Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1202/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 pa5r. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżąca G. spółka z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie posiada wolnych od zajęcia aktywów obrotowych, ani też zbywalnego majątku trwałego, który pozwalałby na uiszczenie wpisu w tak wielkiej wysokości. Skarżąca oświadczyła, że wskutek wydania zaskarżonych decyzji za lata 2006 – 2009, na kwotę przekraczającą 20 milionów zł., które to decyzje są obecnie wykonywane i stanowią podstawę dokonywanej z majątku Skarżącej egzekucji.

Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnej możliwości obrony swoich racji w sytuacji, w której warunkiem rozpatrzenia skargi byłaby konieczność uiszczenia wpisu od skargi.

Obecnie, w związku ze zmianami na rynku, które przyniosła ustawa o grach hazardowych, Skarżąca nie ma możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, bowiem większość posiadanych zezwoleń wygasło. Skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości korzystania z konta bankowego, gdyż pozostaje ono zajęte. Skarżąca podniosła, że Firma w 2013 r. przyniosła gigantyczną stratę, w kwocie ponad 20 milionów zł., a strata wyniosła w pierwszym kwartale 2014 r. 3.139.391 zł. Wartość środków trwałych jest pozornie duża jednak są to przede wszystkim działki niezabudowane, zajęte lub zabezpieczone przez organ egzekucyjny. Natomiast automaty do gier o niskich wygranych są obecnie niesprzedawalne.

Skarżąca wskazała, że podjęła szereg starań celem zdobycia środków na opłacenie wpisów od skarg. W szczególności zdobyła kwotę 1.2 miliona zł. Na zapłatę podatków i wpisów od skarg, lecz pomimo zapewnień organu prowadzącego egzekucję, kwota 1.215.575 zł została 11 kwietnia 2014 r. przekazana z banku jako spłata zajęcia dotyczącego zaskarżonych decyzji.

Skarżąca oświadczyła, że wspólnicy pojęli uchwałę o postawieniu spółki w stan likwidacji.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Skarżącej wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł. Skarżąca rok 2013 r. zakończyła stratą w wysokości 20.626.516,86 zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada: w [...] 16.900,92 zł, a w [...] zadłużenie na kwotę 6.134,09 zł.

Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła, rachunek zysków i strat za 2014 r. i 2013 r., bilans za 2013, 2012 i 2011 r., rachunek przepływów pieniężnych za 2013, 2012 i 2011 r., zestawienie w kapitale własnym za 2013, 2012 i 2011 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od września 2013 do lutego 2014 r., wniosek o zamknięcie rachunku bankowego w [...] oraz wyciągi z rachunków bankowych.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z [...] listopada 2009 r. wszczął postępowanie kontrolne wobec Skarżącej. Zatem Skarżąca mogła liczyć się z ewentualnymi przyszłymi kosztami sądowymi od tej właśnie daty. Przynajmniej chcąc dochować należytej staranności taką okoliczność powinna uwzględniać.

Skarżąca uzasadniła wniosek o przyznanie prawa pomocy wprowadzeniem ustawy o grach hazardowych, która pozbawiła ją możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych.

Referendarz sądowy zauważa, że kwestia wprowadzania w życie ustawy o grach hazardowych jest przedmiotem sporów od 2010 r., a po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroków z 19 lipca 2012 r. C-213/11, C-214/11, C-217/11 zapadło do chwili obecnej ok. 1.465 orzeczeń, co wynika z ogólnodostępnej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Skarżąca jako podmiot funkcjonujący w obrocie gospodarczym, powinna więc liczyć się z prawdopodobieństwem utraty przychodów z urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Każda spółka musi wkalkulować ryzyko związane z prowadzeniem działalności, szczególnie, jeśli - jak w rozpatrywanej sprawie - decyduje się na wszczęcie postępowań przed sądem. W orzecznictwie utrwalone jest, że elementem ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej jest potencjalna konieczność ponoszenia kosztów sądowych. Jeżeli spółka nie zabezpieczyła środków na ten cel, nie jest zadaniem sądów, by rekompensować poniesioną z tego tytułu stratę. Również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowano tezę, że obowiązkiem podmiotu, nawet prowadzącego działalność gospodarczą nieobarczoną nadzwyczajnym ryzykiem sporu, jest gromadzenie odpowiednich środków finansowych na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z 21 marca 2006 r., II FZ 196/06), ponieważ normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a tego typu koszty powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami.

Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca jeszcze w 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą o dużych rozmiarach. Przychody netto ze sprzedaży wyniosły mianowicie w 2013 r. 255.000.315,00 zł, a w pierwszym kwartale 2014 r. 34.604.896,00 zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych (na koniec 2013 r.) wyniosły natomiast 5.356.906,15 zł. W tej sytuacji bez znaczenia - dla oceny możliwości finansowych Skarżącej - jest fakt wystąpienia za poprzedni rok straty na poziomie ponad 20.626.516,86 zł oraz na koniec pierwszego kwartału 2014 r. w wysokości 3.139.391,58 zł. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Stąd analiza sytuacji finansowej Skarżącej, fakt że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody pozwala przyjąć, że Skarżąca powinna dysponować majątkiem umożliwiającym jej uiszczenie wpisów od skarg, których łączna kwota wynosi w badanych sprawach 138.320 zł (sygn. akt od III SA/Wa 1199/14 do III SA/Wa 1200/14, III SA/Wa 1201/14, III SA/Wa 1202/14). W szczególności z analizy dokumentów wynika, że Skarżąca w 2010 r. uzyskała przychód w kwocie 817.879.079 zł, w 2011 r. przychód w kwocie 596.217.102 zł, w 2012 r. 420.979.563 zł, w 2013 r. przychód w kwocie 255.000.315 zł, a w pierwszym kwartale 2014 r. przychód w kwocie 34.604.896 zł. czyli w czasie, kiedy prowadzone było postępowanie kontrolne dysponowała z pewnością czynnymi środkami finansowymi przekraczającymi kwotę wymagalnych kosztów sądowych. Co istotne w 2013 r. oraz w pierwszym kwartale 2014 r. Skarżąca kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7 za miesiące od września 2013 r. do lutego 2014 r. wynika z kolei, że jeszcze w tych miesiącach, mimo akcentowanej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, Skarżąca dokonywała transakcji handlowych (przykładowo w styczniu 2014 r. sprzedaż kształtowała się na poziomie 185.517 zł, a w lutym 2014 r. na poziomie 104.065 zł.).

Podsumowując referendarz sądowy zauważa, że w sytuacji, gdy Skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł oraz aktywa trwałe o wartości [...] zł, w tym grunty ([...] zł.), budynki i lokale ([...] zł) oraz środki trwałe ([...] zł – wszystkie dane na dzień 31 grudnia 2013 r.), powinna także posiadać środki na uiszczenie kosztów sądowych.

Powyższe wielkości w porównaniu ze skalą na jaką Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą oraz z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.