Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 956/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1, art. 8
journal: Dz.U. 2014 poz 873
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
article: art. 151, art. 132
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. skarżący A. B. wystąpił o przyznanie mu statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w działaniach poza granicami państwa.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205 poz. 1203) oraz zgodnie z pkt 1 ppkt 3 upoważnienia nr 71/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2015 r. dla Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych w Ministerstwie Obrony Narodowej, odmówił przyznania A. B. statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 3 powołanej wyżej ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 15 ustawy, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodującą uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Natomiast art. 8 ustawy określa dokumenty, jakie należy złożyć przy ubieganiu się o przyznanie statusu weterana poszkodowanego. Z protokołu powypadkowego z dnia [...] marca 2005 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w [...] oraz z akt postępowania odszkodowawczego wynika, że A. B. uległ wypadkowi pełniąc służbę w [...] w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w [...]. Wypadek ten miał miejsce w dniu [...] lutego 2005 r., kiedy po zakończonym locie wysiadając z kabiny śmigłowca W-3WA poślizgnął się na trapie i upadł. Następstwem tego zdarzenia był u wymienionego zespół bólowy stawu skokowo – goleniowego lewego z ograniczeniem zgięcia grzbietowego stopy lewej 10° oraz deficytem obwodu uda i podudzia lewego po 1 cm po przebytym skręceniu stawu skokowo – goleniowego lewego. Z orzeczenia [...] z dnia [...] września 2005 r. Wojskowej Komisji Lotniczo – Lekarskiej w W. wynika, że uszczerbek na zdrowiu skarżącego spowodowany powyższym wypadkiem wyniósł 4 % i z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało przyznane skarżącemu odszkodowanie. Mając powyższe na uwadze, skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego określonych w ustawie, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15 ustawy. Opisany wypadek z dnia [...] lutego 2005 r. nie powstał bowiem ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko skarżącemu. Wskazano, że fakt zaistnienia wypadku nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Potwierdza to przywołana powyżej definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona do ustawy "wypadku" określonego w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz.213) różniąca się od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których misja została powołana. Stąd też nie każdy "wypadek" jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego, co miało miejsce w sytuacji skarżącego.

We wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu statusu weterana poszkodowanego,

2. przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego na okoliczność, czy wypadek jakiemu uległ odwołujący był wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa,

3. przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu odwołania w tym dokumentacji lekarskiej i lotniczej na okoliczności tam wskazane,

Zarzucając zaskarżonej decyzji:

– naruszenie prawa materialnego tj.: art. 3, 4 pkt. 15, 5 ust. 1, 8 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa /Dz.U. Nr 205 poz. 1203/ poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że nie przysługuje mu status weterana poszkodowanego,

– naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 107 k.p.a. gdyż organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego, nie zwrócił się o oryginały dokumentów a tym samym nie rozpatrzył materiału dowodowego w sprawie i na tak niezupełnym materiale dowodowym oparł swą decyzję nie wyjaśniając należycie swojego stanowiska w tym zakresie,

– naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie na treść rozstrzygnięcia tj. art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie,

– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia organu polegający na przyjęciu, że nie przysłuchuje mu status weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu podał, że Minister Obrony Narodowej nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie objętym przedmiotową decyzją, a jedynie wydał decyzję bez przeprowadzenia takowego postępowania i tym samym dokumentacji lekarskiej oraz lotniczej. Upadek jaki miał miejsce był zdarzeniem nagłym i nastąpił po locie bojowym na zwalczanie obrony OPL przeciwnika i w deficycie czasu przed następnym lotem w sytuacji zagrożenia. W związku ze zdarzeniem, nie wykonał kolejnego lotu oraz nie mógł wykonywać lotów przez kolejne dni.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację w niej zawartą oraz na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest nie niezasadny, ponieważ przedmiotowy wniosek organ rozpatrywał w oparciu o całościowy materiał dowodowy i przed wydaniem decyzji kierował się zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z powyższego przepisu. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 10 k.p.a. przez brak powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej przed wydaniem decyzji, a tym samym brak bezstronności organu, bowiem organ otrzymał wszystkie dokumenty, o których mowa w art. 8 ustawy i na ich podstawie, po wnikliwym zapoznaniu się z treścią, wydał decyzję, zaś skarżący nie domagał się od organu zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej. W myśl art. 77 k.p.a. rozstrzygnięcie sprawy w decyzji nastąpiło po wszechstronnym i dogłębnym zbadaniu materiału dowodowego oraz rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. W tym też celu oprócz wymaganych dokumentów określonych w art. 8 ustawy, organ wystąpił do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o całą dokumentację odszkodowawczą dotyczącą wypadku, któremu uległ skarżący. Z kolei zgodnie z art. 107 k.p.a., zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony. W przedmiotowej decyzji zostało podane uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie w jakim trybie służy odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania tej decyzji. Szczegółowo też zostały wyjaśnione przyczyny rozstrzygnięcia decyzji. Natomiast co do kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego na okoliczność, czy wypadek jakiemu uległ skarżący, był wypadkiem pozostającym w związku działaniami poza granicami państwa wskazano, że organ nie neguje uszczerbku na zdrowiu nabytego przez wymienionego w wyniku wypadku, który wydarzył się w dniu [...] lutego 2005 r. Istotnym natomiast w sprawie są okoliczności w jakich ten uszczerbek na zdrowiu został nabyty. Natomiast istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii w zakresie interpretacji obowiązujących przepisów, czy osobie, która po zakończonym locie wysiadając z kabiny śmigłowca poślizgnęła się na trapie i upadła oraz doznała urazu, przyznać tożsame prawa, jakie otrzyma osoba, która dozna uszczerbku na zdrowiu w warunkach alarmu bojowego, uderzenia lub odparcia ataku, zamachu lub innego bezprawnego działania wymierzonego przeciwko tej osobie. Stąd też samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego, zaś wypadek określony w ark. 4 pkt 15 ustawy, ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Wypadek, aby był uznany za stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu osób wymienionych w art. 2 omawianej ustawy skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych, stanowiłoby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego i jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie, co byłoby sprzeczne z jej celem. Jednocześnie podano, że z kopii rozkazów dziennych [...] w [...], a w szczególności z rozkazu dziennego Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Dowódcy [...] (pkt 4 Sprawy Personalne ppkt 8 powroty z czasowego ubycia) wynika, że w dniu [...] lutego 2005 r. skarżący A. B. wraz z innymi żołnierzami przybył z [...] do [...] celem dalszego wykonywania obowiązków służbowych i z rozkazu tego nie wynika, aby wykonywał zadanie bojowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., 15 k.p.a., i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy i oparciu się jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...],

2) naruszenie prawa materialnego tj.: art. 3, 4 pkt. 15, 5 ust. 1, 8 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje status weterana poszkodowanego, 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumentację zawarta już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 10 k.p.a., gdyż skarżący nie zgłaszał chęci wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zgłaszał w tym zakresie żądań, zaś organ zgromadził w sprawie niezbędny materiał dowodowy, który po przeanalizowaniu jego zawartości pozwolił podjąć mu stosowną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodne z prawem. Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach:

1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;

2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.

Z kolei według art. 3 ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Natomiast w myśl art. 4 pkt 15 ustawy, za wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:

– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący A. B. – jak wynika z zaświadczenia z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] wystawionego przez Centralne Archiwum Wojskowe – uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie w [...] w okresie od [...] lutego 2005 r. do [...] lipca 2005 r. na stanowisku [...]. Nie budzi również wątpliwości, na co wskazuje jednoznacznie protokół powypadkowy komisji powypadkowej z dnia [...] marca 2005 r. powołanej rozkazem (decyzją) dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], że wypadek skarżącego wydarzył się w dniu [...] lutego 2005 r. ok. godz. 11.00 w [...] ([...]), podczas wysiadania ze śmigłowca po wykonanym locie, a jego okoliczności były następujące: "W dniu [...].02.2005 r. w [...], [...] A. B. opuszczając śmigłowiec W-3WA poślizgnął się na trapie i upadł skręcając nogę. Z miejsca zdarzenia został przewieziony do ambulatorium Armii [...] gdzie po wykonaniu zdjęcia RTG unieruchomiono mu staw skokowy. Dalszą rehabilitację odbył w [...] (...) Przyczyną wypadku było ześlizgnięcie się z metalowego trapu, podczas wychodzenia z kabiny śmigłowca". Powyższy przebieg zdarzenia wyjaśnia skarżący w protokole przesłuchania z dnia [...] marca 2005 r. podając, że "W dniu [...].02.2005 r w [...], opuszczając śmigłowiec W-3WA poślizgnąłem się na trapie i upadłem skręcając nogę (...), co potwierdza świadek [...] P. M. podając w protokole przesłuchania z dnia [...] marca 2005 r., że "W dniu [...].02.2005 r. w [...] wykonywałem loty z [...]. A. B. Po zakończonym locie [...] B. wysiadając z kabiny śmogłowca W-3WA poślizgnął się na mokrym z powodu wcześniej padającego deszczu trapie i upadł doznając jak się później okazało skręcenia stawu skokowego". W efekcie – co wynika z opinii lekarskiej z dnia [...] marca 2005 r. – powyższy uraz w postaci skręcenia stawu skokowego lewego może spowodować następstwo trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Ponadto bez wątpienia orzeczeniem Wojskowej Komisji Lotniczo – Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2005 r., rozpoznano u skarżącego zespół bólowy stawu skokowo – goleniowego lewego z ograniczeniem zgięcia grzbietowego stopy lewej 10o oraz deficytem obwodu uda i podudzia lewego po 1 cm po przebytym skręceniu stawu skokowo – goleniowego lewego, co spowodowało długotrwały uszczerbek na zdrowiu wynoszący 4 %. Natomiast Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], przyznał skarżącemu z tytułu powyższego wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760), jednorazowe odszkodowanie w kwocie 1648 złotych.

Zatem skarżący brał udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami, z tytułu których przyznano mu świadczenia odszkodowawcze. Jednakże nie została spełniona przesłanka, o której mowa w cytowanym już wyżej art. 4 pkt 15 ustawy, bowiem wypadek ten nie zaistniał podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa i innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań.

Wszak z pkt. 6 Sprawy szkoleniowe rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. [...] wynika, że "Na podstawie pisma Szefa Sztabu Generalnego dotyczącego zaleceń profilaktycznych po katastrofie śmigłowca W-3 "[...]" polecam w dniach [...]-[...].02.2005 przeprowadzić szkolenie i lotu dowódczo – metodyczne" w trakcie których właśnie skarżący brał udział (wykaz uczestników) i doznał powyższego wypadku, zaś ich tematem był "[...]". Natomiast z rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. [...] wynika, że skarżący przybył z [...] do [...] w dniu [...] lutego 2005 r. celem dalszego wykonywania obowiązków i z tym dniem na podstawie zaświadczenia lekarskiego został zwolniony od wykonywania obowiązków służbowych w okresie od [...].02 – [...].03.2005 r. Reasumując, skarżący w trakcie wypadku brał udział w szkoleniu i locie dowódczo – metodycznym, a nie w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko niemu, która brała udział w działaniach poza granicami państwa i innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, lecz po zakończonym szkoleniu nieszczęśliwie poślizgnął się na mokrym po deszczu trapu wychodząc ze śmigłowca.

Reasumując, definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) i - w ocenie Sądu – bez wątpienia wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.

W tym miejscu wskazać należy, że wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. I chociaż przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni gramatycznej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie, gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 stwierdził, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.

W rozpoznawanej sprawie taki stan rzeczy nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę, wynikającą z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania.

Odnosząc się natomiast do art. 3 ustawy, w uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa (vide: uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa – Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754).

Zatem wolą ustawodawcy było – zdaniem Sądu – przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mając bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia, bowiem na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji.

Należy zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową i skarżący – co już wyżej wskazano – otrzymał jednorazowe odszkodowanie pieniężne w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej.

Powyższe dywagacje uprawniają do stwierdzenia, że wypadek, któremu uległ skarżący, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 ustawy, bowiem – co już wyżej podniesiono – nie działał w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...].

Wobec powyższego organ prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje i zasadnie uznał dokonując rzetelnej i pełniej oceny, iż opisany w protokole powypadkowym wypadek, to wypadek, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano PKW. Tym samy nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania. Co zaś się tyczy naruszenia art. 10 k.p.a., to nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skutek taki może odnieść, gdyby skarżący – a czego nie dokonał – wykazał, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ dysponował natomiast wszystkimi dokumentami, o których mowa w art. 8 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa i na ich podstawie, po wnikliwym zapoznaniu się z ich treścią, wydał decyzję o odmowie przyznania statusu weterana poszkodowanego, zaś skarżący nie domagał się natomiast od organu zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej przed wydaniem decyzji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.