Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 204/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 149a, art. 151, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1, art. 4, art. 5, art. 10, art. 13, art. 21
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność [...] Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wielkopolskie Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii [...] w [...] do rozpatrzenia wniosku A. W. z dnia [...] czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od [...] Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii [...] w [...] na rzecz A. W. kwotę [...]zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SAB/Po 204/19

UZASADNIENIE

A. W. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność [...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] w [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie [...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] do udzielenia - w terminie 14 dni od otrzymania wyroku (wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności) - informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...].06.2019r.,

2. stwierdzenie, że bezczynność [...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

3. zasądzenie od [...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł,

4. zasądzenie od [...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] na jego rzecz wszelkich kosztów postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania kserokopii niżej wymienionych dokumentów:

1. umowy w sprawie wykonania zadania pn.: "Rozbudowa budynku głównego poprzez dobudowę trzykondygnacyjnego budynku na potrzeby Zakładu Brachyterapii, Onkologii Klinicznej, Torakochirurgii i Pulmonologii" zawartej pomiędzy [...] a [...] SA. z siedzibą w [...] wraz z załącznikami i ewentualnymi aneksami;

2. dziennika budowy;

3. zgłoszeń wykonanych robót do odbiorów częściowych i odbioru końcowego oraz protokołów z dokonanych odbiorów;

4. zgłoszeń podwykonawców (wraz z przekazaniem do akceptacji przez [...] projektów umów z podwykonawcami) oraz dokumentów potwierdzających zatwierdzenie przez [...] poszczególnych podwykonawców i nadesłanych projektów umów z podwykonawcami;

5. oświadczeń [...] S.A. dotyczących zapłaty przez [...] SA. wynagrodzeń należnych poszczególnym podwykonawcom za wykonane przez nich roboty;

6. kompletu faktur wystawionych [...] przez [...] S.A. za wykonane roboty i kompletu dokonanych przez [...] przelewów wynagrodzenia dla [...] S.A.;

7. kompletu not obciążeniowych wystawionych przez [...] dla [...] S.A. lub wystawionych przez [...] S.A. dla [...] wraz z przelewami kwot na jakie opiewały wystawione noty obciążeniowe;

8. innych dokumentów związanych z wzajemnymi rozliczeniami finansowymi pomiędzy [...] a [...] S.A. z tytułu wykonania zadania określonego w pkt 1 oraz dokumentów potwierdzających ustawowe działania [...] w zakresie zapłaty wynagrodzeń należnych podwykonawcom za wykonane przez nich roboty.

Organ pismem z dnia [...] lipca 2019 r. odmówił udzielenia powyższych informacji wskazując, że nie stanowią one informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 u.d.i.p. wskazując, że ustawa ta nie może służyć uzyskiwaniu informacji wprawdzie publicznych, ale uzyskiwanych dla celów prywatnych, komercyjnych itp. Organ zauważył, że wniosek został złożony w celu pozyskania dokumentów istotnych z punktu widzenia skierowania przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym dotyczących realizacji w/w zadania. Z tego też względu nie może on zostać zrealizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako że w tym konkretnym przypadku żądanym informacjom nie można przydać charakteru informacji publicznych.

Pismem z dnia [...].07.2019r. skarżący zwrócił się do [...] o reasumpcję zajętego stanowiska. Zarzucił, że organ jako podstawę swego stanowiska powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 138/16 uznając jednocześnie, że celem wnioskodawcy jest skierowanie przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym w oparciu o żądane dokumenty.

Wskazał, że w/w wyrok WSA w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania jako wydany w całkowicie odmiennym stanie faktycznym. W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. w sposób wybiórczy i całkowicie dowolny wykorzystano jedynie fragment uzasadnienia tego wyroku.

Podniósł też, że nieuprawnione jest twierdzenie Szpitala, iż żądana przez skarżącego informacja przeznaczona będzie na potrzeby prowadzenia przez niego postępowań cywilnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skarżący wskazał, że Szpital formułując powyższe ustalenie złamał ten przepis. Z jednej strony bowiem Szpital ocenił interes prawny i faktyczny skarżącego w uzyskaniu informacji, z drugiej zaś strony uczynił to nawet bez żądania wykazania tegoż. Ocena organu w zakresie celu w jakim skarżący złożył wniosek została dokonana całkowicie arbitralnie, bez żadnych dowodów, ustaleń jak również bez jakiegokolwiek uzasadnienia.

Organ w piśmie z dnia [...].07.2019r. podtrzymał swoje stanowisko.

Skarżący zarzucił, iż bezzasadnie i z rażącym naruszeniem prawa odmówiono mu udzielenia prostej nieprzetworzonej informacji posiadającej - ponad wszelką pewność - walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Podstawą odmowy było powołanie się przez Szpital na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn.. akt II SAB/Wa 138/16 oraz bezpodstawne przyjęcie, że celem skarżącego było skierowanie przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym w oparciu o żądane dokumenty.

[...] Pulmonologii i Torakochirurgii im. [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie ewentualnie o uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Wskazano, że w ocenie organu nie doszło do bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, gdyż żądana informacja, której udostępnienia żądał skarżący, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 i 6 u.d.i.p.

Organ uznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony został w celu pozyskania dokumentów istotnych z punktu widzenia skierowania przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym dotyczących realizacji ww. zadania. Z tego też względu nie może on zostać zrealizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako że w tym konkretnym przypadku żądanym informacjom nie można przydać charakteru informacji publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 r. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo, w drodze decyzji, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Sąd wskazuje, że udzielenie informacji publicznej stanowi czynność materialno – techniczną dokonywaną pismem. Również pismem informuje się wnioskodawcę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Ponadto Sąd wskazuje, że w sytuacji, gdy po rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ informuje go pismem odmawiającym udzielenia żądanej informacji, stwierdzając, że nie stanowi ona informacji publicznej, sąd administracyjny rozpoznający skargę ma obowiązek zbadać, czy żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zatem podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego udzielił informacji publicznej i której się ona domagała, to oznacza, że brak jest podstaw do uznania, że podmiot ten pozostaje w bezczynności.

W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem, że stosowny wniosek został złożony pismem dnia [...] czerwca 2019 r. (wniesionym [...] czerwca 2019 r.) zaś adresat wniosku na przedmiotowy wniosek zareagował pismem z dnia [...] lipca 2019 r.

Oceniając zatem pod względem podmiotowym złożony przez skarżącego wniosek wskazać należy, że [...] Pulmunologii i Torakochirurgii jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej co wynika z art. 4 ust 1 pkt 4 u.d.i.p. Podmiotem tworzącym [...] jest bowiem Sejmik Województwa [...].

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznego jej rozpoznania należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność [...] Pulmunologii i Torakochirurgii polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej w zakresie dokumentów związanych z realizacją przez [...] SA zadania pn. "Rozbudowa budynku głównego poprzez dobudowę trzykondygnacyjnego budynku na potrzeby Zakładu Brachyterapii, Onkologii Klinicznej, Torakochirurgii i Pulmunologii".

W ocenie organu przedmiotowy wniosek został złożony w celu pozyskania dokumentów istotnych z punktu widzenia skierowania przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym dotyczących realizacji w/w zadania. Z tego też względu nie może on zostać zrealizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako że w tym konkretnym przypadku żądanym informacjom nie można przypisać charakteru informacji publicznych. Organ powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 138/16.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie argumentacja przedstawiona przez [...] jest błędna. Przede wszystkim powołany wyrok o sygn. akt II SAB/Wa 138/16 dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i nie jest prawidłowe stosowanie jego wykładni w niniejszej sprawie. Ponadto organ błędnie uznał, że ww. żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Nieuzasadnione jest również stanowisko, że wnioskujący będzie wykorzystywał uzyskane informacje do celów prywatnych, komercyjnych. Z akt sprawy nie można wyciągnąć takich wniosków. Brak jest jakichkolwiek twierdzeń i dokumentów, które mogłyby potwierdzać takie stanowisko organu. Kwestia ta jednak pozostaje w ocenie Sądu bez znaczenia dla pożądanego rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej organ nie może ewentualnym interesem prawnym lub faktycznym wnioskującego uzasadniać przypisania (bądź nie) żądanym informacjom charakteru informacji publicznych.

Sąd wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Definicja przedmiotowa art. 61 Konstytucji RP także odwołuje się do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie wchodząc w szczegóły tej definicji należy wskazać, że zgodnie z nią informacją publiczną jest tylko taka informacja, która zawiera pewien dodatkowy substrat w postaci powiązania jej z funkcjonowaniem władz (administracji) publicznej. Tym samym informacja publiczna to taka informacja, która co do zasady nie obejmuje spraw prywatnych, niepublicznych, osobistych, intymnych (danych osobowych, życia prywatnego, rodzinnego), a także informacji, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste organu lub osób będących piastunem organu (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009). Jeśli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa nie podlega ona udostępnieniu. W sytuacji, w której występuje aktywność organów publicznych, mamy do czynienia z informacją publiczną. Przyjmując definicję przedmiotową na potrzeby tej sprawy także należy stwierdzić, że zakres informacji objętej wnioskiem skarżącego dotyczył informacji publicznej, ponieważ związany był ściśle z wykonaniem zadania realizowanego z wykorzystaniem środków publicznych.

Granice informacji publicznej należy określać poprzez trzy przesłanki, których łączne wystąpienie wskazuje, że dana informacja jest informacją publiczną. Po pierwsze dana sprawa ma dotyczyć informacji, czyli powiadomienia, zakomunikowania czegoś, wiadomości, pouczenia, itp. Informacją jest więc jakaś wiadomość dotycząca faktów, a wniosek o udost®pnienie informacji może dotyczyć jedynie określonych faktów, stanu określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Faktem jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Fakt dotyczy konkretnego zdarzenia lub czynności wykonanej przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie zakres żądanych informacji niewątpliwie dotyczy sfery faktów, ponieważ dotyczy udostępnienia dokumentów. Ponadto informacja powinna istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Ta przesłanka także w tej sprawie zostaje spełniona, ponieważ organ nie wskazał, że nie posiada wnioskowanej informacji, tylko że informacja ta nie stanowi informacji publicznej. Po trzecie informacja powinna dotyczyć spraw publicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze nie może budzić żadnych wątpliwości, że kwestie dotyczące rozbudowy szpitala z wykorzystaniem środków publicznych stanowią informację publiczną.

Sąd wskazuje, że z art. 33 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wynika zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi. Ponadto z art. 35 tej ustawy wynika zasada domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Przepis ten przewiduje, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Przepis art. 35 ustawy o finansach publicznych znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem stroną żądanych umów była jednostka sektora finansów publicznych, a faktury oraz umowy, o udostępnienie których zwróciła się strona skarżąca dotyczyły gospodarowania środkami publicznymi.

Sąd wskazuje, że jeżeli do realizacji przedmiotowego zadania wykorzystywane są środki publiczne, to informacje o przebiegu jego realizacji i wykonaniu należy uznać za informacje o charakterze publicznym w rozumieniu u.d.i.p. w powiązaniu z art. 33 i 35 ustawy o finansach publicznych. Informacje te powinny być udostępnione wnioskodawcy.

Organ powinien jedynie zweryfikować, czy żądane informacje nie kwalifikują się jako tajemnica przedsiębiorstwa. Fakt, iż konkretna informacja stanowi informację publiczną, nie oznacza jeszcze, że winna ona być w ogóle udostępniona wnioskodawcy. Choć bowiem zasadą jest, że informacja publiczna podlega udostępnieniu, to jednak zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do takiej informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Legalną definicję pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1010, dalej: "u.z.n.k"), wskazując iż przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę czy z uwagi na charakter informacji podejmie on działania w celu zachowania ich w poufności.

Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Jak wynika z powyższego na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny – sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13, oraz z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13 dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim spoczywa, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa.

Sąd na marginesie wskazuje, że przedsiębiorca może podejmować działania w celu zachowania poufności określonych informacji przedsiębiorstwa do momentu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowym zakresie. Występowanie przez organ do przedsiębiorcy z zapytaniem o możliwość udzielenia informacji wynikających z treści zawartej umowy, po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi zbyt daleko idącą ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i stoi w sprzeczności z zasadą jawności. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskodawcy żądanych informacji, o ile w przedmiotowych umowach/dokumentach nie zawarto klauzuli poufności w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 605/05, zob. www.orzeczenia. nsa.gov.pl).

Mając na uwadze fakt, że [...], wbrew wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie załatwiło sprawy zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem skarżącego, zarzut bezczynności należało uznać za uzasadniony.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).

Ponadto Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Dla oceny, czy w bezczynność i przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena.

Sąd wziął pod uwagę, że w niniejszej sprawie organ nie zignorował wniosku skarżącego i w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. odpowiedział na wniosek, jednak jego argumentacja okazała się wadliwa. Sąd uznał, że organ pozostawał w przekonaniu, że załatwił przedmiotowy wniosek zgodnie z przepisami u.d.i.p. Bezczynność organu wynikała, w ocenie Sądu, z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej i błędnej interpretacji przepisów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.

Sąd wskazuje, że uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa może stanowić jedną z przesłanek odmowy przyznania skarżącemu kwoty zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a. W tym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.