Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1132/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, 77 par. 1, 80 i art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1609/14 w sprawie ze skargi R.P.Spółki jawnej w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia.... marca 2014 r. nr .... w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) oddala skargę; 3) zasądza od R. P. Spółki jawnej w T.na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 950 (dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1609/14, wydanym w sprawie ze skargi R. P.Spółka jawna z siedzibą w Toruniu na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 6 marca 2014 r. nr .... w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 28 listopada 2011 r., znak .....

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 23 marca 2010 r. R. P. Spółka jawna w T., (dalej: "skarżąca") zgłosiła do Urzędu Patentowego RP podanie o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "pasta&basta".

W świetle opisu znaku towarowego zawiera on trzy elementy: kwadrat, napis i grafikę. Kwadrat jest w kolorze pomarańczowym. W jego dolnej części znajduje się napis składający się z trzech elementów: słowa pasta, symbolu "&" i słowa basta. Słowa pasta oraz basta są pogrubione i pisane małą literą. Grafika, która umieszczona jest nad napisem, stylizuje wizerunek łyżki i widelca. Grafika wykonana jest jedną kreską. Napis i grafika mają kolor czarny.

Znak przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasach:

• 16 - Ulotki reklamowe, katalogi branżowe, foldery, broszury, cenniki, afisze;

• 30 - Pierogi, placki, łazanki, kluski, soki, napoje, ciasta, desery, esencje artykułów żywnościowych, kawa, napoje na bazie kawy, herbata, ciasta, wyroby cukiernicze, sałatki, kanapki, mięso w cieście, naleśniki, pasztety, paszteciki, sosy przyprawowe, tarty z mięsem, tarty z owocami, tarty z nadzieniem różnym, pizze, potrawy i wypieki na bazie mąki, potrawy i wypieki na bazie ziemniaków, gofry, czekolada-przetwory, puddingi, słodycze, makarony, ravioli, ciasta przekładane mięsem (lasagne);

• 43 - Restauracje, bary, usługi zaopatrzenia w żywność i napoje na zamówienie z ich dostawą, catering, snack-bary, restauracje samoobsługowe.

Wskazaną na wstępie decyzją Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 6 marca 2014 r. nr ... odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na powyższy znak towarowy, a to z uwagi na istnienie w obrocie znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 31 lipca 2007 r. znaku towarowego R-212390 "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe", należącego do "Pasta i Basta" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie, dalej spółka "Pasta i Basta".

Znak towarowy "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe" przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasach:

• 30 - Makarony, makarony nitki, makarony rurki, makaron paski, makarony spożywcze;

• 35 - Reklama, rozpowszechnianie materiałów (ulotki, prospekty, druki, próbki), reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, reklamy radiowe, uaktualnianie materiału reklamowego, reklamy telewizyjne, publikowanie tekstów reklamowych, reklamy prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń reklamowych, reklamy korespondencyjne, wypożyczanie materiału reklamowego, reklamy, wynajmowanie powierzchni na cele reklamowe;

• 43 Bary szybkiej obsługi (snack-bary), restauracje, restauracje (posiłki), restauracje samoobsługowe, barowe usługi, stołówki, usługi zaopatrzenia w żywność i napoje na zamówienie z ich dostawą, catering, snack-restauracje samoobsługowe.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 28 listopada 2011 r., znak .... Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez skarżącą znak "pasta&basta", jako podobnego, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej "pwp"), do z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe". W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Zdaniem Urzędu Patentowego do zaistnienia niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów/usług nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy jedynie, że istnieje taka możliwość. Dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne słowne elementy obu oznaczeń, jako bardziej nośne, a takimi są "pasta&basta". Te elementy obu znaków są wyeksponowane na pierwszym miejscu, zaś w odniesieniu do spornego znaku jego grafika nie jest tutaj decydująca dla jego zdolności odróżniającej. Odbiorca, jak wskazał organ, nie ma możliwości w tym samym czasie porównania przeciwstawionych znaków w ich całokształcie, koncentrując się na elemencie słownym danego znaku, gdyż będzie on zauważony na pierwszym miejscu.

Elementem mogącym wprowadzić w błąd odbiorcę co do źródła pochodzenia towarów/usług jest ich podobieństwo. Bezsporne jest w obu znakach podobieństwo towarów w klasie 30 i usług w klasie 43. Odnośnie zaś towarów w klasie 16 w spornym znaku, mamy tutaj do czynienia z komplementarnością z usługami reklamowymi w klasie 35 oznaczone przez znak zarejestrowany.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, skarżąca zarzuciła brak w oznaczeniach "pasta i basta" właściwości dystynktywnych. Na poparcie swego stanowiska, jak wskazała, przed dniem pierwszeństwa przeciwstawionego znaku spółki "Pasta i Basta", tj. 31 lipca 2007 r., istniały znaki: słowny "PASTA E BASTA", nr IR-644672, z pierwszeństwem od 6 kwietnia 1995 r.; słowny "pasta e basta" nr CTM 000347443, z pierwszeństwem od 15 sierpnia 1996 r. słowno-graficzny "pasta e basta" nr CTM 006513915, które nie stanowiły przeszkody w udzieleniu spółce "Pasta i Basta" prawa ochronnego na przeciwstawiony znak R-212390.

Urząd Patentowy podtrzymał stanowisko co do istnienia kolizji miedzy przeciwstawionymi znakami dla oznaczania towarów w klasie 16. Jak wskazał towary z klasy 16 znaku zgłoszonego, czyli ulotki reklamowe, katalogi branżowe, foldery, broszury, cenniki, afisze są niczym innym jak materiałami reklamowymi, przeznaczonymi do promocji i reklamy usług restauracyjnych zgłaszającego. W znaku zarejestrowanym usługi takie są zamieszczone w klasie 35, tj. reklama, rozpowszechnianie materiałów (ulotki, prospekty, druki, próbki). Toteż, podtrzymując wcześniejsze stanowisko, towary z klasy 16 są w tym przypadku komplementarne z usługami z klasy 35. Z tych względów zdaniem Urzędu Patentowego towary i usługi dla których przeznaczone są porównywane oznaczenia są takie same lub są co najmniej tego samego rodzaju.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami ich ogólne wrażenie przeciwstawionych znaków towarowych, gdzie dominuje wspólny element słowny, jakim jest "pasta&basta", czynią te znaki podobnymi z punktu widzenia percepcji przeciętnego odbiorcy. Opiera się to na spostrzeżeniu, że dla konsumenta podstawowe znaczenie mają zbieżne elementy oznaczeń, co jest usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca z reguły zapamiętuję jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. W tych okolicznościach należy przyjąć w porównywanych znakach przewagę podobieństw nad różnicami. Podobieństwo znaków towarowych ocenia się według wspólnych cech, a nie według występujących w nich różnic, bowiem istnienie różnic nie wyklucza istnienia podobieństwa. Dlatego, zdaniem Urzędu Patentowego, znak, na który udzielono prawo ochronne oraz zgłoszony znak, są oznaczeniami podobnymi i mogą wprowadzić w błąd potencjalnych odbiorców co do ich pochodzenia od tego samego zgłaszającego.

Ponadto, jak wskazał organ, branża usług restauracyjnych w Polsce jest bardzo rozwinięta i coraz więcej osób korzysta z takich usług. Nie można z góry założyć, że uprawniony do znaku "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe" działa tylko i wyłącznie w Warszawie, i żaden z nich nigdy nie będzie w Toruniu, gdzie mógłby spotkać oznaczenie zgłoszone przez skarżącą, czyli "pasta & basta". Mógłby wtedy uznać, że to jest filia, oddział lub przedsiębiorstwo powiązane kapitałowo z usługodawcą, którego spotykał w Warszawie.

Dystynktywnego charakteru oznaczenia "pasta i basta" nie podważają wskazane przez skarżącą rejestracje znaków zawierających słowa "pasta i basta". Rejestracje te były wynikiem długoletnich procesów pomiędzy podmiotami działającymi na innych rynkach ubiegającymi się o rejestrację tych znaków. Toteż po siedmiu latach sporów pomiędzy podmiotami prowadzącymi hotele w Poznaniu i w Warszawie, uznając argumenty terytorialne, Urząd Patentowy udzielił ochrony na wspomniane znaki.

W następstwie skargi na powyższą decyzję wniesioną przez skarżącą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak to wskazano na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 28 listopada 2011 r.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa towarów Sąd pierwszej instancji zgodził się ze zgłaszającym, że bezpośrednia kolizja pomiędzy spornymi znakami nie dotyczy oznaczania towarów w klasie 16.

Oceniając towary oznaczane przeciwstawionymi znakami towary z klasy 30 wprawdzie są, zdaniem Sądu, takie same lub są co najmniej tego samego rodzaju, jednakże w formie przetworzonej żywności, najczęściej jako gotowe dania na zamówienie, są oferowane z zasady w restauracjach lub punktach gastronomicznych. W realiach sprawy nic jednak z tej konstatacji nie wynika, a wręcz przeciwnie – może to uzasadniać twierdzenie o co najmniej jednorodzajowości lub wręcz ich tożsamości. Jeżeli mowa o cechach towarów podawanych w restauracjach (w formie gotowych dań), to powinno się je odnosić do rodzaju tych restauracji.

Przenosząc powyższe rozważania do podobieństwa towarów z klasy 43, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, spółka "Pasta i Basta" umieściła w tej grupie catering, który sam w sobie może stanowić odrębny rodzaj działalności. Takiej działalności nie przewidziano dla zarejestrowanego znaku towarowego "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe", któremu to znakowi nadano w ten sposób wymiar ściśle lokalny, związany z istniejącą restauracją.

Przechodząc do porównania znaków oba te znaki mają charakter kombinowany (słowno-graficzny). Jedyny wspólny element dotyczy warstwy słownej obu znaków: pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe" oraz "pasta&basta". Połączenie słów "pasta" i "basta" nie weszło do języka potocznego. Brak też podstaw do uznania, że zwrot "pasta i basta" ma ogólnoinformacyjny charakter, a także, że brak mu charakteru dystynktywnego, odróżniającego. O dystynktywnym charakterze nie decyduje bowiem każde ze słów z osobna, lecz ich zbitka słowna, łatwo przyswajalna i wpadająca w ucho. Ponadto istnieje podobieństwo tych oznaczeń na płaszczyźnie fonetycznej.

Tym niemniej przeciwstawione znaki różnią się na innych płaszczyznach rzutujących na kwestię podobieństwa, mogącego wprowadzić w błąd odbiorcę. W szczególności nie ma podobieństwa znaków w sferze graficznej i stosowanej kolorystyki znaków, a więc na pozostałych płaszczyznach koniecznej oceny. Zarówno bowiem grafika, jak i stosowana kolorystyka obu znaków są zupełnie odmienne, różne wręcz co do samej koncepcji. Znak skarżącej jest wyrazisty, a przez swoją całkowicie różną od przyjętej w znaku zarejestrowanym konstrukcję graficzną, nawiązującą do oferowanych usług (nitka makaronu układająca się we wzór łyżki i widelca). Całość umieszczona jest na tle kwadratu w kolorze pomarańczowym, co odróżnia się od znaku zarejestrowanego (R-212390), który ma bardzo prostą grafikę, typową dla wielu znaków towarowych, składającą się z wyrażenia "pasta i basta 100 sposobów na makaron cafe", napisanego w dwóch wierszach, o wyrazistej kolorystyce czerwono czarnej z niewielkim dodatkiem koloru białego. Cały znak mieści się w zasadzie w ramach prostokąta, nawiązując w ten sposób do typowego szyldu. Z powyższych względów w warstwie wizualnej, silnie stymulowanej przez charakter użytego oryginalnego wzoru graficznego i wyrazistą kolorystykę, sporny znak nie może być mylony ze znakiem zarejestrowanym.

Wprawdzie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca i spółka "Pasta i Basta" działają w tych samych branżach, ale prowadzone przez nie restauracje znajdują się w różnych miastach i różna jest ich klientela. W przeważającej części są to stali, lokalni klienci, dla których kwestia pomyłki jest abstrakcyjna. Wobec powyższego w warunkach sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że klienci zostaną wprowadzeni w błąd. Nie zachodzi również wykorzystywanie renomy przez zainteresowane podmioty.

Urząd Patentowy wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

• art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ppsa w zw. z art. 1 § 1 i 2 pusa, poprzez wyjście poza kontrolną działalność sądów administracyjnych i ocenę sprawy nie tylko pod kątem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, ale również samodzielne dokonanie ustaleń faktycznych, w tym w zakresie rodzaju restauracji prowadzonych przez zgłaszającego i uprawionego do wcześniejszego znaku, podobieństwa towarów, usług, oznaczeń oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które to ustalenia są nieprawidłowe i nie mają pokrycia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, zamiast wskazania, na czym polegały ewentualne niedostatki w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy oraz poprzez samodzielne rozstrzygnięcie Sądu - na podstawie tych błędnych ustaleń - o braku podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami, co w związku z treścią art. 153 ppsa doprowadziło do wydania wyroku narzucającego organowi sposób rozstrzygnięcia, niepozostawiającego Urzędowi Patentowemu możliwości dokonania własnych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 3 lutego 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji z 28 listopada 2011 r., z uwagi na błędne, zdaniem Sądu pierwszej instancji, ustalenia organu w zakresie podobieństwa towarów, usług, znaków, w szczególności w warstwie wizualnej oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, w sytuacji, w której brak było podstaw do takiego uchylenia, gdyż Urząd ustosunkował się do wszystkich okoliczności, które były w tej sprawie istotne i szczegółowo to uzasadnił, nie naruszając przy tym żadnych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy,

• art. 141 § 4 ppsa poprzez:

a) niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie kryteriów podobieństwa towarów i usług z klas 16 i 35, co skutkowało niemożliwością wiarygodnego odtworzenia rozumowania Sądu w tym zakresie,

b) niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, do czego Sąd był zobowiązany uchylając decyzje Urzędu i ograniczenie się do nieuprawnionego dokonania własnych ustaleń w sprawie, którymi, na podstawie art. 153 ppsa, Sąd pierwszej instancji związał Urząd Patentowy oraz niewskazanie jakich konkretnie błędów dopuścił się organ, tj. czego nie wyjaśnił lub wyjaśnił w sposób niedostateczny, pomimo uchylenia zaskarżonych decyzji, m.in. z uwagi na naruszenie prawa procesowego, które to wady uzasadnienia uniemożliwiają ustalenie w jaki sposób Urząd Patentowy powinien dalej procedować, nie naruszając przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej i wynikającej z art. 153 ppsa zasady związania zawartą w wyroku oceną prawną oraz uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, poprzez nieprzedstawienie rozumowania Sądu w sposób wyczerpujący.

Skarga kasacyjna zarzuciła także naruszenie przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez:

a) przyjęcie, że o braku podobieństwa pomiędzy porównywanym towarami w zakresie klasy 16, świadczy jedynie brak w wykazie towarów wcześniejszego znaku klasy o tym numerze, gdyż nie zachodzi wtedy "bezpośrednia kolizja", w sytuacji, w której zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz art. 9 ust 2 lit. b) Traktatu Singapurskiego o prawie znaków towarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr. 100, poz. 838), różnica w numeracji klas nie świadczy o braku podobieństwa pomiędzy towarami, a sama ocena podobieństwa musi być oparta na utrwalonych w orzecznictwie kryteriach,

b) przyjęcie, że samo nieumieszczenie usług cateringowych w wykazie towarów przeciwstawionego znaku oraz fakt, iż usługi te mogą być świadczone niezależnie od usług restauracyjnych, świadczy o ich braku podobieństwa do: barów szybkiej obsługi (snack-bary), restauracji (posiłki), restauracji samoobsługowych, usług barowych, stołówek z tej samej 43 klasy, w sytuacji, w której brak przywołanych usług w znaku wcześniejszym rodzi jedynie obowiązek analizy, czy zgodnie z przyjętymi kryteria

c) mi oceny, usługi te nie są podobne do już zastrzeżonych, a w szczególności, czy przeciętny odbiorca tej kategorii usług uznać może za prawdopodobne, że podmiot świadczący usługi zastrzeżone we wcześniejszym znaku świadczy również usługi cateringu lub co najmniej jest powiązany z podmiotem, który świadczy takie usługi,

d) przyjęcie, że nieumieszczenie usług cateringowych w wykazie towarów przeciwstawionego znaku "nadaje znakowi R.212390 wymiar ściśle lokalny, związany z istniejącą restauracją’’ (s. 22 wyroku), w sytuacji, w której umieszczenie lub nieumieszczenie jakiegokolwiek towaru, czy usługi w wykazie towarów nie ma wpływu na zakres terytorialny ochrony znaku towarowego, gdyż udzielana ochrona zawsze obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

e) przyjęcie, że brak podobieństwa znaków na płaszczyźnie wizualnej może przeciwważyć potwierdzone przez Sąd podobieństwo, znaków w warstwie fonetycznej i znaczeniowej, w sytuacji, w której, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla uznania znaków za podobne, wystarczające jest ustalenie podobieństwa na jednej z porównywanych płaszczyzn (np. znaczeniowej lub fonetycznej), przyjęcie, że o różnej klienteli przeciwstawionych znaków świadczyć może prowadzenie działalności przez zgłaszającego i uprawnionego do wcześniejszego znaku w różnych miastach, podczas gdy, przeciętny odbiorca mający znaczenie z punku widzenia oceny zaistnienia przesłanek z przywołanego przepisu, to przeciętny odbiorca danej kategorii towarów lub usług analizowany in abstracto w oderwaniu od jego położenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym za innych odbiorców nie mogą być uznani lokalni, stali klienci restauracji mieszczących się w różnych miastach, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno klienci restauracji w Toruniu jak i w Warszawie należą do wspólnej kategorii odbiorców usług gastronomicznych w Polsce tj. na całym terenie objętym ochroną na podstawie pwp.

Skarga kasacyjna zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 153 pwp poprzez przyjęcie, że dla oceny, czy zachodzi przeszkoda rejestracyjna ustanowiona w przepisie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, tj. ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, konieczne jest wzięcie pod uwagę lokalnego charakteru działalności faktycznie prowadzonej przez uprawnionego do wcześniejszego znaku, w sytuacji, w której okoliczność ta nie może być brana pod uwagę, gdyż prawo ochronne na znak towarowy, na mocy przepisu art. 153 pwp przyznaje wyłączność używania znaku na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto, do dnia zgłoszenia zakwestionowanego oznaczenia (Z.368187) obowiązek jakiegokolwiek używania znaku wcześniejszego na rynku, jako warunek jego ochrony, w ogóle jeszcze nie powstał, gdyż nie minęło 5 lat od jego rejestracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 174 pkt 2 ppsa. W sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy dla jej rozstrzygnięcia. Istota sprawy została wyczerpująco przedstawiona przez Urząd Patentowy oraz Sąd pierwszej instancji w zakresie objętym hipotezą przepisu art. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Można jedynie dodać, że w aktach sprawy prowadzonej przed Urzędem Patentowym znajduje się przedłożony przez spółkę "Pasta i Basta" prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt V ACa 652/12 z powództwa spółki "Pasta i Basta" przeciwko skarżącej oraz decyzja Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z dnia 27 stycznia 2012 r. Do tych dokumentów wyraźnie nie odniósł się organ oraz Sąd pierwszej instancji. Nie miało to jednakże bezpośrednio wpływu dla bytu niniejszej sprawy. Na te dokumenty, na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołała się spółka "Pasta i Basta". W omawianym wyroku, wydanym w sprawie z powództwa Spółki "Pasta i Basta" w Warszawie przeciwko skarżącej w niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zobowiązał skarżącą do zaprzestania używania nazwy Pasta & Basta dla restauracji mieszczącej się w Toruniu ...a także zobowiązał skarżącą do zaprzestania używania nazwy "pastaandbasta" w domenie internetowej www.pastaandbasta.pl. Natomiast w powołanej decyzji z dnia 27 stycznia 2012 r. dotyczącej sprzeciwu nr B 1 801 094, wydanej w sprawie z wniosku skarżącej w niniejszej sprawie o nadanie spornemu znakowi waloru wspólnotowego znaku towarowego, odrzucono wniosek o nadanie spornemu znakowi waloru wspólnotowego znaku towarowego w klasach 30 i 43.

Uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 28 listopada 2011 r. Sąd pierwszej instancji naruszył wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, wadliwie dopatrując się istnienia podstaw dla uwzględnienia wniosku skarżącej dla udzielenia jej prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "pasta&basta". Natomiast Urząd Patentowy wszechstronnie ocenił sporny i przeciwstawiony mu z wcześniejszym pierwszeństwem znak spółki "Pasta i Basta", dochodząc do prawidłowej konkluzji, co do istnienia pomiędzy tymi znakami podobieństwa w rozumieniu przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp.

W pierwszej kolejności zgodzić się należy z Urzędem Patentowym w kwestii istnienia podobieństwa towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami w klasie 30 i usług w klasie 43, co jest zresztą niesporne w sprawie. Należy również zgodzić się z trafnością umotywowanego stanowiska organu o braku podstaw dla udzielenia skarżącej prawa ochronnego na sporny znak dla oznaczania towarów w klasie 16, tj. dla ulotek reklamowych, katalogów branżowych, folderów, broszur, cenników, i afiszy, gdyż mogłoby to wprowadzać w błąd odbiorców w związku z używaniem przez spółkę "Pasta i Basta" jej znaku dla oznaczania usług reklamowych w klasie 35 w odniesieniu do podobnych towarów stanowiących przedmiot działalności obu podmiotów. Toteż nie jest wadliwe stanowisko Urzędu Patentowego o istnieniu komplementarności towarów z klasy 16 spornego znaku z usługami reklamowymi w klasie 35 zarejestrowanego znaku spółki "Pasta i Basta".

Naczelny Sąd Administracyjny podziela również szeroko umotywowane stanowisko Urzędu Patentowego o istnieniu podobieństwa oznaczeń obu przeciwstawionych znaków towarowych. Wyeksponowane w tych znakach na pierwszym miejscu słowa "pasta" i "basta", wbrew stanowisku skarżącej, mają silnie dystynktywny charakter, przytłaczając grafikę tych znaków, jak też wyrazy "100 sposobów na makaron cafe" w znaku spółki "Pasta i Basta". Te wyrazy, jako zbieżne i dystynktywne, mają dla odbiorcy podstawowe znaczenie, co on zapamięta. Dlatego, oceniając oba znaki całościowo, wyeksponowanie na pierwszym miejscu w tych znakach wspomnianych wyrazów "pasta" i "basta", wywołuje ogólne wrażenie podobieństwa znaków, mogącego tym samym wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.

Trafnie Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska skarżącej, upatrującej w słowach "pasta" i "basta", braku dystynktywnego charakteru, z uwagi na udzielenie na te oznaczenia prawa ochronnego na rzecz przedsiębiorstw hotelarskich w Warszawie i w Poznaniu. Gdyby omawiane oznaczenia nie miały dystynktywnego charakteru nie mogły by być przedmiotem znaków towarowych i zapewne nie doszłoby do udzielenia na nie prawa ochronnego. Ponadto udzielenie na omawiane oznaczenia prawa ochronnego na rzecz przedsiębiorstw hotelarskich nie wprowadza w błąd odbiorców korzystających z usług gastronomicznych.

Zgodzić się także należy z Urzędem Patentowym, nie uwzględniającym podzielonego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska skarżącej o braku wprowadzenia w błąd konsumentów usług restauracyjnych zamieszkałych w Warszawie i w Toruniu, motywowanego lokalnym charakterem tych usług. W skardze kasacyjnej Urząd Patentowy trafnie przywołał przepis art. 153 ust. 1 pwp, w myśl którego przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Stanowisko Sądu pierwszej instancji może stwarzać przedsiębiorcom prowadzącym restauracje nieuprawnioną przeszkodę dla rozszerzania terytorialnego zakresu ich działalności, a w szczególności tworzenia sieci restauracji lokalizowanych w różnych regionach kraju. Z powyższych względów także i to stanowisko Sądu pierwszej instancji nie zasługuje na akceptację.

Zważywszy na wyjaśnienie w sprawie wszystkich istotnych okoliczności oraz naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp w następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 28 listopada 2011 r., Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję i rozpoznał skargę. Ponadto, o czym była już mowa, nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, uznał skargę wniesioną przez skarżącą za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Z tych względów skarga podlega oddaleniu (art.188 ppsa)

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa.