Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 754/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bądź doradcy podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł złożony został przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bądź doradcy podatkowego.

W rubryce nr 5 urzędowego formularza PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeznaczonego na uzasadnienie wniosku, wnioskodawca oświadczył, że uzasadnienie do wniosku w przedmiotowej sprawie znajduje się w aktach o sygn. akt II SA/Gl 1199/10.

Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo z sześcioma osobami: żoną Z. K., dwoma synami: M. K. (53 lata) i G. K. (47 lat), córką J. K. (49 lat) i dwoma wnukami: R. K. i K. K..

Z oświadczenia o dochodach wynika, że wnioskodawca pobiera emeryturę w wysokości 2.358 zł, syn G. K. pracuje na ½ etatu i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.020 zł, natomiast córka skarżącego J. K. pobiera rentę w wysokości 455 zł, co daje łączny dochód w wysokości 3.833 zł na siedem osób. Żona skarżącego nie pracuje, syn M. jest bezrobotny, córka J.K. choruje, natomiast jego wnuki nie pracują.

W oświadczeniu o majątku, wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m2 użytkowany wyłącznie przez jego rodzinę. Nie posiadają natomiast ani on, ani jego domownicy mieszkania, ani nieruchomości rolnej. Strona posiada natomiast ¼ "starej, nieużytkowanej" nieruchomości. Jednocześnie skarżący nie posiada żadnych ruchomości, żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] września 2014 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

Przesyłka zawierająca to wezwanie, została skutecznie doręczona bezpośrednio skarżącemu w dniu [...] października 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki, znajdującej się w aktach sądowych sprawy.

Do dnia dzisiejszego nie wpłynęły do akt sprawy żadne dokumenty, o które wnioskodawca został wezwany pismem referendarza sądowego z dnia [...] września 2014 r.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub doradcy podatkowego.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku P. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący złożył jedynie wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF i nie udowodnił w żaden sposób, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Skarżący w ogóle nie wykazał jaki jest jego aktualny, obecny stan majątkowy.

Wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] września 2014 r., wzywające stronę do uzupełnienia i udokumentowania danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, zostało doręczone w sposób prawidłowy na adres podany przez stronę skarżącą zarówno w skardze, jak i we wniosku o prawo pomocy (na urzędowym formularzu PPF, adres ten został określony zarówno, jako adres zamieszkania, jak i adres do korespondencji).

Przesyłka zawierająca to wezwanie została doręczona bezpośrednio do rąk skarżącego P. K. w dniu [...] października 2014 r.

Do wykazania aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie wystarcza samo jego oświadczenie – a z taką sytuacja mamy przecież do czynienia w tej sprawie.

Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, należy ocenić stan majątkowy wnioskodawcy, a następnie podjąć stosowną decyzję w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Dla dokonania rzetelnej oceny stanu majątkowego potrzebne jest jego wykazanie przez wnioskodawcę za pomocą stosownych dokumentów, czy też zaświadczeń. Odnosi się to zarówno do aktualnej sytuacji majątkowej samego wnioskodawcy, jak i osób, które pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Tymczasem do tej pory nie wpłynęły do akt żadne dokumenty, ani materiały źródłowe, o dostarczenie których, strona została wezwana pismem referendarza sądowego z dnia [...] września 2014 r.

Na marginesie, należy zaznaczyć, że skarżący stwierdził na druku urzędowego formularza PPF, że uzasadnieniem do wniosku w tej sprawie, jest uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1199/10. Abstrahując od merytorycznego ustosunkowania się do tego wniosku, stwierdzić należy, że sprawa, na którą powołał się wnioskodawca, została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem zapadłym w dniu 17 marca 2011 r. Jeżeli w sprawie tej został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, to wniosek taki obrazowałby stan majątkowy wnioskodawcy sprzed ponad trzech lat. Nie byłby więc to aktualny (na październik 2014 r.) obraz jego kondycji finansowej.

Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.