Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 73/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145a § 1, art. 156 § 2 i § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. staż. Sebastian Niedbalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] i Gminy Miejskiej [...] reprezentowanych przez Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę [...]; 2. odrzuca skargę Gminy Miejskiej [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, Minister Inwestycji i Rozwoju po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].10.2017 r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].10.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela l. kat. Nr [...], stanowiącej własność W. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].10.2017 r. nr [...].

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia Prezydent Miasta K. – działając w imieniu Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].10.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wyżej powołanej nieruchomości. We wniosku jako podstawę wskazano art. 145a § 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r. sygn. akt P 46/15 (Dz. U. z 2015 r. poz. 702).

Wywłaszczona nieruchomość odpowiada aktualnie działkom nr [...] i [...], położonym w K., jedn. ew. [...], obr. [...], objętym KW nr [...], których właścicielem jest W. B.

Decyzją z dnia [...].10.2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, po wznowieniu postępowania na wniosek Prezydenta Miasta K., odmówił uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r. nr [...],

Pismem z dnia [...].10.2017 r. Prezydent Miasta K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...].10.2017 r.

Powołaną na wstępie zaskarżoną decyzją Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję z [...].10.2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłanką wznowieniową, na której oparto w przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania jest art. 145a § 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r. sygn. akt P 46/15 (Dz. U. z 2015 r. poz. 702), w którym Trybunał uznał, iż art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej. Wyrok wszedł w życie na skutek jego publikacji w dniu 21.05.2015 r. Powołano, że w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że działanie organów państwa na podstawie przepisów prawa, które jest przejawem zasady legalizmu, nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwej decyzji administracyjnej, na podstawie której strona nabyła prawo lub jego ekspektatywę, a ponadto od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu. Trybunał Konstytucyjny uznał, że konsekwencją zasady praworządności jest potrzeba stabilizacji (trwałości) stanów społeczno - gospodarczych ukształtowanych na mocy wadliwego aktu administracyjnego oraz zasada zaufania obywatela do państwa.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie Trybunał wydał zatem wyrok, który nie spowodował zmiany normatywnej, a w szczególności nie dokonał derogacji przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł. Organ powołał, że Trybunał Konstytucyjny zobowiązał ustawodawcę do rozszerzenia unormowania w art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił "znaczny upływ czasu", a decyzja była podstawą nabycia prawa lub jego ekspektatywy. Jednocześnie organ wskazał, że Trybunał nie przesądził, jaki okres ustawodawca powinien uznać za "znaczny" i pozostawił mu swobodę w tym zakresie.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny w przedmiotowym wyroku wskazał na niekonstytucyjne zaniechanie legislacyjne w postaci braku unormowania w dostateczny sposób przesłanki negatywnej uniemożliwiającej stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślono, że wyrok ten nie ma charakteru prawotwórczego: nie ingeruje w treść przepisu art. 156 § 2 k.p.a., nie eliminuje go z porządku prawnego, ani też nie zmienia obowiązującego przepisu, a wskazuje jedynie, że w przypadku tego przepisu brak części niezbędnego unormowania prowadzi do sytuacji, która jest niezgodna z Konstytucją RP. Dlatego też organ uznał, że nie ma podstaw do zmiany praktyki orzeczniczej w odniesieniu do zastosowania art. 156 § 2 k.p.a.

Powołano, że z zasady praworządności określonej w art. 5 k.p.a. (a również w art. 7 Konstytucji RP) wynika obowiązek wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu prawa obowiązującego w chwili orzekania. Wyklucza to zatem wydanie rozstrzygnięcia na podstawie nieobowiązującego jeszcze przepisu. Ponadto wskazano, organ nie jest uprawniony do dokonywania wykładni przepisu wbrew jego treści lub do samodzielnego uzupełnienia treści przepisu przez chociażby ustalenie konkretnego terminu, po upływie którego nastąpi skutek przewidziany w przepisie. Art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym obecnie, a niezmienionym na skutek przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie zezwala w ocenie organu na dokonanie interpretacji kryterium "upływu czasu", upoważniającego do stwierdzenia zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w związku z jego upływem - przepis ten przewiduje, że w razie ustalenia, że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, organ zobowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji, bez względu na upływ czasu, o ile nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Wyjątek w postaci wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych nie był zaś przedmiotem przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ponadto organ powołał, że u podstaw omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego legła ochrona praw obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi, i odsyłając do orzecznictwa sądowoadministracyjnym wskazał na okoliczność, iż przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie decyzji, które były podstawą nabycia prawa utraconego w wyniku aktów normatywnych pozbawiających prawa własności (poprzez wywłaszczenie czy przejęcie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa), a zatem wyrok ten nie powinien mieć zastosowania do Skarbu Państwa czy Gminy, które swoje prawa nabyły w następstwie wywłaszczenia.

W konkluzji organ stwierdził, że przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145a § 1 k.p.a., a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]. 08.2000 r. Nr [...].

Gmina Miejsca K. i Skarb Państwa – reprezentowani przez Prezydenta Miasta K., złożyli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. i 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, niezastosowanie art. 145 a § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bezzasadne uznanie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r. ( sygn. akt : P 46/15 ) nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, co miało wpływ na wydanie przez organ wadliwego orzeczenia.

W uzasadnieniu powołano, że działka nr ew. [...], stanowiąca obecnie własność W. B., użytkowana jest przez Zespół Szkół Ogólnokształcących [...] w K. Powołano, że ostateczne stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].10.1954 r. nastąpiło po upływie 46 lat od nabycia prawa do nieruchomości przez Skarb Państwa. Wskazano, że w ocenie skarżących pominięcie ustawodawcze to unormowanie niepełne - takie, które z punktu widzenia norm konstytucyjnych cechuje zbyt wąski zakres zastosowania, bądź też, które z uwagi na przedmiot oraz cel regulacji, pomija treści dla niej istotne. Wyrok dotyczący pominięcia ma zatem zasadniczo skutek zobowiązujący, a nie derogujący - nie powoduje on uchylenia niekonstytucyjnego przepisu obligując ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji, usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną. Jednakże, co istotne, z chwilą publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw zaskarżone przepisy, w zakresie objętym wyrokiem, tracą domniemanie konstytucyjności i powinny być stosowane przez organy państwa, w sposób zgodny z Konstytucją. Oznacza to konieczność poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej normy prawnej z przepisów konstytucyjnych bądź obowiązek powstrzymywania się od podejmowania działań w oparciu o niekompletną i przez to niekonstytucyjną regulację. Wskazano na konieczność zbadania przez organ nadzoru zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji. Skarżący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono pogląd, że organ winien w toku prowadzonego postepowania uwzględniać dyrektywy interpretacyjne wyrażone w wyroku TK z 12.05/2015 r. (wyrok WSA z 18.10.2018 r. w sprawie IV SA/Wa 1864/18).

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania W. B. wniósł o odrzucenie skargi Gminy Miejskiej K. i oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Uczestnik wskazał, że Gmina Miejska K. nie ma legitymacji procesowej do występowania w sprawie jako strona skarżąca, albowiem wywłaszczenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa. Obecnie właścicielem jest W. B. W dacie wydania decyzji z [...].08.2000 r. podmiotem wpisanym jako właściciel nieruchomości był Skarb Państwa i tylko temu podmiotowi przysługuje interes prawny w postępowaniu wznowieniowym i składaniu skarg na wydaną w jego toku decyzję. W zakresie żądania oddalenia skargi powołano, że wyrok Trybunału nie spowodował zmiany normatywnej, w szczególności nie spowodował derogacji przepisu art. 156 § 2 k.p.a., a tym samym nie może stanowić przesłanki do uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 31.08.2000 r. we wznowionym postępowaniu i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...].10.1954 r. w trybie art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. Powołano, że organy orzekające w sprawie przeprowadziły analizę, czy po wznowieniu zasadna byłaby zmiana zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazano, że w przedmiotowej sprawie na mocy unieważnionej decyzji z 1954 r. to państwo nabyło prawo, które – bez podstawy prawnej – zostało odjęte jednostce tj. osobie wywłaszczonej. Utrzymywanie w takiej sytuacji, krzywdy jednostki z uwagi na zasadę stabilizacji decyzji ostatecznych, nie mieści się w wywodach Trybunału Konstytucyjnego zawartych w przedmiotowym wyroku. Ponadto podkreślono, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r. została wydana w postępowaniu toczącym się po wyroku NSA z 23.05.2000 r., mocą którego uchylono decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].04.1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody K. z [...].10.1999 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...].10.1954 r. Natomiast wyrokiem NSA z 10.12.2003 r. oddalono skargę Prezydenta Miasta K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r.,

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarga wniesiona przez Gminę K. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. Zgodzić się należy że stanowiskiem zaprezentowanym przez uczestnika Władysława B., że Gmina Miejska K. nie ma legitymacji procesowej do występowania w sprawie jako strona skarżąca. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady narodowej z [...].10.1954 r. orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność W. B. na rzecz Skarbu Państwa. Obecnie właścicielem nieruchomości jest W. B. W dacie wydania zakwestionowanej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...].08.2000 r. właścicielem nieruchomości wpisanym do księgi wieczystej była Skarb Państwa. Gminie Miasta K. na żadnym etapie sprawy nie przysługiwał, ani aktualnie nie przysługuje, tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Tak więc uznać należy, że Gmina Miasta K. nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem postępowanie nie dotyczy jej interesu prawnego, ani obowiązku i wniesienie skargi było niedopuszczalne. Oceny powyższej nie zmienia fakt, że działka o nr [...]użytkowana jest obecnie przez Zespół Szkół Ogólnokształcących [...] w K. Nie wykazano bowiem na żadnym etapie postępowania, aby powyższa okoliczność skutkowała powstaniem po stronie Gminy jakiegokolwiek tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Powołać należy, że "pojęcie interes prawny oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Źródłem interesu prawnego musi być norma prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem"(wyrok WSA w Lublinie z 11.09.2018 r. II SA/Lu 364/18 LEX nr 2576023).

Przechodząc do mertium sprawy wskazać należy, że przedmiotem oceny pod względem zgodności z prawem jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym).

Skarżący, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/15 wywodził, że jego skutkiem jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z Konstytucją R.P. (art. 156 § 2 K.p.a. we wskazanej w wyroku części), co powinno skutkować zmianą decyzji ostatecznej o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

W ocenie sądu przeprowadzona przez skarżących ocena skutków ww wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest do końca prawidłowa, a na pewno nie daje podstaw do zmiany decyzji ostatecznej.

W świetle art. 145 a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W związku z tym oceniając przesłanki wznowienia postępowania z tej przyczyny należy ustalić skutki wynikające z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 156 § 2 K.p.a. "w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, wyrok ten jest wyrokiem o pominięciu ustawodawczym, który "nie powoduje zmiany normatywnej w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu" – na co wskazał sam Trybunał w uzasadnieniu tego wyroku." Tego rodzaju wyrok nakłada zatem na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 K.p.a. i ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia lub ekspektatywy. Wyrok o pominięciu ustawodawczym nakłada na organy ustawodawcze obowiązki polegające na uzupełniniu niekonstytucyjnej regulacji o treść wskazaną w sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jak się jednak wskazuje w doktrynie i orzecznictwie (np. M Florczak-Wątor Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 152 i nast., M Wiącek Pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, str. 193 i nast.) nie ma jasnego stanowiska co do tego, jaki skutek prawny wywołują tego rodzaju wyroki w odniesieniu do organów stosujących prawo, a więc sądów czy organów władzy publicznej. W niektórych z orzeczeń Trybunał uznaje, że tego rodzaju wyroki wywołują skutki zobowiązujące tzn. rodzące obowiązki nowelizacji niekonstytucyjnego przepisu, przy braku utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu (wyrok z 25 czerwca 2002 r, sygn. akt K 45/1). Natomiast w wyroku z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07, czy wyroku z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt K 65/07, mowa jest natomiast o skutku rozporządzającym polegającym na uwzględnieniu treści wyrok TK mimo braku interwencji ustawodawcy przed organami stosującymi prawo.

Trybunał Konstytucyjny w omawianym wyroku "wskazuje na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa". Myśl ta nie została rozwinięta, choć można wysnuć z niej stwierdzenie, że Trybunał nie wykluczył możliwości stosowania sentencji wyroku w sprawach sądowych przy wykładni art. 156 § 2 K.p.a. w zależności od specyfiki konkretnej sprawy oraz wchodzących w grę wartości konstytucyjnych. Gdyby taką koncepcję przyjąć należałoby uznać, że w niektórych sprawach – powołując się na art. 2 Konstytucji - możliwe byłoby odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji gdy od jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.

Natomiast Sąd orzekający w sprawie przyjmuje pogląd o zobowiązujący skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Na gruncie niniejszej sprawy przyjęcie skutku rozporządzającego musiałoby skutkować ustaleniem przede wszystkim ram czasowych "znacznego upływu czasu", co byłoby wysoce utrudnione, a wręcz niemożliwe. Wiązałoby się z arbitralnym przyjęciem, przez każdy ze składów orzekających pewnej cezury czasowej, co z kolei mogłoby doprowadzić do sytuacji w której w takiego samego rodzaju sprawach mogłoby dojść do nieuprawnionego i niczym nie uzasadnionego uznania orzeczniczego w tym zakresie. Takiego rodzaju ustalenie mogłoby doprowadzić do naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, wyrażonej w art. 32 pkt 1 Konstytucji R.P.

Ponadto, na gruncie tej sprawy nie mamy do czynienia z postępowaniem zwyczajnym, w którym ocenie podlega określony, a ustalony przez organ stan faktyczny, ale z postępowaniem nadzwyczajnym w którym, zgodnie z art. 149 k.p.a. badane są przyczyny wznowienia, a następnie ocena sprawy w świetle podstaw wznowieniowych. Zgodnie z art. 151 § 1 K.p.a. w przypadku gdy stwierdzony zostanie brak podstaw do uchylenia decyzji na podstawie m.in. art. 145a k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, a gdy takie podstawy stwierdzi ma prawo do jej uchylenia.

Trafnie wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie było wyeliminowanie przepisu z obrotu prawnego, ale wskazanie jak należy rozumieć ten przepis z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych. Wyrok ten nie wyeliminował żadnego z przepisów prawa materialnego, które były podstawą do wydania decyzji wywłaszczeniowej, a których organ wywłaszczeniowy nie zastosował. Nie wyeliminował także przepisu prawa procesowego, na podstawie którego doszło do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Sąd w związku z tym w pełni zgadza się z wywodami organu, że to rolą ustawodawcy jest ustalenie terminu, po upływie którego nie byłoby podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Ani organ, ani sąd nie może w tym wypadku zstępować ustawodawcy.

Poza tym, na co słusznie zwrócił uwagę organ, wyrok dotyczy decyzji, które były podstawą nabycia przez obywatela prawa lub ekspektatywy tj. takich które były podstawą nabycia prawa (własności). Nie odnosi się zatem do decyzji stwierdzających nieważność decyzji wywłaszczeniowych, gdyż tego rodzaju decyzja nie stanowi decyzji, na mocy której doszło do nabycia prawa, ale decyzji która deroguje z obrotu prawnego rażąco wadliwą decyzję wywłaszczeniową, a więc która wyłącznie przywraca uprzedni tytuł prawny do nieruchomości.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem uczestnika, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że w powoływanym wyroku Trybunału podkreślono konieczność stabilizacji prawnej sytuacji jednostki w kontekście bezpieczeństwa prawnego. W tym zakresie Trybunał zakwestionował bezwzględny obowiązek eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo lub jego ekspektatywę, po upływie znacznego czadu od wydania tego aktu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, na mocy unieważnionej decyzji z 1954 r., to Skarb Państwa nabył prawo, które – bez podstawy prawnej zostało odjęte osobie fizycznej. Uchylenie w tej sytuacji decyzji nieważnościowej, doprowadziłoby de facto do utrzymywania krzywdy osoby fizycznej, która przez lata była pozbawiona swojej własności, a ponadto, w tej konkretnej sprawie, na pewno nie byłoby zgodne z zasadą pewności prawa i stabilizacji decyzji ostatecznych. Należy bowiem powołać, że pierwotna decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].04.1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzja Wojewody K. z [...].10.1999 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...].10.1954 r., zostały uchylone wyrokiem NSA z 23.05.2000 r. ( I SA 917/19). Natomiast wyrokiem NSA z 10.12.2003 r. oddalono skargę Prezydenta Miasta K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2000 r.

Wbrew zarzutom skargi, nie doszło w rozpoznaniu sprawy przez organ do naruszenia przepisów prawa powołanych w skardze. Organy, po wznowieniu postępowania, dokonały badania, czy zasadna byłaby zmiana zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły szczegółowo swe stanowisko w sprawie, wskazując na powody odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego i dyrektyw interpretacyjnych w nim wyrażonych.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.