Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 144/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art.5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.135
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków [...] G. M., sprawy ze skargi Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz strony skarżącej Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. kwotę 457 zł ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 5.01.2011 r. [....] w R. Spółka z o.o. złożył wniosek o sporządzenie kserokopii wszystkich ofert złożonych przez oferentów w postępowaniu nr 06 - 11 - 000625/AOS/02/01/02.1020.001.02/1 prowadzonym w trybie konkursu ofert w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie diabetologii/1020-009 - poradnia diabetologiczna.

Decyzją z 19.01.2011 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ odmówił udostępnienia w/w informacji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z 27.06.2012 r., Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymał w mocy ww. decyzję.

Wyrokiem z 30.10.2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5.04.2013 r. (sygn. akt l OSK 191/13) oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że oferty dot. zawarcia umowy na udzielanie świadczeń medycznych, jakie zostały złożone do NFZ w celach konkursowych, stanowią informację publiczną, a ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie reguluje w sposób szczególny zasad i trybu dostępu do tych informacji po zakończeniu postępowania konkursowego. Sąd podkreślił, że do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że wnioskowane dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy lub ochroną danych osobowych. Takie przesłanki odmowy muszą być odnoszone do konkretnych, ujętych w decyzji administracyjnej przyczyn utajnienia określonych informacji. Nie można generalnie odmówić dostępu do informacji publicznych bez wskazania w decyzji, których ofert utajnienie dotyczy, z czego podmiot zobowiązany wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Należy także mieć na uwadze, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powyższej przyczyny wymaga więc przeanalizowania sprawy w obu tych aspektach.

Decyzją z 3.09.2013 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ gan l instancji, na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Z 2001 r. Nr 112, póz. 1198 ze zm.), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z 16.04.1993r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.), oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 96 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 164, póz. 1027 ze zm.), częściowo odmówił dostępu do informacji objętych wnioskiem [....] w R.

W uzasadnieniu organ odwołał się art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy) oraz art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ochrona danych osobowych uregulowana w ustawie o ochronie danych osobowych). Odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmowała szczegółowo wskazane informacje, które spełniają materialne i formalne przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy i co do których nie wyrażono zgody na ich udostępnienie Szpitalowi Miejskiemu w R. sp. z o.o. Z kolei odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmowała szczegółowo wskazane informacje, które stanowią dane osobowe i podlegają ochronie przewidzianej w ustawie z 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych.

Szpital Miejski w R. sp. z o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jej uchylenia i udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu m.in. przywołano definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) i wskazano, że możliwość zastosowania przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wchodzi w grę tylko wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie przesłanki określone w art. 11 ust.4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wskazano, że Dyrektor MOW NFZ w Krakowie pominął przesłankę warunkującą uznanie określonych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, tj. przesłankę wskazującą, że wymienione w art. 11. ust. 4 ww. ustawy informacje mają pozostawać nie ujawnione do wiadomości publicznej. Wskazano na stanowisko doktryny i judykatury w myśl, którego zakresem tajemnicy nie mogą być objęte informacje powszechnie znane lub takie, o których treści każdy nimi zainteresowany może się legalnie dowiedzieć oraz podano argumentację na poparcie tych twierdzeń w stosunku do niektórych danych zawartych w ofertach, których odmówiono udostępnienia.

Decyzją z 26.11.2014 r., znak: ZRP 442-6/11/13, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Krakowie, na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 96 ust. 1, w związku z art. 107 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w związku z 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 1, § 2 oraz § 3 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ ponownie przedstawił swoje stanowisko, tożsame z zajętym w zaskarżonej decyzji. I tak wskazał, że przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy spełniają następujące dane i oświadczenia tworzące - w myśl § 10 i § 13 ww. zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 31.98.2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - oferty składane w toku postępowania w sprawie o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:

- dane zawarte w części II formularza ofertowego "wykaz podwykonawców":

dane identyfikacyjne i adresowe podwykonawcy (nazwa, adres siedziby, kod terytorialny i jego nazwa, numer REGON, numer NIP, forma organizacyjna, forma gospodarki finansowej zakładu)

dane rejestrowe podwykonawcy (rodzaj rejestru, numer wpisu do rejestru, organ rejestrujący, data wpisu)

dane dot. formy podwykonawstwa (umowa/ promesa, data od kiedy obowiązuje lub będzie obowiązywać, data do kiedy obowiązuje lub będzie obowiązywać)

dane dot. przedmiotu podwykonawstwa (przedmiot świadczeń podwykonywanych i ich opis)

- dane zawarte w części IV formularza ofertowego "wykaz personelu":

w odniesieniu do personelu - imię nazwisko

w odniesieniu do personelu-numer PESEL

w odniesieniu do personelu - dostępny czy deklarowany

w odniesieniu do personelu - od kiedy pracownik będzie dostępny

w odniesieniu do personelu - miesięczny średni godzinowy czas pracy

w odniesieniu do personelu - grupa zawodowa

g) w odniesieniu do personelu - zawody/specjalności (nazwa)

h) w odniesieniu do personelu - stopień specjalizacji

i) w odniesieniu do personelu - data uzyskania /data otwarcia specjalizacji

j) w odniesieniu do personelu - numer prawa wykonywania zawodu

k) w odniesieniu do personelu - kompetencje

I) w odniesieniu do personelu - data uzyskania kompetencji

m) w odniesieniu do personelu-doświadczenie zawodowe

- dane zawarte w części V formularza ofertowego "wykaz sprzętu":

w odniesieniu do sprzętu - nazwa

w odniesieniu do sprzętu - ilość

w odniesieniu do sprzętu - model

w odniesieniu do sprzętu - numer seryjny

w odniesieniu do sprzętu - rok produkcji

w odniesieniu do sprzętu - status dysponowania

w odniesieniu do sprzętu - dats uzyskania

h) w odniesieniu do sprzętu - posiadanie umowy serwisowej,

i) w odniesieniu do sprzętu - dostępność sprzętu dla innych komórek

- dane zawarte w części VI formularza ofertowego "szczegóły oferty" :

ofertę ilościowo-cenową: ilość jednostek rozliczeniowych oraz cenę jednostki

rozliczeniowej w rozbiciu na poszczególne miesiące i kwartały oraz wartość oferty

w rozbiciu na miesiące i kwartały

w odniesieniu do personelu-imię i nazwisko

w odniesieniu do personelu- numer PESEL

w odniesieniu do personelu-zawód/specjalność

w odniesieniu do personelu-stopień specjalizacji

w odniesieniu do personelu-numer prawa wykonywania zawodu

w odniesieniu do personelu - liczba godzin pracy tygodniowo i harmonogram

pracy

h) w odniesieniu do personelu-stanowisko/funkcja

i) w odniesieniu do personelu-doświadczenie-

j) w odniesieniu do personelu-wykształcenie

k) w odniesieniu do sprzętu - nazwa

I) w odniesieniu do sprzętu - ilość

m) w odniesieniu do sprzętu - rodzaj dostępności

n) w odniesieniu do sprzętu - rok produkcji

o) w odniesieniu do sprzętu - numer seryjny

- dane zawarte w części VII formularza ofertowego "podsumowanie":

a) cena jednostki rozliczeniowej, liczba jednostek rozliczeniowych i wartość całej

oferty (iloczyn ceny i liczby jednostek rozliczeniowych) w odniesieniu do miejsc

udzielania świadczeń oraz wartość oferty razem

w części VIII formularza ofertowego "ankiety" z odpowiedzi na następujące pytania:

Czy świadczenia udzielane są przez lekarza specjalistę diabetologii lub lekarza w trakcie specjalizacji z diabetologii lub specjalistę chorób wewnętrznych z co najmniej 5-letnim doświadczeniem w pracy w oddziale diabetologicznym?

Czy oferent zapewnia dostęp do badań USG z opcją Dopplera?

Czy oferent zapewnia dostęp do oftalmoskopu?

Czy oferent zapewnia glukometr - w miejscu?

Czy oferent zapewnia monofilament 5.07/10g w miejscu?

Czy oferent zapewnia przyrząd do badania czucia bólu (neurotips) - w miejscu?

Czy oferent zapewnia przyrząd do badania czucia temperatury skóry (thim-therm) – w miejscu

h) Czy oferent zapewnia widełki stroikowe 128 Hz - w miejscu?

i) Czy oferent zapewnia dostęp do badań mikrobiologicznych?

j) Czy oferent zapewnia dostęp do badań laboratoryjnych?

k) Czy świadczenia udzielane są przez pielęgniarkę z przynajmniej 1 rocznym stażem w poradni diabetologicznej - w wymiarze czasu pracy odpowiadającym przynajmniej 50% czasu pracy poradni?

I) W jakim wymiarze czasu pracy świadczeń udziela lekarz specjalista diabetologii? m) Czy świadczenia udzielane są przez dietetyka - w wymiarze czasu pracy

odpowiadającym przynajmniej 25% czasu pracy poradni?

n) Czy oferent zapewnia oftalmoskop - w lokalizacji?

o) Czy oferent zapewnia ultrasonograf z opcją Dopplera - w lokalizacji? -

- dokumenty lub oświadczenia wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010r.:

statut

polisa ubezpieczeniowa lub promesa zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej

promesa/y lub umowa/y z podwykonawcami lub oświadczenie o samodzielnym wykonywaniu umowy

umowa spółki cywilnej

Organ wyjaśnił, że kwalifikacji ww. danych jako informacji spełniających przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy dokonano w oparciu o wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.04.2013r. Zgodnie z tymi wytycznymi tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. W przypadku tajemnicy przedsiębiorcy nie jest bowiem wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11. ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jako przykład elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń.

Omawiając element materialny ww. tajemnicy organ wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie wypracowanym na gruncie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przyjmuje się, że informacje techniczne obejmują wszelkie sposoby oddziaływania na materię zarówno ożywioną jak i martwą w celu uzyskania praktycznego rezultatu; obejmują całokształt wiadomości dotyczących urządzeń eksploatowanych przez przedsiębiorcę, związanych z cyklem produkcyjnym. Informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy sposobów wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania. Za informację organizacyjną uznaje się całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym (np. struktura organizacyjna przedsiębiorstwa, dane dotyczące organizacji pracy, procedury wewnętrzne, zasady zarządzania, system dystrybucji, wynagrodzenia wypłacane pracownikom ). Ochronie na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji podlega również informacja handlowa, za którą uważa się np. listę dostawców, czy listę klientów, jako że informacje te, mogą przedstawiać samodzielną wartość handlową w relacjach z konkurencyjnymi przedsiębiorcami. W doktrynie przyjmuje się, że ww. określenia należy interpretować szeroko.

W świetle powyższego szczegółowo wskazane dane zawarte w części II, IV, V, VI, VII i VIII formularza ofertowego oraz wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ statuty zakładów opieki zdrowotnej, umowy spółki cywilnej, polisy ubezpieczeniowe lub promesy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej, promesy lub umowy z podwykonawcami lub oświadczenia o samodzielnym wykonywaniu umowy spełniają przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy, gdyż są to informacje przede wszystkim o charakterze technologicznym, technicznym, organizacyjnym lub stanowiące informację handlową.

W szczególności dane zawarte w części II formularza ofertowego oraz dokumenty wskazane w § 13 ww. zarządzenia Prezesa NFZ w postaci promes lub umów z podwykonawcami lub oświadczeń o samodzielnym wykonywaniu umowy stanowią informację o charakterze organizacyjnym i technicznym, a także są informacją handlową. Informacje te przede wszystkim wskazują wprost dane kontrahenta lub dane pozwalające na jego identyfikację, zakres przedmiotowy podwykonawstwa, czy okres współpracy. Sam zaś fakt współpracy z określonym podwykonawcą, w określonym zakresie, formie i czasie wskazuje sposób organizacji udzielania świadczeń i jednocześnie wskazuje w jakim zakresie dany podmiot samodzielnie nie wykonuje świadczeń. Umowy z podwykonawcami zawierają zaś szczegółowe zasady, w tym często warunki finansowe, współpracy kontrahentów i bez wątpienia są objęte tajemnicą handlową. Kwalifikacja tego typu danych jako danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (a więc też jako danych posiadających wartość gospodarczą, chociaż w przedmiotowej sprawie kwalifikacja taka nie jest wymagana) została dokonana przez orzecznictwo.

Dalej organ argumentował, że również szczegółowo wskazane dane zawarte w części V, VI, IV, VI i VII formularza ofertowego spełniają przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy. W wiążącym organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.04.2013r. wprost wskazano, że "element materialny tajemnicy przedsiębiorcy stanowi np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń. Ponadto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Warszawie z 15.03.2012 r., sygn. akt II SA/Wa 128/12, stwierdzono, że informacja techniczna obejmuje całokształt wiadomości dotyczących urządzeń eksploatowanych przez przedsiębiorcę, związanych z cyklem produkcyjnym, a już sama tylko informacja o rodzaju eksploatowanego urządzenia stanowi informację posiadającą wartość gospodarczą o charakterze technicznym i technologicznym. Skoro informacja o samym tylko rodzaju eksploatowanego urządzenia, jest już informacją o charakterze technicznym i technologicznym, to tym bardziej tak szczegółowe i kompleksowe dane jak wyżej wymienione (tj. nazwa i ilość sprzętu, model, numer seryjny, rok produkcji, data uzyskania sprzętu, dostępność sprzętu dla innych komórek, status dysponowania, posiadanie umowy serwisowej odnośnie konkretnego sprzętu, rodzaj dostępności) stanowią informację o charakterze technicznym i technologicznym posiadającą wartość gospodarczą. Analogiczny sposób oceny należy zastosować do danych dot. personelu (imię nazwisko, numer PESEL, numer prawa wykonywania zawodu, dostępny czy deklarowany, od kiedy pracownik będzie dostępny, grupa zawodowa, zawody/specjalności, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, kompetencje, data uzyskania kompetencji, stopień specjalizacji, data uzyskania/data otwarcia specjalizacji, stanowisko, funkcja, miesięczny średni godzinowy czas pracy, liczba godzin pracy tygodniowo). W przypadku usług w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej ogromne znaczenie ma bowiem dysponowanie profesjonalnym personelem, o określonym wykształceniu, doświadczeniu i o określonych kwalifikacjach, gdyż to właśnie ww. czynniki, tj. szeroko rozumiana i, doświadczenie i kompetencje personelu mają nieoceniony i decydujący wpływ na proces leczenia. Bez wątpienia więc również i ww. szczegółowe informacje dot. personelu mają swoisty charakter techniczny i technologiczny w specyficznym rodzaju usług świadczeń opieki zdrowotnej. Charakter organizacyjny natomiast posiadają informacje o czasie pracy, stanowiskach oraz funkcjach personelu, rodzaju dostępności sprzętu oraz dostępności sprzętu dla innych komórek. Z kolei ww. dane zawarte w części VII formularza ofertowego "podsumowanie" wskazują wynikowo potencjał wykonawczy, oparty na zasobach wskazanych w ofercie. Wszystkie te informacje spełniają przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy.

Z tych samych względów, szczegółowo wskazane dane zawarte w części VIII formularza ofertowego "ankiety" stanowią materialnie informacje o charakterze technologicznym, technicznym i organizacyjnym. W tej części formularza ofertowego ponownie wskazane są bowiem informacje dot. personelu, sprzętu, zaplecza technicznego, dostępu do określonych badań, minimalne wymiary czasu pracy personelu o określonych kwalifikacjach.

Z kolei odnosząc się do nieomówionych powyżej dokumentów wskazanych w § 13 zarządzenia Nr49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31.08.2010 r. organ stwierdził, że statuty zakładów opieki zdrowotnej szczegółowo wskazują ich organizację, w tym strukturę oraz podział zadań pomiędzy poszczególne jednostki organizacyjne, umowa spółki cywilnej szczegółowo wskazuje organizację współpracy (w tym zasady podziału zysków i strat) przedsiębiorców związanych umową spółki cywilnej, a polisa ubezpieczeniowa lub promesa zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej stanowi informację handlową podlegającą ochronie gdyż wskazuje na sytuację ekonomiczno-finansową przedsiębiorcy (por. np. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 15.07.2010r. w sprawie o sygn. akt KIO 1395/10, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24.02.2009r. w sprawie o sygn. akt KIO/UZP 161/09).

Organ podkreślił, że wnioskodawca zażądał pełnego zakresu informacji zawartych w ofertach konkurencyjnych oferentów. Wszystkie powyższe dane obejmują więc kompletny opis dotyczący organizacji udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ze wskazaniem danych technicznych i technologicznych poprzez wskazanie szczegółowych danych personelu i jego czasu pracy, zaplecza technicznego ze szczegółowym opisem sprzętu, zakresu i formy ewentualnego podwykonawstwa, wraz ze wskazaniem potencjału wykonawczego tak zorganizowanej działalności. Wszystkie te dane łącznie, jako całość, w tym szczególnym zestawie i zespole elementów stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, nawet jeżeli pojedyncze elementy samodzielnie takiego przymiotu nie posiadałyby. Szeroki zakres, szczegółowość oraz kompleksowość żądanej informacji w zakresie udzielania określonych świadczeń opieki zdrowotnej dodatkowo uzasadniają kwalifikację ww. danych jako danych zawierających element materialny tajemnicy przedsiębiorcy.

W celu ustalenia, czy zachodzi przesłanka formalna objęcia ww. danych ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, organ zwrócił się do wszystkich oferentów, którzy złożyli oferty do postępowania nr 06 - 11 - 000625/AOS /02/01/02.1020.001.02/1 z zapytaniem, czy w stosunku do danych zawartych w ich ofercie złożonej do ww. postępowania i szczegółowo wskazanych w załączniku nr 1 do zapytania oferenci wyrażają wolę zachowania tych danych w poufności, a dane te nie są dostępne dla każdej osoby zainteresowanej tymi danymi w normalnym toku zdarzeń, bez podejmowania szczególnych starań (przy czym informacje nie tracą charakteru tajemnicy przedsiębiorcy jeżeli są znane ograniczonemu kręgowi osób- np. pracownikom, członkom organów, określonym kontrahentom). Ponadto, w razie pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, zwrócono się do wszystkich ww. oferentów z prośbą o informację, czy wyrażają zgodę na udostępnienie wyżej wymienionych danych Szpitalowi Miejskiemu w R. Sp. z o.o.

W odpowiedzi na powyższe jedynie jeden oferent z czterech wyraził zgodę na udostępnienie danych.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, a zgodnie z art. 6 ust. 1 tej samej ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Status danych osobowych może więc zostać potencjalnie przyznany wszelkim informacjom odnoszącym się do osoby fizycznej, w tym danych odnoszącym się do życia zawodowego itp. W związku z powyższym ujawnienie imion i nazwisk personelu, numerów PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu (tj. danych identyfikujących osoby lub danych, które pozwalają na identyfikację osób fizycznych) spowodowałoby jednocześnie ujawnienie faktu współpracy danej osoby z określonym przedsiębiorcą, oraz wszystkich innych danych zawartych w ofercie a dot. tej osoby - np. wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie zawodowe. Ujawnienie tych danych niewątpliwie stanowiłoby więc naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych.

W świetle powyższego, w ocenie organu, zasadna jest częściowa odmowa dostępu do informacji objętych wnioskiem Szpitala Miejskiego w R. Podstawą odmowy udostępnienia części informacji są ograniczenia w dostępie do informacji publicznej wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy) oraz art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ochrona danych osobowych uregulowana w ustawie o ochronie danych osobowych).

Odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadnie obejmuje informacje, które spełniają materialne i formalne przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy i co do których nie wyrażono zgody na ich udostępnienie Szpitalowi Miejskiemu w R. sp. z o.o., tj.:

- w ofercie [....] : ww. dane zawarte w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONAWCÓW", w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU", w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE", w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY" oraz dokumenty lub oświadczenia wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31.08.2010r. w postaci statutu zoz, promes/y lub umów/owy z podwykonawcami lub oświadczenie o samodzielnym wykonywaniu umowy oraz polisy ubezpieczeniowej lub promesy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej.

- w ofercie [....] ": ww. dane zawarte w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONAWCÓW", w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU", w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE", w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY" oraz dokumenty lub oświadczenia wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31.08.2010r. w postaci statutu zoz, promes/y lub umów/owy z podwykonawcami lub oświadczenie o samodzielnym wykonywaniu umowy oraz polisy ubezpieczeniowej lub promesy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej.

- w ofercie [....] w N. : ww. dane zawarte w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONAWCÓW", w i części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU", w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE", w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY" oraz dokumenty lub oświadczenia wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31.08.2010r. w postaci umów/owy z podwykonawcami lub oświadczenia o samodzielnym wykonywaniu umowy.

Z kolei odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadnie obejmuje informacje, które stanowią dane osobowe i podlegają ochronie przewidzianej w ustawie o ochronie danych osobowych, tj.: dane zawarte we wszystkich ofertach (z wyjątkiem oferty Wnioskodawcy) złożonych do postępowania nr 06 - 11 - 000625/AOS/02/01/02.1020.001.02/1 w części IV formularzy ofertowych "WYKAZ PERSONELU" oraz w części VI formularzy ofertowych "SZCZEGÓŁY OFERTY" w zakresie zawierającym imię i nazwisko personelu, numer PESEL personelu, numer prawa wykonywania zawodu personelu oraz dane osobowe pełnomocnika, w przypadku jego ustanowienia.

Organ nie podzielił argumentacji przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odwołując się do orzecznictwa wyjaśnił, że tajemnica przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz tajemnica przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie są pojęciami tożsamymi. Tajemnicę przedsiębiorcy wprawdzie wyprowadza się z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, ale jest to pojęcie szersze, bowiem nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że argumentacja Dyrektora MÓW NFZ w Krakowie wskazująca, że umowy z podwykonawcami stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa nie ma znaczenia prawnego ponieważ jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył ofert złożonych do postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, a nie dotyczył umów zawartych pomiędzy oferentami a podwykonawcami. Wyjaśnił, że umowy oferentów z podwykonawcami stanowią element oferty. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 31.08.2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oferta w formie pisemnej obejmuje m.in. dokumenty i oświadczenia wymienione w § 13, a w § 13 ust. 1 pkt 9 tego zarządzenia wskazano, że - w przypadku gdy w warunkach zawierania umów lub we wzorze umowy, dopuszczone jest zlecanie podwykonawcom udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętych umową - Oferta w formie pisemnej powinna zawierać kopię zawartej umowy z podwykonawcą albo zobowiązanie podwykonawcy do zawarcia umowy z oferentem. Warunki zawierania umów znajdujące zastosowanie do postępowania konkursowego nr 06 - 11 -000625/AOS/02/01/02.1020.001.02/1 zostały określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 62/2009/DSOZ z 2.11.2009r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna i przewidywały możliwość zlecania podwykonawcom udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętych umową. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w drodze ww. zarządzenia określił bowiem wzór umowy w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zgodnie z którym "świadczenia w poszczególnych zakresach mogą być udzielane przez Świadczeniodawcę z udziałem podwykonawców udzielających świadczeń na zlecenie Świadczeniodawcy, wymienionych w "Wykazie podwykonawców", stanowiącym załącznik nr 3 do umowy" (§ 2 ust. 4 wzoru umowy). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej zasadnie więc został rozpatrzony m.in. pod kątem możliwości udostępnienia umów zawartych pomiędzy oferentami a ich podwykonawcami. Argumentacja wskazująca, że umowy z podwykonawcami stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa ma więc znaczenie prawne i to podwójne. Odnosi się bowiem zarówno do kopii umów podwykonawstwa jak i do informacji o treści tych umów, które są zawarte w części II formularza i ofertowego "WYKAZ PODWYKONAWCÓW" (dane identyfikacyjne, w tym adresowe i rejestrowe podwykonawcy, dane dotyczące formy podwykonawstwa oraz dane dotyczące przedmiotu podwykonawstwa), gdyż dane w tym wykazie odzwierciedlają treść umów podwykonawstwa.

Ponadto jedyne ograniczenie przedmiotu podwykonawstwa jest wskazane w § 2 ust. 6 ww. wzoru umowy, w którym ograniczenie to ma charakter "ilościowy" w stosunku do pełnego przedmiotu umowy, a nie "jakościowy". Dopuszczalne jest więc podwykonawstwo zarówno badań specjalistycznych jak i niespecjalistycznych, kosztochłonnych jak i niekosztochłonnych, a istotne jest jedynie, aby podwykonawstwo nie obejmowało pełnego przedmiotu umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych. Całościowy układ podwykonawstwa jest nieprzewidywalny i w dużej mierze zależy od strategii działania poszczególnych oferentów. Właśnie między innymi z tego względu dane mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy.

Również twierdzenia, że informacja, kto jest podwykonawcą danego oferenta jest jawna dla każdego pacjenta, nie przesądza o powszechnej jawności informacji o podwykonawcach w ofercie. Przede wszystkim nie wszyscy oferenci są wybierani do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a więc nie wszyscy oferenci faktycznie prowadzą działalność wg zasad przedstawionych w ofercie. Nie wszystkie też badania będące przedmiotem podwykonawstwa wymagają osobistej obecności pacjenta u podwykonawcy. Ponadto dane zawarte w umowach podwykonawstwa oraz w WYKAZIE PODWYKONAWCÓW zawierają bardziej szczegółowe i kompleksowe informacje na temat podwykonawstwa niż możliwe do ustalenia przez poszczególnego pacjenta przy okazji udzielenia świadczeń medycznych. Do oceny zakresu dostępności dla pacjentów informacji na temat podwykonawców należy więc zastosować analogiczną ocenę jaką Naczelny Sąd Administracyjny zastosował do oceny zakresu "jawności" informacji o sprzęcie widocznym przy świadczeniu usług opieki medycznej.

Za niezasadną uznał również organ argumentację wnioskodawcy, że dane zawarte w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU" oraz w' części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY" są danymi powszechnie znanymi lub takimi, o których treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć, gdyż nie jest tajemnicą, że określony lekarz, do którego chce się udać pacjent pracuje w takim a nie innym szpitalu, czy innej jednostce zdrowia, a informacja ta jest ujawniana nie tylko przez oferentów ale i lekarzy. Ponownie organ wskazał, że nie wszyscy oferenci są wybierani do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a więc nie wszyscy oferenci faktycznie prowadzą działalność wg zasad przedstawionych w ofercie. Ponadto dane zawarte w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU" oraz w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY" zawierają bardziej szczegółowe i kompleksowe informacje niż możliwe do ustalenia przy okazji korzystania z opieki medycznej. Do oceny zakresu dostępności dla pacjentów informacji zawartych w ww. częściach formularza ofertowego należy więc zastosować analogiczną ocenę jaką Naczelny Sąd Administracyjny zastosował do oceny zakresu "jawności" informacji o sprzęcie widocznym przy świadczeniu usług opieki medycznej. Odnosząc się natomiast do twierdzeń, że zakwalifikowaniu ww. danych jako tajemnicy przedsiębiorstwa sprzeciwiają się zapisy § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6.05.2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 81 poz. 484) oraz w art. 36 ust. 1 ustawy z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112 poz. 654 ze zm.) organ wskazał że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12.96.2013r. w sprawie o sygn. akt l OSK 455/13 orz innych wymienionych wskazał, że " (.... ) okoliczność obowiązku noszenia przez personel medyczny Identyfikatorów (m.in. z imieniem l nazwiskiem) w siedzibie jednostki udzielającej świadczeń medycznych, który wynika z art. 36 ust. 1 ustawy z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 217), nie oznacza, iż z tej przyczyny wyłączona jest ochrona danych osobowych tych osób. W ocenie Dyrektora MÓW NFZ w Krakowie analogiczną ocenę należy zastosować też do obowiązku określonego w § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto ww. obowiązki nie dotyczą etapu składania ofert i postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ale dotyczą późniejszego etapu - udzielania świadczeń. Ponadto ww. przepisy dotyczą jedynie imion i nazwisk, ewentualnie funkcji tych osób, a nie dotyczą pozostałych informacji zawartych w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU" oraz w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", których dotyczy zaskarżona decyzja.

Organ nie podzielił również argumentacji, że dane zawarte w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU" są danymi powszechnie znanymi lub takimi, o których treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć, gdyż każda osoba, a co najmniej pacjent, przybywająca do określonego oferenta ma możliwość zapoznania się z urządzeniami, które oferent posiada, a poza tym oferenci powszechnie się reklamują i upowszechniają publicznie informacje o posiadanym sprzęcie, a często już sam zamiar nabycia określonego sprzętu jest publicznie ogłaszany i stanowi jeden z elementów strategii przyciągania do siebie określonej kategorii pacjentów. Powyższa argumentacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ dane zawarte w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU" zawierają bardziej szczegółowe i kompleksowe informacje niż możliwe do ustalenia przy okazji korzystania z opieki medycznej lub na podstawie informacji udostępnianych przez świadczeniodawców w formie reklamy. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że w danym zakładzie są widoczne urządzenia stosowane przy świadczeniu usług opieki medycznej, nie oznacza jeszcze, że wszystkie dane dotyczące tych urządzeń, jakie zostały zamieszczone w ofercie (złożonym wniosku) są ogólnie dostępne.

Argumentacja wnioskodawcy, że dane zawarte w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE" są powszechnie znane, gdyż cena jednostki rozliczeniowej, ich liczba i wartość całej oferty są podstawą do ustalenia wartości umowy zawieranej pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia i te dane objęte są obowiązkiem informacyjnym wynikającym z treści art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych prowadzi nie tyle do wniosku, że ww. dane nie podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, ale prowadzi do wniosku, że art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi przepis szczególny, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Organ wskazał, że twierdzenie wnioskodawcy, że każda z pozostałych informacji zawartych w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY" jest powszechnie znana lub o jej treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć nie są poparte merytoryczną argumentacją co utrudnia ustosunkowanie się do nich.

Z kolei argumentacja wnioskodawcy, że statuty zakładów opieki zdrowotnej są podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały i tego typu dokumenty są publikowane na stronach BIP prowadzi nie tyle do wniosku, że ww. dane nie podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, ale prowadzi do wniosku, że organ nie jest zobowiązany do udzielenia ww. informacji, z uwagi na treść art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto ww. argumentacja może dotyczyć jedynie publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a nie dotyczy oferentów działających w innych formach organizacyjno-prawnych.

Argumentacja, że dokumenty takie jak wpisy do rejestrów podmiotów leczniczych, odpisy z KRS, wpisy do ewidencji działalności gospodarczej są jawne jest bezprzedmiotowa, bowiem zaskarżonej decyzja nie dotyczy ww. dokumentów. Argumentacja, że każdy przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych podlega ustawowemu obowiązkowi ubezpieczeniowemu, wobec czego informacja w tym zakresie nie będzie wskazywała na jego sytuację ekonomiczno-finansową i tym samym nie będzie stanowiła tajemnicy przedsiębiorstwa jest niezasadna, bowiem obowiązek ustawowy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej wskazuje minimalne sumy ubezpieczenia (§ 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 3 poz. 10) - obowiązujące w toku prowadzenia postępowania nr 06 - 11 -000625/AOS/02/01/02.1020.001.02/1). Istnieje więc możliwość zawarcia umów na wyższe sumy ubezpieczenia, a więc nawet analiza umów obowiązkowego ubezpieczenia cywilnego może wskazywać na sytuację ekonomiczno-finansową przedsiębiorcy.

[....] w R. sp. z o.o. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję, domagając się uchylenia obydwu decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

– art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w ofertach złożonych w postępowaniu nr 06-11-000625/AOS/02/1/02.1020.001.02/1 stanowią tajemnicę przedsiębiorcy;

– art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych w zw. z art 1 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w ofertach złożonych w ww. postępowaniu objęte są ochroną określoną w ustawie.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w zakresie ochrony danych osobowych organ nie udostępnił w części tych samych danych, których nie udostępnił ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Nie mniej jednak w zakresie ochrony danych osobowych organ mógł zanonimizować imiona i nazwiska, co pozwoliłoby na zachowanie prawa do ochrony danych osobowych, przy jednoczesnej kontroli prawidłowości danych podanych w ofercie i w konsekwencji ilość punktacji jaką zdobyła dana oferta. Strona skarżąca podkreśliła przy tym, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych jest nieuzasadniona, co wynika z postanowień §. 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz art. 36 ust. 1 ustawy z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej. Ponadto na każdej stronie internetowej oferentów uczestniczących z konkursie ofert można zapoznać się z imionami i nazwiskami personelu medycznego.

Odwołując się do definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, strona skarżąca wskazała, że organ pominął jeden z elementów tej definicji tj., że informacje te mają pozostawać nieujawnione do wiadomości publicznej. Nie mogą stanowić tajemnicy informacje powszechnie znane lub takie o których każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć. Z tego powodu informacje zawarte w części II formularza ofertowego "wykaz podwykonawców" nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa. Strona skarżąca podkreśliła, że nie żąda dostępu do określonych umów, a jedynie do danych zawartych w treści ofert. Jeżeli częścią ofert są umowy, to winny one zostać odpowiednio zanonimizowane. Nadto informacja o podwykonawcach nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa ze względu na fakt, iż § 10 ust. 4 pkt 4 zarządzenia Prezesa NFZ istotnie ogranicza możliwość zawarcia umów o podwykonawstwo. Ponadto brak powszechności w dostępie do określonych specjalistycznych świadczeń zdrowotnych sprawia, że podwykonawcy wykonujący te świadczenia są powszechnie znani. Ponadto pacjenci są kierowani do podwykonawcy przez oferenta co oznacza, że każdy może się dowiedzieć kto nim jest. Również informacjami powszechnie znanymi lub takimi z którymi każdy może się legalnie zapoznać stanowią dane zawarte w części IV formularza ofertowego "Wykaz personelu" oraz w części VI "szczegóły oferty", o czym świadczą dane umieszczone na stronach internetowych, jak również realizacja wymogów wynikających z powołanych wyżej § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz art. 36 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Powszechnie dostępne są również dane zawarte w części V formularza "wykaz sprzętu", albowiem z racji specyfiki prowadzonej działalności placówki świadczące usługi w zakresie leczenia są miejscami publicznymi. Wreszcie także informacje zawarte w części VII formularza "podsumowanie" podlegają udostępnieniu z uwagi na treści art. 135 ust. 2 ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Przytaczając konkretne pytania z części VIII "ankiety" strona skarżąca argumentowała, że informacje te są powszechnie dostępne. Natomiast polisy ubezpieczeniowe lub promesy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej jeżeli nie są obowiązkowe mogą wskazywać na sytuację ekonomiczno-finansową przedsiębiorcy. Jednak w sytuacji gdy każdy przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych podlega ustawowemu obowiązkowi ubezpieczeniowemu to informacja w tym zakresie nie będzie wskazywała na sytuację ekonomiczno-finansową, zatem nie będzie stanowiła tajemnicy przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25. 07. 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art.1 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że w myśl poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5. 04. 2013 r. sygn. akt I OSK 191/13, którym – stosownie do normy z art. 153 p.p.s.a - sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, aktualnie nie może budzić wątpliwości, że informacja, której udostępnienia domaga się strona skarżąca, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a skarżony podmiot jest w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy podmiotem, zobowiązanym do jej udostępnienia.

Istotą kwestią w rozpatrywanej sprawie pozostaje natomiast wykładnia art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w kontekście żądanej przez stronę skarżącą informacji. Przepis ten stanowi bowiem, że :

Art. 5. 1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

3. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.

4. Ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw.

Wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że ma on charakter ogólny w tym rozumieniu, iż odsyła do przepisów, które szczegółowo określają zakres i zasady udostępniania ustawowo chronionych tajemnic, w tym ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 1 i 2 ), a ponadto, że - z zastrzeżeniem ust. 1 i 2 - nie można ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy podmiotów wykonujących zadania publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.

Niezależnie od powyższego istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz poprzedzającej ją decyzji organu z 13. 09. 2013 r. jest zmiana stanu prawnego w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie. Podkreślić należy, że zmiana ta nastąpiła w toku rozpoznawania ponownego wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej i nie została dostrzeżona przez organ. Powyższe uchybienie stanowi podstawę do uchylenia tak zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Nadto w konsekwencji nieaktualne stały się niektóre wywody prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z 5. 04. 2013 r. (sygn. akt l OSK 192/13). Powyższa zmiana miała miejsce w związku z nowelizacją art. 135 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która miała miejsce w dniu 21 listopada 2013 r. Zgodnie z dotychczasową treściąart. 135 ust. 1 stanowi on jedynie o jawności umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając w dalszych ustępach sposób realizacji zasady jawności tych umów przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Ustawa z 11. 10. 2013 r.o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 6. 11. 2013 r.), z dniem 21 listopada 2013 r. zmieniła treść art. 135 nadając mu następujące brzmienie:

Art. 135. 1. Oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne.

2. Fundusz realizuje zasadę jawności:

1) umów - przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów;

2) ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę - w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1, zamieszcza się w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej..

A zatem w nowym brzmieniu przepis art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obejmuje swoim zakresem także oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stanowiąc że co do zasady są one jawne oraz reguluje jak zasada realizacji jawności ofert jest realizowana. Zgodnie z nową treścią art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ustanawia zasadę, że oferty i umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Reguluje sposób realizacji zasady jawności i szczegółowo wskazuje, w jakich sytuacjach, z jakich przyczyn oraz jakie informacje mogą nie zostać udostępnione do wglądu. Taki sposób redakcji oraz zakres regulacji objęty tym przepisem, prowadzi do wniosku, że mimo iż został on umieszczony w dziale regulującym postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, winien być traktowany jako przepis, który w sposób szczególny, zarówno w stosunku do art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, reguluje kwestię jawności i udostępniania ofert złożonych w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W aktualnym stanie prawnym wyłączone z udostępnienia do wglądu mogą zostać zatem tylko te informacje zawarte w ofertach, które stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i zostały zastrzeżone przez świadczeniodawcę. Nie podlegają natomiast wyłączeniu z udostępnienia informacje zawarte w ofertach, ze względu na prywatność osoby fizycznej, jak np. nr pesel, czy imię i nazwisko. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, również w poprzednio obowiązującym stanie prawnym brak było podstaw do odmowy udostępniania tych informacji, które organ uznał za podlegające ochronie jako dane osobowe. Związane jest to z uchyleniem z dniem 7 marca 2011 roku art. 29 i art. 30 ustawy o ochronie danych osobowych. Uchylenie tych przepisów oznacza, że od w/w daty ocena dopuszczalności udostępniania danych osobowych powinna być dokonywana na podstawie art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, gdy chodzi o dane zwykłe, i art. 27 w/w ustawy, gdy chodzi o dane sensytywne. Z uwagi jednak na zmianę art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, aktualnie nie zachodzi konieczność przedstawiania szerszych wywodów na temat wykładni art. 23 i art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, po jej nowelizacji od dnia 7 marca 2011 r.

Nadto trzeba wskazać, że w ocenie Sądu mimo zmiany art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, nadal w pełni aktualne pozostają poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA o sygn. akt l OSK 192/13, odnośnie tego, co stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. W myśl tych poglądów, na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Przedstawione stanowisko w pełni koresponduje z aktualną treścią art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który odwołuje się do "informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy"- "które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę". Tak więc aby organ mógł odmówić udostępnienia konkretnej informacji zawartej w ofercie, musi zachodzić koniunkcja elementów: materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Dokonując zdefiniowania materialnego elementu tajemnicy przedsiębiorcy, należy również powołać się na stanowisko NSA, zgodnie z którym "w myśl art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań". A zatem nie można uznać za wystarczające ogólnikowego wskazania, iż dane zawarte w ofertach zawierają tajemnicę przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 5. 04. 2013r., sygn. akt I OSK 192/13, a także w wyroku WSA w Krakowie z 2. 04. 2014 r., sygn.. akt II SA/Kr 142/14). W takiej bowiem sytuacji doszłoby do wypaczenia sensu i celu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w obecnym brzmieniu. Uregulowania te służą zapewnieniu transparentności w postępowaniach o zawarcie umów o świadczenie usług zdrowotnych z NFZ, który to podmiot realizując konstytucyjnie zagwarantowane prawo obywateli w zakresie ochrony zdrowia, wykorzystuje na ten cel znaczne środki publiczne.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, podkreślić należy, że analiza treści jej uzasadnienia i przedłożonych akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że skarżony podmiot nie tylko, że nie zastosował się do obowiązujących w chwili wydawania decyzji przepisów, ale również nie dokonał ustaleń koniecznych do zdefiniowania elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przytoczone zostały co prawda poglądy NSA odnośnie tego, co składa się na element materialny tajemnicy przedsiębiorcy, jednakże do poglądów tych organ w praktyce się nie zastosował. Swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na woli oferenta, nie dokonując ustaleń, mających umożliwić ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny. Z akt administracyjnych nie wynika bowiem, aby skarżony organ podjął jakiekolwiek działania, mające na celu wyjaśnienie, czy podane w ofertach przez potencjalnego świadczeniodawcę informacje: techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne, są informacjami nieujawnionymi do wiadomości publicznej, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Organ ograniczył się tylko do wysłania formularza, gdzie oferent miał jedynie zaznaczyć "X" w rubryce, w której zawarto pytania: czy określona informacja stanowi jego zdaniem tajemnicę przedsiębiorcy, czy na jej udostępnienie wyraża zgodę, czy też nie. Taki sposób przeprowadzenia postępowania jednoznacznie wskazuje na to, że skarżony podmiot w ogóle nie zastosował się do powyżej przedstawionych poglądów NSA.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien uwzględnić obowiązujące w chwili orzekania przepisy prawa oraz zastosować się do powyżej przedstawionych poglądów prawnych. W szczególności winien dokonać oceny, czy informacje zawarte w konkretnej ofercie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, ocena ta winna być dokonana przy uwzględnieniu obydwu elementów tego pojęcia tj materialnego i formalnego, przy czym dokonując ustaleń i oceny elementu materialnego definicji tajemnicy przedsiębiorcy, organ zobowiązany jest zastosować się do przedstawionych w uzasadnieniu wytycznych. W szczególności zaznaczyć należy, że ocena ta ma być dokonana z uwzględnieniem poglądu, że dla uznania konkretnej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, nie jest wystarczające ogólnikowe (nie zawierające opartego na faktach uzasadnienia) wskazanie, iż dana informacja zawarta w ofercie zawiera tajemnicę przedsiębiorcy.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie I. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i pkt "c" p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 w/w ustawy.