Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1710/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 57, art. 2 pkt 55, art. 140aa ust. 1 -4, art. 64 ust 1 pkt 1, art. 140ab ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 2 pkt 55 i 57, art. 41 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] dotyczącą nałożenia na W. D. (dalej: "skarżący", "strona", "przedsiębiorca") kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

W dniu [...] października 2013 r. na drodze powiatowej nr [...] został zatrzymany przez patrol lotny do kontroli i doprowadzony do punktu wagowego w miejscowości B. ul. [...] pojazd marki M. o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Z. S. (dalej: "kierowca"), który wykonywał transport z ładunkiem podzielnym (sypkim). Przewóz wykonywany był na rzecz "D." – D. W. z siedzibą w D. ul. W. – zgodnie z okazanym wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy o nr [...]. Z kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez uwag.

Jak wynika z protokołu kontroli kierujący pojazdem został poinformowany o zasadach wykonania pomiaru, okazano kierowcy wskazania przyrządu pomiarowego oraz legitymacje służbowe kontrolujących, świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych i protokół z dnia [...] maja 2013 r. pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia sporządzony przez uprawnionego geodetę, ważny na dzień dokonania pomiarów.

Kontrolę pojazdu wykonano przenośnymi wagami nieautomatycznymi elektronicznymi SAW 10C do pomiarów statycznych. W wyniku ważenia stwierdzono, że rzeczywisty nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 23050 kg co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 5050 kg (po odjęciu 2% zaokrąglono do 0,1 t w górę), zaś masa całkowita pojazdu wynosiła 36200 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 4200 kg (po odjęciu 2% zaokrąglono do 0,1 t w górę). Kontrolowany nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. poinformowano przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących prawach z art. 10 § 1 k.p.a.

Decyzją z [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Inspektor, na podstawie art. 64 oraz 140aa ust 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm., dalej: "p.r.d.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), nałożył na W. D. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą "D." – D. W. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Strona zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów materialnoprawnych oraz norm postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że na mocy przedmiotowej decyzji nałożono na niego karę pieniężną za brak zezwolenia kategorii VII, uprawniającego do przejazdu pojazdami nienormatywnymi. W ocenie skarżącego w toku postępowania nie ustalono w sposób prawidłowy, że kontrolowany pojazd rzeczywiście stanowił, pod względem przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz wartości nacisku podwójnej osi napędowej, pojazd nienormatywny. Skarżący podważył prawidłowość pomiarów dokonanych przy pomocy przenośnej wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C. Stwierdził, że zgodnie ze świadectwem legalizacji Urzędu Miar wagi wykorzystane do pomiaru w niniejszej sprawie mogą być używane przy obciążeniu do 10 ton. W świetle okoliczności, że w niniejszej sprawie dopuszczalna masa całkowita pojazdu przewyższała wskazaną wartość – skarżący stwierdził, że pomiar dokonany przy pomocy ww. wag nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 roku (sygn. VII SA/Wa 273/13) a także stanowisko Najwyższej Izby Kontroli, w których to wyrażono pogląd, że wagi typu SAW 10C nie są przeznaczone do pomiaru nacisku osi podwójnych ani masy całkowitej pojazdu. Zdaniem strony wyniki w powyższym zakresie, uzyskane przy użyciu ww. urządzeń stanowić mogą jedynie orientacyjne wartości, powodujące konieczność ich weryfikacji. W związku z faktem, że w niniejszej sprawie dane uzyskane w toku kontroli nie zostały potwierdzone przy pomocy innego urządzenia, strona podniosła, że nałożona w oparciu o nie decyzja administracyjna powinna zostać uchylona, gdyż w sprawie brak jest dowodów, na podstawie których można bezsprzecznie stwierdzić, że kontrolowany pojazd był nienormatywny.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 14aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., dalej: "u.d.p."), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951, dalej: "rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

GITD w uzasadnieniu decyzji przywołując przepisy prawa mające zastosowanie w tej sprawie wskazał, że droga powiatowa nr [...] nie została wymieniona w ww. rozporządzeniu, a zatem stanowi ona drogę po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton.

GITD przypomniał, że miejsce ważenia w L. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2013 r. Wskazał, że ważenie odbyło się za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II o nr fabr. [...] i [...]. Waga SAW 10C/II o nr fabr. [...] legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. z terminem ważności do dnia [...] maja 2015 r., natomiast waga SAW 10C/II o nr fabr. [...] świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] czerwca 2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił w jaki sposób ustalił kategorię wymaganego zezwolenia na przedmiotowy przejazd, a strona postępowania została ustalona na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. zgodnie z którym karę nakłada się na podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ II instancji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej 23,05 t - przekroczenie o 5,05 t (przekroczenie o ok 28%), zaś masa całkowita pojazdu wynosiła 36,2 t i przekraczała dopuszczalną masę całkowitą o 4,2 t (przekroczenie o 13%). Kierowca w trakcie kontroli nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD zauważył, że mając na uwadze stwierdzone naruszenia na drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które można wydać zezwolenie kategorii VII, czyli: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach l-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ powołał się na art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c p.r.d. jednocześnie wskazując, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 15.000 zł.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwości użytych w czasie kontroli wag organ odwoławczy wskazał, że jego zdaniem stanowisko Głównego Urzędu Miar, na które powołuje się skarżący, iż "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max", nie zostało poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. Nie zawiera uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Wskazał, że obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Nie wiadomo zatem w jaki sposób Główny Urząd Miar doszedł do takiej konkluzji, skoro zakaz o którym pisze Główny Urząd Miar w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie jest ujęty w żadnym przepisie. Ponadto przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy). Organ dodał, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 26, poz. 152, dalej: "rozporządzenie z 31 stycznia 2008 r.") także określa wagi o klasie dokładności od I do III.

Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag SAW 10 C wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także naciski osi wielokrotnych i masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Organ wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Ponadto należy zwrócić uwagę, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary. W aktach sprawy znajdują się świadectwa zgodności wag użytych w sprawie z której wynika, iż są one wagami III klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy III wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że mając na uwadze powyższe nie może się kierować przesłaną przez Główny Urząd Miar informacją z dnia [...] kwietnia 2011 r., bowiem w świetle posiadanej i umotywowanej powyżej wiedzy, doszedł on do odmiennych wniosków.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489) zgodnie z którym: "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, nie wydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych. Wskazał również, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 2301/11 z 5 marca 2013 r. stwierdził, iż "skoro użyta do ważenia waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne i używana była zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia." Ponadto na poparcie swojego stanowiska organ wskazał również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 roku VI Sa/Wa 485/13 w którym Sąd nie uznał zasadności zastrzeżeń pod kątem użytych wag, które zostały sformułowane w piśmie Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2011 r. Sąd wskazał, że "pismo to nie stanowi źródła prawa i jak to podniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zostało podparte żadną analizą prawną". Dodatkowo Sąd wskazał, iż użytymi wagami SAW 10C o klasie dokładności IIII organ był władny ustalić masę całkowitą kontrolowanego pojazdu.

W ocenie GITD skoro ww. wagi zostały dopuszczone do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 roku (Dz. U. 2004 roku, nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu oraz nacisku osi za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Wyjaśniono, że maksymalne obciążenie wagi typu SAW 10C rzeczywiście wynosi 10 t, jednakże uwzględniając parametry techniczne tejże wagi podkreślenia wymaga fakt procedury dokonywania pomiarów dokonywanych przy użyciu wagi tego typu. W trakcie kontroli pojazdu pod względem nacisku osi oraz jego rzeczywistej masy całkowitej pod każdą z osi podkłada się dwie wagi (po jednej pod każde koło). W ten sposób obciążenie tychże wag przy pomiarze nacisku osi może wynosić do 20 t. Każda z osi ważona jest osobno, a następnie zsumowane zostają wyniki uzyskane dla poszczególnych osi i w ten sposób otrzymany wynik stanowi wartość całkowitej masy pojazdu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że w omawianym przypadku masa pojazdu (36,2 t) nie przekroczyła obciążeń granicznych wag.

Organ odwoławczy wskazał, iż strona postępowania została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. umożliwiające uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Kierowca w momencie kontroli przewoził piasek, który niewątpliwie stanowi ładunek sypki, jednakże kontrola obok przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.

Organ w uzasadnieniu decyzji omówił również pojęcie "należytej staranności" oraz "braku wpływu", wskazał na treść § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. oraz art. 61 p.r.d. Powyższe regulacje wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Nie dostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Mając na uwadze powyższe GITD uznał, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d. oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Treść skargi w istocie koncentruje się na kwestii braku możliwości użycia wag SAW 10C do wyznaczenia masy całkowitej oraz masy osi wielokrotnej kontrolowanego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 4 pkt 25 u.d.p. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów, w zakresie nacisków osi.

Przez "nacisk osi" należy rozumieć sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 p.r.d.), natomiast przez "rzeczywistą masę całkowitą" należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 p.r.d.).

Jak stanowi art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa

dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do

8 (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga powiatowa nr [...], na której przeprowadzono kontrolę, stanowi drogę po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W myśl art. 140aa ust. 1 i 2 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

Zasady ustalania tej kary szczegółowo określa art. 140ab p.r.d. uzależniając jej wysokość w pkt od 1 do 3 od kategorii zezwolenia, którym powinien legitymować się podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym.

Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 p.r.d.). Prawidłowo zatem organ ustalił stronę postępowania uznając, iż jest to podmiot wykonujący przewóz drogowy.

W rozpoznawanej sprawie kontrolowany w dniu [...] października 2013 r. pojazd poruszał się po drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. pojazdem tym w chwili kontroli wykonywany był przejazd z ładunkiem sypkim w postaci piasku. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

- nacisk 23,05 t na podwójnej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2% dopuszczalnych błędów ważenia) - przekroczenie o 5,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28%);

- rzeczywista masa całkowita pojazdu została przekroczona o 4,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 13%).

Prawidłowo wskazano, że w omawianym przypadku realizowany był przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach wymiarowo-wagowych przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Kierowca do kontroli nie okazał zezwolenia ww. kategorii, ani nie posiadał takiego zezwolenia w pojeździe.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści tego ostatniego przepisu karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 pkt c p.r.d., ustala się za brak zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach, w wysokości 15.000 zł.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia przekroczenia nacisku podwójnej osi napędowej o 28% na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.

W ocenie Sądu, GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ odwołał się do załącznika nr 1 u.d.p. określającego kategorie tych zezwoleń w zależności od parametrów pojazdów nienormatywnych oraz rodzaju drogi, po której taki pojazd ma się poruszać, dokonał przeglądu kategorii tych zezwoleń, przyłożył do nich parametry kontrolowanego pojazdu i drogi na której się poruszał, by w konsekwencji słusznie stwierdzić, że skarżący winien się legitymować zezwoleniem kategorii VII dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t.

Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w chwili kontroli świadectwami legalizacji pionowej wydanymi przez Okręgowy Urząd Miar w P. z przewidzianymi terminami ważności do [...] maja 2015 r. oraz świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] czerwca 2011 r.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy ww. wag. Należy przy tym zaznaczyć, że jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolującego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn.. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012r., sygn. Akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do zważenia dmc pojazdu oraz pomiaru nacisków osi wielokrotnych niezgodnie ze wskazaniami producenta wag (czyli z instrukcją), wskazać należy w pierwszej kolejności na legitymowanie się przez użyte podczas kontroli wagi ważnymi świadectwami legalizacji. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1069), dowód legalizacji to świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczające dokonanie legalizacji. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 2 tej ustawy, prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez: 1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu - przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu lub

2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także

3) legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.

Jak wynika z treści art. 8 ust. 2a ww. ustawy, przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1 (w tym przy pobieraniu opłat (...) i innych należności budżetowych (...) - art. 8 ust.1 pkt 4), i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej (vide rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. z 2008 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 2 czerwca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. Nr 110, poz. 727).

Nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte podczas kontroli w niniejszej sprawie legitymowały się ważnym świadectwem ponownej legalizacji.

W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż ważenie kontrolowanego pojazdu nastąpiło w sposób zgodny z instrukcją obsługi wag typu SAW 10C. W pkt 2.4 Instrukcji dopuszczono bowiem sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi, co potwierdza treść pkt 2.5 tej instrukcji - tabela obrazująca konfiguracje wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym pojazdów z osiami wielokrotnymi. Z zestawienia tego wynika, że producent wag przewidział także ważenie zespołów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu jednej pary wag z wykorzystaniem podkładek wyrównawczych (płyt pomocniczych równoważących różnicę wysokości) lub odpowiednich wgłębień w nawierzchni miejsca ważenia. Jednocześnie nie wyklucza to możliwości ustalenia masy całkowitej ważonego pojazdu, poprzez zsumowanie wyników ww. pomiarów cząstkowych.

Wskazać należy, iż w kwestii tej wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11, w którym stwierdził, że wagi te mogły służyć do pomiaru nacisku poszczególnych osi, jak również do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.

Przede wszystkim podkreślić należy, że czynność ważenia pojazdu jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do wykazania czy kontrolowany pojazd spełnia określone normy, o których mowa w przepisach p.r.d. W badanej sprawie wyniki pomiarów wskazały na znaczące naruszenie dopuszczalnych norm obowiązujących w transporcie drogowym, odpowiadające uzyskaniu zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII, którego skarżący nie posiadał. Przy tak dużym przekroczeniu dmc pojazdu - o 4,2 t oraz nacisku podwójnej osi napędowej - o 5,05 t, precyzja dokonywanych pomiarów (z wykorzystaniem jednej pary wag SAW 10 C lub konfiguracji kilku takich wag) nie miałaby istotnego znaczenia dla wyniku postępowania w przedmiocie nałożenia kary za dokonane naruszenie. Nie ma zatem faktycznych podstaw do kwestionowania wyników dokonanego ważenia oraz ich przyjęcia za podstawę nałożenia kary finansowej na przewoźnika (skarżącego).

Sąd ponadto nie stwierdził, aby instrukcja wag SAW lub inne zgromadzone dowody w sprawie mogły podważyć sposób dokonania pomiarów nacisku na osie oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W szczególności analiza treści tej instrukcji prowadzi do wniosku, iż producent ww. wag dopuszcza dokonywanie pomiarów pojazdów z czterema osiami metodą jednoczesnego ważenia całego pojazdu z wykorzystaniem odpowiedniego zestawu wag (jednorazowa procedura ważenia) albo alternatywnie metodą odrębnego ważenia poszczególnych kół mostów dwu lub trzyosiowych (sumaryczna procedura ważenia). Druga z ww. metod jest dopuszczalna także w przypadku użycia tylko jednej pary wag SAW, gdyż w Instrukcji obsługi tych wag (pkt 2.5) wskazuje się na takie zastosowanie pojedynczego zestawu wag dla wszystkich typów pojazdów.

Zdaniem Sądu, zasadne jest również stanowisko organów, co do tego, że w sprawie nie miał zastosowania art. 140 aa ust. 4 p.r.d. Skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak również nie wykazał jakoby nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Nadto kontrolowanym pojazdem przewożono piasek, który niewątpliwie stanowi ładunek sypki, jednakże wobec stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 2 p.r.d

Reasumując, Sąd w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.