Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 266/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-12-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 1 w zw. z art. 243 par 1, art. 246 par 1, par 2 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

I SA/Lu 266/11 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiące styczeń - czerwiec 2010 roku - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: - odmówić A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 266/11

UZASADNIENIE

A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością /Spółka/, działająca przez pełnomocnika, na etapie skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że kapitał zakładowy, majątek to kwota [...], wartość środków trwałych to kwota [...] wysokość zysku za ostatni rok obrotowy to kwota [...]. Z powodu wyższej stawki podatku od gier na automatach o niskich wygranych Spółka zapłaciła ponad 200% zł podatku więcej niż przed nowelizacją przepisów. Zmuszona jest w tej sytuacji zmniejszyć koszty funkcjonowania między innymi przez zmniejszenie zatrudnienia. Sytuacja Spółki pogarsza się, o czym świadczy zmniejszająca się liczba posiadanych automatów. Nie jest więc w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego /k. 57akt /.

Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. referendarz odmówił Spółce przyznania prawa pomocy / k. 70 akt /.

Od powyższego postanowienia Spółka wniosła sprzeciw. Wskazywała na brak możliwości sprzedaży majątku, brak możliwości sprzedaży automatów do gier o niskich wygranych w związku ze zmianą stanu prawnego. Sprzedaż majątku nieruchomego miałaby nieodwracalne skutki dla Spółki. Uzyskiwane przez Spółkę środki finansowe z trudem pozwalają na regulowanie bieżących należności, w tym drastycznie wysokiego podatku od gier od posiadanych automatów, które stanowią znaczny majątek Spółki. Spółka jest zagrożona ogłoszeniem upadłości. Odwołała się do argumentów w sprawach: I GSK 1202/07, I GZ 193/10.

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych informacji (deklaracji na podatek dochodowy za 2010 rok, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazania struktury miesięcznych stałych przychodów i wydatków Spółki z uwzględnieniem ich rodzajów i wielkości pełnomocnik Spółki nadesłał deklaracje CIT za 2010 rok, wyciągi z kont bankowych za krótkie, wyrywkowe, 1-2 dniowe okresy z sierpnia, września i października br., oraz "jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora" oraz "bilans z uwzględnieniem bufora".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - p.p.s.a. / wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W przedstawionym stanie prawnym należy wskazać i podzielić stanowisko prawne, zgodnie z którym ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z obowiązującą doktryną z użycia w powołanych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy / II FZ 236/08 /. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1, § 2 p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa / II FZ 101/09 /. Skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Udowodnienia wymaga podjęcie starań ku uzyskaniu środków finansowych, niezależnie od ich efektu / GZ 146/04 /. Prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu / art. 45 Konstytucji RP /, ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nieposiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1, § 2 p.p.s.a. sąd powinien mieć na względzie przede wszystkim czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą / FZ 178/08 /. Opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia / FZ 478/04 /. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi / II FZ 80/09 /.

W przedstawionych okolicznościach i stanie prawnym Spółka nie uprawdopodobniła ustawowych przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie.

Po pierwsze, Spółka nie wykonała w sposób zupełny wezwania Sądu, pomimo zawartego w nim pouczenia o rygorze na wypadek wykonania wezwania w sposób niepełny (nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych za okres 3-miesięczny, co obrazowałoby sytuację finansowa Spółki). Tym rygorem była odmowa przyznania prawa pomocy.

Po drugie, twierdzenia i dokumenty przedstawione przez Spółkę w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wskazują, by rzeczywiście nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania zainicjowanego skargą, by poniesienie tych kosztów miało wiązać się z uszczerbkiem w sytuacji majątkowej Spółki w warunkach ograniczenia działalności czy jej wstrzymania bądź w warunkach zagrożenia upadłością. Jak wynika z wniosku wysokość zysku za ostatni rok obrotowy to kwota 969 220.29 zł, w ocenie Sądu nie można przyjąć, że Spółka nie miała realnej możliwości pozyskania środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowego. Spółka pomija w swej argumentacji, że kiedy w lutym 2011 r. otrzymała zaskarżoną decyzję i w marcu zdecydowała się złożyć skargę, to przy decydowaniu o sposobie dysponowania pozyskanymi środkami finansowymi miała obowiązek uwzględnić ustawowy obowiązek poniesienia kosztów sądowych postępowania, zainicjowanego złożeniem skargi, zwłaszcza, że jak wskazano we wniosku PPPr, w chwili składania tego wniosku Spółka dysponowała dużym dyskiem z działalności (969 220,29 zł). Spółka nie podała konkretnych okoliczności stanu faktycznego, mających wiarygodnie świadczyć o tym, że poniesienie na tym etapie postępowania sądowego kwoty wpisu od skargi w wysokości 22 693 zł ze środków znajdujących się w jej dyspozycji było równoznaczne z koniecznością ograniczenia prowadzonej działalności, zwolnienia pracowników czy z zaistnieniem stanu upadłości.

Z tych względów należało odmówić Spółce przyznania prawa pomocy wobec braku ustawowych przesłanek zastosowania art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a