Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1256/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1,   art.  122, art. 123  par. 1,   art.  187  par. 1, art.  200  par. 1,  art. 210  par. 1  pkt  6 i  par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 72 poz 690

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej J.B. kwotę [...] ([..]) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M. Jaśniewicz /-/K. Wolna – Kubicka /-/J. Małecki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] o nr [...] Wójt Gminy na podstawie art.207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa), art.2ust.1, art.4, art.6 ust.7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. nr 9 poz. 31 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych ) oraz uchwały nr IV/19/98 Rady Gminy nr X/37/03 z dnia 28.11.2003 r. w sprawie podatku od nieruchomości ustalił podatek od nieruchomości na 2004 r. dla J.B. w kwocie [...]. W uzasadnieniu wskazano, że wymiaru dokonano na podstawie danych ewidencji gruntów prowadzonej w Urzędzie.

Od powyższej decyzji J.B. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zakwestionował przyjętą do wymiaru podatku od nieruchomości powierzchnię gruntów. Odwołujący wskazał, że wymierzono mu podatek od powierzchni 100 m2, podczas gdy faktycznie powierzchni gruntu wynosi 60 m². Podniósł, że Urząd Gminy w 1992 r. nielegalnie wydzielił działkę 228/1 o powierzchni 200 m² na rzecz Urzędu Gminy. Podniósł, że nie posiada gruntu, płaci podatek za grunt, który użytkuje Urząd Gminy i nie może zbyć swoich nieruchomości z uwagi na występujące braki w gruntach. Podatnik domagał się nakazania przedłożenia przez Starostwo Powiatowe dokumentów dotyczących wpisu działki 228/1 na rzecz Gminnej Spółdzielni, a następnie jej komunalizacji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej oraz art.4 ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach lokalnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm., dalej: p.g.k.) podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanową dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wójt Gminy ustalił należny podatek w oparciu o dane z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego z której wynika, że podatnik jest właścicielem gruntów o powierzchni 100 m2. Wnioski o przeprowadzenie postępowania dowodowego nie mogły być uwzględnione bowiem organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania pomiarów gruntu jako przedmiotu opodatkowania, a dopóki podatnik nie wykaże, po przeprowadzeniu odrębnego postępowania przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów, że obszar gruntów jest inny od przyjętego do opodatkowania organy podatkowe nie mogą zmienić podstawy opodatkowania.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona złożyła skargę z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przesłanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji a także o dopuszczenie dowodu z akt organu odwoławczego nr [...] i [...] na okoliczność "błędu w wymiarze podatku co do wielkości działki". Uzasadniając skargę podatnik podał, że od czterech lat domaga się wymierzenia mu podatku zgodnie z jego deklaracją od powierzchni gruntu 60 m². W roku 1992 Wójt Gminy z części nieruchomości podatnika, jego matki, siostry i siostrzeńca, wydzielił działkę 228/1. Organy podatkowe obu instancji nie chcą uznać twierdzeń podatnika o pomyłce w dokumentach geodezyjnych ani jej potwierdzić metodą geodezyjnego sprawdzenia. Organ odwoławczy nie chce więc załatwić sporu i pobieżnie prowadzi postępowanie, powołując się na wpis w rejestrze gruntów.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 732/04 oddalił skargę J.B.. Uzasadniając wskazano, że bezzasadny jest zarzut, że organ odwoławczy nie chce załatwić sporu i że pobieżnie prowadzi postępowanie powołując się, bez jego zbadania, na wpis w rejestrze gruntów. Wskazano, że wymiar podatku dokonany został w oparciu o dane wynikające z rejestru gruntów podane przez Starostwo Powiatowe w piśmie z dnia [...], nr [...], znajdujące się w aktach administracyjnych, z którego wynika, że skarżący jest właścicielem gruntów o pow. 0,01 ha. Organ podatkowy zbadał więc treść danych znajdujących się w rejestrze gruntów. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 p.g.k. wskazano, że zastosowanie się organu podatkowego do tego przepisu prawa nie uprawnia do stawiania zarzutu pobieżności postępowania podatkowego. Przeprowadzając ocenę wyników postępowania podatkowego, organ pierwszej instancji zapewne dostrzegał, że podatnik stara się narzucać własne oceny, korzystne dla jego stanowiska, ale zachował pełną samodzielność i niezależność w swym rozumowaniu i wyciąganiu wniosków, decydujących o treści rozstrzygnięcia. Fakt, że nie odpowiada ono skarżącemu nie uprawniał do stawiania zarzutu, że organ podatkowy nie chce załatwić sprawy, który oznacza zarzut niezałatwienia sprawy po myśli skarżącego. Co do wniosków o przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym postępowania dowodowego wskazano, że nie mogły być one uwzględnione bowiem organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania pomiarów gruntu jako przedmiotu opodatkowania. Wprawdzie z wpisem do ewidencji gruntów nie wiąże się domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym co należy do istoty ksiąg wieczystych, pomimo to ewidencja gruntów ma olbrzymie znaczenie dla gospodarki nieruchomościami, głównie ze względu na dane faktyczne. Wskazano, że szczegółowe zasady prowadzenia tej ewidencji określone są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Niektóre z danych faktycznych, a przede wszystkim dane dotyczące opisu gruntu (rodzaj użytku, klasa gleby) mają charakter wiążący dla organów państwowych i samorządowych; mogą być kwestionowane tylko przed organami prowadzącymi ewidencję. Są one podstawą planowania gospodarczego wymiaru podatków i wielu innych działań administracji rządowej i samorządowe Wyjaśniono, że tę właściwość ewidencji, ze względu na zawarte w niej dane określa się mianem zasady wiarygodności ewidencji grantów. Ewidencja gruntów poddana jest zasadzie powszechności, zasadzie jednolitości, zasadzie zupełności oraz zasadzie jawności. Zasada zupełności wyraża się w tym, że w ewidencji ujawnia się wszystkie działki danej jednostki ewidencyjnej, a co do każdej działki wszystkie dane, a także, że wpisy utrzymuje się w stanie stałej aktualności. Ponadto wskazano, że wniosek podatnika o przeprowadzenie przez sąd dowodu z akt organu odwoławczego nr [...] i [...] na okoliczność "błędu w wymiarze podatku co do wielkości działki" nie mógł być uwzględniony, bowiem sąd administracyjny - co do zasady - nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego ani z własnej inicjatywy ani na wniosek stron. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym w granicach określonych art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), służy ocenie zgodności zaskarżonego aktu (czynności) z prawem, a nie dokonywaniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy załatwionej zaskarżonym aktem. Oznaczało to, że w istocie Sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Sąd stwierdził, że w osądzanej sprawie nie zachodziły żadne podstawy po temu, by od tej zasady procesowej odstąpić. W ramach przysługujących mu uprawnień polegających na badaniu zgodności decyzji z prawem, sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego utrwalonego w aktach administracyjnych.

Za prawidłowe uznano także pouczenie SKO o sposobie ubiegania się przez podatnika zmiany danych w ewidencji gruntów na zasadach określonych w prawie geodezyjnym i kartograficznym. Jeżeli bowiem podatnik kwestionuje powierzchnię działki może dochodzić sprostowania danych w ewidencji grantów na zasadach określonych w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Dopóki podatnik nie wykaże, po przeprowadzeniu odrębnego postępowania przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji grantów, że obszar grantów jest inny od przyjętego do opodatkowania, organy podatkowe nie mogą zmienić podstawy opodatkowania.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. działający przez pełnomocnika zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości zarzucając naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 2 ustawy z dn. 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02 poz. 1269 z zm., dalej: p.u.s.a.) i art. 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie realizacji funkcji kontrolnej sądu; art144 § 4 p.p.s.a. polegające na przemilczeniu naruszenia prawa dokonanego przez organy administracyjne – art.122 Ordynacji podatkowej, art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, art.165 § 5 pkt.1) Ordynacji podatkowej, art.180 § 1 i art.194 Ordynacji podatkowej; art.151 p.p.s.a. Polegające na błędnym oddaleniu skargi; art.145 § 1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art.121, 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie konieczności udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania i zapewnienia jej prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podniesiono, że podatnik złożył deklarację, w której powierzchnia nieruchomości różniła się od powierzchni przyjętej do opodatkowania przez organ podatkowy. Ponadto zarzucono, że zauważenie i podjęcie przez sąd uchybień, których dopuściły się organy podatkowe w toku rozpoznawania sprawy powinny doprowadzić do skrajnie odmiennego orzeczenia, mianowicie do uchylenia obu decyzji podatkowych dotyczących skarżącego. Taki wyrok zapadł w innej sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o identycznym stanie faktycznym i prawnym.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 834/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że naruszony został art.122 i art.187 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zwrócono uwagę, iż organy podatkowe otrzymały w tych przepisach co do prowadzenia postępowania nie tylko w znaczeniu normatywnym, ale również nawiązującą wprost do ekonomiki postępowania. Do omawianej zasady nawiązują także reguły postępowania dowodowego zawarte w art.187-192 Ordynacji podatkowej Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowe organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest bowiem wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej sprawie. Ani stan faktyczny, ani norma prawna, według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym. Należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł proceduralnych. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organy podatkowe nie mogą ograniczyć się do przeprowadzenia tylko niektórych dowodów, kierując się z góry przyjętym założeniem, że inne dowody są zbędne. Niedopuszczalne jest ograniczenie wymiaru podatku do wydania decyzji i to także w sytuacji, gdy organ podatkowy przed wszczęciem postępowania uznał we własnym zakresie, że stan faktyczny nie uległ zmianie. W przedmiotowym postępowaniu skarżący wskazywał na okoliczności wymienione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, które mogły mieć wpływ na postępowanie podatkowe. Chodziło o dopuszczenie dowodu z pomiaru geodezyjnego oraz o dopuszczenie dowodu z protokołu uzgodnień granicznych z 1992 r. A zatem organy podatkowe powinny były wziąć pod uwagę przedstawione przez skarżącego wnioski i odnieść się do nich, bowiem zgodnie z treścią art.122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym Konsekwencją powyższego było naruszenie art.122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie postępowania podatkowego, mimo, że stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres uległ zmianie, NSA zauważył, że zasługiwał on także na uwzględnienie. Zgodnie z art.165 § 5 pkt. 1) Ordynacji podatkowej przepisów dotyczących wszczęcia w formie postanowienia postępowania podatkowego i dalej jego prowadzenia nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Jednym z elementów stanu faktycznego jest złożenie przez stronę deklaracji podatkowej. Jednakże jeżeli dane wynikające z takiej deklaracji różnią się od danych, które stanowiły podstawę wymiaru podatku w poprzednim roku, a także z uzyskanego wcześniej wypisu z rejestru gruntów, to organ podatkowy zobligowany jest do wszczęcia postanowieniem i przeprowadzenia postępowania podatkowego. Konsekwencją wszczęcia postępowania jest zastosowanie art.200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skoro strona przedstawiła wnioski dowodowe to organ podatkowy powinien wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktycznych związane z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy brak jest nawet informacji o tym, czy skarżący lub jego pełnomocnik zostali wezwani przez organ do zapoznania się z materiałem zebranym w toku postępowania. W związku z tym w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 121, 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art.165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oparto się na piśmie Starostwa Powiatowego z dnia [...], nr [...], w sytuacji gdy pismo to mogło być nieaktualne bowiem postępowanie dotyczyło wymierzenia podatku za 2004 r. Zawiera ono jedynie ogólnikowe informacje, a obowiązkiem organu pierwszej instancji (wójta), było oparcie się na wypisie z rejestru, który zawierałby szczegółowe dane co do nieruchomości. Tym bardziej, że strona w toku postępowania kwestionowała wielkość gruntu podlegającego opodatkowaniu i wnosiła o dopuszczenie dowodu z pomiaru geodezyjnego oraz dopuszczenie dowodu z protokołu uzgodnień granicznych z 1992 r. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie spraw, podatkowej, a zadaniem organu odwoławczego jest rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, z uwzględnieniem wszystkich, również wysuniętych dopiero na etapie postępowania odwoławczego zarzutów. Przepis art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego wynikająca z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest niewzruszalna. Zgodnie z art.194 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest wyłączona możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wymaga podkreślenia, że z mocy art.190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można także oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co w konsekwencji powoduje związanie oceną prawną zawartą w wyroku kasacyjnym także stron postępowania sądowoadministracyjnego. W pojęciu wykładnia prawa mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Celem wykładni prawa jest wyjaśnienie istotnych przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku związanym z rozpatrywaną sprawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając ponownie przedmiotową sprawę stwierdza, że w postępowaniu podatkowym z uwagi na wyrażoną w art.122 Ordynacji podatkowej zasadę prawdy obiektywnej, nakładającą na organ podatkowy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy szczególne wymagania związane są z postępowaniem podatkowym regulowanym przepisami Działu IV Ordynacji podatkowej i będącym jego integralną częścią postępowaniem dowodowym regulowanym Rozdziałem 11. Powinno ono cechować się wyrażoną w art.187 § 1 Ordynacji podatkowej zasadą kompletności. Zgodnie z nią organy podatkowe zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niezależnie zatem od obowiązku współdziałania podatnika zebranie i rozpatrzenia materiału dowodowego spoczywa na organie podatkowym prowadzącym postępowanie. Nie może być zatem wątpliwości, że na gruncie Ordynacji podatkowej istnieje obowiązek poprzedzenia decyzji postępowaniem. Niedopuszczalne jest ograniczenie wymiaru podatku do wydania decyzji i to także w sytuacji, gdy organ podatkowy przed wszczęciem postępowania uznał we własnym zakresie, że stan faktyczny nie uległ zmianie.

Lektura akt administracyjnych wskazuje, że pismo ze Starostwa Powiatowego nie stanowiące wypisu z rejestru gruntów, ani też niebędące zaświadczeniem wydanym stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pochodzi z [...]. (k.3 akt administracyjnych). Wynika z niego powierzchnia działki 0,01 ha. Nie wynika także z niego jakiej działki ono dotyczy, ani w jakiej księdze wieczystej została ona zapisana. Z decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nie wynika, czy i kiedy skarżący złożył deklarację podatkową w zakresie podatku od nieruchomości oraz czy zaistniały okoliczności wymienione w art.165 § 5 pkt.1) Ordynacji podatkowej dotyczące stanu faktycznego, który uprawniałby organ podatkowy do odstąpienia od wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego. Tymczasem zgodnie z przepisem art.165 § 5 pkt.1) Ordynacji podatkowej przepisów dotyczących wszczęcia w formie postanowienia postępowania podatkowego i dalej jego prowadzenia nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Na organie podatkowym spoczywa zatem danie wyrazu takiej okoliczności w uzasadnieniu decyzji. Wymaga bowiem podkreślenia, że jednym z elementów stanu faktycznego jest złożenie przez stronę deklaracji podatkowej. Jeżeli zatem dane wynikające z takiej deklaracji różnią się od danych, które stanowiły podstawę wymiaru podatku w poprzednim roku, a także z uzyskanego wcześniej wypisu z rejestru gruntów, to organ podatkowy zobligowany jest do wszczęcia postanowieniem i przeprowadzenia postępowania podatkowego. Ponadto w wypadku takim wymaga zastosowania przepis art.200 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Dodatkowo decyzja z dnia [...] Wójta Gminy narusza art.124 Ordynacji podatkowej wyrażający zasadę przekonywania strony i art.210 § 1 pkt.6) i § 4 Ordynacji podatkowej dotyczący uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a uzasadnienie prawne zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia zatem strona winna czerpać wszechstronna wiedzę na temat swej sytuacji faktycznej i prawnej. Dotyczy to również wskazania przyczyn odstąpienia od wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego. Również organ odwoławczy zobligowany jest w toku postępowania przed nim do stosowania przepisu art.200 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż w odwołaniu J.B. podniósł szereg okoliczności, które w w jego ocenie miały świadczyć o błędnym określeniu powierzchni nieruchomości. Przepis art.21 ust.1 p.g.k. stanowiący, że podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie może stanowić o braku potrzeby przeprowadzenia postępowania podatkowego. Wypis z rejestru gruntów lub stosowne zaświadczenie Starostwa Powiatowego jest tylko jednym z dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego. Co więcej, jeżeli podatnik podnosi, iż część jego nieruchomości znajduje się w samoistnym posiadaniu innego podmiotu, to również taka okoliczność winna zostać wyjaśniona w postępowaniu podatkowym toczącym się przed organem I instancji lub w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu zarówno pierwszo- jak i drugoinstancyjnym winny być w drodze postanowień rozstrzygnięte wnioski dowodowe strony postępowania podatkowego. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopiero w uzasadnieniu decyzji wskazało, iż wnioski dowodowe nie mogą być uwzględnione. Podczas gdy to w toku postępowania przed organem drugiej instancji powinna zostać wyjaśniona kwestia posiadania samoistnego nieruchomości w drodze zasięgnięcia informacji w Starostwie Powiatowym. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że na skutek omyłki lub błędu dla tej samej powierzchni gruntu doszło do wydzielenia i oznaczenia dwóch działek. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, a zadaniem organu odwoławczego jest rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, z uwzględnieniem wszystkich , również wysuniętych dopiero na etapie postępowania odwoławczego zarzutów. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego wynikająca z art.194 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest bowiem niewzruszalna. Zgodnie z art.194 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest wyłączona możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie. Nabiera to znaczenia z uwagi na przepis art.3 ust.3 ustawy o podatkach lokalnych, który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Wyjaśnieniu wobec tego wymaga jaką działkę posiada jej właściciel J.B. i czy uzasadnione są jego twierdzenia, iż jej część znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu.

Ponadto organ odwoławczy również nie zastosował przepisu art.200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącym o konieczności przed wydaniem decyzji wyznaczenia stronie siedmiodniowego termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Za ugruntowany należy przyjąć pogląd, że wynikający z art. 200 § 1 Ordynacji Podatkowej obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ciąży także na organie odwoławczym, bez względu na to, czy w toku postępowania odwoławczego zebrano dodatkowe dowody (por. wyrok NSA z dnia 4.08.2004 r. w sprawie sygn. akt FSK 156/04, publ. Monitor Podatkowy 2004/9/2).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wszcząć postępowanie podatkowe i w jego toku wyjaśnić stan faktyczny sprawy poprzez ustalenie stanu własności i posiadania samoistnego działki gruntu stanowiącej przedmiot opodatkowania. Zapewnić stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu stosownie do przepisu art.123 § 1 i art.200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz udzielić z urzędu, zgodnie z art.121 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W formie przewidzianej Ordynacją podatkową należy także rozpoznać wnioski składane przez J.B.

Z tych zatem powodów , wobec naruszenia przez oran podatkowy przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit.c) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 p.p.s.a., które obejmują wpis od skargi w wysokości [...].

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 p.p.s.a.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ J. Małecki