Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 65/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21,
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 77, art. 80,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1,  art. 134 par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie Sędzia NSA, Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). oddala skargę w całości. .


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok na powierzchnię 54,57 ha.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,57 na kwotę [...] zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego i jednocześnie od daty tej rozpoczęte zostało pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia przez stronę działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni nie mniejszej od 54,57 ha.

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok na powierzchnię 54,57 ha.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,57 ha na kwotę [...] zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego.

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 rok na powierzchnię 54,63 ha. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,63 na kwotę [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego.

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok na powierzchnię 54,62 ha. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,54 ha, na kwotę [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego.

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 rok na powierzchnię 53,34 ha.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) organ I instancji przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 53,34 ha na kwotę [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego.

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 rok na powierzchnię 53,34 ha.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wałbrzychu odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych ze względu na procent przedeklarowania wynoszący 100%. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW 53,34 ha, powierzchnia stwierdzona 3,29 ha. Decyzja została doręczona dnia [...] r. Od decyzji tej skarżący wywiódł odwołanie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w W.

Skargę na niniejszą decyzję wywiedzioną przed WSA we W. przez skarżącego tu. Sąd odrzucił (sygn. akt III SA/Wr 561/12).

W uwagi na fakt, iż w sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW o powierzchni 54,57 ha dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wystosował do skarżącego informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Skarżący z możliwości tej nie skorzystał.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik BP ARiMR w W. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości [...] zł.

Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne (z dnia [...] r. Nr [...]).

W uzasadnieniu decyzji, po szczegółowym przywołaniu przepisów prawnych znajdujących zastosowanie organ w pierwszej kolejności podkreślił, że płatności ONW są przyznawane rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od dnia otrzymania pierwszej płatności. I właśnie takie 5 – letnie zobowiązania na powierzchni 54, 57 ha wraz z otrzymaniem pomocy za rok 2006 podjął skarżący i przed tym okresem zaprzestał działalności na części w/w powierzchni. .

Dlatego też – jak podkreślił organ II instancji - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. był zobowiązany do ustalenia czy skarżący pobrał nienależnie lub nadmierne płatności z tytułu ONW, co też słusznie uczynił podejmując decyzję z dnia [...] r. (Nr [...]).

Odnosząc się do działania skarżącego "w dobrej wierze", organ II instancji wskazał, iż zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). W ocenie organu II instancji w sprawie przepisy te nie znajdą zastosowania, gdyż wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 (data rozpoczęcia zobowiązania), uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych zostało doręczone skarżącemu [...] r., tak więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2007, 2008, 2009, 2010 uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniach: [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r., tak więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności.

Jednocześnie, w ocenie organu, nie można uznać, iż skarżący działał w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. Skarżący składając bowiem wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, podpisał oświadczenie, że: zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a zatem był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu ONW. Jednocześnie podpisując wniosek w w/w punkcie zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności a w szczególności, jeśli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Tym samym skarżący był świadomy obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności w pierwszym roku na niezmienionej powierzchni przez 5 lat. Zatem skarżący - jak zaakcentował organ - zgłaszając grunty do płatności ONW powinien mieć pewność, że pozostanie on w jego posiadaniu przez cały okres trwania zobowiązania. Tymczasem, jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie skarżący zaprzestał działalności rolniczej przed upływem 5-cio letniego okresu zobowiązania.

Z dokumentacji wynika, że skarżący zgłosił do płatności na rok 2011 działki łącznej powierzchni 53,34 ha. W wyniku obsługi wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdził, iż skarżący nie użytkował całej powierzchni gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2011. W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o dokumenty, przeprowadzoną kontrolę krzyżową, wyjaśnienia oraz rozprawę z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w W. ustalił iż łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności ONW na rok 2011 wynosi 50,05 ha, w konsekwencji czego Kierownik Biura Powiatowego dnia [...] r. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności ONW oraz o nałożeniu trzyletnich sankcji skarżącemu ze względu na wyliczoną procentowa różnicę między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW zadeklarowanych we wniosku (53,34 ha), a powierzchnia stwierdzoną w kontroli administracyjnej (3,29 ha) wynoszącą 100,00%. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego po rozpatrzeniu odwołania skarżącego wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. (nr [...]).W tej sytuacji organ II instancji uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW nie decyzji o ustaleniu kwoty na podstawie niewłaściwej oceny materiału są bezzasadne.

W ocenie organu na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące naruszenia art. 35 kpa i art. 21 ust. 4 z dnia 7 marca .2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173,). W sprawie organ administracji zobligowany był do przestrzegania 2- miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 4 w/w ustawy. Zważywszy na fakt, iż dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu (data doręczenia [...]). Zaś decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) nr [...] została wydana skarżącemu w dniu [...] r., a tym samym zatem został dochowany dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 21 ust. 4 ustawy.

W sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W sprawie płatność przekazana na rachunek bankowy skarżącego za rok 2006, 2007, 2008, 2009. 2010 nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność w tej wysokości skarżący uzyskał na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. wydanych po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym na podstawie wniosków skarżącego składanych w/w latach, zawierających określone deklaracje, co do wielkości i sposobu użytkowanych przez Stronę gruntów. Zwrot płatności wynika natomiast z niezrealizowania podjętego przez skarżącego zobowiązania.

Odnosząc się do argumentów podniesionych dotyczących złego stanu zdrowia skarżącego, organ II instancji zaznaczył, że ustawodawca zarówno unijny jak i krajowy przewidział okoliczności wystąpienie, których umożliwiałoby odstąpienie ze strony Agencji od dochodzenia nienależnie pobranych płatności ON W

Dalej organ podkreślił, że dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest, więc po pierwsze wystąpienie którejś z w/w okoliczności. Koniecznym jest również powiadomienie o jej wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli powodem zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całości bądź części objętych zobowiązaniem gruntów nie jest żadna z powyższych przewidzianych przepisami prawa okoliczności, ustalenie przez organ zaniechania działalności rolniczej obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał działalności rolniczej. Z akt sprawy wynika, iż skarżący nie był w 2011 faktycznym posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku przyznanie płatności ONW, co oznacza że nie prowadził działalności rolniczej na w/w gruntach oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem 5 letniego okresu zobowiązania. Ponadto skarżący nie składał wniosku o przyznanie płatności ONW za rok 2012. Pozostaje, więc poza sporem, iż skarżący odwołując się nie dotrzymał podjętego na podstawie wniosku z roku 2006 zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW na powierzchni 54,57 ha, a jednocześnie nie wystąpiły w sprawie okoliczności umożliwiające organom ARiMR do odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych przez nią płatności ONW za lata 2006-2010.

Pismem z dnia [...] r. skarżący wywiódł od niniejszej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracji we W. zarzucając jej naruszenie:

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, iż złożony przez skarżącego dnia 13 maja 2006 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 był pierwszym wnioskiem złożonym w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007 - 2013 i w konsekwencji uznanie, że wymóg 5 letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...] r. podczas gdy wniosek z dnia [...] r. był jednym z wniosków złożonych przez skarżącego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2004 -2006 i w związku z powyższym 5 letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej dla powierzchni objętej wnioskiem z dnia [...] r. należy liczyć od otrzymano płatność w pierwszym roku płatności w ramach programu operacyjnego 2004 - 2006 a zatem od otrzymania płatności z wniosku poprzedzającego wniosek z dnia [...] r.

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia w ramach jakiego Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich czy na lata 2004 - 2006 czy na lata 2007 - 2013 został złożony wniosek z dnia [...] r. i całkowicie dowolne przyjęcie, iż wniosek z dnia [...] r. został złożony jako pierwszy wniosek w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 20013 pomimo, iż program ten został uruchomiony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopiero z końcem roku 2007 Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 20013 pomimo, iż program ten został uruchomiony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopiero z końcem roku 2007

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący składał wnioski o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, w terminie poprzedzającym wniosek z dnia [...] r. i w konsekwencji całkowicie dowolne przyjęcie, że wymóg 5 letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...] r. podczas gdy termin ten należy liczyć od otrzymania płatności z tytułu pierwszego wniosku złożonego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni 54,57 ha i arbitralne przyjęcie, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem przed upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ I instancji udowodnił, że skarżący zaprzestał prowadzenie działalności rolniczej przed upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo nie przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego na tę okoliczność, w szczególności nie ustalenia kiedy dokładnie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

- ar. 7 k.p.a w zw. z ar. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 76 §3 k.p.a. poprzez uznanie, przez organ I i II instancji wyłącznie w oparciu o decyzje z dnia [...] r. nr [...], że skarżący nie prowadził działalności rolniczej przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo, iż przedmiotem w/w decyzji nie było ustalenie okresu prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni objętej wnioskiem z dnia [...]r. oraz pomimo związania organu administracyjnego zasadą bezpośredniego przeprowadzania dowodów

- § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 14 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania podczas gdy skarżący prowadził działalność rolniczą przez okres wymagany powyższymi przepisami.

- §9 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznani, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszy

- §9 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznani, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia przyznania pierwszej płatności

- § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 zmienionego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2010 r. w zw. z § 3 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 poprzez błędne uznanie, iż wymóg 5 letniego termin do prowadzenia działalności rolniczej należy liczyć od dnia dokonania pierwszej płatności podczas gdy w związku ze złożeniem wniosku przez skarżącego termin ten należy liczyć od dnia przyznania pierwszej płatności.

- art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 — poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący zobowiązany jest dokonać zwrotu otrzymanych płatności pomimo, iż roszczenie organu administracji publicznej jest przedawnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r.(nr [...]). Rozstrzygnięciem tym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości [...] zł oraz o nakazaniu zwrotu tej kwoty w terminie 60 dni od doręczenia tego rozstrzygnięcia przy jednoczesnym wskazaniu, że w przypadku braku uiszczenia tej kwoty w wyznaczonym terminie, od dnia następującego po jego upływie zostaną naliczone odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego wskazać trzeba, że w tym zakresie podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy o ARiMR właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie jest to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR.

Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/GL 831/10, LEX nr 619010, zgodnie z którym "nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową (...)". W takim przypadku ocena legalności kontrolowanego postępowania administracyjnego wymaga odpowiedzi na pytanie, czy płatności, których kwotę organ pierwotnie ustalił można uznać za "nienależne płatności".

W rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią jest zatem ustalenie, czy skarżący – który złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 rok na powierzchnię 54, 57 ha - wywiązał się z realizacji podjętych zobowiązań w tym wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania oraz jaka wysokość przekazanych w 2007- 2011 środków z tytułu w/w programu jest nienależna.

Jak wynika bowiem z przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

W myśl zaś w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. - do którego odsyła przytoczony wyżej § 2 ust. 1 pkt 2 - Dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy:

- prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony,

- podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz

- stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

Zgodnie z powyższym skarżący jako beneficjent zobowiązany był do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej za którą otrzymał płatności w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności.

Zgodnie zaś z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8b ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8c ust. 1 pkt 1, to zwraca: część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

Mając na uwadze treść cyt. regulacji nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja opisana w ostatnim z cyt. przepisów.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący w dniu [...] r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 rok na powierzchnię 54, 57 ha. Kolejne wnioski skarżący składał w następujących po sobie latach 2007, 2008, 2009. W latach 2010 i 2011 skarżący złożył już wnioski na powierzchnię 53,34 ha., przy czym w 2011 r. organy odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 rok, ze względu na różnice w deklarowanej do płatności przez skarżącego powierzchni na obszarze ONW (53,34 ha), a powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli (3,29 ha). Skarżący nie złożył już nadto wniosku o przyznanie płatności ONW za 2012 r.

Tym samym – nie sposób – nie zgodzić się z organem, że skarżący choć podjął pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW na powierzchni 54, 57 ha, to przed tym okresem zaprzestał działalności na części w/w powierzchni. Innymi słowy skarżący nie dotrzymał podjętego – na podstawie wniosku z 2006 roku – zobowiązania.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, rozpatrywany przez pryzmat cyt. przepisów nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość decyzji organów obu instancji w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w kwocie [...] zł. z uwagi na niedotrzymanie zobowiązania poprzez jego zaprzestanie. Tym samym skarżący utracił uprawnienie do uzyskania płatności za lata 2006-2010, w tym na rok 2006 (decyzja z dnia [...] r. Nr [...]); na rok 2007 (decyzja z dnia [...] r. Nr [...]), na rok 2008 (decyzja z dnia [...] Nr [...]), na rok 2009 (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]) oraz na rok 2010 (decyzja z dnia [...] r. Nr [...]).

Co się zaś tyczy zawartego w rozstrzygnięciu organu I instancji wskazania, że w przypadku braku uiszczenia tej kwoty w terminie 60 dni od doręczenia, od dnia następującego po jego upływie zostaną naliczone odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych to postanowienie to znajduje potwierdzenie w 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia UE 65/2011).

Zarówno wspólnotowy, jak i rodzimy prawodawca przewidział oczywiście sytuacje, których wystąpienie wykluczy możliwość żądania przez organy zwrotu płatności. Jednakże zważywszy na okoliczności rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymaga, że słusznie przyjął organ drugiej instancji, że nie zachodzą żadne okoliczności tego typu.

I tak zgodnie z treścią art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.):

1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Z kolei ustawodawca krajowy rozszerzył wymieniony powyżej katalog o dwie kolejne przesłanki ustanawiając w § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448), iż płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło na skutek:

1) rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone objęte wnioskiem działki rolne lub ich części w granicach obszarów ONW, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, pod warunkiem poinformowania Agencji o rozwiązaniu umowy, zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15);

2) dokonania scalenia nieruchomości objętych zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2, jeżeli rolnik w zamian za nieruchomości objęte scaleniem nie otrzymał, zgodnie z przepisami o scalaniu i wymianie gruntów, nieruchomości położonych na obszarach ONW o powierzchni równoważnej z powierzchnią obszarów ONW poddaną scaleniu i objętą zobowiązaniem, w zakresie różnicy tych powierzchni.

Dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest, więc – jak słusznie wskazały organy - po pierwsze wystąpienie którejś z w/w okoliczności. Koniecznym jest również powiadomienie o jej wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli powodem zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całości bądź części objętych zobowiązaniem gruntów nie jest żadna z powyższych przewidzianych przepisami prawa okoliczności, ustalenie przez organ zaniechania działalności rolniczej obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał działalności rolniczej.

Tymczasem – jak wynika z akt sprawy – skarżący nie był w 2011 roku faktycznym posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku przyznanie płatności ONW, co oznacza że nie prowadził działalności rolniczej na w/w gruntach oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem 5 letniego okresu zobowiązania. Ponadto nie składał wniosku o przyznanie płatności ONW za rok 2012. Tym samym skarżący nie dotrzymał podjętego na podstawie wniosku z roku 2006 zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW na powierzchni 54,57 ha, a jednocześnie nie sposób przyjąć, aby w sprawie wystąpiły okoliczności umożliwiające organom odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych przez nią płatności ONW za lata 2006-2010.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, wskazać nadto należy, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W niniejszej jednak sprawie – nie doszło do przedawnienia o którym mowa w przywołanym przepisie- bowiem wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2006, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 czerwca 2014 r., a zatem jeszcze przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Ponadto wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2007, 2008, 2009 i 2010 uznanych następnie – zresztą jak wynika z treści tego uzasadnienia słusznie – przez organy za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniach [...] r., [...] r., [...] r i [...] r. , zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych zostało doręczone stronie w dniu [...] r., więc również nastąpiło to przed upływem dziesięciu lat od daty płatności.

W przedmiotowej sprawie nie można nadto uznać, iż skarżący działał w dobrej wierze, co stanowiłoby podstawę do skrócenia okresu przedawnienia do lat czterech, ponieważ składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, producent złożył podpis pod zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia – co wymaga podkreślenia Sądu - otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Innymi słowy – wbrew zarzutom skargi odnoszącym się do rodzaju przyznanej płatności – skarżący był świadomy z ciążących na nim obowiązków wynikających z przystąpienia do programu ONW (a nie innego programu jak podnosił w skardze). Jednocześnie skarżący podpisując wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) zobowiązał się do informowania organów Agencji o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w tym w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W tym miejscu zaakcentować należy, z treści wniosku z dnia [...] r. (samodzielnie wypełnionego przez skarżącego) wynika wprost, że jest to "wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006". Ponadto skarżący w pkt IV Płatności skarżący sam zaznaczył, poprzez wypełnienie krzyżykiem kratki nr 10, że :prosi o przyznanie płatności o płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Dowodzi to okoliczności, iż skarżący był – w dacie wypełniania wniosku - świadomy z jakiego tytułu chce uzyskać wsparcie finansowe i jakie warunki musi spełnić aby je pozyskać. Ponadto – co wymaga zaakcentowania Sądu – wszystkie zarzuty skarżącego, które de facto odnoszą się do postępowań administracyjnych wszczętych wnioskami o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, winny zostać podniesione na etapie postępowania administracyjnego i wówczas podlegałyby badaniu przez organy. Natomiast na tym etapie – kiedy decyzje te nie zostały skutecznie wzruszone i funkcjonują w obrocie prawnym – nie mogły podlegać badaniu Sądu, który rozpoznaje sprawę decyzji organu o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżący podnosząc zatem zarzuty naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz przepisów materialnych stanowiących postawę przyznania tych płatności podjął próbę zakwestionowania tych decyzji. W toku obecnego – co wymaga ponownego zaakcentowania Sądu - postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiot jest ograniczony – jedynie - do zwrotu nienależnie pobranych środków, nie ma prawnej możliwości weryfikacji tych decyzji przyznających płatności za lata 2006-2010 r.

Mając powyższe na uwadze nie sposób zatem uznać, aby skarżący nie był świadomy obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności ONW w pierwszym roku (2006), na niezmienionej powierzchni, przez okres 5 lat. Jednakże jak wynika z akt sprawy – warunków tych – choć był ich świadomy, skarżący nie dotrzymał, co musiało skutkować takim rozstrzygnięciem jakie zapadło w jego sprawie. Skarżący zaprzestał bowiem prowadzenia działalności rolniczej przed upływem 5 letniego okresu zobowiązania, a jednocześnie przedstawił żadnych informacji i dokumentów, które mogłyby zostać uznane za okoliczności uzasadniające brak możliwości kontynuacji zobowiązania z przyczyn od niego niezależnych.

Ponadto w ocenie Sądu ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał wyczerpującej analizy sytuacji strony i rozważył ją, zgodnie z art. 7 k.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydając rozstrzygnięcie - uzasadnił je w sposób wyczerpujący, realizując dyspozycję art. 11 i 107 § 1 k.p.a. Prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi znajdujące się w protokole kontroli zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, spełniając tym samym dyspozycję art. 76 § 3 k.p.a.

Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.