Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 254/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 11 ust. 1, 1 a, art. 28
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Teza: Treść art. 11 ust. 1 ustawy z 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) jednoznacznie wskazuje, że w sytuacji faktycznego dokonania wyłączenia użytków rolnych z produkcji rolniczej, nie jest dopuszczalne późniejsze wydanie, na podstawie tego przepisu, na wniosek inwestora, decyzji zezwalającej na przedmiotowe wyłączenie.

Legalizacja dokonanej zmiany użytkowania gruntu rolnego bez zezwolenia odbywa się według regulacji rozdziału 7 ustawy "Kontrola wykonywania przepisów ustawy", w szczególności art. 28. Jest ona dopuszczalna poprzez wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie tylko wówczas, gdy grunty przeznaczane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 (art. 28 ust. 2 ustawy). W pozostałych przypadkach takie decyzyjne wyłączenie, po jego faktycznym dokonaniu, nie jest możliwe, a organ działający z urzędu nakłada wyłącznie obowiązek pieniężny na sprawcę wyłączenia według zasad określonych w art. 28 ust. 1 ustawy.

TEZY

Treść art. 11 ust. 1 ustawy z 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) jednoznacznie wskazuje, że w sytuacji faktycznego dokonania wyłączenia użytków rolnych z produkcji rolniczej, nie jest dopuszczalne późniejsze wydanie, na podstawie tego przepisu, na wniosek inwestora, decyzji zezwalającej na przedmiotowe wyłączenie.

Legalizacja dokonanej zmiany użytkowania gruntu rolnego bez zezwolenia odbywa się według regulacji rozdziału 7 ustawy "Kontrola wykonywania przepisów ustawy", w szczególności art. 28. Jest ona dopuszczalna poprzez wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie tylko wówczas, gdy grunty przeznaczane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 (art. 28 ust. 2 ustawy). W pozostałych przypadkach takie decyzyjne wyłączenie, po jego faktycznym dokonaniu, nie jest możliwe, a organ działający z urzędu nakłada wyłącznie obowiązek pieniężny na sprawcę wyłączenia według zasad określonych w art. 28 ust. 1 ustawy.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi A. L. i H. M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w B. P. z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących A. L. i H. M. L. solidarnie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

II SA/Bk 254/12

UZASADNIENIE

Z wniosku P. D. Spółka z o.o. w L. Oddział w B. toczyło się postępowanie w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej. Wniosek dotyczył kilkunastu działek położonych w obrębie miejscowości W., P. i L., w tym części działek nr [...] i [...] pozostających we współwłasności H. i A. L. oraz M. i J. L.

Pierwszą wydaną w sprawie decyzją z [...].05.2011 r. Starosta B. zezwolił wnioskodawcy na wyłączenie, ustalił wysokość należności z tego tytułu, wysokość opłaty rocznej oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku odwołania od tego rozstrzygnięcia złożonego przez wszystkich współwłaścicieli działek nr [...] – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...].07.2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji. Zaleciło ustalenie wartości gruntu wyłączonego z produkcji rolnej w oparciu o operat szacunkowy oraz wskazało, że stronie uniemożliwiono realizację czynnego udziału w sprawie, bowiem decyzję wydano przed upływem 7 dni od doręczenia zawiadomienia w trybie art. 10 §1 k.p.a.

Powyższą decyzję odwoławczą zaskarżyła do sądu administracyjnego Spółka P. D. w L. Wyrokiem z 25.10.2011 r. w sprawie II SA/Bk 603/11 WSA w Białymstoku skargę oddalił. Orzeczenie uprawomocniło się bez zaskarżenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej organ dopuścił dowód z operatu szacunkowego na okoliczność wartości gruntu wyłączanego z produkcji rolnej.

Decyzją z [...].10.2011 r. znak [...] Starosta Powiatowy w B. P., na podstawie art. 5, art. 11 ust. 1, 1 "a", 4, art. 12 ust. 1 – 4, 6, 7, 13 i 14, art. 14 ust. 1 ustawy z 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także art. 108 § 1 k.p.a.:

w części I rozstrzygnięcia zezwolił P. D. Spółce akcyjnej z siedzibą w L. na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu rolnego o powierzchni 0,0320 ha, wytworzonego z gleb pochodzenia mineralnego i sklasyfikowanych jako grunty orne klasy III b, położonych w obrębie wsi W. gm. B. P., oznaczonych jako część działek nr [...] i [...], przeznaczonych pod budowę słupów projektowanej napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji stacja 110 kV B. P. – nowoprojektowana stacja 110/SN – stacja 110/15kV H.,

w kolejnych punktach części II rozstrzygnięcia: ustalił należność z powyższego tytułu na kwotę 8.393,76 zł (1), dokonał zmniejszenia należności o kwotę 1.361 zł stanowiącą wartość gruntu ustaloną przez rzeczoznawcę (2), zobowiązał Spółkę do uiszczenia różnicy powyższych kwot w wysokości 7.032, 76 zł (3), ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów wyłączonych z produkcji rolniczej jako wysokość 10 % należności z punktu I części II decyzji na kwotę 839, 38 zł płatną przez okres 10 lat;

w części III rozstrzygnięcia ustalił konsekwencje niezrealizowania decyzji;

w części IV rozstrzygnięcia zwolnił z obowiązku zdjęcia próchnicznej warstwy gleby z terenu przewidzianego do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej;

w części V zobowiązał wnioskodawcę do zgłoszenia wyłączenia do ewidencji gruntów;

w części VI nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając decyzję Starosta wskazał, że wnioskodawca przedłożył decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...].03.2011 r. określającą warunki realizacji przebudowy dwutorowej linii elektroenergetycznej m. in. na działkach będących przedmiotem wyłączenia, inwestor posiada decyzję z [...].05.2011 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z działek nr [...] i [...] oraz decyzję Starosty z [...].05.2011 r. zezwalającą na niezwłoczne ich zajęcie na cele przebudowy linii elektroenergetycznej. Ostatnio wskazane decyzje zostały utrzymane w mocy w II instancji przez Wojewodę P. Nadto inwestor przedłożył oświadczenie o rozpoczęciu budowy w okresie czerwiec – lipiec 2011 r., a w sprawie dopuszczono dowód z operatu szacunkowego, w którym ustalono wartość wyłączanego z produkcji rolnej gruntu na kwotę 1.361 zł. Uzasadniając nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności wskazano, że budowa linii ma na celu poprawę zasilania w energię województwa podlaskiego oraz umożliwi realizację budowy fabryki płyt, co wiąże się z powstaniem znacznej liczby miejsc pracy. Ważny interes społeczny oraz istotna poprawa warunków infrastruktury czyni, w ocenie organu, zasadnym nadanie przedmiotowego rygoru.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. L., H. L. oraz J. L. zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa poprzez: oparcie rozstrzygnięcia na decyzjach (lokalizacyjnej z [...].03.2011 r., ograniczającej sposób korzystania z działek z [...].05.2011 r. oraz zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z [...].05.2011 r.), które zostały zaskarżone do sądu administracyjnego; bezprawne wykonanie operatu szacunkowego polegające na wejściu biegłego na teren działek, mimo że decyzje ograniczające korzystanie z nich zostały wydane na czas budowy, a ta się zakończyła 10.08.2011 r. oraz nieuwzględnienie w operacie konieczności wykonania odkrywki glebowej i zbadania miąższości warstwy próchniczej gruntu; naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie sporządzenia kopii z akt sprawy; nieuwzględnienie innej lokalizacji inwestycji – przez grunty o niższej klasie użytków rolnych; nieuwzględnienie spowodowania inwestycją znacznych ograniczeń w rolniczym wykorzystywaniu terenu oraz dokonania zmniejszenia areału gruntów rolnych, co grozi nałożeniem na strony kar przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; naruszenie prawa własności przez arbitralne nią zadysponowanie; brak przekonującego uzasadnienia w części nadającej rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z [...].12.2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ wyjaśnił zasady wyłączania gruntów z produkcji rolniczej uregulowane w ustawie z 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz wskazał, że na skutek wydania decyzji lokalizacyjnej z [...].03.2011 r. zmieniła się funkcja obszaru działek nr [...] i [...]: w części przeznaczonej pod słupy energetyczne z rolnej na tereny infrastruktury technicznej wyłączone z produkcji rolnej, a w pozostałej części pod liniami napowietrznymi tereny rolne nie zmieniły swej funkcji. Zasadnie zatem w I instancji ustalono, że wyłączeniu z produkcji rolnej podlegają wyłącznie tereny w miejscu lokalizacji słupów oraz prawidłowo ustalono należność z tytułu wyłączenia na kwotę 8.393,76 zł, zmniejszając ją o kwotę 1.361 zł stanowiącą wartość gruntu oszacowaną przez biegłego. Zdaniem SKO jako trafne ocenić należy zwolnienie inwestora z obowiązku zdjęcia warstwy próchniczej. Podkreślono fakultatywność rozstrzygnięcia w tym zakresie wynikającą z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Za bezpodstawny uznano zarzut dezaktualizacji map glebowo – rolniczych oraz klasyfikacyjnych wskazując, że upływ czasu nie ma wpływu na prawidłowość zawartych w nich danych. SKO oceniło jako uzasadnione nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności podzielając argument o konieczności niezwłocznego jej wykonania. Uznano również za bezzasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazując, że strony informowano o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli do sądu administracyjnego A. L., H. M. L., J. L. i M. I. L. zarzucając: naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i art. 107 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego, brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji oraz brak ustosunkowania się do zarzucanych w odwołaniu uchybień; naruszenie art. 10 i 73 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie dostępu do akt sprawy; naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędne ustalenie wysokości opłaty, która powinna być powiększona o 10%; naruszenie art. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez nieuwzględnienie możliwości wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów o niższej klasie bonitacyjnej; naruszenie art. 28 ust. 5 tej ustawy poprzez brak ustalenia rozmiaru ograniczenia wartości użytkowej gruntów przez dwóch niezależnych rzeczoznawców. Uzasadniając skargę wskazano, że skoro inwestor dnia 10.08.2011 r. zakończył realizację inwestycji, to brak jest podstaw do posługiwania się w decyzji pojęciem "pod planowaną inwestycję". Zdaniem stron bezpodstawnie nie wykonano w sprawie operatu klasyfikacyjnego oraz odkrywki glebowej, nie uwzględniono treści umowy pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a skarżącymi, w której zobowiązali się – pod rygorem zwrotu dofinansowania – nie pomniejszać areału użytków rolnych, na które uzyskali dofinansowanie. Zdaniem skarżących rozstrzygnięcie o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej wydano na podstawie nieostatecznej decyzji lokalizacyjnej i nierzetelnie sporządzonego operatu szacunkowego. Błędnie wyliczono w niej wysokość opłaty oraz niezapewniono im udziału w postępowaniu uniemożliwiając sporządzenie kopii akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Prawomocnym postanowieniem z 30.03.2012 r. tutejszy sąd odrzucił skargę M. I. L. i J. L. z przyczyn formalnych (k. 18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatowego w B. P. nie mogą się ostać wobec zasadności części zarzutów skargi oraz stwierdzonych przez sąd z urzędu naruszeń prawa je dyskwalifikujących (art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.

Przedmiotem postępowania był wniosek Spółki z o. o. P. D. w L. Oddział w B. o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych, podlegający rozpoznaniu w trybie przepisów ustawy z 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.). Zmiana sposobu użytkowania części obszaru wskazanych we wniosku działek rolnych nr [...] i [...], będących współwłasnością H. i A. L. oraz M. i J. L., wynikała z decyzji Wójta Gminy B. P. z [...].03.2010 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej. Nadto inwestor uzyskał ostateczne decyzje w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz zezwalające na zajęcie pasa gruntu.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów; nie uważa się natomiast za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy wyłączenie z produkcji określonych rodzajów użytków rolnych (szczegółowo wskazanych w tym przepisie) oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Zatem faktyczne wyłączenie gruntów z użytkowania rolniczego, wcześniejsze niż ostateczna decyzja zezwalająca na takie działanie, narusza przepis art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Złożenie przez inwestora wniosku o zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej obliguje organ w pierwszej kolejności do zbadania, czy będący przedmiotem wniosku grunt kwalifikuje się do takiego wyłączenia, czy też warunku tego nie spełnia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 23.09.2009 r., II SA/Gd 153/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W sprawie niniejszej czynność taka została przeprowadzona.

Rolą organ jest nadto ustalenie, kiedy nastąpi faktyczne wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, według jakich cen ustalić należy należność pieniężną oraz jaka niezbędna powierzchnia gruntów wymagana jest do wyłączenia (vide wyrok NSA z 25.01.2012 r., II OSK 1843/10, CBOSA). Zatem obowiązkiem organu jest także zbadanie, czy na datę orzekania nie doszło już do faktycznej zmiany sposobu użytkowania gruntów rolnych. Innymi słowy, czy inwestor bez uzyskania zezwolenia faktycznie nie dokonał przedmiotowej zmiany, co czyniłoby niedopuszczalnym pozytywne załatwienie wniosku, z uwagi na brzmienie art. 11 ust. 1, 3 i 4 ustawy. Tego w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono.

Treść art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jednoznacznie wskazuje, że w sytuacji faktycznego dokonania wyłączenia użytków rolnych z produkcji rolniczej, nie jest dopuszczalne późniejsze wydanie na podstawie tego przepisu, na wniosek inwestora, decyzji zezwalającej na przedmiotowe wyłączenie.

Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie poglądem orzecznictwa, wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która w świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nastąpić może tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy wskazanej ustawy (vide wyrok NSA z 18.06.2008 r., II OSK 674/07, CBOSA). Podkreślenia wymaga, że ustawodawca określając w art. 3 istotę regulacji ustawy z 03.02.1995 r., w stosunku do gruntów rolnych jako pierwszy cel wskazał "ograniczenie przeznaczenia tych gruntów na cele nierolne i nieleśne". Dlatego, aby uniknąć samowolnych zmian, nałożył w art. 11 ust. 1 obowiązek uzyskania zgody właściwego organu na długotrwałą zmianę sposobu użytkowania. Odstępstwo od wymogu wcześniejszego uzyskania zgody zawarł w art. 11 ust. 3 wskazując, że po dniu faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji mogą być wydane wyłącznie decyzje dotyczące okresowego wyłączania gruntów, związanego z podjęciem natychmiastowych działań interwencyjnych wynikających z klęsk żywiołowych lub wypadków losowych. Uzasadnienie odstępstwa stanowi czasokres wyłączenia oraz sytuacje szczególne uzasadniające konieczność działań faktycznych. Tego wyjątku nie można interpretować rozszerzająco, o czym świadczy konstrukcja całego art. 11 ustawy oraz jej idea. Gdyby ustawodawca dopuszczał inne wyjątki, zawarłby to w regulacji prawnej. Także wykładania celowościowa nie pozwala na rozszerzenie katalogu sytuacji umożliwiających samowolne, faktyczne wyłączenie gruntów z rolniczego użytkowania z możliwością uzyskania post fatum decyzji zezwalającej. Argumentację powyższą umacnia także treść art. 11 ust. 4 nakazujący uzyskanie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z rolniczego użytkowania przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Legalizacja faktycznie dokonanej zmiany użytkowania gruntu rolnego bez zezwolenia odbywa się według regulacji rozdziału 7 ustawy "Kontrola wykonywania przepisów ustawy", w szczególności art. 28. Jest ona dopuszczalna poprzez wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie w trybie określonym w tym przepisie tylko wówczas, gdy grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 (art. 28 ust. 2 ustawy). W pozostałych przypadkach nie jest możliwe ich wyłączenie z produkcji, a organ działający z urzędu nakłada wyłącznie obowiązek pieniężny na sprawcę wyłączenia według zasad z art. 28 ust. 1 (vide wyrok NSA z 05.01.2012 r., II OSK 1843/10, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej należało dojść do wniosku, że organy obydwu instancji nie dopełniły obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy i poczynienia niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń i w tym przedmiocie zasadny pozostaje zarzut skargi naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. Nadto organ odwoławczy nie zajął się podnoszonym w tym temacie przez stronę skarżącą zarzutem odwołania i w ogóle się do niego nie ustosunkował, mimo iż skarżący kwestionując decyzję I instancji wskazywali konkretną datę zakończenia robót budowlanych spornej linii elektroenergetycznej. W szczególności w punkcie 2. uzasadnienia twierdzili: "Decyzje Starosty o ograniczeniu korzystania z nieruchomości były wydane tylko na czas budowy. Inwestor dnia 10.08.2011 r. zgłosił zakończenie budowy więc na moim terenie nie miał nikt prawa poruszać się po tym terminie więc w jaki sposób został wykonany operat szacunkowy. Zakładam, że z naruszeniem prawa z uwzględnieniem wszystkich szczegółów istotnych w sprawie" (k. 189 odwrót).

Wcześniej brakiem czujności i wnikliwości wykazał się organ I instancji, skoro w treści operatu szacunkowego opisując stan nieruchomości podczas oględzin w dniu 22.08.2011 r. rzeczoznawca podał, że linia elektryczna została wykonana, wskazując też liczbę słupów tej linii, a w punkcie 4.4.2 operatu podał, że wartość przedmiotu wyceny określił na dzień 05.07.2011 r. tj. na dzień faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej – rozpoczęcie robót budowlanych. Te istotne dla sprawy okoliczności zostały zignorowane. Zważywszy na datę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej ([...].01.2011 r. ) i decyzji SKO ([...].12.2011 r.) ważne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności istniały w dacie orzekania, a nie zostały rozważone i uwzględnione przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy. W świetle powyższych rozważań prawnych miało to wpływ na jej wynik.

Nadto skoro organ prowadził postępowanie w trybie art. 11 ustawy powinien także wyjaśnić wymogi ust. 4 tego przepisu, a tym się w ogóle nie zainteresował. Wskazany przepis stanowi: "Wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę". Z oświadczenia skarżącego A. L. złożonego na rozprawie przed sądem administracyjnym wynika, iż toczyło się postępowanie o pozwolenie na budowę, a obecnie toczy się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Te okoliczności w ogóle nie były brane pod rozwagę, mimo że dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego były pomocne i konieczne do rozważenia pod kątem ich wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Dodać trzeba inne wadliwości decyzji obydwu instancji, chociażby błędy rachunkowe wpływające na treść rozstrzygnięcia w punkcie II.2 i II.3 decyzji Starosty utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Organy dokonały zmniejszenia ustalonej w punkcie II.1 należności o kwotę 1.361,00 zł powołując się na opinię rzeczoznawcy, podczas gdy wyliczenie w operacie szacunkowym nie zawiera takiej kwoty, a kwotę 1.331 zł. Błędnie wskazano również numery działek w uzasadnieniu decyzji Starosty (numer [...] zamiast [...]), jak też nie określono jednoznacznie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat ustalonych w punktach II.4 i III decyzji. Należy się tylko domyślać, że podmiotem tym jest wnioskodawca.

Zwalniając w punkcie IV. decyzji pierwszoinstancyjnej (bez określenia podmiotu zwolnionego) z obowiązku zdjęcia próchnicznej warstwy gleby z terenu przewidzianego do wyłączenia gruntów bez zasięgnięcia opinii wójta, naruszono przepis art. 14 ustawy, który zezwala na to odstępstwo, pozostawiając je uznaniu organu, ale stawia obligatoryjny wymóg wcześniejszego zasięgnięcia w tym przedmiocie opinii wójta. Uszło to uwadze organów obydwu instancji.

Wyżej przedstawione uchybienia dyskwalifikowały zaskarżoną decyzję i decyzję pierwszoinstancyjną jako naruszające prawo w sposób istotny.

Odnosząc się do zarzutu skargi w postaci naruszenia przepisów art. 10 i 73 k.p.a., to pozostaje on nieusprawiedliwiony w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bowiem każdorazowo strony były informowane w trybie art. 10 k.p.a. o ich uprawnieniach i akta były im udostępniane. Realizacja uprawnień z art. 73 k.p.a. podlega odrębnemu postępowaniu z przewidzianymi w ustawie (art. 74 § 2 k.p.a.) możliwościami procesowego zaskarżenia czynności odmownych.

Także zarzut wydania decyzji na podstawie nieostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest nieuzasadniony. Wskazana decyzja nosi datę [...].03.2011 r., a utrzymująca ją w mocy decyzja SKO datę [...].04.2011 r. Zatem w dacie orzekania w sprawie niniejszej (pierwsza instancja [...].10.2011 r., druga [...].12.2011 r.) ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego miało charakter ostateczny ([...].04.2011 r.), czego nie zmieniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego, nota bene oddalonej nieprawomocnym wyrokiem z 08.12.2011 r. Podobnie ostateczny charakter, wbrew przekonaniu skarżących, miały pozostałe decyzje, w tym w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych (II instancja z [...].08.2011 r.) oraz w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez zezwolenie na wykonanie robót budowlanych (także II instancja z [...].08.2011 r. ). Zaskarżenie tych decyzji do sądu nie przekreślało ich ostatecznego charakteru.

Stwierdzone uchybienia i naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 11 ust. 1, 1 "a", 3 i 4, art. 14 ust. 1 i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy mające wpływ na wynik sprawy skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz (z mocy art. 135 p.p.s.a.) także decyzji organu I instancji.

W kontekście wyżej zawartych uwag i oceny prawnej dokonać obecnie należy od początku istotnych dla sprawy ustaleń, w zakresie opisanym powyżej. W szczególności należy ustalić, czy zaistniało faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, które, jeśli zostanie potwierdzone na datę orzekania przez organy, uniemożliwi rozpoznanie wniosku Spółki P. D. z 11.04.2011 r. (poprawionego pismem z 16.05.2011 r.) w trybie art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wywołując obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania kontrolnego w trybie art. 28 ustawy. Przy braku planu zagospodarowania przestrzennego w grę wchodzić może wyłącznie postępowanie oparte na ustępie 1 wskazanego przepisu.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

W punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a

Zwrot kosztów postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.