Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 449/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 9  ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, w wyniku rozpoznania odwołania J. K. będącej przedstawicielem ustawowym strony skarżącej, tj. D. K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. K.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2018r. J. K., przedstawiciel ustawowy osoby uprawnionej – D. K. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2018/2019. Do wniosku dołączyła m.in. zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...] o bezskuteczności egzekucji alimentów, z którego wynika, że egzekucja należności od S. K. na rzecz D. K. jest bezskuteczna, a kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego na dzień wystawienia zaświadczenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosi 67.274,89 zł i należności wierzyciela alimentacyjnego - 1.050,00 zł. Organ podniósł, że w oparciu o zgromadzone dowody w sprawie zostało ustalone, iż w roku bazowym 2017 wnioskodawczyni osiągnęła dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 27.109,22 zł netto oraz ulgę na dzieci w kwocie 1.076,56 zł, łącznie dochód rodziny w 2017r. wyniósł 28.185,78 zł czyli miesięcznie - 2.348,81 zł, a na osobę w rodzinie - 1.174,40 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe - 725 zł uprawniające do otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Następnie organ obszernie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w sprawach dotyczących przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydawane decyzje nie mają charakteru uznaniowego. Na organach administracji publicznej ciąży bowiem obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.10.2017r. sygn. akt I OSK 714/17. Przy ustalaniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wysokość dochodu jest kryterium bezwzględnym, jego przekroczenie wywołuje niekorzystne dla strony skutki prawne niezależnie od skali przekroczenia. Przepisy w tym zakresie nie pozwalają na jakiekolwiek odstępstwo. Przyjęte w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów rozwiązanie jednakowo dyskwalifikuje wnioskodawcę z grona uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zarówno, gdy uzyska on dochód wyższy od dopuszczalnego o kilka groszy, jak i w sytuacji, gdy kryterium dochodowe przekroczone zostanie kilkakrotnie (wyrok WSA w Łodzi z dnia 23.08.2017r. sygn. akt II SA/Łd 153/ 17). Ustawodawca zastrzegł, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w unormowaniu art. 9 ust. 2 ustawy z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przekroczenie przedmiotowego kryterium oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy zdrowotna strony (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16.03.2010r. sygn. akt II SA/Łd 153/10).

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP poprzez całkowite pominięcie sytuacji rodzinnej i majątkowej przemawiającej za koniecznością skorzystania z pomocy funduszu alimentacyjnego, w sytuacji gdy egzekucja alimentów skierowana do ojca małoletniego D. K. od wielu lat jest bezskuteczna.

Zarzuciła również naruszenie przez organ przepisów postępowania, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez uznanie, że strona skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej i jako rodzina niepełna nie ma prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych zgodnie z art. 71 Konstytucji RP. Podniosła także zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. polegającego na pominięciu w treści uzasadnienia odniesienia się do wszystkich zarzutów wobec decyzji organu I instancji, a w szczególności do zarzutu naruszenia przepisu art. 32 i art. 71 Konstytucji RP. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organy obu instancji nie dokonały wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego. Nie przeprowadzono też postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia sytuacji rodzinnej i majątkowej rodziny. Strona skarżąca wskazała, że w świetle normy wynikającej z art. 71 Konstytucji RP odmowa przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego bez zbadania faktycznej sytuacji rodzinnej i majątkowej uprawnionego jest bezprawna. Organ powinien w pierwszej kolejności zbadać przesłanki "trudnej sytuacji materialnej i społecznej" rodziny, mając na uwadze niepełny jej charakter. Przesłanki te bowiem decydują o prawie do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Dodała, że winę za zaistniałą sytuację ponosi w szczególności Państwo, które nie dokonuje waloryzacji kryterium dochodowego wraz ze wzrostem pensji minimalnej jak i przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, co z kolei stoi w sprzeczności z normą art. 32 Konstytucji RP, albowiem stanowi dyskryminację tej części społeczeństwa, która stara się utrzymywać ze środków pochodzących ze swojej pracy i niewielkiej płacy z tego wynikającej.

Strona skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP, kwestię te zupełnie pominął. Z tego powodu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne. Organ nie wskazał, dlaczego uważa zarzut w tym zakresie za nieuzasadniony. Podniosła, że organ stwierdził jedynie, iż organy administracji publicznej działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy. Strona wskazała, że nie zwrócił uwagi organu II instancji fakt, iż przepisy Konstytucji RP także stanowią obowiązujące przepisy prawa i także w ich granicach organ administracji publicznej może się poruszać.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. K. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 554).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w roku bazowym 2017, dochód na osobę w rodzinie uprawnionego wyniósł 1.174,40 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, tj. kwotę 725 zł uprawniającą do otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Powyższe ustalenia dotyczące wysokości dochodu w rodzinie strony skarżącej, nie były kwestionowane w skardze.

Natomiast zarzuty naruszenia przez organ przepisów postępowania, polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. sprowadzały się do tego, że – według treści skargi – organ uznał, iż strona skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

W powyższym zakresie wskazać należało, że – po pierwsze nie ma takich stwierdzeń w decyzjach organów obydwu instancji, a przede wszystkim – jak podkreślono w zaskarżonej decyzji - powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, o czym była mowa wyżej, a zatem kryterium ściśle określonego poprzez podanie kwoty.

Przedmiotowa decyzja nie jest bowiem decyzją uznaniową, a wiec wydaną w oparciu o uznanie organu wynikające z oceny np. całokształtu sytuacji życiowej strony. Przesłanki wydania decyzji uwzględniającej wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zostały precyzyjnie określone w przepisach cytowanej wyżej ustawy. Wbrew zatem błędnemu rozumowaniu strony, nie doszło do naruszenia przez organ art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP poprzez pominięcie sytuacji rodzinnej i majątkowej strony przemawiającej za koniecznością skorzystania z pomocy funduszu alimentacyjnego. Organ nie miał bowiem podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku w oparciu o wskazane kryteria ocenne.

Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło również do naruszenia art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., które według zarzutów skargi miało polegać na pominięciu w treści uzasadnienia, odniesienia się do wszystkich zarzutów wobec decyzji organu I instancji, w tym do zarzutu naruszenia przepisu art. 32 i art. 71 Konstytucji RP.

W powyższym zakresie stwierdzić należało, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy w sposób szczegółowy ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania. Podkreślił, że na organach administracji publicznej ciąży obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa – jak stanowi art. 7 Konstytucji RP, a to oznacza, że w razie przekroczenia przedmiotowego kryterium dochodowego, organ nie może uwzględnić wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wbrew błędnemu rozumowaniu strony, właśnie takie rozstrzygnięcie organu jest zgodne z wymienionymi w skardze przepisami Konstytucji RP, w tym z zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji, gdyż odmowa przyznania świadczenia dotyczy każdego wnioskodawcy, którego dochód przekroczył kryterium dochodowe.

Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W wyniku ustalenia, w prawidłowy sposób, wysokości dochodu w rodzinie strony, zasadnie organ stwierdził, że zostało przekroczone ustawowe kryterium dochodowe i w związku z tym odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu. Wobec tego spełnione zostały warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Uwzględniając powyższe, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.