Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1310/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 roku sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie nieruchomości rolnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].04.2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2005 r., odmawiającą stwierdzenia, że Gmina P. nabyła z dniem 1.07.2000 r. z mocy prawa, nieodpłatnie, na własność nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] oraz nr [...] położone w obrębie P.

Burmistrz Miasta i Gminy P. w imieniu Miasta i Gminy zwrócił się o przekazanie wskazanych działek na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz. U. z 2004 r., nr 208, poz. 2128 ze zm.). Wniosek swój umotywował powzięciem wiadomości o wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...].06.2000 r. - przekazującej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne, znajdujące się w użytkowaniu wieczystym I. w P. - obejmującej m. in. działki będące przedmiotem wniosku. Przekazanie miało nastąpić w oparciu o art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, a zatem działki te w myśl art. 1 pkt 1 tej ustawy uznano za nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach na cele gospodarki rolnej. Decyzja przekazująca z dnia [...].06.2000 r. została jednak wygaszona, z uwagi na brak jej ostateczności do dnia 30.06.2000 r. (art. 13 ust. 2 cyt. ustawy).

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2005 r. Wojewoda [...] podkreślił, iż może stwierdzić nabycie przez gminę gruntu w trybie ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, o ile spełnione są jednocześnie wszystkie warunki określone w art. 1 i art. 13 tej ustawy. Przywołując zapisy planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P., który obowiązywał w dniu 30.06.2000 r. stwierdził, iż działki te położone były w przeważającej części na terenie przeznaczonym pod projektowaną F. w K. (symbol [...]), a dodatkowo pod istniejącą drogę publiczną (symbol [...]). W oparciu o to przeznaczenie stwierdził, że nie został spełniony wymóg z art. 1 pkt 1 cyt. ustawy, bowiem przeznaczenie pod F. w K. nie może być traktowane jako ustalenie dla tego terenu funkcji związanych z gospodarkę rolną.

W odwołaniu wskazał, że tereny będące przedmiotem jego wniosku nie uzyskały zgody na zmianę sposobu przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, stąd w jego ocenie nadal są nieruchomościami rolnymi. Podniósł, iż plan zagospodarowania przestrzennego posiada zasadnicze wady formalno-prawne, bowiem z uwagi na brak zgody na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowych gruntów nadal nie mogą być wykorzystywane na cele wskazane w planie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymując w mocy decyzję odmowną wskazał, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów działki nr [...] oraz nr [...] stanowią grunty orne, rowy i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, nie stanowią więc nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a także w planie zagospodarowania przestrzennego nie były przeznaczone na cele gospodarki rolnej. Z tego wywiódł, że działki te nie podlegały regulacji ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i nie stały się w trybie jej art. 13 własnością Gminy P.

W skardze Burmistrz P. w imieniu Gminy P., iż nieruchomości będące przedmiotem postępowania nigdy nie były zabudowane, były i nadal są w całości użytkowane rolniczo pod uprawy polowe. Nadto grunty te w dalszym ciągu nie posiadają zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze. Stąd w dniu 30.06.2000 r. stanowiły w zdecydowanej większości użytki rolne, a w niewielkiej tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, stanowiły zatem nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Także w ocenie strony skarżącej wymóg wynikający z art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa został spełniony, bowiem pojęcie przeznaczenia nieruchomości na cele gospodarki rolnej jest bardzo szerokie. Funkcję tę spełnia zatem przeznaczenie w planie przeważającej części tych działek pod projektowaną F. w K. (symbol [...]). Filia ta bowiem będzie pod zarządem i kontrolą jednostki macierzystej, a realizować będzie jej cele i zadania. Wśród nich jest także utrzymywanie trwałych powierzchni badawczych służących m. in. rozwojowi takich dyscyplin dydaktycznych jak ogólna uprawa roli i roślin, systemy rolnicze, ekologia rolnicza. Stąd w ocenie Gminy plan dla obszaru objętego zaskarżoną decyzją przewiduje funkcję, która mieści się znaczeniowo w celach gospodarki rolnej. Realizacji tej funkcji służą pośrednio też drogi, umożliwiając racjonalne zagospodarowanie terenu.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, stąd nie mogła być uwzględniona.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr

153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.

Nie można przyjąć, iż decydujące znaczenie w sprawie miał fakt uprzedniego wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...].06.2000 r. -przekazującej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne, znajdujące się w użytkowaniu wieczystym I. w P. -obejmujące m. in. działki będące przedmiotem wniosku, która to decyzja została następnie wygaszona, z uwagi na brak jej ostateczności do dnia 30.06.2000 r. (art. 13 ust. 2 cyt. ustawy). Przekazanie to wprawdzie miało nastąpić w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Decyzja przekazująca została jednakże zakwestionowana, powstały wątpliwości co do prawidłowości jej podjęcia, co przyczyniło się do braku jej ostateczności do dnia 30.06.2000 r. Z tych przyczyn brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowe działki o nr [...] oraz nr [...] w myśl art. 1 pkt 1 tej ustawy prawidłowo uznano za nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach na cele gospodarki rolnej, nadające się z tego względu do przekazania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wynika, że nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami zapadłymi w trybie art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji decyzjami wydanymi w trybie art. 17 ust. 1 do dnia 30.06.2000 r. stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Bezspornym faktem w sprawie jest, iż nie miało miejsca owo przekazanie ostateczną decyzją z żadnego ze wskazanych tytułów. Aby jednak nieruchomości takie położone na terenie danej gminy stały się jej własnością z mocy prawa musi mieć miejsce kumulatywne spełnienie przesłanek wynikających z art. 1 pkt 1 tej ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6.05.1999 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 49, poz. 484). Wskazana ustawa bowiem reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do:

- nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego

- położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej

- z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych.

Strona skarżąca twierdzi, że teren w całości przeznaczony jest pod produkcję rolną i pod taką aktualnie wykorzystywany. Z wypisu z ewidencji gruntów wynika natomiast, że działka nr [...] stanowi grunty orne- [...], rowy- [...], tereny rekreacyjno-wypoczynkowe- [...]. Trudno uznać, że teren rekreacyjno-wypoczynkowy spełnia kryterium stanowienia nieruchomości rolnej, stosownie do art. 461 Kc, podobne uwagi odnoszą się do rowów niezwiązanych z odwadnianiem użytków rolnych, oznaczonych symbolem [...]. Jako takie rowy w całości została zakwalifikowana działka nr [...]. Zatem to kryterium mogłaby spełniać jedynie przeważająca część działki nr [...].

Pozostaje jednak kwestia drugiego z koniecznych do łącznego spełnienia warunków. Obowiązujący w dacie 30.06.2000 r. plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. przeznacza w przeważającej części działkę o nr [...] pod projektowaną F. w K. Takie podmiotowe określenie funkcji terenu sugeruje, że teren ten został przeznaczony pod oświatę - szkolnictwo wyższe, a nie uprawy rolne. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie, by w ramach realizacji tej funkcji, po uzyskaniu zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze A. wzniosła na tym terenie np. campus. Nie można przyjąć, iż ustawodawca stanowiąc w art. 1 pkt 1, że ustawa znajduje zastosowanie do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej obejmował tym pojęciem działalność dydaktyczną, oświatową służącą rolnictwu. Nadto tak sformułowane przeznaczenie przedmiotowego terenu, jak je ujęto w owym planie nie daje żadnej gwarancji, iż teren ten w dalszym ciągu będzie służył ewentualnemu postępowi w rolnictwie. Wystarczy bowiem jego zbycie, by nabywca nie był już związany żadnym zapisem funkcji terenu w planie i mógł po uzyskaniu wspomnianej zgody na zmianę przeznaczenia wykorzystać go na zupełnie inne cele np. budowlane, nie mające nic wspólnego z działalnością rolniczą.

Z tych względów, w ocenie Sądu, tak podmiotowo sformułowana funkcja terenu nie spełnia kryterium położenia przedmiotowych nieruchomości, których domaga się Gmina P., na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że to Rada Miasta w P. uchwalała ów plan zagospodarowania przestrzennego, do którego precyzyjności i poprawności zapisów zgłosił zastrzeżenia Burmistrz skarżącej Gminy. Miała więc ewidentny wpływ na treść zapisów tego planu i ich poprawność.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.