Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3818/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant ref. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi W. G., J. W. i M. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Główny Geodeta Kraju (dalej "Geodeta"), po rozpatrzeniu na wniosek M. S. (dalej "Wnioskodawcy" albo "poprzednika prawnego Skarżących) sprawy zakończonej decyzją Geodety z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. (dalej "Inspektora") z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] znak [...] (dalej także "decyzji Inspektora (nr [...])") – utrzymał własną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. w mocy.

II. Przebieg postępowania, poprzedzający wydanie przez Geodetę zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] (dalej "decyzją Prezydenta"), wydaną na podstawie art.20 ust.2 pkt 1 i art.22 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz.1287 z późn. zm.), dalej "p.g.k", w związku z § 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz.454), dalej "rozporządzenie", Prezydent [...] orzekł o:

1) aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany wpisu właściciela dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,855 ha poprzez wpisanie jedynego właściciela tej działki,

2) odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków:

- w zakresie zmiany wpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2,5700 ha oraz

- w zakresie wpisu władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0855 ha, położonych przy ul. [...] w Dzielnicy B.[...].

2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawcy od decyzji Prezydenta, Inspektor orzekł o:

1) o uchyleniu decyzji Prezydenta w części zawartej w punkcie 1 i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w tym zakresie,

2) o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta w pozostałej części.

3. W/w decyzja Inspektora z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie została poddana kontroli sądu administracyjnego.

4. Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. Wnioskodawca, reprezentowany przez córkę W. G., wniósł do Geodety o stwierdzenie nieważności decyzji Inspektora nr [...], wywodząc, iż decyzję tę obciążają kwalifikowane wady prawne, o których mowa w art.156 § 1 pkt 2, 5 i 6 k.p.a.

5. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Geodeta odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora, nie dopatrując się w tej decyzji żadnych naruszeń, mogących stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

6. Pismem z dnia 30 lipca 2015 r. Wnioskodawca wniósł do Geodety o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując argumentację wniosku, z które wszczęto postępowanie nadzorcze.

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie Geodeta rozpatrzył na wniosek Wnioskodawcy sprawę ponownie, utrzymując własną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. w mocy.

Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, Geodeta wskazał w szczególności, co następuje:

(i) Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od innych postępowań, mającym na celu wyłącznie kontrolę samej decyzji według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu jej wydania, w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania nieważnościowego organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Jego kontrola zasadza się wyłącznie na ocenie stanu prawnego i faktycznego ustalonego na podstawie materiału dowodowego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej objętej tymże postępowaniem.Samo zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 k.p.a., i może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy naruszenie prawa ma kwalifikowany rażący charakter.

W przypadku żądania stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

(ii) W niniejszej sprawie Prezydent, po przeprowadzeniu na wniosek Wnioskodawcy, na zasadach określonych w przepisach p.g.k. oraz rozporządzenia ewidencyjnego, postępowania administracyjnego w przedmiocie aktualizacji danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynkóworzekł o:

1) aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany wpisu właściciela dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,855 ha poprzez wpisanie Wnioskodawcy jako jedynego właściciela tej działki,

2) odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmianywpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2,5700 ha oraz w zakresie wpisu władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0855 ha, położonych przy ul [...] w Dzielnicy B.[...].

W toku w/w postępowania Wnioskodawca zażądał wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym dla obrębu nr [...] Dzielnicy B.[...], w odniesieniu do wykazywanego stanu prawnego działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...]. Zmiany te miały polegać na ujawnieniu Wnioskodawcy jako jedynego właściciela i władającego tych działek.

Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawcy od decyzji Prezydenta Inspektor, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., orzekł o:

1) uchyleniu zaskarżonej decyzji w części zawartej w punkcie 1 i umorzeniu

postępowania pierwszej instancji w tym zakresie

2) utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części.

W myśl art. 2 pkt 8 p.g.k. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji Inspektora, której stwierdzenia nieważności domaga się Wnioskodawca, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Natomiast aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na wprowadzaniu przez organ prowadzący ten operat, z urzędu, bądź na wniosek osób zainteresowanych, zmian w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę dokonania wpisów.

Zatem zadaniem ewidencji gruntów i budynków jest jedynie rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy. W związku z czym poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania określoną nieruchomością. Należy bowiem podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości, ani nie nadaje tych praw.

W postępowaniu rozstrzygniętym ostateczną decyzją nr [...] Inspektor ustalił, że stan prawny działek ewidencyjnych nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym nr [...] Dzielnicy B.[...], których dotyczyło żądanie Wnioskodawcy, został uregulowany w postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, stan prawny działki ewidencyjnej nr [...] ustalono w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...], określonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], który został wydany w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W myśl tego wyroku Wnioskodawca został ujawniony w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], jako jeden ze współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie nr [...] Dzielnicy B.[...], w udziale wynoszącym 6/112 części.

Ustalono ponadto, że Wnioskodawca jest jedynym właścicielem działki ewidencyjnej nr [...]. Natomiast jego tytuł prawny do tej działki ewidencyjnej wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], które zostało zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...], stwierdzającym nabycie przez Wnioskodawcę oraz I. S. własności tej działki przez zasiedzenie, oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1994 r., sygn. akt [...], w którym to sąd stwierdził nabycie praw do spadku po zmarłej I. S.

Na dzień wydania decyzji Inspektora oraz Prezydenta stan prawny działek ewidencyjnych nr [...] i [...], który wynika z ww. orzeczeń sądowych był zgodny z danymi ujawnionymi w operacie ewidencji gruntów i budynków.

W tej sytuacji uchylenie przez WINGiK, decyzji Prezydenta [...] nr[...] z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany wpisu właściciela w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], poprzez wpisanie Wnioskodawcy jako jedynego właściciela działki i umorzenie postępowania w tym zakresie, nie naruszało przepisów prawa. W sytuacji, w której Wnioskodawca, w następstwie wcześniejszego wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wyżej powołane prawomocne orzeczenia sądowe, został już wykazany w tym rejestrze, jako jedyny właściciel działki ewidencyjnej nr [...], orzekanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 k.p.a. w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Ponadto również z uwagi na stan prawny działek ewidencyjnych nr [...] i [...], który został ustalony w postępowaniu sądowym, nie można stwierdzić, że decyzja Inspektora, w zakresie w jakim utrzymała w mocy decyzję Prezydenta w części orzekającej o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany wpisu właściciela i władającego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz w zakresie wpisu władającego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], narusza przepisy prawa. Żądając wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmiany polegającej na ujawnieniu swojej osoby jako jedynego właściciela działki ewidencyjnej nr [...], Wnioskodawca nie przedłożył bowiem dokumentów, potwierdzających istnienie innego stanu prawnego niż ten, wynikający z księgi wieczystej nr [...], który mógłby stanowić podstawę wprowadzenia zmiany w tym zakresie. Od dnia wydania ww. wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], orzekającego o uzgodnieniu treści przedmiotowej księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie zaistniały zdarzenia, które mogłyby zmienić stan prawny ustalony przez Sąd.

W tym miejscu należy również podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi — na dzień wydania przez Inspektora decyzji nr [...] - przepisami prawa, ujawnienie osoby władającej daną działką ewidencyjną było możliwie tylko w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych (art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy) lub gruntów o nie uregulowanym tytule własności (art. 51 ustawy). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że również żądanie Wnioskodawcy, dotyczące ujawniania władającego w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], nie mogło być skuteczne, z uwagi na ustalony stan prawny tych nieruchomości a także w związku z tym, że tytuł własności w stosunku do nich posiadały tylko osoby fizyczne.

(iii) Wbrew stanowisku Wnioskodawcy Geodeta nie podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzorczym. Zauważyć należy, że to organ każdorazowo prowadząc postępowanie administracyjne samodzielnie ocenia, czy w danym przypadku nie zachodzą podstawy do jego wyłączenia. Dopiero stwierdzenie istnienia okoliczności wymienionych w art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., powoduje utratę właściwości tego organu do rozpatrzenia danej sprawy i nakłada na niego obowiązek wystąpienia do organu wyższego stopnia o wyznaczenie innego organu do załatwienia tej sprawy. W rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek do wyłączenia, przewidzianych w art. 25 § 1 k.p.a. Sprawa nie dotyczyła interesów majątkowych Geodety lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., a także osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

(iv) Wbrew ocenie Wnioskodawcy postanowienie Geodety z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], odmawiająceprzeprowadzenia żądanego przez Wnioskodawcę dowodu z opinii biegłego oraz zeznań świadka, jest zgodne z prawem. W myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Jednocześnie w myśl art. 84 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają możliwość zwrócenia się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Odnosząc powyższe do przedmiotu rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż kontrolowana przez Geodetę decyzja Inspektora dotyczyła wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian o charakterze wyłącznie podmiotowym, tj. odnoszących się do właściciela oraz władającego w stosunku do działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] i [...], nie zaś zmian o charakterze przedmiotowym. W tej sytuacji przedmiot postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, jako nie odnoszący się do zmian operatu ewidencji gruntów i budynków o charakterze przedmiotowym (np. dotyczących ujawnienia przebiegu granic, czy też wielkości pola powierzchni działek), których podstawą byłyby techniczne opracowania geodezyjne, nie wymagał uzyskania wiadomości specjalnych z zakresu geodezji lub kartografii.

(v) Rozważania Wnioskodawcy, zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnoszące się do nieprawidłowości, do których miałoby dojść w trakcie ustalenia stanu prawnego, w ramach przeprowadzanych, w latach 70 postępowań dotyczących uregulowania własności gospodarstw rolnych, jak również dotyczące wadliwości materiału dowodowego (dokumentacji geodezyjnej), w oparciu o który sądy powszechne wydały powołane w niniejszej decyzji orzeczenia w sprawach dotyczących zasiedzenia oraz uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a także żądania dotyczące dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie m.in. poprzez doprowadzenie ewidencji gruntów dla działek 120 w dawnej wsi B., a po przyłączeniu do miasta, działek [...] i [...] z obrębu [...] do stanu zgodnego z prawem oraz zalecenie GGK wykonania kontroli doraźnej map i dokumentów dotyczących działek [...] i [...] z obrębu [...] w W. wykraczają poza ramy przedmiotowego postępowania i pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

IV. Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. Wnioskodawca wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Geodety, wnosząc o stwierdzenie nieważności zarówno tej decyzji, jak i wszystkich wcześniejszych decyzji administracyjnych Geodety oraz Inspektora, wydanych w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków danych, odnoszących się do działek ewidencyjnych nr [...] i [...].

W nawiązaniu do argumentacji podnoszonej na etapie postępowania administracyjnego, skarga konsekwentnie wywodzi, iż w/w decyzje zostały oparte na:

(-) bezskutecznym prawnie akcie własności ziemi nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., adresowanym do A.S., tj. ojca Wnioskodawcy (w ocenie Skarżącego akt ten został sporządzony w wyniku przestępstwa dokonanego z inicjatywy E. S. przy współudziale urzędników publicznych), podczas gdy winny były opierać się wyłącznie na akcie własności ziemi nr [...] z dnia [...] marca 1975 r., skierowanym bezpośrednio do Wnioskodawcy;

(-) wadliwej dokumentacji geodezyjnej, odnoszącej się do działki [...] w dawnej wsi B., a obecnie do działek [...] i [...] z obrębu[...] w Dzielnicy B. (Wnioskodawca wskazał, iż wady tej dokumentacji zostały wykazane w opiniach biegłego geodety H. C.).

Skarga podnosi w szczególności konieczność: (-) wyeliminowania a.w.z. z 1973 r. z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie, iż dokument ten jest nieaktem ewentualnie poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia na podstawie art.162 k.p.a.), (-) usunięcia wad z dokumentów geodezyjnych, odnoszących się do działki [...] w dawnej wsi B., a obecnie do działek [...] i [...] z obrębu [...] w Dzielnicy B., opisanych w opiniach biegłego geodety H. C., (-) zobowiązania Geodety do dokonania kontroli dokumentów geodezyjnych, związanych z przedmiotem sprawy, w tym sfałszowanego wyrysu z mapy ewidencji gruntów, złożonego przez E. S. w 1978 r. do wniosku o wpis w księdze wieczystej działek dla działki [...] i [...] oraz wadliwej dokumentacji, sporządzonej w 1993 r. przez geodetkę S. R. na potrzeby postępowania o zasiedzenie działki nr [...], (-) uwzględnienia faktu, iż wydzielona na mapie działka [...] o pow. 2,57 ha odpowiada wprawdzie powierzchnią działce [...], niemniej w innych granicach, przecinających zagrodę oraz budynki, (-) nałożenia na osoby odpowiedzialne za powstałe nieprawidłowości stosowych kar dyscyplinarnych, (-) nakazanie sprostowania wykazu zmian w kartotece budynków.

W skardze wniesiono o: (-) łączne rozpatrzenie spraw ze skarg Wnioskodawcy, zawisłych przed tut. Sądem, odnoszących się do stanu ewidencyjnego działek ewidencyjnych nr [...] i [...], (-) wniesienie przez tut. Sąd do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały, że [...] jest nie aktem, (-) zobowiązanie Wojewody i Ministra Rolnictwa do przeprowadzenia kontroli legalności "wydania i przyjęcia w roku 2007 fragmentów z akt [...], oraz legalności usunięcia [...] z Archiwum Dzielnicy B.", (-) zobowiązanie Prezydenta do odtworzenia zaginionych akt postępowań uwłaszczeniowych, zakończonych wydaniem a.w.z. [...] i [...] oraz Wojewody do odtworzenia "ukrytych lub zniszczonych akt z drugiej instancji", wydanych we w/w postępowaniach wywłaszczeniowych, (-) zobowiązanie Geodety do dokonania kontroli doraźnej Inspektora oraz Prezydenta w związku z usunięciem technicznych wad w mapach wykonanych przez geodetkę R., i kolejnych powstałych i wydanych po nich.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., Geodeta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2017 r., złożonym w imieniu Wnioskodawcy przez jego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, tj. adw. O.P., uzupełniono skargę o zarzuty:

1) naruszenia przez Geodetę art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, iż opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, skutkującą odmową uwzględnienia dowodu z opinii ww. biegłego sądowego, podczas gdy opinia ta wskazuje na poważne błędy geodezyjne i stanowi dowód na okoliczność kolizji ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków granicy działek nr [...] i [...] z obrębu [...] ze znajdującym się na tych działkach budynkiem, co z kolei wskazuje na fakt zaistnienia rozbieżności między ewidencją a stanem rzeczywistym wskutek aktualizacji operatu ewidencyjnego o charakterze podmiotowym decyzją Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., w postaci uchylenia zmiany wpisu właściciela działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wpisanie Wnioskodawcy jako jedynego właściciela działki oraz odmowie aktualizacji w zakresie działki [...];

2) naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy organ był obowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, które to naruszenie przepisów postępowania, skutkujące nieuwzględnieniem i nierozpoznaniem dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości mgra inż. H. C., która miała istotne znaczenie w sprawie, doprowadziło do utrwalenia informacji w ewidencji gruntów i budynków, których nie da się pogodzić z rzeczywistym stanem nieruchomości, której te informacje dotyczą.

VII. W toku postępowania sądowego, tj. w dniu [...] sierpnia 2018 r. Wnioskodawca zmarł (odpis skrócony aktu zgonu, sporządzony w dniu [...] września 2018 r. – tom III, k.559 akt sądowych). Z aktu poświadczenia dziedziczenia po Wnioskodawcy z dnia [...] maja 2019 r. wynika, iż spadkobiercami Wnioskodawcy są: 1) W. G., 2) J. W., 3) M. S. (tom IV, k.699 akt sądowych), dalej łącznie "Skarżący". Z racji tego, iż osoby te zgodnie oświadczyły o woli wstąpienia w postępowaniu sądowym w prawa zmarłego Wnioskodawcy jako skarżącego, podtrzymując wniesioną skargę (tom III k.655, 671, 684 a.s.), stwierdzić należy, iż do w/w wstąpienia skutecznie doszło.

VIII. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 września 2019 r. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w przedmiocie sfałszowania dokumentacji geodezyjnej, prowadzonego obecnie przez Prokuraturę Rejonową [...] pod sygnaturą [...]. Sąd odmówił żądanego zawieszenia postępowania sądowego, uznając iż powołana przez Skarżącą okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do meritum sprawy, Skarżąca podniosła, iż:

(-) Do dnia dzisiejszego w operacie ewidencyjnym nie została uwzględniona działka nr [...]. Działka ta jest wprawdzie ujawniona w księdze wieczystej, niemniej posiada inną powierzchnię niż działka, której dotyczy akt własności ziemi z 1973 r.

(-) Mapy geodezyjne sporządzone na potrzeby: 1) postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania aktu własności ziemi, 2) postępowania sądowego o zasiedzenie, 3) postępowania wieczysto – księgowego zostały sfałszowane, które to przestępstwo jest przedmiotem postępowania karnego.

(-) Przy orzekaniu w sprawie Geodeta nie uwzględnił faktu nieistnienia działki 120/1 w granicach i o powierzchni, które figurują w a.w.z.

(-) Działka o nr [...], o której mowa w decyzjach Prezydenta oraz Inspektora nie istnieje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IX. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem(art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.2107 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2018 poz.1302 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

X. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Geodety prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd nadzwyczajnego postępowania administracyjnego (nadzorczego), uregulowanego w art.156 i nast. k.p.a., było rozstrzygnięcie, czy decyzja administracyjna Inspektora z dnia 30 sierpnia 2012 r., wydana w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, częściowo reformująca, a częściowo utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z dnia 14 maja 2012 r., jest obciążona którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. i czy w związku z powyższym zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.

Trafnie uznał organ nadzorczy, tj. Geodeta, orzekający w niniejszej sprawie dwukrotnie, iż w/w decyzja Inspektora nie jest obciążona żadną ze w/w wad, w związku z czym należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Zarzutów skargi nie można w tej sytuacji uwzględnić.

2. Dokonywanie w administracyjnym postępowaniu nadzorczym, uregulowanym w art.156 i nast. k.p.a., kontroli legalności decyzji administracyjnych, następuje na następujących zasadach:

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16 § 1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276).

Przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie są jakiekolwiek uchybienia kontrolowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym, tj. wymienione w art.156 § 1 k.p.a. Tym samym uchybienie, nawet o istotnym znaczeniu, któremu nie można przypisać charakteru uchybienia kwalifikowanego, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie ma zatem na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter prawny nie jest tożsamy z charakterem innego rodzaju nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości danej decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia ściśle określonych wad prawnych.

Wśród szeregu rodzajów naruszeń prawa, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, ustawodawca wskazał m.in. na sytuację, w której decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W myśl utrwalonego orzecznictwa sądowego "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpi w sytuacji, w której treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ. LEX nr 47008). "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. II OSK 1280/11, publ. LEX).

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

Jak już wskazano, obowiązkiem Geodety było rozstrzygnięcie, czy decyzja Inspektora z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z kwalifikowanymi wadami prawnymi z katalogu, o którym mowa w art.156 §1 pkt 1 – 7 k.p.a. W związku z bezspornym brakiem podstaw do przyjęcia, iż decyzja ta mogłaby być obarczona wadami, o których mowa w art.156 §1 pkt 1, 3 – 7 k.p.a., obowiązkiem organu nadzorczego było wnikliwe zbadanie, czy decyzja Inspektora jest obarczona rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należało zatem wyjaśnić, czy decyzja Inspektora, wydana w postępowaniu odwoławczym w sprawie o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków pozostaje, czy też nie pozostaje w rażącej sprzeczności z właściwymi przepisami p.g.k. i rozporządzenia ewidencyjnego, regulującymi zagadnienie w/w aktualizacji (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Inspektora).

W/w zakresu kontroli, poddanego wąskim kryteriom, ustalonym w art.156 §1 pkt 2 k.p.a., nie można było zatem utożsamiać ani z obowiązkiem ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia (tym razem przez organ nadzorczy) sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją Inspektora ani z obowiązkiem przeprowadzenia przez organ nadzorczy – na potrzeby kontroli legalności decyzji Inspektora, wydanej w postępowaniu zwyczajnym - postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, jaki odpowiada zakresowi postępowania wyjaśniającego, wiążącego organ orzekający w postępowaniu zwyczajnym. Podkreślenia wymaga, iż środkiem prawnym, umożliwiającym dokonanie całościowej oceny legalności decyzji Prezydenta i Inspektora (tj. odnoszącej się do wszystkich aspektów zgodności tych decyzji z prawem powszechnie obowiązującym, nie zaś ograniczonej do kwestii, o których mowa w art.156 §1 pkt 1 – 7 k.p.a.), byłoby wniesienie przez Wnioskodawcę w stosownym czasie do tut. Sądu skargi na decyzję Inspektora, do czego jednak nie doszło. Co do zasady zatem obecnie kontrolowane przez tut. Sąd postępowanie nadzorcze nie mogło, z uwagi na swój węższy zakres, sanować faktu, iż ze w/w uprawnienia do wniesienia skargi na decyzję Inspektora Wnioskodawca nie skorzystał.

Stosownie do powyższego:

(i) Orzekanie przez Prezydenta oraz Inspektora w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego odbywało się przy następujących uwarunkowaniach prawnych (wg stanu obowiązującego w 2012 r.):

Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny, zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W art.20 p.g.k. ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy.

Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia, może nastąpić w dwojakim trybie: w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o której tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (wyrok WSA w Krakowie z 16.4.2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex 510289, akceptowany przez E. Stefańską w: Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 243-244, uw. 3).

Zaznaczyć należy, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości. Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Nie rozstrzyga także sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii spornych związanych z ustaleniem tytułu własności. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt l OSK 1004/11, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma więc charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (zob. wyroki NSA z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, z dnia 18 kwietnia 1999 r., II SA 1632/98, z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, CBOSA). Otóż typowo pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1 - 6 i § 11 ust. 2 rozporządzenia oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2174/15, CBOSA).".

Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swych praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok WSA w Łodzi z 19.3.2013 r., III SA/Łd 1053/12, Lex 1301298). Deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (wyrok NSA z: 19.10.2011 r., I OSK 1764/10; 12.7.2012 r., I OSK 1004/11; wyrok WSA w Łodzi z: 14.3.2012 r., III SA/Łd 24/12; 11.7.2012 r., III SA/Łd 411/12; wyrok WSA w Krakowie z 30.1.2013 r., III SA/Kr 398/12, cbos; E. Stefańska – op. cit., s. 225-227, uw. 33 i 37).

Nie jest aktualizowaniem ewidencji wprowadzanie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy (wyrok NSA z: 14.11.2007 r., I OSK 1488/06; 11.3.2008 r., I OSK 350/07; 30.9.2011 r., I OSK 1628/10, cbosa), czego w istocie żądały skarżące. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu, a żaden z dokumentów wskazanych przez skarżące, z którymi prawo materialne wiązało przesłanki aktualizacji, nie był późniejszy niż te, które posłużyły do wpisów dokonanych przed złożeniem wniosku w kontrolowanym postępowaniu (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 508/15, publ. cbosa).

Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1526/14, uprawnione zatem będzie stwierdzenie, że w ramach obowiązku "aktualizacji" ewidencji możliwe jest nie tylko wprowadzenie aktualnych danych do operatu, lecz także usunięcie lub sprostowanie wadliwie dokonanego wpisu. Wynika to bezpośrednio z funkcji oraz celu prowadzenia ewidencji. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. sygn.akt I OSK 719/07 NSA stwierdził, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, analogicznie w wyroku z dnia 20 września 2011r. sygn.akt I OSK 1628/10.

(ii) Nie ulega wątpliwości, iż w obu decyzjach wydanych w postępowaniu zwyczajnym, tj. w decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2012 r. oraz decyzji Inspektora z dnia [...] sierpnia 2012 r. rozstrzygnięto o zaktualizowaniu danych ewidencji gruntów i budynków wyłącznie w zakresie podmiotowym, tj. w zakresie danych, dotyczących właścicieli lub władających działkami nr [...] i [...]. Ustalenia i rozstrzygnięcia organów we w/w zakresie, wyczerpująco udokumentowane w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, uznać należy za całkowicie prawidłowe. Doszukiwanie się w tym kontekście jakichkolwiek naruszeń prawa, w tym w szczególności naruszeń kwalifikowanych, nie miałoby uzasadnionych podstaw. Stosownie do powyższego:

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent: 1) uwzględnił żądanie Wnioskodawcy o zaktualizowanie danych operatu ewidencji, dotyczących właściciela działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wpisanie Wnioskodawcy jako jedynego właściciela tej działki, 2) odmówił aktualizacji danych operatu, dotyczących właściciela i władającego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] oraz danych dotyczących władającego w odniesieniu do działki nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawcy od w/w decyzji Prezydenta Inspektor wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r., orzekającą o: 1) uchyleniu decyzji Prezydenta w części aktualizującej dane ewidencji w zakresie właściciela działki nr [...] oraz o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w tym zakresie, 2) utrzymaniu decyzji Prezydenta w części odmawiającej aktualizacji danych operatu, dotyczących właściciela i władającego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] oraz danych dotyczących władającego w odniesieniu do działki nr [...].

Prawidłowość rozstrzygnięcia odwoławczego Inspektora w zakresie w/w kwestii podmiotowych (jakkolwiek niezgodnego z oczekiwaniami Wnioskodawcy) nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń, a to z tej racji, iż:

1) Kwestia własności obu działek została przesądzona w prawomocnych orzeczeniach sądów powszechnych, powołanych w decyzjach organów obu instancji. Prawidłowo uznały zatem organy, iż stan prawny działki ewidencyjnej nr [...] rozstrzyga treść księgi wieczystej nr [...], ustalonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], wydanym w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Na mocy w/w wyroku Wnioskodawca został ujawniony w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], jako jeden ze współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie nr [...] Dzielnicy B.[...], w udziale wynoszącym 6/112 części. Prawidłowo także uznały organy, iż stan prawny działki ewidencyjnej nr [...]wynika z następujących orzeczeń sądów powszechnych: (-) prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], które zostało zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...], stwierdzającym nabycie przez Wnioskodawcę oraz I.S. własności tej działki przez zasiedzenie, (-) prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1994 r., sygn. akt [...], w którym to sąd stwierdził nabycie praw do spadku po zmarłej I.S. Ze w/w orzeczeń wynika, iż Wnioskodawca jest jedynym właścicielem działki ewidencyjnej nr [...];

2) W świetle art.20 ust.2 pkt 1 p.g.k. brak było prawnej możliwości ujawnienia Wnioskodawcy jako władającego przedmiotowymi działkami z racji tego, iż działki te nie stanowiły gruntów państwowych lub samorządowych;

3) Z uwagi na wcześniejsze ujawnienie w ewidencji aktualnych danych, dotyczących stanu własności działki nr [...], ponowne orzeczenie w tym zakresie przez Prezydenta było oczywiście zbędne, co powodowało konieczność uchylenia decyzji Prezydenta w stosownym zakresie oraz umorzenia postępowania I instancji.

W świetle poczynionych wcześniej uwag o wyłącznie deklaratoryjnym charakterze ewidencji gruntów i budynków oraz o konieczności opierania się przy wpisach do ewidencji na dokumentach aktualnych, nie zaś historycznych, oczywiście nieskuteczną byłaby próba wywiedzenia, iż przy orzekaniu w sprawie Prezydent oraz Inspektor dopuścili się rażącego naruszenia przepisów o aktualizacji operatu ewidencyjnego, mającego polegać na odstąpieniu od dokonywania własnych ustaleńco do stanu własności przedmiotowych działek (tj. ustaleń niezależnych od wydanych w tym przedmiocie w/w orzeczeń sądów powszechnych, pochodzących z lat 1994 – 2010 r.) w oparciu o korzystny dla Wnioskodawcy historyczny a.w.z. z 1975 r. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż w następstwie jednoznacznego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny stanu własności przedmiotowych działek, dokonywanie przez organy ewidencyjne jakichkolwiek samodzielnych ustaleń w tym zakresie w oparciu o dokumentację wcześniejszą niż w/w orzeczenia sądowe (tj. w oparciu o a.w.z. z 1973 i 1975 r.), było niedopuszczalne.

(iii) Trafnie stwierdził Geodeta brak podstaw do przyjęcia, iż w postępowaniu zwyczajnym, przeprowadzonym przez Prezydenta i Inspektora doszło do rażącego naruszenia prawa, polegającego na zaniechaniu zweryfikowaniu prawidłowości danych przedmiotowych, odnoszących się do działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Zbyt daleko idzie argumentacja skargi, iż ustalenia we w/w zakresie organy orzekające w postępowaniu zwyczajnym winny były poczynić niezależnie od niezgłoszenia tego rodzaju żądania – na etapie postępowania zwyczajnego – przez Wnioskodawcę.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgłoszone przez stronę żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery uznania organu (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r I SA 367/90 - ONSA 1990/2-3/47). Treść żądania wnioskodawcy określa zatem przedmiot sprawy administracyjnej w sposób dla organu wiążący. Organ może zatem działać jedynie w granicach zgłoszonego żądania. Niedopuszczalne jest także mieszanie trybów postępowania i traktowanie postępowania wszczętego na wniosek, tak jak postępowania wszczętego z urzędu."W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę to tylko strona określa przedmiot żądania. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony" – por. wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 54/19.

Akta postępowania zwyczajnego, w którym orzekł Prezydent oraz Inspektor, nie pozostawiają najmniejszej wątpliwości co do tego, iż wyłącznym przedmiotem orzekania w nim były – zgodnie z wyraźną wolą Wnioskodawcy - kwestie podmiotowe, dotyczące działek nr [...] i [...].Taka intencja Wnioskodawcy wynika bowiem klarownie z jego pism, w oparciu o które wszczęto postępowanie, zakończone decyzjami Prezydenta oraz Inspektora (pisma z dnia: 18 lipca, 28 sierpnia i 16 października 2007 r., 22 stycznia i 26 lutego 2010 r., 29 kwietnia i 29 grudnia 2011 r.). Bezspornie zatem Wnioskodawca dążył do zmiany ówczesnych zapisów rejestru gruntów, w myśl których: 1) wyłącznym właścicielem działki nr [...] o powierzchni 2.5700 m2 był E.S. (brat Wnioskodawcy), 2) właściciel działki nr [...] był nieznany, natomiast osobami współwładającymi tą działką byli Wnioskodawca oraz I. S. W pismach tych Wnioskodawca jednoznacznie wskazywał w szczególności na konieczność ujawnienia stanu własności, wynikającego z a.w.z. nr [...] z dnia [...] marca 1975 r., uwłaszczającego jego samego w miejsce stanu własności, wynikającego z a.w.z. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., wydanego na rzecz A.S. - ojca Wnioskodawcy, którego moc wiążącą Wnioskodawca negował. Konsekwentnie w zawiadomieniu Prezydenta z dnia 12 listopada 2007 r. o wszczęciu – na skutek wniesienia przez Wnioskodawcę pisma z dnia 18 lipca 2007 r. - postępowania stwierdza się, iż: "zostało wszczęte z wniosku Pana M.S. postępowanie dotyczące wyjaśnienia wpisu praw własności i władania w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu z [...], w związku z rozbieżnością miedzy dwoma aktami własności wydanymi na przedmiotową nieruchomość".

Trafnie zatem przyjął Geodeta, orzekający w kontrolowanym obecnie postępowaniu nadzorczym, iż w świetle tak zakreślonego przedmiotu żądania Wnioskodawcy (tj. ograniczonego ściśle do kwestii podmiotowych), przedmiot sprawy rozpatrywanej przez Prezydenta i Inspektora nie mógł obejmował podnoszonych obecnie przez Skarżących kwestii przedmiotowych, takich jak granice, powierzchnia, czy wręcz byt prawny działki nr [...] (który Skarżący kwestionują), a wcześniej działki nr [...]. Prezydent i Inspektor nie mieli w tej sytuacji podstaw (z racji oczywistej irrelewantności dla ustaleń co stanu własności przedmiotowych działek, które organy słusznie oparły na orzeczeniach sądowych, stwierdzających ten stan) do przeprowadzania dowodu z przywoływanych przez Skarżących opinii geodety C. Nota bene oczywistym jest, iż niemożliwym było przeprowadzanie przez Prezydenta, czy też Inspektora dowodu z opinii w/w geodety z dnia 4 czerwca 2013 r. albowiem opinia ta została sporządzona już po zakończeniu postępowania przed tymi organami (natomiast przeprowadzanie takiego dowodu na etapie postępowania nadzorczego było – z racji w/w irrelewantności dla ustaleń o charakterze podmiotowym – bezprzedmiotowe). Podobnie brak było jakichkolwiek przesłanek do dokonywania przez Prezydenta czy Inspektora oceny prawidłowości czy legalności materiałów geodezyjnych, sporządzonych na użytek: (-) postępowania uwłaszczeniowego, zakończonego a.w.z. z 1973 r., (-) postępowania o zasiedzenie działki nr 42/2 (-) księgi wieczystej (abstrahując od faktu, iż formułowane obecnie przez Skarżących twierdzenia co do sfałszowania w/w dokumentów są, do czasu stwierdzenia tego faktu w postępowaniu karnym, gołosłowne).

Stwierdzić jednoczenie należy, iż o ile z przyczyn, o których mowa powyżej, nie ma podstaw do wywodzenia, iż obowiązkiem Prezydenta i Inwestora, orzekających w 2012 r., było badanie podnoszonych przez Skarżących obecnie kwestii przedmiotowych, dotyczących przedmiotowych działek, to okoliczność ta w żadnym zakresie nie wyklucza dopuszczalności badania tych kwestii w ewentualnym nowym postępowaniu w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Następcy prawni Wnioskodawcy, będący współwłaścicielami przypadającego mu udziału w wysokości 1/6 w działce nr [...], uważający, że działka ta posiada w ewidencji niewłaściwą powierzchnię lub granice (i dysponują dokumentacją, potwierdzającą te zarzuty), mają zatem prawo do żądania od organu ewidencyjnego przeprowadzenia nowego postępowania w przedmiocie zaktualizowania tych danych (aczkolwiek Sąd nie przesądza obecnie wyniku takiego postępowania). Ponadto, jeżeli Skarżący doprowadzą do stwierdzenia na zasadach przewidzianych w prawie karnym do stwierdzenia dokonania przestępstw przy sporządzaniu jakiejkolwiek dokumentacji, która była podstawą rozstrzygnięć czy to przed organami administracji, czy to przed sądami powszechnymi, to co do zasady będzie im przysługiwało uprawnienie do żądania wznowienia tychże postępowań na zasadach wskazanych w stosownych przepisach.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga, kwestionująca legalność decyzji Geodety, podobnie jak i sformułowane w niej żądania, nie mają usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie uwzględnił wniosku o połączenie do wspólnego rozpoznania szeregu spraw ze skarg Wnioskodawcy (a obecnie Skarżących), zawisłych przed tut. Sądem z uwagi na ich różny przedmiot.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.