Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 255/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 252, art. 199, art. 246,  art. 255, art. 133 par. 1, art. 166, art. 184, art. 197 par. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: I. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) wyrażenia "…gdy wykaże…" wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.

II. Jeżeli postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to zachodzą uzasadnione podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy, wobec braku realizacji przez stronę obowiązku wynikającego z art. 246 § 1 p.p.s.a.

III. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia sądu w innych sprawach administracyjnych może pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego, bowiem wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, które powinny być przedstawione we wniosku lub wynikać z dokumentów, do przedłożenia których strona została zobowiązana w wezwaniu. Wniosek taki ma swoje oparcie w treści art. 255 oraz art. 133 § 1  w związku z art. 166 p.p.s.a.

TEZY

I. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) wyrażenia "…gdy wykaże…" wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.

II. Jeżeli postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to zachodzą uzasadnione podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy, wobec braku realizacji przez stronę obowiązku wynikającego z art. 246 § 1 p.p.s.a.

III. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia sądu w innych sprawach administracyjnych może pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego, bowiem wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, które powinny być przedstawione we wniosku lub wynikać z dokumentów, do przedłożenia których strona została zobowiązana w wezwaniu. Wniosek taki ma swoje oparcie w treści art. 255 oraz art. 133 § 1  w związku z art. 166 p.p.s.a.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń K. T. i L. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 177/09 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. T., L. T. i J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 28 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenia.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 177/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym K. T. i L. T. (dalej: Skarżący) w sprawie ze skargi L. T., K. T. i J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 28 grudnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od czynności cywilnoprawnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji:

2.1. Skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA w Poznaniu, rozpoznając ich żądania, w dniu 24 czerwca 2009 r. odmówił przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.

WSA w Poznaniu ustalił, że Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe utrzymywane z emerytury pobieranej przez Skarżącego w wysokości 1.444 zł (świadczenie zajęte przez komornika, kwota wolna od egzekucji to 839 zł). Działalność gospodarcza prowadzona przez Skarżącą w 2008 r. nie przyniosła dochodu, a cały majątek został sprzedany w dniu 16 kwietnia 2009 r. za około 360.000 zł. Przy czym dochody i koszty związane z działalnością gospodarczą nie zostały szczegółowo udokumentowane. Skarżący nie posiadają oszczędności i wartościowych ruchomości, a nieruchomości zostały zajęte przez komornika sądowego.

2.2. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FZ 474/09 i II FZ 475/09 uchylił rozstrzygnięcia WSA w Poznaniu i przekazał sprawy przedmiotowych wniosków o prawo pomocy do ponownego rozpoznania.

2.3. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawy ponownie, uznał oświadczenia majątkowe Skarżących za niewystarczające i zobowiązał ich do uzupełnienia materiału sprawy poprzez: (a) wykazanie wysokości wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, (b) udokumentowanie wysokości wydatków na leczenie i zakup lekarstw, (c) udokumentowanie aktualnie egzekwowanych zobowiązań, (d) wykazanie aktualnie posiadanych składników majątkowych, z których prowadzona jest egzekucja, (e) wykazanie sposobu rozdysponowania kwoty pochodzącej z ceny sprzedaży nieruchomości położonej w P. przy ul. K., (f) wykazanie sytuacji majątkowej dorosłych domowników, tj. S. S.-T. oraz P. S. (wskazanie posiadanych nieruchomości i ruchomości źródeł i wysokości dochodu oraz posiadanych oszczędności), (h) przedłożenia zeznania podatkowego za rok 2008 oraz wykazania przychodu od początku roku 2009 (patrz: zarządzenie z dnia 15 stycznia 2010 r., k. 212, tom II akt WSA w Poznaniu).

2.4. W odpowiedzi na w.w. zarządzenie Skarżący oświadczyli, że łączne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą około 420 zł miesięcznie (prąd – 80 zł, woda – 40 zł, wyżywienie – 300 zł), a łączne wydatki na zakup lekarstw i leczenie to około 300-500 zł miesięcznie. Jednocześnie podnieśli, że nie potrafią udokumentować przekazanych informacji, gdyż nie posiadają żadnych rachunków, paragonów, czy faktur. Zgodnie z ich oświadczeniami wysokość aktualnie egzekwowanych zobowiązań to około 4.000.000 zł. Egzekucja jest prowadzona z całego ich majątku, który stanowią trzy nieruchomości wraz z budynkami gospodarczymi o łącznej powierzchni ponad 6.000 m², w tym nieruchomość rolna o powierzchni 145,85 ha. Skarżący oświadczyli również, że kwota 1.511.000 zł została przeznaczona na "zniesienie hipoteki" (479.300 zł), zaległe zobowiązania ZUS, wypłaty wynagrodzeń, częściowo zaległości podatkowe, częściowo spłaty dostawców z tytuły prowadzonej działalności gospodarczej oraz częściowe zaspokojenie wierzycieli; żadnych dowodów, w tym zakresie nie przedłożono.

Skarżący nie przekazali żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej ich dorosłych domowników. Wskazali nowy adres dla doręczeń (ul. R. [...], [...] W.) i podnieśli, że w chwili obecnej nie zamieszkują już u córki S. T.-S. i jej męża P. S.

Ponadto Skarżąca oświadczyła, że z dniem 31 grudnia 2009 r. zlikwidowała działalności gospodarczą i ubiega się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.532,30 zł brutto miesięcznie - kwota do wypłaty 900 zł (dane na styczeń 2010 roku).

2.5. Pismem z dnia 18 lutego 2010 roku (k. 256 akt WSA w Poznaniu) Skarżący ponownie zostali zobowiązani do uzupełnienia oświadczeń majątkowych poprzez udokumentowanie, że cena uzyskana ze sprzedaży nieruchomości (1.511.000 zł) została rozdysponowana w zadeklarowany sposób, a nadto do przedłożenia opisu aktualnie zajmowanej nieruchomości i udokumentowania kosztów utrzymania zajmowanego lokalu.

2.6. W odpowiedzi na w.w. pismo Skarżący oświadczyli, że lokal (48 m²) należy do Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o. i korzystają z tego lokalu bez tytułu prawnego. Ponadto załączyli kserokopię oświadczenia Skarżącego oraz J. K., że zapłata ceny (1.511.000 zł) nastąpiła w gotówce w trzech częściach: w maju, czerwcu i lipcu 2006 r. (k. 261 i 264 akt WSA w Poznaniu).

3. Postanowienie Sądu pierwszej instancji:

3.1. WSA w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania Skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ocena sytuacji materialnej strony nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, czy Skarżący uzyskują, czy też nie uzyskują dochodów, lecz polega na zbadaniu, czy posiadają obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Z materiałów przedłożonych Sądowi wynikało, że środki egzekucyjne zastosowane do majątku Skarżących nie wyłączyły możliwości zrealizowania, poza postępowaniem egzekucyjnym, wierzytelności na kwotę ponad 1.500.000 zł. Ponadto, oświadczenia Skarżących, składane w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, w ocenie WSA w Poznaniu stoją w sprzeczności z treścią aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) złożonego do akt administracyjnych (k. 232-233). Według tego aktu (sprostowania do umowy sprzedaży nieruchomości) cena za sprzedaną nieruchomość została rozłożona na pięć równych rocznych rat płatnych w terminach do 31 grudnia każdego roku poczynając od dnia 31 grudnia 2005 r. Z tego dokumentu wynikało, że z dniem 31 grudnia 2009 r. do dyspozycji Skarżących została postawiona kwota 300.000 zł. W ocenie Sądu pierwszej instancji wysokość deklarowanych kosztów koniecznego utrzymania (około 1.000 zł miesięcznie) nie usprawiedliwiała tezy, że środki w powyższej wysokości mogły zostać wyczerpane na ten cel. Jednocześnie Skarżący uchylili się od nałożonego na nich obowiązku udokumentowania sposobu rozdysponowania przedmiotowych środków. Skarżący uchylili się także od obowiązku udokumentowania wysokości aktualnie egzekwowanych należności oraz wykazania, że postępowania egzekucyjne nadal są prowadzone, a nadto, że w toku tych postępowań doszło do likwidacji ich majątku.

WSA w Poznaniu stwierdził, że do akt sprawy złożone zostało obwieszczenie o pierwszej licytacji (k. 33 i 51) datowane na dzień 10 marca 2009 r., gdy Skarżący niewątpliwie dysponują dowodami świadczącymi o tym, że licytacja doszła do skutku i w jakim zakresie. Z kolei, w wykonaniu obowiązku aktualizacji oświadczenia majątkowego, Skarżący przedłożyli w dniu 25 stycznia 2010 r. informację komornika sądowego o dokonaniu opisu i oszacowania nieruchomości datowaną na 19 października 2007 r. W świetle przekazanych informacji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezsporne było, iż przedmiotem sprzedaży licytacyjnej za cenę 360.000 zł nie był cały majątek Skarżących.

Ponadto, z treści dokumentów złożonych do akt sprawy oraz oświadczeń Skarżących wynikało, że zarówno Skarżący, jak i członkowie ich rodziny, a ponadto podmioty gospodarcze (Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o.), zachowują możliwość korzystania z nieruchomości położonych przy ul. K. [...] oraz ul. R. [...] (oświadczenia Skarżących, zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji z roku 2010, zeznania podatkowe). Do protokołu przesłuchania w charakterze strony (k. 270-272 akt administracyjnych) Skarżący wyjaśnił, że jest zameldowanym "...na ulicy R." w W., lecz zamieszkuje pod adresem W. ul. K. [...]. Z kolei nieruchomość przy ul. K. [...] w W. jest zajmowana pod działalność gospodarczą "A., a wg internetowej bazy ogłoszeń, Skarżący występuje w tej działalności jako "osoba kontaktowa". Jednocześnie w internetowej bazie Cechu Rzemiosł w W. Skarżący widnieje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod powyższym adresem w zakresie "Mechanika, lakiernictwo, blacharstwo, elektrotechnika i stacja kontroli pojazdów".

3.2. W świetle powyższych ustaleń faktycznych Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że oświadczenia majątkowe Skarżących są niewystarczające dla określenia w sposób wiarygodny i rzetelny przesłanek do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. Dostarczony przez Skarżących materiał dowodowy nie wskazuje, aby została wyczerpana ich zdolności do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 2000 zł określona przez zgromadzony majątek, możliwość korzystania z tego majątku, zrealizowaną wierzytelność, sytuację rodzinną oraz bliżej nieokreślone źródło korzyści postawianych do dyspozycji Skarżących przez Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o.

4. Stanowisko Skarżących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenia (każdy w swoim imieniu) na w.w. postanowienie Sądu pierwszej instancji Skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości i uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

4.2. Uzasadniając zażalenia Skarżący stwierdzili, że w świetle obowiązującego prawa wnioskujący o przyznanie prawa do pomocy zobowiązany jest jedynie do złożenia stosownego formularza - wniosku o przyznanie prawa do pomocy, co Skarżący uczynili. Z treści przepisów normujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wynika obowiązek przedłożenia innych dodatkowych dokumentów celem wykazania niezdolności do partycypowania w kosztach sądowych w sprawach kierowanych do sądów administracyjnych. Skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyli. Jednakże w toku postępowania Skarżący złożyli dodatkowe dokumenty. W ocenie Skarżących, z przedłożonych dokumentów bezspornie wynikało, że nie posiadają oszczędności pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów ruchomych. Skarżący utrzymują się z pobieranej przez Skarżącego emerytury w wysokości 1.444 zł, przy czym kwota wolna od egzekucji wynosi jedynie 839 zł. Prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Ponadto, nieruchomości stanowiące własność Skarżącego zostały zajęte przez komornika.

4.3. Ponadto, w zażaleniu podniesiono, że WSA w Poznaniu orzekając o odmowie zwolnienia Skarżących od kosztów sądowych oparł się na danych internetowych, co niewątpliwie nie jest dopuszczalne. W ocenie Skarżących podkreślenia wymaga fakt, że stosownie do litery prawa dane zawarte w internetowej bazie ogłoszeń nie mogą stanowić dowodu w sprawie sądowoadministracyjnej. Co więcej, dane te nie zostały przez Sąd pierwszej instancji w żaden sposób zweryfikowane.

4.4. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego posiadania przez Skarżących środków finansowych z tytułu sprzedaży nieruchomości położonej w W. przy ul. K., wskazano, że zapłata całości ceny przez kontrahenta w związku kupnem wspomnianej nieruchomości nastąpiła już w 2006 r., co wynika wprost z pisma z dnia 7 lipca 2006 r., złożonego przez Skarżących w niniejszym postępowaniu. Ponadto wskazano, że sposób rozliczenia otrzymanej kwoty tytułem sprzedaży w.w. nieruchomości wynika z treści pism Skarżących z dnia 25 stycznia 2010 r. Jak wynika z przywołanych pism należności uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczone zostały na usunięcie hipoteki, a następnie na spłatę zaległości w ZUS, zaległości skarbowych oraz innych wierzytelności.

4.5. W ocenie Skarżących, zważywszy na treść pisma Przedsiębiorstwa P. sp. z o.o. w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2009 r., nieuprawniony jest zarzut WSA w Poznaniu dotyczący możliwości korzystania z nieruchomości położonych w W. przy ul. K. [...] oraz ul. R. [...] przez Skarżących bądź inne podmioty gospodarcze. Bezcelowym ponadto jest zarzut dotyczący możliwości pobierania przez Skarżących pożytków prawnych (czynsz, dopłaty) i naturalnych gruntów rolnych oraz pomieszczeń gospodarczych z tych nieruchomości.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

5.2. Całkowicie bezzasadny jest pogląd wyrażony w zażaleniu, że w świetle p.p.s.a. wnioskujący o przyznanie prawa pomocy jest zobowiązany tylko i wyłącznie do wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10, z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 156/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zgodnie z w.w. przepisem p.p.s.a., ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użytych w tym przepisie słów "...gdy wykaże..." wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tym przepisie, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 694).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie Skarżących z ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. WSA w Poznaniu, rozpoznając ponownie na skutek wyroków NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FZ 474/09 i II FZ 475/09, wniosek Skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wezwał Skarżących pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. do przedłożenia precyzyjnie wskazanych dokumentów, które miały być uzupełnieniem oświadczeń Skarżących co do stanu majątkowego (k. 213 akt WSA w Poznaniu). Tym samym Sąd pierwszej instancji zrealizował uprawnienie przyznane mu na mocy art. 255 p.p.s.a. Ponieważ pismami z dnia 25 stycznia 2010 r. Skarżący odpowiedzieli wybiórczo na w.w. wezwanie, Sąd pierwszej instancji ponownie wezwał ich do uzupełnienia oświadczeń majątkowych pismem z dnia 18 lutego 2010 r. (k. 257 akt WSA w Poznaniu). Na kolejne wezwanie Skarżący także nie odpowiedzieli w sposób pełny, tj. nie przedstawili w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, że cena ze sprzedaży nieruchomości położonej w P. przy ul. K. została rozdysponowana w sposób określony w piśmie z dnia 25 stycznia 2010 r., a więc inaczej niż to wynikało z aktu notarialnego z dnia 30 grudnia 2003 r., Rep. A nr [...], w kwestii rozłożenia należnej ceny na raty. Załączony przez Skarżących do pisma z dnia 1 marca 2010 r. dokument z dnia 7 lipca 2006 r., jest jedynie oświadczeniem Skarżącego i J. K. Należy więc podzielić sceptyczną ocenę w.w. dokumentu przez Sąd pierwszej instancji, gdyż dokonując uprawdopodobnienia swojego oświadczenia, co do rozdysponowania kwotą ze sprzedaży w.w. nieruchomości Skarżący powołuje się na swoje inne oświadczenie, które jest bardzo lakoniczne i de facto nie obrazuje tego, co było przedmiotem zainteresowania Sądu pierwszej instancji. Dokument z dnia 7 lipca 2006 r. nie wskazuje bowiem sposobu rozdysponowania kwotą uzyskaną przez Skarżących ze sprzedaży nieruchomości, lecz wskazuje terminy kolejnych spłat owej sumy pieniędzy, o którą się umówiły strony sprzedaży.

Reasumując, zasadnie Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że wobec uchylania się Skarżących od przedstawienia rzetelnych wyjaśnień oraz żądanych dokumentów bezcelowe stało się dalsze nakładanie na nich obowiązku szczegółowego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. WSA w Poznaniu prawidłowo skonstatował, że Skarżący nie zrealizowali ciążącego na nich na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązku wykazania, że znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto, uchylanie się Skarżących przed przedłożeniem dokumentów wskazywanych w wezwaniach WSA w Poznaniu zasadnie mogło wzbudzić wątpliwości Sądu pierwszej instancji co do sytuacji majątkowej Skarżących. Okoliczność ta jest dodatkowym argumentem przemawiającym za wnioskiem, że Skarżący nie wykazali należycie, iż nie są w stanie partycypować w pełnych kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.

5.3. Nieusprawiedliwiony jest także zarzut zażalenia dotyczący możliwości korzystania z nieruchomości położonych w Wągrowcu przy ul. K. [...] oraz ul. R. [...] przez Skarżących bądź inne podmioty gospodarcze oraz zarzut dotyczący stwierdzenia WSA w Poznaniu, co do możliwości pobierania pożytków z nieruchomości przez Skarżących. Próbując bowiem podważyć w.w. oceny Sądu pierwszej instancji Skarżący powołują się na okoliczność, które w żaden sposób nie zostały przez nich uprawdopodobnione. Skarżący uchylili się bowiem od obowiązku udokumentowania wysokości aktualnie egzekwowanych należności oraz wykazania, że postępowania egzekucyjne nadal są prowadzone, a nadto, że w toku tych postępowań doszło do likwidacji ich majątku. Pochodząca od komornika sądowego kserokopia listy wierzycieli (k. 228 akt WSA w Poznaniu) nie wskazuje kwoty zadłużenia, a data sporządzenia zestawienia została ukryta. W świetle braku wyczerpujących wyjaśnień od Skarżących WSA w Poznaniu zasadnie oparł się na dostępnych w aktach sprawy informacjach i przyjął, że "...Skarżący, jak i członkowie ich rodziny, a ponadto podmioty gospodarcze (Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o.), zachowują możliwość korzystania z nieruchomości położonych przy ul. K. [...] oraz ul. R. [...]" (s. 5 uzasadnienia postanowienia WSA w Poznaniu). Skarżący wprost to stwierdzają w pismach z dnia 1 marca 2010 r. (k. 260 i k. 263 akt WSA w Poznaniu).

Raz jeszcze należy więc stwierdzić, że jeżeli postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to zachodzą uzasadnione podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 287/08, Lex nr 494242), wobec braku realizacji przez stronę obowiązku wynikającego z art. 246 § 1 p.p.s.a.

5.4. Bezzasadny jest podniesiony w zażaleniu zarzut przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji informacji pochodzących z internetowych baz danych jako dowodów. WSA w Poznaniu przyjął informacje z w.w. źródeł wyłącznie jako wspierające i potwierdzające informację zawartą w pismach Skarżących z dnia 25 stycznia 2010 r., dotyczącą możliwości korzystania z nieruchomości położonych przy ul. K. [...] oraz ul. R. [...]. Dane zawarte w internetowych bazach danych nie miały waloru rozstrzygającego, a jedynie uprawdopodabniały okoliczności udokumentowane w aktach sprawy. Na marginesie należy zaznaczyć, że Skarżący także sięgnęli do danych internetowych odpowiadając na wezwanie z dnia 18 lutego 2010 r. – mapa z "GoogleMapy" (k. 272 akt WSA w Poznaniu). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądy administracyjne powinny być rozeznane w zakresie najnowszych możliwości informacyjnych stwarzanych przez technikę. Korzystanie z nowoczesnych narzędzi technicznych nie może być uznane za naganne samo w sobie. Wskazana jest daleko posunięta ostrożność przy ocenie danych uzyskanych m.in. z przeszukiwania stron internetowych, jako materiału służącemu rozstrzygnięciu danej sprawy - tu sądy administracyjne związane są wymogami prawa. Argument podniesiony w zażaleniu Skarżących należy jednak uznać za bezzasadny, gdyż – jak już wskazano – Sąd pierwszej instancji nie uznał danych z internetowych baz danych za dowód, wskazujący w sposób bezwzględnie pewny na sytuację materialną Skarżących.

5.5. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął w rozpoznawanej sprawie, że okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt. I FZ 516/08, Lex nr 551930). Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia sądu w innych sprawach administracyjnych może pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego, bowiem wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, które powinny być przedstawione we wniosku lub wynikać z dokumentów, do przedłożenia których strona został zobowiązana w wezwaniu. Wniosek taki ma swoje oparcie w treści art. 255 p.p.s.a. Rozpoznania wniosku jedynie z uwzględnieniem rozstrzygnięć sądu w innych sprawach, w których stroną jest wnioskodawca, byłoby naruszeniem obowiązku opierania się przez sąd w procesie wymierzania sprawiedliwości jedynie na stanie faktycznym, który jest potwierdzony przez materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy (art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a.). Powołanie się więc przez Skarżących na przyznanie prawa pomocy w sprawach sygn. akt I SA/Po 1602/08 oraz I SA/Po 21/09 nie mogło mieć waloru rozstrzygającego. Pierwszeństwo miała wnikliwa analiza akt sprawy, którą Sąd pierwszej instancji przeprowadził, w pełni respektując zasady racjonalnego myślenia i wymogi doświadczenia życiowego.

5.6. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.