Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 54/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 25 par. 1, art. 32, art. 161 par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 60, art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 179 ust. 2, ust. 5, art. 228 ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. L. na bezczynność Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego postanawia: umorzyć postępowanie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 sierpnia 2019 r. S. L. (zwany dalej także "stroną", "skarżącym") złożył skargę na bezczynność Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w przedmiocie niepodjęcia jakiejkolwiek aktywności w kwestii rozpatrzenia wniosku skarżącego o wszczęcie przewodu doktorskiego wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie organu przez Sąd do podjęcia w niniejszej sprawie decyzji w terminie 14-dniowym.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że po spełnieniu wszystkich wymogów określonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) i skompletowaniu wszystkich dokumentów określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. poz. 261), z uwzględnieniem przepisów przejściowych określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), w dniu 4 kwietnia 2019 r. złożył do Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego (temat pracy doktorskiej: "Świadczenie usług prawniczych w Polsce w czasach integracji europejskiej. Studium prawno-socjologiczne").

W ocenie skarżącego organ winien rozpoznać wniosek z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bez zbędnej zwłoki, a najpóźniej w terminie miesięcznym, który upływał w dniu 5 maja 2019 r.

Ponieważ organ nie zajął się wnioskiem skarżącego (nie podjęto uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego, nie przekazano skarżącemu jakichkolwiek informacji, pism, wniosków, wezwań itp. oraz nie podjęto jakichkolwiek innych działań w tej sprawie), w dniu 18 czerwca 2019 r. skarżący skierował do organu wyższego stopnia, tj. Senatu Uniwersytetu [...] - za pośrednictwem organu - ponaglenie określone w art. 37 k.p.a., które także nie przyniosło jakichkolwiek skutków. Skarżący zwrócił uwagę, że w tym czasie zwyczajne posiedzenia Rady Wydziału odbyły się co najmniej pięciokrotnie: 15 i 29 kwietnia 2019 r., 27 maja 2019 r. oraz 10 i 24 czerwca 2019 r., co wskazywać może, że organ w sposób uporczywy i celowy nie proceduje wniosku skarżącemu pomimo regularnych spotkań jego członków.

W odpowiedzi na skargę Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] wniosła o jej oddalenie wskazując, że nie znajduje się w stanie bezczynności wobec pozostawienia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).

Organ wyjaśnił, że skarżący we wniosku nie wskazał kandydata na promotora rozprawy doktorskiej, gdyż prof. I. K., która współpracowała naukowo ze skarżącym i - jako opiekun naukowy - sporządziła opinię na jego temat, oświadczyła, że nie wyraża zgody na pełnienie funkcji promotora w przewodzie doktorskim.

W konsekwencji pismem z dnia 10 kwietnia 2019 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego przez wskazanie promotora rozprawy doktorskiej oraz załączenie jego zgody na pełnienie tej funkcji - pod rygorem pozostawienia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego bez rozpoznania. Przesyłka z wezwaniem została zwrócona do organu, natomiast skan tego wezwania został wysłany jako załącznik do maila z dnia 11 kwietnia 2019 r. skierowanego do skarżącego. Treść maila skarżącego z tego dnia wskazuje, że skan wezwania skarżący otrzymał i musiał być świadomy potrzeby złożenia pisemnej zgody promotora na pełnienie funkcji promotora, a wobec faktu, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego i nie przedłożył zgody promotora na pełnienie tej funkcji, jego wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.

Organ podkreślił, że jednym z wymogów formalnych wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego było m.in. wskazanie kandydata na promotora rozprawy doktorskiej i przedłożenie zgody tego kandydata na sprawowanie funkcji promotora (§ 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora). Przepisy nie nakładały natomiast ani na Radę Wydziału, ani na Dziekana obowiązku poszukiwania kandydata na promotora rozprawy doktorskiej i uzyskania zgody tego kandydata na podjęcie funkcji, gdyż powinności te spoczywały wyłącznie na wnioskodawcy.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że Rada Wydziału nie posiada własnego profilu ePUAP na platformie cyfrowej i nie mogła prowadzić z zainteresowanym korespondencji w postępowaniu w sprawie wszczęcia przewodu doktorskiego w tym trybie. Przewód doktorski jest administracyjnym postępowaniem szczególnym. Rada Wydziału działała w tym przypadku jako organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym, posiadający odrębny i samodzielny status organizacyjny, a nie jako organ szkoły wyższej. W dotychczasowym stanie prawnym uprawnienia do nadawania stopni doktorskich posiadał bowiem wydział, działający poprzez radę wydziału. Rada wydziału uczelni nie należała do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 700).

Organ podkreślił także, że w okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. obowiązuje ustawowy zakaz wszczynania postępowań w sprawie nadania stopnia doktora (art. 179 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), natomiast z upływem 30 września 2019 r. rady wydziałów i dziekani stracą status prawny organów uczelni (art. 228 ust. 2 ww. ustawy wprowadzającej). Od dnia 1 października 2019 r. postępowania w sprawie nadania stopnia doktora będą prowadzone przez nowe organy (art. 179 ust. 6 ww. ustawy wprowadzającej w zw. z art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - Dz. U. z 2018 r. poz.1668 ze zm.), którymi na Uniwersytecie [...] - z uwagi na treść uchwalonego Statutu [...] - będą Senat (doktoraty w zakresie dziedzin) i Rady Dyscyplin Naukowych (doktoraty w zakresie dyscyplin) - § 28 ust. 1 pkt 8 oraz § 29 ust. 1 Statutu [...] z dnia 19 czerwca 2019 r.

W replice na odpowiedź organu skarżący wskazał, że podtrzymuje w całości swoją skargę, gdyż zaniechanie organu jest celowe i permanentne. Ponadto jego zdaniem odpowiedź na skargę została sporządzona przez niewłaściwy organ, gdyż skarży on bezczynność organu kolegialnego jakim jest Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...], którego decyzeę podejmowane są w drodze uchwały jego członków, natomiast odpowiedź została sporządzona przez Dziekana, który jest jednym z jego członków, a więc nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w imieniu organu.

Ponadto skarżący wskazał, iż nie wie, że jego wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, a nawet gdyby tak było, to nie było podstaw do pozostawienia go bez rozpoznania. Wniosek był bowiem kompletny, a żadna ustawa nie nakłada na niego obowiązku przedstawienia zgody kandydata na promotora, a jedynie stosowną propozycję. Skarżący taką propozycję organowi przedstawił w osobie dr hab. I. K. Wszelkie powinności w zakresie wyznaczenia promotora leżą zatem po stronie organu (stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych [...] oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim [...]). Wnioskodawca jedynie proponuje kandydata, co w tej sprawie zostało spełnione. Wymogiem formalnym wniosku nie jest przedłożenie zgody, opinii itp. kandydata na promotora.

Ponadto skarżący wyjaśnił, że domagał się od organu doręczania mu wszelkich pism przez ePUAP, dlatego jedynie takie doręczenia należy uznać za właściwe i prawidłowe. Zaznaczył, że jest inwalidą i nie ma możliwości wysyłania i otrzymywania listów w sposób tradycyjny, gdyż udanie się przez niego na pocztę jest dużym wyzwaniem.

Wniosek skarżącego został złożony przed dniem 1 maja 2019 r., jeszcze w momencie rządów dotychczasowej ustawy, a zatem wniosek ten powinien być procedowany zgodnie ze starymi przepisami. Podkreślił, że Rada Wydziału jest organem kolegialnym, który winien działać gremialnie w formie uchwał, natomiast zastępowanie organu przez inne osoby jest niedopuszczalne.

W piśmie z dnia 30 września 2019 r. organ wyjaśnił, że stroną niniejszego postępowania jest Rada Wydziału a nie Dziekan, który to jako przewodniczący Rady tę Radę w niniejszym postępowaniu reprezentuje (umocowanie Dziekana do reprezentowania Rady wynika z § 45 ust. 1 pkt 2 Statutu [...]).

Organ podtrzymał swoje stanowisko co do tego, że w sprawie wszczęcia przewodu doktorskiego nastąpiło skuteczne pozostawienie podania – czyli wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego - bez rozpoznania. Organ wyjaśnił, że wobec faktu, iż prof. I. K. zrezygnowała z funkcji promotora skarżącego w przewodzie doktorskim, a wnioskodawca (mimo wezwania) nie wskazał innego kandydata na promotora (i nadal go zresztą nie wskazuje), to uznać należało, że jego wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego był dotknięty nieusuniętym w terminie brakiem formalnym – nie zawierał bowiem "propozycji osoby do pełnienia funkcji promotora" w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim (...). Wskazanie jako kandydata na promotora osoby, która tej funkcji nie chce sprawować, nie miałoby bowiem sensu. Praca naukowa na linii promotor - doktorant jest oparta na zaufaniu. Nie ma możliwości "narzucenia" promotora doktorantowi, a tego rodzaju działaniem byłoby wyznaczenie przez Radę Wydziału danej osoby jako promotora wbrew woli tej osoby.

Twierdzenie skarżącego, że nie otrzymał od organu żadnych wezwań o wskazanie kandydata na promotora (wobec rezygnacji wskazanego promotora) stoi w sprzeczności z treścią jego własnej korespondencji.

Wbrew odmiennemu stanowisku wyrażonemu przez skarżącego, o tym, czy przewody doktorskie mają być wszczynane i prowadzone według "starych" czy "nowych" przepisów, decyduje nie data złożenia wniosku, lecz data wszczęcia przewodu, tzn. podjęcia przez Radę Wydziału - do dnia 30 kwietnia 2019 r. włącznie - stosownej uchwały o wszczęciu przewodu (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 179 ust. 1-3 ww. ustawy wprowadzającej). Przewód doktorski pod rządem przepisów dotychczasowych wszczynała bowiem uchwała rady wydziału, a nie wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego. Taka uchwała w sprawie z wniosku skarżącego o wszczęcie przewodu doktorskiego jednak nie zapadła.

Ponadto organ podkreślił także, że skarżący nie uwzględnia również tego, iż w okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. obowiązuje ustawowy zakaz wszczynania postępowań m.in. w sprawie nadania stopnia doktora, dlatego trudno w tej sytuacji mówić o jakiejkolwiek bezczynności Rady Wydziału.

Pismem z dnia 3 października 2019 r. Rada Wydziału wystąpiła o umorzenie postępowania sądowoadminstracyjnego w sprawie wskazując, że na podstawie art. 228 ust. 2 ww. ustawy wprowadzającej, rady wydziałów oraz dziekani utracili charakter organów uczelni i – w przypadku rad wydziałów - nie wskazano następców prawnych tych organów. Rada Wydziału utraciła zatem zdolność sądową dlatego konieczne jest umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec jego bezprzedmiotowości – w sprawie wystąpiła bowiem następcza utrata zdolności sądowej przez organ administracji będący stroną postępowania (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 25 § 1 p.p.s.a.).

W piśmie procesowym z dnia 9 października 2019 r. skarżący podtrzymał swoje twierdzenia dodając, że wszystkie pisma przesyłane do Sądu przez Dziekana oraz wydawane w toku postępowania administracyjnego przez Dziekana są dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Organem właściwym dla prowadzenia postępowania przewodów doktorskich jest Rada Wydziału Prawa i Administracji [...], dlatego też to wyłącznie Rada winna podejmować wszelkie decyzje, udzielać odpowiedzi na skargi, przygotowywać pisma, wnioski itp. Skarżący zwrócił uwagę, że Statut [...] nie upoważnia Dziekana do reprezentowania Rady, zastępowania Rady, podejmowania przez Dziekana uchwał w imieniu Rady, wydawania decyzji w imieniu Rady, wyręczania Rady. Dziekan ma pewne techniczno-organizacyjne, wewnątrzzakładowe kompetencje wobec Rady Wydziału. Również ma prawo wykonywać uchwały Rady. Dziekan nie ma i nigdy nie miał umocowań, aby Radę (organ) reprezentować, dlatego też podejmowane przez niego jakiekolwiek czynności o charakterze zewnętrznym np. wobec Sądu lub skarżącego są bezskuteczne i nieważne zgodnie z dyrektywami normy wyrażonej w art. 104 k.c.

Ponadto wskazał, że organ nie wzywał go do uzupełnienia jakichkolwiek rzekomych braków formalnych. Zaznaczył, że wskazał propozycję osoby do pełnienia funkcji promotora. Zwrócił uwagę, że naukowcy mają obowiązek przyjmowania stanowisk promotorskich, jak wskazano wyraźnie w art. 183 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce lub nieobowiązującym już art. 30 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Rada może wyznaczyć prof. I. K. do pełnienia tej funkcji lub dowolną inną osobę spełniającą odpowiednie kryteria. Decyzje podejmuje Rada, nie zaś skarżący czy hipotetyczny promotor. Nie istnieje żaden prawny wymóg przedłożenia zgody kandydata na promotora.

Stwierdził, że absurdalnym jest również twierdzenie Dziekana, iż postępowanie o wszczęcie przewodu doktorskiego wszczyna się w dacie podjęcia danej decyzji przez Radę Wydziału. Taki tok myślenia jest nieprawidłowy, gdyż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, a doręczenie wniosku skarżącego nastąpiło przed 30 kwietnia 2019 r.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia 11 października 2019 r. skarżący oświadczył, że sprzeciwia się umorzeniu postępowania z powodu zmian w ustroju uczelni wyższych, gdyż w tej sytuacji zostałby pozbawiony podstawowych praw konstytucyjnych (por. art. 45 i art. 184 Konstytucji RP). Podkreślił, że wniosek doręczył organowi w terminie do 30 kwietnia 2019 r., a zatem postępowanie zostało wszczęte i wino być kontynuowane. Faktycznie w art. 179 ust. 3 pkt 2 lit. b/ ww. ustawy wprowadzającej wskazano, że po 30 września 2019 r. stopień doktora nadaje inny organ, tj. senat uczelni, co oznacza, że w rolę strony niniejszego postępowania od 1 października 2019 r. wstępuje Senat [...]. W ocenie skarżącego obecnie niniejsze postępowanie winno być prowadzone zatem w sprawie o bezczynność Senatu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę natury przedmiotowej lub podmiotowej, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, mającej charakter przeszkody trwałej, uniemożliwiającej prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja zaszła w rozpoznawanej sprawie sądowadministracyjnej zainicjowanej przez skarżącego wniesieniem skargi na bezczynność Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego, gdyż w toku postępowania sądowoadministracyjnego ww. organ uczelni, którego działalność została poddana kontroli sądowej, utracił byt prawny bez wskazania następstwa prawnego w tym zakresie.

Wyjaśnić bowiem należy, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 października 2018 r., przewód doktorski – stosownie do art. 14 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) - przeprowadzała i stopień doktora nadawała: 1) w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej; 2) w innej jednostce organizacyjnej - rada naukowa (ust. 1). Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy czynności przewodu doktorskiego kończyły się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie m.in. wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie.

Stosownie natomiast do art. 60 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) – obowiązującego do dnia 1 października 2018 r. – co do zasady organami kolegialnymi uczelni publicznej były senat i rady podstawowych jednostek organizacyjnych (ust. 1), natomiast organami jednoosobowymi uczelni byli rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych, zaś kierownikiem wydziału był dziekan (ust. 6).

Zgodnie z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm. – dalej zwanej "ustawą wprowadzającą") w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668), tj. od dnia 1 października 2018 r., do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczynało się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie zaś do art. 179 ust. 5 ustawy wprowadzającej w okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. nie wszczynało się postępowań w sprawie nadania stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego i tytułu profesora.

W myśl natomiast art. 228 ustawy wprowadzającej z dniem 30 września 2019 r. rady podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 (tj. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym), oraz kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 6 tej ustawy, przestają być organami uczelni (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 228 ust. 4 ustawy wprowadzającej z dniem 1 października 2019 r. rektorzy wstępują w prawa i obowiązki kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych.

Z brzmienia zacytowanych przepisów wynika, że właściwe na podstawie przepisów dotychczasowych w sprawie przeprowadzenia przewodu doktorskiego kolegialne organy uczelni publicznej (m.in. rady podstawowych jednostek organizacyjnych – rady wydziałów) utraciły status organów uczelni i to bez – w odróżnieniu od organów jednoosobowych uczelni jakimi byli kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych - jednoczesnego wskazania następstwa prawnego tych organów w omawianym zakresie.

Wyjaśnić należy, że ustanie bytu prawnego organu w trakcie trwającego postępowania przed sądem administracyjnym ma ten skutek, że traci on zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, będącą procesowym odpowiednikiem zdolności prawnej w ujęciu materialnym, a więc przestaje on być podmiotem praw i obowiązków administracyjnoprawnych (por. postanowienie NSA z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1270/10, LEX nr 1068135; postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 3065/12, LEX nr 1274422; postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 769/14, LEX nr 2044106).

Ustawowa definicja zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym została sformułowana w art. 25 § 1 p.p.s.a. i stanowi zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zdolność sądowa, jako bezwzględna przesłanka procesowa, stanowi cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, tj. zgodnie z art. 32 p.p.s.a. Stosownie do art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zdolność sądowa stanowi zatem przymiot danej jednostki pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem ważnego procesu, a także oznacza rzeczywiste istnienie jednostki oznaczonej jako strona postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2013/16, LEX nr 2406625). Z tego powodu rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania ma zdolność sądową oraz czy nie doszło do następstwa prawnego, które obligowałoby sąd do zapewnienia temu podmiotowi udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2035/15, LEX nr 2271784).

Taka sytuacja w ocenie Sądu nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, bowiem – jak wynika z powołanych przepisów - ustawodawca nie przewidział sukcesji prawnej dla rad wydziałów, w szczególności w zakresie przeprowadzania przewodu doktorskiego i nadania stopnia doktora.

Stosownie do art. 178 ust. 1 obecnie obowiązującej w tym zakresie ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje, w drodze decyzji administracyjnej: 1) w uczelni - senat lub inny organ uczelni, o którym mowa w art. 28 ust. 4 (tj. określony w statucie organ uczelni w zakresie danej dyscypliny lub w zakresie danej dziedziny); 2) w instytucie PAN, w instytucie badawczym oraz w instytucie międzynarodowym - rada naukowa. W Uniwersytecie [...] – jak wynika z odpowiedzi organu na skargę – z uwagi na treść uchwalonego Statutu [...], postępowania w sprawie nadania stopnia doktora od dnia 1 października 2019 r. są prowadzone przez "nowe organy", tj.: Senat odnośnie doktoratów w zakresie dziedzin oraz Rady Dyscyplin Naukowych odnośnie doktoratów w zakresie dyscyplin.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...], przestając pełnić funkcję organu uczelni, straciła w sposób następczy (w toku postępowania) zdolność sądową w niniejszej sprawie i w tej sytuacji Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - umorzył postępowanie, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.