Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1232/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - P.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 179a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1232/19 w sprawie ze skargi D. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1232/19 w części dotyczącej punktu III; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy we wspomnianej części; III. odstępuje od zasądzenia od D. K. na rzecz Wojewody D. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. K. (dalej: strona skarżąca, strona) jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ administracji) postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 listopada 2018 r. skarżący złożył w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu 30.08.2019 r.) pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenie w przedmiotowej sprawie.

Pismem z 16 października 2019 r. organ administracji przekazał ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców Departament Legalizacji Pobytu. Organ administracji zauważył, że termin podjęcia postępowania w sprawie uzależniony jest od ilości wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wpływających do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Przy rozpatrywaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do tut. Urzędu. Sposób prowadzenia sprawy – zdaniem organu administracji - nie wynika ze złej woli pracowników ww. Wydziału, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tut. Urzędzie przez cudzoziemców, koniecznością procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych, prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Niemniej organ administracji wskazał, że podejmuje wszelkie starania aby problemowi temu zaradzić.

Pismem z 15 października 2019 r. Wojewoda D. na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 106 ust. 1a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm., dalej: ustawa o cudzoziemcach) wezwał stronę w terminie 7 dni do dołączenia kompletnie wypełnionego i czytelnie podpisanego imieniem i nazwiskiem przez osobę reprezentującą podmiot powierzający wykonywanie racy załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wyjaśnił, że przedłożony do akt załącznik nr 1 został podpisany przez osobę, która zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze sądowym nie jest uprawniona do reprezentowania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. Do akt sprawy nie przedłożono również pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała załącznik nr 1. Ponadto wyjaśnił, że w załączniku nr 1 nie zostało wypełnione oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, znajdujące się na stronie 4 załącznika. Organ poinformował, że nieusunięcie powyższego braku w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma skutkować będzie pozostawieniem wniosku z dnia 23 listopada 2018 r. bez rozpoznania.

Pismem z 7 listopada 2019 r. Wojewoda D. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i wniósł o: zobowiązanie Wojewody D. do odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonania kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1232/19 stwierdził, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej (pkt I wyroku); stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); nakazał Wojewodzie D. wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III wyroku); przyznał od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej D. K. sumę pieniężną w wysokości 1000,00 zł (pkt IV wyroku); dalej idącą skargę oddalił (pkt V wyroku) oraz zasądził od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej D. K. kwotę 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sągowego (pkt VI wyroku). WSA wskazał na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

WSA wskazał, że jak wynika z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W doktrynie przyjmuje się, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślił Sąd, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji – Wojewodą, toczyło się na podstawie przepisów k.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego.

Wskazał Sąd, że zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały bez wątpienia może narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej, ale również podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy.

Podkreślił WSA, że jedną z zasad odnoszących się do działań organów administracji publicznej wyróżnia się zasadę efektywności wskazując, że pod nazwą tą kryje się sprawność, szybkość, skuteczność, czy też ekonomiczność działań podejmowanych przez organy administracji. W konsekwencji obywatel ma prawo oczekiwać od administracji działań, które będą miały takie właśnie cechy. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Obowiązek rozpatrzenia sprawy "w rozsądnym terminie" wynika z art. 6 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), a także z art. 17 Europejskiego Kodeksu dobrej administracji przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Jednocześnie "w wymiarze Unii Europejskiej zasada efektywności oznacza obowiązek ustanowienia odpowiednich reguł nadzoru nad działaniami podmiotów wewnątrzpaństwowych".

Rozwinięciem powyżej dyrektywy są przepisy rozdziału 7 działu I k.p.a. "Załatwianie spraw", które regulują kwestie terminów załatwianie spraw i mają przyczyniać się do przestrzegania przez organy zasady szybkości postępowania, a także mają istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony jednostki przed długotrwałym postępowaniem administracyjnym i odwlekaniem w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić więc postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powyższy przepis należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne, a organ prowadzący postępowanie nie tylko zachował terminy określone w k.p.a., ale także w razie możliwości załatwił sprawy w terminie krótszym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., VII SAB/Wa 40/06, LEX nr 255859). Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste, lecz także "sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych. Na gruncie procedury administracyjnej należy przyjąć, że użyte w art. 35 § 2 k.p.a. słowo "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast", organ powinien dysponować realnym – w konkretnych okolicznościach – czasem potrzebnym do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ powinien więc wydać rozstrzygnięcie bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności (por. Anna Golęba, (w:) Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex/el. 2015). Oczywiście termin załatwienia sprawy, w której nie jest wymagane prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie powinien być dłuższy niż termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla sprawy wymagającej przeprowadzenia takiego postępowania. Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, a więc sprawy, których załatwienie wiąże się z koniecznością zgromadzenia dowodów, wyjaśnień i informacji, powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Terminy załatwienia sprawy nie są terminami instrukcyjnymi i nie stanowią jedynie sugestii dla organu co do tego, w jakim terminie - w ocenie ustawodawcy - pożądane byłoby zakończenie postępowania administracyjnego. Treść przepisów art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. jest dla organów administracji prowadzących postępowanie wiążąca, a ich przekroczenie stanowi naruszenie prawa, zatem również może być oceniane w kategorii rażącego naruszenia prawa (wyrok NSA z 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1681/15).

WSA wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu 23 listopada 2018 r. skarżący złożył w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zatem 23 listopada 2018 r. stanowił dla Sądu kontrolującego niniejsze postępowanie datę początkową, od której należało weryfikować terminowość i szybkość działania organu administracji w sprawie. Wojewoda od dnia wpływu wniosku związany był do podejmowania działań zmierzających do rozpoznania i rozpatrzenia sprawy zgodnie z terminami wskazanymi w przepisach procedury administracyjnej, a zwłaszcza art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. Tymczasem z przekazanych akt sprawy wynika, że Wojewoda pismem z 15 października 2019 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku, zakreślając termin 7 dniowy pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Następnie pismem z 7 listopada 2019 r. Wojewoda D. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku.

W tym miejscu za zasadne Sąd uznał odniesienie się do kwestii uruchomienia postępowania administracyjnego, które w konsekwencji niejako automatycznie uruchamia instytucję terminu załatwienia przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Z datą wpływu wniosku do organu zaczynają materializować się konkretne uprawnienia dla wnioskodawcy wynikające z przepisów prawa materialnego, gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu i zakresu rozpoznawanej sprawy. Co do zasady, przesądzenie w art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, nie oznacza, iż wszczęcie postępowania w każdym przypadku następuje z mocy prawa. Nie można w powyższej kwestii oprzeć się wyłącznie na art. 61 § 1 i 3 k.p.a., a konieczne jest uwzględnienie rozwiązań zawartych w innych przepisach Kodeksu, z których wynika, że nie każde żądanie wywołuje skutek procesowy w postaci wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzić ocenę żądania jednostki, w szczególności pod kątem spełnienia łącznie dwóch warunków czy: żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym oraz dopuszczalne jest rozstrzygnięcie w formie decyzji (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009 r., str. 281). Ponadto art. 61 k.p.a. musi być interpretowany zgodnie z przepisami prawa materialnego wyznaczającymi rodzaj spraw załatwianych w drodze decyzji (wyroki NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2178/11 i z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1332/12). Art. 61 ust. 3 k.p.a. określający datę wszczęcia postępowania ma zastosowanie do wszelkich spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego, jaki jest przedmiot sprawy, objętej wnioskiem i niezależnie od tego, czy i w jaki sposób przepisy prawa materialnego określają terminy wystąpienia z takim wnioskiem do organu administracji (wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 327/06). Natomiast podanie którego braków strona nie usunęła w terminie pozostaje nadal podaniem, tyle tylko, że nie jest ono władne wywołać skutków zamierzonych przez stronę (por. art. 64 k.p.a.). Dostrzec wypada, że pozostawienie wniosku skarżącego z dnia 23 listopada 2018 r. bez rozpoznania pismem z dnia 7 listopada 2019 r. ma swoją podstawę w przepisach procedury administracyjnej i jest efektem ich zastosowania w odniesieniu do żądania zgłoszonego organowi administracji – jest jednym z przewidzianych w k.p.a. sposobów załatwienia sprawy. Nie wymaga decyzji ani postanowienia, dokonywane jest czynnością materialno – techniczną, o której należy poinformować osobę składająca podanie. Jest dla niej informacją, że organ administracji nie będzie prowadził postępowania zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy i jej merytorycznego zakończenia. Powyższe oznacza, że załatwiając sprawę w trybie art. 64 k.p.a. organ nie jest zwolniony z dyrektywy wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia w rozumieniu art. 12 § 2 k.p.a., będąc zobligowany terminami procesowymi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy WSA stwierdził, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Materiał ten potwierdza, że pierwszą czynność organ podjął po 10 miesiącach od wpływu wniosku. Czynnością tą było zwrócenie się do strony skarżącej o usunięcie braków formalnych wniosku. Sąd wskazał, że takie wezwania cechują się powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi strony skarżącej nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) po ponad 10 miesiącach od jego wpłynięcia, a czynność w postaci zwrotu wniosku podejmuje po upływie prawie 12 miesięcy od jego złożenia. W ocenie WSA powyższe stanowi, że prowadzone w sprawie postępowanie Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami oceny stopnia przewlekłości postępowania Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, doszło do rażącego, przewlekłego prowadzenia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącej przewlekłości opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być znaczne i w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie na jej załatwienie – od 23 listopada 2018 r. do 7 listopada 2019 r., a organ w tym okresie podejmuje jedną czynność w postaci wezwania do uzupełnienia dokumentów, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. W opinii Sądu wniosek strony skarżącej niezwłocznie po jego złożeniu winien być poddany wstępnej weryfikacji co do jego kompletności, w tej sprawie czynność ta została podjęta po 10 miesiącach od daty wpływu wniosku, a kolejna czynność w postaci jego zwrotu po upływie prawie 12 miesięcy od jego złożenia. Przewlekłość ta w opinii Sądu nie ma żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz postawę organu, który przez ponad 10 miesięcy nie przystępował w ogóle do oceny wniosku nawet pod kątem formalnym, a jego zwrotu dokonał po upływie prawie 12 miesięcy od jego złożenia wniosku, to wielokrotnie przekroczył ustawowy (nawet wydłużony) termin załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 35 k.p.a, Sąd stwierdził, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 149 § 2 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał mu sumę pieniężną w kwocie 1000,00 zł. W ocenie Sąd kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego). Sąd uznał przy tym, że żądana przez stronę kwota jest zdecydowanie wygórowana. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za przewlekłość organu w kontekście wskazanych wyżej okoliczności, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku, oddalając dalej idącą skargę (ponad kwotę zasądzoną), o czym orzekł w pkt V sentencji wyroku.

Z uwagi na załatwienie sprawy pismem z dnia z 7 listopada 2019 r. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik organu, zaskarżając wyrok w zakresie pkt III sentencji wyroku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływy a wynika sprawy, a to: art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczność pomiędzy sentencją wyroku w zakresie pkt III a uzasadnieniem wyroku.

Pełnomocnik organu wniósł o uchylenie wyroku WSA w zakresie pkt III i rozpoznanie skargi poprzez umorzenie postępowania sądowo administracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt III i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.

Wskazany przepis umożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu dokonanie autokontroli zaskarżonego wyroku lub postanowienia, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Przy czym z woli ustawodawcy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione lub w razie stwierdzenia przesłanek nieważności. Podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, w szczególności jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej.

W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu 23 listopada 2018 r. skarżący złożył w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z dnia 15 października 2019 r. Wojewoda D. na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 106 ust. 1a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm., dalej: ustawa o cudzoziemcach) wezwał stronę w terminie 7 dni do dołączenia kompletnie wypełnionego i czytelnie podpisanego imieniem i nazwiskiem przez osobę reprezentującą podmiot powierzający wykonywanie racy załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wyjaśnił, że przedłożony do akt załącznik nr 1 został podpisany przez osobę, która zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze sądowym nie jest uprawniona do reprezentowania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. Do akt sprawy nie przedłożono również pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała załącznik nr 1. Ponadto wyjaśnił, że w załączniku nr 1 nie zostało wypełnione oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, znajdujące się na stronie 4 załącznika. Organ poinformował, że nieusunięcie powyższego braku w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma skutkować będzie pozostawieniem wniosku z dnia 23 listopada 2018 r. bez rozpoznania.

Pismem z dnia 7 listopada 2019 r. Wojewoda D. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku.

Zatem z uwagi na załatwienie sprawy pismem z dnia z 7 listopada 2019 r. postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy należało umorzyć.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 179a p.p.s.a oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku (pkt I i pkt II).

Sąd orzekając w trybie art. 179a p.p.s.a., stosownie do treści tego przepisu, rozstrzyga również o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a., w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. W rozpoznanej sprawie Sąd uznał, że zasadne jest odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postepowania kasacyjnego w całości wobec tego, iż przyczyna uwzględnienia skargi kasacyjnej nie leżała po stronie D. K. (pkt III sentencji wyroku).