo do płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, co jest sprzeczne ze znanym organowi stanem faktycznym i prawnym.

Skarżący wskazali również na niekonstytucyjność zaskarżonych decyzji oraz rozporządzenia w sprawie płatności uzupełniających, polegającą na przekroczeniu delegacji ustawowej oraz naruszeniu zasady równości wobec prawa, sprawiedliwości społecznej i zasady przyjmującej za podstawę ustroju rolnego RP gospodarstwo rodzinne a także naruszenie zasad prawa europejskiego: zasady niedyskryminacji i konkurencyjności, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżących ustalenie organu, że skarżący mogli być posiadaczami lub współposiadaczami zwierząt, o których mowa w przedmiotowej sprawie jest wysoce nieprecyzyjne, gdyż skarżący byli posiadaczami tych zwierząt, o czym organ wiedział i fakt ten akceptował. Świadczyć o tym może wskazany wyżej, niekorzystny dla organu wyrok WSA w Krakowie, na podstawie którego organ przyznał skarżącym dopłaty za rok 2008 w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny.

Skarżący podkreślili również, że system akceptuje współposiadanie w przypadku małżonków nie uznając innych relacji, choć w przypadku rozdzielności majątkowej między małżonkami w kwestii praw rzeczowych współwłasność łączna jest zastępowana współwłasnością w częściach ułamkowych, zatem w tym zakresie występuje sytuacja analogiczna z sytuacją skarżącego a różnicowanie tych dwóch sytuacji łamie zasadę równości wobec prawa.

W ocenie skarżących naruszony został art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie odniósł się do innych dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżących przedmiotowego stada, gdyż jako jedyny dowód posiadania traktuje rejestr zwierząt gospodarskich, odrzucając inne dowody. Tym samym organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego naruszając zasadę prawdy obiektywnej. Jednocześnie skarżący zaznaczyli, że wpis do rejestru jest jedynie deklaratoryjny i ma charakter ewidencyjno-informacyjny. Zdaniem skarżących organ odrzuca zasadę prawdy obiektywnej, gdyż posiadając inne źródła dowodowe swoją decyzję opiera jedynie na rejestrze. Skarżący zwrócili także uwagę na fakt, iż organ odwoławczy mimo sprzecznego wyniku ustaleń własnych ze stanem faktycznym przedstawionym przez skarżących nie przeprowadził kontroli na miejscu, która mogłaby wyjaśnić rozbieżności. Skarżący wskazali także na niekonsekwencję organu w doborze materiału dowodowego.

Dodatkowo skarżący wskazali także na niewłaściwą interpretację stanu faktycznego oraz zastosowanie niewłaściwej wykładni. Organ nigdzie nie kwestionuje niespełnienia wymogów stawianych w przedmiocie płatności przez ustawę, czy też prawo wspólnotowe, a jedynie przez rozporządzenie. Tym samym organ odrzuca wykładnie systemową, celowościową czy też ustawową na rzecz wykładni gramatycznej, która wydaje się być wysoce niedoskonała zwłaszcza ze względu na konieczność tłumaczenia tekstów prawnych prawa wspólnotowego.

W ocenie skarżących przyjęcie jako jedynej podstawy prawnej przepisu rozporządzenia uniemożliwia realizację swoich uprawnień przez współposiadacza gospodarstwa rolnego. Ponieważ w polskim systemie prawnym znana jest również konstrukcja stanu współposiadania korzystająca z ochrony prawa cywilnego czy też administracyjnego, różnicowanie pozycji posiadacza względem współposiadacza jest niezgodne z prawem. Zdaniem skarżących poprzez przyjęcie takiej wykładni łamane są ich prawa podmiotowe, jak również zasada równości wobec prawa, konkurencyjności oraz niedyskryminacji.

Skarżący wskazali także, że kierując się zasadą zaufania do państwa prawnego oraz jego organów nie dostrzegali potrzeby zmiany ustroju majątkowego. Skarżący uważają za krzywdzące zrównywanie ich pozycji z osobami, które w sposób nieuzasadniony pobierają dopłaty, gdyż spełnili wszelkie obiektywne warunki prawa wspólnotowego oraz warunki ustawowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał w całości dotychczasową argumentację.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaznaczył, że decyzje były wydane w wyniku stwierdzenia, że strony nie spełniały wszystkich warunków koniecznych dla przyznania płatności zwierzęcej. Wszystkie zwierzęta nie były w okresie referencyjnym wpisane lub zgłoszone przez strony, lecz przez ojca, co odnośnie roku 2009 pozwalało na taką interpretację, w której za warunek uzyskania płatności można było uznać sam fakt rejestracji w wymaganym okresie. W obecnym stanie prawnym posiadanie zwierząt w okresie referencyjnym przez wnioskującego ma być potwierdzone odpowiednim wpisem lub zgłoszeniem przez posiadacza lub jego małżonka, natomiast w przedmiotowej sprawie jedynym posiadaczem jest ojciec stron. Okoliczności te, były głównymi powodami odmowy przyznania stronom płatności zwierzęcej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skargi są zasadne.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sad stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargi w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego oraz postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu dotyczy nieprzyznania skarżącym tzw. płatności zwierzęcych, o które się ubiegali. Zdaniem organów płatność ta skarżącym nie przysługiwała, gdyż nie spełniali on wszystkich warunków umożliwiających jej przyznanie zawartych w § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Organy przyjęły, że jedynym kryterium potwierdzającym posiadanie zwierząt było wpisanie lub zgłoszenie przez rolnika lub jego małżonka w okresie referencyjnym do tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Ponieważ zwierzęta zarejestrowane były przez ojca skarżących, organy odmówiły przyznania płatności.

Rozpatrując podniesiony przez skarżących zarzut niezgodności z Konstytucją RP zastosowanego w sprawie rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. należy na wstępie zaznaczyć, że sądy administracyjne kontrolując zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji badają również, czy przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonych rozstrzygnięć są zgodne z Konstytucją RP. Kontrola zgodności z prawem polega również na badaniu czy przepis rozporządzenia, który stanowił podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć, nie naruszył zasad konstytucyjnych. Rozstrzygając w przedmiocie zarzutu niekonstytucyjności konkretnego przepisu, sąd administracyjny dokonuje w pierwszym rzędzie takiej wykładni tegoż przepisu aby uzyskać jego zgodność z Konstytucją RP. Taki sposób postępowania wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie podkreślał, że "...W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego utrwalona jest zasada prymatu wykładni zgodnej z konstytucją. (...) Innymi słowy, jeżeli na gruncie wykładni językowej możliwe jest różne rozumienie treści normy, to należy przyjmować taki rezultat wykładni, który zapewnia zgodność z zasadami konstytucyjnymi..." ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000r. sygn. akt SK 12/99 oraz cytowane tam pozostałe wyroki).

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organy naruszyły § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r. dokonując błędnej jego wykładni.

Na podstawie tego przepisu płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

Zdaniem organów wyrażonym w treści odpowiedzi na skargi skarżący spełnili wymóg posiadania zwierząt w okresie referencyjnym, ale zwierzęta nie były w tym okresie wpisane lub zgłoszone przez stronę (przypisane do należącego do tej osoby numeru siedziby stada) do prowadzonego przez jednostki ARiMR, tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Zdaniem organu bezsporna zmiana treści rozporządzenia w stosunku do lat ubiegłych i jego zastosowanie w roku 2009 uniemożliwia korzystną interpretację dotyczącą wymogu posiadania i rejestracji zwierząt związanych z płatnościami (dotyczy to zwłaszcza dotychczasowej wykładni zaprezentowanej odnośnie płatności za lata 2007 i 2008 w wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 października 2009r. sygn. akt I SA/Kr 904/08).

Zmiana treści rozporządzenia polegała na modyfikacji § 5 ust 1 pkt 1 z "rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, a także gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie".

W obowiązującym rozporządzeniu przepis ten znajduje się w § 6 ust 1 pkt 1 i stanowi "rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie".

Wskazać należy, że zmiana brzemienia owych przepisów nie powinna samoistnie przesądzać o przyznawaniu płatności, a problem dotyczący w wpisu w rejestrze ma jedynie charakter techniczny nie zaś prawny, dlatego niedopuszczalne jest odmawianie przyznawania płatności wyłącznie z powodu zmiany brzmienia przepisu rozporządzenia.

W ocenie Sądu, jak bezsporną jest okoliczność zmiany treści rozporządzenia, tak nie można bezrefleksyjnie przyjąć, że zmiana treści rozporządzenia i okoliczność braku wpisania lub zgłoszenia posiadania zwierząt w okresie referencyjnym przez strony stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania tzw. płatności zwierzęcych.

Organ zdaje się nie zauważać, iż w przywołanym wyroku WSA w Krakowie dnia 14 października 2009r. Sąd nie tylko dokonał wykładni obowiązującego w badanym okresie przepisu rozporządzenia, ale podkreślił także, iż "na marginesie sprawy należałoby również zauważyć, że ewentualny brak zgodności systemu informatycznego IRZ wymuszającego rejestrację wyłącznie jednego posiadacza z rozporządzeniem w sprawie płatności uzupełniających jest problemem technicznym nie zaś prawnym - nie może więc ograniczać na sposób wykładni przepisów prawa (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2009r. sygn. akt III CZP 33/09 dotyczące co prawda niezgodności systemu informatycznego KRS z prawem upadłościowym ale mogące mieć znaczenie i w rozstrzyganej sprawie przy rozwiązywaniu sprzeczności przepisów prawa z stosowanymi systemami informatycznymi)".

Sąd wskazuje także na dotychczasowe orzecznictwo konsekwentnie prezentujące pogląd, że przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi płatności zwierzęcej są: posiadanie przez rolnika określonego gatunku zwierząt w okresie referencyjnym i fakt umieszczenia tychże zwierząt we właściwym rejestrze (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010r. sygn. akt II GSK 354/09, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r. o sygn. akt II GSK 58/09 oraz II GSK 74/09, wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II GSK 135/09).

W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności osobie, która nie widnieje w rejestrze, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania. Wpis w rejestrze jest jednym z elementów, które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, nie można jednak ograniczać się jedynie do tej kwestii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela powyższy pogląd prawny i wskazuje, iż zmiana treści rozporządzenia nie ma wpływu na powyższą interpretację, z następujących względów.

Płatność, o którą ubiegali się skarżący należy do uzupełniającej płatności obszarowej, o której mowa w art. 132 rozporządzenia RADY (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009). Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r.

Płatności określone w tym akcie, jak i w przepisach krajowych przyznawane są rolnikowi (producentowi rolnemu) prowadzącemu określoną działalność rolniczą. Przepis art. 2 rozporządzenia nr 73/2009 zawiera definicję pojęć "rolnik" i "działalność rolnicza".

W myśl art. 2a rozporządzenia nr 73/2009 "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Natomiast zgodnie z art. 2c rozporządzenia nr 73/2009 "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

W procesie wykładni celowościowej oraz systemowej zewnętrznej, przy wyjaśnianiu treści norm prawnych obejmujących uprawnienia do płatności uzupełniającej należy odnieść się do przepisów rozporządzenia nr 73/2009 i użytych w nim pojęć.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170 poz.1051 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w 2009r., rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Ustawa poza tym nie wprowadzała wprost żadnych innych dodatkowych przesłanek.

Art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy zawiera delegacje dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia określającego rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 73/2009, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych.

W rozporządzeniu z dnia 9 marca 2009r. prawodawca, uzależnił przyznanie płatności zwierzęcej, o której mowa w § 6 ust. 1 od posiadania przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

Mając na uwadze unormowania zawarte w rozporządzeniu nr 73/2009, jak i w przytoczonych przepisach krajowych przyjąć należy, że wykładnia celowościowa i systemowa § 6 ust. 1 rozporządzeniu z dnia 9 marca 2009r. pozwala na stwierdzenie, że uprawnionym do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych jest rolnik lub jego małżonek, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, uprawia w plonie głównym rodzaje roślin wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r. oraz w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Istotne jest zatem posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy inaczej rzecz ujmując – prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz utrzymywaniu zwierząt dla celów gospodarczych (powołany wyżej art. 2c rozporządzenia nr 73/2009).

Istotnym elementem, na jaki zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 9 lutego 2010r. sygn. akt II GSK 354/09, jest wykładnia właściwa do rozpatrywania przepisów zawartych w § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r., a to wykładnia celowościowa, gdyż pozwala ona na właściwe rozumienie przepisów w duchu prawa unijnego. Zdaniem NSA wykładnia taka pozwala na stwierdzenie, że "istotne jest posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy inaczej rzecz ujmując – prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz utrzymywania zwierząt dla celów gospodarczych. [...] Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru w zależności od tego, czy zgłoszenia dokonali osobiście czy też zwierzęta zostały wpisane przez ich poprzedniego posiadacza".

Zatem brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności osobie, która nie widnieje w rejestrze, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania. Wpis w rejestrze jest jednym z elementów które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, nie można jednak ograniczać się jedynie do tej kwestii.

Organy pomimo sprzeczności własnych ustaleń ze stanem faktycznym wskazanym przez skarżących nie podjęły żadnych dodatkowych kroków dla wyjaśnienia rzeczywistego stanu posiadania, nie dokonały również żadnej dodatkowej kontroli opierając się tylko i wyłącznie na wpisie w rejestrze zwierząt gospodarskich.

W swej decyzji organ administracji zastosował jedynie wykładnię gramatyczną pomijając ustawową, celowościową czy też systemową. Wykładnia taka doprowadziła go do błędnego i odmiennego od założeń europejskich rozumienia przepisów. Poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni organ doszedł do wniosku, że skarżący nie spełnili wymogów koniecznych dla uzyskania płatności zwierzęcej. Tym samym organ uniemożliwił skarżącym skuteczne realizowanie swoich uprawnień łamiąc zasadę równości wobec prawa, konkurencyjności i niedyskryminacji.

W szczególności należy podkreślić, iż w swoich rozstrzygnięciach organy w ogóle nie skoncentrowały się na systemowej wykładni przepisów krajowych i unijnych mających zastosowanie w sprawie, a jedynie na treści rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r., co jest niewystarczające. W tym zakresie trafny jest zarzut skarżących, iż organ nigdzie nie kwestionuje niespełnienia wymogów stawianych w przedmiocie płatności przez ustawę, czy też prawo wspólnotowe, a jedynie przez rozporządzenie.

W rezultacie organy powinny w ponownym postępowaniu uwzględnić wyżej zaprezentowaną wykładnię i dokonać oceny zasadności przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz c p.p.s.a. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w związku z treścią art. 135 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na tej podstawie zasądzono zwrot na rzecz skarżących uiszczonych wpisów od skarg. Sąd połączył sprawy skarżących do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Z uwagi na fakt, że we wszystkich sprawach skarżący w rzeczywistości byli współposiadaczami jednego stada owiec, a toczące się postępowanie w przedmiocie płatności zwierzęcych miało związek z identycznym stanem faktycznym - w ocenie Sądu zaistniał więc tego typu związek uzasadniający połączenie spraw.