Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 492/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T.K. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r., znak: [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] września 2018 r., znak; [...], w związku z odwołaniem T.K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], nakazującej przywrócenie do poprzedniego stanu zabytku jakim jest park w N., gm. L. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania.

Ww. postanowienie z dnia [...] września 2018 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego [...] września 2018 r.

[...] października 2018 r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek T. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] Wraz z wnioskiem wniesiono również odwołanie od ww. decyzji.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony w ustawowym terminie.

Ponadto [...] października 2018 r. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpłynęła skarga wniesiona przez T.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, która została następnie przekazana do Sądu.

Po zapoznaniu się z wnioskiem z [...] września 2018 r. o przywrócenie terminu oraz po dokonaniu analizy akt sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 § 1 k.p.a. oraz wskazał, iż uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazywał, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ skierowana do niego przesyłka zawierająca decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r., nie została prawidłowo doręczona, tj. w skrzynce pocztowej adresata brak było informacji urzędu pocztowego o pozostawieniu pisma i możliwości jego odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia informacji umieszczonej w skrzynce pocztowej. Skarżący twierdził także, że doręczenie przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło pod niewłaściwy adres.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zaadresowanym do T.K. na adres: ul. [...] w B. oznaczono rodzaj pisma, tj. że dotyczy decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], zaś na odwrocie pracownik urzędu pocztowego w pkt. 2 odznaczył, że przesyłkę awizowano dwukrotnie [...] czerwca 2018 r. i [...] lipca 2018 r. oraz pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym B., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto, na pierwszej stronie koperty znajdują się obie daty awizowania przesyłki, tj. [...] czerwca i [...] lipca 2018 r. wraz z podpisami oraz data niepodjęcia przesyłki w terminie, tj. [...]lipca 2018 r.

Organ odwoławczy wskazał także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że, do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. Dla uznania, iż decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma. Natomiast wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce — zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru — mają walor dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) - wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11, z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK ll/li; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 419/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2017 r, sygn. akt II SA/Gd 589/17.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego z kolei wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ administracji publicznej. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11, stwierdził, że "dokument urzędowy, jakim jest potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego, albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić.

Powołując się na powyżej przytoczone rozważania organ odwoławczy stwierdził, iż przy doręczeniu skarżącemu decyzji zostały spełnione wskazane wyżej wymogi zawarte w art. 44 k.p.a. Z adnotacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że doręczyciel zgodnie z pouczeniem zawartym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "właściwe zaznaczyć" zakreślił pkt 2, wskazując, że przesyłki nie doręczono oraz, że informację o nadejściu przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Skarżący poza twierdzeniem, że decyzja nie została mu doręczona, ponieważ pracownik poczty nie zostawił awiza w skrzynce, nie przedstawił żadnych dowodów, że adnotacja na dowodzie doręczenia o pozostawieniu informacji o przesyłce jest niezgodna z rzeczywistością. Skoro zatem skarżący nie obalił domniemania autentyczności dokumentu potwierdzającego powiadomienie o przesyłce, to tym samym zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona. Jednocześnie skarżący w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Odnosząc się do zarzutu doręczenia przesyłki pod niewłaściwy adres zameldowania, tj.: ul. [...], [...] B., organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej są zobowiązane do doręczania przesyłek stronom postępowania pod wskazany przez nie adres do doręczeń, który nie jest tożsamy z adresem zameldowania. Organy nie weryfikują tego faktu w toku postępowania. Ponadto to na uczestniku postępowania administracyjnego ciąży obowiązek zawiadamiania organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym elektronicznego (art, 41 § 1 k.p.a.). Strona o zmianie adresu powinna w każdym przypadku powiadamiać organ w formie pisemnej - zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. Zatem powoływanie się na informację o zmianie adresu przekazaną ustnie pracownikowi organu pierwszej instancji, nie może w świetle powyższego stanowić o uznaniu doręczeń pod ww. adres, za bezskuteczne. Organ odwoławczy wskazał także, że adres: ul. [...], [...] B., został wskazany przez adwokat L. S. w odwołaniu z [...] sierpnia 2018 r. Powyższe, w świetle przywołanego wyżej art. 41 § 1 k.p.a., zdaniem organu odwoławczego świadczyło, że te dane adresowe są aktualne, pomijając oczywiście obowiązek organu doręczania pism ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi (art. 40 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków' z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...].

W skardze na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w złożeniu odwołania od decyzji po terminie. Mając na uwadze powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe.

Stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym są: a) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, b) złożenie tego wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) uprawdopodobnienie we wniosku, że uchybienie nastąpiło bez winy strony wnioskującej o przywrócenie terminu, d) jednoczesne dopełnienie czynności, do której określony był termin.

Przesłanka braku winy, szeroko komentowana w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie, sprowadza się do uprawdopodobnienia, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób ominąć.

W świetle postanowień art. 58 § 1 k.p.a. osoba wnosząca o przywrócenie terminu zobowiązana jest uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, więc to w jej gestii leży przedłożenie stosownych argumentów lub dowodów. Organ nie prowadzi z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminu, a jedynie poddaje ocenie argumenty i dowody (jeśli takie zostały przedłożone) przedstawione przez stronę postępowania na okoliczność wykazania, że uchybienie terminu było przez nią niezawinione.

Skarżący w skardze dążył do wykazania, iż przesyłka zawierająca decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r. nie została mu prawidłowo doręczona bowiem adres, na który została skierowana nie jest jego adresem zamieszkania. Powyższe twierdzenia nie zostały jednak uprawdopodobnione.

Z art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że w toku postępowania osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, ewentualnie lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2) lub w razie koniecznej potrzeby, jeśli doręczenie w któryś z ww. sposobów nie jest możliwe – pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

Podkreślić należy, że przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron. Adresy te ustala się na podstawie wszelkich informacji możliwych do uzyskania przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 593/07, LEX nr 516 812).

Skarżący dążąc do zakwestionowania prawidłowości doręczenia powinien przedstawić dokumenty, z których wynikałoby, iż istotnie zamieszkuje pod innym adresem (np. umowa najmu, dokumenty urzędowe). Tymczasem skarżący ograniczył się do samych twierdzeń, iż pod wskazanym adresem nie zamieszkuje. W ocenie Sądu twierdzenia te nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, iż okoliczność ta została uprawdopodobniona. Dodatkowo wskazać trzeba, iż skarżący posługuje się adresem ul. [...], [...] B., na który została wysłana decyzja, gdyż adres ten został wskazany jako adres zamieszkania skarżącego w jego piśmie z [...] kwietnia 2018 r., złożonym w toku postępowania poprzedzającego decyzję, jak również w odwołaniu z [...] sierpnia 2018 r. Konsekwentnie – wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności przeciwnej – należało przyjąć, iż adres na który dokonano zakwestionowanego doręczenia jest adresem zamieszkania skarżącego.

Skarżący wskazywał także, że w toku postepowania administracyjnego nie uwzględniono jego adresu korespondencyjnego. Skarżący podnosił, iż w toku postępowania odbył rozmowę z kierownikiem delegatury, w której wskazał adres korespondencyjny, na który należy dokonywać doręczeń. Twierdzenia te nie stanowią jednak dostatecznej podstawy do przyjęcia, iż istotnie skarżący w toku postępowania ustalił adres do doręczeń. W ocenie Sądu okoliczności te pozostają nieudowodnione. Brak w aktach sprawy jest jakichkolwiek danych wskazujących na zaistnienie takiej rozmowy i ewentualny jej przebieg, tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż doręczenia w sprawie winny być dokonywane na inny adres niż adres zamieszkania.

Skarżący w skardze kwestionował także prawidłowość doręczenia zastępczego dokonanego na podstawie art. 44 k.p.a. Skarżący twierdził, iż w skrzynce pocztowej adresata brak było informacji urzędu pocztowego o pozostawieniu pisma i możliwości jego odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia informacji umieszczonej w skrzynce pocztowej. W ocenie Sądu także w tym wypadku twierdzenia skarżącego nie zostały należycie uprawdopodobnione. Skarżący twierdząc, iż nie dostał awizo powinien przedstawić jakiekolwiek dokumenty mogące stanowić uprawdopodobnienie dla tej okoliczność, np. reklamację na poczcie czy wskazać na istniejące problemy z działalnością poczty. Samo twierdzenie o braku awizo nie stanowi dostatecznej podstawy do zakwestionowania informacji wskazanych w treści dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż słusznie organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...].

Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.