Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 807/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 259 par. 1, art. 260, art. 246 par. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu [...] sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca – B. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi .

W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za 2012 r. w wysokości 206.720,83 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 zł.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0,00 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w roku 2012 spółka poniosła stratę w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013. Według dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Dokumenty te nadesłano do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13.

Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 31 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r., na którym saldo końcowe wyniosło 282,57 zł.

Z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2013 wynika, że spółka osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 703.759,60 zł. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 986 649, 55 złotych. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne strata netto skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła 281 678, 69 złotych. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej spółki sporządzony na dzień 31 marca 2014 r. (przedłożony w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 80/14) wskazuje, że osiągnęła ona w I kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158 356 zł. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 273 604 zł.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowym zakresie.

W złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego - spółka podtrzymując uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy m. in. stwierdziła, że ocena wydolności finansowej spółki została dokonana przez referendarza sądowego na wyrost i w oparciu o prognozowane, domniemanie dochody spółki. Podkreśliła, że stoi to w sprzeczności z rzeczywistą oceną aktualnych problemów finansowych spółki i doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że jej sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Wyjaśniła, że otrzymuje zastrzyki gotówki od jedynego udziałowca spółki, który współfinansując działalność spółki, próbuje ją ratować. Podała, że w znacznym stopniu zmniejszyła środki na obsługę prawną spółki z uwagi na jej problemy finansowe. Podkreśliła, że w sytuacji finansowej w jakiej obecnie się znajduje, wydatkowanie nawet najdrobniejszych kwot ze zgromadzonych nielicznych środków jest bardzo dotkliwe i może doprowadzić do poważnych konsekwencji, nawet jej likwidacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.

Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11). W postanowieniu z dnia z 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 267/11 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Natomiast w postanowieniu z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych.

W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka uzasadniła brakiem środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego. Podkreśliła, że w roku obrotowym 2012 r. poniosła stratę w wysokości 206 720,83 zł, a jej sytuacja nie uległa poprawie, na co ma wskazywać saldo rachunku bankowego spółki, na którym znajduje się 448,06 zł. Z przesłanej do Sądu dokumentacji istotnie wynika, że w 2012 r. spółka poniosła stratę we wskazanej wysokości. Jednocześnie jednak wynika z niej także, że osiągnięty w 2012 r. przychód wynosił 310 354,30 zł, a spółka pozyskała nowych klientów, zatrudniła pracowników oraz zakupiła kasy fiskalne konieczne do prowadzenia działalności w zakresie usług ochroniarskich dla osób fizycznych. Z przedłożonego rachunku zysków i strat skarżącej spółki za rok 2013 wynika, że osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 703.759,60 zł. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 986 649, 55 złotych. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne strata netto skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła 281 678, 69 złotych. Również w roku bieżącym przychód skarżącej spółki w pierwszym kwartale przekroczył 150 tys. zł, a na wynagrodzenia przeznaczyła ponad 112 tys. zł.

Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić przede wszystkim należy, że wysokość osiągniętego przez skarżącą przychodu za 2013 w stosunku do roku 2012 r. znacznie wzrosła, co bezspornie wskazuje, że skala prowadzonej przez nią działalności ma wyraźną tendencję wzrostową. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty 535 590, 69 złotych w 2012 roku do kwoty 986 649, 55 złotych. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły od 244 tysięcy do ponad 390 tysięcy złotych. Również zużycie materiałów zwiększyło się z kwoty 111 tysięcy do kwoty 230 tysięcy złotych. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych z kwoty 123 tysięcy do 224 tysięcy złotych.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że powstanie straty nie oznacza automatycznej utraty możliwości płatniczych. Skarżąca spółka ciągle funkcjonuje w obrocie gospodarczym, osiąga przychód z prowadzonej działalności, przystosowuje się do warunków prowadzenia działalności gospodarczej, pozyskuje klientów i zatrudnia pracowników. W takich warunkach, w ocenie Sądu nie można uznać, by skarżąca spółka nie była w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 400 zł.

Sąd pozostaje na stanowisku, że koszty ewentualnego prowadzenia postępowań sądowych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności należą do normalnych kosztów prowadzania działalności gospodarczej. Struktura przychodów i kosztów przedstawiona przez skarżącą wskazuje, że dała ona pierwszeństwo innym kosztom prowadzonej działalności w sytuacji, gdy osiągane przychody pozwalają na poniesienie wskazanych kosztów postępowania sądowego. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Przy czym o możliwościach płatniczych skarżącej spółki świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.