Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 589/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka Asesor WSA Danuta Oleś Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna P.K. i S. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr Sygn. akt [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 589/05

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], określającą "A" Spółce Jawnej w G., wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 rok.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż Prezydent Miasta określił podatnikowi "A" Spółce Jawnej w G. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r., na kwotę [...] zł. Jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazano grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.282 m2 i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.039,83 m2. Podkreślił również, że organ podatkowy l instancji wskazał, iż podatnik w złożonej deklaracji podatku od nieruchomości za 2003 r., wykazał zaniżoną wysokość zobowiązania podatkowego, stosując stawki przewidziane dla gruntów i budynków pozostałych, podczas gdy jako przedsiębiorca posiadający nieruchomość na mocy umowy dzierżawy zawartej z Gminą Miasta powinien opłacać podatek w stawkach przewidzianych dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).

W odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 5 ustawy podatkowej poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że nieruchomość jest opodatkowana stawką podatku przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie faktu zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika oraz naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Spółki wskazał, że organ podatkowy winien zbadać, czy podatnik prowadzi działalność gospodarczą, czego nie uczynił, a zaniechanie to miało wpływ na błędne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Podatnik nie prowadził bowiem w 2003 r., działalności gospodarczej, a zatem nieruchomość nie może być opodatkowana stawką najwyższą przewidzianą w uchwale podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej wynika, że do uznania gruntów jako związanych z działalnością gospodarczą konieczne jest posiadanie tych gruntów przez podmiot, który rzeczywiście taką działalność prowadzi, tj., przedsiębiorcy. W razie zaniechania prowadzenia tej działalności podmiot traci przymiot przedsiębiorcy, co wynika zaś z definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 431 k. c., oraz art. 4 w zw., z art. 2 ustawy z 02.07.2004 r., o swobodzie działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę wskazało, iż "A" s. j., jeszcze jako spółka cywilna było w 2003 r., dzierżawcą zabudowanego gruntu stanowiącego własność Gminy Miasta, położonej w [...] przy ul. [...], o pow. 2.282 m2.

Następnie powołując treść art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (zwanej dalej "ustawą") SKO podało, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Obowiązkiem podatkowym obciążeni są również posiadacze samoistni nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Ponadto Kolegium podkreśliło, iż podstawę opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, dla gruntów - ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy). Osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej są zaś obowiązane:

1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi gminy, właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,

2) odpowiednio skorygować deklaracje, w razie zaistnienia zmian, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od zaistnienia tych zmian,

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy za poszczególne miesiące, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (art. 6 ust. 9 ustawy podatkowej).

Na "A" s. j., w świetle cytowanych przepisów ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej Spółka podlegała obowiązkowi deklarowania wysokości podatku od nieruchomości i wpłacania w ratach miesięcznych podatku na rachunek gminy. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku reguluje przepis art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej (zwanej dalej "OP"). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 OP).

Podatnik złożył deklarację w podatku od nieruchomości za 2003 r., w dniu 18.03.2003 r., w której wykazał jako podstawę opodatkowania powierzchnię budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą 582,89 m2, pozostałych budynków 456,94 m2, gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 582,89 m2 i gruntów pozostałych 1.699,11 m2.

W dniu 06.03.2003 r. dokonano kontroli podatkowej nieruchomości dzierżawionej przez podatnika. W protokole ustalono, że łączna powierzchnia użytkowa budynków dzierżawionych przez podatnika wynosi 1.039,83 m2 i całość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Protokół zawiera dokładny pomiar wszystkich pomieszczeń w budynkach: magazynu nr 1 i 2, blaszaka, stróżówki, budynku biurowego z częścią biurową, socjalną i kotłownią.

Postanowieniem z dnia 27.05.2003 r., wszczęto postępowanie zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania podatkowego ustalono, że wysokość zobowiązania podatkowego za 2003 r., jest wyższa niż wykazana w deklaracji, bowiem posiadane przez Spółkę budynki powinny być opodatkowane w całości stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Kolegium podkreśliło również, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W toku kontroli nie ustalono, aby którykolwiek z przedmiotów opodatkowania nie mógł być wykorzystywany ze względów technicznych, nie wykazał tego również podatnik.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawa w art. 1a ust. 1 pkt 3 nie przewiduje, aby za nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznać tylko takie nieruchomości, które są faktycznie wykorzystywane przez przedsiębiorcę na cele gospodarcze - sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę wystarczy, aby zakwalifikować tę nieruchomość jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Regulacja ta ma na celu zmobilizowanie przedsiębiorców do jak najbardziej efektywnego wykorzystania nieruchomości. Okoliczność zawierania przez podatnika kolejnych umów dzierżawy obejmujących całość nieruchomości wskazuje również, iż nieruchomość ta jest wykorzystywana na cele prowadzenia działalności gospodarczej - jeżeli podatnik uznałby, że część nieruchomości jest mu zbędna, to nie wydzierżawiałby jej od Gminy Miasta.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r., grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dopóki zatem przedsiębiorca posiada nieruchomości, to podlegają one opodatkowaniu stawkami przewidzianymi dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że skarżący nie wykazał, aby wspólnicy spółki cywilnej zaprzestali wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa działalności gospodarczej, a jedynie wskazał, że zgłosili oni Urzędowi Skarbowemu, nie będącemu organem ewidencyjnym, okoliczność zawieszenia działalności. Oznacza to, że zawieszenie działalności nie było utożsamiane przez wspólników spółki z zaprzestaniem działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa o działalności gospodarczej. Co więcej, w deklaracji podatku od nieruchomości na 2003 r., wskazali, że część nieruchomości jest jednak wykorzystywana na cele działalności gospodarczej, a zatem brak jest logicznego związku pomiędzy treścią pisma do Urzędu Skarbowego a deklaracją podatkową na 2003 r.

Kolegium też uznało, że o utracie statusu przedsiębiorcy decyduje wykreślenie przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej (lub rejestru przedsiębiorców), a nie chwilowe zaprzestanie wykonywania tej działalności (jej zawieszenie). Jeżeli przedsiębiorca decyduje się na trwałe zaprzestanie wykonywania działalności, to podejmuje wszelkie działania zmierzające do jej zakończenia i wykreślenia wpisów, o których mowa powyżej. Podatnicy w roku 2003 takich działań nie podjęli, co więcej składając deklarację podatkową na ten rok podatkowy wykazywali, że przynajmniej część nieruchomości jest związana z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem musieli taką działalność prowadzić, bądź mieć zamiar dalszego jej prowadzenia. Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest zaś równoznaczne z jej zaprzestaniem, które to zaprzestanie prowadzi do utraty statusu przedsiębiorcy. Tym samym posiadacze nieruchomości, mieli nadal status przedsiębiorcy w rozpatrywanym okresie i byli zobowiązani do opłacania podatku od nieruchomości według stawek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] "A" Spółka jawna wniosła o jej uchylenie zarzucając iż, zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto z naruszeniem:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) poprzez przyjęcie, że wszystkie nieruchomości podlegające opodatkowaniu są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przede wszystkim kwestii prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego oraz rzeczywistej powierzchni nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy,

- art. 7 ustawy ordynacja podatkowa w związku z art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż w jej ocenie podatek od nieruchomości od gruntów związanych z działalnością gospodarczą powinien być uiszczany tylko wtedy, gdy rzeczywiście nieruchomość jest wykorzystywana na cele związane z tą działalnością i w związku z posiadaniem owych gruntów podatnik uzyskuje jakikolwiek przychód. W sytuacji, gdy na posiadanych gruntach przedsiębiorca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie są one wykorzystywane nawet w sposób pośredni przy prowadzeniu działalności gospodarczej, brak jest uzasadnienia do obciążenia podatnika podwyższonymi stawkami podatku od nieruchomości. Na potwierdzenie powyższego strona skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998 r., w sprawie I SA/Gd 95/97.

Ponadto zdaniem strony skarżącej organ I-ej instancji pominął całkowicie fakt, iż tylko część nieruchomości posiadanych przez skarżącego jest związana z jego działalnością gospodarczą. Organ nie poczynił też żadnych ustaleń w tym zakresie, powołując się na błędną interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w konsekwencji w nieuzasadniony sposób obciążając skarżącego podatkiem według podwyższonych stawek.

Strona skarżąca podkreśliła również, że z dniem 31 grudnia 2002 roku zawiesiła swoją działalność gospodarczą na czas nieokreślony, dlatego nie sposób zgodzić się z opinią Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż niniejsza okoliczność nie ma żadnego znaczenia. Prawo działalności gospodarczej definiowało bowiem działalność gospodarczą w art. 2 jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły.

Dalej strona podała, iż nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2003, jest także okoliczność, podnoszona w toku postępowania, a pominięta w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżąca na podstawie umowy z dnia 21 marca 2003 roku, dzierżawiła jedynie grunt. Niniejszy fakt potwierdza § 1 oraz § 11 pkt. 1 umowy dzierżawy z dnia 21 marca 2003 roku. Nieruchomości budynkowe były dzierżawione przez P.K. jako osobę fizyczną. W tym stanie rzeczy nieuzasadnione jest obciążanie podatkiem od nieruchomości zarówno gruntowych jak i budynkowych strony skarżącej – "A" Spółka Jawna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z

art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w sposób powodujący wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Na wstępie należy podkreślić, iż w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracji podjęły niezbędne działania celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i zgromadziły wystarczający materiał dowodowy dla prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości będącej w posiadaniu strony skarżącej na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 21 marca 2003 r., z właścicielem tej zabudowanej posesji, a obowiązującej od 1 stycznia 2003 r.

Zgodnie z art. 1a) ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) obowiązującej w spornym okresie, za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Mając na uwadze powyższy przepis należy stwierdzić, iż dla kwalifikacji gruntu i budynków będących w posiadaniu strony skarżącej istotnym było, iż grunt ten i znajdujące się na nim budynki były w posiadaniu przedsiębiorcy.

Był to fakt ważący, albowiem w sprawie nie zachodziła przesłanka wyłączająca opodatkowanie a mianowicie niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Należy zauważyć, na co również wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w przywołanym powyżej przepisie ustawodawca odszedł od kryterium bieżącego wykorzystywania nieruchomości, stanowiąc, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą przesądza o jej zakwalifikowaniu jako związanej z działalnością gospodarczą i w konsekwencji uzasadniającej wymiar podatku od nieruchomości według wyższej stawki. Należy zauważyć, iż kryterium posiadania gruntu przez przedsiębiorcę dla stosowania wyższych stawek podatkowych przyjęte zostało w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r., (zob. wyrok NSA z dnia

21 czerwca 2000 r., w sprawie I SA/Bk 1311/99, uchwałą NSA z 2 kwietnia 2001 r., w sprawie FPK 3/00.).

Z powołanego zaś przez skarżącą wyroku NSA z dnia 9 listopada 1998 r., w sprawie I SA/Gd 95/97 nie wynikają wnioski przeciwne. Tym samym nietrafne są wywody strony skarżącej, iż o opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą decyduje rzeczywiste wykorzystywanie tej nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów. Ponadto należy podkreślić, iż posiadanie przez P.K. -

"A" Sp. j. statustu przedsiębiorcy, nie budzi wątpliwości Sądu, albowiem zawieszenie działalności gospodarczej - jak słusznie przyjął organ odwoławczy - nie pozbawiało strony skarżącej tegoż statusu. Skarżąca spółka w roku 2003 nadal figurowała w rejestrze przedsiębiorców.

W ocenie Sądu bez znaczenia jest też okoliczność podnoszona przez skarżącą, w świetle której przedmiotem wspomnianej wcześniej umowy dzierżawy był jedynie grunt, zaś budynki stanowiły przedmiot umowy zawartej przez osobę fizyczną tj.

D.P. Organ podatkowy wykazał bowiem, opierając się na niekwestionowanym przez stronę protokole kontroli z dnia 6.03.2003 r., że w budynkach posadowionych na tym terenie prowadzona jest działalność gospodarcza przez "A" - hurtownia piwa i napoi. Stąd niewątpliwie można stwierdzić, iż budynki tam się znajdujące były w posiadaniu tego właśnie przedsiębiorcy, i jest to zgodne z deklaracjami składanymi przez tego podatnika na przełomie lat 2001 - 2003.

Wprawdzie przedłożenie przez podatnika umowy z dnia 27 grudnia 2002 r., na etapie skargi od wcześniejszej decyzji SKO z dnia 23.03.2004 r., skutkowało jej uchyleniem, jednak w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego podatnik nie wykazał, iż umowa ta faktycznie została wykonana, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził tej okoliczności, zatem za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 7 w zw., z art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zasadnie więc organy obu instancji uznały, że w sprawie niniejszej mają zastosowanie stawki określone dla gruntów i budynków, o których mowa w art. 1a) ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.

W świetle powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z

dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.