Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1861/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 1 i 8
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 541/03 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [..]. w przedmiocie nakazania rozbiórki magazynu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 541/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki magazynu .

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 48 i art. 52 a także art. 83 ust. 1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał B. M. dokonanie na własny koszt rozbiórki magazynu dodatków tapicerskich o wymiarach zewnętrznych 10,0 m x 20,04 m , zlokalizowanego na działce nr [...] w K. Z. i uporządkowanie terenu po rozbiórce .

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że B. M. na przedmiotowej działce, której jest właścicielem, w [...] r. wybudował magazyn materiałów tapicerskich o wymiarach zewnętrznych 10,0 mx 20,04 m i wysokości ścian bocznych wynoszącej 2,70 m oraz 3,70 m wysokości budynku do kalenicy. Budynek zlokalizowany jest w odległości 1,10 m od istniejącej granicy, stanowiącej ogrodzenie siatkowe, z działką stanowiącą własność W. P. . Organ wskazał także, iż obiekt posadowiony jest na stopach betonowych o wymiarach 0,35 x 0,35 m w rozstawie wzdłuż ścian bocznych osiowo co 2,55 m , że ściany budynku wykonane z blachy falistej, że konstrukcja nośna szkieletowa jest stalowa z profili zamkniętych 5 x 5 cm , że konstrukcję dachu stanowią kratownice stalowe, że dach jest dwuspadowy, symetryczny o pokryciu z blachy falistej, że budynek wyposażony jest w wewnętrzną instalacje elektryczną , że wewnątrz obiektu wykonana jest posadzka betonowa , że od strony wschodniej budynku zamontowane są wrota , że w obiekcie podczas przeprowadzania wizji składowane były materiały - dodatki tapicerskie, że budynek zlokalizowany jest w odległości od granicy północnej działki 9,25 m, natomiast od istniejącego budynku mieszkalno handlowego w odległości 25,30 m.

Organ pierwszej instancji podkreślił także , iż inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę przedmiotowego magazynu ani też dokumentacji projektowej , a ponadto magazyn dodatków tapicerskich wybudowany został niezgodnie z przepisami rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 12 ust. 6 . Organ wskazał również, że na podstawie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. Z. działka nr [...], zlokalizowana jest w jednostce określonej [...] tj. " tereny mieszkalnictwa o średniej i niskiej intensywności zabudowy - tereny położone są w obrębie strefy I - ścisłej ochrony konserwatorskiej za wyjątkiem [...] i [...] objętych strefą II otulinową". Konkludując powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor dokonał samowoli budowlanej i dlatego zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , nakazanie rozbiórki przedmiotowego magazynu było w pełni uzasadnione.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor B. M. i zarzucił , iż organ pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych , gdyż nie wybudował on żadnego obiektu stałego czy też budowli, jak również magazynu murowanego, a jedynie złożył tylko składak - blaszak w miejsce starej 40-letniej drewnianej szopy, zarzucił także, iż zgłoszenie o składaniu wiaty zostało przez niego dokonane w Urzędzie Miasta i Gminy w K. Z. w Wydziale Architektury przed jej składaniem , a obecnie czyni starania o uzyskanie "zezwolenia o zatwierdzenie tego składaka".

W piśmie z dnia [...] B. M. cofnął odwołanie, wskazując, że postanowił dokonać rozbiórki istniejącej wiaty, stanowiącej tymczasowy magazyn i w to miejsce w sposób legalny wybudować nowy magazyn oraz garaż 3-stanowiskowy na samochody osobowe. Podkreślił też , że uzyskał już od Burmistrza Miasta K. Z. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą zamierzonej inwestycji oraz wykonał projekt budowlany.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł także W. P. , zarzucając, że brak w niej określenia terminu dokonania rozbiórki przez inwestora, jak też , że nie wyrażał zgody na budowę przedmiotowego magazynu, bowiem inwestor w ogóle o taka zgodę nie występował.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania W. P. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorowi B. M. dokonać rozbiórki magazynu dodatków tapicerskich o wymiarach zewnętrznych 10,0 m x 20,04 m zlokalizowanego na działce nr [...] w K. Z. oraz zobowiązał wykonać ją na własny koszt.

W motywach swego uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku dokonania kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu pierwszej instancji i wydanej decyzji uznał, że organ ten uczynił zadość przepisom KPA i Prawa budowlanego, albowiem w okolicznościach tej sprawy zaistniały wszystkie przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego magazynu. Także w ocenie organu odwoławczego przedmiotowy magazyn jest obiektem budowlanym, na realizację którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ odwoławczy podkreślił, że konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna i nie daje organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, a skoro B. M. nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego, co znajduje potwierdzenie w podpisanym przez strony protokole z oględzin przedmiotu postępowania to w świetle cyt. wyżej przepisu organ pierwszej instancji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki przedmiotowego magazynu.

Odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniu W. P. organ stwierdził, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczna i przepisy prawa nie przewidują określania terminu wykonania obowiązku nią nałożonego, a w sytuacji, gdy właściwym do zastosowania jest tryb art. 48 Prawa budowlanego to bez znaczenia było czy wnioskodawca żądał wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, gdyż w przypadku ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, iż istnieją przesłanki do orzeczenia o rozbiórce danego obiektu - organ zobowiązany jest do jej nakazania.

Ponadto stwierdzono, że organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania skarżonej decyzji, jednak niezasadnie nakazał inwestorowi uporządkowanie terenu po rozbiórce, gdyż czynności takie nie wynikają z zastosowanych przepisów prawa i dlatego organ odwoławczy korzystając ze swoich uprawnień na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 KPA uchylił zaskarżoną decyzję oraz nakazał inwestorowi B. M. dokonać na własny koszt rozbiórki magazynu dodatków tapicerskich o wymiarach zewnętrznych 10,0 m x 20,04 m zlokalizowanego na działce nr [...] w K. Z..

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie B. M. powyższej decyzji zarzucił, że jest krzywdząca i została podjęta w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Na uzasadnienie swojego stanowiska przytoczył raz jeszcze argumenty zawarte w pisemnym odwołaniu co do błędnych ustaleń w zakresie charakteru przedmiotowego obiektu jak i jego wyglądu oraz podkreślił, że organ drugiej instancji nie uwzględnił na jego korzyść faktu wystąpienia przez niego do Urzędu Miasta i Gminy K.Z. o wydanie zezwolenia na postawienie wiaty. Skarżący wskazał nadto, że zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę wydano w okresie, kiedy media obszernie już komentowały nowelizację Prawa budowlanego, w wyniku której znacznie złagodzono sankcje grożące inwestorom za brak pozwolenia na budowę i generalnie eliminującą nakazy rozbiórki wzniesionych bez zezwolenia obiektów budowlanych. Skarżący podkreślił także, iż w wyniku podjętych starań aktualnie dopełnił wszystkich obowiązujących wymogów dla uzyskania zezwolenia na postawienie wiaty, a szczególnie w dniu [...] wydania została decyzja o warunkach zabudowy i zabudowania terenu dla lokalizacji wiaty na materiały tapicerskie oraz garaż 3-stanowiskowy, a nadto projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany wiaty magazynowej oraz garażu przyjęty został bez zastrzeżeń przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w K., co zostało stwierdzone w pisemnej opinii konserwatorskiej z dnia [...], zaś istotnym potwierdzeniem dopełnienia wymaganych warunków dla uzyskania zezwolenia na postawienie wiaty magazynowej jest sporządzona przez Biuro Geodezji w W. "Mapa zasadnicza" działki nr [...] zaktualizowana pod względem sytuacji, rzeźby terenu, uzbrojenia podziemnego i granic własności.

W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2003 r. skarżący wskazał, iż cofnięcie przez niego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie oznaczało, że zgadza się z jej treścią lecz było to podyktowane przekonaniem , iż wobec podjęcia działań o uzyskanie formalnego zezwolenia na budowę cofnięcie złożonego odwołania, uprości sprawę.

W kolejnym piśmie procesowym złożonym w dniu 27 sierpnia 2003 r. oraz w piśmie z dnia 7 sierpnia 2006 r. skarżący powołując się na obowiązujące od 11 lipca 2003 r. zmiany w Prawie budowlanym wniósł o rozważenie zastosowania legalizacji budowy przedmiotowej wiaty, podkreślając, że spełnione zostały warunki umożliwiające taką legalizację.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powołał ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę w oparciu o przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) uznał , ją za bezzasadną i oddalił w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. z 2000 r. Dz. U Nr 106 poz.1126 ze zm.) stanowił, iż " Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ." Natomiast wskazano , że zgodnie z treścią art. 28 cyt. ustawy w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W ocenie Sądu stosownie do treści art. 30 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10, oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10 , a zatem legalne wybudowanie przedmiotowego obiektu, w którym składowane były materiały tapicerskie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę , skoro obiekt ten nie mieścił się w żadnej z wymienionej kategorii tj. ani w kategorii obiektów, których budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani w kategorii obiektów , których budowa wymagała jedynie zgłoszenia.

Wobec tego , że skarżący nie posiadał pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu zdaniem Sądu słusznie organy obu instancji uznały , że doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazując jego rozbiórkę.

Przyjęto , że bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest okoliczność , iż z dniem 16 marca 2001 r. § 12 ust.6 rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. z 1999 r. Nr 15 poz.140 ze zm.) na treść , którego powołał się organ pierwszej instancji został uznany za niezgodny z art.7 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. ( Dz. U. Nr 17 poz. 207), bowiem pozostaje ona bez wpływu na dokonanie prawidłowej konkluzji, iż skarżący dopuścił się samowoli budowlanej. W okolicznościach faktycznych tej sprawy i zgodnie z treścią cyt. przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu było uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego zgłoszonych w skardze i w kolejnych pismach procesowych stwierdzono , że są one nieuzasadnione. I tak ustalenia faktyczne dotyczące rozmiarów , wyglądu i przeznaczenia przedmiotowego obiektu zostały dokonane na podstawie oględzin , które zostały przeprowadzone w obecności skarżącego, z czynności tej został sporządzony protokół zawierający wskazane wyżej dane , protokół ten został podpisany przez skarżącego i z zapisów w nim znajdujących się nie wynika , by skarżący zgłaszał jakieś zastrzeżenia co do treści protokołu. Bez znaczenia pozostaje też zarzut , że skarżący przedmiotowy obiekt wykonał w miejsce istniejącego uprzednio drewnianego obiektu pokrytego dachówką i przyjęte na podstawie tej okoliczności stanowisko sądu powszechnego , na treść którego skarżący się powoływał. Stosownie bowiem do treści art. 3 pkt 6 cyt. ustawy Prawo budowlane przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego, a zatem wybudowanie przez skarżącego obiektu w miejscu gdzie uprzednio istniał inny obiekt o identycznych nawet rozmiarach bez uprzedniego pozwolenia musiał w świetle cyt. art. 48 przesądzić o dopuszczeniu się przez skarżącego samowoli budowlanej. Przedmiotem badania sądu powszechnego były zupełnie inne przesłanki, bo zawarte w przepisach prawa karnego, istotne dla rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym.

Bez znaczenia w ocenie Sądu pierwszej pozostaje także zarzut skarżącego dotyczący nowelizacji Prawa budowlanego. Nowelizacja przepisów jak wyjaśniono nastąpiła bowiem z dniem 11 lipca 2003 r. , natomiast zaskarżona decyzja została wydana przed wejściem w życie tej zmiany . Organy zaś były i są zobowiązane stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji , a nie obowiązujące po tej dacie , choćby ich treść już była znana.

Dodatkowo podkreślono, iż bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostawało podjęcie działań przez skarżącego po wszczęciu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji zmierzających do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Wskazano, że choćby skarżący dysponował decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nawet w dacie wszczęcia niniejszego postępowania to okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla przyjęcia , że budowa została wykonana w warunkach samowoli. Decyzja taka nie rodzi bowiem żadnych uprawnień do rozpoczęcia budowy , ale stanowi jedynie punkt wyjścia do podjęcia starań o wydanie pozwolenia na budowę.

Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił , że skarżący w skardze podnosił, iż przed wybudowaniem przedmiotowego obiektu zgłosił ten fakt w Wydziale Architektury Urzędu Miasta i Gminy w K. Z. , ale okoliczności tej w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił ani w toku postępowania administracyjnego , ani w postępowaniu sądowym , przedłożone zaś przez skarżącego dokumenty wskazują, że zgłoszenie to dotyczy wystąpienia o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu .

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. M. zaskarżając go w całości .Wyrokowi temu zarzucono :

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 3 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 ) w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji z [...]) polegające na błędnej wykładni tego przepisu i przyjęciu, iż wymiana ścian drewnianych na metalowe oraz dachu jest budową w rozumieniu art.3 pkt 6 ustawy,

-art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 - w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji z [...]) poprzez jego niezastosowanie w tej sprawie,

- art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 - w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji z [...]) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), a to:

- art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4, polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i zgromadzonymi dowodami, a w szczególności przez przyjęcie , że B. M. dokonał budowy nowego obiektu,

- art. 151 w zw. żart. 145 § 1 pkt 1 lit c przez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. art. 7, art. 75 oraz art. 77 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej wyjaśniono , że rozpatrując sprawę samowoli budowlanej należy ustalić czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) a następnie należy ustalić kiedy dany obiekt został zrealizowany, jaki był zakres robót budowlanych oraz czy wymagało to uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ustalenia te są niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia czy wystąpiła samowola budowlana i w jaki sposób należy ją zlikwidować.

W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego orzeczenie oparto w zasadzie wyłącznie na protokole oględzin przedmiotu postępowania i stwierdzono, że skoro obiekt ten spełnia wymogi określone w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, był przedmiotem robót budowlanych w rozumieniu art 3 pkt 6 Prawa budowlanego, bez stosownego pozwolenia, a równocześnie nie jest on objęty wyłączeniem określonym w art. 28 Prawa budowlanego, to w tej sytuacji należy stosować rozwiązania przyjęte w art. 48 Prawa budowlanego.

Podkreślono , że zarówno Sąd ( a poprzednio organ administracyjny) nie uwzględnił podnoszonych przez skarżącego argumentów, z których wynika , że prace jakie wykonał skarżący nie były pracami określonymi w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (na które potrzebne jest pozwolenie), ale pracami, o których mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Protokół oględzin stwierdzał jedynie stan istniejący w chwili jego wykonywania, nie odnoszono się natomiast w ogóle do tego, co wcześniej znajdowało się na tym miejscu i jakie konkretne prace wykonano. Tymczasem ta okoliczność ma podstawowe znaczenie przy ocenie legalności, prawidłowości nie tylko zaskarżonej decyzji, ale obecnie także i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Brak dokonania w tym zakresie stosownych ustaleń przez Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., mimo że miały one zasadniczy wpływ na treść wydanej decyzji, naruszało art 7, art. 75 oraz art. 77 k.p.a. Uchybienia te zdaniem skarżącego nie zostały jednak w żaden sposób uwzględnione przez Sąd przy wyrokowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołano co prawda argumenty przytaczane przez skarżącego odnośnie faktu, iż kwestionowany obiekt jest identyczny z obiektem jaki istniał ( obiekt drewniany), jednak w ocenie Sądu nastąpiła budowa nowego obiektu, a okoliczności na jakie powoływał się skarżący mają ewentualnie znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy przez sąd powszechny, a nie administracyjny.

Równocześnie podkreślono, że protokół oględzin stwierdzał stan rzeczy istniejący w chwili dokonywania oględzin, a nie stan jaki istniał poprzednio. W sprawie tej ( jak również w trakcie prowadzenia postępowania przed organami administracyjnymi) nie dokonywano szczegółowych ustaleń dotyczących zakresu i charakteru prac jakie wykonał skarżący, tylko z góry przyjęto, iż prace te stanowiły budowę nowego obiektu. Prace te jednak nie sprowadzały się do powstania nowego obiektu , ale do zastąpienia istniejących wcześniej elementów nowymi (z blachy). Nie zmieniono więc co do zasady ani konstrukcji obiektu, ani też przede wszystkim jego gabarytów, umiejscowienia, gdyż obiekt znajduje się na dotychczasowych fundamentach, a w zasadzie wylewce. Zaznaczono , że w tym zakresie nie poczyniono żadnych szczegółowych ustaleń ( chociażby poprzez przesłuchanie świadków), mimo że fakt ten w przypadku remontu (w tym nawet wymiany pewnych elementów konstrukcyjnych na nowe) powodował by , iż art. 48 Prawa budowlanego nie znalazłby zastosowania.

Stąd też w skardze kasacyjnej wyprowadzono wniosek, że w wyniku błędnej wykładni art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego nastąpiło niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Równocześnie zauważono , iż w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, a ewentualnie po stwierdzeniu przesłanek z art. 50 - 51 Prawa budowlanego, również te przepisy, a nie art. 48 cytowanej ustawy. Dlatego też wykazano . iż naruszenie wskazanych na wstępie przepisów prawa procesowego doprowadziło do dokonania niewłaściwych ustaleń faktycznych ( które nadal wymagają wyjaśnienia), a następnie do niewłaściwego stosowania art 48 prawa budowlanego.

Podniesiono także , iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto zarzut, że skarżący nie uprawdopodobnił w toku postępowania administracyjnego czy też sądowego faktu, iż dokonał zgłoszenia podjętych prac do Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy w K. Z.. Mając jednak na uwadze treść art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. to organ administracyjny prowadzący daną sprawę winien podjąć wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia istoty sprawy. Niestety w niniejszej sprawie to nie nastąpiło, a równocześnie pomimo naruszenia przez organy administracyjne tych przepisów, Sąd oddalił skargę, choć naruszenia te miały bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji zarówno w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych, jak również w zakresie prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania . Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń stąd też ograniczono rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .

Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów naruszenia prawa stąd też nie zasługiwała ona na uwzględnienie . W skardze tej zamieszczono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię jak też niewłaściwe zastosowanie oraz zarzuty naruszenia przepisów procesowych .

Błędna wykładnia to mylne rozumienie treści przepisu . Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji czyli wadliwe uznanie , że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej . Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut . Dopiero bowiem po przesądzeniu , że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo , że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego .

Przedmiotowa skarga kasacyjna w zakresie zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazała na przepis art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 jak i 151 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 120 ze zm. ) .

Przepis art. 133 § 1 ustawy procesowej określa czas i podstawy wyrokowania stanowiąc , iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

Mając na uwadze treść tego przepisu zauważyć należy , że z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, jaki stan faktyczny sprawy wynika z tych akt i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem.

Natomiast przepis art. 141 § 4 ustawy procesowej określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie . Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania .

Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia , dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter , sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia , że będąca powinnością Sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i , że prowadzone przez Sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa . Przepis ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może stanowić podstawę także podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji .

Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie . Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny , czy Sąd pierwszej instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu .

Podkreślić należy , iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw . Sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy , w których są wątpliwości , w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania . Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku Sądu o jakim wyżej mowa . To z treści uzasadnienia powinno wynikać , że Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze , konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy . Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa .

Uzasadnienie zatem powinno być przekonujące i nie budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie wniesienia skargi kasacyjnej , że zaskarżone orzeczenie zostało podjęte po wszechstronnej analizie akt sprawy oraz , że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione .

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy , iż powyższe normy prawa procesowego nie zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem . Przede wszystkim w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonujący z powołaniem się na właściwe przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w chwili wydawania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przedstawił przesłanki oddalenia skargi . Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy wskazane tą normą prawa procesowego , trafnie też przyjęto , iż powstał nowy obiekt budowlany bowiem za taki również należy uznać budynek odbudowany, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę .

Przy uwzględnieniu powyższego podnieść należy , iż nie naruszono również art. 133 § 1 ustawy procesowej , prawidłowo bowiem Sąd pierwszej instancji rozpatrywał tę sprawę na podstawie akt sprawy w oparciu o stan prawny obowiązujący na dzień [...] tj. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) co zostało trafnie wyartykułowane w motywach zaskarżonego orzeczenia .

Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w tym brzmieniu , o którego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przesądził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 stycznia 1999 r. sygn. P 2/98 stanowił , że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ . Tym samym w sprawach o rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego po 1 stycznia 1995 r. a przed 11 lipca 2003 r. badaniu podlegała jedynie data wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia . Ustalenie bowiem , iż obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia , stwarzał obowiązek nakazania jego rozbiórki bez potrzeby badania innych nawet istotnych okoliczności faktycznych sprawy w tym zgodności zamierzenia z planem miejscowym czy też warunkami technicznymi jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w sposób niesporny ustaliły , iż inwestor B. M. w [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę samowolnie zrealizował magazyn materiałów tapicerskich . Jak słusznie wskazał to Sąd pierwszej instancji przedmiotowy obiekt budowlany nie został wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albowiem nie został wskazany w dyspozycji art. 29 ustawy Prawo budowlane , który to przepis zawiera wyliczenie tych obiektów i robót , które zwolniono z obowiązku uzyskania tegoż pozwolenia . Sporny obiekt budowlany nie został także wyliczony w normie art. 31 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane by można było uznać , iż wymaga dokonania zgłoszenia . Tym samym niesporne jest , że zrealizowany magazyn materiałów tapicerskich wymagał wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę a skarżący realizując go takim pozwoleniem nie dysponował . Co prowadzi do konkluzji , że inwestor realizował go w warunkach samowoli budowlanej .

Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia , iż przed rozpoczęciem realizacji spornej inwestycji obiektu magazynu dodatków tapicerskich skarżący dokonał zgłoszenia tych prac, albowiem z analizy akt sprawy w tym dokumentów przedłożonych przez inwestora wynika , że zgłoszenie to dotyczy wystąpienie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( decyzję taką wydano dnia [...] – przypomnienie Sądu ) co miało już miejsce po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki .

Dlatego też mając powyższe na uwadze nie można przyjąć by strona skarżąca w ramach skargi kasacyjnej skutecznie zakwestionowała przyjęty do rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny wobec nie podważenia ustalonego stanu faktycznego sprawy związany był tym stanem ustalonym przez Sąd pierwszej instancji . Ten zaś nie pozwala uznać za usprawiedliwione również zarzuty naruszenia prawa materialnego .

Jak już wyżej zauważono wystarczającą przesłanką zastosowania w dniu [...] przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane w przyjętym stanie faktycznym było ustalenie , że skarżący zrealizował w [...] r. przedmiotowy magazyn dodatków tapicerskich bez wymaganego pozwolenia , skoro norma ta zobowiązywała właściwy organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę .

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w rozpoznawanej sprawie prac wykonanych przez inwestora uznać za remont obiektu budowlanego. Pojęcie remontu w rozumieniu art. 3 pkt. 8 ustawy Prawo budowlane dotyczy tylko i wyłącznie robót budowlanych wykonywanych w istniejącym obiekcie budowlanym polegającego na odtworzeniu stanu pierwotnego a w toku tego rodzaju prac budowlanych mogą być zastosowane wyroby budowlane inne niż użyte w remontowanym obiekcie . Natomiast wymóg " otworzenia stanu pierwotnego " powoduje , że w wyniku remontu nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany.

Pojęcie remontu nie może być zatem rozszerzane na sytuacje polegające na odbudowie czy też przebudowie obiektu budowlanego o czym stanowi art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane .

Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy uznać należy , że w sprawie doszło do wybudowania nowego obiektu gdyż ten zrealizowany nawet przez jego odbudowę niewątpliwie wymagał uzyskania stosownego pozwolenia na budowę . Nie spełnienie powyższych wymagań pozwalało w rozpoznawanej sprawie na zastosowanie konstrukcji prawnej z art. 48 ustawy Prawo budowlane według stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji .

Zatem skoro w rozpoznawanej sprawie prawidłowo nakazano rozbiórkę obiektu magazynu dodatków tapicerskich , to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie trafnie uznał , iż należy oddalić skargę inwestora na to rozstrzygniecie w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Dlatego też wbrew wywodom skargi kasacyjnej brak było podstaw do eliminacji kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c wskazanej wyżej ustawy procesowej .

Reasumując uznać należy , iż zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie .

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku .