Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1054/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 (8) ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. Z. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2013 r. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez L. Z. była uchwała Komisji II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości z [...] stycznia 2014 r. do rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2013 r. wydana na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm. – także jako ustawa lub u.r.p., w związku z art. 138 § 1 k.p.a. utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. z [...] kwietnia 2013 r. stwierdzająca, iż L. Z. uzyskał negatywny wynik egzaminu radcowskiego.

Do wydania zaskarżonych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

L. Z., w okresie od [...] do [...] marca 2013 r. przystąpił do egzaminu radcowskiego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w W. W wyniku weryfikacji pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminu, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że z pierwszej oraz drugiej części egzaminu radcowskiego otrzymał on ocenę bardzo dobrą, z trzeciej ocenę dobrą, zaś z czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego - wskutek postanowienia Przewodniczącej Komisji Nr [...] o wykluczeniu zdającego w dniu [...] marca 2013 r. z egzaminu - ocenę niedostateczną.

Uznano tym samym, zgodnie z treścią art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, że L. Z. uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego.

Pismem z [...] maja 2013 r., L. Z. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę uchwały z [...] kwietnia 2013 r. poprzez:

- stwierdzenie, iż wobec niego nie było podstaw do wykluczenia z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego;

- sprawdzenie prac egzaminacyjnych z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego, sporządzonych przez odwołującego z uwzględnieniem faktu, iż sporządził on prace egzaminacyjne w krótszym czasie od pozostałych zdających, więc został pozbawiony możliwości sporządzenia powyższych prac egzaminacyjnych w pełnym wymiarze czasu;

- stwierdzenie, iż odwołujący uzyskał pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisów art. 132 § 1 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych.

Alternatywnie wniósł o uchylenie w całości uchwały z [...] kwietnia 2013 r. i orzeczenie co do istoty sprawy bądź ewentualnie o uchylenie w całości przedmiotowej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w W.

Zaskarżonej uchwale strona zarzuciła:

- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wraz z art. 8 k.p.a.

- naruszenie z art. 338 ust. 5 w zw. z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach;

- naruszenie art. 364 ust. 11 ustawy o radcach;

- naruszenie art. 338 ust. 4 ustawy o radcach;

- oraz naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na uchybieniu zasadzie równości obywateli wobec prawa.

W uzasadnieniu odwołania, strona szczegółowo rozwinęła stawiane zarzuty, wskazując na uchybienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Do odwołania załączono dowody z dokumentów (bilingi z telefonu komórkowego skarżącego obejmujące dzień [...] marca 2013 r., stwierdzenie operatora P. s.a., że telefon o podanym numerze był w dniu [...] marca 2013 r. w godz. Od 09.00 do 17.59 wyłączony i o braku odnotowania w tym czasie jakichkolwiek połączeń) wnosząc o ich dopuszczenie w postępowaniu.

W wyniku rozpoznania odwołania, powołaną na wstępie uchwałą z [...] stycznia 2014 r. Komisja II Stopnia, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Odnosząc się do zarzutów strony, przytoczono stan faktyczny sprawy.

Organ wyjaśnił, iż wszystkie osoby dopuszczone do egzaminu radcowskiego, zostały powiadomione pismem z [...] marca 2013 r., w którym bardzo szczegółowo opisano warunki i przebieg egzaminu. Cytując fragment tego pisma organ stwierdził, iż stanowił ono wprost o zakazie posiadania urządzeń służących przekazowi informacji: "Stosownie do art. 364 ust. 11 ustawy o radcach prawnych, zdający nie może posiadać przy sobie żadnych urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji np. telefonu komórkowego, palmtopa, i-poda, itp. Komisja nie zapewnia przechowania tych przedmiotów podczas egzaminu. W przypadku dotarcia przez osobę zdającą na egzamin z tego typu urządzeniami, obowiązek ich zdeponowania na czas trwania egzaminu, poza miejscem jego zdawania, obciąża zdającego, który ponosi ryzyko ich utraty lub uszkodzenia."

Organ wyjaśnił, iż przed rozpoczęciem egzaminu radcowskiego, pierwszego dnia egzaminacyjnego - tj. w dniu [...] marca 2013 r. - Przewodnicząca Komisji Egzaminacyjnej nr [...] m. in. przekazała dokładne informacje o zasadach i sposobie przeprowadzania egzaminu. Wśród innych szczegółowych informacji poinformowała ponownie o zakazie posiadania w czasie egzaminu przez zdających urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji. Organ odnosząc się do spornej sytuacji zaistniałej [...] marca 2013 r. - tj. czwartego dnia egzaminu – wyjaśnił, iż w trakcie czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego, ustalono, iż osoba pisząca pracę oznaczoną numerem kodu [...], wychodząc do toalety miała ze sobą w torebce telefon komórkowy, który został jej odebrany, co spowodowało jej wykluczenie z egzaminu na podstawie art. 338 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach. Wskutek zaistnienia tego incydentu Przewodnicząca zadała pytanie, kto z obecnych egzaminowanych posiada przy sobie na sali egzaminacyjnej telefon komórkowy i sześć innych osób, w tym skarżący, który tego dnia pisał pracę oznaczoną numerem kodu [...] - oddały posiadane przez siebie telefony komórkowe - załącznik nr [...] do protokołu z przebiegu egzaminu. Osoby te postanowieniem Przewodniczącej Komisji zostały z egzaminu wykluczone.

Organ wyjaśnił, iż przebieg tego zdarzenia został opisany w pkt 47 protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego przeprowadzonego od [...] do [...] marca 2013 r. przed ww. Komisją, podpisanego przez wszystkich członków Komisji, tj. zarówno przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości oraz przedstawicieli samorządu radcowskiego.

Organ przyjął, iż brak było podstaw do kwestionowania rzetelności zapisów dokonanych w protokole przebiegu egzaminu.

Odnosząc się do zarzutów ujętych w treści odwołania, organ podkreślił, iż stosownie do uregulowania zawartego w art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach prawnych w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego (Dz. U. 163, poz. 1302 ze zm.), podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowiło niepodlegające zaskarżeniu postanowienie o wykluczeniu zdającego z egzaminu.

Organ wyjaśnił, iż zarzut strony, co do braku przywołania szczegółowego stanu faktycznego w zaskarżonej uchwale, był chybiony, bowiem skarżona uchwała dotyczyła jedynie ustalenia wyniku egzaminu, a nie przyczyn i podstawy wykluczenia. Wyjaśniono, iż stosownie do art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach prawnych i § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego wykluczenie zdającego z egzaminu radcowskiego stanowiło podstawę do wydania uchwały, zatem przywołanie tych przepisów w uzasadnieniu skarżonej uchwały było wystarczające. Wbrew zarzutom strony, jakoby brak było podstaw prawnych do wydania przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej numer [...] w W. postanowienia o wykluczeniu skarżącej z egzaminu, organ wskazał, że podstawę tę stanowił art. 338 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach prawnych. Wyjaśniono dodatkowo, iż z treści art. 364 ust. 11 ustawy o radcach prawnych, wynikał zakaz posiadania w trakcie egzaminu urządzeń służących do odbioru lub przekazu informacji, natomiast strona, jako osoba posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze i przystępująca do egzaminu zawodowego, w zakres którego wchodziła również ustawa o radcach prawnych, powinna była znać treść przepisów art. 338 ust. 4 oraz art. 364 ust. 11 tej ustawy.

Ponadto, organ podkreślił jednoznacznie, że wszyscy zdający, zostali poinformowani zarówno pisemnie przed egzaminem, jak i następnie ustnie, bezpośrednio przed jego rozpoczęciem, przez Przewodniczącą Komisji o zakazie posiadania w czasie trwania egzaminu m. in. telefonu komórkowego. Wobec tego faktu, organ uznał, iż strona miała pełną świadomość, że posiadanie w czasie trwania egzaminu telefonu komórkowego było zabronione. Dodatkowo, zdaniem organu nie miał znaczenia fakt, że w chwili oddawania przedmiotowego telefonu komórkowego na żądanie Przewodniczącej Komisji, aparat telefoniczny był wyłączony, gdyż przepisy formułują zakaz posiadania telefonu komórkowego, nie rozróżniając, czy był on włączony, czy też nie, bowiem czynność wyłączenia realnie rzecz biorąc zajmowała kilka sekund.

Organ wyjaśnił, że treść art. 364 ust. 11 ustawy o radcach jasno wskazuje, że ustawodawca ustanawiając ten zakaz zabronił w czasie egzaminu radcowskiego nawet posiadania przez zdających urządzeń służących do przekazywania i odbioru informacji, a do takich z pewnością należy m. in. telefon komórkowy, a następnie odesłał do odpowiedniego, stosowania art. 338 ust. 1, 2 i 4 cyt. ustawy, czyli do sytuacji naruszenia tego zakazu, stosując odpowiednio art. 338 ust. 4 ustawy o radcach.

Z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisu, organ nie znalazł podstaw by przeprowadzić dowód z bilingu załączonego przez stronę oraz pism kierowanych do operatora i udzielonych na nie odpowiedzi. Przedstawione dowody były nieprzydatne w tej sprawie jeszcze z innej przyczyny, a mianowicie nie zostało ustalone i udowodnione przez skarżącego, czy telefon, który posiadał na egzaminie był w rzeczywistości jego telefonem, czy też może należał do innej osoby.

Zdaniem organu, całkowicie chybione były wnioski o dokonanie oceny prac sporządzonych przez stronę w ostatnim dniu trwania egzaminu oraz zarzuty odnośnie skróconego o kilkanaście minut czasu na opracowanie zadań egzaminacyjnych, skoro wykluczenie okazało się uzasadnione, to w chwili oznajmienia tego faktu przez Przewodniczącą - skarżący nie miał prawa kontynuować pisania prac egzaminacyjnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa, organ wyjaśnił, iż każde odwołanie stanowi odrębną sprawę, którą rozpoznaje Komisja II Stopnia i brak było podstaw by porównywać prace lub sytuacje, w których znalazły się inne osoby, dlatego też nie uwzględniono wniosku dowodowego zgłoszonego w odwołaniu o przeprowadzenie dowodu z akt innej osoby zdającej, na okoliczność znalezienia u niej niedozwolonych materiałów, a mimo to niewykluczenia jej z egzaminu. Organ na marginesie wyjaśnił, że wskazana osoba także została wykluczona z egzaminu, tyle że nie w trzecim dniu egzaminu, a podobnie jak skarżący - w czwartym, co wynikało wprost z treści pkt 32 i 47 protokołu egzaminacyjnego.

Organ uznał tym samym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, że zaskarżona uchwała została wydana i podjęta zgodnie z powołanymi przepisami.

W skardze na powyższą uchwałę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. Z., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie uchwały ją poprzedzającej, zarzucił Komisji Egzaminacyjnej naruszenie przepisów prawa, a w szczególności:

1. przepisów postępowania, w tym:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, polegające na:

- niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego poprzez:

• niewystarczające opisanie wyłączonego telefonu komórkowego w załączniku numer 2 do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego, przeprowadzonego w dniach od [...] do [...] marca 2013 roku przez Komisję Egzaminacyjną numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w W., ograniczające się wyłącznie do wskazania marki telefonu komórkowego oraz ustalenia czy telefon ten posiadał baterię i kartę SIM, bez ustalenia właściwego numeru telefonu karty SIM, która znajdowała się w telefonie komórkowym (numeru telefonu komórkowego), posiadanym przez skarżącego podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego;

• nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wykazu wszystkich wychodzących połączeń, wiadomości tekstowych oraz transmisji danych numeru telefonu komórkowego skarżącego, pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 roku skierowanego do operatora sieci telefonii komórkowej T. oraz pisma z dnia [...] kwietnia 2013 roku operatora sieci telefonii komórkowej T., pomimo że okoliczność na jaką został zgłoszony wniosek dowodowy miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, czy skarżący posługiwał się telefonem komórkowym podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego;

• nieuwzględnieniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z akt zdającej A. Z., pomimo że okoliczność na jaką został zgłoszony wniosek dowodowy miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, ustalenie że zdająca A. Z. posiadała niedozwolone materiały podczas trzeciej części egzaminu radcowskiego, jednakże wobec faktu, że się nimi nie posługiwała, nie została wykluczona z egzaminu radcowskiego,

- wyciągnięciu z materiału dowodowego niewłaściwych wniosków poprzez:

• bezpodstawne wątpliwości, co do tego czy telefon, który posiadał skarżący na egzaminie, rzeczywiście do niego należał;

• błędne uznanie, iż posiadanie przez skarżącego wyłączonego telefonu komórkowego podczas rozwiązywania zadania z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego winno stanowić podstawę do wykluczenia skarżącego z egzaminu radcowskiego,

b) art. 338 ust. 5 w związku z art. 364 ust.13 ustawy o radcach prawnych, polegające na jego zastosowaniu poprzez wydanie przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w W. w dniu [...] marca 2013 roku postanowienia o wykluczeniu skarżącego z egzaminu radcowskiego, podczas gdy żaden przepis ustawy o radcach prawnych nie uprawniał przewodniczącego komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego do wydania postanowienia w przedmiocie wykluczenia kandydata z egzaminu radcowskiego,

c) art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz naruszeniu zasady równości wobec prawa poprzez odmienne traktowanie kandydatów, którzy przystąpili do egzaminu radcowskiego, przejawiające się wykluczeniem skarżącego z egzaminu radcowskiego wobec posiadania przez niego wyłączonego telefonu komórkowego, podczas gdy inna zdająca posiadająca niedozwolone materiały i nie została wykluczona z egzaminu radcowskiego na tej podstawie;

d) art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, polegające na ich zastosowaniu poprzez utrzymanie w mocy uchwały z [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, ustalającej negatywny wynik skarżącego z egzaminu radcowskiego, podczas gdy powyższa uchwała dotknięta była wadami, które winny skutkować jej zmianą;

2. przepisów prawa materialnego, w tym:

a) art. 364 ust. 11 ustawy o radcach prawnych, polegające na jego błędnej wykładni poprzez uznanie, iż wyłączony telefon komórkowy stanowi urządzenie służące do przekazu lub odbioru informacji, podczas gdy czynność techniczna polegająca na wyłączeniu telefonu komórkowego pozbawiała ów telefon komórkowy cech (właściwości), dzięki którym mógł on stanowić narzędzie za pomocą którego można było komunikować się na odległość, bowiem telefon komórkowy zostaje pozbawiony dostępu do sieci telefonii komórkowej, co uniemożliwiało jakiekolwiek nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą fal radiowych, a tym samym wyłączony telefon komórkowy nie mógł stanowić urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji;

b) art. 338 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach prawnych, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez błędne uznanie, iż - nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu wyłączonego telefonu komórkowego, jako urządzenia służącego do przekazu łub odbioru informacji - samo posiadanie wyłączonego telefonu komórkowego (niedozwolonego urządzenia) winno stanowić podstawę do wykluczenia skarżącego z egzaminu radcowskiego, podczas gdy powyższy przepis określający podstawy wykluczenia z egzaminu radcowskiego, w odniesieniu do niedozwolonego urządzenia, wymaga aby skarżący posługiwał się takim urządzeniem, a wobec faktu, że skarżący nie posługiwał się niedozwolonym urządzeniem, nie zaistniał stan faktyczny uprawniający do wykluczenia skarżącego z egzaminu radcowskiego.

W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty prezentowane na etapie postępowania administracyjnego, przeprowadzając polemikę o rozumieniu realnych możliwości skorzystania z telefonu komórkowego za pomocą którego możliwe było nadawanie, odbiór lub transmisja sygnałów na pomocą fal radiowych. Skarżący podkreślił, że wyłączenie telefonu komórkowego pozbawiało ów telefon komórkowy cech (właściwości), dzięki którym mógł on stanowić narzędzie, dzięki któremu można było komunikować się na odległość.

Skarżący podniósł dodatkowo, iż w treści pisma z 5 marca 2013 r. była mowa jedynie o zakazie posiadania podczas egzaminu radcowskiego urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji, np. telefonu komórkowego, bez sygnalizowania, iż korzystanie z takiego urządzenia wiązać będzie się z obowiązkiem wykluczenia z egzaminu radcowskiego.

Zdaniem skarżącego postanowienie wykluczające go z egzaminu radcowskiego, wydane zostało bez wymaganej podstawy prawnej, która przewidywałaby możliwość wydania przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] postanowienia w tym przedmiocie.

Dodatkowo, skarżący podkreślił, iż podczas trwania części czwartej i piątej egzaminu, nie opuścił sali egzaminacyjnej, zatem ewentualne skorzystanie z posiadanego telefonu w sposób dyskretny było niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż mimo surowości oceny nie naruszała ona zasad swobodnej oceny, tym samym zaskarżona uchwała została w należyty sposób uzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.

Zgodnie z art. 36 (4) ust. 1 ustawy o radcach prawnych - podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji. Skarżący został także przed egzaminem, zgodnie z § 9a ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego, poinformowany pismem Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 5 marca 2013 r. o powyższym zakazie. W uwadze zawartej w tym piśmie zastrzeżono; "Stosownie do art. 36 (4) ust. 11 ustawy o radcach prawnych, zdający nie może posiadać przy sobie żadnych urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji np. telefonu komórkowego, palmtopa, i-poda, itp. Komisja nie zapewnia przechowania tych przedmiotów podczas egzaminu. W przypadku dotarcia przez osobę zdającą na egzamin z tego typu urządzeniami, obowiązek ich zdeponowania na czas trwania egzaminu, poza miejscem jego zdawania, obciąża zdającego, który ponosi ryzyko ich utraty lub uszkodzenia.".

Zakaz posiadania na egzaminie tego rodzaju urządzeń wynika również z przepisu art. 33 (8) ust. 3 ustawy o radcach prawnych - kandydaci podczas egzaminu wstępnego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych, komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji.

Skarżący przystępując do egzaminu miał obowiązek posiadania wiedzy objętej także ustawą o radcach prawnych, co przekłada się na obowiązek wiedzy o treści cytowanych przepisów tej ustawy, a zaznaczyć należy, iż został dodatkowo pismem OIRP w W. z dnia 5 marca 2013 r. (przed egzaminem) powiadomiony o zakazie posiadania na egzaminie m.in. telefonu komórkowego.

Jest jednocześnie bezsporne, że do zakazu tego się nie zastosował, czego dowodzi załącznik nr [...] do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach [...] do [...] marca 2013 r. przez Komisję Egzaminacyjną nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w W. Zgodnie z tym załącznikiem ujawniono, że zdający oznaczony numerem kodu [...], posiadał przy sobie telefon B. z kartą sim i baterią, aczkolwiek wyłączony. W załączniku do protokołu egzaminu nie zapisano numeru karty sim ujawnionego telefonu komórkowego, zatem dowody przedkładane przez skarżącego na wykazanie, że w dniu i w godzinach egzaminu nie przeprowadzano z telefonu o podanym w załączonych przez skarżącego dowodach numerze rozmów, były w istocie dla sprawy nieprzydatne. Należy bowiem podkreślić, że wobec treści przepisów art. 33 (8) ust. 3 i art. 36 (4) ust. 11 ustawy już samo posiadanie na egzaminie tego urządzenia jest zabronione, w związku z tym nie można przyjąć za całkowicie wadliwy pogląd Komisji, iż ujawniony telefon na egzaminie nie musiał być tym samym, do którego odnoszą się dowody złożone przez skarżącego. Z dowodów tych wynika, iż w piśmie do P. s.a. z dnia [...] kwietnia 2013 r. to skarżący zidentyfikował wskazany przez siebie numer telefonu komórkowego jako własny, natomiast z wydruków bilingowych nie można tej okoliczności jednoznacznie wyprowadzić, jako że nie wskazują one na imię i nazwisko właściciela.

W czasie egzaminu Komisja stwierdziła fakt posiadania przez skarżącego telefonu komórkowego z zainstalowaną kartą sim i z baterią. Zatem urządzenie to spełniało wymagania z powołanych przepisów ustawy o radcach prawnych, jako służące do przekazu lub odbioru informacji.

Należy wskazać na jeszcze jeden fakt odnoszący się do samego przebiegu egzaminu. Przewodnicząca Komisji Egzaminacyjne (pomimo zakazu jednoznacznie określonego w ustawie o radcach prawnych i w uwadze zawartej w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. skierowanym do zdających) przed przystąpieniem zdających do egzaminu ponowiła informację o zakazie posiadania na egzaminie urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji. Był to więc ostatni moment dla skarżącego na pozbycie się na czas egzaminu posiadanego aparaty, lecz z tej możliwości nie skorzystał. W świetle zatem wymienionych przepisów (art. 33 (8) ust. 3 i art. 36 (4) ust. 11 ustawy) skarżący miał świadomość ich złamania i ewentualnych konsekwencji z tym związanych.

Zgodnie zatem z art. 33 (8) ust. 4 ustawy o radcach prawnych, mającym stosownie do art. 36 (4) ust. 13 tej ustawy odpowiednie zastosowanie do egzaminu radcowskiego, przewodniczący komisji egzaminacyjnej miał podstawy do wykluczenia skarżącego z egzaminu. Zgodnie natomiast z § 14 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego fakt wykluczenia zdającego z egzaminu został odnotowany w protokole przebiegu egzaminu radcowskiego w formie czynności materialno-prawnej.

Zgodnie natomiast z art. 33 (8) ust. 6 ustawy postanowienie Przewodniczącej Komisji z dnia [...] marca 2013 r. stanowiło podstawę do podjęcia przez Komisję Egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu skarżącego i taką też uchwałę Komisja Egzaminacyjna nr [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. podjęła.

Co do zarzutu skarżącego o naruszeniu przepisów Konstytucji RP należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjne w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. wydanym w sprawie K 3/10 stwierdził, że art. 36 (4) – 36 (6) ustawy o radcach prawnych nie są niezgodne z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Regulacja konstytucyjna nie zawiera samych zasad składania egzaminu zawodowego. W związku z tym w tym zakresie ustawodawca posiada szeroką swobodę regulacyjną. Tak też prawodawca w wymienionych przepisach ustalił okoliczności dające podstawę wykluczenia zdającego z egzaminu i w następstwie podstawę podjęcia przez Komisję Egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu wykluczonego zdającego z egzaminu.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.