Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1529/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...],[...],[...],[...], 2. zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę [...] ([...])zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołań Spółki z o.o. "A" w B., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. o numerach [...] , [...] , [...] , [...] wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...],[...],[...] i [...] 2003 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

W uzasadnieniu podał, iż w toku kontroli zakwestionowano stosownie przez Spółkę stawki podatku 0 % na podstawie § 59 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.). Wyjaśnił, iż zgodnie z tym przepisem stawki podatku wymienione w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy obniża się do wysokości 0 % dla towarów i usług, o których mowa w załączniku nr 2 – w przypadku sprzedaży i świadczenia usług w kraju. Natomiast Spółka sprzedawała towary, które nie były wymienione w załączniku nr 2 do cytowanego rozporządzenia, a zatem nie miała prawa do stosowania stawki 0 %. W tym stanie rzeczy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzjami z dnia [...] r. dokonał odmiennego – od zadeklarowanego – rozliczenia podatku od towarów i usług oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

W odwołaniach Spółka podniosła, że klasyfikacja towaru została dokonana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi zasadami i normami klasyfikacyjnymi, a tym samym zastosowanie stawki 0 % było zasadne i słuszne.

Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał argumentów odwołań i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu nawiązał do art. 25 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.) oraz komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie trybu wydawania opinii interpretacyjnych według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych (Dz. U. GUS Nr 12, poz. 87 ze zm.) i stwierdził, iż do wydawania opinii wyznaczony został Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Ł., który w pismach z dnia [...] i [...] 2003 r. wyraził opinię odnośnie grupowania wyrobów sprzedawanych przez stronę. Dalej zaakcentował, iż stosowanie stawki 0 % było zasadne w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., jednak od dnia 1 stycznia 2003 r. do terminologii wynikających z obowiązujących (od tego dnia) klasyfikacji statystycznych ustalono nowe brzmienie stosownych załączników. Treść tych załączników została określona ustawą z dnia 4 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o (...) (Dz. U. Nr 216, poz. 1803) oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2002 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 216, poz. 1828). Następnie stwierdził, iż art. 6 noweli z dnia 4 grudnia 2002 r. dotyczy wyłącznie zakresów stosowania stawek lub zwolnień od podatku od towarów i usług wynikających z ustawy, natomiast nie ma zastosowania do aktów wykonawczych do ustawy. W konkluzji rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji uznał za prawidłowe, a zarzuty odwołania – za bezzasadne.

W skardze z dnia [...] 2004 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora izby Skarbowej, jako naruszającej art. 18 i następne ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 6 noweli z dnia 4 grudnia 2002 r. i art. 122 Ordynacji podatkowej. Sformułował też wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Argumentował przy tym, iż intencją ustawodawcy było zachowanie po dniu 1 stycznia 2003 r. takich samych stawek podatkowych jak obowiązujących w dniu 31 grudnia 2002 r., co wynika wprost z noweli z dnia 4 grudnia 2002 r. do ustawy podatkowej, a zatem wydane decyzje podatkowe kwestionujące zastosowane przez Spółkę stawki podatku są nieprawidłowe. Wskazał na otrzymane wyjaśnienia w tym przedmiocie oraz wyjątkowość stanowiska organów podatkowych jako zastosowane wyłącznie do skarżącej, co z kolei powoduje ujemne konsekwencje finansowe, bowiem wysokość stawki podatku od towarów i usług ma bezpośredni wpływ na poziom cen.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. pełnomocnik Spółki wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości. Powołał się przy tym na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (z marca 2005 r.) i w Warszawie (z dnia 14 kwietnia i 13 maja 2005 r.). Na wezwanie Sądu pełnomocnik w piśmie z dnia 14 lipca 2005 r. podał sygnatury przywołanych orzeczeń.

Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia [...] 2005 r. podał, iż skarżąca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a i c ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U, z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm.), a zatem od dnia 1 stycznia 2004 r. objęta została właściwością tzw. dużego urzędu skarbowego. Przy piśmie z dnia [...] 2006 r. nadesłał kopie dokumentów, na podstawie których Spółka z o.o. "A" została objęta właściwością Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B..

W piśmie z dnia [...] 2006 r. pełnomocnik skarżącej wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt III FSK 1031/05, który potwierdził słuszność zarzutu, iż "duże urzędy skarbowe" nie były uprawnione do wydawania decyzji w 2004 r., a więc takich jak zaskarżone w niniejszej sprawie. Pismo doręczono na rozprawie pełnomocnikowi organu odwoławczego.

Na rozprawie pełnomocnik Spółki nie był obecny, a pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, bowiem w ocenie Sądu skuteczny jest zarzut strony skarżącej, iż decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

Kwestia zasadności wydawania w 2004 r. decyzji przez naczelników niektórych urzędów skarbowych (tzw. dużych urzędów skarbowych) była już rozstrzygana przez wojewódzkie sądy administracyjne, które w licznych orzeczeniach potwierdziły, iż decyzje te naruszają przepisy o właściwości (por. wyroki z dnia 10 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Op 87/05, z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1667/04 i z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2307/04 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt FSK 1031/05).

Analogiczny pogląd wyraził tut. Sąd w wyroku z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 74/05. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd nawiązał nie tylko do stosownych fragmentów regulacji zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), ale także rozważył konsekwencje zmiany przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm.), dokonanej nowelą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302). Skutkiem tej nowelizacji stała się bowiem zmiana właściwości niektórych naczelników urzędów skarbowych, w rezultacie której doszło do powstania tzw. dużych urzędów skarbowych.

Rozstrzygając ten problem Sąd stwierdził, iż "(...) dużo większe znaczenie dla tej oceny ma ta część regulacji zawartej w przepisach ustawy o urzędach i izbach skarbowych, której konsekwencją stała się zmiana właściwości wspomnianych organów i rozpoczęcie funkcjonowania przez tzw. duże urzędy skarbowe. Zagadnienie to wymaga zatem pogłębionej analizy.

Przystępując do niej, w punkcie wyjścia odnotować trzeba, że możliwość zaistnienia takich urzędów pojawiła się z chwilą wprowadzenia do obrotu prawnego art. 5 ust. 9a tej ustawy. Z przepisu tego wynika bowiem, że terytorialny zasięg działania określonych urzędów skarbowych, może obejmować zasięg działania innych urzędów skarbowych. Zmiana właściwości dotyczyć może przy tym jedynie, bądź to niektórych kategorii podatników, bądź to wykonywania niektórych zadań określonych art. 5 ust. 6 tej ustawy.

Treść przytoczonej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że stworzyła ona wyłącznie prawną możliwość podjęcia określonych przedsięwzięć prowadzących do skutku w postaci zmiany właściwości organów podatkowych i "przyporządkowania" im tym samym podatników, dotychczas objętych właściwością innego urzędu skarbowego (ściślej zaś naczelnika tego urzędu - por. art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Możliwość ta została zrealizowana za pomocą rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 ze zm.), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Odnotowania wymaga, jako fakt istotny dla wykładni całej analizowanej regulacji prawnej, że weszło ono w życie z dniem 1 stycznia

2004 r. W tym samym terminie zaczął również obowiązywać wspomniany wyżej przepis art. 5 ust. 9c ustawy, a także jej art. 5 ust. 9b, stanowiący, że wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z art. 5 ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c i może dotyczyć podmiotów wskazanych w ust. 9b.

Lista tych podmiotów jest niezwykle obszerna. Ze względu na okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy zbędne jest przy tym przytaczanie jej w tym miejscu in extenso. Na marginesie wypada zatem zwrócić jedynie uwagę na zamieszczone w tym przepisie wielce kontrowersyjne rozwiązanie dotyczące ustalenia katalogu podmiotów mogących "podlegać właściwości" dużych urzędów skarbowych. Zwrot "w szczególności", użyty w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych sprawia bowiem, że katalog ten pozostał niezamknięty. Nie jest natomiast jasne, kto i w jakim trybie miałby ten katalog ewentualnie rozszerzyć. Za niedopuszczalne uznać bowiem trzeba, by mogło to nastąpić w trybie rozporządzenia wydanego na podstawie art. 5 ust. 9c ustawy. Na marginesie jedynie odnotować wypada, że przepis § 2 rozporządzenia z 19 listopada 2003 r., nawiązuje do "podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy", co oznacza, że lista zawarta w załączniku nr 2 do rozporządzenia jest tożsama z tą, którą zawiera art. 5 ust. 9b ustawy. Inną kwestią, również wadliwie uregulowaną, jest wzajemny stosunek zakresów poszczególnych punktów art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Jeśli bowiem zważyć, że w pkt 1-6 wymieniono podmioty będące – w zdecydowanej większości osobami prawnymi, następnie zaś w pkt 7 ponownie powrócono do tych osób, to nie ulega wątpliwości, że wspomniane zakresy się krzyżują. Sygnalizowana okoliczność ma zaś znaczenie z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 5a ust. 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych przesądzającej o chwili zmiany właściwości, do którego to wątku wypadnie jeszcze powrócić.

W kontekście dotychczas poczynionych spostrzeżeń jest zatem poza sporem, że tzw. duże urzędy skarbowe pojawiły się w obrocie prawnym z dniem 1 stycznia 2004 r. Co prawda bowiem przywołana wyżej ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r., zgodnie z jej art. 40 co do zasady weszła w życie z dniem 1 września 2003 r., jednak od reguły tej wspomniany przepis wprowadził kilka wyjątków. Jeden z nich odniesiony został do przywoływanych już wyżej art. 5 ust. 9a i ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Obydwa te przepisy weszły bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Z tą samą datą weszło również w życie przywołane już wyżej rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Mimo zatem, że wydane ono zostało już w dniu 19 listopada 2003 r. i nawiązywało do zasad określonych w przepisach art. 5 ust. 9a i 9b, które weszły w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r., uznać trzeba, że jego wprowadzenie do obrotu prawnego nie naruszyło obowiązujących w tym zakresie reguł. Wszystkie wymienione akty normatywne uzyskały bowiem moc obowiązującą z tą samą datą, którą był dzień 1 stycznia 2004 r.

Dużo bardziej złożonym zagadnieniem jest natomiast odpowiedź na pytanie, kiedy nastąpiła zmiana właściwości naczelników urzędów skarbowych w stosunku do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 9b ustawy, które w dniu jej wejścia w życie prowadziły już działalność rodzącą po ich stronie obowiązek podatkowy (odrębną kwestią, do której wypadnie jeszcze powrócić, jest zagadnienie właściwości organów podatkowych w stosunku do podatników rozpoczynających działalność). Źródłem niejasności w tym zakresie jest przede wszystkim regulacja zawarta w art. 5a ust. 1 ustawy. Wynika z niej bowiem, że z woli ustawodawcy skutek w postaci zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego nastąpił (nastąpić może) w dwóch różnych terminach, a jest to generalnie uzależnione od tego, jakiego rodzaju podmiot wchodził (wchodzi) w rachubę.

I tak w stosunku do podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 oraz w pkt 7 lit. b)-d) ustawy, termin zmiany właściwości ustalono na dzień 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich włączenie do danej kategorii podatników. Drugi termin odniesiony został natomiast do podatników wskazanych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a. Chodzi zatem o osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego. W odniesieniu do tych podmiotów zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego nastąpić powinna z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie wspomnianej kwoty.

Nietrudno dostrzec, że moment, w którym dojść powinno do zmiany właściwości, ustalony został w odniesieniu do obu grup podatników w różny sposób. Różnice te dotyczą przy tym nie tylko określenia terminu ("rok następujący po roku" i "drugi rok następujący po roku"), ale także – co dla ustalenia kwestii właściwości wydaje się mieć równie istotne znaczenie – chwili, od której liczyć należy początek biegu tego terminu. O ile bowiem w przypadku podmiotów wskazanych w art. 5a ust. 1 pkt 1 mowa w tym zakresie, o "roku, w którym nastąpiło ich włączenie do danej kategorii podatników", o tyle z art. 5a ust. 1 pkt 2 wynika, że chodzi o drugi rok "po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty", o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a ustawy".

W dalszej części uzasadnienia Sąd poddał ocenie regulacje dotyczące poszczególnych grup podatników, a w szczególności określonych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a (5 mln euro) oraz lit. c (zarządzane przez nierezydenta). Odnośnie podatników, którzy przekroczyli kwotę wymienioną w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a ustawy o urzędach i izbach skarbowych, Sąd stwierdził, iż : "Kluczowa wątpliwość w rozpatrywanym zakresie sprowadza się do pytania, który rok powinien być traktowany jako "rok, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty". Taką formułą posługuje się bowiem cytowany wyżej art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych.

Rozważając to zagadnienie, odnotować trzeba w punkcie wyjścia, że przepis art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a tej ustawy, do którego expressis verbis nawiązuje art. 5a ust. 1 pkt 2, przyporządkowuje (ściślej zaś stwarza możliwość przyporządkowania za pomocą rozporządzenia wydanego na podstawie art. 5 ust. 9c ustawy) do właściwości "dużych urzędów skarbowych" podmioty, które osiągnęły wskazany w nim przychód "w ostatnim roku podatkowym". Wspomniany zwrot wymaga zatem analizy, która zmierzać powinna w szczególności do rozstrzygnięcia, o jaki rok chodzi i czy w każdym możliwym przypadku (stanie faktycznym) jest to ten sam rok.

W tych ramach odnotować trzeba przede wszystkim, że rokiem podatkowym jest, zgodnie z art. 11 Ordynacji podatkowej, rok kalendarzowy, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Zważywszy zatem, że analizowany akt normatywny nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków, przyjąć trzeba, iż w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a chodzi co do zasady o rok kalendarzowy. Z kolei, wobec braku jakichkolwiek dalszych wyjaśnień w tekście ustawy, słowo "ostatni" rozumieć należy zgodnie z jego potocznym znaczeniem i uznać, że chodzi o "znajdujący się na końcu, kończący jakiś cykl, szereg, jakąś serię" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, T. II. Warszawa 1979, s. 555). W tym kontekście powstaje więc pytanie, jaki "cykl" kończony jest w rozpatrywanym wypadku.

Poszukując odpowiedzi na to pytanie, w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, ze przepis art. 5a ust. 1 co prawda wszedł w życie z dniem 1 września

2003 r., jednak odsyła on do podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b tej ustawy. Ten ostatni zaś, mimo że wcześniej opublikowany w tekście prawnym, zaczął obowiązywać dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r. Tym samym więc prawna możliwość badania, czy spełnione zostało wskazane w nim kryterium powstała dopiero począwszy od tej daty. To zaś oznacza, że w tym też czasie możliwe było dopiero podjęcie czynności ustalających czy spełnione zostało kryterium przekroczenia przychodu. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że sam "proces ustalania" stał się możliwy dopiero wtedy, gdy przepis formułujący kryterium warunkujące przynależność do oznaczonej grupy podatników stał się częścią systemu prawa, a w związku z tym moc prawną uzyskały przesłanki stanowiące kryterium oceny.

Zwrot "w ostatnim roku podatkowym" oznacza więc, że przychód podlegający badaniu powinien być przychodem uzyskanym w roku kończącym okres sprzed roku wejścia w życie przepisów wyznaczających nową właściwość terytorialną naczelników urzędów skarbowych. Chodzi zatem o przychód za rok 2003, jako osiągnięty "w ostatnim roku podatkowym". W stosunku do niego w 2004 r. możliwe było bowiem ustalenie, czy przekroczył on wielkość 5 mn euro wskazaną w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a ustawy o urzędach i izbach skarbowych.

Konkluzji tej nie może zmienić regulacja zawarta w zdaniu pierwszym art. 5a ust. 2 ustawy, z której wynika, że spełnienie warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a, stwierdza się na podstawie danych wynikających z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok podatkowy. W świetle przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) nie ulega bowiem wątpliwości, że wspomniane zatwierdzenie sprawozdania finansowego, sporządzanego – co do zasady na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym mowa w jej art. 12 ust. 2 (por. art. 45 ust. 1 ustawy), ma nastąpić nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Przez "dzień bilansowy" należy zaś, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 10 ustawy, rozumieć dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe. Jest zatem poza sporem, że ustalenie, czy doszło do spełnienia warunku, o którym mowa w art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, do dnia zmiany właściwości określonego w art. 5a ust. 1 pkt 2 tej ustawy, nie powinno nastręczać trudności.

Konkluzję przyjmującą, iż rokiem, o którym mowa w ostatnio wspomnianym przepisie, był rok 2003, pośrednio potwierdza też treść art. 5a ust. 1 pkt 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Skoro bowiem ten z kolei przepis, odnoszący się do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 oraz 7 lit. b-d, posługuje się formułą "włączenie do danej kategorii podatników", to nie ulega wątpliwości, że za chwilę owego "włączenia" uznać trzeba moment wejścia w życie tego fragmentu regulacji prawnej, który tych podatników dookreślił. Niepodobna bowiem racjonalnie uzasadnić przyjęcie w tym zakresie innego punktu w czasie. Skądinąd jedynym alternatywnym terminem w odniesieniu do podatników, którzy podjęli działalność skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego jeszcze przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o urzędach i izbach skarbowych, mógłby być – teoretycznie rzecz biorąc – moment jej podjęcia. Uznanie jednak, że w art. 5a ust. 1 pkt 1 ustawy chodzi o tak pojmowany rok "włączenia w krąg podatników", oznaczałoby działanie prawa wstecz, do czego brak podstawy w postaci wyraźnie brzmiącego przepisu".

Reasumując przedstawione spostrzeżenia Sąd sformułował pogląd, iż" "W konsekwencji wnikliwa analiza regulacji zawartej w obu punktach art. 5a ust. 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych wskazuje, że w odniesieniu do podatników, którzy w dniu 1 stycznia 2004 r. prowadzili działalność gospodarczą, nadto zaś (w przypadku tych wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a) osiągnęli przychód co najmniej 5 mln euro, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego nastąpiła w dniu 1 stycznia 2005 r. Wskazuje to na zamiar ustawodawcy jednolitego traktowania wszystkich z tych podatników".

Ponadto Sąd stwierdził, iż: "Dla poparcia dotychczasowych konkluzji należy przywołać także istotny, choć bez wątpienia nie decydujący, argument wynikający z regulacji zawartej w art. 5a ust. 3 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Stosownie do treści tego przepisu podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 9b, są obowiązani, w przypadku ustalenia właściwości zgodnie z art. 5 ust. 9a pkt 1, zawiadomić o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 15 października roku poprzedzającego rok, od którego nastąpi ta zmiana, składając zawiadomienie według ustalonego wzoru. W przypadku, gdy włączenie ich do kategorii podatników określonych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 i pkt 7 lit. b-d nastąpiło w okresie od dnia 15 października do dnia 31 grudnia, zawiadomienie powinno nastąpić w terminie 7 dni od tego włączenia, nie później niż do dnia 31 grudnia poprzedzającego rok, od którego następuje zmiana właściwości.

Z brzmienia art. 5a ust. 3 wynika zatem, że oddzielnie potraktowano w nim dwa różne stany faktyczne. Albo bowiem przesłanki do zmiany właściwości spełnione zostają w okresie od 1 stycznia do 14 października, albo też pomiędzy 15 października a 31 grudnia. W zależności od tego inny jest termin na dokonanie zawiadomienia dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Odnotowania przy tym wymaga, że w przypadku drugiego ze wspomnianych przedziałów czasowych przepis art. 5a ust. 3 expressis verbis stanowi o "włączeniu do kategorii podatników określonych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 i pkt 7 lit. b-d". Taka jego redakcja wyraźnie wskazuje zatem, że w przypadku podatników określonych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a, termin 15 października roku poprzedzającego rok, od którego nastąpi zmiana właściwości, jest jednym możliwym dla dokonania zawiadomienia wymaganego przez przepis art. 5a ust. 3.

Gdyby zatem hipotetycznie przyjąć, że zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 r. – tak jak twierdzi to Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. – to wykonanie obowiązku uregulowanego w art. 5a ust. 3 ustawy nie było możliwe. Najpierw bowiem – to ta okoliczność ma charakter decydujący – podkreślić trzeba, że przepis ten adresowany jest do podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, nadto stanowi on o "ustaleniu właściwości zgodnie z art. 5 ust. 9a pkt 1. ustalenie listy tych podatników w sposób prawnie skuteczny nastąpiło zatem ponad wszelką wątpliwość dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r. Z tą datą mógł więc także najwcześniej powstać obowiązek zawiadomienia o zmianie właściwości. Konstatację tę potwierdza także fakt, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 września 2003 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego (Dz. U. Nr 175, poz. 1698), wydane na podstawie art. 5a ust. 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, opublikowane w dniu 8 października 2003 r., zgodnie z jego § 2, weszło w życie po upływie 14 dni od dna ogłoszenia. W tym stanie rzeczy, nawet jeśli zważyć, że przepis art. 5a ust. 3 ustawy wszedł w życie z dniem 1 września 2003 r., niepodobna było wykonać wynikającego zeń obowiązku zawiadomienia w terminie do dnia 15 października 2003 r. "według ustalonego wzoru", który w sposób prawnie skuteczny "ustalony został" dopiero począwszy od 23 października 2003 r.".

Zaprezentowane obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 74/05 są w pełni akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie i mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie sposób przy tym jednoznacznie określić na podstawie jakiego przepisu prawa organy podatkowe uznały właściwość Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., bowiem zarówno w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2005 r., jak i w piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. (załącznik do pisma z dnia [...]

2006 r.) wskazały art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a i c ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych. Niemniej – jak wyżej podano – w odniesieniu do podatników, którzy w dniu 1 stycznia 2004 r. prowadzili działalność gospodarczą, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego nastąpiła w dniu 1 stycznia

2005 r., a to oznacza, iż decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.z dnia [...] r. o numerach [...] , [...] , [...] , [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...],[...],[...] i [...] 2003 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Tym samym decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji, spełniające przesłankę nieważności decyzji, nie mogła pozostać w obrocie prawnym.

Oceny tej nie mogą podważyć argumenty zawarte w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005 r., bowiem okoliczność w postaci "znajomości" przepisów oczekujących na wejście w życie, w tym ogłoszenie na stronach internetowych Ministerstwa Finansów, nie może być źródłem jakichkolwiek praw i obowiązków. Nie można też wywodzić skutku prawnego z faktu, że jednostka złożyła zawiadomienie o zmianie właściwości, bowiem właściwość funkcjonalna organu jest obiektywną kategorią prawną ustalaną w treści przepisu, a element wiedzy nie może wpływać na jej prawidłowe ukształtowanie. Nie mają też żadnego znaczenia dla sprawy podejmowane przedsięwzięcia o charakterze organizatorskim dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania "dużych urzędów skarbowych".

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a także art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.