Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1337/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art.. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. S. (dalej zwana jako: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "SKO", organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] lipca 2021 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że 2 marca 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem T. S., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 5 czerwca 2018 r., nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], w którym stwierdzono, że znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 4 marca 2016 r., natomiast niepełnosprawność istnieje od 72-go roku życia. Do wniosku D. S. dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 8 marca 2021 r., z którego wynika, że Z. S. (małżonka T. S.) wymaga opieki innej osoby. Ponadto dołączyła oświadczenie, że Z. S. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz oświadczenie o sposobie i zakresie opieki nad ojcem T. S. Dodatkowo dołączyła oświadczenie o tym, że pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy i z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wobec powyższego Burmistrz Miasta [...], decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] odmówił D. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Powodami odmowy było: fakt, że znaczny stopień niepełnosprawności u T. S. powstał w wieku 72 lat; fakt, że T. S. pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także fakt, że D. S. został przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad ojcem T. S. na okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r.

Od powyższej decyzji D. S. złożyła odwołanie, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania, SKO, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Burmistrz Miasta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. [...] odmówił D. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem T. S.

W uzasadnieniu Organ I instancji powołał się na treść art. 17 ust. 1 art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a oraz art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm.; dalej zwana w skrócie: "u.ś.r.").

Burmistrz uznał, że D. S. sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawnym ojcem w sposób prawidłowy. Podkreślił, że decyzja o ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru uznaniowego, zależy od spełnienia wszystkich przesłanek zawartych w art. 17 u.ś.r. Ponadto, w związku z wyrokiem TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który orzekł, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie może stanowić przesłanki negatywnej w przyznaniu świadczenia. Uzasadniając swoje stanowisko SKO wskazało, że TK nie usunął spornego zapisu z ustawy, a także że na dzień wydania niniejszej decyzji ustawodawca nie dokonał zmiany omawianego przepisu i mimo iż, jest on niezgodny z Konstytucją RP to nadal obowiązuje w stanie prawnym. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] przyznał D. S. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad ojcem T. S. na okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r.

Składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, D. S. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że z dniem przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia zrezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem Burmistrza ustawa o świadczeniach rodzinnych wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a także wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje również, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wobec powyższego Burmistrz Miasta [...] stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do przyznania D. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji D. S. złożyła odwołanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], SKO , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej zwana w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.

Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że nie podziela w pełni tez przywołanych w treści uzasadnienia decyzji Organu I instancji.

Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że w związku z wyrokiem TK z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności w stosunku do opiekunów osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później. Oznacza to, że w odniesieniu do opiekunów osób bliskich, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium wskazanego w art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r.

Organ II instancji wskazał, że podziela argumentację Organu I instancji dotyczącą wystąpienia w niniejszej sprawie innej negatywnej przesłanki, stanowiącej przeszkodę w przyznaniu wnioskowanego świadczenia córce osoby niepełnosprawnej. Przeszkodę tą stanowi pozostawanie przez T. S. w związku małżeńskim, przy czym jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium wskazało, że między małżonkami istnieje obowiązek alimentacyjny. Obowiązek ten może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia albo na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, polegający na rezygnacji z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, wtedy może ona liczyć na pomoc państwa w tych staraniach. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Końcowo Kolegium wskazało, że bezspornym jest fakt, że D. S. otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem T. S. Wobec powyższego uznało, że w momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, D. S. nie złożyła wniosku o uchylenie decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, ponieważ wskazała jedynie, że w przypadku wydania decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne wnosi o uchylenie decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Z tych wszystkich względów, SKO utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. S. zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyjaśniła, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, który jest po dwóch udarach, ma niedowład lewej kończyny górnej a jego samodzielne poruszanie się na chwilę obecną, jest prawie niemożliwe. Stwierdziła, że jest jedyną osobą, która może tą opiekę sprawować, ponieważ matka Z. S. nie jest w stanie pomóc jej w opiece nad T. S. ze względu na swój stan zdrowia (cierpi na demencję starczą, bóle kręgosłupa). Dodatkowo jej brat A. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przez co nie jest w stanie pomóc jej sprawować opieki nad ojcem, ze względu na swój stan zdrowia (stwierdzony nowotwór), sam wymaga opieki.

Podniosła, że opiekę sprawuje codziennie, przychodzi do rodziców codziennie rano, przygotowuje rodzicom posiłki, robi zakupy, pomaga ojcu w ubieraniu, utrzymaniu higieny, jedzeniu posiłków oraz organizowaniu wizyt u lekarzy. Końcowo stwierdziła, że w 2015 r. była zatrudniona po raz ostatni, od tamtego czasu opiekuje się schorowanym ojcem.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona w całości.

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem swej skargi Strona uczyniła decyzję SKO o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy obu instancji podniosły w swych rozstrzygnięciach, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia rodzinnego musi nastąpić ze względu na fakt pozostawania Ojca skarżącej w związku małżeńskim. Tym samym powołano się na regulację art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.

Sąd po dokładnym przeanalizowaniu dokumentacji sprawy w szczególności odnoszącej się do stanu zdrowia małżonki osoby niepełnosprawnej, doszedł do przekonania o konieczności odstąpienia od literalnego brzmienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., czyli przepisu który nakazuje wykluczyć przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym w kolejności dalszej, jeżeli małżonek osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym wymagającej opieki, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 230/20, przekonująco wywodzi, iż z jednej strony jest oczywiste, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) cyt. ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak z drugiej strony nie należy zapominać, że kategoryczne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) jest osłabione przez treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd podziela słuszne zapatrywanie wyprowadzone w tym orzeczeniu, iż negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie może mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany w tym przepisie przez ustawodawcę opiekun - małżonek z przyczyn od siebie niezależnych jak wiek i stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną żoną czy mężem. Otóż pozostawanie w związku małżeńskim stanowi tylko wtedy przeszkodę w przyznaniu świadczenia, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć, niezależnie od faktu legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mieć bowiem należy na względzie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie wymagającej opieki, ale osobie, która tę opiekę sprawuje. Istnieją sytuacje, w których pomimo pozostawania przez osobę niepełnosprawną w związku małżeńskim z osobą, która formalnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, możliwe byłoby przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny. Byłoby to dopuszczalne wówczas, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do zapewnienia jej bieżącej pomocy i opieki nad nią (tak WSA w Rzeszowie w wyrokach z dnia 18 marca 2021 r. o sygn. II SA/Rz 186/21, CBOSA, z dnia 18 lutego 2020 r. o sygn. II SA/Rz 279/20, LEX).

Mając na uwadze powyższe Organy obu instancji niedostatecznie w relacji do art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. rozważyły stan zdrowia małżonki osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym. Nie ulega tu wątpliwości, że T. S. nie pozostaje w związku małżeńskim z osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z. S., jego żona, urodzona 26 września 1949 r. nie posiada stwierdzonego przed właściwą instytucją orzeczenia kwalifikującego. Jednakże z treści zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 marca 2021 r. wynika w sposób jednoznaczny, że osoba ta wykazuje taki stan zdrowia fizycznego, który decyduje o konieczności opieki innych osób. Kluczowy dla sprawy przyznania świadczenia rodzinnego dowód w postaci rodzinnego wywiadu środowiskowego potwierdza oświadczenia strony skarżącej o tym, iż Z. S. nie jest w stanie pomóc Ojcu strony skarżącej ze względu na swój stan zdrowia, tj. demencję starczą, bóle kręgosłupa. Pracownik socjalny prowadząc wywiad stwierdza bowiem, że żona niepełnosprawnego ma poważne problemy z kręgosłupem, nie jest w stanie pomóc mu we wszystkich czynnościach codziennych.

Organy orzekające w tej sprawie ograniczyły zatem swe ustalenia faktyczne oraz ocenę stanu sprawy jedynie do stwierdzenia, że żona osoby wymagającej opieki żyje oraz aktualnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże ustalenia w tym zakresie wymagają kategorycznego stwierdzenia, że Z. S. ze względu na swój stan zdrowia oraz warunki osobiste jest w stanie efektywnie uczynić zadość obowiązkowi opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2021 r. o sygn. II SA/Rz 1319/19, LEX).

Treść akt administracyjnych daje podstawy dla niedających się usunąć na chwilę obecną wątpliwości na temat możliwości zapewnienia właściwej opieki względem osoby niepełnosprawnej przez Z. S. Z dokumentacji lekarskiej jak również dokumentacji wykonanej przez Organ w ramach wywiadu środowiskowego wynika, że małżonka osoby niepełnosprawnej nie jest w stanie efektywnie stworzyć warunków opieki nad niepełnosprawnym mężem, a decyduje o tym stan jej zdrowia. Ocena tych uwarunkowań przekładających się na ustalenie czy osoba opiekuna preferowana przez ustawodawcę jest obiektywnie zdolna aby zapewnić bieżącą i należytą wobec stopnia niepełnosprawności pomoc i opiekę nad niepełnosprawnym umożliwi rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wskazać również należy wobec twierdzeń Organu I instancji, że nie stanowi przeszkody przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenie skarżącej o tym, że pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, a z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z pobierania tego rodzaju świadczenia rodzinnego. Otóż NSA w wyroku z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18, (LEX) słusznie wyjaśnia, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., winien być wykładany w ten sposób, że wprawdzie wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Aby wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Oczekiwanie i wymaganie organu, by strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia ona pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawiałoby ją w trudnej sytuacji, wprowadzało stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. NSA trafnie stwierdza, że skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane są poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawowe prawo wyboru świadczenia, bowiem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). W grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy czy nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. Wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje, wyprowadzana z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a. zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) - jedna decyzja", tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 155 K.p.a.) w odrębnym punkcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego" (tak słusznie NSA również w wyroku dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18, LEX).

Jednocześnie Sąd potwierdza za SKO nieprawidłowe zastosowanie przez Burmistrza Miasta art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K. 38/13, podważył konstytucyjność zawartej w tym przepisie normy prawnej, wskazując jednoznacznie, że powyższa regulacja różnicując prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodna z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ponieważ przepis ten w podanym zakresie został uznany przez Trybunał za niezgodny z ustawą zasadniczą, to nie można było odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na okoliczności związane z datą powstania niepełnosprawności ojca Skarżącej. Stanowiło to naruszenie przepisów prawa materialnego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik postępowania przed Burmistrzem – art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.. Organ I instancji ponownie rozstrzygając w sprawie zobligowany będzie do uwzględnienia w całości tego stanowiska WSA, które oparte jest na utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych – art. 153 P.p.s.a.

Uchybienia przepisom o postępowaniu wyjaśniającym tj. art. 7, art. 77 i 80 K.p.a. wynikające z błędnej, bo wyłącznie literalnej wykładni prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., polegającej na pominięciu stanu zdrowia Z. S. i związanej z tym oceny obiektywnych i realnych możliwości wykonywania opieki nad mężem, mogły doprowadzić do odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organy obu instancji w tej sprawie nie kwestionowały wynikających ze zgromadzonych materiałów okoliczności, że skarżąca sprawuje opiekę nad swym ojcem w sposób stały i ciągły. Nie podważano także faktu niepodejmowania przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zawodowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym, w tym jej zakresu. To zaś obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO i decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy mocą art. 153 P.p.s.a. zobowiązane będą do uwzględnienia przyjętej przez Sąd interpretacji art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i poczynienia w tym kierunku właściwych ustaleń faktycznych.