Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 650/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon (spr.), Sędzia WSA (del.) Sławomir Pauter, Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 514/17 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 514/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] września 2015 r. którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kolneńskiego z dnia [...] października 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C. W. pozwolenia na budowę: budynku inwentarskiego, o powierzchni zabudowy: 1476 m2, powierzchni użytkowej: 1415 m2, kubaturze: 6799 m3, z wewnętrznym kanałem rusztowym o poj. 1500 m3; oraz silosu przejazdowego na kiszonkę, o pojemności: 1110 m3 i powierzchni zabudowy: 600 m2, wraz z dwoma zbiornikami na odcieki, każdy o pojemności: 5 m3 i zbiornika na ścieki sanitarne, o pojemności: 10 m3, zlokalizowanych na działce o nr [...], położonej w miejscowości G., gm. G.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. S., zaskarżając wyrok w całości i na postawie art. 174 pkt 1 i 2 p.ps.a. zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie w szczególności:

a. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm.), który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

b. art. 136 k.p.a., przez dopuszczenie do uzupełnienia akt sprawy, a więc materiału dowodowego w trybie nieprzewidzianym w k.p.a. Naruszenie dotyczy uwzględnienia w materiale sprawy decyzji Wójta Gminy Grabowo z [...] czerwca 2015 r. Zarzut ten może stanowić również naruszenie prawa procesowego;

c. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez przyjęcie, że wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę bez wykonania obowiązku posiadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi rażącego naruszenia prawa;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy wniosku zgłoszonego przez stronę, iż decyzja z [...] czerwca 2015 r. Wójta Gminy Grabowo nie może stanowić dowodu na wykonanie obowiązku dla postępowania zakończonego decyzją z [...] października 2013 r.;

b. błędne ustalenie zakresu zarzutów strony skarżącej przez pominięcie zarzutów skarżącego. Pominięte zarzuty dotyczyły naruszenia prawa procesowego art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. co prowadzi do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.;

c. pominięcie oceny zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia prawa materialnego, nieodniesienie się WSA do zarzutów ze skargi co prowadzi do naruszenia art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty podniesione w lit. a i b powodują, iż zaskarżony wyrok narusza art. 134 § 2 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego były decyzje wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności udzielonego w dniu [...] października 2013 r. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego wraz z silosem i zbiornikiem na ścieki sanitarne. Zaznaczyć należy, że decyzje organów nadzoru budowlanego podjęte zostały w trybie nadzwyczajnym, w którym badano, czy wymieniona decyzja z [...] października 2013 r. dotknięta jest jakąkolwiek z wad skutkujących nieważnością decyzji, a w szczególności czy wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Podkreślenia zatem wymaga, że celem tego postępowania nie było ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku inwentarskiego, lecz kontrola decyzji zainicjowana wnioskiem skarżącego o stwierdzenie jej nieważności. Z kolei Sąd Wojewódzki rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych decyzją.

Z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym wobec badanej w trybie nadzwyczajnym decyzji Starosty Kolneńskiego z [...] października 2013 r. nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przede wszystkim w sprawie przyjęto zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy z [...] lipca 2013 r., ustalającą warunki oraz zasady zagospodarowania i zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o docelowej obsadzie inwentarza do 150 DJP. Z analizy zawartej w decyzjach organów obu instancji wynika ponadto, że nie stwierdzono aby przyjęte rozwiązania projektowe naruszały przepisy techniczno-budowlane, a konkretnie mające zastosowanie w dacie udzielonego pozwolenia na budowę unormowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 74, poz. 690 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 1997 r. Nr 132, poz. 877 ze zm.). W szczególności w uzasadnieniu decyzji Wojewody z [...] września 2015 r. wskazano, że budynek obory został zlokalizowany w odległości 50 m od granicy działki nr [...], będącej własnością skarżącego, a budynek mieszkalny skarżącego zlokalizowany jest w odległości ponad 90 m od narożnika budynku obory i ok. 80 m od zbiornika na nieczystości. Zaznaczono, że kanały na płynne odchody umieszczone pod budynkiem obory oraz zbiornik na nieczystości są zbiornikami szczelnymi i nie ma możliwości przesączania nieczystości do gruntu. Organ wyjaśnił także, że w polskich przepisach prawa brak jest norm regulujących uciążliwość zapachową i nie ma możliwości obliczenia i określenia zasięgu oddziaływania odorantów. Jednocześnie zaznaczono, że sporny obiekt powstaje w ramach zabudowy zagrodowej inwestora znajdującej się we wsi zamieszkałej przez rolników, których podstawową działalnością jest prowadzenie gospodarstw rolnych, w tym hodowla bydła.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Wojewódzki zweryfikował powyższe ustalenia, jak też pozostałe dane charakteryzujące przedmiotową inwestycję. W rezultacie Sąd Wojewódzki analizując poszczególne normy techniczno-budowlane zgodził się z oceną organów nadzoru, że kwestionowana decyzja z [...] października 2013 r. wydana zostało przez organ architektoniczno-budowlany zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc po sprawdzeniu zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w wymienionych wyżej rozporządzeniach wykonawczych. Ponadto Sąd Wojewódzki zaakceptował ocenę organów obu instancji co do zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym zachowaniu wymogów określonych w art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W tym kontekście nieskuteczny okazał się wywód zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej co do wymogu budowy obiektów budowlanych z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jak zauważył sam autor skargi kasacyjnej, z przepisu tego wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz jedynie uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi więc o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja dla osób trzecich, lecz występujące w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianym jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenie w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich jest więc uwzględniona zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny normami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

W niniejszej sprawie, uwzględniając chroniony przepisami Prawa budowlanego interes skarżącego, organy nadzoru budowlanego dokonały analizy w zakresie oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomość skarżącego, odnosząc się też do uciążliwości przez niego zgłaszanych.

Organy obu instancji, opierając się na przepisach ww. rozporządzeń wykonawczych, stwierdziły, że sporna inwestycja nie będzie miała wpływu na zagospodarowanie nieruchomości skarżącego pod kątem wymogów zawartych w warunkach technicznych i przepisach z zakresu ochrony środowiska. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał na rozwiązania projektowe służące zminimalizowaniu negatywnego oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomości sąsiednie.

Ocena organów nadzoru dotycząca wskazanych kwestii nie została objęta zarzutami kasacyjnymi.

Również ocena Sądu Wojewódzkiego w powyższym zakresie nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej.

Zasadniczy zarzut kasacyjny dotyczący art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. został powiązany z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – powołanym w podstawie kasacyjnej oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – przytoczonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że organ nadzoru budowlanego nie stwierdził nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy została ona wydana na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] kwietnia 2013 r., wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego wskutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2014 r. wydanej w trybie nadzwyczajnym.

Według autora skargi kasacyjnej stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej oznacza, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] października 2013 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, przy czym brak decyzji środowiskowej na dzień wydania pozwolenia na budowę nie mógł być konwalidowany – jak przyjęto w niniejszej sprawie – poprzez uwzględnienie nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] czerwca 2015 r.

Odnosząc się do tego zagadnienia należy wskazać, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] kwietnia 2013 r. ze skutkiem ex tunc nie stwarzało automatycznie w niniejszej sprawie podstawy do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z [...] października 2013 r.

Zgodnie z powołaną przez autora skargi kasacyjnej uchwałą NSA z 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej z treści przytoczonej uchwały nie wynika bezwzględny obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji w opisanym przypadku, a istota stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do wskazania właściwego trybu rozpoznawania takich spraw.

W uzasadnieniu uchwały wywiedziono, że z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego wyłączono sytuację, gdy decyzja, w oparciu o którą wydano decyzję zależną, okazała się nieważna i stwierdzono jej nieważność, "albowiem taka sytuacja może podlegać rozpatrzeniu jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zależnej, a nie w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zależną".

Stosownie do wymienionej uchwały w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego miały obowiązek ocenić, czy fakt stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] lipca 2013 r. stanowił przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2013 r. przy uwzględnieniu, że według art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że uchwała NSA I OPS 2/12 nie uwzględnia specyfiki przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę, a jej teza ma w pełni zastosowanie do sytuacji, gdy wydanie przez organ administracji jednej decyzji było jedyną i konieczną przesłanką wydania kolejnej decyzji. Taka prosta zależność nie występuje jednak w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż oprócz uzyskania tej ostatniej decyzji inwestor ma obowiązek dopełnić szereg innych warunków, w tym uzyskać inne decyzje, opinie czy uzgodnienia (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, LexisNexis, Warszawa 2014, s. 398-399).

Wobec powyższych uwarunkowań organ nadzoru rozpatrując wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę spornego budynku inwentarskiego musiał ustalić całokształt okoliczności sprawy, istotnych dla zbadania przesłanek do ewentualnego zastosowania sankcji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje wówczas, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przyjmuje się przy tym słusznie, że oczywistość naruszenia prawa jest przesłanką konieczną, ale niewystarczającą do uznania danej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. O tym bowiem, czy naruszenie prawa jest rażące decyduje również ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Rażącym naruszeniem prawa jest więc tylko takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 661-662 i powołane tam orzeczenia NSA).

W niniejszej sprawie organy obu instancji, kierując się właściwym rozumieniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uwzględniły przy badaniu ważności decyzji z [...] października 2013 r. zarówno okoliczności występujące w dacie jej wydania, jak również te, które nastąpiły w okresie późniejszym.

W uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaznaczono, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 15 września 2016 r., VII SA/Wa 2926/15 – stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach skutkowało tym, że w chwili udzielenia pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] października 2013 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie było. W konsekwencji prawidłowo przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że doszło do naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Jednocześnie organ ten wskazał trafnie, że dla oceny sprawy istotne znaczenie miał fakt uzyskania przez inwestora kolejnej decyzji z [...] czerwca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, w której Wójt Gminy ponownie stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przy czym według ustalenia organu pierwszej instancji decyzja ta stała się ostateczna 3 lipca 2015 r.

W takich okolicznościach sprawy uprawnione było stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Sądu Wojewódzkiego, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Całkowicie niezasadnie postawiono w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe (pkt 1.b i 2.a), związane z dopuszczeniem przez organy nadzoru budowlanego dowodu w postaci decyzji Wójta Gminy z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Jak wykazano wyżej zakres okoliczności podlegających wyjaśnieniu w niniejszym postępowaniu zdeterminowany był wykładnią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że wprawdzie w postępowaniu nieważnościowym badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania, to jednak zasada ta nie znajduje zastosowania w odniesieniu do oceny społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego naruszenia prawa. Skoro skutki danego aktu, jak również skutki obciążających go uchybień, mają ze swej istoty charakter następczy względem podjętego rozstrzygnięcia, to przy ich ocenie konieczne jest uwzględnienie również tych okoliczności, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Dodać ponadto należy, że w prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym organy nadzoru miały obowiązek działać zgodnie z regułami procesowymi ustanowionymi w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a więc w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, jak też słusznym interesem występujących w sprawie stron oraz interesem społecznym.

Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niewątpliwie decyzja z [...] czerwca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach wydana dla przedmiotowego przedsięwzięcia była istotnym elementem sprawy i musiała być uwzględniona przy badaniu ważności pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z [...] października 2013 r.

Dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] października 2013 r. miała znaczenie okoliczność, że po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] kwietnia 2013 r. wydana została kolejna decyzja z [...] czerwca 2015 r., w której ponownie stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ architektoniczno-budowlany, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę z 14 października 2013 r., nie naruszył rażąco art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a zwłaszcza nie miał obowiązku badać samodzielnie, czy przedmiotowa inwestycja wymagała uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę dotyczy takich przypadków, gdy taka ocena jest wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Podkreślić należy, że o tym czy wymagane jest przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, decyduje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odstąpienie od przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko nie może być utożsamiane z brakiem zbadania jego wpływu na środowisko. Podkreślić ponadto należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w tym organ wydający pozwolenie na budowę.

W realiach rozpatrywanej sprawy organy nadzoru budowlanego, kontrolując decyzję o pozwoleniu na budowę, musiały uwzględnić to, że tak w pierwszej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań (usuniętej z obrotu prawnego), jak i następnej decyzji z [...] czerwca 2015 r. właściwy organ w sposób wiążący stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania spornej inwestycji na środowisko.

Z przyczyn wyżej omówionych za całkowicie chybione należało uznać stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że włączenie do akt sprawy decyzji Wójta Gminy z [...] czerwca 2015 r. stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności pozbawiło stronę skarżącą możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym. Jak słusznie zaznaczył Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zarzuty skarżącego co do prawidłowości wydania decyzji środowiskowej nie podlegały rozpoznaniu w ramach niniejszej sprawy.

Dla porządku należy wskazać, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego zagwarantowały mu udział w sprawie, a w skardze kasacyjnej nie sformułowano w tym zakresie żadnych zarzutów. Niebranie udziału skarżącego w postępowaniu zwykłym w przedmiocie pozwolenia na budowę mogło stanowić podstawę do złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie mogło natomiast stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.

Zaznaczyć należy, że nie jest dopuszczalne stosowanie zamiennie przesłanek nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, a zatem nie stwierdza się nieważności decyzji z takich powodów, które stanowią przesłanki wznowienia postępowania. Wady proceduralne postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., jako przesłanki jego wznowienia, zostały wyłączone przez ustawodawcę z podstaw nieważności decyzji.

W takim stanie sprawy uprawniona była konkluzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skutki analizowanego w sprawie uchybienia związanego z wyeliminowaniem z obrotu pierwszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, a tym samym nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Mając na uwadze całokształt ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organy obu instancji, Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował ocenę co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kolneńskiego z [...] października 2013 r. Zgodzić się należało również z wnioskowaniem Sądu Wojewódzkiego, że organy nadzoru przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami procesowymi i prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty sformułowane w obu podstawach kasacyjnych. Nieskuteczny okazał się również zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom procesowym, zawiera bowiem wyczerpujące ustalenia co do przebiegu postępowania przed organami nadzoru budowlanego, treści wydanych w sprawie decyzji, jak też skargi wniesionej przez skarżącego. Sąd Wojewódzki zaakceptował stan faktyczny przyjęty jako podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz wyjaśnił podstawę prawną wyroku, przedstawiając argumentację co do przyczyn, z powodu których uznał za zgodne z prawem kontrolowane decyzje w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę. Sąd Wojewódzki odniósł się do tych okoliczności, które były przedmiotem skargi i miały istotne znaczenie w sprawie.

W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.