Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 219/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 5, 148 § 1, 149 § 3 KPA
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie orzeczenia o ustaleniu wspólnoty gruntowej - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] maja 1979 r., orzekającą o ustaleniu wspólnoty gruntowej na terenie miasta Ł. obręb Ł. w części dotyczącej działek nr [...] i [...] (aktualny numer [...]), stanowiących ulicę P. i P.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Dnia 29 maja 2006 r. Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Wojewody P.

z wnioskiem o wyznaczenie właściwego organu do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1979 r. nr [...] ustalającej za wspólnotę gruntową nieruchomości położone na terenie miasta Ł., obręb Ł. Wojewoda P. powyższy wniosek przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia

[...] czerwca 2006 r., nr [...] wyznaczyło Starostę Ł. do rozpatrzenia sprawy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1979 r.

Starosta Ł. decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] maja 1979 r. orzekającej o ustaleniu za wspólnotę gruntową nieruchomości położonych na terenie miasta Ł. obręb Ł. w części dotyczącej działek [...] (aktualny numer [...]) stanowiących ulicę P. i P.

Z decyzją tą nie zgodził się Prezydent Miasta Ł. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W odwołaniu wniesiono

o uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy bądź o uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Ł., nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wznawiające z urzędu postępowanie w sprawie zmiany treści decyzji Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1979 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Ł. po przeprowadzeniu stadium wstępnego, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmówił na podstawie art. 149 § 3 KPA wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie z powodu uchybienia miesięcznego terminu do wniesienia wniosku.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, iż w złożonym wniosku zostały wskazane ustawowe przesłanki wznowienia postępowania - (art. 145 § 1

pkt 5 KPA). Przedłożony plan wykonany przez mierniczego przysięgłego w 1949 r., jako nowy dowód w sprawie, nie był znany organowi w dniu wydania decyzji. Natomiast wiadomość o istnieniu przedłożonego dokumentu Urząd Miejski w Ł. powziął już 28 stycznia 2003 r., o czym świadczy data wydania kopii oraz informacja udzielona przez Archiwum Państwowe w Ł. w piśmie z dnia 27 listopada 2006 nr [...]. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony 29 maja 2006 r.

Organ pierwszej instancji uznał, że nie ma możliwości wznowienia postępowania, bowiem termin do wniesienia podania określony w art. 148 § 1 KPA (jednego miesiąca) został przekroczony.

W odwołaniu od ww. decyzji strona (Prezydent Ł.) wskazała, iż jest świadoma,

że akt wiedzy, czyli sam fakt posiadania dokumentów, był organowi znany wcześniej, jednakowoż związane to było z prowadzoną przez Urząd Miejski w Ł. inną sprawą

o innym wymiarze i innych cechach. Zdaniem odwołującego się na tym etapie postępowania nie istniały żadne przesłanki, aby można było skojarzyć fakt już posiadanego dokumentu z doniosłością prawną w sprawie, która była rozpatrywana o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Wiceprezydenta Miasta Ł.

z dnia [...] maja 1979 r., ustalającej za wspólnotę gruntową nieruchomości, położone na terenie miasta Ł., obręb Ł. Czynności szczegółowe ponownej analizy dokumentów związanych z decyzją z 1979 r. podjęto dopiero po otrzymaniu wniosku z dnia 20 grudnia 2005 r. zarządu Wspólnoty Gruntowej Ł. o wypłatę odszkodowania za tereny wchodzące w skład wspólnoty gruntowej, stanowiące ulice P. i P., które z mocy prawa mogły stać się własnością Miasta Ł. z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 z późn. zm.), o ile wchodziły w skład struktury własności wspólnoty gruntowej.

W opinii strony skarżącej termin jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 KPA winien być liczony nie od ogólnego faktu objęcia w posiadanie dokumentów w postaci mapy z pomiaru gruntów wspólnoty z 1949 r., ale od powzięcia wiedzy o znaczeniu tego dokumentu w konkretnej sprawie, a w tej sprawie nowe okoliczności i nowe dokumenty powstały w sensie praktycznym i prawnym na początku maja 2006 r., a zostały pozyskane

z ustaleń wynikających z dokumentów zebranych przez Wydział Gospodarki Komunalnej, Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w Ł. do sprawy ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje Starosty Ł.

W opinii organu odwoławczego wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie,

w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą enumeratywnie wymienioną w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że organ administracji publicznej rozpoznając podanie o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy odpowiada ono warunkom formalnoprawnym albowiem od tego uzależniony jest dalszy tok postępowania i rodzaj wydawanych aktów. W szczególności zaś organ zobowiązany jest do ustalenia, czy wnioskodawca zachował termin do wystąpienia z podaniem

o wznowienie postępowania.

Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 KPA).

W opinii organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie Starosta Ł. badając we wstępnym stadium pod względem spełnienia warunków formalnoprawnych podanie Prezydenta Miasta Ł. o wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 KPA stwierdził, że podanie to zostało wniesione z przekroczeniem jednomiesięcznego terminu i odmówił wznowienia postępowania. We wniesionym odwołaniu Prezydent Miasta Ł. przyznał, że dokument w oparciu, o który żądał wznowienia postępowania był mu znany wcześniej niemniej jednak dla innych celów. O znaczeniu prawnym dla przedmiotowej sprawy dowiedział się dopiero po otrzymaniu wniosku Wspólnoty Gruntowej Ł. o wypłatę odszkodowania za tereny wchodzące w skład wspólnoty gruntowej, stanowiące ulice P. i P. w momencie szczegółowego przeglądu dokumentów związanych z wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1979 r. ustalającej za wspólnotę gruntową nieruchomości, położone na terenie miasta Ł., obręb Ł.

Zdaniem organu odwoławczego argument ten, choć z pewnością prawdziwy nie zasługiwał na uwzględnienie przy rozpatrywaniu odwołania od zaskarżonej decyzji.

Z przepisu art. 148 § 1 KPA jasno wynika, że chodzi o zachowanie miesięcznego terminu od daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem świadomość prawnego znaczenia dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 KPA. Stąd też wobec nie dochowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, Starosta Ł. słusznie postąpił wydając decyzję o odmowie wznowienie postępowania i dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy art. 138 § 1 pkt 1 KPA postanowiło utrzymać ją w mocy.

Na decyzję ostateczną Prezydent Miasta Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 86, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 KPA. Wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej tę decyzję decyzji Starosty Ł. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dokument w postaci mapy mierniczego L. W. nabrał znaczenia dowodowego w sprawie dopiero z chwilą szczegółowego przeglądu dokumentów związanych z decyzją Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1997 r. [...], ustalającej za wspólnotę gruntową nieruchomości położonej na terenie miasta Ł. obręb Ł., w kontekście ewentualnej wypłaty odszkodowania za tereny wchodzące w skład wspólnoty gruntowej stanowiące ulicę P. i P., które z mocy prawa mogły stać się własnością Miasta Ł. z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), o ile wchodziły w skład struktury własności wspólnoty gruntowej.

Zdaniem strony skarżącej sam fakt posiadania przedmiotowej mapy przez pracowników Urzędu Miasta Ł., prowadzących postępowanie dla celów, którego dokument ten został odszukany, nie może przekreślić możliwości ubiegania się

o wznowienie postępowania w innej sprawie, jeżeli dokument ten sam zostanie określony jako nowa okoliczność i dowód w innej sprawie (w innym postępowaniu),

a wniosek o wznowienie postępowania zostanie złożony w terminie. Podkreślono, iż nie budzi wątpliwości fakt, że organy rozpatrujące sprawę o wznowienie postępowania nie odmówiły znaczenia (istotnego) dowodowego mapy z pomiarów gruntów z 1949 r.

a dotyczących ustaleń zapadłych w trybie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r.

o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W ocenie strony skarżącej nie można wydając rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania poprzestać tylko na ocenie daty pozyskania dokumentów dla celów innej sprawy bez wysłuchania pracowników prowadzących postępowanie o stwierdzenie nabycia własności.

Tych czynności oba organy rozpatrujące sprawę nie przeprowadziły.

Odnosząc się do tych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, iż niewątpliwe w sprawie jest, że miesięczny termin do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania nie został dochowany przez Prezydenta Miasta Ł. Zgromadzony w sprawie przez Starostę Ł. materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne ustalenie daty dowiedzenia się przez Prezydenta Miasta Ł. o powoływanej przez niego okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stąd też nie zachodziła potrzeba wysłuchiwania pracowników Urzędu Miejskiego prowadzących postępowanie o stwierdzenie nabycia własności.

Z tych też względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Białymstoku zważył,

co następuje:

Art. 148 KPA ustanawia dla strony terminy do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Termin ten wynosi jeden miesiąc, a początkowy moment jego biegu wyznaczono w zależności od tego, jaka okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania.

W przypadku, gdy strona opiera żądanie wznowienia postępowania na przesłankach określonych art. 145 § 1 pkt 5 KPA ( innych niż w art. 145 § 1 pkt 4 KPA), początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania wyznacza dzień, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 KPA).

W sprawie niewątpliwa jest data, w której strona skarżąca weszła

w posiadanie dokumentów, będących w istocie rzeczy nowymi dowodami w sprawie. Był to 28 stycznia 2003 r.

Sąd podziela w pełni stanowisko NSA zawarte w orzeczeniu z dnia

2002.01.09 r., sygn. akt V SA 1460/01 (ONSA 2003/2/61), zgodnie z którym świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 KPA.

W art. 148 § 1 KPA ustawodawca określając moment wyznaczający początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jako decydujący wskazał fakt dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku podstaw wznowienia postępowania określonych

w art. 145 § 1 pkt 5 KPA taką okolicznością jest wyjście na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych lub dowodów nieznanych organowi wydającemu decyzję. Bez znaczenia dla określenia tego momentu pozostaje natomiast kwestia ustalenia przez stronę ich doniosłości prawnej.

Nie można zgodzić się ze strona skarżącą, iż dokument w postaci mapy nabrał znaczenia dowodowego (jako podstawą do wznowienia postępowania) dopiero z chwilą szczegółowego przeglądu dokumentów związanych z decyzją Prezydenta Ł.

z 1979 r. w kontekście ewentualnej wypłaty odszkodowania za tereny wchodzące

w skład wspólnoty gruntowej. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby "na tym etapie postępowania nie istniały żadne przesłanki, aby można było skojarzyć fakt już posiadanego dokumentu z doniosłością prawną w sprawie, która była rozpatrywana

o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej z wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 1979 r."

Po pierwsze, kwestia ewentualnej wypłaty odszkodowania za tereny wchodzące

w skład wspólnoty gruntowej nie ma żadnego wpływu na znaczenie przedmiotowej mapy jako dowodu (okoliczności), których wyjście na jaw stanowi podstawę wznowienia postępowania. Po drugie należy podkreślić, że przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 1979 r. nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie, w którym można było skojarzyć fakt już posiadanego dokumentu

z doniosłością prawną w sprawie, o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej

z wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1979 r. Dopiero wyjście na jaw nowych okoliczności lub dowodów stanowi przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W Urzędzie Miasta, co najwyżej podejmowano wewnętrzne czynności zmierzające do oceny zasadności wznowienia postępowania administracyjnego.

Termin jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 KPA biegnie od dnia, w którym strona skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma zatem wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 KPA. Należy podkreślić, iż czym innym jest proces wnioskowania, a czym innym wiedza o faktach. Prezydent Miasta wiedział o przedmiotowej mapie już 28 stycznia 2003 r. i miał do niej dostęp. W takim przypadku nie można twierdzić, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania skarżąca strona dowiedziała się na początku maja 2006 r. Okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania to wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych. Istotny jest tu moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności faktycznej, czyli udostępnienia ich stronie skarżącej a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika i wyciągnięcia z nich wniosków natury prawnej.

W świetle powyższych rozważań należy dojść do wniosku, że organy obu instancji nie miały żadnych podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego i oceny materiału, pod kątem ustalenia merytorycznych przesłanek wznowienia postępowania.

Kończąc warto również zasygnalizować, iż zgodnie z art. 146 § 1 KPA uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 KPA, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten nie miał jednak w sprawie zastosowania, albowiem z powodu przekroczenia terminu zawitego, określonego w art. 148 § 1 KPA, jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem była odmowa wznowienia postępowania.

Uznając, iż rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w sprawie odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak na wstępie.