Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1357/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Teza: 1. Za wadliwe należy uznać stosowanie wykładni gramatycznej przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ w zakresie wielkości osiąganego wynagrodzenia, bez powiązania go z innymi uregulowaniami zamieszczonymi w ustawie.

Jeżeli opłacanie składek na Fundusz Pracy stanowi obowiązek ustawowy, a podstawę do ustalenia stanowi kwota w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższego wynagrodzenia to uzasadnione jest stosowanie przy wyjaśnieniu treści przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" wykładni systemowej, a nie wykładni gramatycznej.

2. Użyte zatem w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określenie kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia odnosi się do wynagrodzenia pracownika w przeliczeniu na okres miesiąca.

TEZY

1. Za wadliwe należy uznać stosowanie wykładni gramatycznej przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ w zakresie wielkości osiąganego wynagrodzenia, bez powiązania go z innymi uregulowaniami zamieszczonymi w ustawie.

Jeżeli opłacanie składek na Fundusz Pracy stanowi obowiązek ustawowy, a podstawę do ustalenia stanowi kwota w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższego wynagrodzenia to uzasadnione jest stosowanie przy wyjaśnieniu treści przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" wykładni systemowej, a nie wykładni gramatycznej.

2. Użyte zatem w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określenie kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia odnosi się do wynagrodzenia pracownika w przeliczeniu na okres miesiąca.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Teresy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2004 r. 3/II SA/Łd 479/03 w sprawie ze skargi Teresy W. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 3 marca 2003 r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - uchyla zaskarżony wyrok i decyzję ostateczną Wojewody z dnia 3 marca 2003 r., (...).


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2004 r. 3/II SA/Łd 479/03 oddalił skargę Teresy W. na decyzję Wojewody z dnia 3 marca 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia 30 grudnia 2002 r. odmawiającą przyznania Teresie W. prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia i argumentację organu, z których wynika, że prawo skarżącej do zasiłku przedemerytalnego oceniono na podstawie stanu prawnego, w którym obowiązywał przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/. Nie miała do niej zastosowania nowela z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/, bowiem art. 4 ust. 7 tej ostatniej ustawy stanowił, że sprawy w których przed dniem wejścia w życie /6 lutego 2003 r./ wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed NSA podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.

Teresa W. wniosła odwołanie 9 stycznia 2003 r., a więc przed wejściem w życie noweli z 20 grudnia 2002 r., a więc jej uprawnienia winny być rozpatrzone według stanu prawnego obowiązującego na dzień 31 grudnia 2001 r.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zasiłek przedemerytalny może uzyskać osoba, która zarejestrowała się w urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. oraz spełniła warunki do nabycia tego zasiłku określone w art. 37 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie, która łącznie spełniła następujące warunki:

1. do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy,

2. do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnego, określone w art. 23 ustawy,

3. posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,

4. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze lub

5. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet co najmniej 30 lat.

Wymienione przesłanki winny być spełnione łącznie w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.

Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależało nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego zaliczano okresy wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, 2, 4, 5, w art. 24 ust. 4 i ust. 4a, a więc okresy zatrudnienia w czasie którego wnioskodawca osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Ponadto do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczano również okres aktualnie pobieranego zasiłku.

Teresa W. zarejestrowana od dnia 3 grudnia 2001 r. jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł., posiadająca od dnia 11 grudnia 2001 r., prawo do zasiłku dla bezrobotnych, w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, tj. w dniu 5 listopada 2002 r. legitymowała się stażem pracy wynoszącym 29 lat, 10 miesięcy i 23 dni, w tym także stażem wykonywania pracy w warunkach szczególnych wynoszącym 9 lat, 5 miesięcy i 20 dni wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Po doliczeniu do stażu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 grudnia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. łączny staż pracy mogący stanowić podstawę przyznania zasiłku przedemerytalnego wyniósł 29 lat, 11 miesięcy 14 dni. Do stażu pracy nie zaliczono 2 miesięcy zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w firmie "R." w miesiącach wrzesień 2001 r. i październik 2001 r., gdyż wynagrodzenie brutto uzyskane w tych miesiącach wyniosło odpowiednio 621 i 681 zł brutto i było niższe od najniższego wynagrodzenia wynoszącego 760 zł brutto. Teresa W. nie spełniła zatem warunków do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 30 grudnia 2002 r. odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Oddalając skargę Teresy W. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów w kwestii zasadności wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.

Zgodnie z treścią art. 37j, w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku, który wynosił 30 lat dla kobiet, bądź 25 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd podkreślił, iż do skarżącej nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. W myśl zaś art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. sprawy, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. weszła w życie w dniu 6 lutego 2003 r., zaś Teresa W. złożyła odwołanie od decyzji organu administracji I instancji w dniu 9 stycznia 2003 r. Oznacza to, iż postępowanie odwoławcze zostało wszczęte przed dniem 6 lutego 2003 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. W związku z czym do sprawy skarżącej nie mają zastosowania przepisy ustawy z 20 grudnia 2002 r., lecz jej sprawa winna zostać rozpatrzona według dotychczasowych przepisów. Dotychczasowymi przepisami są przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. W myśl bowiem art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie innych ustaw w tym o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego Teresa W. posiada 9 lat 5 miesięcy i 20 dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach i są to okresy zatrudnienia w ZPW "W." od 1 września 1973 r. do 19 stycznia 1981 r., od 1 czerwca 1981 r. do 13 grudnia 1981 r. i od 1 czerwca 1982 r. do 18 grudnia 1983 r. Skarżąca nie posiada więc wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Nie zostały zatem spełnione przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego określone w art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.

Teresa W. nie spełnia także warunku nabycia prawa do tego zasiłku określonego w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Na wymagane 30 lat posiada bowiem 29 lat 11 miesięcy i 14 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Do okresu tego podlegają zaliczeniu następujące okresy zatrudnienia:

- od 1 września 1971 r. do 31 lipca 1973 r.,

- od 1 września 1973 r. do 2 grudnia 1985 r.,

- od 13 stycznia 1986 r. do 31 lipca 1998 r.,

- od 1 sierpnia 1998 r. do 31 sierpnia 2001 r.,

- od 1 listopada 2001 r. do 30 listopada 2001 r.

Sąd przyjął, iż łącznie Teresa W. posiada 29 lat 10 miesięcy i 23 dni okresu zatrudnienia. Do tego należy dodać okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 11 grudnia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. Łącznie zatem na dzień 31 grudnia 2001 r. skarżąca ma 29 lat 11 miesięcy i 14 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Nie posiada więc wymaganych 30 lat.

Za sporną uznał Sąd w rozpoznawanej sprawie kwestię zaliczenia skarżącej okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Usługowym "R." od 1 września 2001 r. do 31 października 2001 r. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 pkt 2a w związku z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. okresem uprawniającym do zasiłku jest okres, w którym dana osoba była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Z przepisu tego wynikają dwie przesłanki zaliczenia okresu zatrudnienia, a mianowicie: osiąganie wynagrodzenia w kwocie najniższego wynagrodzenia oraz istnienie obowiązku opłacania od tego wynagrodzenia składek na Fundusz Pracy.

Teresa W. w miesiącu wrześniu i październiku 2001 r. osiągnęła wynagrodzenie w kwotach odpowiednio 621 zł i 681 zł, zaś najniższe wynagrodzenie w tym okresie wynosiło 760 zł brutto. Skarżąca nie osiągnęła zatem najniższego wynagrodzenia i okresu zatrudnienia od 1 września do 31 października 2001 r. nie można zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącej dotyczącego interpretacji art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. W ocenie Teresy W. najniższe wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie dotyczy zatrudnienia na pełen etat. Skoro była ona zatrudniona na 1/2 etatu, to w przeliczeniu na cały etat, jej zarobki znacznie przekraczały najniższe wynagrodzenie. Taki tok rozumowania nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2a. W przepisie tym jest mowa "o osiągnięciu co najmniej najniższego wynagrodzenia" i nie wynika z niego, że chodzi tutaj o wynagrodzenie w przeliczeniu na cały etat. W sytuacji gdyby ustawodawcy chodziło o przeliczenie osiągniętego wynagrodzenia na cały etat, to zapis taki znalazłby się w treści przepisu. Skoro jednak w art. 23 ust. 1 pkt 2a takiego zapisu nie ma, a jest jedynie mowa o osiągnięciu co najmniej najniższego wynagrodzenia, to oznacza, iż intencją ustawodawcy było zaliczenie tylko takiego okresu zatrudnienia, w którym pracownik faktycznie osiągnął najniższe wynagrodzenie. W sytuacji kiedy pracownik nie osiągnął najniższego wynagrodzenia w danym miesiącu, to okresu jego pracy nie zalicza się do okresu, uprawniającego do zasiłku, bez względu na to w jakim wymiarze czasu pracy był on zatrudniony.

Za nieistotne uznał Sąd zarzuty odnoszące się do potrzeby zastosowania w tej sprawie przepisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., w którym znalazło się sformułowanie "w przeliczeniu na okres jednego miesiąca", co zdaniem strony, oznacza przeliczenie wynagrodzenia osiągniętego w danym miesiącu na pełen etat.

Zdaniem Sądu przepis art. 53 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. dotyczy sposobu wyliczenia składki na Fundusz Pracy. W przepisie tym faktycznie znajduje się sformułowanie cytowane przez skarżącą. Wykładnia językowa tego sformułowania wskazuje, iż chodzi tutaj o sytuację, gdy pracownik nie przepracował pełnego miesiąca, lecz tylko jego część. W takim przypadku podstawę wymiaru składki winno się wyliczyć od najniższego wynagrodzenia w przeliczeniu na okres miesiąca. Ze sformułowania tego nie wynika natomiast, iż najniższe wynagrodzenie osiągnięte w danym miesiącu należy przeliczyć na pełen wymiar czasu pracy. Brak jest podstaw do przyjęcia takiego wniosku w oparciu o analizę przepisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 listopada 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Teresa W., reprezentowana przez adwokata E. B. i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2a i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez niezaliczenie skarżącej okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Usługowym "R." od 1 września do 31 października 2001 r., pomimo iż pracodawca odprowadził za ten okres składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, bowiem skarżąca nie osiągnęła w tym czasie najniższego wynagrodzenia w rozumieniu powołanego przepisu, w sytuacji kiedy była zatrudniona na 1/2 etatu, co oznacza, iż osiągnęła wynagrodzenie, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy, a w przeliczeniu na cały etat jej zarobki znacznie przewyższały najniższe wynagrodzenie.

Kasacja zawiera wniosek o zmianę wyroku i zaliczenie skarżącej wskazanego okresu zatrudnienia lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż Sąd dokonał błędnej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. przyjmując, że wskazane tam najniższe wynagrodzenie odnosi się do każdego wymiaru pracy w jakim zatrudniony był pracownik. Powołany przepis nie może być interpretowany na niekorzyść pracownika, jak tego dokonał WSA, skoro w art. 53 ustawy mówi się tylko o podmiotach zobowiązanych do opłacania wskazanych tamże składek bez określenia wymiaru czasu pracy. Wykładnia celowościowa powołanego przepisu art. 23 w powiązaniu z art. 53 ustawy przemawia za tym, że sam fakt odprowadzania składek decyduje o zaliczeniu danego okresu zatrudnienia do okresów wymaganych do ustalenia prawa do świadczenia.

W przedmiotowej sprawie za cały okres zatrudnienia w firmie "R." od wypłacanego skarżącej wynagrodzenia pracodawca prawidłowo odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.

W okresie niezaliczonych miesięcy skarżąca zatrudniona była w wymiarze 1/2 etatu i uzyskiwała wynagrodzenie brutto, które w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy stanowiło kwotę znacznie przewyższającą najniższe wynagrodzenie /621 zł x 2 = 1.242 zł i 681 zł x 2 = 1.362 zł/. W tym stanie rzeczy sporny okres września i października 2001 r. winien zostać zaliczony do okresów wymienionych w art. 23 ustawy i prowadzić do uzyskania przez skarżącą dochodzonego zasiłku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W sprawie niniejszej żadna z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 par. 2 powołanej ustawy nie zachodzi, natomiast Sąd uznał za usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej.

Podstawą do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego stanowił przepis art. 37j ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56/, stanowiący, że zasiłek ten przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat.

Przepis ten został wprawdzie skreślony nowelą do ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, lecz na podstawie art. 11 ust. 2 tejże ustawy ma zastosowanie do osób, które przed 31 grudnia 2001 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia świadczeń przedemerytalnych. Teresa W., jak wynika z akt zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 3 grudnia 2001 r., a więc mógł mieć do niej zastosowanie przepis art. 37j ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Przepisem, który określa warunki przysługiwania zasiłku bezrobotnym jest przepis art. 23 ust. 1 omawianej ustawy. Wymaga on w pkt 2 lit. "a", aby bezrobotny w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia.

Skarżącej Teresie W. na podstawie powyższego przepisu odmówiono zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu pracy w Przedsiębiorstwie Usługowym "R." we wrześniu i październiku 2001 r., ponieważ otrzymywane wynagrodzenie za 1/2 etatu wynosiło odpowiednio 621 zł i 681 zł miesięcznie, a więc było niższe od najniższego wynagrodzenia miesięcznego wynoszącego 760 zł.

Prawidłowo organy i Sąd ustaliły, iż w okresie wrzesień-październik 2001 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników /Dz.U. nr 121 poz. 1308/ najniższe wynagrodzenie wynosiło 760 zł.

Za wadliwe jednakże należy uznać stosowanie wykładni gramatycznej przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w zakresie wielkości osiąganego wynagrodzenia, bez powiązania go z innymi uregulowaniami zamieszczonymi w ustawie.

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przewiduje obowiązkowe składki na Fundusz Pracy.

Składki te, w myśl art. 56 ust. 1 ustawy, opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w trybie i na zasadach przewidzianych na ubezpieczenia społeczne. Środki Funduszu Pracy, jak o tym stanowi przepis art. 57 ust. 1, przeznaczone są na finansowanie wydatków związanych z łagodzeniem skutków bezrobocia, aktywizacją zawodową bezrobotnych w tym także na wypłatę zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych.

Sposób ustalania składek i podmioty do tego zobowiązane określa przepis art. 53 ust. 1 ustawy. Są one ustalane od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynoszących /chodzi tu oczywiście o kwoty/ w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższe wynagrodzenie. Jeżeli opłacanie składek stanowi obowiązek ustawowy, a podstawę do ustalenia stanowi kwota w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższego wynagrodzenia to uzasadnione jest stosowanie przy wyjaśnieniu treści przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" wykładni systemowej, a nie jak przyjęto w zaskarżonym wyroku i decyzjach organów obu instancji, wykładni gramatycznej.

Trafnie skarga kasacyjna wywodzi, że stosowanie wykładni gramatycznej prowadziłoby do niekorzystnego traktowania tych pracowników, którzy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy osiągają kwotowo niższe wynagrodzenie od najniższego, ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Wykładnia ta stawiałaby w nierównej sytuacji pracowników znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej /a więc zatrudnionych w tym samym wymiarze czasu pracy/ stwarzając sytuację uprzywilejowaną tym, którzy za swą pracę pobierają wyższe wynagrodzenie. Jeśli w obu przypadkach zatrudnienia /a więc zarówno gdy pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy osiąga równowartość najniższego wynagrodzenia, jak i wówczas gdy zarabia powyżej tej kwoty/ pracownik świadczy składki na ubezpieczenie społeczne i na Fundusz Pracy to pozbawienie go w drugim z opisanych przypadków możliwości zaliczenia okresu pracy do uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego naruszałoby zasadę równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc również wzgląd na zgodność z zasadami konstytucyjnymi przemawia za stosowaniem w tym przypadku wykładni systemowej.

Innymi słowy w niniejszej sprawie należy przyjąć, iż użyte w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ określenie kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia odnosi się do wynagrodzenia pracownika w przeliczeniu na okres miesiąca.

Skoro więc Teresa W. pracując w połowie wymiaru czasu pracy we wrześniu i październiku 2001 r. pobierała za ten okres odpowiednio 621 zł i 681 zł, a pracodawca odprowadzał obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Prac to okresy te podlegały zaliczeniu do okresów upoważniających do zasiłku.

Wprawdzie skarga kasacyjna odpowiedniego zarzutu w tej kwestii nie zawiera, lecz rozpoznając sprawę ponownie organ winien mieć na uwadze to, iż art. 4 ust. 7 noweli z dnia 20 grudnia 2002 r. /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/ odnosił się nie tylko do postępowania odwoławczego, lecz także uwzględniał datę wszczęcia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skoro postępowanie w tej sprawie ze skargi Teresy W. na decyzję ostateczną wszczęto przed NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w dniu 24 marca 2003 r., a więc po wejściu w życie noweli, to Sąd stosując przepisy ustawy nowelizującej winien - stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. - uwzględnić okres pobierania przez Teresę W. zasiłku do dnia 12 stycznia 2002 r. Po zaliczeniu tego okresu skarżąca legitymowała się więc okresem zatrudnienia wynoszącym 29 lat 11 miesięcy i 26 dni.

Rozpoznając skargę strony Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podnosi te okoliczności stosownie do wskazań zamieszczonych w art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż zaskarżony wyrok, jako naruszający prawo materialne podlegał uchyleniu na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargę Sąd uchylił także zaskarżoną decyzję ostateczną w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie par. 18 ust. 1 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./.