Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2319/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 888
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania wniesionego pisemnie przez Pana L. S. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia, że Pan L. S. podlegał w okresach od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy objęcia Pana L. S. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresach: od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r.

Po wszczęciu postępowania, o którym strony zostały powiadomione pismem z dnia [...] maja 2012 r. organ przeprowadził postępowanie dowodowe poprzez uzyskanie wyjaśnień od ZUS-u i L. S., od Urzędu Miasta [...] a także z Urzędu Skarbowego w [...].

W oparciu o powyższe dowody organ I instancji ustalił, że Pan L. S. figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...]. Datę rozpoczęcia działalności oznaczono na dzień 15 grudnia 2000 r. Z dniem 5 sierpnia 2011 r. wpis został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło od 22 czerwca 2009 r. do 22 czerwca 2011 r.

L. S. w toku postępowania wyjaśnił, że pozarolniczą działalność gospodarczą rozpoczął z dniem 8 stycznia 2001 r. z chwilą nadania numeru identyfikacji podatkowej w Urzędzie Skarbowym w [...] a nie jak podał ZUS od dnia 15 grudnia 2000 r. Odnośnie września 2008 r. L. S. podał, że nie dokonał żadnych zakupów na firmę, nie prowadził działalności gospodarczej a jedynie opłacał rachunek na telefon na kwotę 138 złotych. W miesiącu sierpniu także nie prowadził działalności gospodarczej jedynie w ramach porządków po zakończeniu prowadzenia działalności utylizował złom. Na dowód tego, że nie prowadził działalności w/w poinformował, że lokal, w którym prowadził działalność gospodarczą został Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2008 r. zmienionej potem na sygn. [...] w całości przekazany do użytkowania współwłaścicielowi.

Z informacji pozyskanych przez ZUS od Urzędu Skarbowego w [...] odnośnie kwot deklarowanych VAT przez podatnika L. S. za okres od grudnia 2000 r. do września 2010 r. wynikało, że w grudniu 2000 r. wykazał on sprzedaż netto w kwocie 983 złotych, podatek należny w kwocie 216 złotych oraz zakupy w kwocie 25448 złotych, w miesiącu sierpniu 2008 r. wykazał sprzedaż netto w kwocie 700 złotych, podatek należny w kwocie 154 złotych oraz zakupy w kwocie 111 złotych, we wrześniu 2008 r. wykazał, jedynie zakupy w kwocie 138 złotych.

W tym stanie rzeczy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalił, że Pan L. S. podlegał w okresach od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Od powyższej decyzji pan L. S. złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym wskazał, że w okresach, wskazanych przez organ I instancji nie prowadził działalności gospodarczej, odnośnie tych okresów powtórzył swoje wyjaśnienia, złożone w toku postępowania.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podał, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", obowiązującą do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej" – obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu.

Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podjęcie działalności gospodarczej przez Pana L. S., zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U., Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działalności", mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

W okresie tym obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne rozwiązania: w art. 8 ustawy o działalności, w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej (Dz. U., Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności gospodarczej." Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącym osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wpis taki stwarza domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej.

Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów prawnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony.

Obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 7ba ustawy prawo o działalności stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu wykonywania działalności oraz o wznowieniu wykonywania działalności.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego uznał, że ustalenie, poczynione przez organ I instancji są prawidłowe i wskazuje na to, że w spornym okresie tj. od 15 grudnia do 31 grudnia 2007 r. także od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. zainteresowany prowadził działalność gospodarczą.

O powyższym świadczą informacje uzyskane od Urzędu Skarbowego jak również same wyjaśnienia złożone przez L. S. z tego względu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając skargę L. S. wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami, że działalność gospodarczą prowadzi od 15 grudnia 2000 r., albowiem na tę datę nie został jeszcze nadany mu numer NIP, który jest niezbędny tak do dokonywania rozliczeń z organami skarbowymi, jak i potencjalnymi kontrahentami, którym nie mógłby wystawić rachunku czy faktury. Podjęte przez niego w tym czasie czynności faktyczne a wynikające z informacji urzędu skarbowego należy traktować jako czynności zmierzające do przygotowania się do rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej - jak zakup niezbędnego sprzętu. Te czynności mają na celu przygotowanie do uzyskiwania zysku, a nie do jego bezpośredniego już otrzymania w postaci zleceń.

Odnośnie sierpnia i września 2008 r. skarżący wyjaśnił, że nie prowadził działalności gospodarczej, ponieważ była ona zawieszona w tym okresie. Nie wykonywał wtedy czynności mających charakter zarobkowy, a więc wykonywanie jakichkolwiek zleceń. Jedynie czynności faktyczne, a więc złomowanie aluminium i opłacanie bieżących rachunków wynikały ze wcześniejszych zobowiązań i przepisów prawa.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, przytoczył też bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że zarówno wpis jak i jego wykreślenie nie mają znaczenia prawnego dla bytu przedsiębiorcy, gdyż jego istnienie zależy od prowadzenia działalności gospodarczej.

Poza tym, należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne (sporny miesiąc grudzień 2000 r.) uległy przedawnieniu.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w miejscu jego zamieszkania jak również przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2013 r. o sygn. akt VISA/Wa 1952/12 Sąd oddalił skargę na powyższą decyzję akceptując w pełni ustalenie organu.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1030/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie przesądzając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie NSA podkreślił, że w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji nie wskazał w sposób wystarczający przesłanek, na których oparł się przyjmując, że nie obaliły domniemania prowadzenia działalności gospodarczej twierdzenia skarżącego i przedłożony przez niego dowód w postaci wyroku SR w [...][...] Wydział Cywilny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżący wykonywał przedmiotową działalność gospodarczą, a w szczególności, czy wykonywał ją w grudniu 2000 r., kiedy to podejmował działania zmierzające do rozpoczęcia tej działalności oraz w sierpniu i wrześniu 2008 r., kiedy to podejmował działania zmierzające do jej zakończenia.

Kwestią oceny w sprawie pozostaje więc, czy skarżący skutecznie podważył domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej przez czas figurowania w stosownej ewidencji.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku "Ocena, czy działalność jest faktycznie wykonywana w znacznej mierze zależy bowiem od tego czy doszło do jej uruchomienia. Powyższe pozostaje w związku z założeniem, że działalność gospodarcza wykonywana jest w sposób ciągły i zorganizowany. Choć więc istotnie prezentowany był pogląd, że czynności ograniczające się do czynności przygotowawczych do rozpoczęcia działalności gospodarczej nie można uznać za prowadzenie tej działalności - to jednak nie można nie zauważyć, że jednocześnie trafność tego stanowiska w motywach rozstrzygnięć uzależniano od ustalenia, czy te czynności przygotowawcze doprowadziły do podjęcia czynności należących już do zakresu działalności gospodarczej wynikającej z wpisu do ewidencji (por. wyroki SN - z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt III UK 35/07, z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II UK 51/11 oraz powołane tam i analizowane wcześniejsze orzecznictwo). Zdaniem NSA uznać należy, że analogicznie do rozpoczęcia działalności gospodarczej także w kwestii oceny, czy doszło do faktycznego zaprzestania jej wykonywania, należy mieć na uwadze na ile podejmowane czynności należały do tych z zakresu wynikającej z wpisu do ewidencji."

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że za dostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia uznać należy to, że czynności podejmowane w grudniu 2000 r. doprowadziły do podjęcia czynności należących już do zakresu działalności gospodarczej wynikającej z wpisu do ewidencji. Wobec powyższego w ocenie Sądu orzekającego obecnie w niniejszej sprawie należy więc uznać, że od 15 do 31 grudnia 2000 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą, a jego wyjaśnienia nie obaliły powyższego domniemania.

W niniejszej sprawie kwestionowany jest jeszcze przez skarżącego okres objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym od 1 sierpnia do 30 września 2008 r.

Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika, że Pan L. S. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od 15 grudnia 2000 r. do 5 sierpnia 2011 r. Zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło od 22 czerwca 2009 r. do 22 czerwca 2011 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. powyższy wpis został wykreślony z ewidencji Urzędu Miasta [...].

W skardze do Sądu skarżący podnosi, że w sierpniu i wrześniu 2008 r. nie prowadził działalności gospodarczej, gdyż była ona w tym okresie zawieszona. W tym okresie nie wykonywał żadnych czynności o charakterze zarobkowym, a jedynie czynności faktyczne, złomowanie aluminium i opłacenie rachunków.

Twierdzenia skarżącego nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym materiale dowodowym. Jak wynika z akt sprawy zawieszenie działalności gospodarczej przez skarżącego nastąpiło od 22 czerwca 2009 r. do 22 czerwca 2011 r., a więc dopiero blisko rok później skarżący zawiesił swoją działalność gospodarczą. Sąd w tym miejscu wskazuje, że zawieszanie działalności gospodarczej było możliwe już od 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie przepisy art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141 poz. 888), który to przepis wprowadził do ustawy możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Z dniem 20 września 2008 r. przedsiębiorca miał więc możliwość zawieszenia działalności gospodarczej.

Sąd wskazuje ponadto, że w spornym okresie tj. sierpień, wrzesień 2008 r., skarżący dokonywał rozliczeń podatkowych. Rozliczenia podatkowe z urzędem skarbowym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, świadczą, że u skarżącego dochodziło w przedmiotowym okresie do zdarzeń gospodarczych skutkujących koniecznością rozliczenia podatku VAT, który to podatek jest rozliczany w okresach miesięcznych. Sąd wskazuje ponadto, że u skarżącego w sierpniu 2008 r. wykazano zakupy i sprzedaż, skutkujący odprowadzania należnego podatku od towarów i usług. Również w miesiącu wrześniu 2008 r. skarżący wykazał zakupy. W ocenie składu orzekającego wyżej wskazane zdarzenia gospodarcze potwierdzają fakt prowadzenia przez skarżącego w przedmiotowym okresie działalności gospodarczej. Sąd nie neguje, że w działalności skarżącego, przedmiotowy okres nie był okresem prosperity, jednak z uwagi na fakt, że działalność gospodarcza została przez skarżącego zawieszona dopiero po blisko roku należy uznać, że okres sierpień, wrzesień 2008 r. był okresem prowadzenia działalności gospodarczej, a nie jej wygaszenia.

Jeśli chodzi natomiast o dowód w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], to dowód ten wskazuje jedynie, że Pan L. S. skarżący przekazał lokal, w którym prowadził działalność gospodarczą do użytkowania współwłaścicielowi. Jednak Sąd zauważa, że działalność wg. wyjaśnień skarżącego nie zmierzała w kierunku jej likwidacji po dacie wydania przedmiotowego postanowienia, a była dalej prowadzona przez skarżącego i została zawieszona dopiero po ponad roku. Ponadto Sąd zauważa, że działalność gospodarcza mogła być prowadzona w innym miejscu.

Reasumując należy wskazać, że w ocenie Sądu w okresie sierpień, wrzesień 2008 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą, w związku z czym podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania tej działalności.

Rozpatrując niniejszą skargę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie składu orzekającego organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały subsumcji ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując, należy uznać, że organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły okres podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w tym również szczegółowo omówione powyżej, a kwestionowane przez skarżącego okresy.

Z tych wszystkich względów Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.