Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 703/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 251 ust. 1, 4, 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 90 ust. 2,  ust. 3d i 3da
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji niewykorzystanej w 2014 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Skarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "A" w P. (dalej: Stowarzyszenie, strona), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty D. (dalej: Starosta) w sprawie zwrotu niewykorzystanej w 2014 r. dotacji w wysokości 15.440,86 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że decyzją Starosty ustalono kwotę niewykorzystanej

w 2014 r. dotacji oświatowej w wysokości 15.440,86 zł, przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu D. (dalej: Powiat) przez Stowarzyszenie, będące organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową i Niepubliczne Gimnazjum

w P. (od [...] września 2015 r. Zespół Szkół Niepublicznych przy [...] Centrum Zdrowia w P., w skład którego wchodziły obie w/w szkoły) i określono termin naliczania odsetek od tej kwoty. Zobowiązano także Stowarzyszenie do zwrotu podanej kwoty wraz z odsetkami w terminie 14 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 251 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm. - dalej: u.f.p.). Powyższe było następstwem ustaleń kontroli przeprowadzonej w siedzibie Stowarzyszenia, obejmującej ocenę prawidłowości i zgodności składanych w 2014 r. i 2015 r. informacji miesięcznych dotyczących liczby wychowanków oraz realizacji wskazań SKO, które uchyliło pierwotnie wydaną przez Starostę decyzję nakazującą zwrot dotacji w wysokości 62.143,27 zł.

Starosta uzasadniał, że - w 2014 r. - przekazano w ramach dotacji 87.722,95 zł Szkole Podstawowej i 100.964,15 zł Gimnazjum. Po dokonaniu analizy złożonego

i skorygowanego przez Stowarzyszenie rocznego rozliczenia ustalono, że w 2014 r. Szkoła Podstawowa wydatkowała łącznie 72.282,09 zł zaś Gimnazjum 100.964,15 zł. Stwierdzono, że Gimnazjum rozliczyło dotację w 100% natomiast Szkoła Podstawowa rozliczyła kwotę 72.282,09 zł (przy otrzymanych 87.722,95 zł) a zatem różnica w kwocie 15.440,86 zł stanowi dotację niewykorzystaną przez tę Szkołę w 2014 r. i podlegającą zwrotowi z odsetkami. Starosta motywował, że Stowarzyszenie nie okazało żadnych dokumentów księgowych (faktur, rachunków...), jak i innych dowodów potwierdzających wykorzystanie tej kwoty, mimo prośby o ich przedstawienie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego

w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do 31 stycznia następnego roku wraz z odsetkami.

Organ dotujący podkreślił, że dotacja na 2015 r. została rozliczona w 100%, co potwierdziły ustalenia kontroli. W odwołaniu, Stowarzyszenie zarzuciło decyzji Starosty rażące naruszenie:

1. art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p. przez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie, że część środków pozyskanych przez nie z dotacji w 2014 r. nie została wykorzystana do końca roku budżetowego zgodnie z przeznaczeniem;

2. art. 251 ust. 4 u.f.p. oraz art. 90 ust. 2 i 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r.

o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm. - dalej: u.s.o.) przez ich błędne niezastosowanie i w rezultacie brak przyjęcia, że pozyskane przez nie

w 2014 r. dotacje bieżące zostały wykorzystane przez obie szkoły w całości w latach 2014 i 2015, poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona

i realizację celów wskazanych w przepisach u.s.o. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie decyzji Starosty w całości i wydanie decyzji stwierdzającej, że prowadzone przez nie szkoły wykorzystały - w 2014 r. i 2015 r. - dotacje w całości i zgodnie z przeznaczeniem. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, SKO decyzję Starosty utrzymało w mocy. Wskazało, że na organie orzekającym - na podstawie art. 251 ust. 1 u.f.p. -

o zwrocie dotacji w części niewykorzystanej przez beneficjenta spoczywa obowiązek wykazania przesłanek określonych w tym przepisie i przedstawienia w uzasadnieniu decyzji procesu myślowego, który doprowadził wydającego decyzję do obliczenia części niewykorzystanej dotacji, podlegającej zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Uznało, że w sprawie wymóg ten został spełniony przez Starostę, który - według SKO - zbadał i prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne, które miały istotny wpływ i znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dalej, Kolegium zauważyło, że bezsporne w sprawie jest, że przekazana przez Starostwo na 2015 r. - na obie szkoły - dotacja oświatowa została do końca 2015 r. prawidłowo rozliczona, tj. w całości wydatkowana zgodnie z celem, na jaki została udzielona. Kolegium stwierdziło prawidłowość ustaleń organu I instancji w tym zakresie. SKO zaznaczyło, że sporna jest kwestia zwrotu kwoty 15.440,86 zł, tytułem dotacji oświatowej niewykorzystanej przez Stowarzyszenie do końca 2014 r. Dowodziło, że w 2014 r. Starostwo przekazało - na podstawie art. 90 ust. 2a u.s.o. - kwotę dotacji

w wysokości 87.722,95 zł (dla Szkoły Podstawowej) i 100.964,15 zł (dla Gimnazjum). Podało, że wysokość przekazanej dotacji nie wypełnia definicji dotacji nienależnej, czy nadmiernie pobranej. Podniosło, że rozliczenie kwot dotacji przyznanych na 2014 r. poszczególnym placówkom potwierdziło, że brak jest pokrycia z dotacji w sposób udokumentowany kwoty 15.440,86 zł w odniesieniu do Szkoły Podstawowej (wydatki Gimnazjum zostały w całości sfinansowane z dotacji - dotacja wykorzystana w 100%). Organ odwoławczy kontynuował, że przedłożone przez stronę dowody księgowe za 2014 r. były wystawiane odrębnie na poszczególne szkoły, jednakże nie posiadały dekretów księgowych, opisów i nie były oznaczone adnotacjami o sfinansowaniu ich środkami dotacji otrzymanej z Powiatu, do czego zobowiązywały postanowienia § 7 ust. 6 uchwały Rady Powiatu D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół

i placówek oświatowych oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Wskazał, że dokumenty księgowe nie były ujęte w wyodrębnionej analitycznie ewidencji księgowej, jako wydatki pokryte środkami dotacyjnymi. Dowodził, że uniemożliwiało to jednoznaczne zidentyfikowanie zapisów księgowych z poszczególnymi dowodami źródłowymi oraz że - w związku z tym - kwalifikacji wydatków dokonano bezpośrednio

w oparciu o dane wykazane w dowodach źródłowych. Kolegium uznało, że - w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - brak jest podstaw do przyjęcia, że środki w kwocie 15.440,86 zł zostały wydane na realizację celów określonych w art. 90 ust. 3d u.s.o. Zauważyło, że strona nie okazała jakichkolwiek dokumentów księgowych (faktur, rachunków, list płac...) potwierdzających wydatkowanie w/w kwoty zgodnie z celem, na który przyznano jej dotacje oświatowe, mimo wezwań organu dotującego. Sama natomiast wykazała w rozliczeniu dotacji za 2014 r. różnicę w łącznej kwocie 16.730,48 zł, jako niewykorzystaną do końca 2014 r. SKO motywowało, że w piśmie z [...] stycznia 2017 r. strona oznajmiła, że kwota 15.440,86 zł została "fizycznie" wydana w kolejnym roku (2015) na realizację zadań

i cele prowadzonych przez Stowarzyszenie szkół oraz że były to płatności funkcjonalnie powiązane z decyzją zarządu Stowarzyszenia podjętą w poprzednim roku budżetowym. Podniosło, że strona wskazała na zakup niezbędnego wyposażenia dla funkcjonowania szkół: pracowni internetowej oraz sprzętu multimedialnego (55.865,03 zł), sprzętu sportowego (7.750,77 zł), mebli (11.161,88 zł). Akcentowało, że - zgodnie z ustaleniami kontroli - wszystkie w/w wydatki zostały ujęte w rozliczeniu dotacji za 2015 r., co potwierdza treść załącznika nr 4 do protokołu kontroli z [...] lipca 2016 r. (także str. 10 i 11 decyzji Starosty). Motywowało, że wydatki te nie mogły być jednocześnie kwalifikowane jako sfinansowane z dotacji udzielonej na 2014 r., tym bardziej, że zapłaty za faktury, na które powołuje się strona, dokonano w okresie od [...] lipca do [...] grudnia 2015 r. Kolegium zauważyło, że strona złożyła w Starostwie pismo z [...] sierpnia 2016 r. ("wniosek o umorzenie w całości niewykorzystanej dotacji"), w którym informowała, że niewykorzystana dotacja z 2014 r. (dot. kwoty 62.143,27 zł, ustalonej jako dotacja niewykorzystana w uprzednio wydanej decyzji Starosty uchylonej przez SKO) została wydatkowana w 2015 r. na zadania związane m.in. z: wynagrodzeniami pracowników wraz z pochodnymi za 2014 r., zapłatą faktury za kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli

i rezerwą. Podniosło, że jak wynika z - zaprezentowanego w zaskarżonej odwołaniem decyzji - rozliczenia wydatków pokrytych z dotacji za 2014 r. a faktycznie opłaconych

w 2015 r., o których mowa w w/w piśmie, tj. kwoty 44.892,09 zł, dokonano w ramach dotacji wykorzystanej w 2014 r. (Kolegium przedstawiło także własne rozliczenie). W opinii SKO, powyższe dowodzi, że organ I instancji dokonał szczegółowej oceny złożonych przez stronę wyjaśnień, w efekcie której uwzględnił wszystkie wydatki, jakie poniosło Stowarzyszenie na funkcjonowanie szkół w 2014 r. - również te, za które dokonano płatności w styczniu i na początku lutego 2015 r., a które były związane

z realizacją celów oświatowych podlegających dotowaniu w 2014 r. Kolegium podniosło, że Stowarzyszenie kilkakrotnie powoływało się w swoich wyjaśnieniach na fakt, że pozostawiona rezerwa środków z niewykorzystanej dotacji za 2014 r. była niezbędna do uregulowania wielu zobowiązań w styczniu 2015 r. Podało, że analiza przedstawionych przez nie wyciągów bankowych wykazała, że do dnia przekazania dotacji na styczeń 2015 r. (28 stycznia 2015 r.) obie szkoły wydatkowały niewielką kwotę 1.576,90 zł (prowizje bankowe, usługa księgowa, usługa telefoniczna). Organ odwoławczy zaznaczył, że w swoich wyjaśnieniach strona powołała się na art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. (dokonując ich wykładni) tłumacząc, że bez znaczenia pozostaje, że część środków z dotacji nie została fizycznie wydana (nie nastąpił fizyczny przepływ gotówki) przez szkoły do końca roku budżetowego, skoro środki te wykorzystano w roku następnym na realizację celów wskazanych m.in. w art. 90 ust. 3d u.s.o. Nie kwestionując - co do zasady - stanowiska strony, organ uznał, że w okolicznościach sprawy nie znajduje ono potwierdzenia. Stwierdził, że strona, której dotacja została udzielona, nie udowodniła, że ją wykorzystała. Podkreślił, że strona nie wykazała w ogóle sposobu wykorzystania kwoty 15.440,86 zł (mimo informowania przez organ o takiej powinności). SKO podsumowało, że w sprawie - w odniesieniu do kwot dotacji przekazanych stronie w 2014 r. - ma zastosowanie art. 251 ust. 1 u.f.p. W skardze, strona zarzuciła naruszenie:

A. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie powodujące rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Starosty, wydanej bez podstawy prawnej, a to ze względu na okoliczność, że art. 253 u.f.p. expressis verbis stanowi, że przepisów art. 251 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji, przy czym w doktrynie i w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie to dotyczy m.in. dotacji udzielonych na podstawie u.s.o.;

2. § 7 ust. 1 i 2 uchwały oświatowej z 26 sierpnia 2014 r., poprzez błędne zastosowanie przez SKO nieistniejącej podstawy prawnej w postaci § 7 ust. 6 tej uchwały (str. 8 decyzji SKO), podczas gdy w uchwale brak jest w ogóle takiej jednostki redakcyjnej,

a nawet analogicznego do zacytowanego przez SKO przepisu, przy czym powołanie się na to nieistniejące postanowienie uchwały stanowiło podstawę do stwierdzenia przez SKO, że strona skarżąca nie spełniła wymogów wynikających z tego - nieistniejącego - postanowienia uchwały, co "uniemożliwiało jednoznaczne zidentyfikowanie zapisów księgowych z poszczególnymi dowodami źródłowymi", a więc miało istotny wpływ na wynik sprawy; powyższa wadliwość prowadzi zatem do nieważności decyzji SKO na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;

3. art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie, że część środków uzyskanych przez Stowarzyszenie

z dotacji w 2014 r. (15.440,86 zł) nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem

i podlega zwrotowi;

4. art. 251 ust. 4 i art. 253 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d i 4 u.s.o., poprzez ich błędne niezastosowanie i w rezultacie brak przyjęcia przez SKO, że dotacja uzyskana przez Stowarzyszenie w 2014 r. została wykorzystana przez szkołę prowadzoną przez nie

w całości, poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona oraz realizację celów wskazanych w przepisach u.s.o.;

5. art. 90 ust. 3da u.s.o., przez jego błędne zastosowanie w sprawie i w rezultacie przyjęcie (choć w sposób niespójny i wybiórczy względem poszczególnych wydatków), że środki z dotacji mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 90 ust. 3d u.s.o., poniesionych

w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania, podczas gdy art. 90 ust. 3da u.s.o. - przewidujący taki obowiązek - został wprowadzony do u.s.o. dopiero 1 stycznia 2017 r.;

B. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

6. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez nierzetelne zbadanie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie decyzji na podstawie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych, wbrew zasadzie praworządności oraz bez należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, poprzez m.in.:

a. selektywne traktowanie materiału dowodowego i całkowite - zupełnie niezrozumiałe - pominięcie przez SKO wniosków płynących z dowodów pozytywnych dla strony, w tym jednostronne oparcie rozstrzygnięcia na rzekomym fakcie niewykorzystania w całości dotacji przyznanej w 2014 r., przy zignorowaniu dowodów korzystnych dla strony, np. pism Stowarzyszenia, w których szczegółowo przedstawiono sposób wykorzystania spornej części dotacji w 2014 r. i opisano, na co te środki przeznaczono, zgodnie

z zadaniami i celami realizowanymi przez szkołę prowadzoną przez Stowarzyszenie;

b. brak weryfikacji stanu faktycznego sprawy, ustalonego przez organ I instancji, w tym przede wszystkim brak dostrzeżenia przez SKO i wyciągnięcia jakichkolwiek wniosków ze stwierdzonego przez Starostę faktu, że wydatki Stowarzyszenia na cele edukacyjne szkół w 2015 r. wyniosły 600.514,47 zł, natomiast dotacja na 2015 r. została przyznana na kwotę 589.209,10 zł, a tym samym wydatki szkół przekroczyły wysokość dotacji

o 11.305,37 zł, która to kwota stanowiła część wydatków, które szkoły musiały sfinansować z dotacji przyznanej w 2014 r., gdyż wynikały one z realizacji zadań powziętych jeszcze w 2014 r.;

c. brak jakiejkolwiek analizy znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (pisma Dyrektora szkoły do zarządu Stowarzyszenia z [...] grudnia 2014 r. i uchwały nr [...] zarządu Stowarzyszenia z [...] grudnia 2014 r.), na podstawie których Stowarzyszenie wyraziło zgodę na sfinansowanie części zadań szkoły powziętych w 2014 r. poprzez zapłatę za nie w 2015 r., lecz ze środków z dotacji przyznanej na 2014 r.,

d. brak spójności uzasadnienia decyzji SKO, która z jednej strony akceptuje stanowisko Stowarzyszenia polegające na możliwości rzeczywistej zapłaty w 2015 r. za zobowiązania powzięte w 2014 r., a z drugiej nie dostrzega, że skoro wydatki Stowarzyszenia na zadania i cele szkoły w 2015 r. przekroczyły kwotę dotacji przyznaną w 2015 r. - w ocenie organów o przynajmniej 11.305,37 zł - to wydatki te musiały zostać sfinansowane w części z dotacji za rok 2014;

e. nieprawidłowe ustalenia faktyczne polegające m.in. na stwierdzeniu, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów księgowych potwierdzających wydatkowanie kwoty 15.440,86 zł, zgodnie z celem, na który przyznano dotację oświatową (str. 9 decyzji SKO), co jest oczywiście sprzeczne m.in. z ustaleniem obu organów, że kwota udowodnionych i celowych wydatków, poniesionych przez stronę w 2015 r., przekracza o 11.305,37 zł kwotę dotacji przyznanej na 2015 r. i nie została rozliczona ani z dotacji przyznanej na rok 2015, ani z dotacji przyznanej na rok 2014;

f. błędną logicznie ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to ze względu na okoliczność, że przy braku dowodów świadczących o niewykorzystaniu części dotacji udzielonej w 2014 r., zgodnie z zadaniami i celami realizowanymi przez szkoły, bez zbadania prawidłowości i rzetelności poniesionych przez stronę wydatków, SKO wyprowadziło wniosek o istnieniu obowiązku zwrotu części kwoty dotacji;

g. wadliwe uzasadnienie decyzji przez brak podjęcia przez SKO próby analizy i oceny zasadności poniesienia wydatków na kwotę 11.305,37 zł, przewyższającą wysokość dotacji otrzymanej w 2015 r., w tym okoliczności dotyczących trybu i sposobu wykorzystania dotacji oraz ograniczenie się do bezrefleksyjnego wskazania rzekomo niewykorzystanych kwot dotacji i notabene błędnej podstawy prawnej (art. 251 ust. 1 u.f.p.), co stanowi o wadliwości uzasadnienia decyzji SKO. Tak stawiając zarzuty, strona wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji w całości, względnie o uchylenie tych decyzji w całości; 2) w przypadku uznania przez Sąd, że jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, zobowiązanie SKO do wydania decyzji stwierdzającej, że

- w 2014 r. i 2015 r. - prowadzone przez Stowarzyszenie szkoły wykorzystały dotacje udzielone z budżetu Powiatu w całości zgodnie z przeznaczeniem, tj. zadaniami

i celami realizowanymi przez szkoły, a w związku z tym brak jest niewykorzystanych kwot dotacji podlegających zwrotowi; 3) uwzględnienie przez SKO skargi w całości, tj.

dokonanie autoweryfikacji przed skierowaniem skargi do sądu, z tego względu, że skarga jest oczywiście uzasadniona; 4) zasądzenie kosztów; 5) przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów powołanych w skardze. Strona skarżąca szeroko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z [...] września 2017 r., strona uzupełniła skargę. Opisała warunki, w jakich powstało Stowarzyszenie i trudności związane z prowadzeniem szkół przyszpitalnych. Wskazała, że kwota 15.440,86 zł została częściowo przeznaczona na wykupienie od Szpitala wyposażenia szkoły (przekazanego w 2013 r. i w 2014 r. /6.250 zł/), na podstawie faktur z [...] grudnia 2015 r. Podała, że pozostałą kwotę przeznaczono na dofinansowanie zakupu mobilnej pracowni komputerowej (faktura z [...] września 2015 r.), sfinansowanej częściowo z dotacji przyznanej w 2014 r. a częściowo w 2015 r. W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej dwoma pismami procesowymi, SKO wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie, Sąd dopuścił dowody z dokumentów załączonych przez stronę skarżącą do skargi (konkretnie do pisma stanowiącego uzupełnienie skargi).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego

w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo ustalono kwotę niewykorzystanej przez stronę w 2014 r. dotacji oświatowej w wysokości 15.440,86 zł i zobowiązano stronę do jej zwrotu wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. (w stanie prawnym obowiązującym w 2014 r.), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Stosownie do treści ust. 4, wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5). Użycie w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrotu "w szczególności" oznacza, że zapłata (poniesienie) nie jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji i że nie należy utożsamiać wydatkowania środków z jej wykorzystaniem. Tym samym, dotacje samorządowe przeznaczone na cele bezpośrednio związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., nie muszą być wykorzystywane tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia najistotniejszej kwestii, a mianowicie, że został osiągnięty cel lub zadanie zostało zrealizowane. Powyższy sposób rozliczenia dotacji zastosowały orzekające w sprawie organy, przyjmując do rozliczenia dotacji za 2014 r. (udokumentowane przez stronę) wydatki dotyczące tego roku, lecz faktycznie opłacone w roku następnym (2015), uznając je za wydatki zrealizowane (wykorzystane) w 2014 r. (kwota 44.892,09 zł, wydatkowana tytułem wynagrodzeń wraz z pochodnymi za grudzień 2014 r., kursu kwalifikacyjnego, usług księgowych, zakupu artykułów papierniczych). Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że z brzmienia art. 251 ust. 1 u.f.p. jasno wynika konstrukcja (system) rocznego rozliczania dotacji, z uwagi na zasadę roku budżetowego, którym jest rok kalendarzowy. Warto odnotować, że - z dniem 1 stycznia 2017 r. - do art. 90 u.s.o. dodano ust. 3da, czyli przepis niemający zastosowania w sprawie, traktujący, że: "Dotacja, o której mowa w ust. 1a-3b, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 3d, poniesionych w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania". Określonej w tym przepisie zasady, wbrew zarzutowi z pkt A.5., orzekające w sprawie organy nie zastosowały względem strony skarżącej. W sprawie, otrzymując dotację oświatową na 2014 r., strona winna jej kwotę wydatkować do końca tego roku budżetowego, tj. faktycznie opłacić nią w tym roku wydatki, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., bądź zrealizować cel edukacyjny,

o jakim mowa w tym przepisie, przez zaciągnięcie zobowiązań z tym związanych (np. nabyć towar/usługę, podpisać umowę, dysponować fakturą do zapłaty za wykonaną usługę/zrealizowaną sprzedaż). W tym drugim przypadku sama zapłata może nastąpić w roku kolejnym. W ocenie Sądu, słusznie uznały organy obu instancji, że w stanie faktycznym sprawy jednoznacznie wykazano, że sporna kwota dotacji oświatowej - przyznanej na 2014 r., w wysokości 15.440,86 zł - nie odnosiła się do realizacji zadań prowadzonej przez stronę szkoły, w zakresie określonym treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. Zasadnie przyjmuje SKO, że brak jest uzasadnienia (dowodu) dla przyjęcia stanowiska strony, że w/w środki zostały wydatkowane na realizację celu oświatowego. Nie sposób bowiem zakwestionować faktu, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów księgowych (faktur, rachunków, list płac) potwierdzających wydatkowanie kwoty 15.440,86 zł zgodnie z celem, na który przyznano jej dotacje oświatowe, pomimo wezwań organu dotującego. Co więcej, trafnie zauważa SKO, że to sama strona wykazała w rozliczeniu dotacji za 2014 r. różnicę w łącznej kwocie 16.730,48 zł, jako niewykorzystaną do końca 2014 r. Trzeba za Kolegium wskazać, że w piśmie z [...] stycznia 2017 r. strona podała, że kwota 15.440,86 zł została "fizycznie" wydana już w kolejnym roku i że "były to płatności funkcjonalnie powiązane z decyzją zarządu Stowarzyszenia powziętą jeszcze

w poprzednim roku budżetowym, zgodnie z zadaniami i celami szkół prowadzonych przez Stowarzyszenie" (zakup niezbędnego wyposażenia dla funkcjonowania szkół: pracowni internetowej i sprzętu multimedialnego /55.865,03 zł/, sprzętu sportowego /7.750,77 zł/, mebli /11.161,88 zł/). Sąd zauważa, że wszystkie w/w wydatki - zdaniem Sądu prawidłowo - przyjęto do rozliczenia dotacji za 2015 r. (patrz załącznik nr 4 do protokołu kontroli z [...] lipca 2016 r.; szczegółowy opis wydatków zaprezentowano również na str. 10 i 11 decyzji Starosty). Nie mogły być one zatem zakwalifikowane, jako sfinansowane z dotacji udzielonej na 2014 r., tym bardziej, że zapłaty za faktury (12 szt.), na które powołuje się strona (wystawione w 2015 r.), dokonano w okresie od 27 lipca do 30 grudnia roku następnego, czyli 2015 r. W dniu [...] sierpnia 2016 r., strona złożyła w Starostwie - datowane na [...] sierpnia 2016 r. - pismo zatytułowane "Wniosek o umorzenie w całości niewykorzystanej dotacji". W uzasadnieniu podała, że niewykorzystana dotacja z 2014 r. (dotyczyło to kwoty 62.143,27 zł, ustalonej jako dotacja niewykorzystana w uprzednio wydanej decyzji Starosty, uchylonej przez SKO) została wydatkowana w 2015 r. na zadania związane m.in. z wynagrodzeniami pracowników wraz z pochodnymi za 2014 r., zapłatą faktury za kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli i rezerwą. Celna wydaje się zatem uwaga SKO, że wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. są sprzeczne w wyjaśnieniami zawartymi w piśmie z [...] stycznia 2017r.

i w skardze do Sądu. Co więcej, o czym była już mowa wyżej, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji

i - przede wszystkim - z zaprezentowanego w decyzji organu I instancji rozliczenia wydatków pokrytych z dotacji za 2014 r., a faktycznie opłaconych w 2015 r., o których wspomina strona w w/w piśmie z [...] sierpnia 2016 r., kwota 44.892,09 zł została uwzględniona przez organ I instancji, jako dotacja wykorzystana w 2014 r. Analiza dowodów źródłowych potwierdziła jej wydatkowanie ze środków zaliczonych jako dotacje wykorzystane w 2014 r. Powyższe potwierdza, że w sprawie - wbrew stanowisku skargi - dokonano szczegółowej analizy złożonych przez stronę wyjaśnień, w wyniku których uwzględniono wszystkie wydatki, jakie poniosło Stowarzyszenie na funkcjonowanie szkół w 2014 r., również te, za które dokonano płatności w styczniu i na początku lutego 2015 r., a które były związane z realizacją celów oświatowych podlegających dotowaniu w 2014 r. Słusznie wskazuje SKO, że strona kilkakrotnie powoływała się w swoich wyjaśnieniach na fakt, że pozostawiona rezerwa środków z niewykorzystanej dotacji za 2014 r. była niezbędna do uregulowania wielu zobowiązań w styczniu 2015 r. Tymczasem, co trafnie akcentuje SKO, analiza przedstawionych przez stronę wyciągów bankowych wykazała, że do dnia przekazania dotacji na styczeń 2015 r. ([...] stycznia 2015 r.) obie szkoły wydatkowały jedynie kwotę 1.576,90 zł. Strona wskazała (przywołując pismo z [...] grudnia 2014 r. i uchwałę zarządu Stowarzyszenia z [...] grudnia 2014 r.), że wydatki pokryte sporną kwotą zostały zaplanowane już w 2014 r. Zdaniem Sądu, w/w plany strony w żaden sposób nie stanowią o realizacji celów oświatowych w 2014 r., opłaconych dotacją przyznaną na ten rok w 2015 r., czyli nie czynią zadość regulacji art. 251 ust. 4 u.s.o. Reasumując, Sąd stwierdził, że trafne jest stanowisko Kolegium, że strona, której dotacja została udzielona, nie udowodniła, że ją wykorzystała - w podanym wyżej znaczeniu - w całości (nie wykazała sposobu wykorzystania spornej kwoty 15.440,86 zł), mimo informowania przez organ o takiej powinności. W ocenie Sądu, strona nie tylko nie udowodniła poniesienia wydatków w kwocie 15.440,86 zł, tj. zapłaty tej kwoty w 2014 r. ze środków pochodzących z dotacji na

2014 r., ale także rzeczywistego wydatkowania tej kwoty w 2015 r. na cele zrealizowane w 2014 r. (na realizację zobowiązań zaciągniętych przez stronę w 2014 r.). Podzielić należy stanowisko SKO, że ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie oraz że to jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków i okazanie dowodów je potwierdzających, bowiem rozliczenia dotacji nie dokonuje się na podstawie wyłącznie oświadczeń składanych przez beneficjenta. Dysponowanie środkami publicznymi, w tym z tytułu dotacji, podlega określonemu reżimowi i kontroli wydatkowania, przy zachowaniu dyscypliny budżetowej. Z tych wszystkich względów, wydane w sprawie - w obu instancjach - decyzje nie naruszają przepisów wskazanych w pkt A.3, A.4. i A.5 skargi. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd wskazuje j/n. Chybiony jest zarzut postawiony w pkt A.1., stanowiący o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Przywołany przez stronę art. 253 u.f.p. stanowi, że przepisów art. 251 i art. 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Strona nie wyjaśniła przy tym, jaki konkretnie przepis u.s.o. wyłącza zastosowanie art. 251 u.f.p. Sądowi nie jest znany przepis u.s.o., który traktuje o zasadach i trybie zwrotu dotacji. Nie jest nim bynajmniej przepis art. 90 ust. 4 u.s.o. normujący, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania (wszystkie podkreślenia Sądu), uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Odnośnie zarzutu sformułowanego w pkt A.2. skargi, to jest on trafny o tyle, że

- faktycznie - w uchwale oświatowej z 26 sierpnia 2014 r. brak jest jednostki redakcyjnej

§ 7 ust. 6. Sąd stwierdza i zarazem przyjmuje wyjaśnienia SKO, że organowi chodziło

w istocie o treść § 8 ust. 6 w/w uchwały, zgodnie z którym, dokumenty potwierdzające dokonanie wydatku ze środków przyznanej szkole lub placówce dotacji powinny zawierać wskazanie źródła finansowania. Powyższe uchybienie organu pozostaje - zdaniem Sądu - bez wpływu na wynik sprawy. SKO trafnie zauważyło w decyzji, że przedłożone przez stronę dowody księgowe za 2014 r. były wystawione odrębnie na poszczególne szkoły, jednakże nie posiadały dekretów księgowych, opisów i nie były oznaczone adnotacjami o sfinansowaniu ich środkami dotacji otrzymanej z budżetu Powiatu. Okoliczność, że przedłożone przez stronę dowody księgowe za 2014 r. nie posiadały w/w elementów (opisów) znacząco utrudniała organom administracji ustalenie rzeczywistego poniesienia danego wydatku (co do jego rodzaju, wysokości i daty), jako podlegającego finansowaniu ze środków publicznych. Chybione są także zarzuty natury procesowej, postawione w pkt B.6. skargi. Sąd, o czym była już mowa wcześniej, podziela stanowisko SKO, że strona - poza gołosłownymi i sprzecznymi ze sobą twierdzeniami - nie przedstawiła żadnych dokumentów księgowych (faktur, rachunków, list płac, itp.) potwierdzających wydatkowanie kwoty 15.440,86 zł zgodnie z celem, na który przyznano jej dotacje oświatowe, pomimo wezwań organu dotującego. Powyższe stanowi, że niezasadny jest zarzut traktujący o selektywnym traktowaniu materiału dowodowego i pomijaniu dowodów korzystnych dla strony (wniosków z takich dowodów płynących). Zauważenia wymaga, że dołączona na etapie postępowania skargowego, faktura [...] (wystawiona nie dla strony lecz dla szpitala, tj. [...] Centrum [...]Sp. z o.o. w P., potwierdzająca zakup m.in. sprzętu komputerowego i usługi informatycznej na kwotę 5.248 zł, celem wyposażenia - jak podaje strona skarżąca - biura/sekretariatu szkoły, który to zakup następnie "spłacono" częścią spornej w sprawie kwoty dotacji), nie została okazana w kontroli dotyczącej rozliczenia dotacji za 2014 r. i 2015 r. Podobnie jak dowody potwierdzające, że w/w zakupy faktycznie były związane z działalnością oświatową strony. Odnośnie braku weryfikacji stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ

I instancji, w tym - przede wszystkim - braku dostrzeżenia przez SKO oraz wyciągnięcia wniosków ze stwierdzonego przez Starostę faktu, że wydatki Stowarzyszenia na cele edukacyjne szkół wyniosły w 2015 r. 600.514,47 zł, natomiast dotacja na 2015 r. została przyznana na kwotę 589.209,10 zł, a tym samym wydatki szkół przekroczyły wysokość dotacji o 11.305,37 zł, która to kwota - zdaniem strony - stanowiła część wydatków, które szkoły musiały sfinansować z dotacji przyznanej na 2014 r., gdyż wynikały one

z realizacji zadań powziętych jeszcze w 2014 r., Sąd zauważa, że organy wykazały jednoznacznie, o czym była już mowa, że sporna w sprawie kwota dotacji przyznanej stronie na 2014 r. (15.440,86 zł) nie została wykorzystana - w znaczeniu określonym

w art. 251 ust. 4 u.f.p. - w 2014 r. i że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że nadwyżki (niedobory) dotacji przyznanej na rok kolejny automatycznie kompensują nadwyżki (niedobory) dotacji przyznanej na rok wcześniejszy. Poza tym, sporna kwota 15.440,86 zł została wskazana jako kwota niewykorzystanej dotacji nie zaś jako kwota z dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Słusznie zauważa SKO w odpowiedzi na skargę, że pismo z [...] grudnia 2014 r.

i uchwała nr [...] z [...] grudnia 2014 r. nie mają żadnego znaczenia dla podjętego

w sprawie rozstrzygnięcia, o czy także była już mowa wcześniej. Dokumenty te nie dowodzą bowiem prawidłowego wydatkowania, udokumentowania i rozliczenia dotacji za 2014 r. w kwocie 15.440,86 zł, tj. tego, że w 2014 r. zrealizowano już zadanie publiczne, na które udzielona była dotacja i w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi (towary) wykonane w trakcie realizacji zadania, co pozwoliłoby przyjąć, że dotacja została wykorzystana w terminie. Z dokumentów tych nie wynika, że w/w dotacja została wykorzystana w 2014 r. (ani nawet w 2015 r.). Zobowiązanie na zakup mobilnej pracowni komputerowej i mebli nie zostało zaciągnięte w 2014 r., lecz dopiero w 2015 r. (wydatki zostały zaliczone do rozliczenia dotacji za 2015 r.), co uniemożliwia sfinansowania tego zobowiązania dotacją przyznaną w 2014 r. Wbrew zarzutom skargi, co trafnie wywodzi SKO, brak jest jakichkolwiek dowodów, że sporna w sprawie kwota 15.440,86 zł została wykorzystana przez Stowarzyszenie na zadania i cele szkoły 2014 r. Sąd zauważa, że stwierdzenie SKO, że organ I instancji nie przeprowadził zupełnego postępowania wyjaśniającego, bowiem nie ocenił wszystkich dostępnych mu dowodów, stanowi cytowany fragment poprzedniej decyzji SKO, która uchyliła wcześniejszą decyzję Starosty i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W obecnie skarżonej decyzji, SKO - słusznie w opinii Sądu - uznało, że ocena stanu faktyczno-prawnego zawarta w zaskarżonej odwołaniem decyzji dokonana została zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów. Powyższe dowodzi brak sprzeczności stanowiska SKO w powyższym zakresie, co zarzuca strona skarżąca. Skoro z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika, że strona skarżąca nie wykorzystała w 2014 r. dotacji oświatowej w wysokości 15.440,86 zł, to zasadnie - zgodnie z art. 251 ust. 1 i 5 u.f.p. - nakazano jej zwrot tej kwoty do budżetu Powiatu wraz z odsetkami. Z podanych wyżej powodów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - należało orzec jak w sentencji wyroku.