Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1914/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 i 80 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4 i art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 107
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1742/12 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 1742/12), oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W piśmie złożonym w dniu [...] listopada 2011 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. P. K.(zwany dalej: skarżącym) wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego. Oświadczył, że od około 2 miesięcy przebywa w Domu Studenckim [...], prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, nie osiąga żadnego dochodu, nie jest świadczeniobiorcą z ZUS, przedłożył także decyzję potwierdzającą rejestrację w Urzędzie Pracy. Pracownicy organu próbowali przeprowadzić z nim wywiad środowiskowy, którego termin ustalono na dzień [...] grudnia 2011r. W tym dniu napotkano skarżącego przed wejściem do Domu Studenckiego [...], który oświadczył, że nie jest możliwe, aby przeprowadzić wywiad środowiskowy w zajmowanym przez niego pokoju, gdyż student, u którego nocuje, nie wyraża na to zgody. Wyjaśnił również, że na terenie DS przebywa nielegalnie oraz, że student obawia się konsekwencji wynikających ze złamania regulaminu DS.

W dniu [...] stycznia 2012r. wystosowano do skarżącego wezwanie, które m.in. dotyczyło ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu. Wezwanie odebrał w dniu [...] stycznia 2012 r. W tym dniu złożył oświadczenie, że nadal przebywa na terenie DS [...]. Oświadczył, że niemożliwym jest przeprowadzenie wywiadu we wskazanym miejscu pobytu gdyż nocuje tam nielegalnie, natomiast ujawnienie tego faktu Dyrekcji Domu spowodowałoby konieczność opuszczenia zajmowanego pokoju. Jednocześnie oświadczył, że nie ponosi opłat związanych z pobytem na terenie Domu Studenckiego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...] organ I instancji odmówił przyznania P. K.świadczenia w formie zasiłku okresowego. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm., obecnie tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art.11, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm., obecnie tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 182), dalej "u.p.s.", § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 127 poz. 1055).

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 107 ust 1 u.p.s. rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu pobytu osoby ubiegającej się o pomoc w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, w tym także opis ich sytuacji mieszkaniowej, zawodowej oraz zdrowotnej. Brak rozeznania jednej z wyżej wymienionych sytuacji życiowych nie może być traktowane jako pełny opis sytuacji życiowej. Złożone przez P. K. oświadczenie dotyczące miejsca pobytu nie może być traktowane jako prawdziwe. Dlatego też organ uznał, że nie współpracuje on z pracownikiem socjalnym w zakresie wskazania faktycznej sytuacji życiowej, a taka współpraca jest obowiązkiem strony zgodnie z art. 4 u.p.s. Konsekwencje braku współpracy klienta z pracownikiem socjalnym zawiera art. 11 ust 2 u.p.s. W związku z powyższym organ odmówił pomocy w formie zasiłku okresowego na podstawie art. 4 i art. 11 ust.2 oraz art. 107 u.p.s.

P. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie zarzucając, że została wydana w oparciu o nieprawdziwe fakty oraz niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Podniósł, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu wynika wyłącznie z tego, że w akademiku przebywa bez zgłoszenia tego faktu zarządcy akademików, a osoba, dzięki której ma zapewniony nocleg nie zgadza się na ujawnienie szczegółów, gdyż osoba ta obawia się konsekwencji. Zarzucił również, że art. 11 ust. 2 u.p.s. dotyczy konkretnych sytuacji, a żadna z nich nie wystąpiła w sytuacji skarżącego. Fakt, że nie było możliwe przeprowadzenie wywiadu, nie może być traktowany jako "brak współdziałania", gdyż gdyby zaprowadził pracownika socjalnego do pokoju, w którym nocował, to straciłby możliwość nocowania w przyzwoitych warunkach, a więc jego trudna sytuacja uległaby znacznemu pogorszeniu. Decyzji zarzucił ponadto, że została wydana z naruszeniem art. 2 u.p.s., który stwierdza, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Tymczasem działania organu w trakcie postępowania prowadziły do pogorszenia jego trudnej sytuacji życiowej, przez nagłośnienie faktu nocowania w akademikach i utraty tego noclegu. Decyzji zarzucił również naruszenie art. 5, 7, 8 u.p.s., które stwierdzają jakim osobom przysługuje pomoc. społeczna oraz naruszenie art. 2, art. 32 i art. 67 Konstytucji RP.

Na skutek wniesionego przez P. K. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne Prezydenta Miasta K. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku okresowego jest decyzją związaną i nie zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Warunkiem podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie jest właściwe zastosowanie przepisów u.p.s. do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że wydanie decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej powinno być, zgodnie z art. 106 § 4 u.p.s., poprzedzone przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego (z wyjątkami dla sprawy nieistotnymi), którego celem jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób ubiegających się o pomoc. Dokonanie tych ustaleń spoczywa na pracownikach socjalnych, którzy przeprowadzając wywiad, biorą pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną dochodową majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Rodzinny wywiad środowiskowy jest jednocześnie niezbędnym środkiem dowodowy w tym postępowaniu, którego przeprowadzenia organ nie może zaniechać zastępując go innymi dowodami. O braku współpracy skarżącego z pracownikami socjalnymi świadczyć ma cała historia postępowania oraz próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W szczególności brak po stronie skarżącego woli do spełnienia koniecznych do otrzymania pomocy warunków - dopełnienia formalności sporządzenia wymaganego prawem wywiadu środowiskowego, w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce pobytu. Zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W sprawie współdziałanie powinno polegać na umożliwieniu pracownikom organu l instancji przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu wnioskodawcy oraz przedłożeniu wymaganych dokumentów, koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego powoduje, iż organy w sprawie nie są w stanie zebrać informacji odnośnie jego sytuacji osobistej i materialnej, co jest konieczne dla stwierdzenia zaistnienia przesłanek udzielenia pomocy w formie zasiłku okresowego. W tym zakresie, oświadczenia wnioskodawcy nie są wystarczające, a zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazując, że Kolegium nie rozpatrzyło wszystkich jego zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji i utrzymało ją w mocy pomimo tego, że naruszała art. 2 u.p.s. oraz art. 2, art. 32 i art. 67 Konstytucji RP. Tym samym usankcjonowało to, że organ I instancji bezprawnie wydał dwie decyzje w sprawie, przez wydanie dwóch orzeczeń – co wyjaśniał szczegółowo w odwołaniu z dnia [...].04.2012 r. Wezwania kierowane do niego przez MOPS urągały wszelkim zasadom, a twierdzenie, że nie współdziałał z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, jest absurdalne i opiera się na pustym twierdzeniu MOPS-u.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013r. oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd w pierwszym rzędzie podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 "u.p.s."- pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 8 ust.1 u.p.s., zasiłek okresowy jest również świadczeniem, którego przyznanie zależy od spełnienia kryterium dochodowego. Rozważając, zatem przyznanie zasiłku okresowego, organ powinien: ustalić dochód wnioskodawcy oraz porównać go odpowiednio z kryteriami wymienionymi w art. 8 ust. 1 pkt 1 - 3, a następnie sprawdzić spełnienie pozostałych przesłanek przyznania pomocy, w szczególności - zaistnienia przesłanek opisanych w art. 38 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który jest podstawowym narzędziem służącym do ustalenia aktualnej sytuacji życiowej strony czyniącym ją uprawnioną lub nieuprawnioną do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Dlatego też osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Trafnie w ocenie Sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, że o braku współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej świadczy materiał dowodowy zgromadzony w aktach, odzwierciedlający przebieg postępowania prowadzonego w sprawie. Pracownicy socjalni kilkukrotnie podejmowali próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący nie wykazał starań dla spełnienia warunków, od których uzależnione jest otrzymanie pomocy, a przede wszystkim dopełnienia formalności sporządzenia wymaganego prawem wywiadu środowiskowego, w miejscu wskazanym przez niego, jako miejsce pobytu. Brak takiej współpracy z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zauważył również, że art. 2, art. 32 i art. 67 Konstytucji RP, których naruszenia upatruje skarżący nie mogą stanowić podstawy prawnej przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Przywołane przepisy określają konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego, równości wszystkich wobec prawa, prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa zwykła. Nie były trafne były również inne zarzuty skargi dotyczące zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, P. K. działający przez pełnomocnika z urzędu zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, iż Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności nie uwzględnił skargi pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez:

prowadzenie postępowania w sposób, który nie przyczyniał się do wyjaśnienia sprawy w myśl zasad wyrażonych w art.7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 107 ustawy o pomocy społecznej, tj. organy nie dążąc do ustalenia stanu faktycznego poprzestały wyłącznie na przyjęciu twierdzeń kierownika Domu Studenckiego [...] o niemożności nielegalnego przebywania osób trzecich na terenie DS-u i odmowie wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego o miejscu noclegu i zaniechaniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu, gdzie zastano bezdomnego skarżącego, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy;

dokonanie przez organy administracji oceny rażąco sprzecznej z art. 80 k.p.a., tj. oceny zebranego materiału dowodowego nieadekwatnej i wbrew doświadczeniu życiowemu, przejawiającego się m.in. odmową przyjęcia wyjaśnień skarżącego za wiarygodne i dokonanie bezpodstawnej oraz nieprawidłowej oceny zachowania skarżącego poprzez utożsamienie obawy przed utratą możliwości noclegu z odmową współpracy, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2. nadto naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy w postaci dokonanej przez organy administracji, a obarczonego skutkami wadliwie prowadzonego postępowania, nieprzyczyniającego się do wyjaśnienia sprawy i wadliwego uznania braku współpracy skarżącego z organami, a nadto niewystarczające odniesienie się do zarzutów skarżącego, które to naruszenie miało istotny wpływ na jej wynik.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę na decyzję SKO w K. z dnia [...] lipca 2013 r. ze względu na zbyt pobieżną kontrolę nie dostrzegł istotnej wadliwości procedowania przez organy administracji, w tym prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w k.p.a., a w konsekwencji błędnie uznał, że skarżący nie współpracował z organami administracji i skargę oddalił. Tymczasem organy administracji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miał wpływ na wynik postępowania.

Prawidłowo prowadzone postępowania wyjaśniające ma podstawowe znaczenie dla wydania decyzji zgodnej z prawem, a sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym oraz rozważono okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia.

Tymczasem organy administracyjne wadliwie prowadziły przedmiotowe postępowanie przyjmując za pewnik twierdzenia kierownika Domu Studenckiego [...], który bojąc się negatywnych konsekwencji nie przyznał się do tego, że zdarzają się częste wypadki nocowania osób niezarejestrowanych. Bezkrytyczna ocena tych twierdzeń i odmówienie wiarygodności twierdzeniom skarżącego o nielegalnym przebywania (noclegu) u osoby trzeciej, było przedwczesne. Według pełnomocnika skarżącego, w ramach postępowania wyjaśniającego organ miał możliwość ustalenia niezbędnych okoliczności, tyle, że tego zaniechał, a sąd tego zaniechania nie dostrzegł.

Skarżący był w kontakcie z organem administracji, pracownikami MOPS. Kierował pisma oraz jak wynika także z akt sprawy został zastany przez pracowników przed wejściem do Domu Studenckiego, w którym jak podawał nielegalnie nocował, korzystając z gościnności osoby mu znanej, która chciała pozostać anonimowa. Podstawowym zaniechaniem było nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który jest szczególnym środkiem dowodowym. W postępowaniu była możliwość w tamtej chwili przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 107 ustawy o pomocy społecznej, a także skonfrontowania wyjaśnień skarżącego.

Ocena zebranego materiału dowodowego jest nieadekwatna i przeczy doświadczeniu życiowemu. Skarżący w niniejszej sprawie wskazał, że nocuje (nielegalnie) w danym miejscu, ale nie był władny do decydowania o wpuszczeniu osób trzecich do tego pomieszczenia. Nie dysponował nim w żadnym zakresie - także faktycznym. Jego obawa o utratę noclegu i narażenia osób życzliwych na negatywne konsekwencje nie mogła być utożsamiana z odmową współpracy. Pozostałe środki dowodowe świadczą o tym, że skarżący taką gotowość deklarował.

Odnośnie drugiego z zarzutów podniesiono, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie odnosząc się do zarzutów ze skargi i prawie, że automatycznie przyjmując za własne ustalenia organów administracji, nie dokonał wystarczającej kontroli aktu. Powielenie przez stanu faktycznego, nie odniesienie do argumentacji skarżącego, doprowadziło do niewystarczającej kontroli legalności zaskarżonej decyzji SKO i utrzymania w obrocie wadliwej decyzji.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W przedmiotowej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu prawa procesowego

Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w/w zarzuty procesowe były nietrafne. Ustalenia faktyczne, dotyczące wniosku skarżącego oraz jego współpracy z organami administracyjnymi dokonane w toku postępowania administracyjnego, a zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki miały bowiem odzwierciedlenie w treści akt administracyjnych. Nie budzi wątpliwości brak pełnej współpracy skarżącego z pracownikami pomocy społecznej. Skoro skarżący ubiega się o przyznanie mu pomocy społecznej, a więc wydatkowania środków publicznych, to organy miały obowiązek ocenić, czy takie wsparcie i w jakim zakresie było mu potrzebne. Ocena ta wymaga pełnej oraz aktywnej współpracy wnioskodawcy z organami pomocy społecznej. W szczególności wiąże się to z obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania lub pobytu wnioskodawcy, co zmierza do uzyskania całokształtu potrzebnych informacji o wnioskodawcy i jego sytuacji oraz ich weryfikacji. Jednak do przeprowadzenia wywiadu nie doszło, podobnie jak i nie budzącego wątpliwości stwierdzenia miejsca pobytu wnioskodawcy. Sam fakt spotkania się skarżącego z pracownikiem socjalnym przed Domem Studenckim [...] nawet nie uprawdopodabnia, że w nim przebywał. Pozostają jedynie w żaden sposób nie zweryfikowane twierdzenia skarżącego, że tam przebywa. Jak wskazały organy administracyjne i co podkreślił WSA w Krakowie brak pełnej współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Dodać jedynie należy, że wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie sądowa kontrola nie dotyczyła legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, gdyż przyznanie zasiłku okresowego jest typową decyzją związaną. Podsumowując brak było podstaw do uznania, iż Sąd I instancji naruszył art. 7, art. 77 i art.80 k.p.a. w zw. z art.107 u.p.s. Również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest bezzasadny, gdyż WSA w Krakowie nie orzekał na podstawie tego przepisu, a więc nie sposób mu zarzucić naruszenia przepisu, którego nie stosował i nie był podstawą rozstrzygnięcia.

Także drugi zarzut w postaci naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. Zgodnie z tym przepisem jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczcie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek odniesienia się z do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odniesienia się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika jasno, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Ponadto zważyć należy, że nawet wówczas, gdy sąd nie odniesie się do każdego z zarzutów skargi, to dla uznania skuteczności zarzutu naruszenia w tym zakresie art. 141 § 4 P.p.s.a. niezbędnym jest wykazanie wpływu, i to istotnego, na wynik sprawy, o czym stanowi art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na rozpoznawaną sprawę należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji, w sposób logiczny, zgodny z prawem rozstrzygnął sprawę wskazując istotne okoliczności faktyczne, a także przepisy, na mocy których orzekano. Tym samym Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie całości akt sprawy, a w uzasadnieniu wyroku odniósł się do kwestii podejmowanych przez organ czynności. W tym miejscu wypada wskazać, że zarzut uchybienia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., może w zasadzie mieć miejsce tylko wówczas, gdyby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało wszystkich wymaganych nim elementów, albo nie zawierało jakichkolwiek ustaleń faktycznych, a zatem uchylało się spod oceny instancyjnej (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010r, nr 3, poz. 39). Chodzi zatem o taką sytuację, kiedy sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści tego przepisu, z jakiego powodu wydał konkretny rodzaj orzeczenia (np. dlaczego uchylił zaskarżoną decyzje administracyjną lub dlaczego oddalił złożoną skargę). Tymczasem uzasadnienia zaskarżonego w tej sprawie wyroku nie można tak kwalifikować, gdyż jest wyczerpujące, obejmuje stan sprawy, w tym zarzuty skargi, ustalenia faktyczne, rozważania prawne, motywy konkluzji. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji pozwala jednoznacznie uznać, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy o jakich mowa w art. 141 § 4. oraz wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia, którą stanowił w tym przypadku przepis art. 151 p.p.s.a. Z rozważań Sądu jasno i logicznie wynikają przyczyny, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia.

W tych okolicznościach, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Wniosek o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy udzielanej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Sąd oceniając ten wniosek powinien zwrócić uwagę, że pełnomocnik z urzędu nie zawiadomił Sądu o zmianie adresu swojej Kancelarii, czym naruszył art.70 p.p.s.a.