Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1033/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. S. – B. i H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości gruntowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, znak: [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta Ł. uchylił w całości decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 15 kwietnia 2010 roku, nr GG.7221-21/09:

1. orzekającej o zwrocie prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A., oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie B – 35, jako działka nr 72/17 o powierzchni 0,0843 ha, stanowiącej część działki nr 72/5, objętej księgą wieczystą KW nr LD1M/00021853/1, prowadzoną w Sądzie Rejonowym dla Ł. – Śródmieścia w Ł., XVI Wydział Ksiąg Wieczystych,

2. ustalającej, że zwrot prawa własności opisanej powyżej nieruchomości gruntowej następuje na rzecz A. E. S. – B. za zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 11.140,70 zł na rzecz Gminy Miasta Ł.;

3. zobowiązującej A. E. S. – B. do jednorazowej wpłaty kwoty wymienionej w punkcie 2 – gim decyzji na rzecz Gminy Miasta Ł. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna;

4. ustalającej, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego;

5. ustalającej, że ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu stanowi podstawę do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów,

i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał przepis art. 138 par. 2 k.p.a..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] roku Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216 ust. 1 oraz art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.), w związku z art. 104 k.p.a. orzekł o zwrocie przedmiotowej działki na rzecz A. E. S. – B. za zwrotem na rzecz Gminy Ł. kwoty zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 11.140,70 zł.

W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta pod budowę ulicy A. w Ł.. W ocenie tegoż organu powyższy cel nie został na zrealizowany na spornej działce. Zbędność na cel, na który przedmiotowa nieruchomość została nabyta potwierdziły – w ocenie organu – oględziny tejże nieruchomości przeprowadzone w dniu 26 października 2009 roku. W oparciu o owe oględziny organ pierwszej instancji ustalił, iż na działce nr 72/17 jest ogrodzenie z siatki na słupkach metalowych na podmurówce, które to ogrodzenie znajdowało się tam już w chwili wywłaszczenia. Na nieruchomości rosną pojedyncze drzewa, które były również w dacie nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Na działce nie odkryto śladów realizacji inwestycji, polegającej na rozbudowie ulicy A..

Dalej organ odwoławczy ustalił, że Starosta [...] wskazał, iż zwrot wywłaszczonej nieruchomości następuje na rzecz A. E. S. – B. z uwagi na złożone przez H. S. i G. S. oświadczenia, wskazujące tę właśnie osobę jako uprawnioną do zwrotu.

Ponadto ustalono, że dla potrzeb niniejszego postępowania sporządzony został przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy, zgodnie z którym wartość nieruchomości na dzień wywłaszczenia wyniosła 125.278 zł, zaś na dzień zwrotu wynosi 128.853 zł. Wartość działki uległa zatem zwiększeniu o kwotę 3.575 zł. Zwaloryzowana na dzień zwrotu wysokość odszkodowania wynosi 7.565,70 zł. Jak wskazał Starosta [...], do tej kwoty należało dodać wartość zwiększenia nieruchomości, a więc A. E. S. – B. została zobowiązana do zwrotu na rzecz Gminy Ł. kwoty 11.140,70 zł.

Organ odwoławczy wskazał nadto, iż od decyzji Starosty [...] odwołanie złożył Prezydent Miasta Ł., w ocenie którego wątpliwości budzi skuteczność oświadczeń, w których jako osobę uprawnioną do zwrotu wskazano A. E. S. – B.. Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż nie jest możliwe scedowanie uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości przez jedną z osób na rzecz pozostałych.

Wspomnianą na wstępie decyzję Wojewoda [...] uchylił rozstrzygnięcie Starosty w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanej decyzji organ odwoławczy przypomniał, iż wnioskami z dnia 30 lipca 2009 roku A. E. S. – B., G. S. i H. S. wystąpiły do Prezydenta Miasta Ł. o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 72/17 o powierzchni 0,0843 ha, zaś Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku wyznaczył do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.

Dalej organ podniósł, że aktem notarialnym z dnia 6 grudnia 1974 roku, Rep [...] nabyto na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A. 117, oznaczoną jako działka nr 72/2 o powierzchni 0,2055 ha, stanowiącą w owym czasie własność R. S. i J. K. po 1/2 części. Nieruchomość ta została przeznaczona pod budowę ulicy A..

W ocenie organu odwoławczego, Starosta [...] nieprawidłowo ustalił krąg osób, którym przysługuje prawo do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 1982 roku w sprawie o sygn. akt V Ns II 626/82, spadek po J. K. nabyła w całości R. K., zaś spadek po R. K. (S.) nabyli: Z. G. i R. S. po 1/2 części, z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w Ł. przy ul. A. 117 odziedziczył z mocy ustawy R. S. w całości. Dalej organ ustalił, iż spadek po R. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Śródmieścia w Ł. z dnia 13 września 2007 roku w sprawie o sygn. akt II Ns 1239/07 nabyły H. S., G. S. i A. E. S. – B. po 1/3 części każda.

Wojewoda [...] zauważył, iż w omawianej sprawie z wnioskiem o zwrot wystąpiły wyłącznie spadkobierczynie R. S.. Stosownego podania nie złożyła natomiast Z. G.. Zdaniem Wojewody nie można uznać, by w niniejszej sprawie uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości przysługiwało tylko R. S., który odziedziczył gospodarstwo rolne położone w Ł. przy ul. A., a po jego śmierci H.S., G. S. i A. E. S. – B.. Organ stanął na stanowisko, iż okoliczność, że R. S. nabył w całości wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nie ogranicza prawa Z. G. do wystąpienia z wnioskiem o zwrot, ponieważ zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 1982 roku jest ona spadkobierczynią dawnej właścicielki nieruchomości. Ponadto Wojewoda zauważył, iż w powyższym postanowieniu wyraźnie zostało wskazane, że R. S. dziedziczy w całości "wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne". Nabycie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło dnia 6 grudnia 1974 roku, zaś R. K. (S.) zmarła w dniu 13 września 1981 roku. Wywłaszczona nieruchomość nie wchodziła zatem w skład odziedziczonego po niej przez R. S. gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy nie zgodził się w tym zakresie z załączoną do akt sprawy przez A. E. S. –B. opinią prawną.

W związku z uznanym przez organ pierwszej instancji za skuteczne oświadczeniem H.S. i G. S. wskazującym, iż zwrot przedmiotowej nieruchomości powinien nastąpić na rzecz A. E. S. – B., Wojewoda zaznaczył, że w dniu 2 czerwca 2010 roku A. E. S. – B. oraz H. S. oświadczyły, iż zwrot prawa własności przedmiotowej nieruchomości powinien nastąpić na rzecz wszystkich spadkobierców byłych właścicieli. W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że Starosta [...] powinien zatem ponownie ustalić, na rzecz jakich osób nastąpić winien zwrot przedmiotowej nieruchomości, oceniając wszystkie złożone w tym zakresie oświadczenia, włącznie z uwzględnieniem okoliczności śmierci uczestniczki postępowania G. S..

Następnie Wojewoda podkreślił, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne określenie, iż nieruchomość położona w Ł. przy ul. A., oznaczona aktualnie jako działka nr 72/17 o powierzchni 0,0843 ha stanowi część wywłaszczonej działki oznaczonej numerem 72/2. Zdaniem organu odwoławczego w aktach brak dokumentów obrazujących przebieg kolejnych zmian ewidencyjnych, jakie miały miejsce na wywłaszczonej nieruchomości.

Reasumując Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 10 par. 1 k.p.a. oraz doszedł do wniosku, iż w omawianej sprawie zaszła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, bowiem – w ocenie organu – należało ustalić wszystkie osoby, którym przysługuje prawo do zwrotu przedmiotowej nieruchomości oraz wezwać osoby, które wystąpiły z wnioskiem o zwrot do jego uzupełnienia. W rezultacie Wojewoda uznał, iż nie mógł wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, gdyż spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

Powyższą decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. E. S. – B. i H. S. zarzucając naruszenie przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości oraz rażące naruszenie art. 7 Konstytucji R.P. i art. 6 k.p.a. poprzez podważanie prawomocności materialnej postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 1982 roku, w sprawie sygn. akt V Ns II 626/82, które wiążą organy na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stosownie zaś do treści art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa Sąd, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a, – nie uwzględniwszy skargi – oddala ją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane powyżej podstawy prawne.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Wojewody [...], którą uchylono decyzję Starosty [...], orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i przekazano sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania.

Podstawę materialnoprawną powyższych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zwanej dalej u.g.n., a zwłaszcza jej art. 136 ust. 3, który stanowi, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Z kolei przepis art. 137 u.g.n. określa, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W tym miejscu należy podkreślić, że jeżeli nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – tak jak to miało miejsce w tej sprawie – stanowiła współwłasność, to żądanie jej zwrotu powinno pochodzić od wszystkich współwłaścicieli, bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie wzbudza kontrowersji. (vide: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2001 roku, w sprawie sygn. akt IV SA 2217/98, Lex 53398; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1987 roku w sprawie sygn. akt IV SA 642/87, ONSA 1988/1/19; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1999 roku, w sprawie sygn. akt IV SA 2153/97, Lex 48677; wyrok NSA z dnia 24 września 2009 roku, w sprawie sygn. akt I OSK 1385/08, niepubl.). Istotne jest również i to, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie może nastąpić wbrew zgodnej woli wszystkich osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem zwrotu owej nieruchomości (vide: T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, Wydawnictwo LexisNexis, W – wa 2007 r. Wydanie 3, str. 224 i nast.)

Z analizowanego przepisu wynika zatem, że z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien wystąpić poprzedni właściciel, a w przypadku współwłasności wszyscy współwłaściciel lub spadkobiercy właściciela czy współwłaścicieli (współuczestnictwo materialne) i z ich udziałem winno toczyć się postępowanie, przy czym tytuł prawny do nieruchomości powinien przysługiwać tym wszystkim osobom w dacie zgłoszenia żądania (vide: G. Bieniek "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis 2008 r., str. 495 oraz wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2001 roku, w sprawie sygn. akt IV SA 2217/98, LEX nr 53398; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2005 roku, w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1371/04, LEX nr 192900, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2009 roku, w sprawie sygn. akt II SA/Rz 311/09).

W konsekwencji powyższego, przy braku wniosku wszystkich uprawnionych podmiotów do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, organ administracyjny nie może merytorycznie rozstrzygać o tym żądaniu (vide: wyrok NSA z dnia 15 lutego 1996 roku, w sprawie sygn. akt IV SA 1264/94, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 roku, w sprawie sygn. akt- IV SA 2282/97).

Powyższe stanowisko wypływa z faktu, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest czynnością przekraczającą granice zwykłego zarządu, do której potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, w tym ich spadkobierców, będących – w następstwie uwzględnienia wniosku – przyszłymi współwłaścicielami tejże nieruchomości (art. 199 k.c.). Skutkiem ewentualnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest powrót do poprzedniej sytuacji własnościowej, zaś sam zwrot jest actio contradicta wobec wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni bowiem funkcję restytucyjną, czyli jest aktem prawnym, który wywiera bezpośrednio skutki w sferze prawa cywilnego. Powoduje ona przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela lub jego spadkobierców, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe po stronie podmiotowej. Z tego względu wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, jeśli była ona przedmiotem współwłasności, pochodzić musi od wszystkich współwłaścicieli, bądź ich spadkobierców, bądź też muszą oni złożyć oświadczenie, iż wyznaczyli osobę, na rzecz której ma nastąpić zwrot owej nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie nie wszyscy spadkobiercy byłych właścicieli – a więc R. S. i J. K., którym w 1974 roku odjęto prawo własności – wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i dlatego organ odwoławczy trafnie uznał, że wniosek ten z podmiotowego punktu widzenia nie jest kompletny i nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 136 ust. 3 u.g.n..

Przypomnienia wymaga – co już wyżej zostało zaakcentowane – iż zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma na celu powrót do stanu sprzed wywłaszczenia, kiedy to właścicielami spornej nieruchomości w częściach równych byli R. S. i J. K.. Niepodobna zatem w treści wskazanego powyżej przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. doszukać się powodów, dla których tylko niektórzy z owych współwłaścicieli, bądź z ich spadkobierców mieliłby wyłączne uprawnienie do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skargi nie jest możliwe ograniczenie kręgu osób uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości li tylko do spadkobierców R. S., ponieważ to nie on został pozbawiony prawa własności do spornej nieruchomości, lecz właśnie R. S. i J. K.. Zatem niezasadnie strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że podważał prawomocność materialną postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 1982 roku w sprawie sygn. akt V Ns II 626/82.

Nie ulega wątpliwości w realiach niniejszej sprawy, w jaki sposób został wyznaczony generalny krąg spadkobierców R. S. i J. K. Wszystkie te osoby posiadają uprawnienie do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powyższej konstatacji nie może podważyć okoliczność odziedziczenia poszczególnych składników majątku spadkowego (gospodarstwa rolnego) R. S. przez konkretną osobę z grona jej spadkobierców również dlatego, iż wywłaszczona nieruchomość – będąc w dacie spadkobrania po R. S., a więc w dniu 13 września 1981 roku, własnością Skarbu Państwa – nie mogła wejść w skład tej części masy spadkowej, która przypadła osobie dziedziczącej gospodarstwo rolne. Tym samym osoby, które stały się spadkobiercami dziedzica owego gospodarstwa rolnego nie mają – jedynie w oparciu o ówcześnie obowiązujące reguły rządzące spadkobraniem gospodarstw rolnych – wyłącznego uprawnienia do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Tak więc tylko przepis art. 136 u.g.n. stanowi wyłączną podstawę dla możliwości domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a on z kolei w sposób nie budzący wątpliwości nie wartościuje uprawnień spadkobierców do wystąpienia z akcją restytucyjną w zależności od tego w jaki sposób nastąpiło dziedziczenie, czy też jaki był zakres spadkobrania.

Dodatkowo podkreślić trzeba, iż po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji zmarła G. S. – jedna z osób uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W tej sytuacji zrodził się nie tylko obowiązek ustalenia następców prawnych G. S. ale również uzyskania ich stanowiska w kwestii wniosku inicjującego niniejsze postępowanie. Jak bowiem zostało to już powyżej zaakcentowane, nie jest możliwe dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wbrew woli któregokolwiek z następców prawnych osób, którym wskutek wywłaszczenia odjęto własność nieruchomości.

W tym miejscu skonstatować wypada, iż śmierć którejkolwiek z osób uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji jest okolicznością, która w sposób samoistny uzasadniała wyeliminowanie tejże decyzji z obrotu prawnego, w trybie art. 138 par. 2 k.p.a., z powodu konieczności przeprowadzenia przez organ odwoławczy – w kwestii podmiotowego zakresu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Odmienne stanowisko i próba uzupełnienia podmiotowego zakresu wniosku samodzielnie przez organ odwoławczy prowadziłoby bowiem do naruszenia wobec części uczestników postępowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).

Nie jest natomiast trafne stanowisko organu odwoławczego uzasadniające potrzebę wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji brakami w materiale dowodowym, polegającymi na nie wykazaniu przebiegu kolejnych zmian ewidencyjnych działek powstałych z podziału wywłaszczonej nieruchomości. W powyższej kwestii organ pierwszej instancji powołał się na opinię geodezyjno – prawną sporządzoną w dniu 3 kwietnia 2009 roku przez geodetę uprawnionego D. R. Opinia ta w kserokopii znajduje się w aktach postępowania. Organ odwoławczy zarzucił, iż kopia tej opinii nie ma wagi dokumentu dopóki nie zostanie uwierzytelniona. Nie podważając poprawności powyższego stanowiska należy wskazać, iż żadne prawne uwarunkowania nie stały na przeszkodzie temu aby dostrzeżone w tym zakresie naruszenie prawa zostało uzupełnione przed organem odwoławczym, bowiem bez wątpienia nie łączyło się to z koniecznością przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w całości ani w znacznej części (art. 138 par. 2 k.p.a.)..

W konkluzji wskazać zatem należy, że zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi, wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem dostrzeżone przez organ odwoławczy rzeczywiste wadliwości decyzji organu pierwszej instancji w pełni uzasadniały wyeliminowanie jej z obrotu prawnego i przekazanie sprawy temuż organowi do ponownego rozpoznania. Dostrzeżone przez sąd wadliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wpływają na poprawność samego rozstrzygnięcia lecz winny wyznaczać kierunki działań organów administracji w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

m.ch.