Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1516/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 59/15 w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 59/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę B. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 1999 r., wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w O. nakazał B. P. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 34 x 9 m na działce w C.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 496/00 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]) w K. z dnia [..] stycznia 2000 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

W związku z niewykonaniem przez stronę nakazu rozbiórki, organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] października 2006 r. W dniu 13 września 2011 r. B. P. wniosła o legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego. Wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. II OSK 2604/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. II SA/Ke 141/12 oddalającego skargę wnioskodawczyni na postanowienie [...] w K. z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie PINB w O. z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o legalizację. Kolejny wniosek w sprawie legalizacji przedmiotowej inwestycji skutkował wydaniem przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania, utrzymanego w mocy postanowieniem [...] w K. z dnia [...] września 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. GINB w W. utrzymał w mocy postanowienie [...] w K. z dnia [...] września 2014 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z kolei postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. [...] w K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2000 r. Ponadto decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. [...] w K. utrzymał w mocy decyzję PINB w O. z dnia [...] września 2014 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 1999 r.

Wnioskiem z dnia 19 września 2014 r., sprecyzowanym w piśmie z dnia 6 października 2014 r., B. P. wystąpiła do PINB w O. o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezprzedmiotowość decyzji rozbiórkowej spowodowaną zmianą stanu prawnego. Podniosła, że na skutek nowelizacji Prawa budowlanego z dniem 11 lipca 2003 r. zmieniono brzmienie art. 48, umożliwiając legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] października 2014 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko B. P. w oparciu o wystawiony przez PINB w O. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] października 2006 r.

Organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej w skrócie u.p.e.a., w szczególności nie zaistniał przypadek określony w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał. Organ wskazał, że stanowiący podstawę wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] października 1999 r. art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji oraz decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 2000 r. nie pozostawiał organom nadzoru budowlanego żadnych możliwości uznaniowych. Przepis ten był dwukrotnie badany przez Trybunał Konstytucyjny, który za każdym razem stwierdzał jego zgodność z Konstytucją RP (sygn. P 2/98, SK 2/01). Zdaniem organu, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego, skoro przedmiotowy budynek wzniesiony został bez pozwolenia na budowę, a obowiązek rozbiórki wynikający z decyzji ostatecznej nie został wykonany. Obowiązek ten jest również wymagalny, ponieważ decyzja, którą został nałożony jest ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania ani jej uchylenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organom naruszenie prawa procesowego tj. art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 29 § 1, art. 33 § 1 pkt 10, art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzupełnieniu skargi wpłynęło do Sądu pismo procesowe z dnia 20 lutego 2015 r., w którym skarżąca wniosła o uwzględnienie "w sposób szczególny" zmian prawa obowiązującego, tj. art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (...) analogicznie jak to ma miejsce w innych liniach orzecznictwa. Przywołując uchwałę NSA w sprawie II OPS 2/13 skarżąca podniosła, że przy rozstrzyganiu spraw w toku lub toczących się w trybach nadzwyczajnych (art. 154, art. 162 k.p.a.) w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej dokonanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy uwzględnić wszystkie zmiany prawa miejscowego, które nastąpiły po dacie budowy obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Sąd wskazał, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619), dalej "u.p.e.a.", nie regulują wprost możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości. Sytuacje, w których ustawodawca zobowiązuje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego wyliczone są enumeratywnie w art. 59 § 1 u.p.e.a. Żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w pkt 1-9 ww. unormowania nie została w niniejszej sprawie spełniona. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2, na którą powołuje się skarżąca. W przepisie tym wymieniono cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Zwrot: "został umorzony lub wygasł z innego powodu" oznacza, że ustawodawca umorzenie obowiązku traktuje jako jeden ze sposobów jego wygaśnięcia. Instytucja umorzenia obowiązku odnosi się jednak tylko do świadczeń pieniężnych. Nie jest natomiast możliwe umorzenie obowiązku niepieniężnego (np. nakazu rozbiórki).

Sąd stwierdził, że decyzja PINB w O. z dnia [...] października 1999 r., sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 1999 r., nakazująca B. P. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 496/00 WSA w Krakowie oddalił skargę B. P. na decyzję [...] w K. z dnia [...] stycznia 2000 r. utrzymującą w mocy ww. decyzję z dnia [...] października 1999 r. Kilkakrotne próby skarżącej wyeliminowania jej z obrotu prawnego okazały się nieskuteczne. Egzekwowany obowiązek wciąż zatem istnieje, jest wymagalny, nie został umorzony, ani nie wygasł z innego powodu.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek i jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie, wynikające w oczywisty sposób z art. 29 § 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji (§ 2) obejmuje natomiast to, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej lub czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Nie ulega wątpliwości, że nakaz rozbiórki wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). W tytule wykonawczym z dnia [...] października 2006 r. treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona tak samo, jak w decyzji z dnia [...] października 1999 r. Zarzuty skarżącej w istocie zmierzają do tego, aby w postępowaniu egzekucyjnym doprowadzić do zmiany treści ostatecznej decyzji administracyjnej, względnie zignorowania nakazu z niej wynikającego, co jest niedopuszczalne. Do tego mogą służyć co najwyżej nadzwyczajne tryby, przewidziane w k.p.a., służące kwestionowaniu decyzji ostatecznych.

Sąd wskazał, że odesłanie zawarte w art. 18 i art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. pozwala na stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym posiłkowo art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przeciwko stosowaniu art. 105 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym przemawia treść odesłania z art. 126 k.p.a., w którym został pominięty art. 105. Za stosowaniem tego przepisu przemawiają natomiast względy pragmatyczne, które zdaje się dostrzegać również Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA: z dnia 28 maja 2014 r., sygn. II FSK 1607/12; z dnia 22 maja 2014 r., sygn. II FSK 1526/12; z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2653/11). Stosując zatem odpowiednio przepis art. 105 § 1 k.p.a., z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji, Sąd stwierdził, że w świetle przedstawionych w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego. Istnieje bowiem niewykonany obowiązek określony w decyzji PINB w O. z dnia [...] października 1999 r., utrzymanej ostateczną i prawomocną decyzją [...] w K. z dnia [...] stycznia 2000 r. Okoliczność, że w dacie wydania decyzji rozbiórkowej obowiązywały inne przepisy materialnego prawa budowlanego niż w dacie orzekania obowiązku, nie ma wpływu na wymagalność obowiązku. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do tego, by zobowiązany wykonał ciążący na nim obowiązek, wynikający z ostatecznej albo natychmiast wykonalnej decyzji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne zmierza wyłącznie do wykonania tego, co nakazano w decyzji administracyjnej. Nie może być w nim już badane to, co ostatecznie rozstrzygnięto na etapie jurysdykcyjnym. Wynika to wprost z treści cyt. art. 29 § 1 u.p.e.a. Skoro zatem organ egzekucyjny nie stosuje w ogóle przepisów prawa materialnego (w tym przypadku ustawy Prawo budowlane), to nie można od niego wymagać, by w swoich rozstrzygnięciach uwzględniał okoliczność, że w aktualnym stanie prawnym obowiązują inne regulacje niż w dacie orzekania obowiązku. Dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja orzekająca obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu, dopóty kwestionowanie rozstrzygnięcia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego względu, że "utraciła moc podstawa prawna orzeczenia" jest bezzasadne. Dopóki ustawodawca nie wprowadzi zmian w zakresie egzekucji obowiązków wynikających z decyzji rozbiórkowych wydanych w okresie od 1.01.1995 r. do 10.07.2003 r., dopóty organy egzekucyjne nie mają uprawnień do kwestionowania decyzji orzekających obowiązek rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r.

Z podniesionych wyżej względów Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności prowadzenia egzekucji obowiązków ustalonych w decyzjach, których podstawą są normy usunięte z porządku prawnego i nie uwzględnił wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła B. P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez oddalenie skargi wskutek uznania przez Sąd I instancji, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., podczas gdy na skutek zmiany przepisów, na podstawie których została wydana przedmiotowa decyzja, polegającej na uniemożliwieniu organom administracji nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, odpadł cel wydania pierwotnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] października 1999 r. o nakazie rozbiórki, a także cel prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które to przesłanki powodują wygaśnięcie obowiązku, o którym mowa w przedmiotowym tytule wykonawczym,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię zawężającą przepisów, polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, iż wygaśnięcie obowiązku, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie następuje na skutek bezprzedmiotowości decyzji, na której oparte jest postępowanie egzekucyjne, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia systemowa i celowościowa przedmiotowego przepisu w związku z przepisami art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP prowadzi do stwierdzenia, że bezprzedmiotowość decyzji z uwagi na odpadnięcie celu, dla jakiego została wydana stanowi "istotny powód" wygaśnięcia obowiązku przewidziany w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, a nadto wykładnia przedstawiona przez Sąd ogranicza prawo własności skarżącej w sposób naruszający zasadę proporcjonalności ograniczeń wolności i praw wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez oddalenie skargi wskutek uznania przez Sąd I instancji, iż niemożliwe jest umorzenie obowiązku niepieniężnego, podczas gdy zakaz taki nie wynika z przepisów prawa.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że na skutek zmiany art. 48 Prawa budowlanego ustawodawca zrezygnował z czysto formalnego podejścia do problematyki samowoli budowlanej i wprowadził możliwość jej legalizacji. W aktualnym stanie prawnym skarżąca mogłaby się skutecznie starać o legalizację swojej budowy. Decyzja o nakazie rozbiórki stała się więc bezprzedmiotowa na skutek zmiany przepisów w związku z odpadnięciem celu, dla którego została wydana. Regulacje określające sposób likwidacji samowoli budowlanej mają cel restytucyjny (przywrócenie stanu zgodnego z prawem), a nie represyjny. W ocenie strony skarżącej, za inny powód wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy więc uznać bezprzedmiotowość decyzji, z której obowiązek taki wynika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 59 § 1 pkt 2 oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W tej sprawie skarżąca podnosi, iż obowiązek wykonania przez nią decyzji z [...] października 1999 r. o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego stał się bezprzedmiotowy i wygasł w związku ze zmianą stanu prawnego, a mianowicie - nowelizacją art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Dz. U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 718 ze zm.), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. W związku z tą nowelizacją przepisy dotyczące samowoli budowlanej stały się mniej restrykcyjne i zaistniała możliwość legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, a obiekt wybudowany przez skarżącą obecnie spełnia przesłanki legalizacji.

Sąd I instancji słusznie uznał, że w takiej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że nałożony na skarżącą obowiązek wygasł. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] października 1999 r. o nakazie rozbiórki, opierając go na tych samych przesłankach, w oparciu o które wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji. Decyzją z [...] listopada 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r., II SA/Ke 1132/14 oddalił skargę B. P. na decyzję organu odwoławczego, a Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r., II OSK 1443/15 - oddalił jej skargę kasacyjną od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powołanym wyroku, że zmiana stanu prawnego nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. Możliwość taką muszą przewidywać przepisy szczególne. W rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu prawa, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003 r. Takiego przepisu nie zawiera w szczególności ustawa nowelizująca z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 718 ze zm.). Z przepisu art. 7 ust. 2 ustawy nowelizującej wynika, że nowe przepisy przewidujące możliwość legalizacji samowoli budowlanych stosuje się do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną. Ustawodawca, wprowadzając tę nowelizację Prawa budowlanego, nie przewidział możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki, które stały się ostateczne przez dniem 11 lipca 2003 r.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] października 1999 r. nadal pozostaje o obrocie prawnym i brak jest podstaw do uznania, że nałożony nią obowiązek wygasł. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do tego, by ten istniejący od 17 lat obowiązek został wykonany. Ponadto Sąd I instancji słusznie wskazał, że postępowanie egzekucyjne zmierza wyłącznie do wykonania tego, co nakazano w decyzji administracyjnej. Nie może być w nim już badane to, co ostatecznie rozstrzygnięto na etapie jurysdykcyjnym (art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a więc kwestie materialnoprawne dotyczące zmiany art. 48 Prawa budowlanego.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez stwierdzenie, iż niemożliwe jest umorzenie obowiązku niepieniężnego, podczas gdy zakaz taki nie wynika z przepisów prawa. Sąd wskazał, że instytucja umorzenia obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy odnosi się tylko do świadczeń pieniężnych. Strona skarżąca myli umorzenie obowiązku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Sąd prawidłowo stwierdził, że umorzyć można tylko należność pieniężną (w drodze odrębnej decyzji), co będzie stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy). Nie oznacza to, że w stosunku do obowiązków niepieniężnych umorzenie postępowania egzekucyjnego (a nie obowiązku) nie jest możliwe, lecz musi zaistnieć jedna z przesłanek wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.