Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 102/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
article: art. 1b  pkt 3,4
journal: Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
article: art. 89  ust. 1  pkt 3,  art. 93
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 15,  art. 127
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie transportu drogowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na zasadzie art. 1 pkt 1, art. 104 k.p.a.; art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 3, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 88, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, ust 1, art. 93 ust. 1, 1a, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), pkt 1.1.1 załącznika tej ustawy, nałożył na K.P. karę pieniężną w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [...] w P. na drodze krajowej [...], Ł.H. kierując samochodem ciężarowym marki [...], typ [...] o numerze rejestracyjnym [...] został skontrolowany na okoliczność przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrolę przeprowadzili funkcjonariusze Referatu Grup Mobilnych działający z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w K. Z przeprowadzonej kontroli drogowej wynikało, że samochód należy do K.P. prowadzącego działalność pod firmą Przedsiębiorstwo A w W. Kontrolowany kierowca złożył oświadczenie, iż jest zatrudniony w/wym. firmie oraz dostarcza własnym transportem materiał budowlany, jednakże nie przedstawił wypisu z zaświadczenia na krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Z okazanego kontrolującym dowodu rejestracyjnego pojazdu wynikało, że posiadał on dopuszczalną masę całkowitą – [...] kg., zatem, jak wskazano, nie było podstaw do zastosowania art. 3 ustawy o transporcie drogowym, który wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy z uwagi na granicę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół nr [...].

Dalej podano, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego K.P. przedstawił uwierzytelnioną kopię zaświadczenia Nr [...] na krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne wydanego przez Starostę P. w dniu [...] z terminem ważności do dnia [...] i wypisu do tego zaświadczenia oraz zaświadczenie z dnia [...] wydane przez przedsiębiorcę o zatrudnieniu Ł.H. jako kierowcy w okresie od [...] Ponadto wskazano, iż z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. wynika, że Ł.H. został zatrudniony przez K.P. w w/wym. okresie na podstawie umowy zlecenia.

Wobec tych ustaleń organ pierwszej instancji stwierdził, że określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym warunki do uznania, iż przejazd był realizowany w ramach przewozu na potrzeby własne nie zostały spełnione, bowiem pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę bądź pracownika w rozumieniu art. 2 ustawy Kodeks pracy. Wobec tego, w świetle regulacji art. 4 pkt 3 tej ustawy, wykonywany przez przedsiębiorcę transport drogowy wymagał uzyskania odpowiedniej licencji. Skoro transport drogowy w przedmiotowym przypadku był wykonywany bez wymaganej licencji zatem istniały podstawy do nałożenia kary, której wysokość została określona w punkcie 1.1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem K.P. wniósł odwołanie, w którym zarzucając organowi brak przesłanek faktycznych i prawnych do nałożenia kary pieniężnej domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wstrzymania jej wykonania do czasu rozpatrzenia odwołania. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż organ nie zwracał się o przedłożenie umowy zawartej z Ł.H. i bez zbadania jej treści opierając się na informacji ZUS, który również nie znał treści tej umowy przyjął, iż nie był on pracownikiem jego przedsiębiorstwa. Organ nie wyjaśnił więc dostatecznie sprawy, zaś decyzja jest przedwczesna i bezpodstawna. Dalej wskazał, iż przedmiotowa umowa zawierała wszystkie elementy umowy o pracę wymienione w art. 29 § 1 ustawy Kodeks pracy. Zostały również spełnione warunki niezbędne do nawiązania stosunku pracy określone w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Za niewątpliwy uznał bowiem fakt, iż w/wym. zobowiązał się do wykonywania na jego rzecz pracy kierowcy, działając pod jego kierownictwem i wykonując jego dyspozycje co do miejsca i czasu wykonywania przejazdów. Podkreślił, że zatrudnienie na warunkach określonych w § 1 art 22 K.p. jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej umowy. W tej sytuacji, zdaniem odwołującego się Ł.H. był pracownikiem prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 pkt. 1, art. 4 pkt 1 i 3 , art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, ust. 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze .zm.), w zw. z pkt 1.1.1 załącznika do tej ustawy Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy tok postępowania i podzielił wszystkie ustalenia dokonane na etapie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto wyjaśnił, iż strona przedłożyła fotokopię umowy zlecenia zawartej w dniu [...] z Ł.H., a nadto dokumenty mające potwierdzić, iż w dniu dokonania kontroli pojazdu wykonywany był transport w związku z realizacją przez Przedsiębiorstwo A robót budowlanych w ramach wygranego przez tą firmę przetargu. W dalszej kolejności organ wskazał, iż zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym aby przewóz drogowy mógł być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne muszą zostać spełnione warunki w nim określone, min. pojazd samochodowy używany do przewozu musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. W rozpoznanej sprawie przesłanka ta nie została spełniona bowiem pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę ani przez jego pracownika. Dalej organ przybliżając znaczenie słowa "pracownik" stwierdził, iż pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o transporcie drogowym, zostało natomiast określone w art. 2 ustawy Kodeks pracy, który stanowi, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15.12.2005 r. I KZP 34/05 OSNKW 2006/1/2, akcentował, iż dla ustalenia istnienia lub nieistnienia pracowniczej formy zatrudnienia, a w konsekwencji ustalenia czy stroną stosunku prawnego jest pracownik, definicją dominującą jest materialna definicja stosunku pracy określona w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Dokonując pod tym kontem analizy umowy-zlecenia z dnia [...] organ stwierdził, że umowa ta nie wskazuje pod czyim kierownictwem praca będzie wykonywana. Ponadto nie wynika z niej, że zleceniobiorca jest podporządkowany pracodawcy, natomiast pkt 4 tej umowy stanowi, że pracodawca wypłaci zatrudnionemu wynagrodzenie po przyjęciu wykonanej pracy. Wynagrodzenie zleceniobiorcy uzależnione więc było od przyjęcia wykonanej pracy zleconej przez zleceniodawcę, która nie była wykonywana pod jego kierownictwem. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie można uznać zleceniobiorcy za pracownika uwzględniając art. 2 w powiązaniu z art. 22 § 1 Kodeksu pracy.

Wobec powyższego organ wskazał, że zgodnie z art 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej nie spełniający warunków, o których mowa w art 4 tej ustawy jest transportem drogowym. Zatem w myśl art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i wykonywania transportu drogowego wymaga uzyskania stosownej licencji. Reasumując organ stwierdził, że K.P., jako przedsiębiorca wykonywał przejazd drogowy niespełniajacy warunków, o których mowa w art. 4. pkt 4 ustawy o transporcie drogowym , nie posiadając licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego konsekwencją czego było nałożenie kary w wysokości określonej w pkt. 1.1.1. załącznika do tej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art 6, 7 i 8 k.p.a. polegające na bezprawnym, sprzecznym z interesem społecznym, słusznym interesem obywateli oraz z zasadą zaufania obywateli do organów państwa działaniem organów celnych; naruszenie art 4 pkt a), art 1 w zw. z art 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, błędną wykładnię i uznanie że przedsiębiorca wykonuje transport drogowy oraz naruszenie przepisu 1.1.7 załącznika nr 1 do tej ustawy poprzez jego niezastosowanie.

W obszernym uzasadnieniu skarżący w pierwszej kolejności wskazał, iż stwierdzone przez funkcjonariuszy celnych uchybienie dotyczyło wyłącznie naruszenia obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i podlegało karze [...] zł., co wynika z protokołu przeprowadzonej kontroli. W toku postępowania organom celnym zostały przedłożone dokumenty potwierdzające posiadanie przez przedsiębiorcę uprawnienia do wykonywania przewozu na potrzeby własne oraz, że przewóz był wykonywany w związku z zasadniczą działalnością przedsiębiorcy. Organ celny zmieniając kwalifikację dokonanego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym naruszył art 4 pkt 4a) tej ustawy oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa określonej w art. 8.k.p.a. Ponadto decyzja jak i sposób prowadzenia postępowania przez organy celne nie uwzględnia w należytym stopniu respektowania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, o którym mowa w art 7 k.p.a. W ocenie skarżącego rozważania organów co do podstawy zatrudnienia Ł.H. było nieuzasadnione i bezprawne, gdyż kwestia zatrudnienia pracownika w przedsiębiorstwie jest poza zakresem kontroli organów celnych i nie jest określona przepisami ustawy o transporcie drogowym. Przepisy tej ustawy nie precyzują pojęcia "pracownika", zaś organ administracji nie może dowolnie interpretować przepisów prawa. Interpretacja, która uzależnia możliwość wykonywania przewozu na potrzeby własne od pracowniczego zatrudnienia kierowcy u przedsiębiorcy, zdaniem skarżącego, stoi w sprzeczności z celem tej ustawy, jaskim jest zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie bezpieczeństwa. Celowi temu służy wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez podmioty przypadkowe i nieodpowiednio przygotowane. Skutkiem błędnej interpretacji przepisów prawa było uznanie, że wykonywał on transport drogowy bez posiadania licencji. Jednocześnie odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu, iż zatrudnienie kierowcy stanowiło zatrudnienie pracownicze. Skarżący uważa, że organy celne prowadziły postępowanie w sposób wadliwy, naruszając podstawowe zasady postępowania oraz dokonując dowolnej i niewłaściwej wykładni przepisów prawa co w efekcie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,b,c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję w całości lub w części. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt. 2 Sąd stwierdza jej nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej zakresie, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja ta została bowiem wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Art. 156 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, że "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości." Z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 1 naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości miejscowej, rzeczowej z którą nierozerwalnie łączy się właściwość instancyjna. Organ niewłaściwy nie jest zatem prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron.

Pod pojęciem właściwości należy rozumieć zdolność prawną organu administracji do rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym. Właściwość ta wynikać musi z obowiązujących przepisów rangi ustawowej, czy przepisów wykonawczych lub z zawartych w oparciu o ustawy porozumień. Właściwość organów administracji musi pozostawać ściśle określona i nie zachodzi w tej mierze jakakolwiek dowolność. Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ zaś z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości.

Zasadniczo o właściwości organu do rozpoznawania sprawy administracyjnej stanowią przepisy prawne regulujące jego kompetencje, a które zawarte są w ustawach o charakterze materialnoprawnym, które powinny być stosowane łącznie z przepisami prawa ustrojowego, zwłaszcza, gdy ustala się właściwość rzeczową w tym instancyjną.

W przedmiotowej sprawie organem orzekającym w pierwszej i drugiej instancji był Dyrektor Izby Celnej w K.

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.), którą można uznać jako akt prawa ustrojowego organów administracji celnej, zawiera uregulowania w zakresie kompetencji organów celnych. Treść art. 1 b tej ustawy stanowi, iż do zadań dyrektora izby celnej należy - między innymi - rozstrzyganie w II instancji w sprawach należących w I instancji do naczelników urzędów celnych (pkt 3) oraz rozstrzyganie w I instancji w sprawach celnych określonych w przepisach odrębnych (pkt 4).

Z powyższego wynika zatem, iż zasadą jest, iż w strukturze służby celnej organem I instancji jest naczelnik właściwego urzędu celnego, zaś organem II instancji (organem odwoławczym) jest dyrektor izby celnej. Wyjątek od tej zasady ustala wspomniany przepis art. 1 b w pkt 4, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, iż dyrektor izby celnej może działać jako organ I instancji, ale tylko i wyłącznie w określonej kategorii spraw, a mianowicie w sprawach celnych określonych w odrębnych przepisach.

Zdaniem Sądu nie wymaga szerszego uzasadnienia oczywiste twierdzenie, iż sprawa, której przedmiotem jest naruszenie prawa polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, czy też z naruszeniem przepisów o zakazie ruchu po drogach nie jest sprawą celną, a sprawą z zakresu transportu drogowego. Do tych spraw mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 Nr. 125 , poz. 874).

Ten już argument – zdaniem Sądu – w sposób jednoznaczny wskazuje, iż Dyrektor Izby Celnej w K. nie był uprawniony (nie był organem właściwym) do działania w rozpatrywanej sprawie jako organ I instancji.

Ten tok rozumowania znajduje także potwierdzenie w przepisach powołanej ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 89 tej ustawy w ust. 1 pkt. 3 stanowi, iż do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze organów celnych. Po myśli art. 93 tej ustawy, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1), a decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli (ust. 1 a). Natomiast z treści ust. 5 art. 93 omawianej ustawy wynika, iż od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę nałożył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewozy na potrzeby własne tej decyzji.

Z powyższego wynika zatem wprost, iż decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej w sprawach z zakresu transportu drogowego podejmują dwa różne (inne) organy, a mianowicie organ I instancji nakładający karę i w postępowaniu odwoławczym organ nadrzędny nad tym organem. Przeto też nie do przyjęcia jest koncepcja prezentowana przez organ procedujący w niniejszej sprawie, iż jest on zarówno organem I instancji, jak i organem nadrzędnym w stosunku do samego siebie.

To w połączeniu z wyżej już naprowadzoną okolicznością, iż orzekanie o nałożeniu kary na podmiot wykonujący przewóz wbrew obowiązującym przepisom ustawy o transporcie drogowym nie jest sprawą celną, a sprawą z zakresu transportu drogowego, prowadzi do jednoznacznego i oczywistego wniosku, iż organem I instancji w przedmiotowej sprawie jest naczelnik właściwego urzędu celnego, czyli organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania (art. 93 ust.1a ustawy o transporcie drogowym). Bez znaczenia prawnego pozostaje tu kwestia, czy konkretni funkcjonariusze celni wykonujący w danej sprawie czynności kontrolne w terenie są funkcjonariuszami pozostającymi w strukturach izby celnej.

W tym miejscu można jednocześnie zauważyć, iż organy administracji celnej zaliczone zostały zgodnie z ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872 ze zm.) do organów administracji niezespolonej (pkt 8 załącznika do tej ustawy). Zgodnie z art. 3 tej ustawy organy administracji rządowej w województwie działają na podstawie i w granicach określonych przez ustawy. Natomiast jak stanowi jej art. 6 indywidualne akty administracyjne wydawane są w pierwszej instancji przez organy sprawujące administrację rządową na najniższym, możliwym do prawidłowego wykonania określonego zadania poziomie zasadniczego podziału terytorialnego państwa. Po myśli art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. Nr 96, poz. 603) jednostkami zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa są odpowiednio: gminy, powiaty i województwa. Naczelnik urzędu celnego występuje zatem niewątpliwie jako organ sprawujący administrację rządową na najniższym poziomie podziału terytorialnego państwa.

Powyższe potwierdza dodatkowo wyprowadzony wyżej z ustawy o Służbie celnej wniosek, iż w sprawach które zostały przyznane do zakresu działania organów celnych zasadą jest, że uprawnionym do wydania rozstrzygnięć w pierwszej instancji są naczelnicy urzędów celnych.

Powyższe wywody prowadzą wprost do kolejnego wniosku o oczywistym naruszeniu przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 15 i 127 § 1 i 2 k.p.a.. Postępowanie administracyjne ma bowiem charakter dwuinstancyjny. Decyzja ostateczna zapada w instancji drugiej. Jedynie w przypadku decyzji wydawanych przez organy wymienione w art. 127 § 3 k.p.a. postępowanie jest jednoinstancyjne, co jest odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a.

Dwuinstancyjność jest standardem rzetelnego postępowania wymaganym przez zasady państwa prawa. Dlatego nie jest dopuszczalne używanie ścieśniającej wykładni tam, gdzie uszczuplałaby ona wspomniany standard (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1573/01, LEX nr 82685).

Stąd też wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.), godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 1989 r., sygn. akt II SA 1198/88 - ONSA 1989/1/36)

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135 tej ustawy, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia ją poprzedzającego.

Stwierdziwszy zatem z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wspomnianej ustawy nieważność wyżej wymienionych orzeczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostał zwolniony od obowiązku ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych skargi. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu. Sąd zgodnie z art. 152 tej ustawy orzekł że zaskarżona decyzja, nie może być wykonywana przed uprawomocnieniem się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 w/wym. ustawy. Koszty te obejmują wpis sądowy w kwocie [...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł, co odpowiada minimalnej stawce określonej w § 6 pkt. 4 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) koszty opłaty skarbowej uiszczonej w wysokości [...] zł. na dokumencie stwierdzającym ustanowienie pełnomocnika.