Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1519/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 101 uts 1
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: par. 4 i par. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska –Grońska (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Raportem z (...) lutego 2019 r. P. J. (dalej: "skarżący") - policjant Zespołu do spraw Prewencji Posterunku Policji w Z. Komendy Powiatowej Policji w G. wystąpił do Komendanta Powiatowego w Policji w G. (dalej: "KPP w G.", "organ I instancji") o zaliczenie do wysługi lat stażu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od [...] sierpnia 2011 r. do [...] sierpnia 2017 r. Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty mające potwierdzić pracę w gospodarstwie rolnym:

- zaświadczenie Urzędu Miejskiego w R. z ... stycznia 2019 r. o braku dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym,

- oświadczanie skarżącego z [...] stycznia 2019 r.,

- zeznania świadków: M. K. z [...] stycznia 2019 r. oraz J. K. z [...] stycznia 2019 r.,

- zaświadczenie Starosty R. z [...] stycznia 2019 r.,

- poświadczenie o adresach i okresach zameldowania z ... stycznia 2019 r.,

- zaświadczenie KRUS z [...] stycznia 2019 r.

KPP w G. wezwał (pismami z [...] stycznia 2019 r.) M. K. i J. K. do osobistego stawiennictwa w dniu [...] marca 2019 r. w siedzibie organu w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w niniejszej sprawie. Ponadto pismem z [...] lutego 2019 r. wystąpił do skarżącego o złożenie wyjaśnień w sprawie i przedstawienie dodatkowej dokumentacji. Skarżący stawił się w dniu [...] marca 2019 r. w siedzibie organu i złożył wyjaśnienia, ale nie dołączył żądanych dokumentów, tj. zaświadczenia o opłaceniu podatku rolnego przez rodziców skarżącego w okresie objętym raportem, zaświadczenia o zameldowaniu rodziców skarżącego w okresie objętym raportem oraz oświadczenia, czy w okresie objętym raportem skarżący nie był związany z rolnikiem stosunkiem pracy.

Świadek M. K., składając zeznania [...] stycznia 2019 r. przed Burmistrzem Miasta R., podała, iż skarżący pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym. Pomoc ta polegała na zbiorze truskawek i porzeczek oraz wykonywaniu prac przy żniwach, wykopkach i sianokosach. Była to w jej ocenie praca stała. Natomiast [...] marca 2019 r. przed organem I instancji zeznała, iż widziała skarżącego przy żniwach, wykopkach, zbiorze truskawek i porzeczek. Skarżący pracował po zajęciach szkolnych, natomiast w dni wolne od szkoły - przez cały dzień, lecz praca ta miała charakter sezonowy.

Wedle relacji świadka J. K. z [...] stycznia 2019 r., skarżący pomagał w gospodarstwie rolnym rodziców, zbierając truskawki i porzeczki, a także pracując przy żniwach, wykopkach i sianokosach. Była to, zdaniem świadka, praca stała. Składając zeznania [...] marca 2019 r., świadek J. K. podała, iż skarżący uczestniczył w zrywaniu, sadzeniu i pieleniu truskawek, ale nie jest w stanie ocenić, czy praca ta miała charakter stały czy sezonowy, przy czym dodała, że widywała skarżącego pracującego w ciągu całego roku poza okresem zimowym.

Ww. świadkowie zgodnie zeznali [...] stycznia 2019 r. przed Burmistrzem Miasta R. zeznali, iż skarżący uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego w R. oraz WSOP D., ale podczas przesłuchiwania w dniu [...] marca 2019 r. żadna z tych osób nie potrafiła wskazać do jakiej szkoły chodził skarżący ani czy w okresie objętym wnioskiem świadczył dodatkowe prace dorywcze. Świadek J. K. nie umiała wskazać okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, stwierdzając, że "dzieci pomagają odkąd mogą, a czy on miał 15, 16 czy 18 lat to ja nie pamiętam". Nie pamiętała też, kto pracował w gospodarstwie rodziców skarżącego, czy były zatrudniane inne osoby, kto faktycznie prowadził to gospodarstwo, jakie prace wykonywały poszczególne osoby w gospodarstwie, czy osoby wykonujące pracę w tym gospodarstwie wykonywały również pracę zawodową poza nim, czy w gospodarstwie były hodowane zwierzęta, czy wytwarzane produkty były sprzedawane bądź przeznaczane na własne potrzeby, czy też jaki był profil tego gospodarstwa.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że w okresie wskazanym we wniosku rodzice skarżącego – D. J. i J. J. figurowali jako właściciele gospodarstwa rolnego o pow. 1,50 ha położonego w miejscowości B. w gminie R.. Było to gospodarstwo nastawione na uprawę owoców, a na części areału sadzono ziemniaki. W tym okresie skarżący był wraz z rodzicami zameldowany i faktycznie zamieszkiwał pod adresem B. ul. S. (...)

Rozkazem personalnym z (...) kwietnia 2019 r. nr [...] (...)KPP w G., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej: "u.p.") oraz § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat. od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 166 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), odmówił skarżącemu ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od [...] sierpnia 2011 r. do [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżący pozostawał z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto nie budzi wątpliwości, że we wnioskowanym okresie spełniał kryterium wieku. Jednakże zeznania świadków nie dają podstaw do stwierdzenia, aby skarżący spełnił wymogi określone w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. KPP w G. stwierdził, iż zeznania świadków, jako podstawowe dowody, które miałyby potwierdzić, że skarżący w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] sierpnia 2017 r. wykonywał pracę o charakterze stałym w gospodarstwie rolnym rodziców, przedstawiają znikomą wartość dowodową. Tymczasem nadmierna lakoniczność, szczątkowa wiedza dotycząca zasadniczych kwestii w przedmiotowej sprawie, a także wyraźne nieścisłości dotyczące poszczególnych faktów stanowią o minimalnej i niewystarczającej mocy dowodowej złożonych zeznań. O ile świadkowie nie musieli znać odpowiedzi na pytania dotyczące dodatkowego zatrudnienia skarżącego, czy też czasu przeznaczonego na dojazd do szkoły, o tyle braki w zakresie wiedzy świadków na temat podstawowych faktów dotyczących funkcjonowania gospodarstwa, czy też nieścisłości pomiędzy ich poszczególnymi wypowiedziami są na tyle istotne, że nie pozwalają na ich podstawie potwierdzić, iż skarżący stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ I instancji zaakcentował, że zeznania świadków miały dowodzić nie tego, iż skarżący był widywany na terenie gospodarstwa rolnego rodziców bądź w danym okresie wykonywał tam jakiekolwiek czynności, ale - co istotne - miały stanowić podstawę do stwierdzenia, że czynności wykonywane przez skarżącego były pracą o charakterze stałym.

Organ I instancji nie zakwestionował tego, iż skarżący pomagał rodzicom w wykonywaniu prac rolniczych, jednak pomoc ta nie była świadczona w wymiarze mającym istotne znaczenie dla funkcjonowania tego gospodarstwa. Powyższe wynika m.in. z faktu, że skarżący był w tym czasie uczniem Liceum Ogólnokształcącego w R., a następnie Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D.. Wobec wypełniania obowiązków szkolnych, co było wówczas jego głównym zadaniem i celem, nie miał możliwości świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze istotnym dla jego funkcjonowania. Skarżący uczestniczył w zajęciach szkolnych, trwających w liceum przeciętnie 5-6 godzin (w godzinach, jak sam wskazał, od 8-ej do 13-ej lub 14-ej), co wymagało dodatkowo dojazdów do i ze szkoły. Według skarżącego, czas dojazdu wynosił ok. 10 minut, a wedle rozkładu jazdy autobusów PKS R., czas dojazdu do R. wynosi 12 lub [...] minut, zaś uwzględniając czas dojścia do szkoły i domu z przystanku autobusowego należy przyjąć co najmniej [...] minut. Koniecznym było także poświęcanie czasu na domowe przygotowanie się do zajęć szkolnych: zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego było to 15 - 20 minut dziennie. Zatem w okresie objętym wnioskiem głównym zadaniem i celem skarżącego było wypełnianie obowiązków szkolnych. Czynności w gospodarstwie rolnym wykonywał on jedynie w czasie wolnym od zajęć szkolnych oraz w dni wolne.

Nadto KPP w G. zaznaczył, iż gospodarstwo rolne znajdowało się poza miejscem zamieszkania skarżącego, a konieczność dojazdów do tego gospodarstwa (16 km) umacnia ocenę organu, że skarżący nie mógł być w pełni dyspozycyjny i gotowy do świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Organ I instancji zwrócił też uwagę, że gospodarstwo rodziców skarżącego funkcjonuje do dnia dzisiejszego. We wnioskowanym okresie gospodarstwem zajmował się głównie ojciec skarżącego i to na nim spoczywał obowiązek wykonywania najważniejszych prac. Jak podał skarżący, jego matka w tym okresie była zatrudniona w szkole w pełnym wymiarze czasu pracy jako nauczycielka. Wprawdzie matka i rodzeństwo skarżącego także angażowali się w pracę w gospodarstwie, lecz tylko w okresach zwiększonego zapotrzebowania, zaś na co dzień gospodarstwem zarządzał ojciec skarżącego.

W odwołaniu od ww. decyzji KPP w G. skarżący zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz norm prawa procesowego poprzez wybiórcze i jednostronne rozważanie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku, iż nie spełnia przesłanek do uznania go za domownika w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z (...) maja 2019 r. nr (...) Komendant Wojewódzki Policji w siedzibą w R. (dalej: "KWP w R.", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu drugoinstancyjnego rozkazu personalnego KWP w R. podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż ojciec skarżącego prowadził małe gospodarstwo rolne o powierzchni 1,5 hektara i uprawiał głównie owoce i warzywa. Świadkowie zeznali, że w gospodarstwie nie były hodowane zwierzęta. We wspólnym gospodarstwie domowym przebywali oprócz ojca, matka skarżącego, jego brat i siostra, którzy pomagali w pracach gospodarskich. W czasach nasilonych prac przy zbiorze płodów rolnych były wynajmowane osoby, które dorywczo świadczyły pracę na rzecz gospodarstwa rolnego. We wnioskowanym okresie matka skarżącego pracowała jako nauczycielka na pełny etat, a skarżący uczył się w II Liceum Ogólnokształcącym w R. (oddalonym około 10 km od miejsca zamieszkania), a następnie studiował w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w D. (oddalonej około 8 km od miejsca zamieszkania). Grunty rolne były położone w odległości około 16 km od miejsca zamieszkania i budynków gospodarczych. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko KPP w G., iż skarżący nie wykonywał pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze znaczącym dla funkcjonowania tego gospodarstwa. Sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest twierdzenie, że przeważający ciężar prowadzenia gospodarstwa rolnego spoczywał na początkowo małoletnim skarżącym. Nadto okoliczność pracy zawodowej matki skarżącego na pełny etat wskazuje, iż wymiar pracy w gospodarstwie rolnym, w tym ilość zadań przy uprawie roślin, pozwalał jej na podjęcie zatrudnienia.

Powyższy rozkaz personalny KWP w R. skarżący uczynił przedmiotem skargi do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji, a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania administracyjnego.

Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez odmowę ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego skarżącego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rodziców w sytuacji, gdy spełnił wszystkie przesłanki określone w ww. przepisie;

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

w postaci:

- art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego prawidłowej oceny, iż skarżący wykonywał w gospodarstwie rolnym rodziców stałą pracę,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne zarzuty.

W odpowiedzi na skargę KWP w R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p. wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W art. 102 u.p. upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach.

W wykonaniu tej delegacji wydane zostało rozporządzenie, które w § 4 ust. 1 określa, iż do przedmiotowej wysługi zalicza się:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, (...),

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; (...),

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr.

Do odrębnych przepisów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, na podstawie których zalicza się inne okresy do okresu służby, należy przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz.), według którego ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu ... grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ww. ustawy, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym obowiązany jest stwierdzić na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (art. 3 ust. 2 ww. ustawy). W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3 ww. ustawy). Podstawowym zatem trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanych wyżej przepisach pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 ww. ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

W niniejszej sprawie skarżący przedłożył zaświadczenie Urzędu Miasta w R. z [...] stycznia 2019 r. o braku dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Zatem rozstrzygając w przedmiotowej sprawie o możliwości przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało dokonać oceny, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w cyt. wyżej przepisach na podstawie innych dowodów niż przedmiotowe zaświadczenie, przedstawionych przez skarżącego, jak również dowodów zebranych przez organy w toku postępowania administracyjnego.

Dokumentację w przedmiocie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym stanowią również akta osobowe policjanta, zawierające m.in. dokumenty zgromadzone podczas postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji oraz materiały zebrane w związku z prowadzonym postępowaniem. Ocena przedstawionych przez pracownika (policjanta) dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy (przełożonego właściwego w sprawach osobowych), który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy.

Pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w ww. ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. W zakresie ustalania jego normatywnej treści ustawodawca odesłał do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Z kolei z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Warszawie: z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 133/14 i z ... stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 115/14, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1141/13; z 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1470/13; z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1434/13; z 2 lutego 2016 r, sygn. akt I OSK 3203/14 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc do oceny stanu faktycznego mającego miejsce w okresie od 18 sierpnia 2011 r. do 20 sierpnia 2017 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 299 ze zm.).

Według art. 6 pkt 2 ww. ustawy, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne (vide wyrok NSA z 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11). Ustawodawca jednoznacznie określił, że wliczeniu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, podlegają wyłącznie okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie. Natomiast nie można zaliczyć do przedmiotowego stażu okresów pomocy w gospodarstwie rolnym. Takiej doraźnej pomocy (w wykonywaniu typowych obowiązków domowych) nie należy utożsamiać z pracą w gospodarstwie rolnym czy też pracą w czasie ferii lub wakacji (vide A. Rzetecka-Gil, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, LEX /el. 2008).

Drobne czynności, nawet systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie, nie stanowią jeszcze pracy w gospodarstwie rolnym. Brak jest racjonalnych podstaw, by przy ustaleniu stażu pracowniczego uwzględniać każdą pomoc w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Zaliczeniu podlega tylko praca o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi pracy w gospodarstwie rolnym, a tym samym pracy mającej wpływ na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych (vide wyroki NSA: z 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1959/13 oraz z 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13).

Zdaniem tut. Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący jako członek rodziny rolnika doraźnie pomagał w prowadzeniu gospodarstwa rolnego w chwilach wolnych od nauki, a zatem wnioskowanego okresu nie można zaliczyć do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1990 r. Ustawa ta nie pozwala na zaliczenie każdej pracy w gospodarstwie lub każdego prowadzenia gospodarstwa, lecz jedynie niektóre ich przypadki, wyszczególnione w trzech punktach art. 1 ust. 1 tej ustawy.

Organy obu instancji wyjaśniły, że czas jaki skarżący poświęcał wówczas na naukę (w tym czas dojazdu do i ze szkoły oraz domowe przygotowanie się do zajęć szkolnych) wykluczały możliwość wymiernej, stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

Gospodarstwo rolne rodziców skarżącego o powierzchni 1,5 hektara funkcjonuje do dziś, pomimo, że od skarżący od dwóch lat jest policjantem. Nadto funkcjonowało ono w okresie objętym wnioskiem, kiedy matka skarżącego była zatrudniona w szkole w wymiarze pełnego etatu, a skarżący uczył się w trybie stacjonarnym. To zatem na ojcu skarżącego koncentrowały się podstawowe obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Organy prawidłowo oceniły zebrane w sprawie dowody, w tym zeznania świadków, uznając ich walor dowodowy jako znikomy. Świadkowie nie posiadali gruntownej wiedzy na temat funkcjonowania przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Z ich relacji wynikało, że skarżący był widywany podczas wykonywania prac w gospodarstwie, ale nie sposób z ich wypowiedzi wywnioskować, iż stale tam pracował.

Skarżący niewątpliwie realizował określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców, jednak nie przekraczały one wymiaru doraźnej pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców prowadzących gospodarstwo rolne. Intensyfikacja tej pomocy następowała zwłaszcza w okresie letnim. Nie można tym samym stwierdzić, że czynności, które wykonywał skarżący były niezbędne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego przez cały rok. Jego pomoc przypadała głównie na okres wzmożonej pracy w gospodarstwie, tj. okres zbiorów owoców i prac polowych, czyli - jak zasadnie przyjęły organy - miała charakter sezonowy.

Świadkowie w zeznaniach z [...] stycznia 2019 r. błędnie utożsamiają obserwowaną przez nich doraźną pomoc skarżącego w wykonywaniu typowych obowiązków domowych zwyczajowo wymaganych od dzieci, jako członków rodziny rolnika, ze stałą pracą w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W konsekwencji nie można uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem powołanych w decyzji przepisów rozporządzenia w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Skarżący niewątpliwie w latach 2011 - 2017 wykonywał określone prace w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednakże - jak zaakcentował NSA w wyroku z ... czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 57/14 - nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, aby każde, nawet drobne prace wykonywane przez nich w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należało bezwzględnie uznawać za pracę w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie może mieć wpływu na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych. Celem ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było bowiem stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Powołana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do okresów pracy w gospodarstwie, które podlegają zaliczeniu do stażu pracy, tak jak inne okresy służby i zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego też nie każda pomoc udzielana rolnikowi, lecz wyłącznie praca w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega zaliczeniu między innymi do stażu pracowniczego, z którym prawodawca wiąże określone uprawnienia pracownicze, w tym wymierne profity finansowe.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny, a także rozkaz personalny KPP w G. nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przed podjęciem rozstrzygnięcia organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a swoje stanowisko w sprawie należycie uzasadniły - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.