Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2987/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1, 2, 3 , 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem datowanym na 27 kwietnia 2006 r. M. T. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek wraz z odsetkami na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za własne ubezpieczenie oraz ubezpieczenie zatrudnionych pracowników. Prośbę swą motywował bardzo trudną sytuacją materialną swojej rodziny wynikłą z braku realizacji zobowiązań finansowych przez wierzycieli jego zakładu - [...].

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ stwierdził, że z uwagi na okres i kwotę zadłużenia oraz fakt, iż nie wyczerpano jeszcze wszystkich możliwości dochodzenia długu, decyzja o umorzeniu byłaby przedwczesna. Wskazał, iż w stosunku do dłużnika prowadzone jest nadal postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie stwierdził braku ściągalności składek. Zobowiązany prowadzi także działalność gospodarczą, z której osiąga dochody oraz zatrudnia pracowników. Ponadto wnioskodawca posiada również nieruchomość, na której Zakład dokonał zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki i z tego tytułu będzie mógł także dochodzić należnych składek.

Pismem datowanym na 13 lipca 2006 r. strona za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik stwierdził, że Zakład nie uwzględnił dyspozycji art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r., które to przepisy pozwalają na umorzenie składek ubezpieczeniowych mimo braku całkowitej ich nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej. Wskazał również, iż decyzja ZUS jest bardzo krzywdząca i niesprawiedliwa dla zobowiązanego, a ponadto świadczy również o powierzchownym i mechanicznym potraktowaniu sprawy przez organ, bez jakiejkolwiek głębszej analizy przyczyn, z powodu których powstało tak ogromne zadłużenie, a także sytuacji majątkowej i życiowej zobowiązanego. Podał również, iż w przypadku konieczności zapłaty należności wraz z odsetkami za zwłokę zostanie zmuszony do zamknięcia działalności gospodarczej oraz likwidacji istniejących miejsc pracy. Do wniosku załączono następujące dokumenty: zeznanie podatkowe za 2005 rok z wykazanym dochodem z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] złotych, dowody wpłat na rzecz ZUS z tytułu składek, trzy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. G. dnia [...].04.2006r. o rozłożeniu należności z tytułu podatków na raty, zestawienia przychodów i wydatków za rok 2005 i 2006, w których zobowiązany wykazał dochód swój i żony w wysokości odpowiednio ok. [...] złotych i ok. [...] złotych, natomiast wydatki określił na kwoty: ok. [...] złotych (2005r.) i ok. [...] złotych (2006r.). W zestawieniach tych podał, iż na utrzymanie siebie i swojej rodziny przeznacza 36.000 złotych w skali całego roku, co według jego oceny jest sumą wysoce niewystarczającą dla pokrycia potrzeb czteroosobowej rodziny.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.), Prezes ZUS "postanowił nie umarzać" żądanych należności. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że od dnia wydania decyzji z [...] czerwca 2006 r. nie wystąpiły nowe przesłanki przemawiające za wydaniem decyzji pozytywnej oraz że wnioskodawca osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i ma zapewnione prace w Zakładzie [...] na okres minimum dwóch lat, które przyniosą określony dochód.

Na powyższą decyzję M. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisu art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z przepisem art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez doręczenie skarżonej decyzji bezpośrednio skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika, oraz przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z przepisem art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne uzasadnienie skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 291/07 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Prezes ZUS w sentencji zaskarżonej decyzji zawarł rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia tego przepisu. Ponadto Sąd wskazał, że zasadne są podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczność uzasadnienia oraz art. 40 § 2 k.p.a. wskutek pominięcia przy doręczaniu zaskarżonej decyzji pełnomocnika strony. Dodatkowo Sąd zauważył, iż przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powyższe nieprawidłowości powinny zostać wyeliminowane, a sprawa rozpoznana merytorycznie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 8, 77 k.p.a.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu ZUS, rozpoznając ponownie wniosek M. T. z dnia 13 lipca 2006r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 4 u.s.u.s. wydał w dniu [...] października 2007r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Uzasadniając swoje stanowisko, Prezes ZUS wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochody (aktualnie wg oświadczenia z dnia [...].08.2007r. - średnio [...] złotych miesięcznie), posiada majątek zarówno ruchomy (środki transportu: [...] - rok prod. 1999, [...] - rok prod. 2003, [...] - rok prod. 2004) jak i nieruchomy (dom w budowie - o wartości wg oświadczenia z dnia [...].08.2007r. - ok. [...] złotych), na których może zostać zabezpieczona wierzytelność Zakładu z tytułu składek ubezpieczeniowych. Ponadto organ stwierdził, iż w sprawie istnieje również możliwość ewentualnego egzekwowania należności od małżonki zobowiązanego, której dochód wynosi średnio miesięcznie [...] złotych i z którą dłużnik pozostaje we wspólności majątkowej. Prezes ZUS zwrócił także uwagę na fakt, iż wobec zobowiązanego prowadzona jest skuteczna egzekucja przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który co miesiąc przekazuje na poczet zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne kwotę ok. 5.000, 00 złotych (wpłaty z dnia [...]). Przy podejmowaniu decyzji organ uwzględnił również okoliczności, iż oprócz zobowiązań wobec ZUS, dłużnik posiada także zobowiązania wobec urzędu skargowego w kwocie [...] złotych, wobec banków w kwocie [...] złotych oraz w innych instytucjach w kwocie [...] złotych, a także że na utrzymaniu dłużnika i jego żony pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat ( wg informacji w sprawie stanu majątkowego i możliwości płatniczych dłużnika nr [...] z dnia [...].08.2007r.). W dalszej części uzasadnienia Prezes Zakładu stwierdził, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie daje podstawy do przyjęcia, że również przesłanki art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie zostały spełnione. Podkreślił, iż podjęcie decyzji o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy i zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, bowiem zasadą jest opłacanie składek. W niniejszej sprawie istnienie takich okoliczności nie zostało stwierdzone. Organ wskazał, iż analiza stanu faktycznego sprawy daje podstawy do twierdzenia, że spłata przez wnioskodawcę należności z tytułu składek np. w ratach miesięcznych nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków dla osoby zobowiązanej i jej rodziny, tym bardziej, że z dniem [...].04.2007r. upłynął termin spłaty ostatnich rat określonych w trzech decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. G. z dnia [...].04.2006r., załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Zakładu uznał zatem, że umorzenie wnioskowanych przez zobowiązanego należności z tytułu składek byłoby przedwczesne w obecnym stanie faktycznym i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych i innych funduszy pozbawiając je wpływów należnych i obowiązkowych składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący posiada wystarczające środki do spłaty zaległości z tytułu składek, bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny; naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. w związku z art. 123 u.s.u.s., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez jego dowolną ocenę. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenie i ocenę jego sytuacji finansowej. Wskazał, że organ przeanalizował wprawdzie, na podstawie uzyskanych dokumentów, aktualne dochody uzyskiwane przez niego i jego małżonkę, nie zestawił ich jednak z wydatkami ponoszonymi w związku z utrzymaniem czteroosobowej rodziny. Wobec tego niemożliwym było stwierdzenie, iż zobowiązany jest w stanie opłacić należności z tytułu składek i ich opłacenie nie pozbawi jego ani jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponieważ wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 291/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wydaną w sprawie decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd orzekając w niniejszym postępowaniu zobowiązany był w pierwszej kolejności skontrolować czy orzekając w sprawie ponownie Prezes ZUS działający w imieniu Zakładu wykonał zalecenia zawarte w ww. wyroku z 12 czerwca 2007 r. Analizują zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że zawarte w niej rozstrzygniecie mieści się w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. Sprawa została rozpoznana merytorycznie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 8, 77 k.p.a., a także, że zaskarżona decyzja została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zalecenia zawarte w powyższym wyroku zostały wykonane w całości.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu nie narusza prawa, oddalił skargę.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości (podkreśl. Sądu). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające w sprawie prawidłowo wskazały, że wobec skarżącego nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Bezspornym w sprawie jest bowiem to, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody (aktualnie wg oświadczenia z dnia [...].08.2007r. - średnio [...] złotych miesięcznie), posiada majątek zarówno ruchomy (środki transportu: [...] - rok prod. 1999, [...] - rok prod. 2003, [...] - rok prod. 2004) jak i nieruchomy (dom w budowie - o wartości wg oświadczenia z dnia [...].08.2007r. - ok. [...] złotych), na których może zostać zabezpieczona wierzytelność Zakładu z tytułu składek ubezpieczeniowych, a także małżonka zobowiązanego, z którą dłużnik pozostaje we wspólności majątkowej, osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej średnio miesięcznie [...] złotych. Ponadto wobec zobowiązanego prowadzona jest skuteczna egzekucja przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który co miesiąc przekazuje na poczet zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne kwotę ok. 5.000, 00 złotych (wpłaty z dnia [...] - karta 29 akt administracyjnych II tom).

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd zauważa, że organ administracyjny rozpoznając sprawę był zobowiązany odnieść się do wszystkich przepisów regulujących instytucję umarzania należności z tytułu składek, pomimo, że we wniosku zobowiązany powołał się wyłącznie na art. 28 ust. 3a u.s.u.s. A zatem należało zbadać z urzędu przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., co też zostało w niniejszej sprawie uczynione.

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003r. Zgodnie z powołanym powyżej § 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Sąd zwraca uwagę, iż także w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.

Oceniając sprawę pod kątem zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy podkreślił posiadanie przez skarżącego majątku, uzyskiwanie dochodów pozwalających na spłatę istniejącego zadłużenia bez pozbawiania możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Dodatkowo Sąd zauważa, iż w okresie od złożenia wniosku o umorzenie należności, tj. od 27.04.2006r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżący kupił dwa samochody - [...] - rok prod. 2003, [...] - rok prod. 2004, a także stał się właścicielem nieruchomości [...] z budynkiem w budowie o wartości ok. [...] złotych, co niewątpliwie nie świadczy o jego złej kondycji finansowej i braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych swojej rodziny. Wprawdzie zobowiązany we wskazanym powyżej okresie powiększył także swoje zadłużenie w bankach, które wynosiło na dzień [...].08.2007r. - [...] złotych (informacja w sprawie stanu majątkowego i możliwości płatniczych dłużnika nr [...] z dnia [...].08.2007r. - karta 18 akt administracyjnych II tom) wobec istniejącego wcześniej zadłużenia w kwocie [...] złotych (informacja w sprawie stanu majątkowego i możliwości płatniczych dłużnika nr [...] z dnia [...].05.2006r. - karta 71 akt administracyjnych I tom), to jednak, zdaniem Sądu, dobrowolne zwiększanie obciążeń finansowych w bankach w sytuacji posiadania zaległości wobec Skarbu Państwa z tytułu podatków i składek ZUS nie może odbywać kosztem regulacji należności publicznoprawnych. Niezależnie od powyższego z załączonych do sprawy zeznań podatkowych wynika, iż skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w 2005r. dochód w kwocie [...] zł, tj. średnio miesięcznie - [...] złotych, a w 2006 roku jego dochód wyniósł - [...] zł, tj. średnio miesięcznie [...] złotych. Natomiast jak wskazał w informacji w sprawie stanu majątkowego i możliwości płatniczych dłużnika nr [...] z dnia [...].08.2007r. aktualne dochody jego i małżonki wynosiły średnio miesięcznie ok. [...] złotych. Ponadto z dniem [...].04.2007r. upłynął termin spłaty ostatnich rat określonych w trzech decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. G. z dnia [...].04.2006r., załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A zatem dochód zobowiązanego nie jest już obciążony spłatą zadłużeń kolejnych rat z tytułu podatków.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, ażeby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wszelkie dokumenty złożone przez stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności. Uwzględnił sytuację materialną, po stronie dochodowej, zainteresowanego i jego rodziny. Wziął również pod uwagę zobowiązania finansowe strony, jak również wysokość ponoszonych w rodzinie kosztów utrzymania i eksploatacji mieszkania. Do wszystkich tych okoliczności i dowodów organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w świetle przesłanek mających tu zastosowanie, a uregulowanych w § 3 cyt. powyżej rozporządzenia. Ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącego nie można stwierdzić, że zachodzą szczególne okoliczności związane z sytuacją rodzinną i stanem majątkowym, uzasadniające umorzenie zadłużenia pomimo braku całkowitej nieściągalności. Zasadnie organ przyjął, iż łączne dochody skarżącego i jego małżonki w wysokości przekraczającej znacznie kwotę 3.000 złotych miesięcznie (2005r. - [...] zł, 2006r. - [...] zł, 2007r. - deklarowane średnio ok. [...] zł) wystarczają, po potrąceniu koniecznych wydatków (w tym ewentualnej spłaty należności wobec Zakładu w dogodnym układzie ratalnym), na zaspokojenie potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny skarżącego.

Z wymienionych powodów Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących w istocie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa i rodzinna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Konkludując, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.