Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 188/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 1, 2, art. 6, art. 17 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 1, 2, art. 24 ust. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 61 § 2 i art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] lutego 2017 r. (Nr [...]) R. P. przyznano płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 (jednolitą płatność obszarową - 4 373,63 zł, płatność za zazielenienie - 2 935,32 zł, płatność redystrybucyjną - 1 118,54 zł oraz płatność dla młodych rolników - 2 195,77 zł). Stronie przyznano również kwotę 27, 52 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

W odwołaniu strona zarzuciła, że nie zgadza się z powyższą decyzją w części dotyczącej nieprzyznania płatności niezwiązanej do tytoniu. Skarżąca podniosła, że jest plantatorem tytoniu od 2013 r., podpisała umowę z Grupą Producentów K. T., dostarczyła surowiec w terminie, była pewna tego, że prawidłowo wypełniła wniosek o przyznanie płatności, a pracownicy Biura Powiatowego ARiMR wiedzieli, że przez nieuwagę we wniosku nie zaznaczono płatności niezwiązanej do tytoniu.

Decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] marca 2017 r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Rozpoznając sprawę oraz odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził między innymi, że kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2016 została uregulowana w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona spełniła wymagania niezbędne do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników. Zawnioskowane płatności zostały przyznane w prawidłowej wysokości i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR argumentował dalej, że strona składając wniosek, podpisała go. Oznaczało to, że wnioskodawca stał się odpowiedzialny za treść wniosku i jego wypełnienie. Strona oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Korzystający ze szczególnej formy pomocy jaką są dopłaty musi dysponować pewnym zasobem wiedzy i mieć świadomość ciążących na nim obowiązków związanych w partycypowaniu w programie pomocowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie ubiegała się o przyznanie płatności niezwiązanej do tytoniu (nie zaznaczyła właściwej pozycji na pierwszej stronie wniosku). Do organu nie wpłynął żaden dokument świadczący, że strona ubiega się o przyznanie płatności do tytoniu. Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności jest wszczynane na żądanie strony, która sama określa treść swojego żądania. Decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydaje się w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Żądanie strony nie dotyczyło płatności niezwiązanej do tytoniu. W związku z tym tego rodzaju płatność nie mogła być przyznana.

W skardze do WSA w Lublinie strona zarzuciła, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem:

- art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej jako "ustawa"), ponieważ nie zastosowano tej regulacji i nie objęto zakresem wydanej decyzji także płatności niezwiązanych do tytoniu w sytuacji, kiedy wszystkie wymagania ustawowe zostały przez skarżącą spełnione;

- art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, poprzez niezastosowanie tych przepisów i niewyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie pouczenia skarżącej o okolicznościach faktycznych mających wpływ na wynik sprawy;

- art. 24 ust. 1 i 7 ustawy, poprzez niewydanie decyzji o przyznaniu płatności niezwiązanej do tytoniu, mimo spełnienia przez skarżącą wymogów w tym zakresie;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy, poprzez niepodjęcie z urzędu postępowania wyjaśniającego w przedmiocie zbadania rzeczywistej woli skarżącej w odniesieniu do płatności niezwiązanej do tytoniu w sytuacji, gdy organ z urzędu posiadał wiedzę o tym, że skarżąca spełnia warunki do uzyskania tej płatności;

- art. 8 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy, poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do poprawienia wniosku w zakresie płatności do tytoniu, a przez to działanie w sposób podważający zaufanie do organów administracji państwowej;

- art. 9 k.p.a. związku z art. 3 ust. 1 ustawy, poprzez brak należytej staranności w prowadzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego praw i obowiązków skarżącej, a w szczególności poprzez zaniechanie poinformowania o skutkach prawnych oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na niepostawieniu znaku "X" w rubryce dotyczącej płatności niezwiązanej do tytoniu, a w konsekwencji spowodowanie w majątku skarżącej szkody polegającej na pomniejszeniu należnych płatności;

- art. 61 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy, poprzez niewszczęcie postępowania wyjaśniającego z urzędu w sytuacji, gdy szczególnie ważny interes skarżącej przemawiał za tym, poprzez pominięcie faktu, że skarżąca spełniła wszystkie wymogi do uzyskania płatności, z wyjątkiem braku znaku "X" w rubryce dotyczącej płatności niezwiązanej do tytoniu (braku wynikającego z oczywistej omyłki pisarskiej) i dotychczas nieprzerwanie otrzymywała tego rodzaju dopłaty;

- art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy, poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o płatność do tytoniu związanych z niepostawieniem znaku "X" w rubryce dotyczącej tego rodzaju płatności, w terminie i pod rygorem wskazanym w powołanym przepisie (art. 64 § 2 k.p.a), podczas gdy brak jakim dotknięte było podanie strony (niezaznaczenie krzyżyka przy żądaniu) zakwalifikować należało, jako błąd natury formalnej uniemożliwiający merytoryczne rozpoznanie wniosku;

- art. 3 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy, poprzez zaniechanie wykorzystania z urzędu dostępnych organowi dowodów (historii składanych wniosków o płatność, informacji od Zakładów Tytoniowych w Krasnymstawie) wskazujących na rzeczywistą wolę skarżącej co do merytorycznej treści wniosku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Nie zachodziły też podstawy do wzruszenia rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.

Z treści zarzutów i wniosków skargi wynika, że wniosek skarżącej w kwestii płatności na rok 2016 załatwiono niewłaściwe, ponieważ nie rozstrzygnięto o płatności niezwiązanej do tytoniu i z naruszeniem przepisów prawa nie przyznano tej płatności.

Wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności, że materialnoprawne przesłanki przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 uregulowano w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z jej art. 1 pkt 2 lit. a/ wynika, że określa ona zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. Według art. 3 ust. 1 cyt. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 6 ustawy, płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje płatność niezwiązana do tytoniu, jeżeli:

1) spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o jej przyznanie;

2) w dniu 14 marca 2012 r. był wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 33fd ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868).

Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy.

Skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie płatności do tytoniu.

W świetle przywołanych uregulowań (zwłaszcza z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy) wynika, że wobec braku wniosku o przyznanie płatności do tytoniu, organ nie był uprawniony do orzekania z urzędu w tym zakresie.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, organ nie miał obowiązku uwzględnienia dostępnych mu dowodów (w postaci dotychczas złożonych wniosków o przyznanie płatności do tytoniu, dokumentacji finansowo – księgowej potwierdzającej przekazywanie beneficjentowi płatności, informacji o zawarciu umowy z Zakładami T. w K.), mających wskazywać na rzeczywistą wolę skarżącej uzyskania płatności do tytoniu za rok 2016 r. Bez znaczenia jest okoliczność podniesiona w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że skarżąca była przekonana, że prawidłowo wypełniła wniosek o przyznanie spornej płatności.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. W myśl tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z uwagi na specyficzny charakter postępowania w przedmiocie płatności do gruntów rolnych, organ nie miał obowiązku podejmowania z urzędu działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy i poszukiwania odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca rzeczywiście miała zamiar wystąpienia o przyznanie spornej płatności (do tytoniu). Również wzgląd na interes społeczny nie przemawiał za przyjęciem poglądu, że rzeczą organu było ustalanie, czy intencją skarżącej było uzyskanie takiej płatności.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. należy wyjaśnić, że w myśl tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wyrażona w tym przepisie zasada zaufania nie została naruszona przez orzekające organy ARiMR. Skarżąca miała prawo oczekiwać, że jej wniosek o przyznanie płatności zostanie rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami, co nie oznacza, że obowiązkiem organu było przyznać sporną płatność pomimo braku żądania strony w tym zakresie.

W realiach niniejszej sprawy organ nie udzielał stronie informacji w przedmiocie uregulowań związanych z przyznawaniem płatności. Nie wchodzi więc w grę przypadek mylnego udzielenia stronie informacji o przepisach dotyczących załatwianej sprawy. Wobec tego strona nie może zarzucać, że w przeprowadzonym postępowaniu rozstrzygnięto o sprawie niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organów władzy publicznej.

Niezasadny jest zarzut, że zgodnie z art. 9 k.p.a. obowiązkiem organu było wyjaśnienie rzeczywistej intencji wnioskodawcy, wezwanie skarżącej do usunięcia braku formalnego wniosku oraz udzielenie stronie wyjaśnień i wskazówek, tak aby strona nie poniosła szkody majątkowej przez wadliwe wypełnienie wniosku. Stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W zdaniu drugim wspomniany przepis przewiduje, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe uregulowanie nie może być odczytywane w ten sposób, że organ powinien był z urzędu zauważyć, że we wniosku strona nie wypełniła rubryki dotyczącej płatności do tytoniu. We wniosku strona oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej. Takie oświadczenie stanowi podstawę do przyjęcia, że wnioskodawcy znane są materialnoprawne przesłanki przyznawania płatności w świetle przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na organach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmujących wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w obowiązujących przepisach. Do nich zaliczyć trzeba przepisy unijne, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zawarte w jej art. 3 ust. 1 odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że w pierwszej kolejności mają zastosowanie szczególne uregulowania, o czym świadczy użyty zwrot "z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1".

W odpowiedzi na zarzut naruszenia przepisów art. 61 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. należy wskazać, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wprowadza specyficzne uregulowania odnoszące się do prowadzenia postępowania w sprawach płatności oraz usuwania formalnych braków wniosków (podań) składanych przez rolników.

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. W zdaniu drugim art. 23 ust. 1 ustawy określa, że przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie z dyspozycją art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. nie był upoważniony na mocy przepisu art. 23 ust. 1 ustawy, do poinformowania skarżącej, że jej wniosek nie zawiera żądania w przedmiocie płatności do tytoniu. Powyższy przepis zobowiązuje organ do powiadomienia rolnika, że jego wniosek nie odpowiada (nie czyni zadość) wymaganiom innymi, niż wskazanym w art. 64 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis dotyczy sytuacji, kiedy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych. W takim przypadku, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Z treści art. 23 ust. 1 ustawy nie wynika, że brak żądania w przedmiocie jednej z możliwych do uzyskania płatności jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu. Podanie skarżącej nie zawierało wniosku o przyznanie płatności do tytoniu i tego braku nie można było usunąć w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zatem niezasadnie skarga zarzuca, że z naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy, organ nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku i usunięcia braku znaku "X" w rubryce dotyczącej płatności do tytoniu.

Skarżąca zasugerowała, że organ w trakcie rozpoznawania wniosku powinien był zapytać stronę, czy ubiega się ona o przyznanie płatności do tytoniu. Tego rodzaju postępowanie organu nie miałoby normatywnego uzasadnienia w świetle rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352). Rozporządzenie – zgodnie z jego § 1 - określa między innymi szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności niezwiązanej do tytoniu. Dalsze przepisy rozporządzenia (w tym § 2 i 3) nie potwierdzają stanowiska skarżącej, że obowiązkiem organu było podjąć dodatkowe czynności wyjaśniające i ustalić, jaka jest treść żądania rolnika. W powiązaniu z treścią faktycznie złożonych oświadczeń skarżącej na temat znajomości zasad przyznawania płatności, nie można mówić, ani o oczywistej omyłce popełnionej przy sporządzeniu wniosku, ani o naruszeniu przez organ art. 24 ust. 1 ustawy i wyrażonej w tym przepisie zasady, że płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane w drodze decyzji.

Podobnie należy ocenić zarzut o niewłaściwym zastosowaniu art. 24 ust. 7 ustawy, poprzez niewydanie decyzji o przyznaniu płatności do tytoniu. Wspomniany przepis określający, że decyzje w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu są wydawane od dnia określenia stawek tych płatności na podstawie art. 20, nie może być interpretowany w ten sposób, że decyzja w przedmiocie płatności do tytoniu powinna być wydana w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy, minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określa corocznie, w drodze rozporządzenia, stawki płatności niezwiązanej do tytoniu, mając na względzie limity procentowe określone w art. 37 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013. Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności niezwiązanej do tytoniu za 2016 r. określono wysokość płatności (co wynika z treści § 1 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Z przepisów tych nie sposób wywieść, że obowiązkiem organu było wydać decyzję (i to przyznającą skarżącej płatność do tytoniu za rok 2016) na podstawie złożonego w dniu 25 maja 2016 r. wniosku.

Zgodnie art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 2 k.p.a., że nie zastosowano go i niezgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie wszczęto postępowania w sprawie przyznania płatności do tytoniu. Szczególny interes skarżącej (uzasadniany faktem wcześniejszego uzyskiwania płatności) nie mógł przemawiać za wszczęciem postępowania z urzędu. Do postępowań związanych z przyznawaniem płatności stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (co wynika z treści art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), ale nie w pełnym zakresie. Jej przepisy, podobnie jak i unormowania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie przewidują możliwości przyznawania płatności bez wyraźnego wniosku strony.

Trzeba podkreślić, że wobec braku wniosku strony o przyznanie płatności do tytoniu, organ I instancji nie mógł ani pozytywnie, ani negatywnie rozstrzygnąć w przedmiocie tejże płatności. W tych okolicznościach organ II instancji prawidłowo argumentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności jest wszczynane na żądanie strony oraz że wnioskodawca sam określa treść swojego wniosku. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że żądanie strony dotyczyło jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności dla młodych rolników i wobec tego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. nie był uprawniony do przyznania płatności niezwiązanej do tytoniu. Dodatkowo należy wyjaśnić, że z przepisów rozporządzeń unijnych, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, nie wynika, aby organ był uprawniony do orzekania w sprawie płatności do tytoniu, bez stosownego wniosku rolnika.

W tych warunkach, to strona wyłącznie z własnej inicjatywy mogła dokonać korekty wniosku i oceniając go jako "zawierający oczywisty błąd", w terminie do dnia 11 lipca 2016 r.(ostateczny termin na składanie wniosków) wystąpić z żądaniem dotyczącym płatności do tytoniu.

Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. II GSK 1115/08, za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.

W świetle powyższych uwag zarzut skargi, że naruszono art. 61 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, okazał się nieusprawiedliwiony. Organ z poszanowaniem art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy i zasady praworządności przeprowadził postępowanie i prawidłowo rozpoznał złożony wniosek. W myśl art. 9 (zdanie drugie) k.p.a., organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Udzielenie wyjaśnień i wskazówek przez organ byłoby możliwe w sytuacji wystąpienia przez stronę postępowania z wyraźnym żądaniem w tej sprawie (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Prawidłowe zastosowanie przepisu art. 9 k.p.a. i urzeczywistnienie zasady, że organ czuwa nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, nie może być utożsamiane z automatycznym udzielaniem przez organ wszelkich informacji w przedmiocie uregulowań dotyczących przyznawania płatności, zwłaszcza w sytuacji, kiedy wnioskodawca oświadcza we wniosku (co miało miejsce w niniejszej sprawie), że zna zasady przyznawania płatności oraz udzielania pomocy finansowej związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Z tych też względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.