Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1687/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 105 par. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] lutego 2020 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] z [...] grudnia 1978 r., nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w W. wraz z udziałem w budynku i innych urządzeniach służących do wspólnego użytku mieszkańców oraz o oddaniu w użytkowanie wieczyste części gruntu o pow. [...] m ², utrzymało w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że [...] grudnia 2017 r. wpłynął wniosek M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] z [...] grudnia 1978 r., nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w W. wraz z udziałem w budynku i innych urządzeniach służących do wspólnego użytku mieszkańców oraz o oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu o pow. [...] m ².

Kolegium ustaliło, że nieruchomość położona w W., przy ulicy ul. [...] róg [...] nr hip. [...], podlegała przepisom dekretu z 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu wszystkie grunty na obszarze [...], a zatem również nieruchomość przy ulicy [...] róg [...] nr hip. [...] przeszły na własność gminy W. (później Skarbu Państwa).

W dniu [...] lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ulicy ul. [...] róg [...] nr hip. [...].

Organ wskazał, że z zaświadczenia Sądu [...] w W. z [...] lutego 1949 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość była uregulowana jawnym wpisem na imię M. S. Aktami notarialnymi z [...] lipca 1952 r. (Rep. [...]) i z [...] lipca 1952 r. (Rep. [...]) M. S. z domu K., sprzedała wszelkie prawa jakie jej przysługiwały, przysługują i mogą przysługiwać w przyszłości J. B.

Po zmarłym w dniu [...] lutego 1983 r. J. B. oraz w następstwie kolejnych umów darowizny i przeniesienia praw, wszelkie prawa i roszczenia przysługujące spadkobiercom z tytułu udziału w spadku po J. B., wynikające ze stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] stycznia 1953r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1952 r., nr [...] lub stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa, w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], a obejmującego żądania wydania udziału w nieruchomości budynkowej i prawo własności lokali i części wspólnych nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowej, podlegających zwrotowi na rzecz następców prawnych J. B., spadkobiercy przenieśli na M. M. Natomiast, po przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa poszczególne lokale mieszkalne były sprzedawane w drodze umów notarialnych poprzedzonych decyzjami administracyjnymi.

Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] czerwca 1952r. nr [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania prawa zabudowy do gruntu ww. nieruchomości. Minister Gospodarki Komunalnej orzeczeniem z [...] stycznia 1953 r., nr [...] utrzymał w mocy to orzeczenie.

Następnie, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] czerwca 2013 r., nr [...] uchylił własną decyzję z [...] stycznia 2012 r., nr [...] i stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] stycznia 1953 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z [...] czerwca 1952 r., w części obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...], [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...] i lokalu użytkowego nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz praw związanych z tymi lokalami, zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części dotyczącej działki nr [...] oraz części działek ewidencyjnych [...] i [...] stwierdził ich nieważność.

W dniu [...] lipca 2014 r. pomiędzy M. M., reprezentowaną przez M. M. a małoletnim M. M., reprezentowanym przez matkę A. P., została zawarta umowa cesji wierzytelności przyszłej o odszkodowanie wynikające z decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczeń administracyjnych Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] stycznia 1953 r. oraz Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1952 r. z naruszeniem prawa, w zakresie obejmującym działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], w zakresie sprzedanych lokali mieszkalnych i użytkowych budynku przy ul. [...] oraz praw związanych z tymi lokalami będącego własnością spadkodawcy J. B. oraz wierzytelność z tytułu roszczenia o wydanie przedmiotowej nieruchomości w zakresie, w którym stwierdzono nieważność powyższych decyzji.

Kolegium wskazało, że przed Prezydentem [...] toczy się postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 1949 r. złożonego przez M. S. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w W., przy ulicy [...] róg [...] nr hip. [...].

Postanowieniem z [...] maja 2018 r., nr [...] Kolegium zawiesiło

z urzędu postępowanie do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie wniosku z [...] lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Następnie, postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., [...] Kolegium podjęło zawieszone postępowanie.

Po rozpoznaniu wniosku M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] z [...] grudnia 1978 r., nr [...] Kolegium decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] umorzyło postępowanie ze względu na brak posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony.

M. M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że stanowisko Kolegium jest nieuzasadnione, gdyż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości na mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę ponownie wyjaśniło, że wszczęcie postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, może być zainicjowane na wniosek strony lub z urzędu. Wskazało, że w świetle art 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kolegium podniosło, że materiał dowodowy potwierdza, iż poprzednik prawny M. M., a także M. M. nie byli stronami decyzji objętej żądaniem o stwierdzenie nieważności. Stronami tej decyzji byli jedynie nabywcy lokalu. Natomiast, obecnie M. M. nie ma tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. W sytuacji, gdy wnioskodawcy nie przysługuje do nieruchomości jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy, to nie legitymuje się on interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 kpa.

Kolegium wskazało, że pogląd o istnieniu interesu prawnego byłych właścicieli dekretowych lub ich następców prawnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, ukształtował się w orzecznictwie sądów administracyjnych z lat 2004-2008. Sądy administracyjne uznały, iż możliwość żądania usunięcia z obrotu prawnego decyzji o sprzedaży lokalu otwiera byłym właścicielom dekretowym lub ich następcom prawnym, możliwość odzyskania tytułu prawnego do sprzedanych na rzecz innych osób lokali poprzez unieważnienie umów sprzedaży lub możliwość uzyskania odszkodowania. Niemniej jednak orzecznictwo sądów cywilnych nie potwierdziło, aby osoby te mogły skutecznie ubiegać się o odzyskanie tytułu prawnego do sprzedanych na rzecz innych osób lokali lub uzyskać odszkodowanie na podstawie decyzji nadzorczych dotyczących decyzji o sprzedaży lokali. Na powyższą okoliczność Kolegium przywołało stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt III CZP 22/15 oraz z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III CZP 46/17.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że M. M. jako następca prawny dawnego właściciela przeddekretowego nie ma interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] róg [...] w W. Z tego względu, organ uznał za zasadne umorzenie postępowania, na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2020 r., nr [...] złożył M. M. zarzucając jej:

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 28 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa przez bezpodstawne odmówienie skarżącemu interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności i na tej podstawie umorzenie postępowania podczas gdy kwestia przyznania własności czasowej do gruntu została rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z

[...] czerwca 2013 r. Decyzja ta wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] stycznia 1953 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1952 r. odmawiające przyznania własności czasowej do gruntu na rzecz jego ówczesnej właścicielki, a zatem skarżącemu przysługuje prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego na gruncie orzecznictwa sądów cywilnych co do źródła ewentualnego odszkodowania są dla niniejszego postępowania całkowicie nieistotne, ponieważ interes prawny skarżącego nie został określony jako źródło roszczeń odszkodowawczych. Interes prawny skarżącego jako właściciela nieruchomości polega na żądaniu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej rażąco sprzecznej z prawem. Dodał, że interes prawny w analogicznych sprawach został wielokrotnie potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny dlatego całkowicie niezrozumiałe jest odejście w niniejszej sprawie od ugruntowanej linii orzeczniczej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Podniesione w skardze zarzuty zmierzają do zakwestionowania stanowiska organu, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 §1 kpa.

Zgodnie z dyspozycją ww. art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i jako rozstrzygnięcie procesowe jest odstępstwem od podstawowego celu postępowania administracyjnego, czyli załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r. II OSK 481/2011, LexPolonica nr 3960101). Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. II OSK 588/2011, LexPolonica nr 3961728, tak m.in. A. Wróbel w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005, str. 620).

Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie spowodowane było konstatacją organu, iż wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu następca prawny byłego właściciela tzw. nieruchomości [...] nie ma w niniejszej sprawie przymiotu strony, gdyż postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku dekretowego nie zostało jeszcze zakończone.

Kto jest stroną postępowania rozstrzyga z kolei art. 28 kpa, z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07 publik, wszystkie orzeczenia publik. w CBOSA). Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 889/12).

Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, sąd uznał, że skarżący posiada interes prawny do zainicjowania niniejszego postępowania nieważnościowego.

Na skutek ostatecznej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] - została stwierdzona częściowo nieważność odmownego orzeczenia dekretowego z [...] czerwca 1952 r. oraz utrzymującego go w mocy orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z

[...] stycznia 1953 r. w zakresie dotyczącym części działki nr [...] oraz działek nr [...] i [...], a częściowo w odniesieniu do działki nr [...] dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokalu użytkowego nr [...] oraz praw związanych z tymi lokalami, stwierdzono wydanie ich z naruszeniem prawa. Należy w tym miejscu podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji powoduje jej nieważność od momentu wydania (skutek ex tunc) wskutek czego nie wywołuje ona żadnych skutków, a te, które powstały, muszą zostać unieważnione

Zaistniał zatem taki stan prawny, że w dacie wydania decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] budynek posadowiony na przedmiotowym gruncie stanowił współwłasność Skarbu Państwa i poprzednika prawnego skarżącego.

W takiej sytuacji były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. Takie prawo daje mu fakt posiadania roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości, mającego swoje źródło we wspomnianym wyżej art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] Dz. U nr 50 poz. 275). Jak wynika bowiem z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r. nie zostało zakończone.

Zdaniem Sądu, wadliwe było dokonywanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceny legitymacji skarżącego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przez pryzmat poglądów prezentowanych przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych z zakresu odszkodowań za szkody wywołane wydanymi z naruszeniem prawa decyzjami zezwalającymi na sprzedaż lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach posadowionych na gruntach [...].

Dla sprawy administracyjnej o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nie ma znaczenia to, jak Sąd Najwyższy w późniejszych sprawach cywilnych kwalifikuje źródło poniesionej przez powoda szkody, w szczególności to, że szkodę tę wiąże z rażąco wadliwą decyzją dekretową, a nie z wydanymi z naruszeniem prawa decyzjami o sprzedaży lokali mieszkalnych.

Sąd Najwyższy zaprezentował w uchwale składu siedmiu sędziów SN z

28 marca 2018 r., sygn. akt III CZP 46/17 stanowisko, że w chwili sprzedawania mieszkań poprzednicy prawni powodów nie byli właścicielami budynku. Kolegium pomija jednak to, że takie stanowisko jest konsekwencją tego, że Sąd Najwyższy w sprawach o naprawienie szkody kładzie nacisk na to, że źródłem szkody jest niezgodna z prawem ostateczna odmowna decyzja dekretowa, która powodowała utratę prawa własności do całego budynku i lokali mieszkalnych. Jednak nie można pominąć tego, że ocena tego zagadnienia przez Sąd Najwyższy została dokonana tylko z perspektywy tego zdarzenia (wydania odmownej decyzji dekretowej), a nie z perspektywy skutku ex tunc decyzji nadzorczej wydanej w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej. Z tym wiąże się też inna perspektywa czasowa oceny stanu własnościowego budynku dekretowego. Sąd Najwyższy odnosi to zagadnienie do daty wydania decyzji dekretowej, natomiast w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, istotny jest stan własnościowy budynku dekretowego z daty wydania tej decyzji.

Wskazać należy, że stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące tego, że wydanie decyzji o sprzedaży lokali nie stanowi zdarzenia prowadzącego do powstania lub zwiększenia szkody albo stwarzającego warunki do powstania uszczerbku w majątku byłego właściciela dotyczącego nieruchomości lokalowych także odnosi się do okresu z chwili składania wniosku dekretowego i wydawania pierwotnej decyzji dekretowej, kiedy te nieruchomości lokalowe nie istniały.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 15 czerwca 2018 r., sygn. akt I CSK 443/17 pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 28 marca 2018 r., sygn. akt III CZP 46/17, że w czasie wydania decyzji o sprzedaży lokali budynek, w którym były one wyodrębniane, nie należał już do byłego właściciela gruntu [...], da się wytłumaczyć jedynie odstępstwem od zasady, iż stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej wywołuje skutek ex tunc. Zdaniem Sądu Najwyższego założono w tej uchwale, że wskutek sprzedaży lokali utrata własności budynku będąca następstwem odmownej decyzji dekretowej (art. 8 dekretu) stała się nieodwracalna (ex tunc) w odniesieniu do tej części budynku, z której lokale zostały wyodrębnione i sprzedane.

Nie można pominąć tego, że Sąd Najwyższy w powyższym wyroku wyraźnie zastrzegł, że oceniając w ten sposób odwracalność skutków wadliwej decyzji dekretowej, Sąd Najwyższy (w uchwale) ograniczył – wyłącznie na płaszczyźnie cywilistycznej - moc wsteczną stwierdzenia jej nieważności. Tymczasem dla niniejszej sprawy nieważnościowej decydujące znaczenie ma ocena legalności decyzji o sprzedaży lokalu wydanej w określonym stanie faktycznym i prawnym.

Zatem, wbrew stanowisku Kolegium, nie można było w analizowanym przypadku twierdzić, że na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji skarżący nie posiadał tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości. A skoro tak, to legitymuje się także interesem prawnym, którego źródłem są przepisy regulujące treść i wykonywanie własności (art. 140 i n. kc), kreujący jego przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej sprzedaży lokalu mieszczącego się w tym budynku. Ewentualna eliminacja tej decyzji z obrotu prawnego będzie bowiem oddziaływała bezpośrednio na sferę przynależnych mu praw podmiotowych.

Oznacza to, że zasadny jest zawarty w skardze pogląd, że organ nadzoru niesłusznie odmówił skarżącemu statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji. Aktualną i realną podstawę interesu prawnego skarżącego stanowił także art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], bowiem skarżący aktualnie posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i jest współwłaścicielem budynku posadowionym na przedmiotowym gruncie [...].

Oznacza to, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 kpa oraz 28 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą Kolegium weźmie pod uwagę powyższe rozważania i rozpatrzy merytorycznie sprawę, wydając decyzję odpowiadającą prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 ww. ustawy.

Końcowo Sąd wyjaśnia, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), z uwagi na gwałtowny przyrost osób zdiagnozowanych jako zarażonych w kraju, w tym w szczególności na obszarze woj. mazowieckiego i związane z tym ryzyko epidemiczne przy prowadzeniu rozprawy. Przy jednoczesnym braku technicznej możliwości przeprowadzenia przez Sąd takiej rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.