Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 636/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 7, art. 15 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., nazywanej dalej: "K.p.a.") oraz z art. 18 i art. 34 § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., nazywanej dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia D. W. z 25 listopada 2015 r, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z [...] listopada 2015r. w sprawie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony.

W związku z nieuregulowaniem w całości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług w ustawowym terminie określonym w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) wynikającego ze złożonej deklaracji VAT-7K za drugi kwartał 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił upomnieniem nr UP 16580/15 z 5 sierpnia 2015 r., którym wezwał D. W. do uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 2K/2015.

Z uwagi na niemożność osobistego doręczenia przesyłki D. W., złożono ją w UP 13 sierpnia 2015 r. na okres 7, powtórnie awizowano 21 sierpnia 2015 r. W dniu 31 sierpnia 2015 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat jej nie odebrał. Upomnienie doręczono Skarżącemu w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. ze skutkiem doręczenia 27 sierpnia 2015 r.

Z uwagi na nieuregulowanie należności podatkowych we wskazanym w upomnieniu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako wierzyciel wystawił [...] września 2015r. tytuł wykonawczy nr [...] i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Powyższemu tytułowi została nadana klauzula wykonalności stanowiąca podstawę wszczęcia egzekucji do składników majątkowych dłużnika.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem nr 1440/EA/511-982/15/AG1 z 14 września 2015 r. w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] S.A.

Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczone Stronie 5 października 2015 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał zawiadomienie o zajęciu 17 września 2015 r., zaś pismem nr [...] z 28 września 2015r. poinformował organ egzekucyjny, że aktualnie na rachunku D. W. brak jest środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia z 14 września 2015 r. Jednocześnie wskazał, że w miarę wpływu środków pieniężnych na rachunek D. W. Bank będzie realizował zajęcie egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

Pismem z 5 października 2015 r. D. W. wniósł, na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 cyt. ustawy. D. W. podniósł, że "Obowiązek doręczenia zobowiązanemu upomnienia nie został wyłączony w niniejszej sprawie przepisem szczególnym".

Skarżący podał, że organ egzekucyjny z naruszeniem art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., nazywanej dalej: "O.p.") uznał doręczenie za dokonane w dniu upływu ostatniego dnia okresu przechowywania przesyłki przez operatora pocztowego, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p. Warunkiem przyjęcia przez organ egzekucyjny tzw. fikcji doręczenia jest zachowanie wszelkich wymogów formalnych określonych we wskazanych przepisach. Zgodnie z art. 150 § 1a O.p. adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w placówce operatora pocztowego. Powtórne zawiadomienie następuje wobec niepodjęcia przez adresata pisma w terminie 7 dni. Wadliwe i niezgodne z prawem działania operatora pocztowego uniemożliwiają przyjęcie przez organ egzekucyjny fikcji doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W pocztowej skrzynce zobowiązanego złożono 13 sierpnia 2015 r. zawiadomienie o złożeniu w POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK) przesyłki o nr [...] z informacją, że termin odbioru awizowanej przesyłki upływa 28 sierpnia 2015 r. (...) Wbrew dyspozycji art. 150 § 1a O.p. operator pocztowy nie złożył ponownego zawiadomienia po bezskutecznym upływie 7 dni od dnia złożenia w odbiorczej skrzynce pocztowej pierwszego zawiadomienia. Zobowiązany, mając na uwadze wcześniejsze doświadczenia z InPostem ma prawo przypuszczać, że na kopercie z ww. przesyłką znajduje się informacja o fakcie złożenia powtórnego zawiadomienia wraz z datą i podpisem osoby działającej w imieniu doręczyciela. Jeżeli tak jest, to w ocenie zobowiązanego stanowi to dowód poświadczenia nieprawdy przez doręczyciela.

Skarżący podał, że wadliwą praktykę doręczenia potwierdzał także odbiór przez zobowiązanego zaskarżonego tytułu egzekucyjnego. Skarżący, podejmując zaskarżony tytuł egzekucyjny w ostatnim dniu wskazanym w pierwszym zawiadomieniu z 18 września 2015 r. o nieodebranej przesyłce stwierdził, że pomimo upływu 16 dni nie zostało złożone powtórne zawiadomienie oraz, że na kopercie przesyłki nie odnotowano faktu złożenia powtórnego zawiadomienia i tym samym nie wykonano dyspozycji wynikającej z art. 150 § 1a O.p.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] października 2014 r. nr [...] w związku ze złożeniem zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku D. W. zawiesił w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r. Postanowienie doręczono Skarżącemu 2 listopada 2015 r.

Zawiadomieniem z 14 października 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności – [...] S.A. o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności nr 1440/EA/511-982/15/AG1 z 14 września 2015 r. do odwołania. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 19 października 2015 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2015 r. uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą upomnienie awizowano dwukrotnie, pierwszego awiza dokonano 13 sierpnia 2015 r., powtórne awizo nastąpiło 21 sierpnia 2015 r., tj. po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. Następnie organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone 27 sierpnia 2015 r. w trybie zastępczym.

Pismem z 25 listopada 2015 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2014 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie cyt. przepis znalazł zastosowanie wobec zaniechania przez operatora pocztowego złożenia w pocztowej skrzynce oddawczej powtórnego zawiadomienia o przesyłce poleconej z upomnieniem.

Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku z 5 października 2015 r. Zarzucił, że wierzyciel nie odniósł się in meritum do treści zarzutów oraz wykazanych uchybień operatora pocztowego w zakresie doręczenia upomnienia, jak i pozostałych pism w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podtrzymał swoje przypuszczenie, że znajdująca się na przesyłce zawierającej upomnienie informacja, o złożeniu powtórnego zawiadomienia została uzupełniona w trakcie procedury zwrotu przesyłki, ponieważ "nieprawdopodobnym jest, że jedyną przesyłką poleconą nadaną przez organy postępowania egzekucyjnego prawidłowo i dwukrotnie awizowaną, miałaby być tylko przesyłka polecona zawierająca upomnienie".

Skarżący wskazał także, że przy doręczeniu kolejnej przesyłki poleconej w postępowaniu doszło do zaniechania przez operatora pocztowego złożenia powtórnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki, tj. przesyłki ZPO o nr [...] pierwotnie awizowanej 21 października 2015 r. i odebranej przez Skarżącego 2 listopada 2015 r. Pomimo odbioru ww. przesyłki 12 dnia od dnia złożenia pierwszego zawiadomienia, powtórne zawiadomienie nie zostało złożone w skrzynce odbiorczej adresata. Na przesyłce brak było informacji o dniu złożenia powtórnego zawiadomienia. Zgodnie z informacją podaną przez operatora pocztowego na stronie internetowej przesyłka ta została doręczona 5 listopada 2015 r., co także nie odpowiada prawdzie.

Skarżący za niedopuszczalne uznał stwierdzenie przez wierzyciela skuteczności domniemania doręczenia stronie upomnienia oraz przerzucenie na Skarżącego konsekwencji niezgodnego z prawem działania przedstawicieli operatora pocztowego oferującego adekwatną do ceny jakość świadczonych usług.

Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu zakończenia niniejszego postępowania z uwagi na bardzo dotkliwe dla zobowiązanego konsekwencje blokady rachunku bankowego i pozbawienia środków do egzystencji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia z 25 listopada 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2015 r. w sprawie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony. W uzasadnieniu postanowienia DIS podał, że jak wynika z akt sprawy wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przesłał Skarżącemu upomnienie wzywające go do uregulowania spornego zobowiązania podatkowego wraz z informacją, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Powyższe upomnienie zostało przesłane Skarżącemu listem poleconym i doręczone w sposób zastępczy przewidziany w art. 44 § 4 K.p.a. ze skutkiem doręczenia 27 sierpnia 2015 r.

Ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera własnych przepisów regulujących zasady doręczania pism stronom, kwestię skuteczności doręczeń należy oceniać według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się przy tym stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli zaś strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 1 i 2 K.p.a.). Z art. 42 K.p.a. wynika natomiast, że osobom fizycznym organ doręcza pisma w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a także w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie zaś niemożności doręczenia pisma w sposób określony wyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). Podkreślić przy tym należy, iż doręczenie to będzie skuteczne tylko wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie wszystkie ww. przesłanki.

Organ wyjaśnił, że niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. stanowi przesłankę zastosowania art. 44 K.p.a. przewidującego tzw. doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia. Niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 K.p.a. dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie), natomiast niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których osoby te nie podjęły się oddania pisma adresatowi. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest jednak to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany wart. 42 i 43 K.p.a.

Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 K.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). DIS podkreślił, że złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, że otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 K.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 K.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze).

DIS zauważył, że szczegółowa analiza przesyłki rejestrowanej nr [...] zawierającej upomnienie nr UP 16580/15 z 5 sierpnia 2015 r. pozwalała jednoznacznie stwierdzić, że na kopercie zawierającej ową przesyłkę widniała adnotacja doręczyciela: "Awizowano dnia 13.08.2015 r." oraz "Awizowano powtórnie dnia 21.08.2015 r.", tj. po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.

Ponadto dokument doręczenia zawierał wzmiankę, że niemożliwe było doręczenie przesyłki w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a., oraz adnotację doręczyciela czyniącej zadość wymogom przewidzianym w art. 44 § 2 K.p.a., bowiem zamieszczono zawiadomienie zawierające informację o możliwości odbioru przesyłki w określonym terminie w "POK Impost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK)". W tych okolicznościach, w ocenie DIS, operator pocztowy dochował wymogów formalnych określonych we wskazanych przepisach.

Odnosząc się do argumentu zażalenia, że organ egzekucyjny nie odniósł się do działań operatora pocztowego w zakresie doręczania pozostałych pism otrzymywanych w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego, DIS zauważył, że kwestionowanie przez Stronę braku oceny ww. działań, nie mogło stanowić zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, ze względu na fakt, że pozostała korespondencja organu egzekucyjnego kierowana do skarżącego nie była przedmiotem postępowania.

Pismem z 25 listopada 2015 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r.

DIS zauważył, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z [...] października 2015 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r., z uwagi na wniesione zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 2 listopada 2015 r.

DIS wyjaśnił, że zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu, co wiąże się z zatrzymaniem wszystkich czynności procesowych. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest dla osoby zobowiązanej instytucją bardziej korzystną niż wstrzymanie przerwania toku postępowania egzekucyjnego, bowiem w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 58 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny na wniosek strony może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

Skoro w wyniku zawieszenia postępowania egzekucyjnego Skarżący osiągnął oczekiwany skutek prawny, tym samym bezprzedmiotowy stał się jego wniosek z 25 listopada 2015 r. w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 27 stycznia 2016 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie DIS z [...] grudnia 2015 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego upomnienia warunkującego wszczęcie postępowania egzekucyjnego,

- art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 i 144 K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego oraz nierozpatrzenia merytorycznie zażalenia Skarżącego.

Skarżący podtrzymał twierdzenia zawarte w zarzutach z 5 października 2015 r., że operator pocztowy nie pozostawił powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki/pisma, co stanowiło przejaw stałej praktyki operatora pocztowego InPost.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności operatora pocztowego, w tym informacji o zasadzie dwukrotnego awizowania.

W ocenie skarżącego organ wydający zaskarżone postanowienie zaniechał dokonania analizy załączonego przez Skarżącego do zażalenia, jak i wcześniej do zarzutów, dokumentu zawiadomienia o nieodebranej przesyłce złożonego przez operatora pocztowego w oddawczej skrzynce pocztowej Skarżącego.

Skarżący podniósł, że zawiadomienie zostało sporządzone na formularzu operatora pocztowego InPost. Przedmiotowe zawiadomienia zawiera m.in. imię i nazwisko Skarżącego oraz adres, nr przesyłki, informację o niezastaniu 13 sierpnia 2015 r. o godzinie 13:15 osoby upoważnionej do odbioru przesyłki, odcisk pieczątki informującej o punkcie operatora pocztowego InPost, w którym można odebrać przesyłkę oraz nieczytelny podpis przedstawiciela operatora pocztowego. Zawiadomienie, wbrew normie art. 44 § 2 K.p.a., nie zawiera informacji o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, tj. licząc od 13 sierpnia 2015 r., a zawiera informację, że "termin odbioru awizowanej przesyłki upływa w dniu - tu odcisk stempla datownika - 28.08.2015 r.". Pomijając fakt, że wskazanie terminu nie odpowiada normie kodeksowej, to użycie pojęcia przesyłka zamiast pismo wprowadza adresata w błąd i nie daje możliwości wywiedzenia, że przedmiotowa przesyłka stanowi pismo w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący wskazał na sprzeczność w wypowiedzi organu, który wyraźnie wskazał, że przesłanką zastosowania doręczenia zastępczego było złożenie zawiadomienia o złożeniu pisma - nie przesyłki jak w przedmiotowym zawiadomieniu - oraz zamieszczenia w zawiadomieniu informacji o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni - nie piętnastu dni, jak błędnie w przedmiotowym zawiadomieniu - od dnia złożenia zawiadomienia.

Strona podkreśliła, że formularz zawiadomienia przedłożony przez operatora pocztowego nie zawierał pouczenia o skutkach zaniechania odbioru przesyłki, w tym doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a., jak również nie zawierał informacji o ponownym zawiadomieniu. Informacja zawarta na rewersie zawiadomienia wskazywała jedynie na skutek zwrotu do nadawcy niepodjętej w terminie przesyłki.

W ocenie Skarżącego organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy procedury administracyjnej przez zaniechanie przeprowadzenia w pełni postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Organ nie dokonał analizy załączonych do zażalenia dowodów. Charakter pośredni tychże nie upoważniał organu do przyjęcia, że z uwagi, iż nie były one przedmiotem niniejszego postępowania, to nie mogą stanowić dowodu na błędną praktykę operatora publicznego.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasad prowadzenia postępowania, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. uznając, że organy podatkowe w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organy wskazały w uzasadnieniu postanowienia dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie DIS, który utrzymując postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. uznał za niezasadny zarzut Skarżącego naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z brakiem uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kwestię doręczeń pism w toczącym się postępowaniu regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, których zastosowanie na etapie doręczenia Skarżącemu upomnienia zostało ograniczone do art. 44 § 1-4 K.p.a., który reguluje sytuację niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 K.p.a., poprzez możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W takim przypadku w razie doręczania pisma przez operatora pocztowego (tak jak miało to miejsce w badanej sprawie), operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 42 i art. 43 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

Przepis art. 44 § 4 K.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 K.p.a, mimo że jest oczywiste, że pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 K.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, że treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak następstwa tak skonstruowanego domniemania prawnego mogą być bardzo dotkliwe dla strony, szczególnie w sytuacjach kiedy strona nie dowie się o treści pisma w terminie umożliwiającym jej skuteczne działanie prawne. W związku z tym dopuszczalne jest obalenie domniemania doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji doręczenia, przez wykazanie, że zastosowanie art. 44 K.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego.

Przedmiotem doręczeń są pisma. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje tego pojęcia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "pismo" należy rozumieć "wszelkiego rodzaju dokumenty, wezwania, zawiadomienia, wydawane w formie pisemnej decyzje i postanowienia i inne dokumenty, z którymi strona powinna być zaznajomiona". Do pism w rozumieniu przepisu art. 39 K.p.a. należą zarówno pisma sporządzone przez organ administracji publicznej, jak i pisma wniesione do organu przez strony i uczestników postępowania (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 39). Zasadą jest doręczania pism przez operatora pocztowego, który zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) świadczy usługi pocztowe polegające m.in. na doręczaniu przesyłek pocztowych, przemieszczaniu przesyłek pocztowych, przesyłaniu przesyłek pocztowych, tj. rzeczy opatrzonej oznaczeniem adresata i adresem, przedłożonej do przyjęcia lub przyjętej przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 ustawy Prawo pocztowe). Ustawa - Prawo pocztowe nie wskazuje na doręczanie pism. Przesyłka to zbiorcze określenie, pod którym kryją się listy (korespondencja) i paczki dostarczane przez operatora pocztowego. Nie sposób zatem zarzucić operatorowi używającemu w zawiadomieniu określenia "przesyłka", że tym pojęciem wprowadza adresata w błąd.

W niniejszej sprawie korespondencja skierowana do Skarżącego została po raz pierwszy awizowana 13 sierpnia 2015 r. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata pod adresem POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr A (SKOK), o czym poinformowano Skarżącego, pozostawiając zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w jego skrzynce pocztowej. Na tę okoliczność powołał się Skarżący, wnosząc pismem z 5 października 2015 r. "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". Do Zarzutów Skarżący dołączył kopię zawiadomienia InPost, z której wynika, że doręczyciel firmy w dniu 13 sierpnia 2015 r. nie zastał osoby upoważnionej do odebrania przesyłki. Poinformował, że przesyłkę można odebrać w Punkcie Obsługi Klienta POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK) od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-17.00. W zawiadomieniu poinformowano Skarżącego o ostatecznym terminie odbioru awizowanej przesyłki. Stosownie do pkt 3 druku "Potwierdzenie odbioru" przesyłkę z powodu niepodjęcia w terminie siedmiu dni, awizowano powtórnie 21 sierpnia 2015 r., o czym stanowi stempel na kopercie zawierającej przesyłkę organu.

Z informacji zawartych w druku "Potwierdzenia odbioru" wynika, że w związku z tym, że Skarżący nie odebrał awizowanej przesyłki w zakreślonym terminie, 31 sierpnia 2015 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy.

Odnosząc powyższy stan faktyczny sprawy do obowiązujących przepisów regulujących kwestię tzw. doręczenia zastępczego należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki z art. 44 K.p.a.: adresat mieszkał pod wskazanym adresem, pismo było przechowywane przez okres czternastu dni w placówce pocztowej operatora pocztowego na co wskazuje zestawienie dat awizowania przesyłki: 13 sierpnia 2015 r. i 21 sierpnia 2015 r. i 31 sierpnia 2015 r. jako data zwrotu przesyłki do nadawcy – organu. Operator pocztowy umieścił w skrzynce odbiorczej zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 14 dni do dyspozycji adresata, po siedmiu dniach od pierwszego awiza dokonał powtórnego awizowania 21 sierpnia 2015 r., o czym stanowi informacja umieszczona na przesyłce – kopercie zawierającej Upomnienie.

W ocenie Sądu złożenie przez doręczającego pisma w placówce pocztowej czyli w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 K.p.a. oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu tego pisma w miejscu określonym w tym przepisie, jak również przechowanie pisma przez okres wskazany w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. pozwala uznać doręczenie za prawidłowe i skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), oddalił skargę jako niezasadną.