Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 46/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant starszy referent Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. B., J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium, SKO) zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. - dalej o.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania A. B. i J. B. (dalej – strony, skarżący, podatnicy), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej – organ I instancji) z dnia [...]r. nr [...]ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ I instancji decyzją z dnia [...]r. ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że powyższy podatek dotyczy nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], na którą zgodnie z ewidencją gruntów i budynków składa się grunt o powierzchni [...]m2 oraz budynek "inny niemieszkalny" o powierzchni zabudowy [...]m2. Użytkownikami wieczystymi gruntu i właścicielami budynku są skarżący, którzy prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą A s.c. (dalej - Spółka). Wskazano również, iż wspomniany grunt i budynek z dniem 31 grudnia 2014 r. zostały wycofane z ewidencji środków trwałych. Zaznaczono także, że budynek nie jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.

W dalszej części decyzji pierwszoinstancyjnej poinformowano, że podatnicy w dniu [...]r. zawarli umowę dzierżawy przedmiotowego gruntu i budynku z przeznaczeniem na prowadzenie [...] przez Fundację [...] (dalej – Fundacja), która posiada status organizacji pożytku publicznego.

Organ I instancji podniósł następnie, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 22 grudnia 2015 r. ustalono, że sporny budynek posiada wszystkie ściany zewnętrzne oraz dach. Ponadto odebrano oświadczenie od jednego ze skarżących, że nieruchomością dysponuje jej najemca. Z kolei podczas oględzin, które miały miejsce w dniu 7 czerwca 2016 r. stwierdzono, iż pomieszczenia budynku były puste, a jedynie w części z nich znajdowały się pojedyncze meble. W ocenie organu I instancji, wnętrze budynku nie sprawiało wrażenia użytkowanego. Ponadto ustalono, że brak jest jakichkolwiek prac adaptacyjnych budynku mających go przystosować do planowanej działalności pożytku publicznego. Jak zauważył organ I instancji, powyższe ustalenia potwierdziły również oględziny przeprowadzone w dniu 6 listopada 2017 r.

W kontekście tych okoliczności organ I instancji przyjął, że nieruchomość nie korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm. – dalej u.p.o.l.). Stwierdził bowiem, że przedmiotowa nieruchomość nie jest faktycznie zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Tym samym, w ocenie organu I instancji, winna być ona opodatkowana stawką właściwą dla gruntów i budynków pozostałych.

Końcowo w uzasadnieniu wyjaśniono, że powierzchnię gruntów ustalono w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast jako podstawę opodatkowania budynków organ I instancji przyjął powierzchnię użytkową budynku określoną w księdze wieczystej [...].

Pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. jeden z podatników wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, zarzucając mu:

– naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie w oparciu o błędnie ustalony przez organ podatkowy stan rzeczy, w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość była zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, co potwierdza załączona do akt sprawy umowa dzierżawy gruntu i budynku do czasu złożenia deklaracji o zajęciu nieruchomości na cele mieszkaniowe,

– błędne ustalenia dokonane przez organ I instancji sprowadzające się do stwierdzenia, iż nieruchomość faktycznie nie jest zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, przez co zasadnym jest ustalenie wymiaru podatku nieruchomości na 2015 r. stawką właściwą dla gruntów i budynków, podczas gdy z uzasadnienia faktycznego decyzji wynika, iż dopiero w dniu 7 czerwca 2016 r. dokonano oględzin wnętrza nieruchomości, z których to oględzin wynikało, iż w środku znajdują się ruchomości świadczące o zajmowaniu przedmiotowych nieruchomości na cele Fundacji "[...]", tym samym nie sposób dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych za okres poprzedzający dzień oględzin.

W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik, który został umocowany do działania w imieniu obojga podatników, pismem z dnia 29 października 2018 r. wyraził stanowisko, że opodatkowana nieruchomość w latach 2015-2017 winna zostać zwolniona od podatku od nieruchomości jako zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Natomiast w sytuacji, gdyby organ odwoławczy nie podzielił stanowiska co do zastosowania zwolnienia, pełnomocnik wniósł o opodatkowanie budynku stawką jak dla budynku mieszkalnego. W piśmie tym pełnomocnik wyjaśnił, że okolicznością znaną organowi z urzędu jest złożenie przez podatników w 2015 r. deklaracji o zmianie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości na cele mieszkaniowe. Jednocześnie wskazał, że w związku ze zmianą przeznaczenia budynku podjęto czynności zmierzające do przeprowadzenia prac mających na celu przystosowanie budynku do wskazanego w deklaracji sposobu korzystania z niej, tj. na cele mieszkaniowe. Do pisma dołączono umowę z dnia [...]r. o wykonanie prac remontowo-budowlanych, projekt budowlany dotyczący zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowego na budynek mieszkalny - apartamentowiec z garażem. Ponadto złożono wniosek o wyznaczenie rozprawy i przesłuchanie stron oraz świadków w osobie J. K. i A. G. na okoliczność sposobu dysponowania nieruchomością w latach 2015-2017, przyczyn nierozpoczęcia prac adaptacyjnych budynku, złożenia deklaracji o zmianie przeznaczenia nieruchomości na cele mieszkaniowe. Wyjaśniono ponadto, że skarżący nie zakończyli prac adaptacyjnych prowadzonych na nieruchomości z powodu dewastacji drogi dojazdowej (jako dowód dołączono kopię pozwu przeciwko B sp. z o.o. w S. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zapłatę). Końcowo wskazano, że złożenie deklaracji o zmianie przeznaczenia nieruchomości w znacznej mierze spowodowane było "zmianą decyzji dojazdowej przez Prezydenta Miasta S., uniemożliwiającą ruch pojazdów ciężarowych, co w konsekwencji spowodowało, iż przedmiotowy budynek nie mógł być użytkowany na działalność gospodarczą pierwotnie założoną przez podatnika". Do pisma dołączono także kopie pism z lat 2015 - 2018 wskazujące na przyczyny nierozpoczęcia prac remontowych budynku przy ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przychylając się do argumentacji odwołania decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W motywach decyzji SKO w pierwszej kolejności wyjaśniło, kto w rozpatrywanej sprawie jest podatnikiem. W tym zakresie Kolegium przyjęło pogląd zaprezentowany w uchwale NSA z dnia 13 marca 2017 r. o sygn. akt II FPS 5/16, zgodnie z którym "w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka cywilna."

Następnie przedstawiono zasady kwalifikacji nieruchomości do gruntów, budynków i budowli związanych prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Zajmując się tym zagadnieniem Kolegium stwierdziło, iż co do zasady o zaliczeniu do tego rodzaju nieruchomości decyduje fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zauważyło przy tym, że przedsiębiorca będący osobą fizyczną w obrocie występuje w dwojakim charakterze - raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Dlatego też do nieruchomości, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., będących w posiadaniu osoby fizycznej należą tylko te, które są elementem przedsiębiorstwa, mogą być związane z tym przedsiębiorstwem lub mogą być wykorzystywane na ten cel (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2742/17).

Kolegium zauważyło w zaskarżonej decyzji, iż z grupy budynków związanych z działalnością gospodarczą wyłączone zostały budynki mieszkalne. O funkcji budynku, jak podkreślił organ odwoławczy, przede wszystkim decyduje ewidencja gruntów i budynków, której dane stanowią podstawę wymiaru podatku, a tym samym wiążą w tym zakresie organ podatkowy (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). W przypadku braku danych w ewidencji gruntów i budynków, jak stwierdziło Kolegium, organ podatkowy zobligowany jest do ustalenia przeznaczenia budynku na podstawie prawomocnych decyzji (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania itp.). Konkludując SKO uznało, że organ podatkowy nie ma podstaw do podważania prawidłowości danych zawartych w ewidencji, ani też prawomocnych decyzji, z których wynika, że np. dany obiekt budowlany jest budynkiem mieszkalnym albo nim nie jest.

Omawiając zwolnienie podatkowe zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. organ odwoławczy podkreślił, że w przepisie tym posłużono się słowem "zajęcie". Dlatego też czynnikiem decydującym o zajęciu nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej, statutowej działalności pożytku publicznego jest kryterium jej faktycznego wykorzystywania do prowadzonej działalności (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Go 683/12). SKO zauważyło przy tym, iż zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. nie zależy od tego, by podmiot prowadzący nieodpłatną statutową działalność pożytku publicznego był jednocześnie podatnikiem.

Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium stanęło na stanowisku, że nie potwierdza on, aby nieruchomość podatników była zajęta w całości lub w części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Podkreślono jednocześnie, że sama możliwość takiego wykorzystania nieruchomości wynikająca z zawartej umowy dzierżawy z organizacją pożytku publicznego nie uprawnia jeszcze do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Zauważono również, że rozpoznając tą kwestię wzięto pod uwagę także charakter budynku będącego przedmiotem dzierżawy, tj. dużą powierzchnię użytkową tego obiektu ([...]m2), inne typowe cechy budynku magazynowego (wysoko umieszczone okna, liczne elementy z blachy falistej). Cechy te, w ocenie SKO, czynią mało prawdopodobnym by obiekt ten miał służyć jako miejsce integracji społecznej, a przede wszystkim by miał zostać zaadaptowany na mieszkania.

Kolegium nie dostrzegło również podstaw do opodatkowania przedmiotowego budynku jako budynku mieszkalnego. Taką przesłanką nie jest sam fakt zadeklarowania budynku jako mieszkalnego. Podkreślono, że w dalszym ciągu obiekt ten figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako budynek "inny niemieszkalny", a dane te są wiążąc dla organu przy wymiarze podatku. Dodano również, że budynek ten nie był wykorzystywany w celach mieszkaniowych, a ponadto nie rozpoczęto prac adaptacyjnych do tej funkcji. Kolegium stwierdziło także, że bez znaczenia dla sprawy jest opóźnienie w rozpoczęciu prac modernizacyjnych budynku, czy też przyczyny zaprzestania prowadzenia w nim działalności gospodarczej.

W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, organ I instancji nie miał podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., jak również nie mógł opodatkować budynku przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla budynków mieszkalnych.

W skardze z dnia 14 grudnia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik działający w imieniu obojga podatników, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 i art. 187 o.p. w postaci niepodjęcia przez organ działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego przedmiotem w sprawie i oparcia decyzji o niekompletny materiał dowodowy,

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 180 i art. 188 o.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony oraz zeznań świadków w osobach J. Kr. i A. G., które to dowody miały służyć wyjaśnieniu okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, tj. sposobu dysponowania nieruchomością w latach 2015-2017 i czasu jego trwania,

3) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200a o.p. poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy na wniosek strony, podczas gdy zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków i stron,

4) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że nieruchomość nie była zajęta w całości lub części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego,

5) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu braku podstaw opodatkowania budynku jako mieszkalnego mimo treści zgromadzonego materiału dowodowego,

6) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 o.p. nakazującego przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego,

7) prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie w oparciu o błędnie ustalony przez organ podatkowy stan rzeczy, w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość była zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, co potwierdza załączona do akt sprawy umowa dzierżawy gruntu i budynku,

8) prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie w przypadku sygnalizowanego przez skarżących zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania, zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Argumentując skargę pełnomocnik podatników podkreślił, że stan faktyczny sprawy został oparty na ustaleniach poczynionych w trakcie oględzin przeprowadzonych w połowie 2016 r. Tym samym, jak zauważył pełnomocnik, stwierdzony wtedy stan faktyczny w sposób nieuprawniony odniesiono do czasu wcześniejszego. Zdaniem pełnomocnika, postępowanie dowodowe nie wyjaśniło w żaden sposób rzeczywistego sposobu wykorzystywania nieruchomości, czasu jego trwania. Stanął ponadto na stanowisku, że dowód z oględzin jest niewystarczający dla jednoznacznego wykazania przeznaczenia nieruchomości. Dlatego też uznał, że organy podatkowe winny pozytywnie odnieść się do wniosku dowodowego o przesłuchanie podatników oraz wskazanych świadków. Końcowo nadmieniono w skardze, iż w judykaturze przewiduje się odstępstwa od reguły bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, która może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór wymaga rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Pierwsza z nich odnosi się do tego, czy nieruchomość będąca w posiadaniu skarżących podlegała zwolnieniu podatkowemu określonemu w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., które determinowane jest zajęciem nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Drugie zagadnienie z kolei związane jest z kwalifikacją budynku. W sprawie brak jest zgody co do tego, czy budynek posadowiony na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym podatników jest budynkiem mieszkalnym, czy też budynkiem "innym niemieszkalnym". Poza sporem jest to, że nieruchomość ta nie jest związana z działalnością gospodarczą.

Skarżący prezentują stanowisko, że sporna nieruchomość podlega zwolnieniu podatkowemu z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., a przynajmniej powinna być opodatkowana stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Stanowisko to wywodzą przede wszystkim z tego, że nieruchomość ta została wyprowadzono z ewidencji środków trwałych, a następnie w styczniu 2015 r. została wynajęta na cele mieszkaniowe, a w dalszej kolejności w dniu [...] r. wydzierżawiono ją Fundacji na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Ponadto argumentowano, że w styczniu 2015 r. przystąpiono do przeprowadzenia prac remontowo-budowlanych mających na celu adaptację budynku do funkcji mieszkaniowej, o czym świadczyć ma podpisanie stosownej umowy na wykonanie wspomnianych prac, a także projekt budowlany dotyczący zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowego na budynek mieszkalny.

Odmiennego zdania są organy podatkowe, które podkreślają, co do pierwszego zagadnienia, że elementem niezbędnym dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. jest faktyczne i rzeczywiste zajęcie nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Tymczasem materiał dowodowy, w ocenie organów podatkowych, przeczy temu, aby do takiego zajęcia nieruchomości doszło. W kwestii odmowy zaliczenia budynku do budynków mieszkalnych organy wskazują na ich związanie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, gdzie został on zaliczony do budynków "innych niemieszkalnych". Niezależnie od tego stoją one na stanowisku, że obiekt ten nie był faktycznie wykorzystywany dla zaspakajania potrzeb mieszkaniowych.

Na wstępie zauważyć należy, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo przyjęły, aprobując tym samym uchwałę NSA z dnia 13 marca 2017 r. o sygn. akt II FPS 5/16 (ONSAiWSA 2017/5/76), że w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka cywilna. Stwierdzić bowiem należy, że skoro w myśl regulacji prawa cywilnego spółka cywilna nie może być właścicielem nieruchomości, ani użytkownikiem wieczystym gruntu, to w świetle postanowienia art. 3 ust. 1 u.p.o.l. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Obowiązek w tym podatku ciąży solidarnie na wszystkich wspólnikach spółki cywilnej.

Przystępując do rozważań przyjdzie przytoczyć uregulowania prawne, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Otóż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast podstawę opodatkowania w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l. stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wysokości w nim przewidzianych. Przepis ten dopuszcza różnicowanie wysokości stawek podatkowych dla gruntów oraz budynków w zależności od ich przeznaczenia. Z takiego uprawnienia skorzystała Rada Miasta S., która podjęła uchwałę nr 1104/LXIV/2014 z dnia 23 października 2014 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. obowiązujących na terenie miasta Sosnowca (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2014 r. poz. 5455).

Z kolei w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. ustawodawca określił zwolnienie podatkowe obejmując nim nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Z uregulowania tego można wywieść, że zastosowanie tego zwolnienia jest uwarunkowane kilkoma czynnikami, które muszą wystąpić łącznie:

1) podmiot prowadzący działalność pożytku publicznego musi mieć status organizacji pożytku publicznego,

2) działalność prowadzona przez organizację pożytku publicznego musi mieć charakter nieodpłatny,

3) nieruchomości lub ich części muszą być zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego.

Zauważyć również należy w tym miejscu, że omawiane zwolnienie ma charakter przedmiotowy, gdyż zwolnione z podatku są określone nieruchomości lub ich części, jeśli są zajęte przez wskazany podmiot na oznaczone cele. Skutkuje to tym, że zwolnienie będzie obejmowało także nieruchomości niebędące własnością organizacji pożytku publicznego, a jedynie przez nie zajmowane (dzierżawione, wynajmowane).

W rozpoznawanej sprawie kwestionuje się jedynie fakt rzeczywistego zajęcia nieruchomości lub jej części na statutową działalność pożytku publicznego. W tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd, według którego przez "zajęcie" nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego należy rozumieć faktyczne, rzeczywiste wykonanie konkretnych czynności, działań na nieruchomości (gruncie, budynku, lokalu) powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu wynikającego ze statutu organizacji pożytku publicznego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Go 683/12, Lex nr 1269764). Zatem wykładnia regulacji art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. nie pozostawia wątpliwości, że aby można było mówić o zaistnieniu zwolnienia z podatku od nieruchomości, musi zostać wykazane faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1673/17, Lex nr 2522510; z dnia 27 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 559/09, Lex nr 745751).

W rozpatrywanej sprawie podatnicy istotnie podpisali w dniu 7 listopada 2015 r. umowę z Fundacją, która jest organizacją pożytku publicznego. Jak z niej wynika, w budynku skarżących wspomniana organizacja pożytku publicznego miała prowadzić Centrum Integracji Społecznej wraz z pomieszczeniami mieszkalnymi dla podopiecznych Centrum.

Celem zweryfikowania informacji dotyczących spornej nieruchomości podjęto w dniu 22 grudnia 2015 r. próbę przeprowadzenia jej oględzin. Finalnie w dacie tej nie umożliwiono jednak pracownikom organu I instancji dokonanie powyższej czynności dowodowej, gdyż według twierdzenia skarżących, nie dysponowali oni dostępem do budynku, który został w całości wynajęty osobie trzeciej. W trakcie oględzin, które odbyły się w dniach: 7 czerwca 2016 r. i 6 listopada 2017 r. ustalono natomiast, że pomieszczenia budynku były puste, a tylko w niektórych z nich znajdowały się pojedyncze meble, tj. krzesła, stoły, fotele. Ponadto, według pracowników organu I instancji, budynek sprawiał wrażenie nieużytkowanego. Nie dostrzeżono również oznak prowadzenia prac remontowych. Dodatkowo podczas ostatnich oględzin stwierdzono brak ogrzewania budynku.

Dowody w postaci protokołów z oględzin dowodzą tego, że wbrew twierdzeniom podatników, sporna nieruchomość nie była zajęta na statutową działalność pożytku publicznego Fundacji. Zgodzić się należy z organami podatkowymi, że dla wystąpienia uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. nie jest wystarczające podpisanie umowy, w ramach której podatnik przekazuje nieruchomość w posiadanie zależne organizacji pożytku publicznego. Czynnikiem determinującym w tego typu sytuacji jest bowiem faktyczne i rzeczywiste wykorzystywanie nieruchomości do działalności, z której wykonywaniem wiąże się zwolnienie z obowiązku podatkowego.

Wskazać należy, że w czasie żadnej z czynności dowodowych nie stwierdzono obecności osób związanych z Fundacją, czy też osób na rzecz których ona działała. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w budynku miały się znajdować także lokale mieszkalne dla podopiecznych Fundacji. Tymczasem brak wyposażenia pomieszczeń przeczy temu, aby istotnie budynek był wykorzystywany przez Fundację. Oczywistym jest, że jakakolwiek działalność, także non profit, wymaga zapewnienia pewnych warunków, które pozwalają na wykonywanie określonych zadań. Jeżeli chodzi o biura to będą to meble umożliwiające nie tylko przeprowadzenie rozmowy z osoba zainteresowaną, ale także umożliwiające sporządzanie dokumentu i jego przechowywanie. Z kolei lokale mieszkalne winny posiadać sprzęty normalnie wykorzystywane w życiu codziennym. Trudno również zakładać, że budynek na pewne okresy czasu był wyposażany w niezbędne sprzęty, które następnie były z niego wynoszone. Działania takie pozostawałyby w sprzeczności z logicznym rozumowaniem.

Zasadność twierdzenia, że budynek nie był wykorzystywany do działalności pożytku publicznego wzmacniają także okoliczności, które zostały przedstawione przez skarżących dla usprawiedliwienia opóźnień w podjęciu prac adaptacyjnych. Otóż z dokumentów załączonych do pisma z dnia 29 października 2018 r. wynika, że dwukrotnie dochodziło do zalania budynku (pismo z dnia 10 grudnia 2015 r. i 23 czerwca 2017 r.). Skoro zalanie budynku wykluczało podjęcie i prowadzenie remontu, to tym bardziej niemożliwym było jego zajmowanie przez Fundację dla celów realizacji zadań z zakresu pożytku publicznego, a także jego zamieszkiwanie. Zauważyć należy, że pierwsza informacja o zalaniu budynku zawarta została w piśmie z dnia 10 grudnia 2015 r. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że oględziny mające miejsce w dniu 22 grudnia 2015 r. mogłyby stwierdzić wystąpienie prowadzenia wspomnianej działalności. Ponadto nieruchomość na okres całego roku 2015 została wynajęta osobie trzeciej, której tożsamości skarżący nie ujawnili, a związku z którą brak było dostępu do budynku. Okoliczność ta również wyklucza chociażby w 2015 r. prowadzenie w budynku działalności, która warunkuje prawo do zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Ponadto zgodnie z § 4 umowy zawartej w dniu 7 listopada 2015 r. z organizacją pożytku publicznego obowiązywała ona dopiero od 1 stycznia 2016 r. Tym samym także z tego powodu brak było podstaw do zastosowania wspomnianego zwolnienia w 2015 r.

Przechodząc do zagadnienia dotyczącego określenia funkcji budynku stanowiącego własność skarżących zwrócić należy uwagę, że organy obu instancji przede wszystkim podkreślały, że zobligowane są do jego traktowania jako budynku "innego niemieszkalnego", gdyż tak został on sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków. Z tak sformułowanym twierdzeniem należy się zgodzić, gdyż dane zawarte w tej ewidencji wiążą organy podatkowe przy wymiarze podatku. Jak bowiem stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 z poźn. zm. - dalej u.p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Przyjmuje się, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ze względu na moc wiążącą organy podatkowe dzieli się na dwie kategorie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2565/12, z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2890/13, z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3935/13, z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 502/15, z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1840/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 o.p.

Do pierwszej grupy zaliczyć należy dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).

W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu, bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (zob. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, CBOSA), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (zob. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, CBOSA). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczących właśnie opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1916 z późn. zm.).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że dane dotyczące przeznaczenia oraz funkcji użytkowych budynku, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążą organy podatkowe, a więc nie mogą one wyprowadzać przeciwdowodu co do tych okoliczności. Z tego też względu organ I instancji zobligowany był zakwalifikować sporny budynek do tzw. pozostałych, gdyż został on sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako "budynki inne niemieszkalne". Zatem zasadnie budynek został opodatkowany przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla pozostałych budynków, która jest wyższą stawką niż dla budynków mieszkalnych. Podkreślić przyjdzie, iż dopóki skarżący nie dokonają w przewidzianym prawem trybie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, organ nie będzie uprawniony do uznania w sensie prawnopodatkowym spornego budynku za mieszkalny.

W tych okolicznościach wykreślenie nieruchomości z ewidencji środków trwałych oraz złożenie deklaracji o zmianie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości na cele mieszkaniowe pozostaje bez znaczenia dla prawnopodatkowego statusu nieruchomości wynikającego z ewidencji gruntów i budynków. Powyższe fakty nie mogą więc w omawianym zakresie być traktowane także jako zdarzenia mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności jako zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Oznacza to, że w tego typu sytuacji nie znajduje zastosowania art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Pojęcie "zdarzenia", o którym mowa we wspomnianym art. 6 ust. 3 u.p.o.l., swym zakresem odnośnie danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy obejmuje wyłącznie zmianę tych danych w ewidencji gruntów i budynków. Zatem dopiero w przypadku dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie istotnym dla ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, organ podatkowy posiada uprawnienie do zmiany wymiaru podatku od nieruchomości przyjmując jako podstawę dla jego zmiany aktualne dane ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie doszło do takiej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, to organ podatkowy nie mógł uznać budynku za mieszkalny i opodatkować go przy zastosowaniu stawek przewidzianych dla tego rodzaju budynków.

Na marginesie zwrócić należy uwagę, chociaż nie mogłoby to mieć znaczenia dla kwalifikacji budynku, że obiekt ten nie był wykorzystywany na cele mieszkalne. Otóż za trafnością tego twierdzenia przemawiają argumenty, które przywołane zostały przy okazji rozważań dotyczących zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. W tym zakresie wskazać przyjdzie na fakt braku wyposażenia budynku w sprzęty adekwatne dla funkcji mieszkaniowej, jak również fakt nieujawnienia obecności osób, które mogłyby ten budynek zamieszkiwać. Ponadto podkreślić należy, że budynek nie był przystosowany do tej funkcji, a prace adaptacyjne, które miały rozpocząć się w 2015 r. de facto nie zostały przeprowadzone. Co więcej, sygnalizowane przyczyny opóźnień w realizacji tych prac wykluczały potencjalną możliwość jego zamieszkiwania. Uwaga ta dotyczy występujących zalań budynku. Skoro zatem zdarzenie to wykluczało wykonywania prac remontowych, to tym bardziej wykluczało jego zamieszkiwanie. Sugerować to również może, że stan budynku nie pozwalał na jego wykorzystywanie dla celów mieszkalnych.

Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 121 § 1 o.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W jego ramach organy podatkowe zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.). Organ podatkowy jest zatem obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.), a następnie dokonać jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Prowadząc postępowanie dowodowe należy z kolei dopuścić za dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Ponadto należy uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 o.p.). Organ odwoławczy może przeprowadzić w toku postępowania rozprawę: 1) z urzędu - jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania; 2) na wniosek strony (art. 200a § 1 o.p.)

Zarzuty naruszenia powyższych przepisów są chybione, gdyż organy podatkowe zebrały pełny materiał dowodowy, który pozwolił na wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Kompletność materiału dowodowego kwestionowana jest przede wszystkim w oparciu o twierdzenie o niezasadności odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron i świadków na okoliczność sposobu dysponowania nieruchomością w latach 2015-2017, przyczyn nierozpoczęcia prac adaptacyjnych budynku, złożenia deklaracji o zmianie przeznaczenia nieruchomości na cele mieszkaniowe. W tym zakresie stwierdzić należy, że skoro organy podatkowe ustaliły, że sporna nieruchomość nie była zajęta na nieodpłatną działalność statutową pożytku publicznego, a budynek określony został w ewidencji gruntów i budynków jako "inny niemieszkalny", to mogły na podstawie art. 188 o.p. odmówić przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron i świadków na tę okoliczność. Wnioskowany dowód nie mógł dowieść niczego ponadto to co zostało już ustalone, skoro podatnicy prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego wywodzili z samego faktu podpisania umowy dzierżawy z organizacją pożytku publicznego, a kwalifikacja budynku jako mieszkalnego oparta została z kolei na wykreśleniu go z ewidencji środków trwałych i zadeklarowaniu zmiany jego przeznaczenia na mieszkalny, bez jednoczesnej zmiany jego funkcji w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo podatnicy sami przy piśmie z dnia 29 października 2018 r. przesłali dokumenty, które mając dowodzić opóźnień w rozpoczęciu prac remontowych, przeczą ich twierdzeniom o wykorzystywaniu nieruchomości na działalność statutową organizacji pożytku publicznego, co szerzej zostało omówione we wcześniej części uzasadnienia. Z tych samych powodów nie zaistniały przesłanki dla przeprowadzenia rozprawy, gdyż jak podniesiono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione sposób jednoznaczny w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.