Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 30/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89a
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), sędzia WSA Zbigniew Łoboda, sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania R.S. (dalej podatnik, strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r., nr [...] określającą za marzec 2013 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 1.786 zł.

R. S. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A" w zakresie robót związanych z budową mostów i tuneli oraz handlu.

W złożonej w dniu 10.04.2013 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2013 r. podatnik wykazał dostawę towarów oraz świadczenie usług, na terytorium kraju, opodatkowane stawką 23%: podstawa opodatkowania 1.026 zł, podatek należny (-) 21.619 zł oraz zadeklarował kwotę 26.446 zł do zwrotu na rachunek bankowy. W załączonym do deklaracji piśmie podatnik poinformował, że zgodnie z art. 89a ustawy o VAT dokonał korekty podatku należnego o 21.855,27 zł w związku z niezapłaceniem przez firmę "B" Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwoty 116.878,18 zł z faktury nr [...] z 05.06.2012 r. wystawionej przez Podatnika na łączną kwotę 367.640,83 zł, z terminem płatności do 05.07.2012 r. '

Pismem z 06.03.2013 r. R.S. poinformował "B" Sp. z o.o. o zamiarze korekty podatku należnego zgodnie z art. 89a ustawy o VAT w związku z nieuiszczeniem całej należności wynikającej z faktury nr [...]. Pismo zostało doręczono kontrahentowi 8 marca 2013 r.

W wyniku czynności sprawdzających przeprowadzonych z udziałem podatnika, udokumentowanych protokołem z 22.05.2013 r., organ I instancji stwierdził, że R.S. prawidłowo dokonał obniżenia podatku należnego za marzec 2013 r. z tytułu

nieściągalnej wierzytelności w wysokości 116.878,18 zł wynikającej z faktury [...] z 05.07.2012r.

Pismem z 19.06.2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. poinformował Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., właściwego dla Spółki "B" o dokonanej przez R.S. korekcie podatku należnego za marzec 2013 r. Jednocześnie organ I instancji zwrócił się o informację, czy dłużnik dokonał korekty podatku naliczonego.

W odpowiedzi Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, pismem z 10.07.2013 r. poinformował, że wg wyjaśnień "B" Sp. z o.o. brak jest podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego z uwagi na całkowite zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Z wyjaśnień spółki "B" wynika (pismo z 04.07.2013 r.), że należność wynikająca z wystawionej przez R. S. faktury VAT nr [...] z 05.06.2012 r. została skompensowana z wzajemnymi należnościami spółki "B" wynikającymi z wystawionych na rzecz R. S. fakturami i notą księgową (kompensata częściowa).

W oparciu o zgromadzony w trakcie kontroli podatkowej i postępowania podatkowego materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że R.S. nie uwzględnił w rozliczeniu za marzec 2013 r. podatku należnego z tytułu otrzymanej 11.03.2013 r. zaliczki w wysokości 15.000 zł otrzymanej od W. B. tytułem "za usługi projektowe wg umowy ustnej". Zaniżenie podatku należnego z tego tytułu wyniosło 2.804,88 zł.

W dniu 07.03.2014 r. R. S. złożył korektę deklaracji VAT-7 za marzec 2013 r. uwzględniającą podatek należny z tytułu otrzymanej zaliczki.

Organ I instancji stwierdził, że R. S. nie był uprawniony do dokonania korekty podatku należnego w wysokości 21.855,27 zł, gdyż spółka "B" uprawdopodobniła istnienie okoliczności wskazujących na dokonanie zapłaty należności wynikającej z wystawionej przez podatnika faktury nr [...] z 05.06.2012 r. w wysokości 367.640,83 zł przez potrącenie wierzytelności przysługujących spółce "B" z tytułu faktury nr [...] na kwotę brutto 17.220 zł, faktury nr [...] na kwotę brutto 104.827,83 zł oraz noty księgowej nr [...] na kwotę 591.116,90 zł.

Stwierdzona przez organ I instancji nieprawidłowość w rozliczeniu podatku VAT za marzec 2013 r. nie została uwzględniona przez podatnika w korekcie deklaracji z 07.03.2014 r. R. S. wskazywał w toku postępowania, że nigdy nie uznał i nie potwierdził wystawionej przez spółkę "B" noty obciążeniowej, że wystawiona nota jest bezpodstawna, gdyż wierzytelność w niej określona nie istnieje oraz, że spółka "B" nie złożyła oświadczenia o kompensacie ze swoim długiem. Odnosząc się do tych zarzutów organ I instancji wskazał, że nie jest uprawniony do oceny, czy kara umowna w kwocie 591.116,90 zł z tytułu odstąpienia od umowy została naliczona przez kontrahenta w sposób prawidłowy, czy jest zasadna oraz czy zostały spełnione wszystkie warunki dotyczące kompensaty wierzytelności określone w przepisach prawa cywilnego. Organ I instancji wskazał, że kwestie dotyczące płatności za fakturę nr [...] i zasadności naliczonej kary umownej winny zostać rozstrzygnięte w postępowaniu sądowym.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z [...] r., nr [...] określił R. S. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 1.786 zł.

Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r.

W uzasadnieniu wskazał, że z dniem 1 stycznia 2013 r. zostały wprowadzone zmiany do przepisów dotyczących tzw. ulgi na złe długi. Kwestia zasad korzystania z ulgi w okresie przejściowym została uregulowana w art. 23 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. poz. 1342). Przepis ten w ust. 1 stanowi, że do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu dotychczasowym, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z ust. 2 przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się również do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, których nieściągalność została, zgodnie z art. 89a ust. la ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uprawdopodobniona po dniu 31 grudnia 2012 r.

Z powołanych przepisów wynika, że nowe zasady stosowania tzw. ulgi na złe długi miały zastosowanie do wierzytelności powstałych przed 01.01.2013 r., których nieściągalność została uprawdopodobniona (zgodnie z nowymi zasadami) już w 2013 r., tj. w 2013 r. upłynął 150-ty dzień od dnia upływu terminu płatności.

Prawidłowo zatem organ podatkowy I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, dalej ustawa o VAT), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzonej ustawą z 16.11.2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 89a ust. 1, art. 89a ust. 2, art. 89a ust. 3, art. 89a ust 5 oraz art. 89a ust. 6 ustawy o VAT i zauważył, że warunkiem zastosowania omawianej ulgi jest istnienie wierzytelności nieściągalnych, a zatem takich, które nie zostały przez dłużnika zapłacone. Dopiero po ustaleniu, że wierzytelności nie zostały zapłacone, organ ma obowiązek zbadać, czy spełnione zostały pozostałe warunki skorzystania z ulgi określone w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26.02.2013 r., sygn. akt I SA/Bd 29/13).

Organ odwoławczy wskazał, że strona pomniejszyła podatek należny o kwotę 21.855,27 zł z powodu niezapłacenia przez firmę "B" Sp. z o.o. kwoty 116.878,18 zł z faktury nr [...] z 05.06.2012 r. Przedmiotowa faktura została wystawiona przez Podatnika tytułem: Przejście dla zwierząt. Szlak P. - O. Roboty zgodnie z protokołem [...] z dnia 05.06.2012 r. na łączną kwotę 367.640,83 zł, z terminem płatności 05.07.2012 r. R. S. był podwykonawcą firmy "B" Sp. z o.o. zgodnie z umową [...] z 07.11.2011 r., której przedmiotem było wykonanie robót budowlanych wskazanych w załączniku nr 1 do umowy w ramach projektu "Modernizacja linii kolejowej E 59 na odcinku W. – P., Etap II - odcinek W- granica woj. [...]".

Natomiast z wyjaśnień "B" Sp. z o.o. wynika, że roszczenia strony zostały całkowicie zaspokojone, stąd brak podstaw do dokonania przez Spółkę korekty podatku naliczonego (pismo spółki "B" z 04.07.2012 r. przekazane przy piśmie [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z [...] r. oraz pismo spółki "B" nr [...] z 26.06.2014 r.). Wierzytelność przysługująca R. S., wynikająca z faktury [...] z 05.06.2012 r. w wysokości 367.640,83 zł została bowiem skompensowana z wzajemnymi wierzytelnościami przysługującymi Spółce z tytułu: faktury nr [...] z 31.01.2012 r. w wysokości 17.220 zł, faktury nr [...] z 16.07.2012 r. w wysokości 104.827,83 zł oraz noty księgowej nr [...] z 11.01.2013 r. w wysokości 591.116,90 zł (kompensata częściowa), którą strona otrzymała 14.01.2013 r. (dowód w postaci potwierdzenia odbioru). Wraz z notą z 11.01.2013 r. strona otrzymała pismo z 11.01.2013 r., w którym spółka "B" informuje R. S. o odstąpieniu od umowy oraz wzywa do zapłaty kary umownej zgodnie z załączoną notą księgową. Przedmiotowe pismo zawiera jednocześnie informację, że w przypadku braku zapłaty w wyznaczonym terminie "B" dokona potrącenia kary umownej z wierzytelnościami R. S.. W aktach sprawy znajduje się ponadto wezwanie do zapłaty ostateczne z 11.03.2013 r. skierowane przez "B" do strony, w którym wskazano należność wynikającą z wystawionej noty księgowej w wysokości 392.451,40 zł (różnica między kwotą wskazaną w nocie księgowej a kwotą podlegającą kompensacie z fakturą [...] tj. 198.665,50 zł). R. S. nie kwestionował faktu, że otrzymał przedmiotowe wezwanie.

Organ odwoławczy zauważył, że zarówno strona, jak i spółka "B" są zgodne, że część należności wynikająca z faktury nr [...] została skompensowana z należnościami przypadającymi firmie "B" z tytułu wystawionych R. S. faktur za materiały budowlane. Zgodnie bowiem z Aneksem nr 1 z 02.04.2012 r, do umowy [...] z 07.11.2011 r. wykonawcy (spółka "B") przysługiwało prawo do potrącenia należności za dostarczone materiały budowlane z kwotami wynagrodzenia należnego R. S.. Jednak pomiędzy stronami umowy występuje rozbieżność co do należności z faktury nr [...], która pozostała do zapłaty: R. S. wskazuje kwotę 116.878,18 zł, natomiast kontrahent - kwotę 198.665,50 zł, która to kwota została potrącona z należnością przypadającą firmie "B" z tytułu wystawionej noty księgowej z 11.01.2013 r.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, kontrahent strony – "B" Sp. z o.o. kwestionuje istnienie wierzytelności wskazując, że została ona uregulowana. Tymczasem strona podnosi, iż zasadność odstąpienia od umowy nie znajduje uzasadnienia, jednakże wprost nie kwestionuje wezwania do zapłaty wynikającego z noty księgowej nr [...] z 11.01.2013 r. wystawionej przez firmę "B". Powyższe dowodzi, że obie strony diametralnie różnią się w ocenie zaistniałych okoliczności faktycznych.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie sporu, czy rzeczywiście wierzytelności wskazane przez R.S. w piśmie z 10.04.2012 r. (data wpływu do organu I instancji 10.04.2013 r.) informującym o dokonaniu korekty podatku należnego zostały uregulowane nie należy do kompetencji organów podatkowych, ale do kompetencji sądu powszechnego. Przy tym, jak wynika z akt sprawy, Strona nie wystąpiła do sądu cywilnego z pozwem o zapłatę (pismo z 08.07.2015 r., karta 230), mimo że wiedziała o potrąceniu przez spółkę "B" należności wynikającej z faktury nr [...] z 05.06.2012 r. z należnością wynikającą z noty księgowej nr [...] z 11.01.2013 r. Jest to o tyle istotne, że strona podważa skuteczność kompensaty zarzucając, że spółka "B" nie ujawniła woli dokonania potrącenia przez złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 499 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm., dalej K.c.).

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 499 K.c. zauważył, iż forma tej czynności nie została sformalizowana w stosownych przepisach. Zatem zgodnie z art. 60 K.c. wola osoby może być wyrażona poprzez każde zachowanie, które w sposób dostateczny (nawet dorozumiany) określa jej treść. Niewątpliwie więc z treści korespondencji kierowanej do Strony wynika, że istnieją wzajemne zobowiązania i, że jeśli w określonym terminie nie zostaną uregulowane, to zostaną potrącone. Z akt sprawy nie wynika, aby strona kwestionowała istnienie wzajemnych zobowiązań, oraz tego, że stały się wymagalne. Strona wiedziała, że po upływie terminu płatności zobowiązania te będą potrącane poprzez kompensatę. Skoro przepis podatkowy wskazuje, iż przesłanką jego zastosowania jest uprawdopodobnienie, to wobec sporu co do skuteczności kompensaty i braku dochodzenia swoich wierzytelności należy uznać, iż strona nie wykazała, że zapłata nie została dokonana.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył R.S. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Ponadto wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci: pisma skarżącego z 21.01.2013 r. (omyłkowo datowanego na 2012 r.) stanowiącego odpowiedź na obciążenia karami umownymi, na okoliczność nieuznania roszczenia, zarządzenia Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. z 05.05.2014 r., sygn. akt XII GU 34/12, na okoliczność ustalenia, że Skarżący występował z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika, zawiadomienia Sądu Rejonowego S. - Centrum w S., sygn. akt XI GCo 255, na okoliczność ustalenia, że skarżący występował o zawezwanie do próby ugodowej dążąc do zaspokojenia nieściągalnej wierzytelności.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 89a ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił nieściągalności wierzytelności objętej skargą, gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że stan taki zaistniał;

- art. 499 K.c. przez przyjęcie, że kontrahent skarżącego dokonał potrącenia, gdy z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania dowodowego wynika, że takie oświadczenie woli nie zostało przez "B" Sp. z o.o. złożone;

-art. 122, art. 191 i art. 192 O.p. przez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ błędnie przyjął, że Skarżący godził się z odstąpieniem od umowy i naliczeniem kar umownych, gdy nigdy takiego oświadczenia woli nie złożył, a nadto, że nie dochodził swoich należności przed sądami, gdy skarżący występował zarówno z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika, jak i z zawezwaniem do próby ugodowej, co wynika z załączonych do skargi dokumentów, a także jednoznacznego stanowiska skarżącego prezentowanego w trakcie trwania postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ pominął fakt uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności wynikającej z faktury nr [...] z 05.05.2012 r. wobec jej nie uregulowania w ciągu 180 dni od upływu terminu płatności, tj. do dnia 05.01.2013 r. Wadą decyzji jest także bezpodstawne przyjęcie, że z pisma "B" Sp. z o.o. z 11.01.2013 r. i z załączonej do niego noty księgowej wynika, że doszło do potrącenia wierzytelności. Podniósł przy tym. że pismo spółki "B" pozostaje bez wpływu na fakt uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności skarżącego wobec upływu 180-dniowego terminu od dnia wymagalności faktury. Wskazał także, że organ błędnie przyjął, że nie kwestionował wezwania do zapłaty wynikającego z noty księgowej [...] r. Skarżący powołał się na pismo z 21.01.2013 r. skierowane do spółki "B", w którym kwestionował zarówno wezwanie, jak i notę. Ponadto wskazał, że podejmował czynności zmierzające do zaspokojenia roszczeń na drodze postępowania sądowego, na dowód czego przedstawił zarządzenie z 05.05.2014 r., sygn. akt XII GU 34/12 i zawiadomienie z 26.06.2014 r" sygn. akt XI GCo 255. Końcowo zauważył, że wątek cywilnoprawny nie powinien mieć dla oceny sprawy jakiegokolwiek znaczenia, gdyż kluczowe jest uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności objętej fakturą wystawioną przez skarżącego i nieuregulowanie jej przez dłużnika przez przewidziany w ustawie okres czasu, co nastąpiło. Dłużnik skarżącego nie zapłacił wierzytelności do chwili złożenia skargi, co czyni skargę zasadną.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inny naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddano decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2013 r., w której odmówiono skarżącemu prawa do skorzystania z tzw. ulgi za złe długi.

W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że w Dziale IX Rozdziale 1a ustawy VAT "Rozliczenie podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności" w art. 89a i 89b, unormowano instytucję rozliczenia podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności (tzw. "ulga na złe długi"). Instytucja ta przewiduje uprawnienie podatnika - dostawcy/usługodawcy (będącego wierzycielem) do korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona (z niezapłaconych faktur VAT) oraz nakłada na podatnika - nabywcę (będącego dłużnikiem) obowiązek dokonania stosownej korekty in minus jego podatku naliczonego wynikającego z tychże nieuregulowanych faktur VAT. Podstawą przepisów art. 89a i 89b ustawy o VAT jest art. 90 Dyrektywy 2006/112, zgodnie z którym w przypadkach "całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności" podstawa opodatkowania może być stosownie obniżona na warunkach określonych przez państwa członkowskie.

Z kolei, ustawą z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. z 2012 r., poz. 1342), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. znowelizowano przepisy art. 89a i 89b. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej w art. 23 ust. 1 i ust. 2 stanowią, że:

"1. Do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu dotychczasowym, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się również do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, których nieściągalność została, zgodnie z art. 89a ust. 1a ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uprawdopodobniona po dniu 31 grudnia 2012 r. Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Zatem słusznie wywiodły organy, że do zaistniałego stanu faktycznego zastosowanie mają przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2012 r.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., podatnik mógł skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczyła również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona, przy czym – stosownie do ust. 1a – nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Zgodnie z art. 89a ust. 2 ustawy o VAT możliwość skorzystania z omawianej ulgi powstaje wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące warunki:

1) dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2) wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny;

3) wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni;

4) wierzytelności nie zostały zbyte;

5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;

6) wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Kumulatywne spełnienie powyższych przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w art. 89 a ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT uprawnia do skorygowania podatku należnego przez podatnika/wierzyciela.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w deklaracji VAT-7 za marzec 2013 r. pomniejszył podatek należny o kwotę 21.855.27 zł z powodu niezapłacenia przez firmę "B" Sp. z o.o. kwoty 116.878,18 zł z faktury nr [...] z 05.06.2012 r. wystawionej na kwotę brutto 367.640,83 zł, z terminem płatności 05.07.2012 r. Pismo informujące dłużnika o zamiarze dokonania korekty podatku należnego zgodnie z art. 89a ustawy o VAT zostało doręczone spółce "B" w dniu 8 marca 2013 r. Natomiast "B" Sp. z o.o. stoi na stanowisku, że roszczenia skarżącego zostały całkowicie zaspokojone, stąd brak podstaw do dokonania przez Spółkę korekty podatku naliczonego. Wierzytelność przysługująca skarżącemu, wynikająca z faktury FV [...] z 05.06.2012 r. w wysokości 367.640,83 zł, została bowiem skompensowana z wzajemnymi wierzytelnościami przysługującymi Spółce z tytułu: faktury nr [...] z 31.01.2012 r. w wysokości 17.220 zł, faktury nr [...] z 16.07.2012 r. w wysokości 104.827,83 zł oraz noty księgowej nr [...] z 11.01.2013 r. w wysokości 591.116,90 zł (kompensata częściowa), którą strona otrzymała 14.01.2013 r. Wraz z notą z 11.01.2013 r. skarżący otrzymał pismo z 11.01.2013 r., w którym spółka "B" informuje skarżącego o odstąpieniu od umowy oraz wzywa do zapłaty kary umownej zgodnie z załączoną notą księgową. Przedmiotowe pismo zawiera jednocześnie informację, że w przypadku braku zapłaty w wyznaczonym terminie "B" dokona potrącenia kary umownej z wierzytelnościami skarżącego. W aktach sprawy znajduje się ponadto wezwanie do zapłaty ostateczne z 11.03.2013 r. skierowane przez "B" do strony, w którym wskazano należność wynikającą z wystawionej noty księgowej w wysokości 392.451,40 zł (różnica między kwotą wskazaną w nocie księgowej a kwotą podlegającą kompensacie z fakturą [...] tj. 198.665,50 zł). Skarżący nie kwestionował faktu, że otrzymał przedmiotowe wezwanie.

Podkreślić należy, że zarówno skarżący, jak i spółka "B" są zgodni, że część należności wynikająca z faktury nr FV [...] została skompensowana z należnościami przypadającymi firmie "B" z tytułu wystawionych R.S. faktur za materiały budowlane. Zgodnie bowiem z Aneksem nr 1 z 02.04.2012 r, do umowy [...] z 07.11.2011 r. wykonawcy (spółka "B") przysługiwało prawo do potrącenia należności za dostarczone materiały budowlane z kwotami wynagrodzenia należnego skarżącemu.

Jednak pomiędzy stronami umowy występuje rozbieżność co do należności z faktury nr [...], która pozostała do zapłaty: skarżący wskazuje kwotę 116.878,18 zł, natomiast kontrahent - kwotę 198.665,50 zł, która to kwota, jak została potrącona z należnością przypadającą firmie "B" z tytułu wystawionej noty księgowej z 11.01.2013 r.

W przedmiotowej sprawie obie strony różnią się zatem w ocenie zaistniałych okoliczności faktycznych. Kontrahent skarżącego "B" Sp. z o.o. kwestionuje istnienie wierzytelności wskazując, odmiennie niż skarżący, że została ona uregulowana. Tymczasem skarżący podnosi, iż zasadność odstąpienia od umowy nie znajduje uzasadnienia, jednakże wprost nie kwestionuje wezwania do zapłaty wynikającego z noty księgowej nr [...] z 11.01.2013 r. wystawionej przez firmę "B".

W tych okolicznościach, jak prawidłowo stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, brak jest podstawy do skutecznego twierdzenia, że nieuregulowanie należności zostało uprawdopodobnione. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżący kwestionował istnienie wzajemnych zobowiązań oraz tego, że stały się one wymagalne, jak również posiadał wiedzę, że po upływie terminu płatności zobowiązania te będą potrącane poprzez kompensatę. Co istotne, ani w zakresie wierzytelności będącej przedmiotem niniejszego postępowania ani w zakresie kwot przedstawionych do potrącenia, żadna ze stron - na etapie postępowania podatkowego - nie skierowała sprawy do sądu cywilnego. Pozostano przy wielokrotnie wymienionych pismach w których prezentowane były rozbieżne stanowiska. Wobec treści powołanych wyżej przepisów oraz w istniejącym stanie faktycznym wynikającym z akt sprawy, Sąd przyznaje rację organom podatkowym – słusznie podnoszącym, iż nie są kompetentne do rozstrzygania sporu co do zasadności potrącenia.

Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 122, art. 191 oraz art. 192 O.p. normujących zasady ogólne postępowania podatkowego oraz reguły postępowania dowodowego, albowiem w sprawie nie nastąpiło naruszenie zasad ogólnych postępowania, gdyż stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i nie był kwestionowany przez stronę. Organ dokonał też prawidłowej oceny prawnej na gruncie ustalonego stanu faktycznego, zaś fakt, że strona oceny tej nie podziela nie świadczy o naruszeniu przez organ zasad postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji wyroku.