Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 689/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39 a ust. 1 pkt 3-4; art. 39j ust. 1-4; art. 39k ust. 1-3; art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), , Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020r. nr [...]; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak [...] z [...] maja 2021r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140; dalej: u.t.d.) oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z [...] października 2020r. nr [...] o nałożeniu na M. Z. (dalej: "skarżący", "kierowca", "strona") kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2019 r. w W. około godziny 00:50 zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. Z.. Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Interwencja wobec kierowcy została podjęta po popełnieniu przez niego wykroczenia polegającego na wjechaniu przez czerwone światło. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca przewoził jedną pasażerkę. W toku kontroli pasażerka oświadczyła, że zamówiła przewóz za pomocą aplikacji [...] w W. z ul. K. [...] na ul. K. [...], opłata za przejazd w wysokości [...] zł został uiszczona przelewem z karty, kierowca nie wydał pasażerce paragonu. Podczas kontroli kierowca okazał jedynie prawo jazdy. Stwierdzono naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Kontrolę udokumentowano protokołem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...].

W oparciu o ustalenia kontroli, organ I instancji wydał decyzję nakładającą na kierowcę karę pieniężną w wysokości [...] zł, stosowanie do art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

– wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz

– wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Pismem z 5 listopada 2020 r. skarżący wniósł odwołanie, wskazując, że nałożona kara pieniężna jest bezpodstawna i bezzasadna oraz, że nie znajduje ona uzasadnienia w przepisach. Skarżący podniósł, że przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym nie jest osoba wykonująca prace w ramach "samozatrudnienia" na rzecz "Organizatora Warunków Pracy", który te prace powierzył w rozumieniu Kodeksu pracy i to na tym podmiocie spoczywa ustawowy obowiązek spełnienia wszystkich regulacji prawnych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wobec pracowników oraz osób, którym powierzył on wykonywanie pracy (art. 304 kp). Dalej wskazał, że przedstawione dokumenty spełniają ustawowe wymagania i nie tracą ważności, ponieważ organizator procesu pracy [...] z siedzibą w [...] – T. dostarczająca na rynek pracy usługi transportu drogowego nie wypełniała ustawowych obowiązków na niej spoczywających. Zdaniem strony to Inspektorat Transportu Drogowego oraz Inspektorat Pracy powinien wyjaśnić, jakim prawem [...] świadczy usługi na rynku polskim nie posiadając międzynarodowego zezwolenia na transport drogowy w rozumieniu u.t.d., a w rozumieniu Kodeksu pracy nie legalizuje zatrudnienia.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] maja 2021r. GITD utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3, 4, art. 39k ust. 1, 2 i 3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4, 8 oraz lp. 4.2., 4.3. zał. nr 4 do u.t.d., które określają obowiązki przy wykonywaniu przewozu drogowego osób i wysokość kary za stwierdzone naruszenia ([...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - lp. 4.2.; [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy- l.p. 4.3.).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrolowane postępowanie toczyło się wobec strony jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). GITD podniósł, iż w omawianym przypadku doszło do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez skarżącego nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.

Zaakceptował ustalenia faktyczne, opisane w protokole kontroli z [...] sierpnia 2019 r., skutkujące uznaniem, że strona była faktycznym wykonawcą przewozu. Zwrócił przy tym uwagę na charakter dowodowy protokołu kontroli będącego dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzystającym z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń.

Zdaniem GITD materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że kierujący pojazdem wykonywał przewóz osób w imieniu własnym o charakterze zarobkowym, stanowiący przewóz okazjonalny. Kierowca nie okazał orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani przedstawił tych dokumentów do dnia wydania decyzji. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, WITD prawidłowo nałożył na stronę łączną karę w wysokości [...] zł, stosownie do art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. i lp. 4.2. oraz l.p. 4.3.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD zauważył, iż świadczony przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, a więc do jego wykonania konieczne było uzyskanie stosownego zezwolenia lub licencji. Niewskazanie zaś przez skarżącego dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Wyjaśnił, iż obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Jednocześnie skarżący kierując pojazdem powinien był posiadać orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, których nie okazał ani podczas kontroli, ani w toku postępowania.

Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko WITD, że skarżącego w postępowaniu należy traktować jako podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., tj. inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, a nie jako wykonawcę przewozu czy zarządzającego transportem. GITD wskazał, iż przeanalizował również art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczący podwójnego ukarania, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Skarżący odpowiada jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia, które nie były przedmiotem postępowania toczącego się na gruncie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż nie zostały wykazane przez przedsiębiorcę okoliczności, które wyłączałyby jego odpowiedzialność.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 26 czerwca 2021r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi zakwestionował decyzję GITD z [...] maja 2021r., podnosząc, iż jest ona bezpodstawna, bezzasadna i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana nią decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego – art. 92a ust. 10 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie, tzn. GITD nie znalazł podstaw do jego zastosowania, uznając skarżącego za inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia, które nie były przedmiotem postepowania toczącego się na gruncie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d. (por. s. 11 zaskarżonej decyzji).

W tym miejscu należy zauważyć, że na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] organ I instancji wszczął dwa odrębne postępowania administracyjne tj. jedno tytułem stwierdzenia naruszeń pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., a drugie (będące obecnie przedmiotem kontroli Sądu) w związku ze stwierdzeniem naruszenia lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Nadto Sąd zauważa, iż decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karą pieniężną w wysokości [...] zł tytułem naruszeń stwierdzonych w załączniku nr 3 do u.t.d. Ww. decyzja została utrzymana w całości w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., która została zaskarżona przez stronę do WSA w Warszawie. Wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 655/20 skarga została oddalona.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d., tym bardziej, że w sprawie zakończonej ww. decyzją z [...] lipca 2020 r., odnoszącą się do tej samej kontroli co w niniejszej sprawie, GITD zaakceptował stanowisko, że skarżący osobiście wykonywał przewóz drogowy.

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera, który usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Kierowca w chwili kontroli nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji wydanych na jego rzecz. Ponadto kierowca nie okazał żadnych innych dokumentów, czy też umów które wskazywałyby na innego wykonawcę W konsekwencji powyższego zasadnie organy zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli tj. z [...] sierpnia 2019r. jako wykonywany bez licencji zarobkowy przewóz osób o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie [...] zł, stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1.załacznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2020r. sygn. akt VIII SA/Wa 655/20).

Należy przypomnieć, iż z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b) ww. rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób. Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 wspomnianego rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia). Na gruncie krajowych regulacji normatywnych podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 u.t.d.).

Z kolejnych przepisów u.t.d. wynika:

- art. 4 pkt 1 - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 4 pkt 4 - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu;

- art. 4 pkt 6a - przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006;

- art. 4 pkt 11 - przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10);

- art. 4 pkt 17 - licencja oznacza decyzję administracyjną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego,

- art. 4 pkt 18 - zezwolenie oznacza decyzję administracyjną wydaną przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego.

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08; 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 166/09; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl), z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W świetle tych uwag, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

W związku z powyższym na skarżącym ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organy były więc uprawnione do oceny zachowania skarżącego (realizowany przewóz drogowy) w kontekście wyczerpania znamion lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Przyczyną uwzględnienia skargi było natomiast pominięcie uregulowania art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Z treści powołanego art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1." Ustawodawca stanął na stanowisku, że w sytuacji, gdy ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w zał. nr 3.

W sprawie bezspornym jest, co poniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że skarżącemu decyzją WITD z [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1. zał. nr 3, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11. zał. nr 3 do tego aktu. Ukaranie nastąpiło w związku z ustaleniami poczynionymi w trakcie kontroli, w dniu [...] sierpnia 2019 r. w W., prowadzonego przez skarżącego pojazdu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym dokonywany był przewóz pasażerki – I. K.. Zatem ww. decyzją organ I instancji nałożył na skarżącego karę w kwocie [...] zł na podstawie tego samego zdarzenia, które jednocześnie posłużyło, do nałożenia przez WITD na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Wspomnieć należy, że ww. decyzja WITD została utrzymana w mocy decyzją GITD z [...] lipca 2020 r. nr [...], a skarga na tę ostatnią decyzję, wniesiona także przez skarżącego, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 655/20. Jak już zaznaczono, w tamtym postępowaniu organy przypisały skarżącemu status podmiotu wykonującego przewóz drogowy.

Podstawą wymierzenia kary w niniejszej sprawie był natomiast art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 zał. nr 4 do u.t.d. W tym przypadku, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD zajął stanowisko, że skarżący nie był wykonawcą przewozu ani zarządzającym transportem, ale inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z [...] sierpnia 2019 r., wymierzono skarżącemu karę, zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za delikty określone w zał. nr 3 do u.t.d., jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., za delikty określone w zał. nr 4 do tego aktu. Niezasadnie przypisano skarżącemu odmienny status: raz - podmiotu wykonującego transport drogowy, a w niniejszej sprawie - innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Natomiast w istniejącej sytuacji organy inspekcji transportu drogowego winny zastosować art. 92a ust. 10 u.t.d., w którym wskazano, że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1." Poprzez ten sam czyn, w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d., należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d., a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c czy także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w zał. nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa zał. nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa zał. nr 4 do ustawy.

Przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., nie wymaga, aby wyłączenie karalności podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w art. 92a ust. 2, uwarunkowane było dodatkowo tożsamością naruszeń wymienionych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d. Otóż z art. 92a ust. 10 u.t.d., jasno wynika, że wyłączenie karalności z uwagi na tożsamość podmiotową, zachodzi, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w zał. nr 3 do u.t.d. – a więc którymkolwiek ze statuowanych w ww. załączniku naruszeń - stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w zał. nr 4 do u.t.d. – a więc również jakiekolwiek naruszenie z ujętych z kolei w tym załączniku. Wykładnia literalna art. 92a ust. 10 u.t.d. w żaden sposób nie pozwala na zawężenie zastosowania omawianego przepisu wyłącznie w przypadku, w którym naruszenie wymienione w zał. nr 3 dokładnie odpowiada normatywnie naruszeniu ujętemu w zał. nr 4 do u.t.d. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, dałby on temu wyraz poprzez odpowiednie skonstruowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. W doktrynie i w orzecznictwie trafnie akcentuje się przy tym prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. systemową i celowościową. Oczywiście przyjmuje się, że w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego znaczenia przepisu. Może to mieć miejsce, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 28 czerwca 2000 r. K 25/99, OTK Zb.Urz. 2000, nr 5, poz. 141). Zdaniem Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy, taka wyjątkowa sytuacja nie występuje.

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ I instancji powinien mieć uwadze, że wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 134 i 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji [punkt 1) wyroku].

O kosztach postępowania, na które składał się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł, Sąd orzekł w punkcie 2) wyroku, mając na uwadze art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.