Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1237/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] nakładającą na przedsiębiorcę Z. P. karę pieniężną w wysokości 8.000 (ośmiu tysięcy) złotych.

W dniu [...] lipca 2005 r. funkcjonariusz Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadził na pętli autobusowej w miejscowości B. kontrolę autobusu marki [...] o nr rej. [...] należącego do O. Sp. z o. o. z/s w O. Pojazdem kierował Z. P., który do kontroli okazał: zezwolenie Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym osób wystawione na O. Sp. z o. o. z/s w O. wraz ze skoordynowanym Rozkładem Jazdy Linii [...] ważnym do dnia [...] września 2008 r. oraz paragony z kasy fiskalnej, a także Wypis Nr [...] z licencji Nr [...] ważnej do dnia [...] kwietnia 2017 r. wystawiony na O. Sp. z o. o. z/s w O.

Na podstawie okazanych paragonów z kasy fiskalnej funkcjonariusz Inspekcji Transportu Drogowego wywiódł, że wykonującym przewóz i pobierającym za ten przewóz opłatę jest Z. P., który to w trakcie kontroli nie okazał licencji lub wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na siebie, zatem tym samym naruszył obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088), zwanej dalej t.d., zgodnie z którym podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W trakcie kontroli został sporządzony także protokół z przesłuchania świadka – Z. P., który oświadczył, że posiada własną działalność gospodarczą, w ramach której pobiera należności za przejazd i rozlicza się z nich z Urzędem Skarbowym. Świadek podał, że jego współpraca z O. polega na tym, że płaci im "haracz" co miesiąc wg umowy zawartej między nim a [...]. Ponadto oświadczył, że nie posiada licencji a jedynie używa licencji i zezwolenia użyczonych mu przez [...].

Zgodnie z art. 87 ust. 1 t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 t.d., cytowanego powyżej, w konsekwencji czego wydał dnia [...] listopada 2005 r. decyzję nakładającą na przedsiębiorcę Z. P. karę pieniężną w wysokości 8.000 (ośmiu tysięcy) złotych, zgodnie z art. 92 ust. 1 t.d., który stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1.1. załącznika do ww. ustawy, który sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez licencji karą 8.000 złotych.

Wobec powyższej decyzji Z. P. złożył do organu I instancji odwołanie, w którym wnosił o uchylenie decyzji, o wstrzymanie rygoru jej natychmiastowej wykonalności i o umorzenie postępowania. W odwołaniu strona podniosła, że jest jedynie osobą prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie usług wspierających dla transportu, a nie usług transportu drogowego. Usługi transportu drogowego świadczy w przekonaniu strony O. Sp. z o. o., która to posiada odpowiednią licencję, okazaną przez kierowcę w czasie kontroli. Strona podniosła, iż jest jedynie współpracownikiem świadczącym usługi wspierające, polegające m.in. na prowadzeniu pojazdów i sprzedaży biletów. Pod wątpliwość poddała również przyjęte przez organ I instancji stwierdzenie, iż z faktu, że strona sama pobiera opłatę za przewóz za co wystawia wydruki z kasy fiskalnej, wynika że to ona wykonuje przewóz. Z. P. wyjaśnił jednocześnie, że taki stan rzeczy jest wynikiem umowy o współpracy i podziale wpływów zawartej dnia [...] czerwca 2002 r. pomiędzy nim a [...]. Dodatkowo na potwierdzenie powyższych argumentów strona podniosła, że w przypadku przejazdów ulgowych kierowca nie pobiera od pasażerów opłaty bezpośrednio, a jedynie odbiera bilety sprzedane uprzednio przez [...], co potwierdza, że to [...] występuje jako przewoźnik - przedsiębiorca wykonujący przewóz osób a nie strona.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odwołanie wraz z aktami sprawy przekazał do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, gdyż nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, a tym samym do samokontroli rozstrzygnięcia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego także nie podzielił argumentów podniesionych w odwołaniu i uzasadniając swoją decyzję zauważył, że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż strona we własnym imieniu prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych na co wskazują znajdujące się w aktach sprawy kserokopie biletów, na których widnieje logo i adres firmy strony. Z uzyskanych w ten sposób dochodów skarżący osobiście rozlicza się z Urzędem Skarbowym, co według organu II instancji potwierdza, że jest on przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 t.d. Z tego wynika więc, iż strona była obowiązana uzyskać odpowiednią licencję zgodnie z art. 5 ust. 1 t.d.. i okazać ją do kontroli, czego nie uczyniła, zatem organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji działalności gospodarczej, na który wskazywała strona w swoim odwołaniu, stwierdził, iż "określenie przez stronę przedmiotu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej za pomocą stosownego wpisu w przeznaczonej do tego ewidencji jest jedynie wyrazem reglamentacji o charakterze porządkowym i organizacyjnym i ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Z punktu widzenia niniejszej sprawy bez znaczenia jest zatem treść wpisu do ewidencji gospodarczej."

Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonej następnie do sądu decyzji, podniósł, iż Z. P. oprócz braku wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób - za co został ukarany karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych, nie posiadał także zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym osób na linii komunikacyjnej [...], za co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa również winien zostać ukarany w decyzji organu I instancji. Na tym etapie postępowania administracyjnego organ II instancji nie mógł jednak ukarać strony za brak takiego zezwolenia, bowiem stronę chroniła generalna zasad prawa, tj. reformationis in peius, wobec której organ odwoławczy nie mógł orzec w tym zakresie na niekorzyść strony odwołującej się.

Z. P. (zwany dalej skarżącym) w dniu [...] maja 2006 r. (data stempla pocztowego) złożył za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 t.d. oraz lp. 1.1.1. załącznika do t.d. oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071) i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych. Skarżący wskazał w skardze, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest dowodem na to, że strona od początku współpracy z O. Sp. z o. o. zamierzała świadczyć jedynie usługę pracy kierowcy, a nie wykonywać transport drogowy. Z. P. zarzucił także Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego, że w ogóle nie dokonał oceny poszczególnych zapisów umowy o współpracy i podziale wpływów zawartej między skarżącym a [...], a zwłaszcza § 2, § 3 ust. 2, § 5, § 7 tejże umowy. Skarżący uznał również, iż przyjęte przez organy obu instancji stanowiska, że Z. P. jest podmiotem prowadzącym działalność w zakresie transportu drogowego wyłącznie na podstawie wydruków z kasy fiskalnej jest błędne i organy dopuściły się tym nadinterpretacji.

W odpowiedzi na powyższą skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko zajęte w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Z. P. skargi od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Sąd nie stwierdził bowiem aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Art. 5 ust. 1 w/w ustawy stanowi natomiast, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy Z. P. w dacie kontroli wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób i w konsekwencji winien legitymować się odpowiednią licencją na wykonywanie transportu drogowego.

W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego organy administracji obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia, iż skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w dniu [...] lipca 2005 r. wykonywał przewóz regularny osób na linii Dworzec PKS [...] nie posiadając wymaganej przepisami prawa licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.

Twierdzenia skarżącego, iż świadczył usługi wspierające dla transportu polegające na prowadzeniu pojazdów i sprzedaży biletów nie znajdują uzasadnienia w prawidłowo ustalonym przez organ stanie faktycznym niniejszej sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Podstawowym dowodem w rozpoznawanej sprawie jest umowa o współpracy i podziale wpływów z dnia [...] czerwca 2002 r. zawarta pomiędzy skarżącym a O. Sp. z o. o. z siedzibą w O. Analiza jej treści pozwala na wyprowadzenie wniosku, iż O. Sp. z o. o. udostępnia skarżącemu autobus marki [...], którym skarżący wykonuje we własnym imieniu przewozy regularne osób, posługując się użyczonymi mu przez [...] licencją i zezwoleniem.

Skarżący przesłuchany w toku postępowania administracyjnego zeznał, iż bilety sprzedaje pasażerom w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej Skarżący pobiera od pasażerów opłatę za usługę przewozową wydając w zamian wystawiony przez siebie bilet (na biletach widnieje nazwa i siedziba przedsiębiorcy).

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 z późn. zm.) umowę przewozu zawiera się m.in. przez nabycie biletu na przejazd. Podróżny zawiera umowę z przewoźnikiem, czyli w rozpoznawanej sprawie ze skarżącym.

W umowie o współpracy i podziale wpływów nie ma natomiast żadnego zapisu wskazującego na to, iż w stosunku do pasażerów to O. Sp. z o. o. jest przewoźnikiem oraz, że to na niej spoczywa odpowiedzialność z tytułu nienależytego wykonania umowy przewozu.

Środki pieniężne ze sprzedaży biletów stanowią dochód skarżącego, natomiast O. Sp. z o. o. skarżący wypłaca ryczałt miesięczny w postaci określonej kwoty pieniężnej.

Treść powyższej umowy, a także ustalony w niej sposób rozliczeń między skarżącym a O. Sp. z o. o. nie dają więc, w ocenie Sądu, podstaw do przyjęcia, iż w ramach tej umowy skarżący świadczy jedynie usługę kierowania pojazdem. Na zmianę oceny stosunku prawnego łączącego skarżącego z O. Sp. z o. o. nie może także wpływać fakt, iż w przypadku pasażerów uprawnionych do przejazdów ulgowych sposób rozliczeń jest inny, gdyż skarżący nie pobiera opłaty bezpośrednio od pasażera i nie wydaje mu biletu.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 16 Prawa przewozowego umowę przewozu można zawrzeć także przez spełnienie innych określonych przez przewoźnika warunków dostępu do środka transportowego – w rozpoznawanej sprawie jest to okazanie biletu ulgowego.

Również treść zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej tj. działalność wspierająca dla transportu nie przesądza o tym, iż skarżący wykonywał jedynie usługę kierowania pojazdu, albowiem – jak słusznie wskazał organ – wpis do ewidencji ma charakter jedynie deklaratoryjny, natomiast ocenie organu podlegał określony stan faktyczny stwierdzony w czasie kontroli.

Gdyby skarżący świadczył na rzecz O. Sp. z o. o. usługę polegającą jedynie na prowadzeniu pojazdów i sprzedaży biletów to powinien sprzedawać bilety pasażerom w imieniu i na rzecz tej Spółki, otrzymując w zamian od tej Spółki stosowne wynagrodzenie, niezależnie od przyjętej między stronami formy rozliczeń.

Nie można również uznać – jak twierdził w toku postępowania administracyjnego skarżący – iż wystawianie wydruków z kasy fiskalnej stanowi jedynie spełnienie podatkowego obowiązku strony, jako podatnika samodzielnie rozliczającego się ze zobowiązań publicznoprawnych. Rozliczenia z Urzędem Skarbowym nie musiały odbywać się bowiem w oparciu o wystawiane bilety lecz mogły również być prowadzone w oparciu o inne dokumenty wystawiane przez O. Sp. z o. o.

Skoro skarżący zdecydował się na taką formę rozliczenia, to tym samym określił swoją pozycję jako odrębnego od Spółki przedsiębiorcy.

Organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły więc, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż skarżący w momencie zatrzymania do kontroli wykonywał we własnym imieniu transport drogowy osób, a więc powinien posiadać stosowną licencję i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych na podstawie załącznika lp. 1.1.1. do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym umowę o współpracy i podziale wpływów, zgodnie zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.