Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2519/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, , pkt 35b, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 64b ust. 1, art. 140aa ust. 1 pkt 1-3, , ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] lipca 2015 r. Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 2 ust 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2015 r. nr [...].

Decyzją I instancji, wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 - 3 P.r.d. i art. 104 § 1 K.p.a., organ I instancji, nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii IV.

W zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] kwietnia 2015 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki R. o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował T. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem blachy (ładunek podzielny) w imieniu Strony. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,55 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli przekroczenie o 0,55 t dopuszczalnego nacisku. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych dopuszczalnych norm. Organ wskazał, że droga krajowa nr [...] na odcinku, na którym doszło do zatrzymania pojazdu została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., mocą rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).

Organ wskazał również, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] listopada 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do 31 października 2016 r.

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Sporządzono również dokumentację fotograficzną przewożonego ładunku.

GITD, zgodził się z organem I instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV w wysokości 5.000 zł, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d.

Organ zauważył, że w niniejszym przypadku ta sama strona była również załadowcą przewożonego ładunku, co wynika m.in. z treści zeznań w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy. Poza tym w zeznań wynika, że pojazd po załadunku nie został zważony. Strona natomiast, jako podmiot wykonujący przejazd, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjęła do przewozu, powinna była przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d. uznał również, że Strona nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 P.r.d. GITD stwierdził, że w niniejszym przypadku nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna.

W skardze z [...] sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z [...] lipca 2015 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, w uzasadnieniu skargi zarzucił jej naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a.

Skarżący podniósł, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C podczas, gdy kwestia obowiązujących procedur oraz zasadności stosowania urządzeń typu SAW 10C była przedmiotem wielu dyskusji i opracowań, jak również orzeczeń sądów administracyjnych. Sprawą poprawności dokonywanych w trakcie kontroli pomiarów zajęła się również Najwyższa Izba Kontroli, która w raporcie negatywnie oceniła organizację i prowadzenie przez WITD kontroli wrażeniowych oraz stwierdził nieprzystosowanie wag LP 600 i SAW 10C do określania masy całkowitej pojazdów.

Skarżący podkreślił ponadto, że z treścią świadectw legalizacji wynika, że maksymalne obciążenie wag użytych do ważenia pojazdu wynoszą 10.000,00 kg. Tymczasem na gruncie kontrolowanej sprawy posłużyły one do stwierdzenia nacisku wielkość tę przekraczającą. Organy nie dostrzegły tej kwestii i nie ustosunkowały się do niej.

Skarżący uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia naruszenia i że udowodnił, iż podjął wszystkie niezbędne środki celem zapobieżenia powstania naruszenia.

Zdaniem Skarżącego, organ dokonujący kontroli uchybił podstawowym zasadom postępowania administracyjnego zawartym w art. 6 i art. 7 K.p.a. – zasadzie praworządności i zasadzie prawdy obiektywnej. Według Skarżącego, organ powinien dokonać ustaleń stanu faktycznego nie tylko opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, ale także na podstawie domniemań. Powinien także zastosować swoje prawo wynikające z art. 9 K.p.a.

Skarżący stwierdził, że dochował wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami. Stwierdzone naruszenie powstało na skutek okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności, nie można było przewidzieć i nie wynikło z zaniedbania Skarżącego, tylko w wyniku nieprawidłowego działania ze strony organu kontrolnego.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci blachy. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze krajowej nr [...], na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 59 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 0,55 t, przy nacisku tej osi 10,55 t. Nie stwierdzono natomiast naruszenia innych parametrów pojazdu.

W ocenie Sądu, prawidłowość ustaleń dotyczących nacisku pojedynczej osi napędowej, dokonanych przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, nie budzi wątpliwości. Instrukcja obsługi wag użytych w niniejszej sprawie przewiduje bowiem możliwość użycia konfiguracji dwóch wag do pomiaru nacisku osi. Bezprzedmiotowa jest natomiast argumentacja Skarżącego dotycząca nieprzystosowania wag typu SAW 10C do określania masy całkowitej pojazdu, skoro przyczyną nienormatywności pojazdu oraz nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej jest przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, a nie dopuszczalnej masy całkowitej.

Należy dodać, jak słusznie podniósł Skarżący w uzasadnieniu skargi, że maksymalne obciążenie każdej z wag użytych do kontroli pojazdu Skarżącego, zgodnie ze świadectwami legalizacji, wynosi 10.000 kg. Nie oznacza to jednak, iż wyniki pomiaru nacisku osi przekraczające tę wartość świadczą o tym, iż w trakcie ważenia przekroczono dopuszczalne obciążenie tych wag. Ważenia osi dokonano parą wag, zatem ciężar rozkłada się na każdą z nich. Podany w protokole kontroli wynik dotyczy zatem sumy wskazań każdej z wag. Przekroczenie zatem, maksymalnego obciążenia użytych wag miało by miejsce wówczas, gdyby suma wskazań z przeprowadzonego ważenia nacisku osi przekraczałaby wagę 20.000 kg.

W świetle powyższego, Sąd uznał, iż niezasadne są podniesione przez Skarżącego zarzuty, kwestionujące wiarygodność ustaleń nacisku pojedynczej osi napędowej przy wykorzystaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C.

Przy tego rodzaju, prawidłowo ustalonym przekroczeniu, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożona przedmiotowym pojazdem blacha.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

Organ I instancji prawidłowo, zdaniem Sądu, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii IV, z czym zgodził się organ II instancji. Zgodnie z Lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii IV dotyczy pojazdów nienormatywnych o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej oraz o parametrach wymiarowych (szerokość, długość, wysokość), nie większych niż tam wskazanych, a także o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W przedmiotowej sprawie masa pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej masy całkowitej, parametry wymiarowe tego pojazdu nie były większe od wskazanych w Lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d., natomiast został przekroczony nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze o dopuszczalnym nacisku do 10 ton, jednak przekroczenie to nie było wyższe od wartości 11,5 t.

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że Skarżący nie sprecyzował w jaki sposób organy naruszyły powyższe przepisy, w tym nie wskazał w jaki sposób organy ograniczyły prawo Skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, jak również jakie informacje nie zostały udzielone Skarżącemu z naruszeniem art. 9 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się powyższych naruszeń.

Zdaniem Sądu ponadto, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiału dowodowego oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego.

Dodać należy, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać norm, z których wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz że umieszcza się go na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W świetle powyższych obowiązków, kierowca wykonujący przejazd w imieniu Skarżącego, nie powinien wyjeżdżać na drogę publiczną nie znając parametrów wagowych pojazdu wraz z naciskiem osi na drogę. Do takiej jednak sytuacji doszło w niniejszej sprawie, co wynika z treści zeznań w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy.

Okoliczność ta oznacza, że Skarżący, podejmował ryzyko ewentualnego naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie nacisku osi. W konsekwencji, oznacza to, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., tj. okoliczności świadczące o tym, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia w zakresie nacisku osi. Sytuacji tej nie zmienia fakt nie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w niniejszej sprawie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę w całości.