Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 788/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5d, art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu tych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 198 111,83 zł.

Z akt sprawy wynika, że [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nr [...] o przeniesieniu na A. K. jako członka zarządu odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów "A" Spółka z o.o. powstałe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

25 marca 2019 r. A. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek figurujących na koncie Zakładów "A" Spółka z o.o. W treści wniosku wskazał, że przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania ww. spółki jest bezpodstawne, a ponadto jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla własnego gospodarstwa domowego.

maja 2019 r. wnioskodawca przedłożył do akt sprawy oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, roczne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2018 r. oraz odcinek emerytury.

Decyzją z 25 czerwca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku A. K. o umorzenie należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. K. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 198 111,83 zł, w tym na:

ubezpieczenia społeczne - za okres: 11/2009 r. - 07/2010 r. w łącznej kwocie 147 557,62 zł, w tym z tytułu: składek - 74 709,62 zł, odsetek - 72 045,00 zł, kosztów egzekucyjnych - 803,00 zł,

ubezpieczenie zdrowotne - za okres: 10/2009 r. - 07/2010 r. w łącznej kwocie 26 046,20 zł, w tym z tytułu: odsetek - 25 810,00 zł, kosztów egzekucyjnych - 236,20 zł,

c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 10/2009 r. - 07/2010 r. w łącznej kwocie 24 508,01 zł, w tym z tytułu: składek - 15 987,41 zł, odsetek - 8 434,00 zł, kosztów egzekucyjnych - 86,60 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wskazał, że od decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów "A" Sp. z o.o. A. K. przysługiwało odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Ze wskazanego prawa A. K. skorzystał i wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w S., który z kolei wyrokiem z 29 czerwca 2016 r. oddalił odwołanie. 21 lipca 2016 r. decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania stała się prawomocna.

Następnie ZUS wskazał, że w oparciu o uregulowania zawarte w art. 24 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300) - dalej "u.s.u.s.", ustalił, że nie upłynął jeszcze termin, w którym należności z tytułu składek mogą być dochodzone.

Dalej organ zauważył, że wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2 478,27 zł brutto. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości 619,56 zł. Do wypłaty pozostaje kwota 1.427,67 zł. Ponadto organ ustalił, że strona prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.400,00 zł. Rodzina ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 530 zł oraz koszty związane z leczeniem w kwocie 100 zł. Posiada zobowiązania pieniężne u osób fizycznych, które dochodzone są w trybie egzekucji komorniczej. Jednocześnie A. K. nie jest właścicielem nieruchomości ani ruchomości.

Analizując możliwość umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. organ wskazał, że w stosunku do wnioskodawcy jako osoby odpowiedzialnej za zadłużenie Zakładów "A" Sp. z o.o. nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie mają w sprawie zastosowania. Zdaniem organu z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Ponadto z uwagi na fakt, że zadłużenie wnioskodawcy jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt. 4a u.s.u.s również nie występuje.

Badając z kolei wystąpienie w sprawie przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. organ wskazał, że 12 października 2016 r. Dyrektor ZUS wszczął postępowanie egzekucyjne obejmujące nieopłacone należności, w toku którego dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego strony, z którego dokonywane są obecnie potrącenia komornicze. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w niniejszej sprawie.

W ocenie ZUS nie zachodzą więc wobec wnioskodawcy przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie.

Organ podkreślił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s., gdyż brak jest należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Na koncie figurują wyłącznie należności z tytułu zatrudnionych pracowników.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] wniósł A. K., podnosząc, że wydane w sprawie decyzje nie uwzględniają wniosków i dowodów zgłaszanych na etapie odwołań.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyła co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu tych składek.

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia przedawnienia należności z tytułu składek, o umorzenie których wystąpił skarżący. W orzecznictwie wskazuje się, że wniosek strony o umorzenie zaległości nie rozstrzyga ani o istnieniu zaległości, ani o ich wysokości – organ powinien samodzielnie zweryfikować w toku postępowania w przedmiocie umorzenia, czy zaległości w należnych wpłatach w ogóle istnieją. Jeżeli w jakiejś części zaległości nie istnieją – zostały zapłacone, nie powstały lub uległy przedawnieniu – postępowanie w tej części jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 15 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 442/09; WSA w Krakowie z 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 129/14; WSA w Gliwicach z 12 listopada 2014 r., I SA/Gl 485/14 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zatem podstawowym obowiązkiem organu w sprawie dotyczącej umorzenia należności składkowych było wykazanie, że niezapłacone przez stronę postępowania składki objęte decyzją nie uległy przedawnieniu. W niniejszej sprawie słusznie organ orzekający stwierdził, że nie upłynął jeszcze termin, w którym należności mogą być dochodzone. Zgodnie bowiem z regulacją art. 24 ust. 5d u.s.u.s., która została dodana do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Skoro w rozpoznawanej sprawie decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek wydana została [...], to w dniu orzekania w sprawie umorzenia przedmiotowych należności, tj. [...], nie upłynął jeszcze 5-letni termin przedawnienia tych należności.

Następnie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę do umorzenia należności z tytułu składek, przez co należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), stanowią art. 28 ust. 1, 2, 3a u.s.u.s. Zgodnie ze wskazanymi uregulowaniami należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Użycie przez ustawodawcę w treści art. 28 ust. 1, 2, 3a u.s.u.s. sformułowania "należności mogą być umarzane" oznacza, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych kompetencji, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, wypełniając nie tylko normę art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej "k.p.a.", oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz także obowiązek sporządzenia odpowiedniego – wnikliwe i logiczne, wyjaśniającego przesłanki, którym organ się kierował – uzasadnienia decyzji, jak obliguje art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotem rozpoznania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych płatnych przez skarżącego jako pracodawcę za zatrudnionych pracowników, czego strona nie neguje. W tej sytuacji, organ zasadnie rozpatrzył wniosek skarżącego na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s.

Z treści art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. wynika, że by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi uprzednio poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ocenie sądu organ trafnie stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi. W tym zakresie zasadnie uznał, że w stosunku do skarżącego jako osoby odpowiedzialnej za zadłużenie Zakładów "A" Sp. z o.o. nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, w związku z czym nie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. Prawidłowo również przyjął, że zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że w sprawie nie ma również zastosowania przesłanka z art. 28 ust.3 pkt 4a u.s.u.s. Oczywistym jest również, że w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., bowiem dłużnik żyje.

Analizując z kolei wystąpienie przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s. organ zasadnie wskazał na toczące się wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że ze względu na prawomocną decyzję o przeniesieniu na A. K. odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów "A" Spółka z o.o. powstałe z tytułu nieopłaconych składek oraz brak dobrowolnej spłaty zaległości z tytułu tych składek wierzyciel wystawił na A. K. tytuły wykonawcze o numerach od [...]do [...]. Wierzyciel skierował powyższe tytuły do Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł.. Z dniem doręczenia zobowiązanemu odpisów ww. tytułów wykonawczych, tj. [...] nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W toku tego postępowania dokonano czynności zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego, z którego do chwili obecnej dokonywane są potrącenia komornicze. Słusznie zatem ZUS stwierdził, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości Zakładów "A" Spółka z o.o. z tytułu nieopłaconych składek nie zostało zakończone i w toku tego postępowania naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Należy zaznaczyć, że skarżący osiąga stałe dochody w postaci świadczenia emerytalnego. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, która również uzyskuje dochód z pobieranego świadczenia emerytalnego. Wobec skarżącego nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Z tego względu nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek z uwagi na brak majątku, z którego można egzekwować należności w trybie postępowania egzekucyjnego. Nie można również uznać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, bowiem nie jest ona bezskuteczna. Z tego powodu nie można stwierdzić, by w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s., co zostało prawidłowo stwierdzone przez organ orzekający.

W ocenie sądu w sprawie organ zasadnie nie rozważył sytuacji strony z punktu widzenia istnienia (braku) przesłanek umorzenia zaległych należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., stosownie do rozporządzenia z 2003 r. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziana została dodatkowa możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Jednakże literalna wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazuje, że ten wyjątkowy przepis dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia", czyli tych ubezpieczonych, którzy byli zobowiązani płacić sami za siebie składki, ale tego nie czynili, doprowadzając do powstania zaległości. Zgodnie z tym przepisem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Ustawowe sformułowanie wskazuje, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnosi się jedynie do należności z tytułu składek ciążących na stronie skarżącej, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, dotyczy bowiem wyraźnie należności składkowych "ubezpieczonych", a więc ich własnych obciążeń z tego tytułu. Taka interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 2006 r. sygn. akt III UK 84/06, OSNP 2007, Nr 19-20, poz. 287; wyroki NSA: z 12 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 451/07, z 27 maja 2011 sygn. akt II GSK 588/10, dostępne w CBOSA).

Jednocześnie zauważyć należy, że grupa płatników, o której mowa w art. 28 ust.3a u.s.u.s. potraktowana została przez ustawodawcę łagodniej, bowiem zaległe należności składkowe mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach mimo braku ich całkowitej nieściągalności w sytuacjach określonych art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), a mianowicie wówczas gdy strona wykaże - mimo braku przesłanek ich nieściągalności - że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

W rozpatrywanie sprawie wskazane zasady wynikające z art. 28 ust. 3a u.s.u.s i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r nie dotyczą skarżącego jako osoby zobowiązanej, z racji prowadzenia działalności gospodarczej, do opłacania składek za pracowników (składek za pracowników opłacanych przez skarżącego jako ich płatnika). W konsekwencji, jak trafnie wskazał organ, podniesione przez stronę okoliczności związane ze sytuacją majątkową i zdrowotną, o których mowa w powyższych przepisach jako przesłance umorzenia zaległych należności składkowych, nie mają zastosowania w sprawie.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący na poparcie wniosku o umorzenie należności przedstawił jedynie okoliczności dotyczące własnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, które, jak już wyżej wskazano, nie mogły podlegać ocenie organu w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s i przepisów powołanego wyżej rozporządzenia.

Podsumowując uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, jakimi przesłankami kierował się odmawiając umorzenia zaległych składek. Organ orzekający, wbrew twierdzeniom skarżącego, uwzględnił podnoszone przez niego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. W ocenie sądu dokonana przez organ ocena okoliczności sprawy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jest prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Z tego względu nie można przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organ orzekający.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

EC