Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 501/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 43, par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska, sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] ([...])złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa (ARiMR) we W. – po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej w skrócie: strona, skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) w sprawie przyznania odwołującemu się płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014– utrzymał w mocy w pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji we W. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2014, w którym strona wnioskowała między innymi o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). Strona zadeklarowała realizacje następujących pakietów i wariantów programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013:

• pakiet 2 – rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.1. – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) – [...] ha;

- wariant 2.9. – uprawy sadownicze + jagodowe (z certyfikatem zgodności) – na areale [...] ha,

• pakiet 6 – zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie:

- wariant 6.2. – produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych – [...] ha.

Pierwszoinstancyjną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. przyznano skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł. W ramach wariantów 2.9 oraz 6.2 płatność została przyznana zgodnie z wnioskiem skarżącego, natomiast odnośnie do wariantu 2.1 pomoc zredukowano do powierzchni [...] ha, z uwagi na fakt, że rozpoznawany wniosek miał charakter kontynuacyjny, a ostatecznie ustalona powierzchnia dla tej płatności obejmowała taki właśnie areał ([...] ha).

Jak wskazał Kierownik BP ARiMR we W. producent zadeklarował realizację zobowiązania w ramach pakietu 2 na powierzchni [...] ha, podczas gdy maksymalna powierzchnia, do której strona może uzyskać płatność w ramach nowego zobowiązania nie może być większa niż ta, która została ustalona na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].01.2014 r. utrzymanej w mocy przez organ II instancji.

Natomiast regulacje zawarte w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r.), dotyczące zwiększenia powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie przewidują takiej możliwości dla pakietu rolnictwo ekologiczne (§ 6 ust. 1). Odstępstwo od tej reguły prawodawca uczynił dla pakietów 4, 5, 6, 7 w drugim albo w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Przedmiotem rozważań pozostaje jedynie redukcja płatności w ramach wariantu 2.1.

Przepis § 2 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia z 2013 r. stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2. łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), ..., obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4. spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Istotne jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 przesłanek normatywnych, stanowi podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Organ odwoławczy wywodził w związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie strona złożyła swój pierwszy wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w 2005 r., w związku z czym na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.) jego zobowiązanie rozpoczęło się w [...] marca 2005 r. i powinno się zakończyć [...] marca 2010 r.

W roku 2007 skarżący skorzystał z możliwości wynikającej z § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. i włączył do programu nową działkę rolną położoną na działce ewidencyjnej Nr [...], a zatem ciążące na nim zobowiązanie rozpoczęło bieg w dniu [...] marca 2007 r.

W dniu [...] maja 2009 r. zainteresowany złożył z kolei wniosek kontynuacyjny na rok 2009, obejmujący cztery działki rolne do realizacji programu "Rolnictwo ekologiczne" w ramach wariantów:

• uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na obszarze [...] ha;

• uprawy sadownicze w tym jagodowe na obszarze [...] ha; w ramach upraw sadowniczych skarżący zgłosił 1 działkę rolną – A, na której zadeklarowano porzeczkę czarną na powierzchni [...] ha.

Ostateczną decyzją organu rolnego z dnia [...] października 2011 r. skarżący otrzymał płatność do wspomnianej działki A (położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]) jedynie do [...] ha ekologicznych upraw sadowniczych. Powodem nieprzyznania pomocy do areału [...] ha był fakt przerwania realizacji na tej powierzchni zadań w ramach utrzymania plantacji sadowniczej, bowiem jesienią 2009 część istniejącej tam wcześniej plantacji porzeczki czarnej została zlikwidowana.

W 2010 r. skarżący złożył wniosek na "nowy" program rolnośrodowiskowy, zgodnie z przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 207 -2013 (Dz. U. 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.), w ramach tzw. "przejścia" regulowanego w § 43 tego rozporządzenia. Wniosek obejmował także areał 19,39 ha, wykluczony z płatności w roku 2009. Chodzi o obszar, który został zadeklarowany jako uprawa rolnicza (orkisz). Na mocy ostatecznych decyzji organów rolnych (Kierownika Biura ARiMR we W. z dnia [...].01.2012 r. nr [...], organu II Instancji z dnia [...] .05.2012 r., nr [...]), skarżący uzyskał płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne jedynie do łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha do wariantu 2.1 – uprawy rolnicze, z certyfikatem zgodności oraz [...] ha do wariantu 2.9 – uprawy sadownicze, w tym jagodowe, z certyfikatem zgodności).

Skarga strony na decyzję drugiej instancji w przedmiocie przyznania płatności w pomniejszonej wysokości została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]).

W roku 2011, to znaczy w drugim roku realizacji nowego programu (przekształconego w 2010 r.), zainteresowany złożył wniosek obejmujący powierzchnię o [...] ha większą w stosunku do zobowiązania realizowanego w latach 2010-2011. Na mocy ostatecznych decyzji organów rolnych dwóch instancji z 2012 r. (z dnia [...].06.2012 r. i z dnia [...].08.2012r.), skarżący uzyskał płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne jedynie do łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha do wariantu 2.1. – uprawy rolnicze, z certyfikatem zgodności oraz [...] ha do wariantu 2.9. – uprawy sadownicze, w tym jagodowe, z certyfikatem zgodności). Także skarga strony na decyzję drugiej instancji w przedmiocie przyznania płatności za 2011 r. w pomniejszonej wysokości została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]).

W roku 2012 tj. w trzecim roku realizacji nowego, przekształconego w roku 2010 programu skarżący złożył wniosek na powierzchnie [...] ha większą w stosunku do zobowiązania realizowanego w latach 2010-2011. Na mocy ostatecznej decyzji Kierownika BP ARiMR we W. (nr [...]) z dnia [...].02.2013 r. utrzymanej w mocy przez Dyrektora OR ARiMR we W. decyzją z dnia [...].05.2013 r., (nr [...]), przyznającej stronie płatności za rok 2012 strona uzyskała płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne do łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha do wariantu 2.1 Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności i [...] ha do wariantu 2.9 Uprawy sadownicze ,w tym jagodowe z certyfikatem zgodności. Także skarga strony na decyzję drugiej instancji w przedmiocie przyznania płatności za 2012 r. w pomniejszonej wysokości została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]).

W roku 2013 tj. w czwartym roku realizacji nowego, przekształconego w roku 2010 programu skarżący złożył wniosek na powierzchnie [...] ha większą w stosunku do zobowiązania realizowanego w latach 2010-2012. Na mocy ostatecznej decyzji Kierownika BP ARiMR we W. (nr [...]) z dnia [...].01.2014 r. utrzymanej w mocy przez Dyrektora OR ARiMR we W. decyzją z dnia [...].03.2014 r., (nr [...]), przyznającej stronie - płatności za rok 2013 strona uzyskała płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne do łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha do wariantu 2.1 Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności i [...] ha do wariantu 2.9 Uprawy sadownicze w tym jagodowe z certyfikatem zgodności)

W tym stanie, w ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego, rozpatrując wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, zasadnie nie przyznał tej płatności do opisanych [...] ha, z uwagi na fakt, że stanowiłoby to niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania w ramach pakietu 2.

Wskazano ponadto, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolno środowiskowego z 2013 r., co do zasady powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu. Od zasady tej przewidziane są wyjątki określone w ust. 1 pkt 1-9 tego przepisu, a mianowicie zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta polega na:

1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit, c rozporządzenia nr 73/2009;

jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6;

jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7;

zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ro lnośrodowiskowej;

4) zmianie:

miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub

rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub

wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2;

jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie;

zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach:

wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6,

wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8

jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane;

zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana:

pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub

płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem [...] marca 2011 r.;

zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów;

zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi;

zmianie wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 na inny z wariantów tego pakietu.

W przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego zmianę wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej (ust. 2). Zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolno środowiskowe, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej (ust. 3).

Zdaniem organu odwoławczego, wyżej cytowany § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego na 2013 r. nie zezwala na zwiększanie powierzchni zobowiązania w kolejnych latach realizacji programu w pakiecie 2. Z tej też przyczyny organ I instancji w ramach działki nr [...] słusznie przyznał w ramach wariantu 2.1 płatność tylko do areału stanowiącego [...] ha, tj. do takiej powierzchni, za jaką producent rolny uzyskał płatność rolnośrodowiskowa za lata 2010-2013.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał w tym zakresie, że za powierzchnię objętą zobowiązaniem wieloletnim w programie rolnośrodowiskowym należy przyjmować powierzchnię, za którą producent otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie przy czym:

1. dla wniosku, który nie był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię wnioskowaną do płatności;

2. dla wniosku, który był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię stwierdzoną w kontroli na miejscu (bez sankcji powierzchniowych wynikających z przedeklarowania powierzchni ponad 3% lub 2 ha);

3. dla wniosku, w którym w kolejnych latach dokonano zwiększenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio;

4. dla wniosku, w którym w kolejnych latach stwierdzono zmniejszenie powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której przyznano płatność, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Podniesiono w uzasadnieniu, że powyższe rozumienie pojęcia "zobowiązania rolnośrodowiskowego" zostało usankcjonowane w § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zgodnie z którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa.

Wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy pod-kreślił, że rolnik może realizować zadania przewidziane w programach rolnośrodo-wiskowych na działkach, do których nie uzyskał pomocy finansowej, jednakże wówczas nie można mówić o jakimkolwiek zobowiązaniu, czy to podjętym na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. rolnośrodowiskowego.

W konsekwencji, Dyrektor OR ARiMR we W. stwierdził, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 do części gruntów rolnych stanowiących [...] ha położonych na działce [...] zadeklarowanych przez stronę jako kontynuację zobowiązania realizowanego od roku 2010 na podstawie rozporządzenia rolno środowiskowego z 2013 r..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że decyzja Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. została wydana z rażącym naruszeniem jego interesu i naruszeniem prawa tj.:

- naruszenie art. 7 kpa i art. 8 kpa, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o decyzję z dnia [...].01.2012 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. (decyzja nr [...]) utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora D. Oddziału Regionalnego (DOR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. z dnia [...].05.2012 r., na którą skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...].12.2012 r. została oddalona, a który to wyrok (uznający podstawę prawną w zaskarżonej decyzji z dnia [...].05.2012 r. za poprawną), następnie został przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu [...].09.2014 r. uchylony ze wskazaniem naruszenia prawa materialnego, o którym to fakcie organ I jak i II instancji miał wiedzę i pomimo tego zaskarżaną w przedmiotowym postępowaniu decyzję oparł na decyzji Kierownika z dnia [...].01.2012 r. i utrzymującej ją w mocy z dnia [...].05.2012 r., które naruszają prawo materialne wobec oparcia ich na błędnej podstawie prawnej.

Wskazując na podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. z dnia [...].04.2015 r., jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...].01.2015 r.

W uzasadnieniu wskazano, że z przepisów § 43 i § 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r., na których podstawie wydano decyzje dotyczące dopłat za lata 2010, 2011 i 2012 wynika wprost, iż obowiązkiem producenta rolnego będzie realizacja w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego takiej samej liczby pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych. Brak jest jakichkolwiek wskazań odnośnie zależności prawidłowego przejścia od jakiejkolwiek otrzymanej lub nie otrzymanej płatności.

Podniesiono, że dopiero z dniem wejścia w życie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. dopuszcza się od 15.03.2013 r. wyłącznie zmianę wariantu 2.9 i 2.10, na gruntach na których są uprawiane truskawki i poziomki, na warianty 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8 Pakietu 2 (§ 50 ust. 2). Oznacza to, że inne rośliny sadownicze i jagodowe od 15.03.2013 r. zgłaszane do płatności rolnośrodowiskowych w wariantach 2.9 i 2.10 Pakietu 2 nie mogą być zamienione na warianty 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8 Pakietu 2. Uznać zatem należy, iż do dnia wejścia w życie wyżej powołanego rozporządzenia taka zmiana była dopuszczalna i producent ekologiczny mógł uprawę np. porzeczki czarnej zlikwidować i zamienić na uprawę rolniczą np. zbożową bez względu na termin zmiany nie sprzeniewierzając się obowiązkowi prowadzenia uprawy ekologicznej na powierzchni, którą deklarował we wnioskach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wywody i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli została wydana z zachowaniem reguł prawa procesowego oraz norm prawa materialnego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej także p.p.s.a).

Uwzględniając zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy więc stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa (ARiMR) we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. przyznająca skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. W ramach powyższych rozstrzygnięć, stosownie do wniosku, przyznano skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za 2014 rok w ramach wariantów 2.9. oraz 6.2. Natomiast odnośnie wariantu 2.1. pomoc zredukowano do powierzchni [...] ha, (wnioskowana powierzchnia [...] ha) z uwagi na fakt, że rozpoznawany wniosek miał charakter kontynuacyjny, a ostatecznie ustalona powierzchnia dla tej płatności, do której została przyznana pierwsza płatność rolno środowiskowa, obejmowała taki właśnie areał ([...] ha). Przedmiotem rozważań pozostaje jedynie redukcja płatności w ramach wariantu 2.1.

Stwierdzono także, regulacje zawarte w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej; rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r.), dotyczące zwiększenia powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie przewidują takiej możliwości dla pakietu rolnictwo ekologiczne (§ 6 ust. 1). Odstępstwo od tej reguły uczynoneł dla pakietów 4, 5, 6, 7 w drugim albo w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie ma zastosowania w sprawie.

Jak stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji w ramach działki nr [...] słusznie przyznał w ramach wariantu 2.1 płatność tylko do areału stanowiącego [...] ha tj. do takiej powierzchni, za jaką producent rolny uzyskał płatność rolnośrodowiskową za lata 2010-2013, bowiem wyżej cytowany § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego na 2013 r. nie zezwala na zwiększanie powierzchni zobowiązania w kolejnych latach realizacji programu w pakiecie 2.

Jak z powyższego wynika podstawa podstawą przyznania w ramach wariantu 2.1 płatność rolnośrodowiskowej na 2014r., była stan odnośnie powierzchni gruntów, ukształtowany w 2010 r.

Organy orzekające w sprawie wskazały w tym zakresie, że w 2010 r. skarżący złożył wniosek na "nowy" program rolnośrodowiskowy, zgodnie z przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., w ramach tzw. "przejścia" regulowanego w § 43 tego rozporządzenia. Wniosek obejmował także areał [...] ha, wykluczony z płatności w roku 2009. Chodzi o obszar, który został zadeklarowany jako uprawa rolnicza (orkisz). Na mocy ostatecznych decyzji organów rolnych (Kierownika Biura ARiMR we W. z dnia [...].01.2012 r., organu II Instancji z dnia [...] .05.2012 r.), skarżący uzyskał płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne jedynie do łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha do wariantu 2.1. – uprawy rolnicze, z certyfikatem zgodności oraz [...] ha do wariantu 2.9. – uprawy sadownicze, w tym jagodowe, z certyfikatem zgodności). Nie przyznano płatności w ramach wariantu 2.1 do powierzchni [...] ha. W konsekwencji, w rozstrzygnięciu na 2014 r. nie przyznano skarżącemu przedmiotowej płatności od powierzchni [...] ha.

Skarga strony na decyzję drugiej instancji w przedmiocie przyznania płatności w pomniejszonej wysokości została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]). Sąd w jego uzasadnieniu stwierdził, że organy zasadnie uznały, że podstawę rozstrzygnięcia w ramach płatności na rolnosrodowiskowej w zakresie Pakieru 2 wariant 2,1 stanowił § 43a w zw. z § 43 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Zgodnie z § 43a do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w 2010 r. ma zastosowanie § 43 rozporządzenia z 2009 r. Według § 43 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia w przypadku wniosku złożonego przez rolnika, który realizuje co najmniej przez trzy lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r. w zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych.

Według Sądu organy prawidłowo przyjęły, że skarżący spełnił dodatkowe przesłanki z § 43 i § 43a rozporządzenia z 2009 r., jednak płatność rolnośrodowiskowa na 2010 r. nie mogła mu być przyznana do powierzchni większej niż powierzchnia, za którą skarżący otrzymywał płatność w ramach programu na wcześniejsze lata. Skarżący przechodząc na program na kolejne lata (PROW 2010–2013), zadeklarował we wniosku na 2010 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe na powierzchni [...] ha, czyli większej o [...] ha od ustalonej wcześniej.

Sąd stwierdził, podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie można było przyjąć spełnienia przez skarżącego jednej z koniecznych przesłanek z § 43 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., jaką jest realizowanie w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego dotychczasowych pakietów "na tej samej powierzchni gruntów rolnych". W kontekście tego unormowania, nawiązującego do dotychczasowego co najmniej 3-letniego wykonywania programu rolnośrodowiskowego, konstrukcja zdania, zawierającego warunek, iż w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych, pozwala twierdzić, że "ta sama powierzchnia gruntów rolnych" odnosi się do powierzchni, na której producent dotychczas faktycznie realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a nie do hipotetycznej, możliwej do objęcia zobowiązaniem rolnośrodowiskowym powierzchni działki zadeklarowanej we wniosku na kolejny rok. Zdaniem Sądu, takie rozumienie warunku: producent "będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych", wspiera charakter zobowiązania rolnośrodowiskowego, które jest z jednej strony zobowiązaniem wieloletnim, dotyczącym realizacji celów w perspektywie przynajmniej kilku lat, a z drugiej, stanowi zobowiązanie ciągłe, wymagające od producenta rolnego sekwencyjnych, następujących po sobie działań.

Wskazać należy jednak, że rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie, wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. ([...]) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z [...] grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.

NSA zauważył, że z § 43a w zw. z § 43 rozporządzenia z 2009 r. wynika, że w 2010 r. możliwość przejścia z programu rolnośrodowiskowego 2004–2006 na program rolnośrodowiskowy 2007–2013 uwarunkowana była: realizacją programu rolnośrodowiskowego 2004–2006 co najmniej przez okres 3 lat, spełnieniem warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz realizowaniem w ramach nowego zobowiązania takiej samej liczby pakietów na tej samej powierzchni gruntów rolnych.

Według Sądu w sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżący realizował program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2004–2006 co najmniej 3 lata, a także to, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zadeklarował taką samą liczbę pakietów na tej samej powierzchni gruntów rolnych. Sporne było natomiast, czy cała deklarowana powierzchnia gruntów rolnych może być uwzględniona przy przyznawaniu płatności na 2010 r. Organy ARiMR i Sąd I instancji uznały, że powierzchnię 19,39 ha wykluczono z programu rolnośrodowiskowego w 2009 r. i dlatego nie mogła być uwzględniona przy przyznawaniu płatności na 2010 r. Sąd zauważył, że płatność rolnośrodowiskową na 2009 r. przyznano skarżącemu w pomniejszonej wysokości z uwagi na niezachowanie wymaganej obsady drzew i krzewów na całej działce rolnej A. Podkreślił, że decyzją jedynie zmniejszono płatność rolnośrodowiskową. Nie wykluczono natomiast powierzchni [...] ha z tej płatności.

W tym stanie, wyrokiem z dnia [...] października 2015 r. (sygn. akt [...]), WSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2010 rok w pomniejszonej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien rozważyć, czy skarżący, który w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego zadeklarował realizację takiej samą ilości pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych w istocie nie spełniał warunków § 43a w zw. z § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w odniesieniu do całej zadeklarowanej powierzchni, tj. [...] ha. W tych przepisach nie przewidziano bowiem żadnego warunku odnoszącego się do obowiązku realizacji w ramach zadeklarowanych pakietów tych samych wariantów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie, jak już wskazano wcześniej, organy przyjęły, że maksymalna powierzchnia do której stronie może być przyznana płatność na 2014 r. nie może być większa niż od przyznanej na 2010 r., tj. przyznania pierwszej płatności po przejściu na nowy program rolnośrodowiskowy. Natomiast określenie powierzchni do której można było przyznać stronie płatność w ramach wariantu 2.1 na ten rok (2010), ustalone zostało z uwzględnieniem regulacji § 43a w zw. z § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., a wiec regulacji, której wykładnię w sprawie uznano za błędną w wskazanym wyroku NSA. Co czyni ustalenia odnoście wielkości powierzchni gruntów do których przysługuje przedmiotowa płatność za nie rozstrzygnięte.

Tym samym, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, wskazane nieprawidłowości postępowania organów ARiMR uniemożliwiły ocenę rozstrzygnięcia o wysokości należnej skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.1 na rok 2014. Sąd zatem uznał, że badana decyzja nie odpowiada prawu, gdyż zawiera naruszenia przepisów mających istotny wpływ na wynika sprawy, dlatego podlega uchyleniu na mocy art.145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje wsparcie w art. 200 p.p.s.a.