Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 347/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5, art. 6 pkt 7, art. 13 ust. 3a i 3b, art. 15 ust. 3, art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 961
law: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
article: art. 66 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. F. W. B. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy W. (dalej: Burmistrz) decyzją z [...] września 2020 r., [...], odmówił spółce P.F.W.B. (dalej inwestor, wnioskodawca bądź skarżąca) zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą wewnętrzną "F. " na terenie Gminy W. w rejonie miejscowości B., G. , N. R., R. , S., S." (dalej: przedsięwzięcie), polegającego na budowie 11 fabrycznie nowych elektrowni wiatrowych, o wysokości wieży do 140m każda i wysokości całkowitej do 200 m, o identycznej mocy maksymalnej do 3,5 MW każda, o łącznej mocy do 38,5 MW. W ramach inwestycji przewiduje się realizację infrastruktury towarzyszącej, w tym dróg dojazdowych, zjazdów z dróg publicznych, placów serwisowych, głównego punktu zasilania SN/WN (GPZ), kablowej sieci energetycznej średniego napięcia oraz kablowej sieci telekomunikacyjnej (sterowania i automatyki). Zakres nie obejmuje realizacji linii 110kV łączącej planowany w ramach inwestycji GPZ z zewnętrznym GPZ operatora sieci, z powodu niespełniania przez tą inwestycję warunków o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.j Dz. U. 2020 poz. 981, dalej u.i.e.w.). Przedsięwzięcie (turbiny oraz infrastruktura towarzysząca) zlokalizowane będzie na terenie gminy Wysoka, na działkach ew.: obręb S. : nr [...]; obręb R. : nr [...]; obręb B. : nr [...]; obręb G. : nr [...]; obręb S. : nr [...]

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 sierpnia 2017 r., II OSK 2943/15, uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 sierpnia 2015 r., sygn. II SA/Po 188/15, oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z [...] września 2014 r., nr [...], i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] stycznia 2014 r., nr [...], wskazał, że raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia opracowano z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Ponadto w wyroku tym zobowiązał Inwestora do przedłożenia takiego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym z przyczyn osobistych inwestor nie jest zainteresowany. Zdaniem Sądu, kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie, co do zasady, analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

W związku z powyższym wyrokiem, Burmistrz pismem z [...] września 2018 r. wezwał skarżącą do dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 74 pkt 1 u.u.i.ś. potrzebnych do podjęcia czynności w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Wobec informacji inwestora z [...] października 2018r. o niemożliwości zachowania terminu w związku z obszernością materiału, Burmistrz pismem z [...] października 2018r. wyznaczył nowy termin dostarczenia dokumentów do [...] listopada 2018r.

Pismem z [...] listopada 2018 r. skarżąca przekazała uzupełnienie do raportu oraz memorandum z uzasadnieniem jego zakresu i podstawy prawnej rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

[...] grudnia 2018r. Burmistrz wezwał skarżącą do dostarczenia wyjaśnień i uzupełnienia braków wskazanych przez NSA w wyroku II OSK 2943/15. Skarżąca pismem z [...] stycznia 2019r. wniosła o przesunięcie terminu uzupełnienia braków, które uzupełniła [...] lutego 2019 r.

Burmistrz [...] marca 2019r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ) o zajęcie stanowiska, czy przedstawione przez skarżącą dokumenty pozwalają na podjęcie czynności w postępowaniu w sposób umożliwiający usunięcie niezgodności wskazanych przez NSA.

RDOŚ pismem z [...] maja 2019r. poinformował, że zajmie stanowisko wyłącznie w ramach procedury przewidzianej w u.u.i.ś. i jednocześnie wskazał na konieczność sprecyzowania wystąpienia i wskazania podstawy prawnej.

Dnia [...] czerwca 2019r. Burmistrz na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej: PPIS) o wyrażenie opinii dla realizacji przedsięwzięcia. Załączył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko z lutego 2019r. z wersją elektroniczną oraz zapadły w sprawie wyrok NSA (II OSK 2943/15).

Ponadto tego dnia Burmistrz ponownie zwrócił się do RDOŚ o uzgodnienie warunków przedsięwzięcia, załączając uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko z listopada 2018r. i lutego 2019r. z wersjami elektronicznymi oraz wyrokiem NSA.

Burmistrz [...] czerwca 2019r. podał do publicznej wiadomości informację o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia oraz wydał obwieszczenie o wystąpieniu o uzgodnienia do RDOŚ i opinię do PPIS. Zwrócił się także do Urzędu Miasta i Gminy K. o podanie do wiadomości ww. zawiadomienia i obwieszczenia.

Dnia [...] lipca 2019r. na pocztę elektroniczną Urzędu Miasta i Gminy W. wpłynął sprzeciw wobec przedsięwzięcia uzasadniony art. 4 u.i.e.w.

PPIS pismem z [...] lipca 2019r. poinformował o konieczności przedłożenia kompletnej dokumentacji, uzupełnionej o raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko z załącznikami, na co w odpowiedzi Burmistrz poinformował, ze prowadzone postępowanie nie jest nowym postępowaniem, lecz kontynuacją postępowania wszczętego w 2011r., zatem wszelka dokumentacja jest w posiadaniu PPIS.

W piśmie z [...] lipca 2019r. RDOŚ wniósł o dokonanie analizy zgodności przedsięwzięcia oraz wystąpienia Burmistrza z u.i.e.w. i informację czy przedsięwzięcie spełnia wymagania ustawy, a w konsekwencji deklarację o podtrzymaniu wystąpienia.

Pismem z [...] lipca 2019r. PPIS poinformował, że nie posiada w swych archiwach spraw starszych niż rozpatrywane w 2014 r.

Dnia [...] sierpnia 2019r. do Burmistrza wpłynęło pismo RDOŚ o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie.

Pismem z [...] sierpnia 2019r. Burmistrz wezwał skarżącą do podania informacji dotyczących zachowania odległości wynikających z art. 4 u.i.e.w.

[...] sierpnia 2019r. PPIS poinformował o konieczności przedłożenia kompletnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami i zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. Kolejno informował o przedłużeniach terminu załatwienia sprawy, pod warunkiem uzupełnienia wniosku o komplet dokumentacji, pismami z [...] września 2019r., [...] października 2019r., [...] listopada 2019r. oraz [...] stycznia 2020r.

Skarżąca w piśmie z [...] września 2019r. odpowiedziała, że posiada ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2016r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a zatem wydaną przed wejściem w życie u.i.e.w. ([...] lipca 2016r.). Został zachowany 5-letni termin wskazany w art. 13 ust. 2 u.i.e.w., a nadto zamierzeniem spółki jest zmiana powyższej decyzji – w tym zakresie odniosła się do art. 13 ust. 3a u.i.e.w. W sprawie znajdzie zastosowanie art. 13 ust. 3b u.i.e.w., zatem nie ma konieczności zachowania odległości, o których mowa w art. 4 u.i.e.w.

Pismem z [...] października 2019r. Burmistrz wezwał skarżącą do dostarczenia aktualnych danych odnośnie najbliższych terenów chronionych akustycznie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112), na co inwestor odpowiedział przedkładając [...] października 2019r. aktualne dane wraz z analizą akustyczną przedsięwzięcia.

Burmistrz [...] stycznia 2020r. przesłał PPIS komplet dokumentacji, natomiast [...] stycznia 2020r., wobec rozbieżności stanowisk organów co do stosowania przepisów u.i.e.w. – w szczególności art. 13 (wg skarżącej) i art. 15 (wg organu) – skierował pismo do RDOŚ przekazując materiały wniesione przez stronę do zaopiniowania przez RDOŚ.

Do Burmistrza [...] stycznia 2020r. wpłynęło pismo z [...] stycznia 2020r. wraz z memorandum dotyczącym stosowania art. 4 u.i.e.w., które zostało przekazane [...] lutego 2020r. RDOŚ.

PPIS [...] lutego 2020r. zaopiniował dokumentację przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, natomiast RDOŚ [...] lutego 2020r. zawiadomił o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie, a [...] marca 2020r. poinformował, że nie jest organem kompetentnym do interpretacji przepisów, lecz w przedmiotowym postępowaniu jest organem wpadkowym, i wystąpił o jednoznaczne wskazanie stanowiska w kwestii wystąpienia Burmistrza. Pismem z [...] marca 2020r. RDOŚ zawiadomił o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie.

Burmistrz [...] lipca 2020r. obwieścił o zakończeniu postępowania dowodowego.

Decyzją z [...] września 2020r. Burmistrz orzekł, jak we wstępie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz art. 4 i 15 ust. 3 u.i.e.w., wskazał, że inwestor nie udzielił odpowiedzi na temat spełniania warunków dotyczących odległości, o których mowa w art. 4 u.i.e.w. W sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 13 ust. 3b u.i.e.w. Przepis art. 13 dotyczyłby postępowania prowadzonego w związku ze zmianą pozwolenia na budowę z [...] czerwca 2016r., a nie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co wynika ze zobowiązania organu przez NSA do kontynuowania postępowania wszczętego wnioskiem z [...] września 2011r. Organ odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na bliską odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe od budynków mieszkalnych albo budynków o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania

1) art 7, 77 § 1. 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: K.P.A.), poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez:

a) brak ustosunkowania się przez organ do uzupełnionego przez Spółkę raportu o oddziaływaniu na środowisko, a więc wypowiedzenia się czy spełnia on kryteria wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.; co stanowiło podstawowy zarzut, skutkujący uchyleniem pierwotnej decyzji środowiskowej z dnia [...] stycznia 2014 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2017 r. (sygn. akt: II OSK 2943/15)

b) bezpodstawne przyjęcie przez organ, iż podstawą odmowy wydania przedmiotowej Decyzji jest zastosowanie art. 4 u.i.e.w., a zatem całkowite pominięcie argumentów Spółki przedstawianych w trakcie przedmiotowego postępowania, co do zastosowania art. 13 ust. 3a i 3b u.i.e.w., wprowadzonych art. 3 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw;

2) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przez organ, które uwzględniło nowy stan prawny wynikający z u.i.e.w., w tym w szczególności art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 7 oraz art. 15 ust. 3 tej ustawy, pomijając zmianę stanu prawnego, a więc wprowadzenie do tej ustawy art. 13 ust. 3a i ust. 3b oraz fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2017 r. nie przesądził, które konkretnie przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych należy zastosować przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z [...] grudnia 2020r., [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazało w szczególności, że wskutek wyroku NSA postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "wróciło" do etapu rozpatrzenia przez organ I instancji wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które zasadniczo prowadzone jest w oparciu o przepisy u.u.i.ś. i jest odrębne od postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Istotę sporu stanowi interpretacja przepisów przejściowych u.i.e.w., w szczególności jej art. 13 ust. 3b. Organ I instancji uznał, że prowadzone postępowanie dotyczy wniosku z [...] września 2011r., a nie postępowania prowadzonego w związku ze zmianą pozwolenia na budowę z [...] czerwca 2016r. i jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA. SKO podzieliło tę ocenę i wskazało, że nie da się zmienić decyzji, która została wycofana z obiegu prawnego wyrokiem NSA i nie można mówić także o nowej decyzji – skarżąca nie legitymuje się prawomocną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Zamierzenie spółki dążącej do zmiany decyzji Starosty [...] nie ma znaczenia. Organ I instancji, wbrew zarzutom, miał świadomość zmiany przepisów, jednak zasadnie stwierdził brak możliwości zastosowania przepisów przejściowych. Analiza uzupełnienia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wskazuje, że oba warianty inwestycji (warianty alternatywny i inwestorski) nie spełniają warunków wynikających z art. 4 u.i.e.w., zatem dalsza analiza uzupełnienia raportu byłaby niezasadna.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów, powieliła zarzuty odwołania, zarzucając ponadto naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.P.A., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza, podczas gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwagi na to, że Spółka spełniła wszystkie wymagania określone przepisami prawa, a tym samym SKO zobowiązane było do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, ponieważ decyzja ta ma charakter decyzji związanej, a organ zobowiązany jest do jej wydania po stwierdzeniu spełnienia wymagań wynikających z przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.).

Przystępując do rozpoznania w tym trybie skargi P.F.W.B., Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonawszy tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z [...] grudnia 2020r., [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej: Burmistrz) z [...] września 2020 r., [...], odmawiającej spółce P.F.W.B. (dalej: skarżąca) zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia – Sąd nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy także wskazać, że w świetle art. 170 oraz art 153 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe. Podmioty te muszą zatem brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale także treść prawomocnego orzeczenia Sądu i ocenę prawną w nim zawartą. Oznacza to, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

W myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 P.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 P.p.s.a. zmiany stanu prawnego powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 9 do art. 153).

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sadów administracyjnych, w myśl którego istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu określona w art. 170 P.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia (por. wyrok NSA z 13.10.2016 r., II OSK 2164/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Innymi słowy, choć co do zasady mocą wiążącą objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie, to jednak powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu (zob. np. wyroki NSA: z 30.06.2020 r., II FSK 799/20; z 25.11.2020 r., II FSK 1935/18; z 11.02.2021 r., II OSK 3450/19 – CBOSA). W szczególności moc wiążąca danego orzeczenia może więc pośrednio rozciągać się także na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (tzw. prekluzja faktów tudzież prekluzja stanu faktycznego sprawy). Albowiem ograniczenie mocy wiążącej orzeczenia tylko do wąsko rozumianego związania treścią jego sentencji, z pominięciem efektów rozumowania sądu przedstawionych w uzasadnieniu, zubażałoby omawianą instytucję, prowadząc do zatracenia jej właściwości i szerokiego pola oddziaływania (tak trafnie W. Piątek, Glosa do wyroku NSA z dnia 25 marca 2013 r., II GSK 2322/11, OSP 2015, nr 9, poz. 88; por. też wyrok NSA z 16.05.2017 r., II OSK 2326/15, CBOSA).

W konsekwencji w sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu (por. wyroki NSA: z 25.02.2014 r., II GSK 1939/12; z 17.11.2015 r., II OSK 575/14; z 14.09.2016 r., I FSK 328/15; z 10.05.2019 r., I OSK 1651/17; z 30.06.2020 r., II FSK 799/20; z 14.07.2020 r., I OSK 2904/19 – CBOSA).

W świetle powyższych uwag moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, określona w przepisie art. 170 P.p.s.a., w odniesieniu do sądów i organów administracji publicznej oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna (tj. kwestia mająca w danej sprawie znaczenie prawne) kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane (por. wyroki NSA: z 12.01.2017 r., II GSK 2380/15; z 30.06.2020 r., II FSK 799/20 – CBOSA; por. także J. Kunicki, Glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. o sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).

W niniejszej sprawie w wyroku z 1 sierpnia 2017 r., II OSK 2943/15, Naczelny Sąd Administracyjny w końcowych rozważaniach stwierdził, że opracowanie raportu z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. uznaje się za tego typu wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie, co do zasady, analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Kluczowe dla niniejszej sprawy są wytyczne, zgodnie z którymi rozpatrując sprawę administracyjną organ I instancji został obowiązany uwzględnić nowy stan prawny, wynikający w szczególności z faktu wejścia w życie ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2016 r. poz. 961, dalej: u.i.e.w.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.e.w. odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

Sposób określania odległości został uregulowany w art. 5 u.i.e.w., natomiast w art. 6 pkt 7 ustawodawca stwierdził, że odległość określoną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach - przy wydawaniu tych decyzji. Z kolei w art. 16 ust. 2 uregulował, że sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2020r., II OSK 70/18, wskazał, że powyższa regulacja oznacza, że ustawodawca w odniesieniu do wszczętych postępowań w sprawie wydania decyzji środowiskowych przewidział jedynie, że postępowania w tym przedmiocie będą prowadzone przez dotychczasowe organy, ale nie przewidział, że będą prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym bardziej potwierdza to konieczność zastosowania przepisów u.i.e.w.

Ponadto w myśl art. 15 ust. 3 u.i.e.w. jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 lub w ust. 7 pkt 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do dwóch kwestii, tj. czy organy zasadnie "pominęły" art. 13 ust. 3a i 3b u.i.e.w. czy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności przez lakoniczną wypowiedź, czy uzupełniony raport spełnia kryteria wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że wskutek zapadłego w sprawie wyroku NSA, uchylającego zarówno wyrok WSA, jak i zaskarżone decyzje SKO oraz Burmistrza w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia – prowadzone w sprawie postępowanie dotyczy wniosku spółki z [...] września 2011r., a nie jest postępowaniem prowadzonym w związku ze zmianą pozwolenia na budowę.

Rację ma również organ podkreślając, że art. 13 ust. 3b stwierdza "gdy wymagana będzie zmiana albo wydanie nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Podstawowe znaczenia słownikowe pojęcia "zmiana" to "fakt, że ktoś staje się inny lub coś staje się inne niż dotychczas" oraz "zastąpienie czegoś czymś" (zob. Słownik Języka Polskiego PWN, dostępny pod adresem sjp.pwn.pl). Natomiast wśród znaczeń określenia "nowy" warto wskazać takie jak "taki, który zajął miejsce poprzedniego", "następny, dalszy". Tym samym skoro wskutek wyroku NSA nie istnieje wcześniejsza decyzja – trudno mówić o jej zmianie, a także zastąpieniu inną.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organy zasadnie zastosowały w sprawie art. 4 i art. 15 ust. 3 u.i.e.w., odmawiając zastosowania art. 13 ust. 3a i 3b u.i.e.w.

Końcowo Sąd stwierdza, że organy w sposób należyty zebrały wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały jego właściwej oceny. Zaskarżone decyzje zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu. Jest ono spójne i logiczne. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są zatem niezasadne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.