Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 440/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124b
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 94/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] S.A. z siedzibą w G. kwotę 1137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 94/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w G., Oddział w T. z [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 124b ust. 1-5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako "u.g.n.") odmówił zobowiązania Z. L., właściciela nieruchomości oznaczonej nr działek [...],[...],[...],[...],[...] i [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina B., dla której w Sądzie Rejonowym we W. prowadzona jest księga wieczysta numer [...], do udostępnienia części tej nieruchomości, w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zastosowanie przewodów o większym przekroju spowoduje trwałe zwiększenie możliwości przesyłu prądu. Objęte wnioskiem prace nie polegają jedynie na wymianie poszczególnych elementów obiektu budowlanego (linii napowietrznej) i zastąpieniu ich nowymi, o zwiększonym przekroju, ale polegają w istocie na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu nowego obiektu w tym samym miejscu. Wymianie podlegają bowiem wszystkie istotne elementy istniejącej linii energetycznej na łącznej długości 22 km, tj. wszystkie słupy, fundamenty, izolatory i przewody.

Jak wynika z Wytycznych programowych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...], ma nastąpić wymiana przewodów z typu AFL-6 o przekroju 35 mm² i AFL-6 o przekroju 25 mm² na GREEN PAS o przekroju 70 mm², dlatego nie może budzić wątpliwości, co wynika również z wytycznych programowych, że spowoduje to trwałe zwiększenie możliwości przesyłu prądu. Inwestor zapewnia o braku zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, jednak w przekonaniu organu te zapewnienia nie mogą się ostać wobec wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż umożliwią to zwiększone przekroje przewodów, a zastosowanie nowych przewodów, o większym przekroju, umożliwi zwiększenie przesyłu energii elektrycznej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] S.A. z siedzibą w G.

Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2017 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty W.

Organ odwoławczy wskazał, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia remontu, o którym mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n., w związku z czym należy posiłkować się w tym zakresie definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Prawnie wiążąca ocena, czy w konkretnej sprawie administracyjnej mamy do czynienia z remontem uzależniona jest od zakresu planowanych prac. Przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniejących uprzednio elementów obiektu ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu. Istotne jest to, że uległy zmianie. Dotyczy to zarówno naziemnych, jak i podziemnych elementów konstrukcyjnych. Prace powodujące zmianę parametrów technicznych lub użytkowych obiektu budowlanego nie będą mieściły się w definicji remontu.

Organ odwoławczy nie uznał za wiarygodne wyjaśnień wnioskodawcy, stwierdzając, że pozostają one w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie pozostałym materiałem dowodowym. Organ dodał, że z charakterystyki technicznej przewodu GREEN PAS CST 70 mm² wynika, że podany przekrój dotyczy żyły przewodu i nie obejmuje powłoki izolacyjnej, czego w złożonym odwołaniu pełnomocnik wnioskodawcy nie kwestionował.

W związku z powyższym, opierając się na załączonych do wniosku Wytycznych programowych do modernizacji odgałęzień linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...], Wojewoda [...] ustalił, że na przedmiotowej linii przewody AFL-6-35 mm² na odgałęzieniach AFL-6-25 mm² i AFL-6-35 mm², na żerdziach wsporczych typu BSW-13,5, ŻN-10, ŻN-12, ŻS-10 i ŻS-12. Zakres modernizacji będzie obejmował wymianę przewodów typu AFL-6 o przekroju 25 i 35 mm2 na przewody niepełnoizolowane o większym przekroju typu GREEN PAS CCST 70 mm². Ponadto zalecono stosowanie żerdzi żelbetowych napowietrznych typu ŻN strunobetonowych wirowanych typu E o długościach 12 m, 13,5 m, 15 m i wymaganej wytrzymałości. Organ stwierdził zatem, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu (zwiększenie przepustowości sieci), co skądinąd potwierdził sam inwestor w Wytycznych do modernizacji, deklarując, że ma ona na celu "poprawę przyszłych potrzeb przepustowości sieci". Bezspornym jest, że wraz ze zwiększeniem przekroju przewodów, zwiększą się także możliwości przesyłowe linii elektroenergetycznej, a tym samym i natężenia prądu, ponieważ takie umożliwiają większe przekroje przewodów. Wraz ze zmianą natężenia prądu zmianie ulegnie także wartość pola elektromagnetycznego, która jest zależna od natężenia prądu.

Wojewoda podkreślił, że jednym z parametrów, mających wpływ na ocenę charakteru planowanych prac, jest moc linii elektroenergetycznej. Jego zdaniem, im większy przekrój przewodnika tym więcej elektronów przepłynie w jednostce czasu, co jednocześnie zwiększy moc linii elektroenergetycznej przy jednoczesnym zwiększeniu pola elektromagnetycznego. W związku z powyższym wymiana przewodów linii elektroenergetycznej na przewody o większym przekroju, w przekonaniu organu odwoławczego, spowoduje zmianę mocy, natężenia, a także pola elektromagnetycznego. Planowane prace powodują zatem zmianę parametrów technicznych linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...] i nie stanowią prac remontowych.

Wojewoda zauważył ponadto, że za remont nie mogą być uznane prace polegające na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu liniowego, a następnie jego wznoszeniu od nowa i to ze zmienionymi parametrami. Jednoczesna wymiana wszystkich fundamentów, słupów, przewodów i izolatorów oznacza, że obiekt liniowy na określonym odcinku przestaje czasowo istnieć, a następnie wznosi się go od nowa w tym samym miejscu. Niemożliwe jest bowiem zamontowanie tych wszystkich elementów w tym samym miejscu bez rozbiórki dotychczasowego obiektu. Natomiast w przedmiotowej sprawie, zgodnie z Wytycznymi do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...], łączna długość odcinka napowietrznego linii podlegającego modernizacji wynosi 22 km. Nie można zatem uznać, że wymianie podlegają jedynie niektóre elementy obiektu liniowego, a planowane prace mają charakter remontowy.

Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] S.A. z siedzibą w G., zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

a) utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, doprowadziło do błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie za remont,

b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont,

c) błędne przyjęcie, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii,

d) nieuzasadnioną odmowę dania wiary wyjaśnieniom wnioskodawcy, które potwierdzały, że prace powinny zostać zakwalifikowane jako remont oraz brak wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonym wyjaśnieniom,

2. art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV relacji [...], choć mimo remontu będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Sąd wojewódzki stwierdził, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zakres wskazanych we wniosku skarżącej spółki czynności uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, o której mowa w art. 124b u.g.n.

Sąd przypomniał, że przepisy u.g.n. przewidują kilka odrębnych instytucji i trybów postępowania związanego z władczą ingerencją w prawo własności w trybie administracyjnym (rozdział 4), które wobec konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Z treści art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n. wynika, że wywłaszczenie nieruchomości może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, praw użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Wynika z tego, że udostępnienie nieruchomości na rzecz podmiotu zawiadującego instalacją służącą do dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, oraz niezbędnymi do jej działania obiektami i urządzeniami następuje na wniosek tego podmiotu w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwujących lub eliminujących skutki zaistniałej awarii.

Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Okoliczność, że mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności, determinuje ścieśniającą wykładnię ww. przepisu.

Zasadnie, zdaniem Sądu, organ wskazał, że w celu określenia pojęcia "remontu" należy odwołać się do definicji, zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332). Zgodnie z tym przepisem, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy powyższej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Przebudowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z zestawienia ww. przepisów wynika, że zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie czy zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych.

Jak wynika z treści wniosku, inwestor zwrócił się o wydanie, na podstawie art. 124b u.g.n., decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina B., do udostępnienia części tej nieruchomości, w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...], polegających na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Wojewoda na podstawie Wytycznych programowych na modernizację odgałęzień linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...], ustalił, że aktualnie linia napowietrzna SN-15 kV GPZ [...] wykonana jest z przewodów typu AFL-6 35 mm2 na żerdziach wsporczych żelbetowych typu BSW-13.5, ZN-10, ZN-12, ZS-10 i ŻS-12. Odgałęzienia linii zbudowane są natomiast przewodami typu AFL-6 35 mm² i AFL-6 25 mm². Planowany zakres modernizacji będzie obejmował wymianę przewodów gołych typu AFL-6 o przekroju 25 mm2 i 35 mm2 na przewody niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST o przekroju 70 mm². Ponadto zalecono stosowanie żerdzi żelbetowych napowietrznych typu ŻN oraz strunobetonowych wirowanych typu E o długościach 12 m, 13,5 m, 15 m o wymaganej wytrzymałości, a fundamenty i ustroje projektowanych żerdzi należy dobrać zgodnie z wybranym typem i konstrukcją słupa przy pomocy gotowych elementów prefabrykowanych oraz betonowych w otworach wierconych. Wskazane opracowanie zostało wykonane na zlecenie skarżącej przez osoby dysponujące wiedzą specjalistyczną z zakresu projektowania linii elektroenergetycznych i stanowi podstawę do wykonania dokumentacji projektowej dla modernizowanej linii napowietrznej.

O ile więc wniosek w niniejszej sprawie dotyczył nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina B., oznaczonej jako numerami działek [...],[...],[...],[...],[...] i [...], to jednak słusznie organy rozstrzygające sprawę nie ograniczyły się do rozważenia robót na niej przewidzianych, a wzięły pod uwagę zakres prac planowanych na linii energetycznej SN 15 kV relacji GPZ [...] na odcinku o długości 10,3 km (od odłącznika 5168 do odłącznika 6641) oraz od stanowiska numer 1 (odłącznik 5213) do stanowiska 116 (odłącznika 5180) na długości 11,7 km. "Modernizacji", jak podkreślił Sąd, podlega więc linia SN-15 kV o długości 22 km wraz z odgałęzieniami, która stanowi samoistny obiekt budowlany. Zakresu wymienionych prac nie sposób uznać za remont istniejącej linii elektroenergetycznej, dlatego uzasadnione było rozstrzygnięcie o braku podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 124b u.g.n.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – napowietrzną linią elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany, a więc linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość i z tej perspektywy należy oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpienie jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu.

Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowych działkach odmiennie, niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej, która ma być objęta wskazanym przez skarżącą remontem. Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, włącznie ze zmianą ich parametrów technicznych, materiału konstrukcyjnego, wymiana przewodów, wraz ze zmianą ich przekroju, średnicy, wymiana odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii w ramach tej jednej inwestycji.

Zdaniem Sądu, Wojewoda słusznie ustalił, że na przedmiotowej linii przewody AFL-6-25 mm² i AFL-6-35 mm² zostaną zastąpione przez przewody o większym przekroju - niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST 70 mm² w związku z czym oczywistym jest, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu (zwiększenie przepustowości sieci), co potwierdza również sam inwestor w Wytycznych do modernizacji, deklarując, że modernizacja ma na celu "poprawę przyszłych potrzeb przepustowości sieci". Bezspornym jest, że wraz ze zwiększeniem przekroju przewodów, zwiększą się także możliwości przesyłowe linii elektroenergetycznej, a tym samym i natężenia prądu, ponieważ takie umożliwiają większe przekroje przewodów. Wraz ze zmianą natężenia prądu, zmianie ulegnie także wartość pola elektromagnetycznego, która jest zależna od natężenia prądu. Z pewnością dojdzie zatem do zmiany parametrów tego obiektu budowlanego, czemu zaprzecza skarżąca, nie przedstawiając jednak żadnej dokumentacji technicznej potwierdzającej swe twierdzenia.

Choć elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego), która w sprawie, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego. Po pierwsze planowany jest – jak wskazała to sama skarżąca – remont całej linii GPZ [...], a po drugie w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowym ulegną istotnej zmianie parametry przewodów, a także inne parametry techniczne linii elektroenergetycznej: kubatura, przekrój, powierzchnia zabudowy słupów, co niewątpliwie umożliwi przesyłanie większej ilości energii.

W ocenie Sądu, skarżąca słusznie wskazuje, że art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych materiałów, jak w czasie jej powstania, oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami, skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów, niż użyto pierwotnie, jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny.

Wojewoda wskazał, że do takiej sytuacji w sprawie dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju przewodów, właściciel obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie, niż dotychczas (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Zdaniem Sądu, nie jest istotne to, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta.

Wobec tego, zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, że nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. z siedzibą w G., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez Sąd, że zakres planowanych przez skarżącą prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi skarżącej, podczas gdy charakter przedmiotowych prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono też naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że Wojewoda [...] naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd decyzji Wojewody [...], pomimo że organ ten nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz nie wykazał, że wskutek planowanych prac dojdzie do zmiany parametrów technicznych.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zarządzeniem z [...] września 2021 r., sygn. akt I OSK 440/19 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej lub nie zajmie stanowiska w tej kwestii, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne.

Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W związku z tym, że nie wszystkie strony zajęły stanowisko w ww. zakresie, zarządzeniem z [...] listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 440/19, Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej jako "ustawa o COVID-19") zarządził skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu od 3 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie należy wskazać, że rozpoznawana obecnie sprawa o sygn. akt I OSK 440/19 jest kolejną sprawą dotyczącą udostępnienia nieruchomości w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN-15 kV relacji GPZ [...]. Decyzje wydawane w tych sprawach, a następnie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy były przedmiotem skarg kasacyjnych [...] S.A. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 49/19; z 25 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2791/18, sygn.. akt I OSK 3442/18, sygn. akt I OSK 3564/18, sygn. akt I OSK 3486/18, sygn. akt I OSK 3894/18, sygn. akt I OSK 3527/18, sygn. akt I OSK 3489/18, sygn. akt I OSK 3847/18, sygn. akt I OSK 2793/18, sygn. akt I OSK 3565/18, sygn. akt I OSK 3488/18 i z 26 lutego 2021r., sygn. akt I OSK 2785/18 (wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA") uchylił wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz uchylił zaskarżone decyzje Wojewody [...] oraz utrzymane w mocy decyzje Starosty odmawiające zobowiązania właścicieli nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości, [...] S.A., związku z planowanym remontem tej linii.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ponieważ zakres koniecznego postępowania dowodowego wyznaczają przesłanki określone przepisami prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące przepisów prawa materialnego.

Usprawiedliwiony okazał się zarzut błędnej wykładni art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – dalej jako "p.b.") w zw. z art. 3 pkt 3a p.b. w zw. z art. 3 pkt 6 p.b.

W piśmie z [...] stycznia 2017 r. działający w imieniu Spółki inż. J. K. (dalej jako "pełnomocnik inwestora") wniósł na podstawie art. 124b u.g.n. o wydanie decyzji zobowiązującej właścicielkę do udostępnienia części nieruchomości działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN-15 kV relacji GPZ [...], wskazując, że remont całej linii polegał będzie na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Wskazał, że trasa remontowanej linii pozostaje bez zmian. Określił czas zajęcia nieruchomości oraz teren niezbędny do przeprowadzenia prac. Pełnomocnik inwestora wskazał, że "stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych na chwilę obecną wymaga dokonania niezbędnych prac eksploatacyjnych i remontowych z uwagi na niebezpieczeństwo odcięcia zasilania miasta, czyli zasilanych z tej linii odbiorców zarówno indywidualnych jak i instytucjonalnych". Z Wytycznych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...] wynika, że linię napowietrzną SN- 15 kV GPZ [...] wybudowano w 1971 i 1973 r. (punkt 2. PRZEDMIOT OPRACOWANIA). Spółka oświadczyła, że "remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN". Do wniosku załączono mapę ewidencyjną z naniesionym przebiegiem inwestycji i Wytyczne programowe. Pismem z [...] marca 2017 r. pełnomocnik inwestora wskazał, że "linia ma ponad 30 lat... ponad trzydziestoletnie linie są już wyeksploatowane i wymagają remontu".

Pozostaje zatem problem zakwalifikowania planowanych robót jako przebudowy albo remontu (poza sporem pozostaje, że prac tych nie można uznać za konserwację albo usunięcie awarii).

Wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, treść wniosku, załączonej do wniosku mapy i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że prace budowlane, mające być realizowane na ww. działkach, mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Zatem warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). Przesłanka braku zgody właścicielki ww. działek została bezspornie spełniona.

Warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności związanych z remontem urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 p.b. Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b, wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b., a co w sprawie nie ma miejsca), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b.; W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13).

Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela pogląd wyrażony we wskazanych wyżej wyrokach, że nie można zamieszczonych w p.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach p.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm., dalej jako "p.e."). Przy analizie art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań p.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w p.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 p.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. Celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami p.e. i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię.

W orzecznictwie sądów administracyjnych formułuje się także przekonujący pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Jest racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, CBOSA). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, choć nie każda, nawet drobna (zmiana), będzie go wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (zob. wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1006/17, CBOSA). Pod pojęciem linii elektroenergetycznej należy rozumieć nie tylko przewody i urządzenia, nienależące do części składowych nieruchomości, służące do przesyłania energii elektrycznej, ale także inne podziemne, naziemne lub nadziemne obiekty i urządzenia niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń (verba legis - art. 124b ust. 1 u.g.n.). Takimi obiektami są w szczególności stacje transformatorowe, które są niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Ani we wniosku, ani w Wytycznych, ani w jakimkolwiek dokumencie inwestor nie wskazał na wymianę stacji transformatorowych, wchodzących w skład linii SN-15 kV, której fragmentu dotyczy wniosek.

Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że Wojewoda pominął powszechnie znany fakt, że o tym, jaki prąd będzie płynął linią SN-15 kV, decydują parametry stacji transformatorowych; transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289), a wszelkie wątpliwości w tej materii nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. Z wniosku i załączonej doń mapy nie wynika, by na ww. działkach objętych wnioskiem istniała stacja transformatorowa.

Zgodzić się też należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnym zawartym w powołanym wyżej wyroku z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1603/18, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii, nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i linii przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo – na wybranym fragmencie całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskanie zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych prac), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu w określonych porach, postęp prac na innych odcinkach). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych, dojdzie do całkowitej wymiany słupów, fundamentów, przewodów, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zamiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu liniowego, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową lub odbudową obiektu.

Skoro planowane przez Spółkę prace na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...]mają dotyczyć części linii SN-15 kV relacji GPZ [...] i polegać będą na wymianie istniejących słupów i wymianie przewodów, a nie zmieniły się parametry techniczne i użytkowe linii i jej przebieg, to oznacza, że mamy w rozpoznawanej sprawie do czynienia z remontem ww. linii.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istniała potrzeba wzywania wnioskodawcy do szerszego ustosunkowania się do kwestii parametrów technicznych, gdyż intencje inwestora, jak i parametry dostatecznie wynikały z treści wniosku z [...] stycznia 2017 r. o wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n., załączonej mapy, pism Spółki z [...] lutego 2017 r., [...] marca 2017 r. i prawidłowo rozumianych Wytycznych.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. zasługiwał na uwzględnienie.

Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 542-543 nb 1, 2). Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (B. Adamiak - op. cit., s. 85 nb 8). O zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy (wyrok NSA z 9 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 946/15, CBOSA).

Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie nie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, a odniesienia Wojewody do możliwości zmiany parametrów technicznych i użytkowych remontowanej linii, nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak - op. cit., s. 550-551, nb 1-3).

Nietrafnie też uznał, że wymiana przewodów zwiększy przepustowość sieci oraz zakres oddziaływania pola elektromagnetycznego. Sama wymiana przewodów nie spowoduje istotnej zmiany parametrów linii elektroenergetycznej. Praca linii elektroenergetycznej podlega regulacjom prawnym, które stanowią ramy, w jakich skarżąca dostarcza energię elektryczną obecnie i będzie dostarczać energię elektryczną po remoncie. W zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do przyjęcia, że po remoncie ową linią elektroenergetyczną przesyłany będzie prąd o innym napięciu i natężeniu niż przed remontem. Ani we wniosku, ani w Wytycznych nie ma mowy o zastąpieniu dotychczasowych stacji transformatorowych nowymi stacjami, które posłużą zmianie napięcia i natężenia prądu na linii SN-15 kV.

Sąd pierwszej instancji nietrafnie pominął niedostrzeżenie przez organy obu instancji zagadnień polepszenia warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszenia awaryjności, koncentrując się w istocie na "zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej". Trafnie inwestor we wniosku wskazał, że [...] S.A. jako przedsiębiorstwo przesyłowe i właściciel przedmiotowych urządzeń jest ustawowo zobligowany do dostarczania energii elektrycznej oraz do zapewnienia właściwych parametrów przesyłanej energii i parametrów sieci dystrybucyjnej. Dostarczanie energii elektrycznej jest kluczowym zarówno dla indywidualnych odbiorców, jak i dla odbiorców instytucjonalnych takich jak szpitale, urzędy, szkoły, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe i wytwórcze. Aktualny stan techniczny linii, jego pogarszanie się z uwagi na upływ czasu niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarza realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi. Kwestia niezawodności i zmniejszenia awaryjności linii jest w Wytycznych dominująca.

Należy mieć na uwadze, że remont dotychczasowej linii SN-15 kV będzie z korzyścią również dla uczestniczki postępowania Z. L., która także korzystać będzie z bezpieczniejszej sieci. Stan na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w wyniku remontu nie zmieni się, bowiem nie ulegnie zmianie napięcie ani natężenie prądu na remontowanej linii SN-15 kV w stosunku do stanu, jaki istniał w dniu złożenia wniosku przez Spółkę.

Mając na uwadze, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n. i art. 3 pkt 3a i 8 p.b. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.