Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 693/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 6, 7,8, 10,12,15,  art. 107,  art. 146 par.1i par. 2,  art.151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska del. WSA Maria Jagielska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2585/08 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich po wznowieniu postępowania oraz umorzenia postępowania w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 18 marca 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2585/08 oddalił skargę M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. nr [....] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów radcowskich.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pan M. K. (dalej: kandydat) w 2002 r. przystąpił do konkursu na aplikację radcowską. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w K. uchwałą nr [...] z dnia 6 lipca 2002 r. odmówiła kandydatowi wpisu na listę aplikantów radcowskich w OIRP w K. w roku 2002.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r., o sygn. akt P 21/02 uznał, że przepis art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych jest niezgodny z Konstytucją.

Rada OIRP w K. na skutek wniosku kandydata o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej uchwałą z dnia 6 lipca 2002 r., postanowieniem z dnia 11 maja 2004 r., podjętym na podstawie art. 145a, art. 147, 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wznowiła postępowanie administracyjne w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich i uchwałą wydaną w tej samej dacie odmówiła uchylenia spornej uchwały.

Od tej uchwały kandydat wniósł odwołanie do Krajowej Rady Radców Prawnych (KRRP) zarzucając naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do treści tych przepisów oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a., a także art. 87 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w obrocie prawnym uchwały wydanej na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z prawem.

KRRP uchwałą nr [...] z dnia 15 października 2004 r. utrzymała w mocy uchwałę Rady OIRP w Kielcach dnia 11 maja 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KRRP podniosła, że konkurs został przeprowadzony na podstawie art. 33 ust. 2 cyt. ustawy i zgodnie z § 22-252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 powołanej ustawy. Uchwała Rady OIRP w K. nr [...] z dnia 6 lipca 2002 r. podjęta była na podstawie art. 33 tej ustawy, zaś TK stwierdził, że przepisy dotychczasowe (art. 60 pkt 8b), także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją – do czasu ich zakwestionowania przez Trybunał korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi jego następstwami, co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego.

Od tej uchwały kandydat złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Wyrokiem z dnia 6 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. o sygn. akt VI SA/Wa 98/05 uchylił zaskarżoną uchwałę z dnia 15 października 2004 r. KRRP i poprzedzającą ja uchwałę OIRP w K. z dnia 11 maja 2004 r. gdyż uznał, że organy samorządowe nie ustaliły czy w sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania określone w k.p.a., a co było konieczne dla podjęcia decyzji rozstrzygającej w sprawie.

Rada OIRP w K. uchwałą nr [...] z dnia 24 lutego 2007 r. odmówiła uchylenia uchwały nr [...] z dnia 6 lipca 2002 r. w sprawie odmowy wpisu kandydata na listę aplikantów radcowskich. Powołując się na treść art. 146 § 2 k.p.a. Rada stwierdziła, iż nie uchyla się decyzji także w przypadku jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie dotychczasowemu rozstrzygnięciu.

Prezydium KRRP uchwałą nr [...] z dnia 26 lipca 2007 r. uchyliło uchwałę z dnia 24 lutego 2007 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Rady OIRP w Kielcach.

Uchwałą nr [...] z dnia 15 grudnia 2007 r. Rada OIRP w K. na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 i art. 146 § 1 k.p.a. stwierdziła, że uchwała z dnia 6 lipca 2002 r. w sprawie odmowy wpisu kandydata na listę aplikantów radcowskich wydana została z naruszeniem prawa jednak nie uchyliła spornej uchwały.

Prezydium KRRP uchwałą nr [...] z dnia 4 kwietnia 2008 r. uchyliło uchwałę Okręgowej OIRP w Kielcach z dnia 15 grudnia 2007 r. i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu uchwały Prezydium podkreśliło, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, z przyczyn zaś określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenie lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uchwała z dnia 6 lipca 2002 r. została doręczona kandydatowi w dniu 22 lipca 2002 r., co jednoznacznie wynika z wniosku strony o wznowienia postępowania z dnia 17 marca 2004 r., a więc w dniu 22 lipca 2007 r. upłynął 5-letni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a.

Prezydium KRRP stwierdziło, iż upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie wówczas organ administracji publicznej traci kompetencję nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Wznowione postępowanie z chwilą upływu okresu przedawnienia staje się zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

M. K. od powyższej uchwały złożył do Ministra Sprawiedliwości.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 6 października 2008 r. uchylił uchwałę Prezydium KRRP i utrzymał tym samym w mocy uchwałę Rady OIRP w K. z dnia 15 grudnia 2007 r. w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy wpisu kandydata na listę aplikantów radcowskich tej Izby. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że ostatnie ze skarżonych przez kandydata uchwał zostały podjęte: przez Radę OIRP w dniu 15 grudnia 2007 r., a przez Prezydium KRRP – w dniu 4 kwietnia 2008 r. Zatem obie wspomniane uchwały wydano już po upływie pięć lat od daty doręczenia wnioskodawcy uchwały z 6 lipca 2002 r. przez Radę OIRP.

Okoliczność ta ma istotne znaczenie bowiem upływ tego terminu, zakreślonego przez art. 146 § 1 k.p.a. stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji. W tej sytuacji organy rozstrzygające niniejszą sprawę straciły kompetencję nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, wydanej w postępowaniu zwyczajnym, gdyż utraciły prawo merytorycznego orzekania w sprawie.

Minister Sprawiedliwości odniósł się do uchwały Rady OIRP w K. z dnia 15 grudnia 2007 r. i stwierdził, że brak było podstaw do jej kwestionowania. Całokształt materiału dowodowego wskazuje, że organ I instancji nie mógł wydać uchwały o innej treści niż dotychczasowa, co wynika z art. 146 § 2 k.p.a.

M. K. złożył skargę do WSA w W. na powyższą decyzję, w której zarzucił naruszenie art. 107, art. 6, art. 8, art. 10, art. 12, art. 15 k.p.a., art. 78 i art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w obrocie prawnym uchwały wydanej na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podzielił ocenę Ministra Sprawiedliwości, i stwierdził, że organy rozstrzygające sprawę nie mogły uchylić decyzji, gdyż utraciły prawo merytorycznego orzekania w sprawie. Zdaniem Sądu I instancji nie było też podstaw do wydania uchwały o umorzeniu postępowania w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich, gdyż nie wystąpiły przesłanki określone w art. 105 k.p.a. warunkujące umorzenie postępowania, a postępowanie w sprawie odmowy wpisu kandydata na listę aplikantów nie stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, że w podstawie prawnej uchwały nr [....] Rady OIRP w K. z dnia 15 grudnia 2007 r. powołano art. 146 § 1 i 2 k.p.a., i że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności przewidziane w obu paragrafach przywołanego artykułu k.p.a.

Powyższe stwierdzenie, w powiązaniu z tezą wyrażoną w pkt 18 wyroku TK o zachowaniu skuteczności konkursów przeprowadzanych na aplikację radcowską i adwokacką na podstawie dotychczasowych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne i pozbawione obecnie mocy prawej przesądza o tym, że brak jest podstaw do uchylenia uchwały nr [...] Rady OIRP w K., gdyż w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. K. wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach sprawy w szczególności nieodniesienie się do całości argumentacji przedstawionej w skardze wniesionej przez skarżącego w dniu 16 listopada 2008 r. do WSA w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w zakresie naruszenia przez ten organ art. 107, art. 6, art. 8, art. 10, art. 12, art. 15 k.p.a. oraz art. 78 i art. 87 Konstytucji RP;

– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnienie przez WSA podstaw swojego rozstrzygnięcia polegającego na nieprzedstawieniu wywodu prawnego co do podstaw prawnych oddalenia skargi;

– art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez utrzymanie przez WSA w mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej z naruszeniem normy art. 146 § 1 k.p.a. polegającym na przyjęciu, że nie może dojść do uchylenia decyzji organu administracyjnego I instancji w przypadku upływu 5-letniego okresu od dnia uprawomocnienia się tej decyzji i gdy termin ten nie został dochowany w wyniku przewlekłości i opieszałości w działaniu organów administracyjnych I i II instancji przez co ograniczono konstytucyjne prawa, swobody i wolności obywatela;

– art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. przez utrzymanie przez WSA w mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej z naruszeniem normy art. 146 § 2 k.p.a. polegającym na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie mogło dojść do wydania jedynie decyzji zgodnej z pierwotnie skarżona decyzją pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. K. podkreślił, że Sąd I instancji nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skarżącego oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący zaznaczył, że uzasadnienie wyroku WSA stanowi niemalże w 100% przedstawienie stanu faktycznego w sprawie i historii dotychczasowych rozstrzygnięć organów i działań podejmowanych przez skarżącego w sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że WSA w swoim rozstrzygnięciu nie wziął pod uwagę istoty wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sensem wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie było utrzymanie w mocy konkursów i ich wyników, lecz stwierdzenie, iż jeden z warunków dopuszczających do wykonania zawodu radcy prawnego został ustanowiony niezgodnie z zasadami konstytucyjnymi. Niespełnienie tego warunku nie mogło stanowić więc przesłanki odmowy wpisu na listę aplikantów. Wobec tego przyjęcie przez WSA, że w spornej sprawie mogło dojść do wydania jedynie decyzji zgodnej z pierwotnie skarżoną decyzją było naruszeniem normy art. 146 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. po uprzednim wystąpieniu do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją art. 146 § 1 k.p.a. w zakresie wprowadzającym zasadę, iż nie może dojść do uchylenia decyzji w przypadku upływu 5-letniego okresu od dnia doręczenia lub ogłoszenia, w sytuacji gdy termin ten został przekroczony nie z winy strony postępowania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia przytoczone w skardze kasacyjnej determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) przez rozpoznanie sprawy w granicach skargi należy rozumieć rozpoznanie sprawy w ramach wyznaczonych wszystkimi zarzutami przytoczonymi w powołanych podstawach kasacyjnych.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie rozstrzygnięcie w granicach sprawy, w szczególności nieodniesienie się do całości argumentacji przedstawionej w skardze, skoro zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ przepisów art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a. jako podstawy rozstrzygnięcia zostało w pełni zaakceptowane przez Sąd I instancji jako zgodne z prawem.

Według bowiem przepisu art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Niewątpliwie obie przesłanki do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 146 § 1 k.p.a. zostały spełnione, gdyż po pierwsze przyczyna wznowienia postępowania w sprawie skarżącego M. K. dotyczącej odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich wynikała z przepisu art. 145a k.p.a., a konkretnie wznowienie postępowania nastąpiło na skutek wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02, OTK-A 2004/2/9 uznającego, że przepis art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych jest niezgodny z Konstytucją, a po drugie rzeczywiście upłynęło pięć lat od dnia doręczenia decyzji skarżącemu (okoliczność bezsporna).

W tych warunkach oparcie rozstrzygnięcia Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 15 grudnia 2007 r., którym odmówiono uchylenia uchwały z dnia 6 lipca 2002 r. odmawiającej wpisu na listę aplikantów radcowskich na podstawie z art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a. było zgodne z prawem i w pełni uzasadnione.

Z przepisu art. 151 § 2 k.p.a. bowiem wynika, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, która była przedmiotem kontroli Sądu I instancji w zaskarżonym wyroku właśnie powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji zostało utrzymane w mocy.

Sąd I instancji nie zakwestionował przyczyny wznowienia postępowania z art. 145a k.p.a., ale nie mógł uznać że zachodziły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 151 pkt 2 k.p.a. i uchylenia uchwały Rady OIRP z dnia 6 lipca 2002 r. odmawiającej wpisu na listę aplikantów.

Dlatego też nie można zarzucić zarówno Sądowi I instancji, jak i organom administracji orzekającym w tej sprawie, że naruszyły przepisy postępowania art. 6, 7, 8, 10, 12, 15 i 107 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do całości argumentacji przedstawionej w skardze, a której część nie dotyczyła istoty rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji nie był zobowiązany z uwagi na zastosowanie przepisów art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. do rozpoznawania sprawy również w zakresie merytorycznym oceny decyzji o odmowie wpisu na listę aplikantów chociaż powołał się także na przepis art. 146 § 2 k.p.a. mówiący o odmowie uchylenia decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wprawdzie należy zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie w pełni odpowiada wszystkim wymaganiom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a przede wszystkim Sąd nie rozwinął argumentacji przy zastosowaniu przepisu art. 146 § 2 k.p.a. przytaczając jedynie uzasadnienie uchwały Rady OIRP w K. z dnia 15 grudnia 2007 r. i uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, ale należało przyjąć, że Sąd tę argumentację podzielił a ponadto uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarżący winien wskazać w jakim stopniu mankamenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku mogły mieć wpływ na wynik sprawy, czego w skardze kasacyjnej nie uczynił.

Gdyby nawet przyjąć, że uzasadnienie wyroku byłoby błędne to i tak wyrok ten odpowiada prawu, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kwestionowana uchwała Rady OIRP w K. z dnia 15 grudnia 2007 r. była prawidłowa i zgodna z prawem, a w szczególności z przepisami art. 151 § 2 i w związku z art. 146 § 1 k.p.a. i dlatego w sprawie niniejszej nie mógł mieć zastosowanie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości utrzymującej w mocy powyższą uchwałę Rady OIPR w K. albowiem nie zostały naruszone przez Sąd I instancji wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kolejny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisu art. 146 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, które spowodowały niedochowanie terminu 5-letniego od doręczenie decyzji odmawiającej skarżącemu wpisu na listę aplikantów a mianowicie przewlekłości postępowanie i opieszałości w działaniu organów administracyjnych należało uznać za chybiony.

Przede wszystkim przepis art. 146 § 1 k.p.a. nie pozwala na rozważenie przyczyn upływu terminu 10-letniego lub 5-letniego i nie przewiduje żadnych instrumentów prawnych aby organ mógł tego upływu terminu nie uwzględnić mimo stwierdzenia, że termin 5-letni upłynął uchylić zakwestionowaną decyzję objętą postępowaniem wznowieniowym.

W tym miejscu należy podkreślić, że zarzuty skarżącego o niekonstytucyjności przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., a także żądanie wystąpienia na podstawie art. 193 Konstytucji RP przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie o konstytucyjności powyższego przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a. jako pozbawione uzasadnionych argumentów nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przepis art. 146 § 1 k.p.a. funkcjonuje w Kodeksie postępowania administracyjnego od początku jego obowiązywania, nigdy konstytucyjność tego przepisu nie była kwestionowana, a ponadto skarżący nawet nie wskazał z jakimi przepisami Konstytucji RP przepis art. 146 § 1 byłby niezgodny, tym bardziej że przepis art. 151 § 2 p.p.s.a. stanowi dodatkową gwarancję przestrzegania praw, swobód i wolności obywateli, zapewniając im możliwość stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa mimo braku możliwości uchylenia decyzji z powodu upływu terminów z art. 146 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w niniejszej sprawie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 78, 87 Konstytucji RP. Zresztą nawet skarżący nie wyjaśnił w sposób dostateczny na czym to naruszenie miałoby w tej sprawie polegać.

Poza głównym tokiem rozważań odnoszących się do stosowanie w niniejszej sprawie art. 146 § 1 i art. 151 § 2 k.p.a. co zadecydowało o oddaleniu skargi przez Sąd I instancji podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że istniały również przesłanki do zastosowania przepisu art. 146 § 2 k.p.a. z uwagi na spełnienie przesłanek do przyjęcia, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej i w tym zakresie sformułowany został zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 146 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.

Zauważyć należy, że istotnie w świetle cyt. wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które stanowiło podstawę wznowienia postępowania oraz stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w czasie rozpatrywania sprawy wznowieniowej zachodziły ewentualne przesłanki do wydania po wznowieniu postępowania wyłącznie decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej, przy czym faktycznie Sąd I instancji tej podstawy prawnej nieuchylenia decyzji z art.146 § 2 k.p.a. nie rozwinął.

Nie mogło to jednak stanowić uchybienia przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.).

Gdyby nawet przyjąć, że przepis art. 146 § 2 k.p.a. nie miałby w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na brak przesłanek do przyjęcia, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, to i tak nie zmieniłoby to treści rozstrzygnięcia opartego na przepisach art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. i dlatego Sąd I instancji nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji i miał pełne podstawy do oddalenia skargi.

Nie można podzielić również argumentów skarżącego odnoszących się do braku kompetencji do orzekania w sprawach przyjęcia na aplikację radcowską po stronie Ministra Sprawiedliwości jako organu działającego poza zasadą dwuinstancyjnego postępowania, organów samorządu radcowskiego gdyż zgodnie z treścią przepisu art. 31 ust. 2a i 2b i art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawych takie kompetencje Minister Sprawiedliwości niewątpliwie posiada, przepisy to regulujące wprowadzone ustawą z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 540) nie zostały dotychczas zakwestionowane i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do ich zakwestionowania i uznania sprzeczności art. 31 ustawy o radcach prawnych, z którego wynikają kompetencje nadzorcze Ministra Sprawiedliwości nad działaniem samorządu radcowskiego w postaci rozpoznawania odwołań od uchwał Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawach wpisu na listę radców prawnych czy też listę aplikantów radcowskich (art. 33 ust. 5 ustawy) z przepisami art. 78 Konstytucji RP czy ewentualnie z art. 15 k.p.a. dotyczącymi dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Duża część uzasadnienie skargi kasacyjnej odnosi się do merytorycznej oceny decyzji o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich z 1982 r. i podstawy nieuchylenia kwestionowanej decyzji z art. 146 § 2 k.p.a., które po pierwsze nie mogła mieć decydującego znaczenia z uwagi na zastosowanie przepisu art. 146 § 1 k.p.a. które przesądzało o wyniku sprawy.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.