Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 200/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par 1, 80, 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 37
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Iwona Dąbrowska, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi P. J. na akt Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w P. na rzecz skarżącego P. J. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. (dalej także: "Dyrektor szkoły" lub "organ") - działając na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) - odwołał P. J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dniem [...] sierpnia 2016 r.

Zaskarżony akt Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. został wydany w następującym stanie faktycznym.

Aktem z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., powołując się na przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, powierzył skarżącemu P. J. z dniem [...] września 2016 r. stanowisko wicedyrektora Zespołu Szkól Nr [...] im. [...] w P.

Aktem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. - działając na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - odwołał skarżącego P. J. ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dniem [...] sierpnia 2016 r.

W uzasadnieniu aktu odwołania organ wskazał, że stanowisko wicedyrektora szkoły wymaga ścisłej współpracy z dyrektorem szkoły, jako organem uprawnionym do powoływania i odwoływania ze wskazanego stanowiska. Organ stwierdził jednocześnie, iż do wspomnianej współpracy niezbędne jest wzajemne zaufanie pomiędzy osobami pełniącymi te funkcje. Organ uznał, że nie istnieją warunki do dalszej współpracy ze skarżącym, gdyż zostałaby złamana podstawowa zasada sprawnego wykonywania obu tych funkcji. Dyrektor szkoły poinformował ponadto skarżącego, że odwołanie go z funkcji kierowniczej nie wywołuje skutków w zakresie samego stosunku pracy, który trwa nadal.

W treści aktu odwołania organ pouczył skarżącego, iż "od powyższej decyzji przysługuje (...) odwołanie do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego odwołania".

Mając na względzie powyższe pouczenie zawarte w treści spornego aktu odwołania, skarżący w dniu 23 czerwca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 17 czerwca 2016 r. na sporny akt (nazwany w treści skargi "decyzją") Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora tej placówki oświatowej.

W treści skargi strona skarżąca zarzuciła organowi, iż wydając sporny akt z dnia [...] maja 2016 r., dopuścił się naruszenia przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Skarżący uznał jednocześnie, że odwołanie go ze stanowiska wicedyrektora stanowi przejaw jego dyskryminacji w zawodzie nauczyciela i nie ma nic wspólnego z szeroko pojętą demokracją oraz zasadami współżycia społecznego. Skarżący zarzucił, iż sporny akt odwołania go z zajmowanego stanowiska jest przejawem autokratycznego sposobu kierowania wskazaną placówką oświatową. Strona skarżąca stwierdziła ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego aktu rozmija się całkowicie z ustalonym stanem faktycznym, albowiem - jak podniósł skarżący - wykonywał on swoje obowiązki w sposób należyty z pełnym poświęceniem. Zdaniem skarżącego, powołany w treści spornego aktu zarzut braku warunków do dalszej współpracy jest nieprawdziwy i wymyślony przez organ wyłącznie na potrzeby odwołania. Skarżący zauważył, że powoływanie się przez Dyrektora szkoły w bezpośredniej rozmowie na "różnice charakterologiczne" nie może uzasadniać podjętej decyzji w sytuacji, gdy wypełniane są zadania stawiane przed placówką oświatową. Skarżący zwrócił jednocześnie uwagę, że Dyrektor szkoły zignorował również opinię Rady Pedagogicznej, która nie wyraziła zgody na odwołanie skarżącego z zajmowanego stanowiska wicedyrektora wspomnianej placówki oświatowej.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt Il SA/Wa 1290/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę P. J. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa w sprawie zaskarżonego aktu, co w konsekwencji oznacza, że nie wyczerpał on środka zaskarżenia, a co z kolei powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.

W związku z powyższym postanowieniem WSA w Warszawie, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżący wezwał Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. do usunięcia naruszenia prawa i jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W petitum wezwania skarżący wskazał, iż wzywa do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezzasadnym i niezgodnym z prawem odwołaniu go z zajmowanego stanowiska, m.in. z uwagi na niespełnianie przez organ odwołujący warunków określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także z uwagi na brak podstawy merytorycznej spornego odwołania ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. Skarżący wezwał w związku z tym do uchylenia wskazanego aktu odwołania z dnia [...] maja 2016 r.

Wnosząc z kolei o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa powyżej, skarżący zauważył, iż Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. w treści spornego aktu odwołania z dnia [...] maja 2016 r. błędnie pouczył stronę skarżącą w zakresie drogi odwoławczej, co w konsekwencji doprowadziło do wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, która została odrzucona z uwagi na niewyczerpanie drogi odwoławczej w postaci wniesienia quasi środka odwoławczego, jakim jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli legalności spornego aktu.

W uzasadnieniu wezwania skarżący zarzucił, że w spornym akcie odwołania organ wskazał jedynie lakonicznie, iż rzekomo utracił do skarżącego zaufanie, a także że została złamana podstawowa zasada sprawnego wykonywania funkcji dyrektora i wicedyrektora szkoły. Skarżący zarzucił, że pomijając fakt, iż powyższe przyczyny są nieprawdziwe i nieuzasadnione, to - w świetle obowiązujących przepisów prawa - nie dają podstaw do odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Strona skarżąca, powołując się na brzmienie art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, podniosła, iż tylko przyczyny wskazane w tym przepisie (enumeratywnie wyliczone) mogą uzasadniać odwołanie z zajmowanego stanowiska wicedyrektora szkoły. W ocenie skarżącego, żadna z tych przyczyn nie tylko nie została wskazana przez organ w akcie odwołania skarżącego z pełnionego stanowiska, ale również nie miała miejsca. Ponadto, skarżący zauważył, że pomimo, iż akt odwołania ze stanowiska kierowniczego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, zawierający element uznaniowy, pozostawiony został ocenie organu, uznać należy, iż wymagane jest jednak szczególnie precyzyjne uzasadnienie zawierające zarówno opis stanu faktycznego i jego udokumentowanie, a także wykazanie, w czym przejawia się "szczególnie uzasadniony przypadek". Według skarżącego, zaniedbania prawem ustanowionych obowiązków wicedyrektora szkoły muszą być na tyle istotne, iż nie pozwalają na dalsze wykonywanie przez niego powierzonej mu funkcji. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, winny one być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu i muszą znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Skarżący wskazał bowiem, iż z aktu odwołania winno jasno i konkretnie wynikać, na czym owe "szczególnie uzasadnione przypadki" polegają (skarżący zauważył, że podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12, LEX nr 1356976 oraz w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12, LEX nr 1336391). Ponadto, skarżący - powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 679/14, LEX nr 1531164 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 282/13 - stwierdził, że utrata zaufania dyrektora szkoły do osoby pełniącej funkcję wicedyrektora tej placówki nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji, skarżący uznał, że odwołanie go z pełnienia funkcji wicedyrektora szkoły było dokonane bez podstawy merytorycznej, w tym wskazanej w przepisach obowiązującego prawa, jako umożliwiającej i uzasadniającej takowe odwołanie. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że również sama procedura odwołania - przewidziana w art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty - została przez organ przeprowadzona nieprawidłowo.

Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie wadliwego aktu z dnia [...] maja 2016 r. odwołującego go ze stanowiska wicedyrektora szkoły.

Uzasadniając z kolei wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżący stwierdził, że błędne pouczenie przez organ, co do środka zaskarżenia przysługującego stronie, skutkuje uznaniem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, co uzasadnia żądanie przywrócenia przez Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...]

w P. terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji, skarżący uznał, że w związku z naruszeniem prawa i nienależytym poinformowaniem go o przysługujących mu środkach odwoławczych, zasadne jest przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Ustosunkowując się do powyższego wezwania strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2016 r., Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformował skarżącego, iż w aktualnym stanie prawnym treść przepisu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wskazuje na kompetencję sądu administracyjnego w zakresie oceny uchybienia 14-dniowego terminu do złożenia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W ocenie organu, świadczy o tym dodanie do powyższego przepisu zdania w brzmieniu "sąd po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę".

Mając powyższe na względzie, organ stwierdził zatem, że to sąd może skorzystać z nowej kompetencji i dokonać oceny niezachowania przez skarżącego wymogu formalnego w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. Organ zauważył, iż takie stanowisko wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 825/16. Zdaniem organu, rozstrzygnięcie w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa nie leży więc w kompetencji dyrektora szkoły. W tej sytuacji, organ uznał, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie 14-dniowego terminu do wezwania o usunięcie naruszenia prawa, nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się do samego wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dniem [...] sierpnia 2016 r.

Przedmiotowemu aktowi skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, tj. art. 37 i art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - w sposób wskazany w uzasadnianiu skargi, w szczególności polegające na odwołaniu skarżącego z funkcji wicedyrektora Zespołu Szkól Nr [...] im. [...] w P. w sytuacji braku podstaw do odwołania i niezaistnienia żadnej z przyczyn odwołania wskazanych w art. 38 ustawy o systemie oświaty;

2) przepisów postepowania - w sposób wskazany w uzasadnianiu skargi, w szczególności poprzez:

- niewskazanie przyczyny odwołania skarżącego z funkcji wicedyrektora szkoły z katalogu przyczyn wskazanych w art. 38 ustawy o systemie oświaty,

- wadliwe uzasadnienie odwołania z funkcji wicedyrektora,

- niezawarcie w uzasadnieniu odwołania wyczerpującego wyjaśnienia, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącemu poznanie jego motywów,

- oparcie się na nierzeczywistym stanie faktycznym,

- uchybienie zasadom logiki formalnej,

- lakoniczność uzasadnienia, przez co sporne rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli, a ponadto

- uchybienie podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. prawa do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, swobodnego wypowiedzenia się przed rozstrzygnięciem, zasady udzielania informacji oraz dwuinstancyjności w powiązaniu z zasadą praworządności.

Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu odwołującego go ze stanowiska wicedyrektora w/w Zespołu Szkół i stwierdzenie jego niezgodności z prawem, ewentualnie o stwierdzenie jego nieważności z uwagi, iż odwołanie z funkcji wicedyrektora było wadliwe i nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności z uwagi na niespełnienie przez organ warunków określonych w ustawie o systemie oświaty, a także z uwagi na brak podstawy merytorycznej odwołania.

Jednocześnie, mając na względzie art. 52 § 3 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie 14-dniowego terminu do wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, a także z uwagi na okoliczność, iż organ - mimo złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa - odmówił w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. przywrócenia tego terminu, wskazując na brzmienie art. 52 § 3 zdanie 2 p.p.s.a. i twierdząc, iż jest to kompetencja Sądu, a nie organu, skarżący wniósł o uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego, a w konsekwencji - o rozpoznanie skargi.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o uznanie przez Sąd, że uchybienie przez skarżącego 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego i w konsekwencji o rozpoznanie skargi, podniosła, iż zarówno w niezachowaniu prawidłowego trybu odwołania w postępowaniu administracyjnym, jak i w przekroczeniu terminu do złożenia odwołania od wadliwego odwołania skarżącego z funkcji wicedyrektora szkoły do sądu pracy - nie ponosi winy, albowiem postąpiła zgodnie z pouczeniem organu. Tym samym, skarżący uznał, że zachował staranność wymaganą od osoby należycie dbającej o swoje interesy.

Przechodząc do uzasadnienia zarzutów merytorycznych odnoszących się do spornego aktu odwołania ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkól Nr [...] im. [...] w P., skarżący - dokonując szczegółowej analizy normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 38 ustawy o systemie oświaty - uznał, że odwołanie go z pełnienia funkcji wicedyrektora w/w placówki oświatowej było dokonane bez podstawy merytorycznej, w tym wskazanej w przepisach obowiązującego prawa, jako umożliwiającej i uzasadniającej takowe odwołanie.

Jednocześnie, skarżący zarzucił, że odwołanie go ze stanowiska wicedyrektora szkoły było dokonane niezgodnie z prawem również z uwagi na niespełnienie warunków formalnych określonych w ustawie o systemie oświaty. Zdaniem skarżącego, prawidłowo sformułowane odwołanie, oprócz art. 37 ustawy o systemie oświaty, jako delegacji ustawowej dla dyrektora szkoły do odwołania wicedyrektora szkoły, powinno wskazywać, który z czterech dopuszczalnych ustawowo - wskazanych w art. 38 tej ustawy - przypadków odwołania z pełnienia powierzonej funkcji był podstawą tego odwołania. Ponadto, skarżący uznał, że uzasadnianie odwołania powinno szczegółowo wskazywać konkretne i rzeczywiste przyczyny odwołania, w szczególności - jeśli podstawą odwołania był art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty - organ powinien nader szczególnie precyzyjnie uzasadnić swoje stanowisko poprzez umieszczenie w odwołaniu opisu stanu faktycznego i jego udokumentowanie, a także wykazać, w czym przejawia się "szczególnie uzasadniony przypadek" nakazujący odsunięcie wicedyrektora szkoły od pełnionej funkcji.

Skarżący podniósł, iż wprawdzie - zgodnie z art. 37 ustawy o systemie oświaty - organem władnym do powołania osoby na stanowisko wicedyrektora szkoły jest dyrektor szkoły, niemniej jednak nie może on podejmować decyzji w ramach swego własnego swobodnego uznania, albowiem musi działać w granicach prawa, zaś dokonana przez ten organ ocena okoliczności sprawy nie może nosić cech dowolności i nie może przekraczać granic swobodnej interpretacji przepisów ustawowych. Skarżący zauważył, że przypadki, kiedy może dojść do odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej, zostały wyczerpująco określone w art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i dopiero po spełnieniu się zawartych w tym przepisie przestanek, dyrektor szkoły może podjąć decyzję o wszczęciu procedury odwołania. Ponadto, jak wskazał skarżący, warunkiem przewidzianym w art. 37 cyt. ustawy jest uprzednie, a więc przed odwołaniem, zasięgnięcie przez dyrektora szkoły opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej. Tymczasem, jak stwierdził skarżący, w stanie faktycznym niniejszej sprawy sama procedura odwołania, przedstawiona w art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, została przez organ przeprowadzona nieprawidłowo. Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o odwołaniu go ze stanowiska wicedyrektora szkoły dyrektor wskazał wprawdzie, iż zasięgnął opinii rady pedagogicznej i organu prowadzącego, jednakże nie przedstawił ani opinii rady pedagogicznej, ani opinii organu prowadzącego, którym zgodnie ze statutem szkoły jest Powiat P. Zdaniem skarżącego, Dyrektor szkoły nie poinformował go nawet, iż taka konsultacja została w ogóle przeprowadzona i jakie było stanowisko organu prowadzącego i jaka była treść opinii rady pedagogicznej. Opinia rady pedagogicznej i opinia organu prowadzącego zostały wprawdzie wyszczególnione, jako załącznik do odpowiedzi dyrektora szkoły z dnia 12 lipca 2016 r. na wniesioną przez stronę skargę, jednak - jak zarzucił skarżący - nie zostały mu dostarczone, pomimo, że - w ocenie skarżącego - zasadnym jest, aby nauczyciel odwoływany z funkcji kierowniczej mógł przynajmniej zapoznać się z takimi opiniami, co wypełniłoby zasady określone w art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a.

Skarżący zauważył ponadto, że w spornej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. wskazano, że jedynym powodem jego odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły jest utrata zaufania dyrektora szkoły do wicedyrektora szkoły i przez to - w ocenie organu - brak warunków do dalszej współpracy obu tych osób. Zdaniem skarżącego, powód ten nie jest zgodny z opisywanymi wyżej przepisami prawa stanowiącymi o możliwości odwołania wicedyrektora szkoły z pełnienia przez niego funkcji. Jednocześnie, skarżący zarzucił, iż sporna decyzja nie wyjaśnia nawet, skąd wziął się ten brak zaufania, a więc czy nastąpiło to z powodu jakiegoś konkretnego (i jakiego) przewinienia ze strony skarżącego. W tej sytuacji, skarżący uznał, że zaskarżona decyzja nie jest oparta na merytorycznych argumentach, a jedynie na prywatnych odczuciach dyrektora szkoły, co jest niedopuszczalne w tego typu sprawach.[pic] W ocenie skarżącego, nawet w późniejszej odpowiedzi na skargę z dnia 12 lipca 2016 r., przesłanej do Sądu w sprawie sygn. akt Il SA/Wa 1290/16, Dyrektor szkoły nie przedstawił merytorycznych argumentów dla odwołania skarżącego ze stanowiska, zarzucając w tym piśmie jedynie brak chęci współpracy z dyrektorem dla dobra rozwoju szkoły, brak obiektywizmu i bezstronności w relacjach z członkami rady pedagogicznej, uniemożliwianie budowania przez dyrektora szkoły przyjaznej atmosfery pracy i właściwych warunków pracy, budowania poprawnych relacji, czy integrowania zespołu pracowniczego. Zdaniem skarżącego, wszystkie te argumenty -pomijając nawet ich hasłowość i ogólność - nie odnoszą się do jego pracy na stanowisku wicedyrektora szkoły, a wskazują jedynie na emocjonalny wydźwięk odwołania go z tego stanowiska. Ponadto, jak zauważył skarżący, że nawet wyszczególnienie dziedzin, w których rzekomo skarżący nie sprawdził się w roli wicedyrektora szkoły, nie daje jasnych i konkretnych powodów odwołania. Według skarżącego, zarzuty podniesione w zaskarżonym akcie odwołania nie wskazują na konkretne przewinienia uzasadniające odwołanie nauczyciela ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące aktów odwołujących ze stanowisk dyrektorów i wicedyrektorów szkół, wskazał, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (skarżący powołał jako przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 314/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 986/10, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 609/11). Tym samym, zdaniem skarżącego, akt odwołania z funkcji dyrektora lub wicedyrektora placówki oświatowej nie może być następnie uzupełniany późniejszymi wyjaśnieniami przyczyn takiego odwołania (tak również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2412/12, LEX nr 1356986).

Skarżący podniósł ponadto, że przepisy obowiązującego prawa jasno określają, kiedy można odwołać wicedyrektora szkoły i może to być związane - pomijając przypadek wskazany w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty - wyłącznie z negatywną oceną jego pracy. Tymczasem, jak zauważył skarżący, takiej negatywnej oceny nie było ani ze strony dyrektora, ani ze strony organu prowadzącego, a odwołanie z pełnienia powierzonej funkcji zostało spowodowane wyłącznie negatywnym nastawieniem dyrektora do osoby skarżącego. Skarżący podkreślił wręcz, że wystawiono mu pozytywną ocenę dorobku zawodowego nauczyciela, w treści której to oceny jest nawet akapit, w którym stwierdzono, iż powierzone mu zadania wicedyrektora szkoły skarżący realizował w sposób właściwy i przemyślany.

Mając na względzie powyższe, skarżący stwierdził, że zasadny jest zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 37 ust. 1 i art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, co powinno skutkować uznaniem zaskarżonego odwołania skarżącego z pełnienia funkcji wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. za niezgodne z prawem i bezzasadne, a w konsekwencji skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu, jako wadliwego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które poprzedza złożenie skargi do sądu administracyjnego, jest obowiązkiem leżącym po stronie skarżącego. Organ uznał, że z przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika obowiązek organu o pouczeniu strony w powyższym zakresie. W tej sytuacji, organ stwierdził, że - wbrew zarzutom skarżącego - nie można uznać, aby pouczenie organu było błędne.

Ponadto, organ uznał, że skarżący ponownie złożył skargę w przedmiocie, w którym sąd administracyjny wydał rozstrzygnięcie, które jest prawomocne.

Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnionego przez stronę błędnym pouczeniem o prawie złożenia skargi, Dyrektor szkoły zwrócił uwagę na treść uzasadnienia postanowienia WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II WSA/Wa 1290/16, w którym na stronie 3 Sąd ten miał wyraźnie wskazać, iż brał pod uwagę możliwość przywrócenia terminu, ale nie znalazł podstaw do jego przywrócenia, skoro nie rozpoznał skargi, ale ją odrzucił.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości dotychczasowe zarzuty skargi oraz stanowisko strony skarżącej wyrażone w uzasadnieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga P. J. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r. wydany w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dniem [...] sierpnia 2016 r. - narusza przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., wydając sporny akt z dnia [...] maja 2016 r. dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niewyjaśnienie w uzasadnieniu wydanego aktu, która z przyczyn odwołania wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty stanowiła podstawę podjęcia spornego aktu przez Dyrektora szkoły.

Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, organ - odwołując skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Tym samym, Sąd stwierdził, że organ, wydając wspomniany akt z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora wskazanej powyżej placówki oświatowej - dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że przed przejściem do stricte merytorycznej oceny legalności spornego aktu wydanego w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora wskazanej placówki oświatowej, Sąd zobowiązany był na wstępie rozważyć zarówno swoją właściwość (kognicję), jak i zasadność wniosku strony skarżącej o uznanie, że skarżący w sposób niezawiniony uchybił terminowi do wezwania organu o usunięcie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji - rozważyć, czy zachodzi podstawa do rozpoznania skargi, pomimo uchybienia wspomnianego terminu.

Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Analizując właściwość Sądu w sprawach dotyczących aktów odwołań ze nauczycieli ze stanowisk kierowniczych, należy zauważyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi większych wątpliwości, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Przyjmuje się zatem w orzecznictwie, że zarządzenie (akt) w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Jako taki podlega więc kontroli (właściwości) sądów administracyjnych, a nie powszechnych. Powołanie bądź odwołanie dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 805/10, LEX nr 645315, czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 817/10). Nie można więc przyjąć, że akt odwołania dyrektora szkoły (tak jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły) należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2641/12; podobnie /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1416/11).

Zdaniem Sądu, akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem akt ten nie tylko dotyczy stosunku prawnopracowniczego, ale także - bezpośrednio - administracyjnoprawnego. Nie ulega również wątpliwości, że akt o odwołaniu z funkcji wicedyrektora dotyczy praw i obowiązków danej osoby, gdyż na jego mocy zostaje ona pozbawiona kompetencji przyznanych wicedyrektorowi szkoły przez statut szkoły oraz ustawę o systemie oświaty. Nie budzi zatem wątpliwości ścisła relacja między aktem o odwołaniu osoby z funkcji wicedyrektora, a jej uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa.

W tej sytuacji, uznając swoją właściwość w niniejszej sprawie, Sąd obowiązany był w dalszej kolejności odnieść się do wniosku strony skarżącej o rozpoznanie skargi z uwagi na niezawinione uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 52 § 3.

Rozpatrując ów wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując jednocześnie stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę - uznał, że uchybienie czternastodniowego terminu do wezwania organu o usunięcie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., nastąpiło bez winy skarżącego, co daje podstawę do rozpoznania niniejszej skargi.

Sąd stwierdził, że okolicznością uzasadniającą brak winy skarżącego w uchybieniu powyższego terminu jest nieprecyzyjne i niepełne pouczenie organu zawarte w spornym akcie z dnia [...] maja 2016 r. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, może być zakwalifikowana do sytuacji, przy spełnieniu których uznać należy, że strona skarżąca nie miała wpływu i przy dołożeniu nawet najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw, przy użyciu wszelkich możliwych środków, nie mogła dokonać czynności w terminie, któremu uchybiła.

Mając na uwadze treść pouczenia zawartego w przesłanym skarżącemu akcie odwołania, stwierdzić należy, że pouczenie to w sposób nieprecyzyjny wskazywało czynności, które należy podjąć w celu zaskarżenia do sądu spornego aktu z dnia [...] maja 2016 r., przemilczając zupełnie kwestię obowiązku wystosowania stosownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do Sądu. W tej sytuacji, trudno jest przyjąć, że skarżący - nie posiadając wiedzy prawniczej - winien wiedzieć, że pomimo takiej treści pouczenia organu, należy poprzedzić złożenie skargi stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W tych okolicznościach, pomimo uchybienia terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że z uwagi na brak winy skarżącego, należy skargę rozpoznać.

Przechodząc w tej sytuacji do merytorycznej oceny legalności spornego aktu Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. z dnia [...] maja 2016 r., na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Zgodnie z treścią przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w szkole lub placówce, w których zgodnie z ramowym statutem może być utworzone stanowisko wicedyrektora i inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej.

Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w art. 37 regulują w sposób kompletny zarówno zasady, jak i tryb powierzania stanowiska wicedyrektora szkoły, nadając tej instytucji charakter administracyjnoprawny.

Z kolei, art. 38 ustawy o systemie oświaty określa szczegółowe warunki odwoływania nauczycieli ze wszystkich stanowisk kierowniczych.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a;

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Przepis art. 38 ustawy o systemie oświaty ma zastosowanie do stanowisk kierowniczych w szkole, a zatem także do stanowiska wicedyrektora szkoły.

Zarówno w doktrynie, jak i dotychczasowej judykaturze przyjmuje się, że przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (dyrektora, wicedyrektora lub innego stanowiska kierowniczego) w szkole lub placówce publicznej zostały określone w przepisie art. 38 cyt. ustawy w sposób wyczerpujący. Tym samym, wykluczone jest odwołanie umotywowane w jakikolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie, niż wynikający z art. 38 tej ustawy (vide: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, LEX, 2015 i powołany tam wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, OSNP z 1997 r., nr 19, poz. 369, oraz glosa aprobująca J. Homplewicza, Glosa do wyroku SN z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, OSP z 1998 r., zeszyt 3, poz. 51, s. 121). Warto jednocześnie dodać, że katalog okoliczności uzasadniających odwołanie wicedyrektora szkoły nie może być również rozszerzany, ani modyfikowany w statucie placówki oświatowej.

Mając powyższe na względzie, uznać należy więc, że możliwość odwołania wicedyrektora szkoły nie została pozostawiona swobodnej decyzji organu, albowiem akt odwołania może zostać wydany jedynie w przypadkach wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 38 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie Sądu, ma to także taką konsekwencję, że wydanie aktu odwołania wicedyrektora szkoły wymaga uzasadnienia, z którego wynikałoby, na jakiej podstawie dokonano odwołania i jakie konkretne okoliczności legły u jego podstaw.

Zdaniem Sądu, przyjąć należy przy tym wyraźnie, iż odwołanie wicedyrektora wspomnianej placówki oświatowej podlega kontroli sądu pod kątem tego, czy podane w uzasadnieniu tego aktu okoliczności są prawdziwe, rzeczywiste i zgodne z prawem oraz czy zachowano określony ustawą tryb poprzedzający odwołanie.

Z brzmienia art. 38 ustawy o systemie oświaty wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie ze stanowiska wicedyrektora szkoły jedynie w czterech sytuacjach. Analiza tych sytuacji pozwala na pogrupowanie przyczyn odwołania, jako zależnych od woli wicedyrektora, jaką jest rezygnacja ze stanowiska (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz zawinionych przez wicedyrektora (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b i c). W wymienionych przypadkach organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, w niniejszej sprawie jest to dyrektor szkoty, jest zobligowany z mocy prawa do odwołania wicedyrektora szkoły.

Ustawodawca wprowadził ponadto także fakultatywną przyczynę odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły, określoną w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W takim przypadku wprowadzono również szczególny tryb postepowania poprzedzającego wydanie aktu odwołania ze stanowiska kierowniczego. Niezbędne jest bowiem wcześniejsze uzyskanie opinii kuratora oświaty. Nie jest natomiast wymagana opinia organu prowadzącego, rady szkoty lub placówki oraz rady pedagogicznej, o czym stanowi art. 37 ustawy o systemie oświaty. Opinie, o których mowa w tym przepisie muszą być uzyskane w sytuacji odwołania ze stanowiska kierowniczego w przypadkach określonym w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.

Należy podkreślić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., wydając sporny akt z dnia [...] maja 2016 r., powołał się w podstawie prawnej zaskarżonego aktu jedynie na art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, upoważniający dyrektora szkoły do powołania i odwołania wicedyrektora szkoły, nie wskazując - mimo takiego ustawowego obowiązku - który z przypadków wymienionych enumeratywnie w art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty był podstawą odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora w/w placówki oświatowej.

W uzasadnianiu zaskarżonego aktu odwołania organ wskazał jedynie w sposób wyjątkowo lakoniczny, iż stanowisko wicedyrektora szkoły wymaga ścisłej współpracy z dyrektorem szkoły, dodając jednocześnie, że do wspomnianej współpracy niezbędne jest wzajemne zaufanie pomiędzy osobami pełniącymi obie te funkcje. Organ stwierdził także, nie uzasadniając tego w żaden sposób, że nie istnieją warunki do dalszej współpracy ze skarżącym, gdyż zostałaby złamana podstawowa zasada sprawnego wykonywania obu tych funkcji.

Mając na względzie powyższe, uznać należy, iż Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., wydając sporny akt z dnia [...] maja 2016 r., dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w żaden sposób nie wyjaśnił w uzasadnieniu wydanego aktu, która z przyczyn odwołania, wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, stanowiła podstawę podjęcia spornego aktu przez ten organ.

W konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, skład WSA w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., odwołując skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. ze stanowiska wicedyrektora tej placówki oświatowej, nie dokonał jakichkolwiek prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, przez co naruszył w sposób ewidentny zarówno zasadę praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Sąd uznał, że uzasadniając zaskarżony akt, Dyrektor szkoły w sposób bardzo ogólnikowy, bez jakiegokolwiek odwołania się do konkretnych przepisów prawa i związanych z tym zdarzeń (faktów), nie przeprowadził analizy występowania przesłanek, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, co w konsekwencji świadczy o ewidentnym naruszeniu przez ten organ normy prawnej przewidzianej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego aktu Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P. wydanego w dniu [...] maja 2016 r. w sposób lakoniczny, by nie rzec - żaden, odnosi się do przesłanek dających ewentualną podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, gdy tymczasem nie ulega wątpliwości, iż na organie administracji publicznej odwołującym wicedyrektora szkoły - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - ciąży ewidentny obowiązek wyraźnego wskazania w uzasadnieniu aktu odwołania, naruszenie których konkretnie obowiązków wynikających z przepisów prawa, w związku z zajmowanym stanowiskiem wicedyrektora szkoły, stanowi podstawę jego odwołania.

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporny akt, organ dopuścił się jednocześnie naruszenia obowiązującej w prawie administracyjnym, zharmonizowanej z Konstytucją RP, ogólnej zasady, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję lub inny akt z zakresu administracji publicznej nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83).

W ocenie Sądu, należy pamiętać o tym, iż przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP.

W niniejszej sprawie, Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P., wydając sporny akt w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska wicedyrektora tej placówki, dopuścił się jednak istotnej obrazy wskazanych powyżej norm prawnych i tym samym przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

W tym stanie rzeczy, zaskarżony akt nie mógł ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m.in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżący rzeczywiście dopuścił się działań, które świadczą o zaistnieniu przesłanek do jego odwołania z zajmowanego stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w P.

Pamiętać bowiem należy, iż ocena, czy w danej sprawie przesłanki określone w art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty zostały spełnione, mieści się w zakresie kompetencji dyrektora szkoły, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. W uzasadnieniu aktu odwołującego wicedyrektora z zajmowanego stanowiska ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie wicedyrektora szkoły, które mają prowadzić do odwołania go z zajmowanego stanowiska, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu. W uzasadnieniu zaś samego aktu odwołania wicedyrektora szkoły muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości z jednoczesnym przekonującym umotywowaniem wypełnienia przez tego rodzaju nieprawidłowe postępowanie osoby odwoływanej ustawowych przesłanek wydania aktu odwołania.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.