Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 495/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi Sądu Okręgowego na decyzję Wojewody z dnia 2 kwietnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia prawa trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 kwietnia 2020 r., znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Sądu Okręgowego, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 30 stycznia 2020 r., znak: [...], orzekającą o odmowie wygaszenia prawa trwałego zarządu przysługującego Sądowi Okręgowemu na czas nieoznaczony, w odniesieniu do stanowiących własność Skarbu Państwa 12 nieruchomości lokalowych, położonych w S. w obrębie L., w budynku przy ul. M. 3, usytuowanym na działce nr ewid. 1159/5 o pow. 0,0860 ha, ujawnionej w księdze wieczystej [...].

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z 8 maja 2018 r., uzupełnionym w pismach z 5 i 6 czerwca 2018r. Dyrektor Sądu Okręgowego (SO) wystąpił do Starosty o wydanie decyzji w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu do 12 nieruchomości lokalowych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w trwałym zarządzie SO. Do wniosku dołączono zgodę Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 2018 r., wyrażoną w trybie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."). W uzasadnieniu wniosku podano, że przedmiotowe nieruchomości lokalowe stanowią lokale mieszkalne wynajmowane przez byłych i aktualnych sędziów, pracowników sądów powszechnych oraz pokoje gościnne udostępniane pracownikom Sądu na wniosek. Tym samym stały się zbędne dla realizacji ustawowych celów SO , co oznacza, że zachodzą przesłanki określone w art. 47 ust. 1 u.g.n., przemawiające za wygaszeniem trwałego zarządu do wszystkich ww. lokali mieszkalnych i pokoi gościnnych oraz do udziału we współwłasności w nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową.

W toku postępowania Starosta ustalił, że samodzielne nieruchomości lokalowe nr 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 11 i 12 zostały oddane SO w trwały zarząd na mocy decyzji z dnia 16 lipca 2012 r. na czas nieoznaczony, w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych sędziów i pracowników sądów; samodzielne nieruchomości lokalowe nr 6 i 8 zostały natomiast oddane SO w trwały zarząd na mocy decyzji z dnia 7 kwietnia 2008 r. na czas nieoznaczony, w celu pełnienia funkcji pokoi gościnnych dla pracowników sądów; udział 63757/127514 części nieruchomości położonej w S. w obrębie L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1159/7 o pow. 0,0198 ha został oddany SO w trwały zarząd na mocy decyzji z dnia 25 kwietnia 2008 r. i 17 lipca 2012 r. na czas nieoznaczony, z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe – zapewnienie dojazdu do budynku mieszkalnego przy ul. M. 3. Z informacji wnioskodawcy wynika, że lokale nr 1, 2, 3, 5, 7, 9, 10, 11 i 12 zostały oddane w najem, a lokal mieszkalny nr 4 został przydzielony decyzją Prezesa Sądu Wojewódzkiego . Gmina S. wyraziła chęć przejęcia przedmiotowych nieruchomości podejmując w tym zakresie uchwałę nr [...] w dniu 21 sierpnia 2019r. w sprawie wyrażenia zgody na ich nabycie przez Gminę S. od Skarbu Państwa w drodze darowizny w celu włączenia ich do zasobu mieszkaniowego Gminy, jednak Wojewoda nie wyraził na dokonanie tej darowizny (pismo z 9 grudnia 2019r. k. 69 akt adm.) W tak ustalonym stanie faktycznym Starosta , nie znajdując przesłanek do stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości stały się zbędne dla wnioskodawcy, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 30 stycznia 2010 r.

W odwołaniu SO zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 47 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wygaszenia prawa trwałego zarządu, w sytuacji gdy przedmiotowe nieruchomości stały się dla wnioskodawcy zbędne, a nadto naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji stwierdził, że wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał zbędności przedmiotowych nieruchomości w rozumieniu art. 47 ust. 1 u.g.n. Od czasu kiedy wnioskował o ich oddanie w trwały zarząd do czasu wniosku o jego wygaszenie nie zaistniały żadne okoliczności powodujące zbędność nieruchomości dla wnioskodawcy. Samo zgłoszenie zbędności nieruchomości przez jednostkę sprawującą trwały zarząd nie jest wystarczającą przesłanką i uzasadnieniem wniosku o wygaszenie trwałego zarządu.

W skardze do tut. Sądu, Sąd Okręgowy zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 47 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wygaszenia trwałego zarządu, podczas gdy określone we wniosku nieruchomości stały się dla skarżącego zbędne;

2) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podniesiono, że zbędność przedmiotowych nieruchomości dla SO podkreśla zarówno sam wniosek, jak i pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 2018 r. Do ustawowych zadań sądów powszechnych nie należy zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych sędziów, czy pracowników sądów. Już z tych względów oczywiste jest, że dla SO przedmiotowe nieruchomości stały się zbędne, a trwały zarząd powinien być wygaszony. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał poglądy doktryny i orzecznictwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 24 sierpnia 2020 r. pismo procesowe skierował do tut. Sądu uczestnik J. W., wnosząc o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe nieruchomości są nadal wykorzystywane przez trwałego zarządcę zgodnie z celami określonymi w decyzjach ustanawiających trwały zarząd, tj. w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych sędziów i pracowników Sądów Rejonowych oraz Sądu Okręgowego w T. Dwa lokale pełnią funkcje pokoi gościnnych i korzystają z nich sami pracownicy SO.

Dodatkowo uczestnik wskazał, że wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. II SA/Ke 59/17, WSA w Kielcach oddalił skargę SO na decyzję Wojewody z dnia 5 grudnia 2016 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 10 października 2016 r. o odmowie wygaszenia trwałego zarządu przedmiotowych nieruchomości przysługującego SO . Niniejsze postępowanie jest więc powieleniem poprzedniego.

Na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że umowy najmu przedmiotowych lokali mieszkalnych zostały zawarte bardzo dawno temu, Sąd nie ma obowiązku zapewniania lokali mieszkalnych sędziom, czy pracownikom Sądu, ani posiadania pokoi gościnnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Na wstępie należy się odnieść do wskazanej w piśmie procesowym uczestnika J. W. okoliczności, że tut. Sąd już rozstrzygał kwestię wygaszenia trwałego zarządu przedmiotowych nieruchomości. Istotnie, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. II SA/Ke 59/17, tut. Sąd oddalił skargę Sądu Okręgowego na decyzję Wojewody z dnia 5 grudnia 2016r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 10 października 2016r. o odmowie wygaszenia trwałego zarządu przedmiotowych nieruchomości przysługującego skarżącemu Sądowi Okręgowemu . Powyższy wyrok uprawomocnił się bez sporządzenia do niego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi więc zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności środka zaskarżenia. Przyczyną, dla której sąd administracyjny powinien odrzucić skargę jako niedopuszczalną jest stwierdzenie, że sprawa jest już prawomocnie osądzona (res iudicata). Prawomocne osądzenie sprawy oznacza, że była już ona przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, wywierającym ten skutek, że sprawa ta nie może być przedmiotem ponownego postępowania sądowego toczącego się w tej samej sprawie. Tożsamość sprawy osądzonej z inną sprawą zawisłą przed sądem administracyjnym będzie mieć miejsce wówczas, gdy w sprawach tych zaistnieje tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio stanu, faktycznego.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej ma analiza materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, t.j. art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), dalej "u.g.n.", zgodnie z którym jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Złożenie wniosku powinno być poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorującego jednostkę organizacyjną.

Z uwagi na brak definicji ustawowej pojęcia zbędności, w orzecznictwie przyjmuje się, że należy ją odnieść do zbędności faktycznej, innymi słowy, czy z punktu widzenia celu, dla którego został ustanowiony trwały zarząd, konieczne jest jego dalsze trwanie ( por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I OSK 625/16 publ. pod adresem;orzeczenia.nsa.gov.pl tak jak i wszystkie niżej powoływane orzeczenia). "Zbędność" danej nieruchomości dla dalszego zarządu powinna być oceniana w aktualnym stanie faktycznym, ponieważ powstanie trwałego zarządu i ewentualne jego wygaszenie warunkują określone okoliczności, które powinny być badane przez organ w dacie rozstrzygania.

W niniejszej sprawie prawomocny wyrok wydany w sprawie sygn. II SA/Ke 59/17, w wyniku rozpoznania skargi SO na decyzję odmowną w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu nad tymi samymi nieruchomościami nie stanowi więc przeszkody do rozpoznania tej sprawy skoro "zbędność" nieruchomości jest oceniania według stanu faktycznego istniejącego w dacie podejmowania przez organ rozstrzygnięcia. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że między niniejszą sprawą a sprawą II SA/Ke 59/17 zachodzi powaga rzeczy osądzonej.

W rozpoznawanej sprawie, we wniosku o wygaszenie trwałego zarządu, skarżący Sąd Okręgowy wskazywał, że lokale mieszkalne (szczegółowo opisane we wniosku wraz podaniem nr ksiąg wieczystych) znajdujące się w budynku położonym w S. przy ul. M. 3 stały się zbędne dla realizacji ustawowych celów tego Sądu, a Minister Sprawiedliwości (MS) wyraził zgodę na złożenie wniosku o wygaszenie trwałego zarządu (pismo MS z 18.04.2018r. – k.31akt adm.) Na żądanie organu pierwszej instancji, skarżący przedłożył wykaz aktualnych najemców nieruchomości lokalowych(k.10,15).

Przechodząc do meritum rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że jedyną przesłanką wygaszenia trwałego zarządu w trybie art. 47 u.g.n. jest jej zbędność dla danej jednostki organizacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, trwały zarząd 10 z 12 przedmiotowych nieruchomości lokalowych został ustanowiony na rzecz Sądu Okręgowego na mocy odrębnych decyzji (dla każdego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność ) Starosty z dnia 16 lipca 2012 r., na czas nieoznaczony, w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych sędziów i pracowników sądów. Co do pozostałych dwóch nieruchomości lokalowych trwały zarząd SO został ustanowiony na mocy decyzji Starosty z dnia 7 kwietnia 2008 r., również na czas nieoznaczony, w celu pełnienia funkcji pokoi gościnnych dla pracowników sądów.

Prawidłowe zastosowanie art. 47 ust. 1 u.g.n. w niniejszej sprawie wymaga ustalenia, czy oddane w trwały zarząd nieruchomości stały się zbędne dla skarżącego Sądu Okręgowego . W pierwszej kolejności należy wskazać, że zawarte w art. 47 ust. 1 u.g.n. pojęcie zbędności nieruchomości dla określonej jednostki organizacyjnej nie jest tożsame ze zbędnością na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 6 ("właściwy organ może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu"). Okoliczności te mogą, ale nie muszą występować jednocześnie (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki i M. Wolanin, komentarz do u.g.n., Warszawa 2011, s. 240). Przesłanka zbędności nieruchomości dla trwałego zarządcy występuje więc jako ustawowa przesłanka w obu trybach wygaszania trwałego zarządu (tj. z urzędu i na wniosek), ale ustawa rozróżnia odmienne kategorie "zbędności" na potrzeby obu przedstawianych trybów: na potrzeby wygaszenia trwałego zarządu z urzędu stanowi o "zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji" (art. 46 ust. 2 pkt 6), a na potrzeby wygaszenia trwałego zarządu na wniosek stanowi o "zbędności nieruchomości dla zarządcy" (por. A. Chełchowski, komentarz do art. 47 u.g.n., System Informacji Prawnej Lex Omega).

W świetle powyższego, pojęcie zbędności, o którym mowa w art. 47 ust. 1 u.g.n., nie jest tożsame z sytuacją, w której nieruchomość stała się zbędna dla celu określonego w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, choć czasami obie okoliczności mogą występować łącznie. Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której chociaż nadal nieruchomość mogłaby być przez jednostkę wykorzystywana na cel określony w decyzji ustanawiającej trwały zarząd, jednak do realizacji celów tej jednostki nie jest już niezbędne korzystanie przez nią z tej nieruchomości (co może wynikać ze zmian samej jednostki lub jej zakresu działania, ze zmian stosowanych technologii lub z faktu nabycia praw do innych nieruchomości albo z innych przyczyn" (por. E. Bończak-Kucharczyk, System Informacji Prawnej Lex Omega, komentarz do art. 47 u.g.n.).

Przedmiotowe nieruchomości lokalowe oraz udział w nieruchomości gruntowej zapewniającej do nich dojazd, w świetle w/w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, są przeznaczone na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sędziów i pracowników sądów, względnie w celu pełnienia funkcji pokoi gościnnych dla pracowników sądów. Sąd Okręgowy we wniosku o wygaszenie trwałego zarządu, jak wyżej to podano, wskazywał, że aktualnie nieruchomości te stały się zbędne dla realizacji jego ustawowych celów. Wydając negatywną dla SO decyzję, orzekające w tej sprawie organy uznały, że od czasu, kiedy skarżący Sąd Okręgowy wnioskował o ustanowienie trwałego zarządu, nie zaistniały żadne okoliczności powodujące zbędność nieruchomości, ponieważ jest ona wykorzystywana przez zarządcę zgodnie z celami określonymi w decyzjach ustanawiających trwały zarząd - przedmiotowe nieruchomości lokalowe nadal służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i sędziów i pracowników sądu a nieruchomość gruntowa zapewnia dojazd do budynku mieszkalnego, w którym się znajdują. Tym samym wnioskodawca, w ocenie organów nie wykazał zbędności nieruchomości objętych trwałym zarządem.

W ocenie Sądu decyzje obu orzekających w tej sprawie organów są wadliwe, ponieważ zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe lokale mieszkalne mają status odrębnej własności lokalu, do każdego przynależy piwnica, są wynajmowane, na jeden lokal mieszkalny został wydany przydział przez Sąd Okręgowy w T., a pokoje gościnne udostępniane pracownikom sądu na wniosek. Nie jest znana treść tych cywilnoprawnych umów. Można jedynie przypuszczać, że w praktyce SO pełni w istocie funkcję administratora budynku obejmującego 10 lokali mieszkalnych i 2 pokoje gościnne, skoro twierdzi we wniosku, że nieruchomości te stały się mu zbędne dla realizacji ustawowych celów.

Organy powinny zbadać okoliczności, na które powoływał się we wniosku Sąd Okręgowy, tymczasem w zasadzie nie poczyniły w tym kierunku żadnych ustaleń

ograniczając się do wskazania, że od czasu, kiedy Skarżący wnioskował o ustanowienie trwałego zarządu, nie zaistniały żadne okoliczności powodujące zbędność nieruchomości, ponieważ nieruchomości lokalowe nadal służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i sędziów i pracowników sądu a nieruchomość gruntowa zapewnia dojazd do budynku mieszkalnego.

Taki automatyzm w tej sprawie nie jest uzasadniony. Konieczne było poczynienie szerszych ustaleń celem wyjaśnienia istnienia przesłanki zbędności o jakiej mowa w art.47 ust.1 u.g.n. We wniosku skarżący Sąd wskazywał przecież, że nieruchomości lokalowe oraz udział w nieruchomości gruntowej są mu aktualnie zbędne w wykonywaniu ustawowych zadań. Na rozprawie przed tut. Sądem stwierdził, że umowy najmu przedmiotowych nieruchomości lokalowych zawarte zostały bardzo dawno temu, co wskazywałoby na to, że lokale mieszkalne nie są wykorzystywane na potrzeby skarżącego Sądu. Jest to bardzo prawdopodobne, skoro np. przydział jednego z lokali mieszkalnych został udzielony przez Prezesa Sądu Okręgowego w T., w obszarze którego SR w S., co znane jest składowi orzekającemu w tej sprawie z urzędu, pozostawał od 1976 do 2001roku.

Organ ustalając przesłankę zbędności powinien mieć na uwadze, że zrealizowanie celu, dla którego powstał trwały zarząd lub utrata jego aktualności w inny sposób, może prowadzić do zbędności w rozumieniu w/w przepisu. Powstanie trwałego zarządu i ewentualnie jego wygaszenie warunkują określone okoliczności faktyczne jak i prawne, i mogą one ulegać zmianie, co w konsekwencji może prowadzić do zbędności nieruchomości dla trwałego zarządcy, niezależnie od tego czy trwały zarząd powstał z mocy prawa, czy tak jak w tej sprawie na podstawie decyzji. Należy także wziąć pod uwagę, że żaden przepis prawa nie obliguje sądu powszechnego do zapewniania mieszkań sędziom, czy ogólnie pracownikom sądów. Jedynie w stosunku do sędziów delegowanych do innej miejscowości, niż miejscowość w której znajduje się miejsce służbowe sędziego, niebędącej miejscem jego stałego zamieszkania, sędziemu w okresie delegowania przysługuje m.in. prawo do nieodpłatnego zakwaterowania, w warunkach odpowiadających godności urzędu albo zwrot kosztów zamieszkania w miejscu delegowania (art. 77 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych; Dz.U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.). Obowiązek zapewniania mieszkań sędziom nie wynika też z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2012 r. w sprawie sposobu planowania i wykorzystywania środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sędziów oraz warunków przyznawania pomocy finansowej z tych środków (Dz.U. poz. 830). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sędziego może być przyznana z przeznaczeniem na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego albo poprawę warunków mieszkaniowych, a w szczególności na: budowę albo rozbudowę lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego; uzupełnienie wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej; kaucję lub opłaty wymagane przy uzyskiwaniu lub zamianie lokalu mieszkalnego; zakup lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego albo spłatę kredytu zaciągniętego w tym celu (pkt 1-4).

W obowiązującym stanie prawnym brak jest zatem przepisów prawnych zobowiązujących sądy powszechne do zapewnienia sędziom mieszkań, czy choćby przewidujących taką możliwość, wobec tego trudno kategorycznie twierdzić, że przedmiotowe nieruchomości nie są zbędne dla skarżącego Sądu. Dla oceny, czy w sprawie zaistniał stan zbędności nieruchomości konieczne było zatem ustalenie na ile przesłanka ustalenia trwałego zarządu przestała być aktualna, a zatem, czy konieczne jest dalsze sprawowanie trwałego zarządu. Zbędność nieruchomości dla dalszego trwałego zarządu powinna być, jak wyżej to wyjaśniono, oceniania w aktualnym stanie faktycznym, ponieważ celem wydania decyzji na podstawie art.47 ust.1 u.g.n. jest dostosowanie stanu trwałego zarządu nieruchomością tak, by odpowiadał potrzebom związanym ze społeczno-gospodarczym jej przeznaczeniem. Inaczej mówiąc tak, aby za daną nieruchomość był odpowiedzialny ten podmiot, który najlepiej będzie potrafił nią administrować z punktu widzenia jej przeznaczenia (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018r. sygn. I OSK 625/16).

Odnosząc się do twierdzeń organu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący SO nie wykazał zbędności przedmiotowych nieruchomości stwierdzić należy, że istotnie strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej, to jednak zasada oficjalności rządząca postępowaniem administracyjnym wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

Podsumowując, mając na względzie poczynione rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał że organy orzekające w niniejszej sprawie nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i przedwcześnie wydały końcowe rozstrzygnięcie w tej sprawie, dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77§1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższą ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, a następnie ustali, czy przedmiotowe nieruchomości stały się aktualnie zbędne dla Sądu Okręgowego w rozumieniu art.47 ust.1 u.g.n.