Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 352/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 24, art. 27, art. 107, art. 111, art. 124, art. 126, art. 129, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Halina Jakubiec Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 6 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia 11.03.2010r. nr [...] stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. G. od orzeczenia z dnia [...] 2002r., nr [...] wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską.

W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 30 czerwca 2009 r. S. G. złożył odwołanie od prawomocnego orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2002 r. Z dokumentacji wynika, że pouczenie o możliwości wniesienia odwołania S. G. otrzymał w dniu 26 listopada 2002 r. (w zawiadomieniu), a orzeczenie posiadał nie później niż w dniu 4 kwietnia 2003 r. czyli w dniu składania wniosku o świadczenie rentowe do WBE. Termin do złożenia odwołania lub wniosku o uzupełnienie decyzji minął, więc najpóźniej w dniu 17 kwietnia 2003 r.

Art. 129 § 2 kpa stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym i nie może być przedłużany lub skracany przez organ administracji publicznej. Bieg terminu do wniesienia odwołania nie ulega przedłużeniu na skutek niewłaściwego pouczenia lub jego braku.

Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przewrócenia terminu (wyrok NSA z dnia 21.12.2005 r. I OSK 271/05, LEX 188813, OSP 2008/6/66). Mówił o tym również WSA w Krakowie w wyroku z dnia 1.04.2009 r. oddalając skargę S. G. na postanowienie RWKL z dnia 28.02.2008 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sygn. akt III SA/Kr 714/08).

W sprawie, mimo braku w orzeczeniu TWKL nr [...] z dnia [...] 2002 r. pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania, okoliczność ta nie miała wpływu na bieg tego terminu. Z zestawienia dat w zgromadzonej dokumentacji wynika, że termin do wniesienia odwołania dawno upłynął i nie został przywrócony na wniosek zainteresowanego (Postanowienie RWKL z dnia 28.02.2008r. oraz wyrok WSA z dnia 1.04.2009 r. sygn. akt III SA/Kr 714/08).

S. G. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Podniósł, że w dniu [...] 2002r. TWKL wydala orzeczenie nr [...], którego nigdy mu nie doręczyła. Na druku orzeczenia pominięto pouczenie o możliwości odwołania się od orzeczenia, skutkiem czego został pozbawiony wiedzy o możliwości wniesienia odwołania.

W wyroku WSA w Warszawie z dnia 12.11.2007r. (sygn. akt II SA/Wa 1137/07), stwierdzono, że orzeczenie posiada tego typu wadę, która może być przesłanką stwierdzenia jego nieważności, a którego to orzeczenia sąd nie uchylił, bo skarżący na to uchybienie wówczas nie wskazał. Uznał, że od złożenia ponownego wniosku od stwierdzenie nieważności, korzystniejsze będzie złożenie wniosku o uzupełnienie orzeczenia o pouczenie. Pozwoli to nie wzruszać prawomocnego orzeczenia, lecz na skutek przesunięcia terminu do złożenia odwołania, w oparciu o art. 111 kpa, dokończyć proces orzeczniczy z 2002r. Z uwagi na to, że TWKL nie chciało rozpoznać tego wniosku, wyrokiem WSA w Gliwicach (IV SAB/GI 2/09) nakazano rozpoznanie tego wniosku.

TWKL w postanowieniu nr [...] z dnia [...] 2009r. odmówiła uzupełnienia orzeczenia z 2002r. o prawo, termin i adresata wniesienia odwołania, co nie miało jednak dla skarżącego znaczenia. Znaczenie miało jedynie samo wydanie tego postanowienia, w oparciu o art. 111 §2 kpa, bo od dnia uzyskania tej informacji zaczął biec nowy termin do złożenia odwołania od orzeczenia z 2002r.

TWKL powinna zawrzeć w tym postanowieniu informację o jego niezaskarżalności, czego nie uczyniła, oraz informację o prawie do złożenia odwołania od orzeczenia z 2002r., w terminie 14 dni od jego otrzymania, czego także nie uczyniła. Brak pouczeń nie ma jednak znaczenia, bo skarżący o tym prawie wiedział. Z tego względu złożył odwołanie z dnia 30.06.2009r., którego organ nie chce rozpoznać, bezzasadnie twierdząc, że uchybił terminowi do jego złożenia.

Wydając zaskarżone postanowienie naruszono szereg przepisów.

1. Naruszono art. 24 §3 kpa, bowiem nie został rozpoznany wniosek o wyłączenie z rozpoznawania sprawy ppłk W. L., który złożył w piśmie z dnia 2.07.2009r. mimo, że istniała uzasadniona wątpliwość, co do braku bezstronności tej osoby. Wobec ppłk W. L. toczyło się z inicjatywy skarżącego przed Wojskową Prokuraturą Garnizonową postępowanie karne, poprzedzone wniesieniem przez skarżącego prywatnego aktu oskarżenia.

Sprawa ta ciągnie się już 5 lat. Nawet rozpoznawanie spraw poza kolejnością nic nie daje, bo choć w ciągu 1 roku WSA w Gliwicach rozpoznał trzy skargi na działanie i bezczynność TWKL, przyznając skarżącemu rację, to już złożył dwie następne. Organy zamiast stosować konstytucyjną zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, podważają to zaufanie.

Organy celowo popełniają liczne uchybienia, skarżący składa na to skargi, a Sąd nie chce skorzystać z uprawnień sygnalizacyjnych (WSA w Gliwicach). WSA w Olsztynie zdecydował się na ukaranie organu grzywną, gdy ten uporczywie pozostawał w bezczynności i nie chciał przesłać akt sprawy. Skarżący złożył wniosek o skorzystanie w sprawie przez Sąd z uprawnień sygnalizacyjnych i poinformowanie właściwych organów o stwierdzonych i powtarzających się uchybieniach.

2. Naruszono art. 111 §2 kpa, przez jego niezastosowanie, bowiem składając odwołanie nie opierał się na art. 129 §2 kpa, lecz na art. 111 §2 kpa. Zatem w terminie złożył odwołanie, czyniąc to w okresie 14 dni od uzyskania postanowienia TWKL nr [...] z dnia [...] 2009r.

Na poparcie swojej argumentacji skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 22 listopada 2000 r. II SA/Gd 1783/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2009r., II SA/Wa 1645/2008, wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 23 października 1998r., I SA/Lu 977/97).

3. Naruszono art. 129 §2 kpa, przez jego zastosowanie, bowiem odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Decyzji tej nigdy jednak skarżącemu nie doręczono, nie ogłoszono ustnie. Zatem nie można stosować skutków art. 129 §2 kpa, tym bardziej, że na mocy art. 112 kpa błędne pouczenie w decyzji, a więc także jego brak, co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Z ustaleń Wojskowej Prokuratury Garnizonowej wynika, że w tym zakresie popełniono przestępstwo, ale na skutek przedawnienia karalności tego czynu, nie można nikogo pociągnąć do odpowiedzialności karnej.

Poza tym Wojskowa Prokuratura Garnizonowa stwierdziła, że w latach 1996-1998 skarżący był obiektem znęcania się psychicznego i fizycznego przez tamtejsze dowództwo, ale nie można nikogo pociągnąć do odpowiedzialności karnej, bo karalność tych czynów już się przedawniła.

Nie można, zatem przyjmować tego, czy mógł stwierdzić, że przysługiwało mu prawo do odwołania się od orzeczenia z 2002r., tym bardziej, że nigdy go nie doręczono. Niestety takich ustaleń dokonał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 1.04.2009r.

Z orzeczeń lekarskich, gdzie ciągle zmieniane są przypisywane skarżącemu schorzenia, gdzie ciągle następują cudowne ozdrowienia i generowane są kolejne, nowe choroby psychiczne, nie wiadomo, czy jest zdrowy, czy nie. Nie wiadomo, zatem czy skarżący na skutek znęcania się nad nim, był świadomy i poczytalny, ze zdolnością rozumienia otrzymywanych dokumentów, czy też nie.

Skarżący przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących kwestii terminu do wniesienia odwołania i uchybienia tego terminu.

4. Naruszono art. 7 kpa i art. 77 kpa, bowiem organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące postępowania zmierzającego do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Organ nie powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w tej sprawie, o jego zakończeniu, pozbawiając skarżącego możliwości zapoznania się z materiałami, składania wniosków dowodowych, wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i sprawdzenia tego, czy wobec któregoś z członków komisji zasadny byłby wniosek o jego wyłączenie, a jeśli tak, to pozbawiono skarżącego możliwości przypomnienia o tym, że taki wniosek już wcześniej złożył.

Organ powołuje się na nieprawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 1.04.2009r., odrzucający skargę na postanowienie RWKL z dnia 28.02.2008r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z 2002r., wiedząc, że jest to inna instytucja prawna, oraz to, że wyrok będzie uchylony, bo jest błędny.

Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących wad orzeczenia TWKL z 2002 r. określając go jako "Zawiadomienie".

W odpowiedzi na skargę RWKL wniosła o jej oddalenie.

Wskazała, iż wnioski, zażalenia i odwołania skarżącego mają na celu próbę podważenia prawomocnego orzeczenia TWKL z 2002 r. W ocenie organu nie ma możliwości stwierdzenia nieważności lub uchylenia orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2002r. Powyższe było przedmiotem analizy WSA w Warszawie w 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1137/07.

Ponadto termin do wniesienia wniosku o sprostowanie pouczenia w orzeczeniu TWKL dawno upłynął podobnie jak i termin do wniesienia odwołania (licząc od dnia złożenia wniosku do WBE tj. 4.04.2003 r.) i nie został przywrócony na wniosek skarżącego -wyrok WSA w Krakowie - sygn. akt III SA/Kr 714/08. W ocenie RWKL brak jest podstaw do spełnienia żądań skarżącego.

RWKL odnosząc się do zarzutu, że wniosek skarżącego z 2.07.2009 r. o wyłączenie z rozpoznawania sprawy ppłk rez. lek. W. L. nie został rozpatrzony stwierdziła, że nierozpoznanie wniosku o wyłączenie jednego z członków komisji przed wydaniem postanowienia nr [...] nie stanowi podstawy do jego uchylenia. Zaskarżone postanowienie zawiera jedyne możliwe rozstrzygnięcie, dlatego też nierozpoznanie wniosku nie powoduje wadliwości postępowania, w szczególności gdy nie zachodzą przesłanki do wyłączenia członka komisji.

Z uwagi na ponowne podniesienie kwestii wniosku o wyłączenie pracownika, RWKL w dniu [...] 2010r. wydała postanowienie nr [...] o odmowie wyłączenia (w załączeniu).

Z dołączonych do skargi załączników oraz z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12.11.2007 r. sygn. Akt II SA/Wa 1137/07 - oddalił skargę S. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej,

W uzasadnieniu wyroku sąd m.in. wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2002 r. uznała S. G. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i zaliczyła go do III grupy inwalidów, od listopada 2002 r. - w związku ze służbą wojskową. Od tego orzeczenia S. G. nie odwołał się, przez co uzyskało ono przymiot ostateczności.

W dniu 16 sierpnia 2005 r. S. G. wystąpił do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2002 r.

W dniu 16 września 2005 r. S. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność RWKL, jednakże WSA postanowieniem z dnia 23 lutego 2006 r. o sygnaturze akt IV SAB/Wr 6/06 skargę odrzucił z powodu nie wyczerpania trybu z art. 37 kpa.

W dniu 22 marca 2006 r. S. G. złożył skargę do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z prośbą o podjęcie kroków prawnych w celu stwierdzenia nieważności orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2002 r.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska pismem z dnia 5 maja 2006 r. poinformowała S. G., że (...) brak jest przesłanek faktycznych i prawnych do uchylenia w trybie nadzoru orzeczenia TWKL.

W dniu 24 lipca 2006 r. S. G. ponownie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąc bezczynność RWKL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r. o sygnaturze akt IV SAB/Wr 39/06 zobowiązał Rejonową Wojskową Komisję Lekarską do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej Komisji akt sprawy i odpisu prawomocnego wyroku.

Decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie zdolności S. G. do zawodowej służby wojskowej.

Od powyższej decyzji S. G. odwołał się do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, która decyzją z dnia [...] 2007 r., utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi S. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd stwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Skarga w istocie stanowi polemikę z merytoryczną treścią rozpoznania lekarskiego i wynikającym z niego orzeczeniem komisji o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jedynym mankamentem orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. jest brak informacji o terminie wniesienia odwołania od orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jednakże wada ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość orzeczenia zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący tego zarzutu nie podnosił.

Biorąc zatem pod uwagę całość rozważań uznać należy, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia TWKL z uwagi na rażące naruszenie prawa należało uznać za nieuzasadniony.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SAB/GL 2/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia o zdolności do służby wojskowej w charakterze żołnierza zawodowego zobowiązał Terenową Wojskową Komisję Lekarską do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2008 r. w terminie 30 dni.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że S. G. orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) nr [...], z dnia [...] 2002 r., został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej z powodu schorzenia związanego ze służbą wojskową. Od tego orzeczenia S. G. nie odwołał się, przez co uzyskało ono przymiot ostateczności.

Nie ulega wątpliwości, że określony w art. 111 § 1 K.p.a. termin uzupełnienia orzeczenia już minął, ale brak odpowiedniej reakcji organu uprawnionego do uzupełnienia orzeczenia, poprzez zastosowania tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, musi skutkować uwzględnieniem skargi. Organ administracji może odmówić uzupełnienia orzeczenia jedynie wówczas, gdy brak jest ku temu przesłanek.

Sama merytoryczna prawidłowość orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002 r. została już potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2007 r. o sygn. akt II SA/Wa 1137/07, co nie stoi jednak na przeszkodzie rozpoznania wniosku skarżącego i wydania stosownego rozstrzygnięcia w formie postanowienia, na podstawie art. 123 k.p.a. Sąd nie przesądzając o zasadności wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2008 r. uznał, iż wskazane jest zobowiązanie TWKL do jego rozpatrzenia, bowiem bezczynność tego organu jest oczywista.

TWKL postanowieniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] odmówiła uzupełnienia orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie zdolności S. G. do zawodowej służby wojskowej, co do prawa wniesienia odwołania.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazała art. 111 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu podniosła, ze w dniu 3 stycznia 2008 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie orzeczenia Nr [...] TWKL z dnia [...] 2002 r. co do prawa wniesienia odwołania. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że wnioskodawca otrzymał w dniu [...] 2002r. pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia TWKL, co jest uwidocznione własnoręcznym podpisem. Wobec powyższego wniosek jest bezzasadny.

Ponadto istotnym jest, że zgodnie z art. 111 § 1 kpa, uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania od decyzji można żądać w terminie czternastu dni od dnia doręczenia. W stanie faktycznym decyzja została doręczona w dniu 26 listopada 2002 r. zatem upłynął prekluzyjny termin do wniesienia takiego żądania.

Postanowienie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 czerwca 2009r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 lipca 2010 r. sygn. IV SA/GL 465/09 odrzucił skargę S. G. na postanowienie TWKL postanowieniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] jako niedopuszczalną stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem na które służy zażalenie.

Wyrokiem z dnia 1.04.2009 r. sygn. akt III SA/Kr 714/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. G. na postanowienie RWKL z dnia [...] 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący mimo, że nie został pouczony o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r., to o tym, że od orzeczenia przysługuje odwołanie wiedział co najmniej w czerwcu 2007r. Mianowicie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wpłynęła do Sądu w dniu 6 czerwca 2007r. skarżący podaje, " W dniu [...] 2002r. TWKL wydała orzeczenie nr [...]. Nie odwoływałem się od tej decyzji, gdyż byłem przekonany o jej słuszności, a przynajmniej taka opinia wynikała z opinii i uzasadnienia w/w komisji."

Tym samym w dacie składania skargi skarżący mimo, że formalnie nie był pouczony, wiedział o przysługującym mu prawie do złożenia odwołania. W takich okolicznościach stanu faktycznego wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli braku wiedzy o możliwości złożenia odwołania, zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 3 stycznia 2008. Dlatego też niezasadny jest zarzut skarżącego, że o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. dowiedział się dopiero z wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Wa 1137/07, albowiem z samej skargi wynika, że już wcześniej wiedział o możliwości złożenia odwołania. Nie złożenie zaś odwołania nie wynikało z braku wiedzy, ale z przeświadczenia o słuszności zapadłego orzeczenia.

Jak wynika z powyższego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, tym samym nie została spełniona ustawowa przesłanka przywrócenia terminu określona w art.58 § 2 kpa.

Wyrok nie jest prawomocny.

Przewodniczący RWKL postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...] o odmówił wyłączenia W. L. z udziału w postępowaniu w sprawie S. G. Jako podstawę prawną wskazał art. 24 §3 kpa. W uzasadnieniu podniósł, że okoliczności które ponosi strona we wniosku nie wywoływały i nie wywołują wątpliwości co do bezstronności W. L. w sprawie zakończonej postanowieniem nr [...] z dnia 6 marca 2010 r. Wojskowa Prokuratura Garnizonowa nie znajdując podstaw do wszczęcia postępowania umorzyła śledztwo w stosunku do osób o których mowa w piśmie z dnia 6.04.2010 r. Pouczono skarżącego, że na postanowienie nie przysługuje zażalenie.

Skarżący złożył odwołanie z daty 30 czerwca 2009 r. od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002 r. nr [...] do RWKL za pośrednictwem TWKL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt III SAB/Kr 64/09 zobowiązał Rejonową Wojskową Komisję Lekarską do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego dotyczącego odwołania S. G. z dnia 30 czerwca 2009 r. od decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002 r. Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwana dalej k.p.a., szczegółowo reguluje kwestie terminu do wniesienia odwołania.

Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 §2 k.p.a.). Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym.

Zgodnie z treścią art. 111 § 1 k.p.a.: strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi (art. 111 § 2 k.p.a.).

Niewątpliwie orzeczenie o uzupełnieniu decyzji (postanowienia) lub odmowie uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Konsekwencją powyższego jest brak środków zaskarżenia, jakie przysługiwałyby stronie od decyzji uzupełniającej lub postanowienia o odmowie uzupełnienia, bowiem kontroli instancyjnej podlega wyłącznie decyzja, która objęta była wnioskiem o jej uzupełnienie.

Podkreślić należy także, że zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji (postanowienia) przesuwa początek liczenia terminu wniesienia odwołania (zażalenia) na dzień doręczenia stronie odpowiedzi (decyzji uzupełniającej albo postanowienia o odmowie uzupełnienia - art. 111 § 2 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, jeżeli jednak przyczyną odmowy uzupełnienia decyzji jest niezachowanie 14 dniowego terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji określonego w art. 111 § 1 k.p.a., termin do wniesienia odwołania nie ulega zmianie w trybie art. 111 § 2 k.p.a. a rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji jako niezaskarżalne samoistnie podlega kontroli sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie stwierdzające na podstawie art. 134 k.p.a. wniesienie odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

TWKL postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2009r. odmówiła uzupełnienia orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie zdolności S. G. do zawodowej służby wojskowej, co do prawa wniesienia odwołania.

Trafnie w ocenie Sądu, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że wnioskodawca otrzymał w dniu 26 listopada 2002 r. pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia TWKL, co jest uwidocznione własnoręcznym podpisem. Ponadto istotnym jest, że zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania od decyzji można żądać w terminie czternastu dni od dnia doręczenia. W spornym stanie faktycznym decyzja została doręczona w dniu 26 listopada 2002 r. zatem upłynął prekluzyjny termin do wniesienia takiego żądania.

Postanowienie to jest prawidłowe. Przyczyną która spowodowała odmowę uzupełnienia orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. było niezachowanie wynikającego z art. 111 § 1 k.p.a. terminu do złożenia stosownego wniosku, zatem nie nastąpił przewidziany w art. 111 § 2 k.p.a. skutek w postaci zmiany termin dla strony do wniesienia odwołania, od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

W konsekwencji powyższego prawidłowe jest także - zaskarżone postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarska z dnia 11.03.2010r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. G. od orzeczenia z dnia [...] 2002r., nr [...] wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską.

Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. który określa, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze także to, że w myśl art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że ocena prawna wiąże w danej sprawie, natomiast związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się także do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 ustawy, wyraża się, bowiem w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygnięcie, ale i inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem, gdyż stanowi ono jego integralną część. W związku z powyższym przyjąć należy, że "związanie", o którym mowa w art. 170 ustawy w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

W odniesieniu do niniejszej sprawy zasadę powyższą należy przyjąć w odniesieniu do ocen wyrażanych w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych wywołanych skargami S. G. dotyczących ostateczności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r.

W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12.11.2007 r. sygn. Akt II SA/Wa 1137/07 – oddając skargę S. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. stwierdził, że od tego orzeczenia S. G. nie odwołał się, przez co uzyskało ono przymiot ostateczności.

Z kolei wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SAB/GL 2/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia o zdolności do służby wojskowej w charakterze żołnierza zawodowego zobowiązał Terenową Wojskową Komisję Lekarską do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2008 r. w terminie 30 dni. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że S. G. orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) nr [...], z dnia [...] 2002 r., został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej z powodu schorzenia związanego ze służbą wojskową. Od tego orzeczenia S. G. nie odwołał się, przez co uzyskało ono przymiot ostateczności.

Zdaniem Sądu nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 24 §3 k.p.a., uzasadniany tym, że nie został rozpoznany wniosek skarżącego o wyłączenie z rozpoznawania sprawy ppłk W. L., który skarżący złożył w piśmie z dnia 2.07.2009r. mimo, że istniała uzasadniona wątpliwość, co do braku bezstronności tej osoby skoro wobec ppłk W. L. toczyło się z inicjatywy skarżącego przed Wojskową Prokuraturą Garnizonową postępowanie karne, poprzedzone wniesieniem przez skarżącego prywatnego aktu oskarżenia.

Stosownie do treści art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika obowiązany jest na żądanie strony wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a.: członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska zaskarżonym postanowieniem z dnia 11.03.2010r. nr [...] stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. G. od orzeczenia z dnia [...] 2002r., nr [...] wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską. W składzie tego kolegialnego organu był ppłk rez. lek. med. W. L.

RWKL dopiero w dniu [...] 2010r. wydała postanowienie nr [...] o odmowie wyłączenia W. L. co wskazuje, że zawarty w piśmie z dnia 2.07.2009r. wniosek skarżącego o wyłączenie z rozpoznawania sprawy W. L., nie został rozpoznany, a zaskarżone postanowienie organu podpisała osoba, której wniosek dotyczył.

Zgłoszenie wniosku o wyłączenie, nawet przy braku podstaw do jego uwzględnienia, rodzi obowiązek po stronie właściwych organów do jego rozpoznania. W razie złożenia takiego wniosku wydanie decyzji lub postanowienia w sprawie może nastąpić dopiero po uprzednim rozstrzygnięciu tego wniosku.

Zatem wydane postanowienie z dnia 11.03.2010r. nr [...] bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie, jest dotknięte wadą procesową. Wada ta nie mogła jednakże mieć istotnego wpływu na wynik sprawy i zarzut naruszenia art. 24 §3 k.p.a., nie mógł przynieść zamierzonego skutku. Taki wniosek Sąd wyprowadza z tego, że odmówiono wyłączenia wskazanego członka organu.

Ponadto postanowienie RWKL z dnia [...] 2010r. nr [...] o odmowie wyłączenia W. L. to jako niezaskarżalne w trybie zażalenia a tym samym podlegające kontroli przez sąd w sprawie niniejszej na skutek wniesionej skargi, nie zawiera wad które wywołać mogły potrzebę wyeliminowania tego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 ppsa.

Zgodnie z obowiązującej treści w dacie wydania tego postanowienia art. 124. § 1 k.p.a.: postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (§ 2).

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższy przepis stosuje się do postanowień z mocy art. 126 k.p.a.

Powyższe wymogi postanowienie RWKL z dnia [...] 2010r. nr [...] spełnia. W szczególności postanowienie zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, że nie służy na nie zażalenie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Nie można uznać za wadę tego postanowienia przywołanie w podstawie prawnej wyłącznie art. 24 § 3 k.p.a. z pominięciem art. 27 § 1 k.p.a.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organu nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art.145 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.