Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 168/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 87
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art 133 § 1, art 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1 lit. c, art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 200 ust. 1, art 206
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.sp. z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2197/17 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2197/17 oddalił skargę E.sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 1991 r. [...] Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w W. w likwidacji wystąpiło o przekazanie w użytkowanie wieczyste na lat 99 gruntu położonego w W. przy al. [...] róg ul. [...], na podstawie przepisu art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127), gruntu położonego w W. przy al. [...][...], stanowiącego działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 4.120 m2 (obecnie art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnik E. Sp. z o.o. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu położonego w W. przy al. [...] [...].

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., Prezydent [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w W. (dalej: SPHW) prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wraz z przeniesieniem własności budynków, budowli i innych urządzeń znajdujących się na gruncie. W uzasadnieniu wskazano, że SPHW nie udokumentowało w trakcie postępowania prawa zarządu do gruntu nieruchomości położonej przy al. [...] [...]. W aktach sprawy nie odnaleziono decyzji ustalających opłaty z tytułu zarządu lub użytkowania przedmiotowej nieruchomości, nie odnaleziono również decyzji aktualizujących powyższe opłaty, nie ma żadnego potwierdzenia wnoszenia przez wnioskodawcę, opłat z tytułu zarządu tą nieruchomością. Prezydent podkreślił ponadto, że w dniu wydania decyzji wnioskodawca nie był już państwową osobą prawną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2017r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E.Sp. z o.o. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu sąd podzielił stanowisko organów administracyjnych w sprawie, iż żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu [...] grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego poprzednikowi prawnemu skarżącej E.Sp. z o.o. w W. do ww. nieruchomości położonej w Warszawie przy Al. [...] [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka E.sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości i - na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - zarzuciła mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 15, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w wyniku postępowania, w ramach którego organy dopuściły się uchybień proceduralnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na błędnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, a także wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jak również prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej;

b) art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie ustalenie faktu, że [...] Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w W.("SPHW") posiadało prawo zarządu nieruchomością położoną w Warszawie przy al. [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 4.120 m2 ("Nieruchomość"), chociaż fakt ten wynika z akt sprawy, na co wskazują dowody w postaci:

- decyzji z dnia [...] grudnia 1970 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...] ("Decyzja wywłaszczeniowa 1"), decyzji z dnia [...] stycznia 1971 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...] ("Decyzja wywłaszczeniowa 2") oraz decyzji z dnia [...] października 1970 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...] ("Decyzja wywłaszczeniowa 3");

- protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lipca 1976 r. sporządzonego pomiędzy SPHW a WSS "S." w W., Oddział O. ("Protokół zdawczo-odbiorczy 1") oraz protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] sierpnia 1976 r. sporządzonego pomiędzy SPHW a "S." [...] Spółdzielnia Spożywców w W., Oddział O. ("Protokół zdawczo-odbiorczy 2");

- karty inwentaryzacyjnej nieruchomości z dnia [...] maja 1990 r., sporządzonej przez Urząd Gminy [...], Wydział Gospodarki Przestrzennej, odnoszącej się m.in. do części Nieruchomości ("Karta inwentaryzacyjna");

- pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., Wydział Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych z dnia [...] marca 2004 r. (znak [...]) ("Pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego");

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku (na 14 stron uzasadnienia wyroku Sądu I instancji jedynie nieco ponad dwie obejmują rozpatrzenie zarzutów skarżącej), jak również brak odniesienia się przez WSA do niektórych zarzutów podniesionych przez Spółkę w skardze (tj. zarzutów z pkt II ppkt a i ppkt d) skargi z dnia [...] listopada 2017 r.), co doprowadziło do pozbawienia Spółki informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, jak również możliwości poddania zaskarżonego wyroku pełnej kontroli instancyjnej;

2) przepisów prawa materialnego:

a) art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu na dzień wejścia w życie ustawy - Dz. U. Nr 22, poz. 99; dalej "u.g.g.w.n." lub art. 87 ust. 1 u.g.g.w.n. w brzmieniu na dzień 5 grudnia 1990 r. - t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (w brzmieniu na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowych oraz zawarciu Protokołów zdawczo-odbiorczych - t.j. Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 z późn. zm.; dalej "u.g.t.m.o.") poprzez ich niezastosowanie i stwierdzenie, że na dzień [...] grudnia 1990 r. SPHW nie posiadało prawa zarządu do Nieruchomości, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami Nieruchomość została w sposób właściwy przekazana [...] Spółdzielni Spożywców w W. w zarząd i użytkowanie na mocy Decyzji wywłaszczeniowej 1, Decyzji wywłaszczeniowej 2 i Decyzji wywłaszczeniowej 3, następnie Nieruchomość oraz tytuł prawny do niej został przekazany SPHW na podstawie Protokołu zdawczo-odbiorczego 1 i Protokołu zdawczo-odbiorczego 2 (co zgodnie z u.g.t.m.o. nie wymagało wydania przez odpowiedni organ dodatkowej decyzji o przekazaniu SPHW Nieruchomości w użytkowanie), zaś finalnie z dniem wejścia w życie u.g.g.w.n. posiadane przez SPHW prawo użytkowania Nieruchomością przekształciło się z mocy prawa w prawo zarządu i do dnia [...] grudnia 1990 r. nie wygasło;

b) art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. (obowiązującego na dzień 5 grudnia 1990 r. - t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten dotyczył procedury przekazywania nieruchomości w zarząd po wejściu w życie u.g.g.w.n., a więc nie odnosił się do przekazania nieruchomości w użytkowanie/zarząd przed tą datą i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, w której przekazanie tytułu prawnego do Nieruchomości na rzecz SPHW nastąpiło przed wejściem u.g.g.w.n. w życie, a z następnie z art. 87 ust. 1 u.g.g.w.n. tytuł ten przekształcił z mocy prawa w prawo zarządu;

c) art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm.; dalej "u.g.n.") w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 9 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.; dalej "Rozporządzenie") poprzez uznanie, że Skarżąca nie nabyła z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r. przez SPHW prawa użytkowania Nieruchomości oraz prawa własności budynku, podczas gdy w sprawie zgromadzono dokumenty m.in. w postaci Decyzji wywłaszczeniowej 1, Decyzji wywłaszczeniowej 2, Decyzji wywłaszczeniowej 3, Protokołu zdawczo-odbiorczego 1 oraz Protokołu zdawczo-odbiorczego 2, poprzez które Spółka wykazała fakt posiadania prawa zarządu Nieruchomością przez SPHW na dzień [...] grudnia 1990 r.;

d) § 4 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 206 u.g.n. w zw. z art. 200 ust. 1 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż fakt posiadania Nieruchomości w zarządzie według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r. może zostać wykazany jedynie przez przedłożenie decyzji o przekazaniu tejże nieruchomości w zarząd, co doprowadziło do uznania, iż Spółka nie wykazała przesłanki koniecznej do uwłaszczenia nieruchomości przez SPHW, podczas gdy § 4 ust. 1 Rozporządzenia wprost wskazuje katalog dokumentów, na podstawie których organ może stwierdzić przedmiotowe prawo, których zakres jest szerszy i obejmuje także dokumenty inne niż decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd.

Skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi a w konsekwencji o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak [...] w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. Zauważyć w związku z tym należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię skarżący powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutów naruszania przepisów postępowania, to uznać należy je za bezzasadne. Pierwszy zarzut został sformułowany jako naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 15, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w wyniku postępowania, w ramach którego organy dopuściły się uchybień proceduralnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten umotywowany został tym, iż w skardze do WSA w Warszawie podniesiono szereg argumentów wskazujących na błędną ocenę materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego itd., które jednak nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji. Zarzut ten jest zatem w zasadzie powtórzeniem zarzutów sformułowanych w tym zakresie w skardze z dnia [...] listopada 2017r. W ślad za stanowiskiem Sądu I instancji stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organy administracji, rozpatrując sprawę z wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. o wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy al. [...] róg ul. w ewidencji gruntów oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] o pow. 4.120 m2 (stanowiącego sprecyzowanie wniosku poprzednika prawnego z 2 grudnia 1991r.) przeprowadziły wnikliwie postępowanie wyjaśniające w zakresie istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, zachowując wymagania wynikające z treści art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienia wydanych decyzji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy. Jak słusznie przyjęły organy administracyjne oraz Sąd I instancji istnienia zarządu nie można domniemywać, jak również nie można go było uzyskać w sposób dorozumiany, a zatem jego powstanie musiało powodować określone zdarzenie prawne, np. decyzja administracyjna. Przeprowadzone w sprawie niniejszej postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło aby poprzednikowi prawnemu skarżącej spółki - [...] Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w W. przysługiwało, w dacie [...] grudnia 1990 r., prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogą oceny tej zmienić, jako że nie podważają prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie subiektywnie uważa, iż materiał dowodowy wymagał uzupełnienia i nie zgadza się z dokonaną jego oceną nie jest równoznaczne z naruszeniem powyższych przepisów. Zarzucając naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. skarżąca kasacyjnie powinna jednoznacznie wskazać jaki zakres sprawy nie został wyjaśniony lub nienależycie wyjaśniony oraz że wymagało to przeprowadzenia żądanych przez nich dowodów na wskazaną prawnie relewantną dla sprawy okoliczność. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie w żadnej z powołanych przez nią decyzji wywłaszczeniowych: z dnia [...] grudnia 1970 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...], z dnia [...] stycznia 1971 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...] oraz z dnia [...] października 1970 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej [...], znak [...] nie ustanowiono zarządu lub użytkowania. W podstawach prawnych tych decyzji wyraźnie powołano przepisy związane wyłącznie z dokonywanym wywłaszczeniem (art.1, 2, 3, 5, 7, 20, 22, 26, 55 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości) , a nie z ustanowieniem zarządu lub użytkowania. Okoliczność, iż w jednej z nich posłużono się sformułowaniem "w zarząd i użytkowanie" nie jest równoznaczne z ustanowieniem tych form władania nieruchomością, lecz związane jest z tym, kto ma faktycznie władać wywłaszczoną nieruchomością i wypłacić odszkodowanie z tego tytułu. Podobnie, jako irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenić należy wskazane przez stronę protokoły: zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lipca 1976 r. sporządzonego pomiędzy SPHW a WSS "S." w W., Oddział O. oraz z dnia [...] sierpnia 1976 r. sporządzonego pomiędzy SPHW a "S." [...] Spółdzielnia Spożywców w W., Oddział O., a także inne powoływane przez skarżącą dokumenty.

W konsekwencji jako bezzasadne ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a., gdyż są one tak zwanymi przepisami wynikowymi i to wzajemnie się wykluczającymi. Ich zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało lub nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby lub nie uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Co więcej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art.151 p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe, nie mogą więc pozostawać w związku i tym samym być jednocześnie naruszone.

Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organy administracyjne w ramach przedmiotowego postępowania. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach oraz powinność uwzględnienia przez sąd stanu faktycznego istniejącego w momencie wydania kontrolowanych decyzji. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok został wydany na podstawie kompletnych akt administracyjnych, w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie, w której zapadła zaskarżona decyzja. Okoliczność, że ocena materiału dowodowego przedstawiona przez Sąd I instancji nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej kasacyjnie, nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia w/w przepisu.

Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Wszystkie te elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza eo ipso naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jako nieuzasadnione ocenić należy także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy administracyjne orzekają zgodnie z zasadą aktualności (o ile przepisy wyraźnie nie stanowią inaczej) tj. na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego z chwili wydania decyzji. Tym samym oczywiście bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu na dzień wejścia w życie ustawy - Dz. U. Nr 22, poz. 99 lub art. 87 ust. 1 u.g.g.w.n. w brzmieniu na dzień 5 grudnia 1990 r. - t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n., gdyż przepisy te nie obowiązywały w chwili wydawania decyzji przez organy administracyjne w przedmiotowej sprawie. Dodać jedynie należy, że po wejściu w życie u.g.g.w.n. na mocy art. 87 ust. 1 grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek. Tak więc, formalnie ustanowione użytkowanie przekształciło się w zarząd. Tymczasem [...] Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego nie legitymowało się formalnie ustanowionym użytkowaniem przedmiotowej nieruchomości i dlatego też złożyło wniosek z [...] grudnia 1991r. "w celu uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowej nieruchomości."

Podstawą prawną orzekania przez organy administracyjne był natomiast art.200 ust.1 u.g.n., który niejako "zastąpił" wyżej powołane przepisy. To na jego zasadach właściwy organ administracyjny stwierdza nabycie, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, w sprawach niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.g.n. Natomiast na podstawie art.206 u.g.n. Rada Ministrów określiła, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia prawa właśnie w odniesieniu do § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 9 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zarzut ten jest bezzasadny. Otóż strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), ani decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została ona wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), ani też protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (§ 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia). Przedstawione w aktach sprawy protokoły zdawczo-odbiorcze pochodzą wprawdzie sprzed 1 sierpnia 1985r. (odpowiednio z dnia 1 lipca 1976 r. oraz z dnia 23 sierpnia 1976 r. pomiędzy SPHW a [...] Spółdzielnią Spożywców "S." w W., Oddział O.), lecz protokoły te nie były one sporządzane między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, gdyż jedną ze stron była organizacja spółdzielcza. W takim przypadku stosownym dowodem dotychczasowego prawa zarządu mogła być wprawdzie umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi, jeżeli jednak sporządzone zostały przed dniem 22 października 1961 r. (§ 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia) - co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.