Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 85/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit "c", art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 4, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody [.] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy pozwolenia na rozbiórkę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od organu – Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej – A. C. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] odmówił A. C. udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ściany granicznej oddzielenia pożarowego na działce nr ewid.[...] przy ulicy A nr [...] w K..

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił szczegółowo przebieg postępowania. Wskazał, że uczestnicy postępowania D. S. i J. S. piśmie z dnia 4 marca 2011r. podnieśli zwrócili się o zabezpieczenie ich interesów, jako osób trzecich oraz wnieśli o zapewnienie im bezpiecznego i ciągłego wejścia do ich części budynku, korzystania z korytarza i ciągłego dostępu do mediów w czasie rozbiórki, zabezpieczenia przed hałasem, drganiami i kurzem, jak również o zabezpieczenie ich części dachu i stropu przed wpływem warunków atmosferycznych. Ponadto D. S. i J. S. nie zgodzili się z przedstawioną w projekcie szerokością drzwi wejściowych do budynku (60 cm) oraz szerokością korytarza – 90 cm. Zarzucili, że w projekcie budowlanym nie przedstawiono sposobu wykonania ławy fundamentowej, połączenia projektowanej ściany granicznej oddzielenia pożarowego z konstrukcją ich części dachu oraz brak jest informacji dotyczącej rozdziału przyłącza energii elektrycznej znajdującej się w środkowej części dachu. Zakwestionowali podział działek o nr ewid.[...] i [...] zarzucając niezgodność z aktem notarialnym pierwokupu z 1909 r. W późniejszych pismach kwestionowali powierzchnie obydwu działek.

W dniu [...] A. C. złożyła opis techniczny kolejności wykonywanych czynności przy rozbiórce budynku mieszkalnego, jednorodzinnego i budowie ściany granicznej oddzielenia przeciwpożarowego na terenie działki nr ewid. [...] przy ulicy A nr [...] w K. oraz oświadczenie o wykonaniu innych robót budowlanych. Prace te miałyby zostać wykonane, o ile D. S. i J. S. wyrażą na to pisemną zgodę.

Pierwsza decyzji odmowna została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającym ją postanowieniem Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 35 ust 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości poprzez: przedłożenie utrwalonej na piśmie zgody właścicieli obiektu, najlepiej w formie oświadczenia dla dokonania robót rozbiórkowych (część obiektu na działce nr [...] stanowi jeden obiekt budowlany), sprecyzowanie zakresu wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę i wskazanie prac przewidzianych do wykonania wskazując, że w przypadku wykonania prac na nieruchomości nie będącej własnością inwestora, niezbędnym jest również przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, sporządzenia i przedłożenia opracowania ze szczegółowym ustosunkowaniem się do zgłoszonych przez D. S. i J. S. uwag w terminie do dnia 30 sierpnia 2011r.

W pismach z dnia 25 i 26 sierpnia 2011r. inwestorka wyjaśniła, iż roboty rozbiórkowe oraz wykonanie ściany oddzielenia pożarowego przebiegać będą wyłącznie na działce nr ewid [...] i nie naruszają interesów właścicieli działki sąsiedniej, stąd nie jest zasadne żądanie zgody właścicieli działki [...] na prowadzenie prac. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z decyzji Urzędu Rejonowego w P. z [...] , zawierającej pozwolenie na budowę przyłącza wody. Z decyzji tej zdaniem skarżącej wynika, że pomiędzy budynkiem jej a budynkiem pp S. nie istnieje korytarz a innego rodzaju przestrzeń. Wnosiła o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości.. Wniosła również o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa dla potwierdzenia, że prace planowane przez nią nie naruszają konstrukcji budynku sąsiedniego.

Po przedstawieniu przebiegu postępowania organ ustalił, że na nieruchomościach nr [...] i [...] wybudowano budynki wydzielone trwałymi ścianami, ale połączone wspólnym dachem, co przesądza, iż jest to jeden obiekt budowlany, zgodnie z prawem budowlanym. Wynika to z załączonego do wniosku projektu budowlanego z części dotyczącej inwentaryzacji obiektu wykonanego przez uprawnionego projektanta – A. C., posiadającą uprawnienia budowlane nr [...]. Organ wskazał, że Stan faktyczny obiektu wynika z materiału dowodowego i oględziny nie są konieczne. Organ pierwszej instancji nie podzielił wniosku A. C. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa z listy biegłych Sądu Okręgowego w Ł., podnosząc, że dokumentacja projektowa została wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, która jest członkiem właściwej Izby Inżynierów Budownictwa.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił także, iż decyzją z dnia [...] Urzędu Rejonowego w P. udzielono pozwolenia na budowę przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej do nieruchomości przy ulicy A nr [...] i decyzja ta nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, nie ma na nią wpływu i nie jest przedmiotem obecnego wniosku. Odnosząc się do zarzutu inwestorki niewłaściwego używania sformułowania "korytarz" w stosunku do przestrzeni pomiędzy mieszkaniami organ pierwszej instancji stwierdził, że takim sformułowaniem posługuje się również A. Z. – uprawniony projektant – w orzeczeniu o stanie technicznym budynku

W ocenie organu dla dokonania robót rozbiórkowych zgodnie z art.33 ust.4 pkt 1 potrzebna jest zgoda właściciela lub współwłaścicieli obiektu. Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów D. S. i J. S. są właścicielami części obiektu na działce nr ewid. [...] i są jednocześnie współwłaścicielami przedmiotowego obiektu budowlanego. Do przedłożenia zgody właściciela obiektu zobowiązano inwestorkę w postanowieniu z dnia [...]. Zgody takiej nie załączono.

Reasumując organ pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na normę zawartą w art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu do wykonania wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] obliguje organ administracji architektoniczno – budowlanej do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na rozbiórkę i zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ściany granicznej oddzielenia pożarowego na działce nr ewid. [...] przy ulicy A nr [...] w K..

W odwołaniu od tej decyzji A. C. wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę, budowę ściany granicznej oddzielania pożarowego zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do przeprowadzenia postępowania z art. 67 ustawy Prawo budowlane oraz § 2 – 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. nr 198, poz. 2043). Nadto A. C. wniosła: o załączenie akt postępowania zakończonych ostateczną decyzją Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę przyłącza wody i przyłącza kanalizacji sanitarnej na okoliczność, iż przyłącze wodne i kanalizacyjne wraz ze studzienka ściekową zostało zaprojektowane i zatwierdzone jako posadowione poza budynkiem, a tym samym obszar przyłącza i studzienki położony jest poza budynkiem zlokalizowanym na działce [...] i poza budynkiem położonym na działce [...], którego wniosek o rozbiórkę dotyczy, zażądanie od J. S. i D. S. zatwierdzonego projektu ich budynku położonego na działce ewid. nr [...] w celu ustalenia zgodności stanu faktycznego ze stanem prawnym.

Zaskarżonej decyzji A. C. zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a w szczególności:

- art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co do braku możliwości wykonania drzwi wejściowych do budynku D. S. i J. S.;

- art. 75, art. 78 i art. 79 K.p.a. w wyniku nie przeprowadzenia żadnego z dowodów wnioskowanych przez stronę; art. 123 § 1 i 2 K.p.a. w wyniku uchylenia się od rozpoznania wniosków dowodowych strony postanowieniem;

- art. 76 § 1 K.p.a. w wyniku uchylenia się od wyprowadzenia wniosków faktycznych z decyzji z dnia [...],

- art. 9 K.p.a.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- § 62 ust. 1 i § 122 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690) w związku z art. 76 § 1 K.p.a., poprzez traktowanie przestrzeni pomiędzy budynkiem położonym na działce[...], a projektowaną ścianą przeciwpożarową jako korytarza, w sytuacji gdy z mocy decyzji z dnia [...] jest to obszar przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studzienką ściekową, która z mocy § 122 ust. 1 jest studzienką od strony budynku, a tym samym jest usytuowana poza budynkiem, a w konsekwencji traktowania wejścia w tę przestrzeń jako wejścia do budynku, w sytuacji gdy obszar ten jako położony poza budynkiem i nie jest objęty wymogiem zamknięcia go otworami drzwiowymi;

- art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji gdy budynek strony nie jest wpisany do rejestru zabytków oraz nie jest objętych ochroną konserwatorską, ma wysokość poniżej 8 m, a odległość od granicy działki jest mniejsza niż połowa wysokości do gzymsu;

- art. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że budynki D.S. i J. S. oraz wnioskodawczyni stanowią jeden obiekt budowlany z powołaniem się na nieoznaczone przepisy, w sytuacji gdy zadaszenie nad strefą poza budynkami znajduje się poza obszarem wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych;

- art. 67 ustawy Prawo budowlane oraz § 2 – 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych poprzez odmowę przeprowadzenia postępowania w zakresie budynku nieużytkowanego, którego stan techniczny spełnia przesłanki z art. 67 ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu zarzucono, iż wnioskodawczyni wykonała wszelkie wnioski organu, konieczne dla wydania korzystnej decyzji, w zakresie objętym doprecyzowanym wnioskiem. Złożyła także wnioski dowodowe, które pozostały bez rozpoznania. W początkowej fazie postępowania wyrażała wolę wykonania również innych nieobciążających ją prac, pod warunkiem wyrażenia zgody przez J. S. i D. S.. Wobec braku tej zgody, w piśmie z dnia 4 kwietnia 2011r. cofnęła w tym zakresie swój wniosek. Organ z nieznanych i pozaprawnych powodów, przyjął, że obszar pomiędzy budynkami jest korytarzem. Ustalenie braku możliwości wykonania drzwi wejściowych do budynku D. S. i J. S. o szerokości 90 cm jest całkowicie chybione i sprzeczne z przedstawionym projektem, z którego wynika, że projektowana odległość ściany oddzielenia pożarowego od ściany budynku na działce [...] wynosi 100 cm. Ta szerokość pozostawionej wolnej przestrzeni jest wystarczająca dla drzwi o szerokości 90 cm.

W piśmie z dnia 24 października 2011r. A. C. dodatkowo zarzuciła, że decyzja organu pierwszej instancji narusza § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że jak wskazano w projekcie budynek "stanowi całość z budynkiem sąsiednim usytuowanym na działce [...] stanowiącej własność Państwa S. i jest jego południową częścią". Wszelkie inne rozbiórki niż wymienione w art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia.

Nie jest zasadny zarzut zawarty w odwołaniu dotyczący naruszenia tego przepisu gdyż odległość od budynku do granicy zgodnie z tym przepisem winna być nie mniejsza niż połowa jego wysokości. W rozpatrywanej sprawie rozbiórkę przewidziano w granicy działek, dlatego powyższy przepis nie może mieć zastosowania. Z opisu dołączonego do projektu, jak również z rysunków będących elementami projektu wynika, iż część budynku przeznaczona do rozbiórki stanowi całość z częścią budynku zlokalizowaną na nieruchomości stanowiącej własność D. S. i J.S., stanowiąc jego południową część. W takim stanie faktycznym konieczna jest zgoda właściciela lub właścicieli obiektu na wykonanie robót rozbiórkowych. Rzeczą organu pierwszej instancji było zatem wyjaśnienie stanu własności obiektu i następnie zobowiązanie inwestora do przedłożenia zgody wszystkich właścicieli, na wykonanie robót rozbiórkowych. W aktach sprawy znajduje się jedynie oświadczenie A. C., iż jest jedynym właścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...]. Jednak właściciel nieruchomości nie musi być tożsamy z właścicielem obiektu, a przepisy prawa dotyczące rozbiórki wymagają zgody właściciela obiektu.

W ocenie organu odwoławczego pomocnym w podjęciu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie, czy obiekt budowlany uległ podziałowi sądowemu na skutek podziału nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...] i [...].

Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...], prawidłowo zobowiązał inwestora do przedłożenia zgody właściciela obiektu na wykonanie prac rozbiórkowych. Inwestor nie wywiązał się jednak z nałożonego postanowieniem obowiązku. Odnosząc się do kwestii szerokości otworu drzwiowego między projektowaną ścianą oddzielenia pożarowego a ścianą znajdującą się na nieruchomości D. S. i J. S., organ drugiej instancji zauważył, że z rysunku rzutu parteru wynika jednak, iż odległość ta wynosić będzie mniej niż 90 cm. Zgodnie z § 62 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy, co najmniej szerokość 0,9 m i wysokość 2 m. Inwestor nie może sugerować rozbiórki fragmentu ściany, co dopiero powodowałoby, iż odległość, o której mowa wyżej, byłaby prawidłowa. W sytuacji braku porozumienia między zainteresowanymi stronami zasadnym byłoby wystąpienie na drogę postępowania sądowego celem rozstrzygnięcia spornego interesu stron. Ewentualne rozstrzygnięcie sądowe będzie wiążące dla organu administracji architektoniczno – budowlanej.

Odnosząc się do wniosków dowodowych A. C. organ drugiej instancji podniósł także, iż organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji precyzyjnie wskazał powody uznania za zbędne przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez ten organ. Uznając za bezzasadny zarzut naruszenia art. 67 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, organ drugiej instancji wskazał na brak właściwości organu administracji architektoniczno – budowlanej do orzekania w tym zakresie.

Za nie mającą znaczenia dla rozstrzygnięcia uznał kwestię nazewnictwa przestrzeni, przez którą przebiega granica nieruchomości. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że kwestie dotyczące przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej do nieruchomości przy ul. A [...] nie mają wpływu na niniejsze postępowanie.

W skardze na powyższą decyzję A. C. wniosła o jej uchylenie powtarzając zarzuty i argumenty przytoczone w odwołaniu. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności - art. 7, 9, art. 75, art. 76 art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 i art. 85 § 1 123 k.p.a. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego

- art. 62 ust. 1 i art. 122 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 76 § 1 K.p.a. poprzez traktowanie przestrzeni pomiędzy budynkiem położonym na działce 199, a projektowaną ścianą przeciwpożarową jako korytarza, w sytuacji gdy z mocy decyzji z dnia [...] jest to obszar przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studzienką ściekową, która z mocy art. 122 ust. 1 jest studzienką od strony budynku, tym samym jest usytuowana poza budynkiem, a w konsekwencji traktowania wejścia w tę przestrzeń jako wejścia do budynku, w sytuacji gdy obszar ten jako położony poza budynkiem, nie jest objęty wymogiem zamknięcia go otworami drzwiowymi;

- § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- art. 3 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, iż w aspekcie tych przepisów obiekt objęty wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę stanowi całość z budynkiem D. S. i J. S. będąc jego południowa częścią, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku jest rozbiórka budynku strony, która ma zostać przeprowadzona w sposób nie odnoszący się do ich budynku, czego gwarantem jest ściana oddzielenia pożarowego i wykonanie prac zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w piśmie z dnia 22 sierpnia 2011r.

W uzasadnieniu skarżąca ponownie przytoczyła argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), dalej powoływanej jako Prawo budowlane i zamiennie PB.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 67 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Jak trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis ten nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, bowiem organy architektoniczno budowlane nie są właściwe do orzekania w trybie powołanego przepisu.

Nie jest również zasadny zarzut skarżącej, że organy nie rozważyły zastosowania art. 31 Prawa budowlanego. W przepisie tym przewidziano wyjątki od wymogu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. W myśl tego uregulowania rozbiórka budynku nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu, gdy budynek lub budowla nie jest wpisana do rejestru zabytków bądź gdy rozbiórka dotyczy budowli, które mają wysokość poniżej 8 m a ich odległość od granicy działki nie jest mniejsza niż połowa wysokości tychże obiektów. Niezależnie od wysokości budynku, którego dotyczy wniosek, usytuowany jest on w granicy nieruchomości oraz bezpośrednio przy ulicy, przepis art. 31 Prawa budowanego nie mógłby mieć zatem zastosowania.

Natomiast skarga jest uzasadniona, gdyż organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik postępowania i nienależycie oceniły zebrany materiał dowodowy.

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną. w art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozbiórka budynku należy niewątpliwie do kategorii robót budowlanych (art. 3 pkt.7 PB).

Artykuł 33 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że o wniosku o pozwolenie na rozbiórkę . usytuowania obiektu budowlanego należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi (...);

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Cytowany przepis precyzuje zatem wymogi formalne wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Organ architektoniczno –budowlany zgłosił szereg zastrzeżeń do wniosku skarżącej i złożonej dokumentacji.

Jeżeli złożone przez stronę dokumenty są niewystarczające do oceny przedsięwzięcia, organ architektoniczny w trybie art. 35 ust.3 PB może zobowiązać stronę do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ I instancji skorzystał z tego uprawnienia i postanowieniem z dnia [...] zobowiązał A. C. do usunięcia naruszeń. Oceniając zakres obowiązków nałożonych w tym postanowieniu stwierdzić należy, że nie zostały one wskazane w sposób precyzyjny, co rodzi skutki dla trafności zaskarżonych decyzji, bowiem bezpośrednio wpływa na ocenę postępowania wyjaśniającego .

Nie do zaakceptowania z punktu widzenia celu regulacji art. 35 ust.3 Prawa budowlanego jest zobowiązanie strony do "przedłożenia opracowania ze szczegółowym ustosunkowaniem się do uwag zgłoszonych przez D. S. i J. S.". Takie sformułowanie nie nakłada w istocie żadnego wymiernego obowiązku i nie stwarza możliwości weryfikowania wykonania postanowienia. Nie może też stanowić przesłanki czynienia zarzutu, że strona nie uzupełniła wniosku i w konsekwencji do wydania decyzji odmownej.

W ocenie sądu trudne do zweryfikowania jest również zobowiązanie strony do precyzyjnego określenia zakresu wniosku i wskazanie prac przewidzianych do wykonania, w sytuacji, gdy wniosek zawierał opis prac, które w ocenie skarżącej należy wykonać. Skarżąca zresztą w wykonaniu tego wezwania złożyła w dniu 22 sierpnia2012 roku opis planowanych prac (w piśmie procesowym pełnomocnika).

Dla potwierdzenia tezy, że planowane prace odpowiadają wymogom prawa budowlanego i sposób ich wykonania nie naruszy konstrukcji budynku uczestników i zapewni bezpieczne jego użytkowanie, skarżąca wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa. Pominięcie tego wniosku dowodowego przy jednoczesnym kwestionowaniu wniosków wypływające z dokumentacji sporządzonej i złożonej przez stronę musi budzić zdziwienie. Takie zachowanie organu stanowi naruszenie zasady wyrażonej w art. 75 § 1 k.p.a.

Skarżąca wnosiła też o dopuszczenie dowodu z dokumentacji dotyczącej wcześniej wybudowanej kanalizacji dla wykazania, że obszar między nieruchomościami [...] i [...] w istocie nie jest objęty zabudową, co miałoby potwierdzać tezę o tym, że budynki wybudowane na każdej z działek nie są spójną całością oraz, ze to, co organ traktuje jako korytarz między dwoma budynkami w istocie takim pomieszczeniem w znaczeniu budowlanym nie jest. Organ pominął i ten wniosek dowodowy uznając, ze okoliczność ta została wyjaśniona.

Powyższe stanowisko organów co do wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą nie zasługuje na aprobatę. Strona ma prawo udowadniać wszelkimi dostępnymi środkami tezę, której organ nie jest skłonny przyjąć. Organ nie jest zobligowany do podzielenia stanowiska, ale winien uwzględnić wniosek dowodowy, którym strona chce wykazać, że rzeczy mają się inaczej niż wskazują to zebrane już w sprawie dowody. Taki dowód podlega oczywiście ocenie organu, ale pominięcie dowodu, czy w istocie odmowa jego dopuszczenia, jak to uczynił organ, stanowi naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Zarzut skarżącej, ze organ bezzasadnie żądał od niej zgody uczestników postępowania na wykonanie rozbiórki jest o tyle trafny, że okoliczność stanu prawnego nieruchomości nie została wyczerpująco wyjaśniona. Z dokumentacji technicznej, złożonej przez skarżącą istotnie wynika, że budynki na działkach nr [...] i [...] stanowią techniczną całość, co wskazywałoby na zasadność stanowiska organu. Jednakże nie wyjaśniono, jaki jest stan prawny budynków, czy np. nie przeprowadzono sądowego ich rozdziału przy podziale działek, o czym zresztą pisze w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy. W takim przypadku rację miałaby skarżąca twierdząc, że zgoda uczestników nie jest wymagana dla prac , planowanych jedynie na jej nieruchomości. W tym też przypadku ustalenia wymagałoby, czy prace są możliwe do wykonania w sposób nieobciążający nadmiernie nieruchomości uczestników. Być może pomocne byłoby przeprowadzenie dowodu z dokumentacji technicznej nieruchomości budynkowej na działce [...], o co wnosiła skarżąca.

Kwestią sporną jest możliwość posadowienia drzwi, które wiodłyby do budynku uczestników od strony zachodniej i wschodniej. W toku postępowania nie wyjaśniono, czy drzwi te zostały w przeszłości zamontowane zgodnie z prawem. Skarżąca wskazywała, ze do nieruchomości uczestników prowadziły we wcześniejszych latach drzwi usytuowane w innych częściach budynku. Ponadto podnosiła ona, ze wymagana prawe szerokość drzwi wejściowych 90 cm jest możliwa, gdy otwór między ścianami wynosi 100 cm. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ ustalił, że nie ma takiej technicznej możliwości. Nie wyjaśniono też zasadności zarzutu skarżącej, że elementy ściany, które należy zlikwidować w związku z budową drzwi wykonane zostały przez uczestników samowolnie. W takiej zaś sytuacji nie mogą stanowić przeszkody dla oceny prawidłowości prac projektowanych przez skarżącą

Trafne okazały się zatem zarzuty skargi opiewające na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie w sprawie. Podkreślenia wymaga, że skarżąca dąży w niniejszym postępowaniu do uzyskania decyzji, która pozwoli jej na dokonanie rozbiórki budowli znajdującej się w bardzo złym stanie technicznym, jak się wydaje z przedłożonej dokumentacji starając się zapewnić nienaruszenie uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Przed wydaniem decyzji odmownej organy winny zatem dołożyć najwyższej staranności dla usunięcia wszelkich wątpliwości co do zakresu, sposobu przeprowadzenia tego typu prac, stanu prawnego nieruchomości, wykorzystując wszelkie dostępne instrumenty, jakie daje kodeks postępowania administracyjnego (art. 7, 75, 77, 80 k.p.a.) i przepisy prawa budowlanego.

Tymczasem decyzje poddane kontroli sądu zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania nie wolnego od braków w zakresie ustaleń faktycznych, sposobu zebrania materiału dowodowego i jego oceny, co wykazano wyżej. Wady te obciążają przede wszystkim organ, który nieprecyzyjnie określił, jakich czynności czy dowodów żąda od skarżącej w trybie art. 35 ust.3 Prawa budowlanego oraz pominął wnioski dowodowe strony skarżącej, uniemożliwiając jej możliwość wykazania prawidłowości i zasadności planowanych robót rozbiórkowych. Podkreślenia wymaga, że w takiej sytuacji, co podniesiono we wcześniejszej części rozważań, nie można skutecznie zarzucać skarżącej nieuzupełnienia dokumentacji czy niewyjaśnienia kwestii spornych.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ rozważy uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w zakresie, jaki wynika z powyższych rozważań zwracając uwagę m.in. na kierowanie do stron precyzyjnie określonych wymogów w trybie art. 35 PB i poddając wnikliwej analizie wnioski dowodowe zgłaszane w toku postępowania.

Z uwagi na powyższe uznając skargę za uzasadnioną sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 p.p.s.a..

O kosztach postępowania sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.

n.k.