Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1163/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 8; art. 77 § 1; art. 107 § 3; art. 151;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 pkt 11; art. 5b ust. 1 ; art. 18 ust. 4a; art. 18 ust. 4b; art. 18 ust. 5; art. 87; art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1; art. 92a ust. 1 i 3; lp. 1.1. załącznika nr 3; lp. 2.10. załącznika nr 3; lp. 2.11. załącznika nr 3;
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. (nr [...]) utrzymano w całości w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego C. K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Obie wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] listopada 2019 r. w L., przy [...] na drogowym [...] został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji do kontroli samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], oklejony dużymi oznaczeniami samoprzylepnymi "[...]", którego kierującym był C. K.. Pojazdem tym wykonywany był przez niego przewóz dwóch pasażerów ([...] i M. Ł.) z ul. [...] w L. na dworzec główny PKP. Przewóz odbywał się samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób. W trakcie prowadzonej kontroli, kierujący pojazdem okazał do kontroli jedynie prawo jazdy i dowód osobisty. Na miejsce kontroli zostali Inspekcji Transportu Drogowego, którzy podjęli dalsze czynności kontrolne. Ustalono, że był to przewóz okazjonalny. Wykonany przewóz zarobkowy osób został potwierdzony przez pasażera tego przejazdu, którego przesłuchano w charakterze świadka. Jak ustalono w trakcie kontroli, przejazd zamówiono za pomocą aplikacji "[...]" zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera około godz. 17:30 i po około 10 minutach podjechał pod pasażerów wskazany pojazd. Aplikacja wskazała pasażerowi markę i numer rejestracyjny pojazdu, jaki miał po niego podjechać oraz imię kierowcy, jak również wyświetliła się pasażerowi informacja, iż za przewóz będzie musiał zapłacić [...] zł. Po dojechaniu na wskazane miejsce i zakończeniu kursu pasażer zapłacił kierowcy gotówką [...] zł. Pasażer nie otrzymał od kierowcy żadnego paragonu ani faktury. Wskazał również, iż nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani innym przedsiębiorstwem w siedzibie przedsiębiorstwa, a wszystko odbyło się za pomocą aplikacji "[...]". Kierowca był dla niego osobą obcą. Przesłuchany w charakterze strony postępowania skarżący C. K., który potwierdził zeznania złożone przez pasażera w zakresie trasy przewozu, udzielił tylko odpowiedzi na pytanie, czy posiada badania lekarskie i psychologiczne, stwierdzając: "chyba w ubiegły piątek robiłem psychotesty". Na pozostałe zadane mu pytania odmówił udzielenia odpowiedzi. W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że stroną postępowania jest kierowca pojazdu, który wykonywał przewóz okazjonalny osób i powinien legitymować się podczas kontroli zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, czego nie posiadał. Kierujący pojazdem nie przedstawił żadnego dokumentu uprawniającego go do wykonywania tego rodzaju przewozów. Jednocześnie stwierdzono, że pojazd, którym wykonano przewóz nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek, nie posiadał również taksometru, ani kasy fiskalnej, co potwierdziła również wykonana dokumentacja fotograficzna. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli drogowej z dnia [...] listopada 2019 r. (nr [...]).

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu przeciwko niemu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie stwierdzonych naruszeń w toku opisanej kontroli. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. swój udział w sprawie zgłosił pełnomocnik strony, jednak nie złożył żadnych dodatkowych wyjaśnień. W dniu [...] grudnia 2019 r. skarżący złożył osobiście w Wojewódzkim Inspektoracie Transportu Drogowego w L. kserokopie następujących dokumentów: licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej przedsiębiorcy E. K.: [...]. [...] orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r.; umowy zlecenia z dnia [...] października 2019 r. zawartej z ww. przedsiębiorcą. Pełnomocnik strony wezwany do złożenia poświadczonych za zgodność z oryginałem złożonych przez stronę dokumentów na wezwanie nie zareagował. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. organ pierwszej instancji zawiadomił pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i pouczył go o prawie do wypowiedzenia się w sprawie wskazując, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] lutego 2020 r. i także pozostało bez odpowiedzi.

W takich okolicznościach decyzją z dnia [...] marca 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na C. K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie:

1) lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

2) lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym (8.000 zł);

3) lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła [...] zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie [...]zł).

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którego Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2020 r. nie uwzględnił i utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odwołując się do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego w oparciu o prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne wyjaśnił, że zachodziły w pełni przesłanki do uznania, że doszło do naruszenia przez stronę przepisów obowiązującego prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, nastąpiło wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, a także doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Zarówno z protokołu kontroli, jak i pozostałych dowodów wynika, że w dniu kontroli skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Organ ustalił, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. W konsekwencji organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego uznał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Dodatkowo na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej organ odwoławczy stwierdził również, że na pojeździe znajdowały się naklejki "[...]", co wskazuje, że strona wykonywała okazjonalny przewóz osób pojazdem oznaczonym jako taksówka, a więc z naruszeniem zakazów zawartych w art. 18 ust. 5 pkt 1-3 ustawy o transporcie drogowym. Nazwa "[...]" określa bowiem aplikację internetową, za pomocą której wykonywane są przewozy i nawiązywane są kontakty pasażerów z podmiotami świadczącymi usługi transportowe. Tym samym już samo oznakowanie poddanego kontroli pojazdu oznaczeniem "[...]" identyfikuje pojazd jako taki, którym wykonywane są usługi przewozu. Tym samym skarżący przewożąc pasażerów pojazdem, który był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i oznakowanym jako "[...]" naruszył zakaz, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego uznał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako przewóz okazjonalny z naruszeniem zakazu opisanego w art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (niedozwolonej reklamy) i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do tej ustawy.

Ponadto wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem, skoro pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał, to przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącego także naruszenia określonego w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ ten zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Przede wszystkim skarżący nie wykazał, by wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu, ani nie okazał żadnych dokumentów w tym zakresie. Co więcej, w protokole kontroli stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewóz był skarżący, a protokół został podpisany przez niego bez żadnych uwag i przewozu w imieniu innego podmiotu skarżący w ogóle nie podnosił. Ponadto ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy nie było konieczne. Wbrew bowiem stanowisku skarżącego brak prowadzenia zarejestrowanej i legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz drogowy za popełnione naruszenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący C. K. zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr [...] do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "[...]" świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] [...].;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] listopada 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie "[...]";

10) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.

Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2021 r. (k. 38 akt sądowych).

Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d."). Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i reguły odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.). Jest to zatem działalność istotna z punktu widzenia jej przedmiotu oraz rozmiaru, przez co jest szczegółowo regulowana. Dlatego stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 u.t.d., inspektor (Transportu Drogowego) ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych zgodnie z przepisami zarówno tej ustawy, jak też innych ściśle określonych ustaw.

Biorąc pod uwagę charakter stwierdzonych w toku postępowania naruszeń oraz treść kwestionowanych przez skarżącego decyzji wymierzających mu związaną z nimi administracyjną karę pieniężną, wymaga zwrócenia uwagi, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, s. 51 – dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009").

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Ponadto art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Według zaś art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

– niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że legalna definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym koresponduje z terminem "usług okazjonalnych" zdefiniowanym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, s. 88), zgodnie z którym "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika (art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Ocena legalności nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sprowadzała się do przesądzenia tego, jaki charakter miał wykonywany przez niego przewóz oraz czy w chwili kontroli wykonywał on przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, a w dalszej kolejności, czy pojazd spełniał określone prawem warunki dla ustalonego rodzaju przewozu.

Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie zarówno przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń, a przez to naruszenie także wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Tymczasem jest natomiast, że w dniu [...] listopada 2019 r. w L. skarżący przewoził osobowym pojazdem marki [...], oznaczonym w określony sposób dużymi samoprzylepnymi naklejkami "[...]", odpłatnie w imieniu własnym dwóch pasażerów. W tym dniu dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem: wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Ustalenia te były całkowicie prawidłowe w oparciu o należycie zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Z analizy tak zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to jest przewóz okazjonalny osób. Prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że skarżący w chwili kontroli naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także dopuścił się wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., a także wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d.

Wypada zauważyć, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer przejazd ten zamówił za pomocą aplikacji mobilnej "[...]" zainstalowanej na swoim telefonie komórkowym, która wskazała mu maksymalny koszt tego przejazdu. Biorąc to pod uwagę, działalność skarżącego w zakresie zrealizowania tego przewozu nie była przypadkowa, ale był to zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności strony jako przewoźnika. Skarżący zarejestrował się świadomie na platformie "[...]" i użytkował ją do przyjmowania zleceń. Taki charakter działania to faktyczna działalność w zakresie przewozu osób. W całym prowadzonym postępowaniu nie przedstawił przy tym żadnych argumentów wyłączających jego ewentualną odpowiedzialność administracyjną za dopuszczenie się z tym związanych naruszeń prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nieprowadzenie zarejestrowanej i legalnej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego tego rodzaju przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 384/17 oraz powołana w nim judykatura). W konsekwencji ustalono prawidłowo, że skarżący w rzeczywistości faktycznie wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a niewadliwie zebrane w sprawie dowody jednoznacznie świadczą o wykonywaniu przez niego w istocie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i ciągły, która nie została w ogóle zalegalizowana. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji mobilnej "[...]" służącej kojarzeniu pasażera z kierującym w zakresie przewozu osób. Zatem był to faktycznie krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W takiej sytuacji zaktualizował się podstawowy obowiązek skarżącego w postaci konieczności posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 146/19).

Wbrew zarzutom skargi nie zachodziły też żadne podstawy do uznania, że skarżący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu ([...]. S. E. K.). Jednoznacznie z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz był właśnie skarżący, który w tym zakresie działał wyłącznie we własnym imieniu i na swoją rzecz. Na okoliczność, aby było inaczej skarżący nie przedłożył żadnych wiarygodnych dowodów, bowiem kserokopie tych, które zostały przedłożone w późniejszej fazie postępowania nie nosiły cech dokumentu, a ich braki nie zostały przez stronę lub jej pełnomocnika uzupełnione pomimo stosownego wezwania organu. Okoliczności prowadzenia przewozu w imieniu cudzym skarżący nawet w toku kontroli nie podnosił. Oznaczało to w konsekwencji, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz drogowy we własnym imieniu. Dodatkowo skarżący w niniejszym postępowaniu został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przedstawienia wszelkich dokumentów dotyczących sprawy oraz o możliwości zgłaszania żądań. Pełnomocnik skarżącego był wzywany do przedłożenia oryginału lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii przedłożonych przez stronę dokumentów, a pomimo tego ani skarżący, ani jego pełnomocnik na żadnym etapie postępowania nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na podnoszone okoliczności i nie zgłosili żadnych dodatkowych wniosków. Tym samym twierdzenia o rzekomej współpracy skarżącego z firmą [...] S. E. K. nie mogły zostać uznane za udowodnione. Wobec powyższego za prawidłowe uznać należało wiążące ustalenie faktyczne organu, że skarżący wykonywał przewóz drogowy nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym.

Analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez mobilną platformę informatyczną, jaką jest aplikacja "[...]" dokonał także Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. W sytuacji, w której przewozem pasażerów zajmują się właściciele pojazdów niebędący zawodowymi kierowcami, podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych takich jak aplikacja, o której mowa w postępowaniu głównym, i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał podkreślił, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych. W tym kontekście prezentowane w skardze stanowisko, że dokonywanie przez pasażera za pośrednictwem aplikacji "[...]" płatności nie stanowią zapłaty na rzecz kierującego, jak również kwestia, czy kierujący prowadził zalegalizowaną działalność gospodarczą, pozostają bez znaczenia dla odpowiedzialności osoby wykonującej przewóz drogowy osób w imieniu własnym za opłatą oraz z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego pojazdu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy.

W świetle przywołanej wyżej definicji przewozu okazjonalnego nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji mobilnej "[...]" był skarżący, a w tym zakresie działał on wyłącznie we własnym imieniu. Zatem skarżący korzystając z aplikacji "[...]" przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji "[...]" skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, pomimo pośrednictwa tej platformy. Tym samym uznać należało, że to skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że odpowiedzialność administracyjna za popełnienie naruszeń wynikających z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie dopuszczenia się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dlatego skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego zawartego w uzasadnieniu skargi, nie można również mówić o świadczeniu przez skarżącego tzw. usług "carsharingu" czy "carpoolingu". Carsharing to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy osób nie posiadając zezwolenia lub licencji, pojazdem niespełniającym dodatkowych wymogów dla legalności przewozu okazjonalnego.

W opisanej sytuacji za nieuzasadnione uznać należało podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organy należycie zebrały i rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również należycie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne, co odpowiada normie art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Dlatego organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją zaś stwierdzonych nieprawidłowości było zgodne z prawem nałożenie na stronę odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia i wnioski organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16).

Wskazano już, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy należycie odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nieuwzględnienie przez ten organ zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu, gdyż uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – do utrzymania tej decyzji w mocy.

Wobec bezzasadności także pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz wobec niestwierdzenia innego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu, skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.