Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 489/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję w całości i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 771
law: Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 303 poz 16  art. 2 ust. 2;  art. 6 ust. 1
law: Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i  pracy.
journal: Dz.U.UE.C 2016 nr 202 poz 1 c.202 s. 1
law: Karta Praw Podstawowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne; 2) zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego T. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. — dalej kpa), art. 19 ust. 1 pkt. 2oraz art. 280 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 771z późn. zm. — dalej uks lub ustawa o komornikach)odwołał T. K. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] lutego 2019 r. T. K. powołany decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 1998 r. na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], ukończył 65 rok życia.

Na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 uks, Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje,

w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65 rok życia.

Skargę na decyzję organu wniósł T. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22marca 2018r. o komornikach sądowych w związku z przepisami art. 1. art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 2. art. 8 ust. 1 pkt 2. art. 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania( DZ.U z 2010 roku, nr 254, poz. 1700, dalej ustawa o wdrożeniu) poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach nie stoi w sprzeczności z normami unijnymi i nie jest dyskryminującym co skutkowało podjęciem przez Ministra Sprawiedliwości decyzji o odwołaniu T. K. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...];

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie

przez organ, że przepis art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy o komornikach nie powoduje dyskryminacji ze względu na wiek, w którym komornik musi zaprzestać wykonania pracy zawodowej, podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z art. 8 ust 1 pkt 2 ustawy o wdrożeniu implementującej dyrektywę Rady UE 2000/78/WE z dnia 28 listopada2000 roku" i z tego powodu skarżony przepis nie powinien być stosowany jako sprzeczny z prawem unijnym.

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 2ustawy o wdrożeniu poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami skarżący nie może wykonywać zawodu komornika po ukończeniu 65 roku życia,

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy

o komornikach w związku z art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 i odwołanie skarżącego ze stanowiska Komornika Sądowego, niezależnie od jego kondycji zdrowotnej i pozytywnej opinii kwalifikującej go do dalszego wykonywania zawodu. pomimo tego, że przepis ten nie znajduje żadnego racjonalnego i obiektywnego uzasadnienia różnicując sytuacje osób wykonujących zawody prawnicze zaufania publicznego, a zatem stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej ze względu na wiek ijest sprzeczny z prawem unijnym.

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1, art. 2 ust 1 i 2, art.4 pkt 2, art. 8 ust.1 ust. 1 pkt 2, art. 11 w zw. z art. 2 ust. 2, art. 6 ust.1 i art. 8 ust.. 3 dyrektywy 2000/78/WE w zw. z art. 87 i 91 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie bezpośrednio obowiązującego prawa UE i pominięcie przy dokonywaniu wykładni i stosowaniu przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie warunków wykonywania działalności zawodowej,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 kpa. i art. 8 kpa. poprzez zaniechanie kompleksowej wykładni obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem zasad ogólnych prawa wspólnotowego, w tym zakazów dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie wykonywania działalności zawodowej zawartych w ustawie o wdrożeniu.

- naruszenie przepisów postępowania. tj. przepisów art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez dowolną, nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem polegającą na braku wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności na pominięciu przedstawionej przez skarżącego opinii o Komorniku Sądowym przy Sądzie Rejonowym w [...] T.K. sporządzonej przez Prezesa tego sądu.

Tym samym mając na uwadze powyższe w nosił o:

uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący T. K. podnosił, iż pełni funkcję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] od 1993 roku. Przez cały okres wykonywania swojej pracy nie był karany dyscyplinarnie, a dokonywane kontrole w kancelarii kończyły się wynikiem pozytywnym.

Prowadzi kancelarię z wpływem spraw ok. 1000 rocznie. Nie prowadzi spraw spoza wyznaczonego rewiru. Przez cały okres pełnienia funkcji komornika sądowego zawsze miał na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości oraz interes publiczny. Jako funkcjonariusz publiczny działający przy Sądzie Rejonowym w [...] wykonywał powierzone mu zadania w sposób rzetelny, bez zastrzeżeń ze strony osób nadzorujących pracę komornika.

W dniu [...].01.2018r. skarżący wystosował prośbę do Ministra Sprawiedliwości

o wyrażenie zgody na pełnienie funkcji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w [...] do 2020r.

Do powyższej prośby załączył opinię o Komorniku Sądowym przy Sądzie Rejonowym

w [...] T. K. podpisaną przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z której wynika, że jest osobą prawą, sumienną, obowiązkową, o wysokiej kulturze osobistej, a jego pracę na stanowisku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] należy ocenić bardzo wysoko.

Postanowieniem nr [...] z dn. [...].02.2019r. Minister Sprawiedliwości odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na pełnienie funkcji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] przez T. K. do 2020r.

W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości powołał się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018r. o komornikach sądowych oraz regulacje przejściowe.

Skutkiem powyższego było wydanie przez Ministra Sprawiedliwości przedmiotowej skarżonej decyzji z dnia [...].04.2019 roku. Na podstawie tej decyzji skarżący T. K. został odwołany ze stanowiska Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na podstawie przepisu art. 19 ust 1 pkt 3 ustawy o komornikach.

Podnosił, że jest zdrowy i w pełni sprawny do pełnienia funkcji komornika sądowego do 2020 roku tj. do roku do którego o przedłużenie wnioskował.

Minister Sprawiedliwości wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odwołania skarżącego T. K. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w związku z ukończeniem 65 roku życia. Organ jako podstawę prawną powołał przepis art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018r.o komornikach sądowych. Przepis ten, w ocenie organu ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje możliwości odstąpienia od odwołania komornika w związku z przekroczeniem wspomnianej granicy wieku. Zdaniem organu przyjęcie w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach granicy wieku jest racjonalne i uzasadnione, gdyż osoba, która ukończyła 65 lat życia pomimo dobrego stanu zdrowia nie powinna już wykonywać zawodu komornika.

Z powyższym stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości nie zgodził skarżący

i podnosił, że należy je uznać za niezgodne z przepisami postępowania i przepisami prawa materialnego, przepisami Konstytucji RP, przepisami prawa wspólnotowego. Jego zdaniem stanowisko to należy ocenić jako dyskryminujące względem skarżącego.

Wskazywał, że powyższe zmiany dotyczące odwołania komornika były negatywnie ocenianie przez Radę Legislacyjną opiniującą projekt zmian, a analogiczna sprawa została w sposób negatywny oceniona przez TSUE w wyroku z dn. 06.11.2012r.

C 286/12 Komisja Europejska przeciwko Węgrom oraz podobne działania zostały ocenione w sposób negatywny w sprawie NSA, o sygn. akt ll GSK 391/12.

W jego ocenie jeżeli nie odnotowano w pracy komornika przypadków istotnych uchybień, np. w postaci nieprawidłowego przeprowadzania egzekucji, a mając na uwadze opinie takowych nie było - to automatyczne wygaszenie jego uprawnień zawodowych należy ocenić jako ingerencję niezgodną z zasadą proporcjonalności, a idąc dalej należy ją z całą stanowczością ocenić jako dyskryminującą. Jeśli dany komornik ma pozytywną opinię potwierdzona przez dany organ do wykonywania zawodu to nie powinien być z niego usuwany.

Organ w żaden sposób nie uzasadnił swojej decyzji o odwołaniu skarżącego

z zajmowanego stanowiska, a jedynie powołał się na przepis art. 19 ust 1 pkt. 2 ustawy o komornikach.

Jego zdaniem należy odnieść się do przepisów dyrektywy Rady 2000/78/WE

z 27.11.2000r.tj. do przepisów art. 2 ust. 2, art.6 ust. 1 i art. 8 ust.2.

Zgodnie z przepisem art. 2 Państwa Członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne.

Art. 8 ust. 2 natomiast wskazuje, że stosowanie niniejszej dyrektywy nie może być

w żadnym wypadku powodem obniżania poziomu ochrony przed dyskryminacja, który już zapewnia Państwo Członkowskie w zakresie regulowanym niniejszą dyrektywą.

Przesłanka wskazana w przepisie art. 19 ust. 1 pkt 2 uks, stanowiąca podstawę odwołania komornika wzbudza dużo kontrowersji.

W ocenie skarżącego regulacja ta jest niezgodna z przepisami wskazanymi powyżej oraz z przepisem art, 6 ust 1 tejże dyrektywy ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.

Podnosił, że w krajowym porządku prawnym obowiązuje również ustawa z dnia 03.12.2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, która miedzy innymi implementowano do krajowego porządku prawnego między innymi dyrektywę 2000/78/WE.

Wobec wynikających kontrowersji z zastosowania przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 i jego niezgodności z przepisami prawa unii europejskiej oraz zakazem dyskryminacji wynikającej z przepisów Konstytucji RP Minister Sprawiedliwości powinien bezpośrednio stosować postanowienia dyrektywy 2000/78/WE, a zwłaszcza art. 2 ust 2 dyrektywy.

Nie można uznać, że możliwość uznania w przypadku komorników odmiennego traktowania ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji i jest zgodna z przepisem art. 6 tejże dyrektywy.

Nie można uznać za uzasadniony cel, że pragmatyka zawodu wymaga od ustawodawcy dokonywania zwolnień pracownika tylko i wyłącznie ze względu na osiągnięcie przez niego wieku emerytalnego.

Uzasadnienie zwolnienia twierdzeniem zgodnie z uzasadnieniem projektu, że jest to usprawiedliwione tym, że wykonywanie zawodu komornika "wymaga szczególnej dobrej

kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej" oraz powołując się na "specyfikę zawodu komornika sądowego" i fakt bycia przez komornika funkcjonariuszem publicznym, co miałoby uzasadniać, że osiągniecie pewnego wieku - w tym przypadku 65 lat – uniemożliwi sprostanie przewidzianym w ustawie obowiązkom należy uznać za dyskryminujące w stosunku do osób, których takie zwolnienie dotyczy.

Przepisy, które dokonują nagłego i znacznego obniżenia granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności - gdzie w przypadku skarżącego wnosił ono przedłużenie swojej działalności jedynie do roku 2020 - nie uzasadniają celu wskazanego

w artykułach wprowadzających, jak i w dyrektywie.

Stanowisko prezentowane przez Ministra Sprawiedliwości pociąga za sobą krótkoterminowe, pozornie pozytywne skutki, które nie są właściwe do osiągniecia określonego celu stawianego przez przepisy prawa Unii Europejskiej.

Argumentował, że przepisy art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy o komornikach na podstawie którego okoliczność osiągniecia przez dane osoby wieku emerytalnego określonego przez ten przepis dla celów przejścia na emeryturę pociąga za sobą rozwiązanie

z mocy prawa stosunku pracy należy uznać za wprowadzające gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo, co czyni ten przepis sprzeczny z w/w przepisami oraz z przepisami Konstytucji RP tj. art. 2 i art. 32

W tym stanie rzeczy wniesienie skargi okazało się konieczne, a jej żądania są

w pełni uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc, że Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] odwołał T. K. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 uks), z powodu ukończenia przez niego 65 roku życia.

T. K. w swojej skardze zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Odnosząc się do skargi podnosił, że należało zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w skardze. Nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, że Minister Sprawiedliwości nie dokonał kompleksowej wykładni obowiązujących i zastosowanych przepisów oraz nie uzasadnił zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał, na czym polega naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania do obywateli, ograniczając się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia dotyczącego zaniechania wykładni obowiązujących przepisów prawa.

W sprawie nie doszło także do naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.

Wskazać bowiem trzeba, że złożona skarga dotyczy decyzji wydanej w dniu [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] o odwołaniu T. K. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], nie natomiast do postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na pełnienie funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] przez w. do 2020 r., do którego w skardze odnosi się skarżący.

W ocenie organu materiał dowodowy w postaci opinii o komorniku sądowym przy Sądzie Rejonowym w [...] został natomiast przedłożony w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do organu) w przedmiocie wyrażenia zgody na pełnienie funkcji komornika do 2020 r., zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., od którego T. K. nie złożył środka zaskarżenia.

Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, skarżący przedstawił własną interpretację przepisów prawa,

w szczególności art. 19 ust. 1 pkt 2 uks, jednak rozważania te nie miały wpływu na wynik sprawy. Powołując szereg przepisów, zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1 pkt 2 uks poprzez sprzeczność z Konstytucją i przepisami prawa wspólnotowego, polegającą na różnicowaniu sytuacji osób wykonujących zawody prawnicze, co stanowi jego zdaniem przejaw dyskryminacji bezpośredniej ze względu na wiek.

W ocenie organu zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r. została wydana

w oparciu o treść art. 19ust. 1 pkt 2 uks, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości

z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65 rok życia.

Należy zauważyć, że odwołanie komornika z przyczyny wskazanej w art. 19 ust. 1 pkt2 uks jest obligatoryjne. Ukończenie 65 lat życia dotyczy kobiet jak i mężczyzn i jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że upływ tego terminu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Nie ma więc możliwości przedłużenia zatrudnienia komornika (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2011 r., IIGSK 363/10).

Argumentował, że zgodnie z art. 2 uks komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy określonym sądzie rejonowym, przy czym w zakresie wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym jest organem władzy publicznej. Od dnia złożenia ślubowania, komornika łączy stosunek podległości służbowej z prezesem sądu, przy którym działa (art. 17 ust. 6 uks). Pomimo,

że komornik w ramach własnych środków organizuje kancelarię, zatrudnia pracowników (art. 7 uks), to jednak nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 uks). Podlega nadzorowi odpowiedzialnemu wykonywanemu przez prezesa sądu rejonowego (m. in. prezesa prowadzi wykaz służbowy komornika, decyduje o ewentualnej zgodzie na dodatkowe zatrudnienie, kieruje komornika na badanie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

Zadania tej mają na celu kontrolę komornika w zakresie technicznej organizacji

i dyscypliny pracy. Dlatego też, nie ma racji T. K., zarzucając zaskarżonej decyzji, różnicowanie sytuacji osób wykonujących zawody prawnicze (bez sprecyzowania, o jakie konkretnie zawody skarżącemu chodzi), gdyż na gruncie obowiązującej ustawy, nie może być mowy o przynależności komorników do np. "wolnych zawodów prawniczych".

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 uks nie stoi

w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP oraz przepisami unijnymi, a ponadto nie jest dyskryminujący.

Zdaniem organu ustawa o komornikach sądowych w sposób jasny określa reguły dostępu do zawodu komornika sądowego, jak i przesłanki odwołania z tego stanowiska.

Odwołanie komornika ze względu na wiek nie stanowi novum w polskim systemie prawnymi jest powtórzeniem treści przepisu art. 15a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (DZ.U. 2018., poz. 1309, t.j. ze zm.), z tą różnicą, że granica wieku zakończenia pełnienia służby przez komornika została obniżona o 5 lat (z 70lat na 65 lat).

Ustawodawca, obniżając granicę wiekową odwołania komornika z zajmowanego stanowiska, zrezygnował przy tym z wprowadzenia rozwiązań pozwalających w niektórych sytuacjach na wydłużenie okresu służby, jak to ma miejsce w przypadku sędziów, z uwagi na specyfikę wykonywania zawodu komornika sądowego. Charakter pełnionej służby przez komornika, który mieści się w katalogu zawodów prawniczych, różni się dość istotnie od zawodu sędziego. W przeciwieństwie do sędziów, od komorników wymaga się nie tylko pracy biurowej, lecz także podejmowania licznych czynności w terenie, nierzadko poza normalnymi godzinami czasu pracy. Pamiętać przy tym należy, że zasadą jest wykonywanie przez komorników czynności osobiście (art. 2 uks), bez względu na to, czy komornik działa jako organ władzy publicznej (art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 uks), czy jako funkcjonariusz publiczny(art. 3 ust. 3 pkt 3 i 4 oraz ust. 4 uks). Niektóre czynności, z ograniczeniami wynikającymi z ustawy, mogą wykonywać asesorzy (art. 138 ust. 1 pkt 2 uks) lub aplikanci (98 uks), przy czym czynności im powierzane, na zlecenie komornika, mają na celu przygotowanie ich do wykonywania właśnie zawodu komornika. Nie bez znaczenia zatem jest stan fizyczny komornika w odniesieniu do warunków oraz ryzyka związanego z osobistym wykonywaniem tego typu czynności. Zawód komornika sądowego wymaga, poza wysokimi kwalifikacjami prawniczymi, również szczególnej dobrej kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej, która z wiekiem systematycznie się obniża. Niewątpliwie zatem, osiągnięcie wieku 65 lat, utrudni sprostanie przewidzianym ustawowo obowiązkom, przez co wpłynie to negatywnie na prawidłowy przebieg postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, wprowadzenie nowa ustawa granicy wiekowej ma na celu przede wszystkim zapewnienie ochrony praw i interesów stron postępowania egzekucyjnego, co znajduje swoje uzasadnienie w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który przewiduje, że ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw mogą być ustanawiane wyłącznie, gdy są konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wolności i praw innych osób.

Wobec argumentacji wskazanej wyżej, w ocenie organu nie można zgodzić się ze skarżącym, że zastosowanie art. 19 ust. 1 pkt 2 uks narusza przepisy art. 2 i 32 Konstytucji RP wskazujące, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz gwarantujących równość wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.

Organ podnosił, że wprowadzenie górnej granicy wiekowej dla osób wykonujących zawód komornika, które w chwili wejścia w życie ustawy nie miały ukończonego wieku 65 lat, nie stanowi przejawu dyskryminacji, z uwagi na specyfikę zawodu komornika sądowego, od którego wymaga się bardzo dobrej znajomości przepisów prawnych, dużej dyspozycyjności oraz sprawności psychofizycznej.

Argumentował, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie przypominał, iż zasada równości - mimo, że jest jedną z przewodnich zasad kształtujących status jednostki

w Rzeczypospolitej - nie ma charakteru bezwzględnego i w pewnych sytuacjach może podlegać ograniczeniu (por. wyrok TK z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt K 2/10).

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, racjonalny ustawodawca miał prawo przyjąć, że osoba, która ukończyła 65 rok życia - pomimo dobrego stanu zdrowia, nie powinna wykonywać już zawodu komornika sądowego. Taka granica wieku jest właściwa, gdyż z jednej strony gwarantuje, że służbę tę pełnią osoby w pełni sprawne, a z drugiej strony powoduje, że do środowiska komorników sądowych mają dostęp młodzi, coraz lepiej wykształceni ludzie.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, odwołanie T. K. ze stanowiska komornika, nie stanowiło dyskryminacji ze względu na wiek, i tym samym, nie narusza przepisów ustawy o wdrożeniu.

Przywołana ustawa o wdrożeniu dokonała w zakresie swojej regulacji implementacji m.in. Dyrektywy Rady UE 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 2002 r. Nr 12, poz. 2000, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, str. 79 dalej dyrektywa).

Dyrektywa odnosi się wprawdzie do wspomnianego zakazu - dyskryminacji ze względu na wiek, jednak wskazuje, iż nie narusza przepisów prawa krajowego ustanawiającego wiek emerytalny. Przepis art. 6 ust. 1 dyrektywy przewiduje, że "niezależnie od przepisów art. 2ust. 2, Państwa Członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem,

w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego

i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne. Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na:

a) wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony;

b) określeniu warunków dolnej granicy wieku, doświadczenia zawodowego lub stażu pracy, wymaganego do zatrudnienia lub niektórych korzyści związanych

z zatrudnieniem;

c) określenia górnej granicy wieku przy rekrutacji, z uwzględnieniem wykształcenia wymaganego na danym stanowisku lub potrzeby racjonalnego okresu zatrudnienia przed przejściem na emeryturę.

Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, Państwa Członkowskie mogą uznać, że nie stanowi dyskryminacji ze względu na wiek ustalanie, dla systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, wieku przyznania lub nabycia praw do świadczeń emerytalnych lub inwalidzkich, włącznie z wyznaczaniem, w ramach tych systemów, różnych granic wieku dla pracowników lub grup bądź kategorii pracowników

i wykorzystania, w ramach tych systemów, kryteriów wieku do obliczania wysokości świadczeń, pod warunkiem, że nie stanowi to dyskryminacji ze względu na płeć".

W ocenie organu niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie ustawy

o komornikach sądowych. Ustanowienie górnej granicy dla wykonywania zawodu komornika sądowego, którego działalność nie poddaje się wolnej konkurencji, a ilość możliwych do obsady stanowisk jest ograniczona, każde wydłużenie wieku emerytalnego znacznie utrudnia tworzenie kancelarii przez młodych komorników, zwłaszcza, że od wielu lat ilość spraw wpływających do kancelarii komorniczych kształtuje się na stałym poziomie.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, wprowadzona granica 65 lat umożliwia niezbędną

i naturalną wymianę pokoleniową w tym zawodzie. Poza tym wprowadzona granica wieku dla komorników sądowych wiąże się z osiągnięciem przez nich uprawnień emerytalnych, co zabezpiecza te osoby pod kątem socjalno-bytowym.

Niezależnie zatem od stanu zdrowia komornika sądowego, który w chwili wejścia

w życie ustawy o komornikach sądowych nie miał ukończonych 65 lat, z chwilą ukończenia tego wieku, obligatoryjne jest odwołanie ze stanowiska komornika sądowego.

W ocenie organu, decyzja z dnia 5 kwietnia 2019 r. jest zgodna z prawem. Natomiast

wniesiona skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw powinna zostać oddalona.

Mając powyższe na uwadze, organ wnosił jak na wstępie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania,

w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego

i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada

w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku,

o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania, umarza jednocześnie to postępowanie. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Problemem, który wyłania się na tle przedmiotowej sprawy jest problem, czy uregulowania art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych( DZ.U z 2018 roku, poz. 1309 dalej uks) nie pozostają w sprzeczności

z uregulowaniami art. 2 ust.2, art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 dyrektywy nr 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 roku w sprawie ustanowienia ogólnych norm równego traktowania przy zatrudnianiu i wykonywaniu zawodu (Dz.Urz. WE z 2000 r, L 303, s.16 – sp. 05,t.4, str.79) oraz nie stoją w sprzeczności z art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych UE (Dz.U UE z 2016 r, C 202,s.1).

Przywołana dyrektywa nr 2000/78/WE została implementowana do krajowego porządku prawnego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 roku o wdrażaniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania( DZ.U z 2016 r, poz. 1219 dalej ustawa o wdrożeniu). Względy efektywności prawa unijnego wymagają z jednej strony, by ustawodawca, wprowadzając regulację ustanawiającą górną granicę wieku dla prowadzenia działalności zawodowej komornika, kierował się zgodnym z prawem unijnym celem, tj. zapewnieniem równego traktowania w zakresie wykonywania danej działalności zawodowej. Z drugiej strony, organ stosujący prawo będące efektem implementacji przepisów unijnych jest obowiązany do każdorazowej oceny, czy określone prawa podmiotowe są efektywnie chronione w przepisach krajowych. Przepisy krajowe nie mogą być interpretowane w świetle implementowanej dyrektywy tak, by pogorszyć sytuację jednostki.

Należy zauważyć, iż obowiązująca do 31 grudnia 2018 roku ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (tj. DZ.U z 2011, nr 231, poz. 1376 ze zm. dalej ustawa) przewidywała odwołanie komornika z urzędu w sytuacji osiągnięcia określonego wieku, ale regulacja ta w tym zakresie ulegała zmianom. Pierwotnie granicę tę określono na 65 lat. Następnie ustawą z dnia 24 maja 2007 roku

o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i innych (DZ.U z 2007 roku, nr 112, poz. 769 ) kwestia odwołania komornika sądowego w sytuacji ukończenia 65 roku życia została unormowana w art. 15a ust.1 pkt 3 ustawy. Powołany przepis został uchylony na mocy art. 6 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku o zmianie niektórych ustaw w związku z podwyższeniem wieku emerytalnego (DZ.U z 2012 roku, poz. 1544). Zrezygnowano z przesłanki wieku jako podstawy obligatoryjnego odwołania komornika sądowego. W uzasadnieniu tej zmiany (sejm VII kadencji, druk 834) podniesiono,

że ze względu na postanowienia dyrektywy 2000/78/WE utrzymywanie w przepisach pragmatycznych regulacji zezwalającej na rozwiązanie stosunku pracy jedynie

z powodu osiągnięcia określonego wieku możliwie jest tylko, jeżeli jest to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem dotyczącym polityki zatrudnienia i rynku pracy i jeżeli stanowi to właściwy i konieczny środek realizacji powyższego celu.

Ustawą z dnia 13 czerwca 2013 roku o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (DZ.U z 2013 r, poz. 829) do art. 15a ust.1 dodano pkt 3a,

w którym ponownie przyznano organowi kompetencję do odwoływania z urzędu komornika sądowego w sytuacji osiągnięcia 70 roku życia. W piśmie z dnia 1 lipca 2014 roku w toku procesu legislacyjnego krytyczne stanowisko wobec tej zmiany zajęła pani Rzecznik Praw Obywatelskich. Argumentowała, że obiektywne i racjonalne uzasadnienia stanowienia odstępstw od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek nie może przebiegać w sposób dowolny, nie mający racjonalnych podstaw. Tym samym na państwa członkowskie została nałożony obowiązek, że obrany cel, którym mowa

w art. 6 ust.1 dyrektywy nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji. Zdaniem RPO osiągnięcie celu jakim jest konieczność zapewnienia prawidłowego pełnienia funkcji publicznej jest możliwe przy zastosowaniu mniej intensywnego środka ingerującego

w prawa i wolności jednostek i utrzymanie wobec komorników limitu wieku nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust.1 dyrektywy. Uwagi RPO nie zostały uwzględnione.

W ustawie z 22 marca 2018 roku w art. 19 ust.1 pkt 2 przyjęto rozwiązanie,

że Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika

z zajmowanego stanowiska jeżeli ukończył 65 lat. W uzasadnieniu projektu ustawy – druk sejmowy nr 1582 – część I wskazano, że ,, przedstawione rozwiązania w zakresie obniżenia górnej granicy wieku komornika jest uzasadnione szczególnymi okolicznościami towarzyszącymi wykonywaniu zawodu komornika sądowego w terenie. Nie bez znaczenia jest bowiem stan fizyczny( kondycja) funkcjonariusza publicznego do warunków oraz ryzyka związanego z osobistym wykonywaniem tego typu czynności (...). Biorąc pod uwagę specyfikę zawodu komornika sądowego, należy stwierdzić , że uzasadnione przypuszczenie, iż osiągnięcie pewnego wieku (65 lat) uniemożliwi sprostanie przewidzianym ustawowo obowiązkom, a także wpłynie negatywnie na prawidłowy przebieg postępowania egzekucyjnego ( ...). Granica 65 lat pozwoli z jednej strony zabezpieczyć emerytalnie odchodzących komorników, a z drugiej strony umożliwi niezbędną wymianę pokoleniową w zawodzie‘’.

W opinii z dnia 17 lutego 2017 roku Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów w pkt 6 krytycznie odniosła się do projektu ustawy w zakresie odwoływania

z urzędu komornika, który ukończy 65 lat. Uznała, że powoływanie argumentu

o wymaganej szczególnie dobrej kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej oraz specyfikę wykonywania zawodu komornika budzi wątpliwości, które należy ocenić jako ingerencję niezgodną z zasadą proporcjonalności, a nawet dyskryminującą.

Podstawowe regulacje prawne unijne w zakresie równego traktowania przy zatrudnianiu i wykonywaniu zawodu zawiera powoływana już dyrektywa nr 2000/78/WE, która wiąże państwa członkowskie UE co do celu jakim jest w szczególności zakaz dyskryminacji ze względu na wiek. W art. 2 ust.2 dyrektywy zostały zawarte definicje dyskryminacji bezpośredniej, która występuje w przypadku gdy osobę traktuje się mniej przychylenie niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 oraz dyskryminacji pośredniej, która występuje w przypadku gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może doprowadzić do szczególnie niekorzystnej sytuacji osób danej religii lub przekonań, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej, w stosunku do innych osób za wyjątkiem wskazanych pkt( i) i (ii) sytuacji.

Zgodnie z art. 6 ust.1 dyrektywy nie naruszając postanowień art. 2 ust.2, Państwa Członkowskie mogą przewidzieć, że różnica traktowania ze względu na wiek nie będzie stanowić dyskryminacji, jeśli w kontekście ustawodawstwa krajowego, będzie ona obiektywnie i rozsądnie uzasadnionym celom, włączając w to uzasadnione cele polityki zatrudnienia, rynku pracy oraz szkoleń zawodowych oraz gdy środki osiągnięcia tego celu są odpowiednie i konieczne. Taka różnica traktowania może obejmować, między innymi:

a) ustalanie szczególnych warunków dostępu do zatrudnienia i szkoleń zawodowych, włączając w to zwolnienia z pracy oraz warunki wynagradzania pracowników oraz osób sprawujących opiekę w celu promowania ich integracji zawodowej oraz zapewnienia im ochrony;

b) ustalanie minimalnych warunków związanych z wiekiem, doświadczeniem zawodowym lub stażem, jeżeli chodzi o dostęp do zatrudnienia lub pewnych korzyści związanych z zatrudnieniem;

c) ustalanie maksymalnego wieku rekrutacji, związanego z wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji niezbędnych na danym stanowisku lub konieczność przepracowania rozsądnego okresu przed przejściem na emeryturę.

W ocenie Sądu przyjęta regulacja art. 19 ust.1 pkt 2 w ustawie o komornikach sądowych z 2018 roku stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust.2 (a) dyrektywy. Dyskryminacja ze względu na wiek przy zatrudnianiu

i wykonywaniu zawodu jest zakazana.

Podstawą normatywną obowiązku odmowy zastosowania ustawy krajowej niezgodnej z dyrektywą jest przepis art. 4 ust.3 TUE (Dz.Urz. UE z 2016, C 202, s.1) Przepis ten stanowi podstawę prawną zapewnienia efektywnej ochrony praw wynikających z prawa unijnego. Zasadę efektywności z jednej strony można rozumieć w ten sposób, że odnosi się ona głównie do obowiązku zapewnienia skuteczności prawu unijnemu w wewnętrznym porządku prawnym państw członkowskich (A. Wróbel Autonomia proceduralna państw członkowskich. Zasada efektywności i zasada efektywnej ochrony prawnej w prawie Wspólnot Europejskich, RPEiS 2005, z.1, s. 45). Z punktu widzenia praktyki sądowej ważkie znaczenie ma zasada efektywności wywodząca się z ogólnego obowiązku państw członkowskich wyrażonego w art. 4 ust.3 TUE podejmowania wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia wykonywania zobowiązań wynikających z traktatu i powstrzymywania się od działań, które mogłyby zagrażać osiągnięciu celów określonych w traktacie. Adresatami obowiązków wynikających z zasady efektywności są przede wszystkim państwa członkowskie,

w szerokim rozumieniu tego pojęcia( Zasada efektywności – Stosowanie prawa UE przez sądy ,t.1, pod. red. A.Wróbla, Warszawa 2010, s. 228).

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w przedmiocie art. 2 ust.2, art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 dyrektywy wskazuje na pragmatyczne podejście do problemu dyskryminacji ze względu na wiek w przypadku różnych grup zawodowych, w tym

w odniesieniu do zawodów prawniczych. Generalnie TSUE w ramach wykładni nie wyklucza odmiennego traktowania ze względu na wiek w zakresie zatrudnienia i pracy, ale wskazuje, że przepis krajowy przewidujący zakończenie zatrudnienia i pracy wyłącznie z powodu osiągnięcia określonego wieku musi być obiektywnie i racjonalnie uzasadniony zgodnie z celem dotyczącym polityki zatrudnienia i rynku pracy.

Z orzecznictwa wynika, że na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej

w dyrektywie 2000/78 poprzez niestosowanie, w razie potrzeby jakichkolwiek sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego.

Należy zauważyć, iż TSUE dokonywał już wykładni przepisów dyrektywy

w kontekście regulacji krajowych wymagających zaprzestania działalności zawodowej przez osoby wykonujące zawody prawnicze( wyrok z dnia 6 listopada 2012 roku

w sprawie C -286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom; w wyroku z dnia 21 lipca 2011 roku w sprawach połączonych C – 159/10 i C – 160/10, Fuchs i Kohler, wyrok

w składzie wielkiej izby z dnia 24 czerwca 2019 roku, w sprawie C -619/18 Komisja przeciwko Polsce).

Stanowisko organu, iż uregulowania krajowe w zakresie braku możliwości wykonywania zawodu komornika po skończeniu 65 roku życia nie stanowią dyskryminacji ponieważ zgodnie z art. 6 ust.1 dyrektywy ,,odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, szczególnie

z celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne’’.

Uregulowanie zawarte w art. 19 ust.1 pkt 2 i wydana na jego podstawie decyzja o odwołaniu komornika sądowego arbitralnie pozbawia komorników możliwości wykonywania zawodu w momencie osiągnięcia wieku 65 lat bez względu na kondycję psychiczną czy fizyczną oraz bez możliwości dalszego wykonywania działalności za zgodą Ministra Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii właściwej izby komorniczej.

Arbitralną jest ocena iż wiek 65 lat jest wystarczająco zaawansowany, by stanowić górną granicę wieku dla wykonywania działalności zawodowej komornika, biorąc pod uwagę, że komornicy dysponują zespołem środków osobowych (asesorzy, aplikanci) i rzeczowych (kancelaria komornicza) służących wykonywaniu przypisanych im zadań, wykonują czynności egzekucyjne na własny rachunek, działają na zasadach samofinansowania, na własne ryzyko i ponoszą odpowiedzialność osobistą za prowadzoną działalność (por. uchwała siedmiu sędziów NSA w sprawie I FPS 8/16).

Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie może uzasadniać odwołania, gdyż ani szybkość ani sprawność postępowania nie jest warunkowana wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. Żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od nich szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby ich na tle innych zawodów prawniczych. Należy zauważyć również tendencję wzrostu długości życia

i sprawności zarówno intelektualnej i fizycznej Polaków( raport GUS, Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania – raport przygotowany przez zespół specjalistów z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego pod. red. B. Wojtyniaka

i P. Goryńskiego Warszawa 2018 r). Nadto zgodnie z uregulowaniem art. 19 ust.1 pkt uks organ odwołuje komornika z powodu choroby lub utraty sił kiedy został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pełnienia obowiązków komornika lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddaniu się badaniom o których mowa w art. 26 ustawy o komornikach. Art. 26 uks daje uprawnienie wymienionym

w tym przepisie organom skierowania z urzędu komornika na badania lekarskie. Tak więc sytuacja zdrowotna komornika i możliwość jego odwołania z tej przyczyny została przewidziana przez wyżej powołany przepis prawny.

Arbitralne odwołanie komornika sądowego z chwilą ukończenia 65 roku życia skutkuje tym, iż osoby wykonujące działalność zawodową jako komornicy i mający status funkcjonariuszy publicznych są traktowane mniej korzystnie niż inne osoby wykonujące prawniczą działalność zawodową i również mające status funkcjonariuszy publicznych lub zawodu zaufania publicznego, w szczególności notariusze (nie można pominąć regulacji dotyczących przechodzenia w stan spoczynku sędziów

i prokuratorów).

Nie można do końca podzielić stanowiska organu, że granica 65 lat pozwoli

z jednej strony zabezpieczyć emerytalnie odchodzących komorników, z drugiej strony umożliwi niezbędną wymianę pokoleniową w tym zawodzie. Należy zauważyć,

iż komornicy prowadzą działalność zawodową na zasadach swobody działalności gospodarczej, mają status zbliżony do statusu wolnego zawodu, nie mają więc zagwarantowanego uposażenia jak np. sędziowie czy prokuratorzy przechodzący

w stan spoczynku. Komornik sam musi wypracować sobie wysokość świadczenia emerytalnego, która zależy między innymi zarówno od dochodów, jak i długości odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne.

W ocenie Sądu sam przepis art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach nie stanowi warunku determinującego włączanie młodych osób do zawodu. Powołanie na stanowisko komornika jest determinowane wieloma określonymi w ustawie czynnikami (art. 11 i następne). W związku z tym nie można powiedzieć, że jest sposobem na zmianę pokoleniową jest arbitralne określenie granicy wieku odejścia komorników, zwłaszcza, że europejskie tendencje zmierzają w kierunku przedłużania okresu zatrudnienia i pracy z uwagi na fakt, iż coraz dłużej żyjemy oraz kryzys demograficzny.

W związku z powyższym Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U z 2017 roku, poz. 1369 dalej p.p.s.a.) w związku z art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach, art. 2 ust.2 i art. 6 ust.1 Dyrektywy 2000/78/WE, art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych UE w związku z art. 4 ust.3 TUE uchylił zaskarżony wyrok.

Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne

w przedmiotowej sprawie uznając, iż przyjęte rozwiązania w wyżej powołanym art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach w związku z art. 104 kpa stanowią przejaw dyskryminacji bezpośredniej z uwagi na wiek i nie mogą stanowić podstawy do odwołania komornika z chwilą ukończenia przez niego 65 lat. W związku z tym wszczęte w stosunku do komornika T. K. postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na rzecz skarżącego zasądzono zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 200 zł.