Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 661/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 a ust.7
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art.138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Renata Czeluśniak /spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Wojewody z dnia 9 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta T. decyzją z dnia 12 sierpnia 2008r. wydaną na podstawie art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84 poz. 948 ze zm.) i art. 104 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku K.S. oraz P.S. , odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w T., oznaczoną jako działka nr [....] oraz działka nr [....] obrębu [....].

Organ I instancji ustalił, iż w oparciu o art. 37a ust 1-5 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" Wojewoda [....] decyzją z dnia 22 listopada 2005r. znak: [....] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności wyżej wymienionej nieruchomości, a przez spółkę PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego tejże nieruchomości oraz prawa własności znajdujących się na niej budynków i urządzeń.

Stosownie do dyspozycji art. 37a ust. 1 i 7 w/w ustawy przewidywane jest odszkodowanie za grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które z dniem 1 czerwca 2003r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Ustalanie oraz wypłacanie odszkodowania następuje według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, po uprzednim złożeniu wniosku przez dotychczasowego właściciela w okresie od dnia 1 czerwca 2003r. do dnia 31 maja 2007r.

Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w art. 37a ust. 1 ustawy, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Według ustaleń organu I instancji poprzednikami prawnymi PKP S.A. byli:

1. Przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" działające na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1995r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 95 poz. 474 ze zm.), z którego przekształcenia powstała powyższa spółka,

2. Przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" działające na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26 poz. 138 ze zm.),

3. Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" działające na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960r. o kolejach (Dz. U. z 1970r. Nr 9 poz. 76 ze zm.).

Organ I instancji stwierdził, iż warunek nabycia przez Skarb Państwa własności gruntów stanowiących działki nr [....] oraz działki nr [....] obrębu [....] został spełniony, a wniosek o odszkodowanie został złożony z zachowaniem terminu określonego w ustawie.

Jednocześnie stwierdzono, iż zachodzi negatywna przesłanka orzeczenia o odszkodowaniu, a to dlatego, iż z ustaleń faktycznych wynika, że grunt, którego dotyczy żądanie ustalenia odszkodowania, pozostawał w faktycznym władaniu poprzedników prawnych PKP S.A w okresie trwającym ponad 30 lat przed dniem 1 czerwca 2003r. – i trwa nadal. Ustalenia w przedmiocie powyższym zostały dokonane w oparciu o następujące dokumenty archiwalne:

1. protokół z dnia 17 lutego 1917r. z którego wynika, że cała realność Lwh 358 gm. kat. S. tj. pgr 641/1, 645/2 i pb 476 (obecnie m.in. dz. nr nr [....],[....], obrębu....) zajęta była przez zarząd kolejowy, jak i wojskowy,

2. protokół z dnia 7 maja 1954r. spisany w sprawie o wywłaszczenie na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. gruntów zajętych w czasie wojny pod rozbudowę stacji kolejowej na terenie gm. kat. S. i gm. kat. K. Komisja sporządzająca w/w protokół wnosiła o wywłaszczenie gruntów z wyjątkiem dawnej własności [....] , która na dzień spisywania protokołu była własnością Skarbu Państwa – na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. O powyższym świadczy zachowane obwieszczenie z dnia 21 czerwca 1950r. znak: L:A/17/13/50, w którym jest wymieniona pgr 645/3 (obecnie dz. ....obrębu.....) obj. Lwh 358 gm. kat. S. – jako własność Skarbu Państwa,

3. operat ewidencji gruntów nr [....] z dnia [....] lutego 1968r., w którym od założenia nowej ewidencji początkowo dla całej nieruchomości oznaczonej nr [....] obrębu [....] jak również wydzielonych z niej działek, w tym działek objętych wnioskiem – jako władający figurowały Polskie Koleje Państwowe,

4. dokumenty przesłane przez PKP pismem z dnia [....] 2008r. znak: [....] potwierdzające fakt władania przedmiotową nieruchomością wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej, a w szczególności:

-kotłownia centralna, zasiek węglowy, taśmociąg, dźwignica, trafo, oświetlenie zewnętrzne kotłowni - rok budowy 1972,

- latarnie oświetleniowe na słupach, sieć kablowa NN – rok budowy 1973,

- ciepłociąg – rok budowy 1976,

- tor dla kotłowni – rok budowy 1977,

- zespół domków stalowych – rok budowy 1987,

- zbiorniki dla myjni wagonów osobowych, sieć trakcyjna – rok budowy 1988

Tym samym organ I instancji ustalił, iż spółka PKP S.A oraz jej poprzednicy prawni byli posiadaczami przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze dyspozycję art. 339 kodeksu cywilnego, który wprowadza domniemanie, że kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym Prezydent Miasta T. uznał, iż PKP S.A było i nadal jest samoistnym posiadaczem działki nr [....] oraz działki nr [....] obrębu [....] .

Organ I instancji wydając decyzję przyjął stanowisko, iż przedsiębiorstwo państwowe, które zarządzało mieniem państwowym władało tym mieniem jak właściciel. Jako podstawa takiego twierdzenia została wskazana treść art.128 § 2 kodeksu cywilnego w jego brzmieniu przed 1989r. Zdaniem organu dopiero od nadania powyższemu przepisowi nowego brzmienia od 1 lutego 1989r. wyróżniono rozdział uprawnień właścicielskich na Skarb Państwa oraz inne państwowe osoby prawne. Skoro zatem państwowe osoby prawne wykonywały uprawnienia wynikające z własności państwowej, to należy przyjąć, że władały tym mieniem jak właściciel, co szczególnie wyraźnie przejawiało się w stosunkach zewnętrznych (np. w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania). Pomimo przysługującej państwu niepodzielnej własności ogólnonarodowej, to przedsiębiorstwo państwowe wykonywało w zakresie przekazanego mu mienia uprawnienia właścicielskie. Dlatego, zdaniem organu, nie można przyjąć, że zarząd nieruchomością sprowadzał się jedynie do zarządu rzeczą cudzą.

Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta T. uznał, iż spełnione zostały przesłanki samoistnego posiadania wskazane w art. 336 kc. a w konsekwencji przyjął także domniemanie samoistnego posiadania oznaczone w art. 339 kc. – przysługujące poprzednikom prawnym PKP S.A., którzy w sposób faktyczny władali przedmiotową nieruchomością (corpus).

Organ I instancji odniósł się w swych rozważaniach do korelacji zachodzącej między świadomością w zakresie stosunków właścicielskich nieruchomości, a brzmieniem przepisu art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", uznając iż świadomość taka jest nieistotna z punktu widzenia powyższej ustawy, jako że stosowanie normy w niej zawartej nie jest uzależnione od dobrej wiary w zakresie własności. Warunkiem wystarczającym jest istnienie nieprzerwanego posiadania przez okres 30 lat.

Organ I instancji uznał za nieistotne z punktu widzenia sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, fakty podejmowania prób wydania nieruchomości po uzyskaniu jej własności przez wnioskodawców.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że w dniu 31 maja 2003r. grunt pozostawał w posiadaniu samoistnym PKP S.A. i jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, zaznaczając przy tym, że cel oraz brzmienie przepisu mówiącego o samoistnym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości posiadania samoistnego przez przedsiębiorstwo przed 1989r. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki z art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i w rezultacie orzeczono o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w T., oznaczoną jako działka nr [....] oraz działka nr [....] obrębu [....] .

Wojewoda [....] rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie przychylił się do stanowiska organu I instancji. Decyzją z dnia 9 marca 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T. nr [....] z dnia 12 sierpnia 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta T. uchybił dyspozycji art. 10 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

Naruszenie wskazanego powyżej przepisu nastąpiło poprzez brak ustosunkowania się organu I instancji do wniosków dowodowych strony wskazanych w piśmie z dnia [....] sierpnia 2008r (doręczone 14 sierpnia 2008r.).

Kończąc postępowanie wyjaśniające, organ I instancji przesłał na adres pełnomocnika K.S. oraz P.S. zawiadomienie w przedmiocie możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. Zawiadomienie zostało doręczone stronie [....] lipca 2008r., a zatem wyżej nadmieniony termin upłynął 11 sierpnia 2008r. Prezydent Miasta T. wydał decyzję rozstrzygającą sprawę co do meritum dnia 12 sierpnia 2008r. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie Wojewoda [....] ustalił, że pismo wnioskodawców wpłynęło do organu I instancji 2 dni po wydaniu decyzji. Tym samym oczywiste jest, że organ I instancji nie mógł zapoznać się z jego treścią.

W opinii Wojewody [....] , organ I instancji winien był odłożyć termin wydania decyzji, licząc się z ewentualną możliwością wpływu pisma za pośrednictwem poczty, tym bardziej, iż nie miało istotnego znaczenia, czy decyzja zostanie wydana w połowie sierpnia 2008r. czy kilkanaście dni później. Organ odwoławczy uznał twierdzenie Prezydenta Miasta T., iż pismo pełnomocnika wnioskodawców nie zawiera treści nieuwzględnionych w decyzji za nieuprawnione. Organ wydający decyzję nie mógł wziąć pod uwagę stanowiska K.S. oraz P.S. z oczywistego powodu – nie znał tego stanowiska. Nadto, Wojewoda [....] stwierdził, iż wbrew opinii organu I instancji, kwestie podniesione w piśmie z dnia [....] sierpnia 2008r. nie były przedmiotem interpretacji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, a pełnomocnik wnioskodawców wskazał w wymienionym wyżej piśmie na dwie istotne i wymagające wnikliwego wyjaśnienia kwestie, a mianowicie:

1. podjęcie przez wnioskodawców działań skutkujących przerwaniem 30-letniego okresu korzystania przez PKP S.A z działek nr [....] oraz działka nr [....] obrębu [....] jako posiadacz samoistny,

2. dopuszczenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków.

Zdaniem Wojewody [....] , powyższe kwestie mają kluczowe znaczenie w kontekście dyspozycji art. 37a ust 1 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z ustawą roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje gdy grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003r. w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Zdaniem organu odwoławczego dowody wskazane w piśmie z dnia [....] maja 2008r. były istotne dla wykazania czy powyżej powołana przesłanka została spełniona. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem analizy winien być okres między 31 maja 1973r. a 31 maja 2003r. protokół z 17 lutego 1917r., protokół z 7 maja 1954r., operat ewidencji gruntów nr [....] z [....] lutego 1968r. oraz część wydruków z kartotek środków trwałych będących na stanie Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K. PKP S.A. mają mniejsze znaczenie dowodowe, gdyż dotyczą okresu jeszcze sprzed 31 maja 1973r.

Organ odwoławczy uznał, że na szczególną uwagę zasługują inne dokumenty załączone do akt postępowania, co do których organ I instancji nie zajął stanowiska, a to:

1. kserokopia pisma z [....] czerwca 2002r. skierowana przez PKP S.A Dział Nieruchomości Zakład w K. do pełnomocnika K.S. i P.S. w celu zorganizowania spotkania dotyczącego kwestii uregulowania statusu prawnego korzystania z nieruchomości położonych w T. –S. (...) stanowiących własność spadkobierców R.S. ,

2. kserokopia "ostatecznego wezwania do wydania rzeczy" z [....] 2002r. z treści której wynika, że PKP S.A Oddział Nieruchomości w K. deklarował wolę polubownego zwrotu przedmiotowej nieruchomości Rodzinie S. (karta 32),

3. odpis z księgi wieczystej KW [....] (karta 228), z którego wynika, że K.S. i P.S. zostali wpisani do KW [....] jako właściciele działek nr [....] oraz nr [....] dnia [....] czerwca 2001r. na wniosek z dnia [....] grudnia 1999r. – w tym miejscu organ odwoławczy wskazał na rozbieżność między datą wpisu do księgi wieczystej wynikającą z treści księgi a pismem pełnomocnika wnioskodawców, z który wskazuje rok 1997 jako datę prawidłową. Wojewoda [....] wskazał, iż Prezydent Miasta T. winien wyjaśnić powstałą rozbieżność.

Nadto, organ I instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków wskazanych w piśmie z dnia [....] sierpnia 2008r., w konsekwencji czego naruszył art. 78 § 1 Kpa, w świetle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stosownie natomiast do wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2007r. (sygn. akt III SA/Kr 710/07), na który powołał się organ odwoławczy "ponieważ nie ma ustawowej definicji "okoliczności istotne w sprawie", ani nie jest możliwe sformułowanie uniwersalnej, zawsze poprawnej definicji tego określenia, organ jest zobowiązany zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), a szczególności – organ powinien ustosunkować się do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swego postępowania (art. 78 i nast. Kpa)."

Mając powyższe na względzie Wojewoda [....] uznał za nieprawidłową decyzję Prezydenta Miasta T., której przedmiotem była odmowa ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w T. , oznaczoną jako działka nr [....] oraz działka nr [....] obrębu [....]. W rezultacie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Na decyzję Wojewody [....] z dnia 9.03.2009r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła spółka PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 138 § 2 Kpa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....], podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana przez organ odwoławczy nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola.

Wojewoda [....] wydając decyzję kasatoryjną nie naruszył art. 138 § 2 Kpa. Zdaniem Sądu zajęcie przez organ przeciwnego stanowiska i przeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę dowodów, a następnie wydanie decyzji merytorycznej nie tylko stanowiłoby zaakceptowanie naruszenia przez organ I instancji art.10 kpa ale doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ II instancji nie mógł bez naruszenia tej zasady merytorycznie rozpoznać sprawy. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 138 § 2 Kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i w związku z tym niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu, to jednak jego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie było uzasadnione. W sytuacji bowiem, gdy sprawa nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia w znacznej części, organ odwoławczy nie mógł podjąć rozstrzygnięcia merytorycznego bez narażenia się na zarzut rażącego naruszenia art. 138 § 2 Kpa.

Decyzja kasacyjna podjęta w granicach art. 138 § 2 Kpa nie może być uważana za decyzję ograniczającą prawo strony do merytorycznej decyzji organu odwoławczego. Wręcz przeciwnie, decyzja taka, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 Kpa, stanowi wymagane tym przepisem "normalne" rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 maja 1982 r., (sygn. akt I SA 95/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 41) "Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 Kpa) bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 Kpa)." Dodatkowe postępowanie, o którym mowa w art. 136 Kpa, organ odwoławczy wykorzystuje w tych warunkach, kiedy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest w zasadzie zadowalające (co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie) i kiedy wchodzi w grę tylko uzupełnienie tego postępowania dodatkowymi dowodami i materiałami.

Nadto, Wojewoda [....] słusznie stwierdził naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 10 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Naruszenie wskazanego powyżej przepisu nastąpiło poprzez brak ustosunkowania się organu I instancji do stanowiska i wniosków dowodowych strony wskazanych w piśmie z dnia [....] sierpnia 2008r (doręczone 14 sierpnia 2008r.). Wbrew opinii organu I instancji, kwestie podniesione w powyższym piśmie nie były przedmiotem interpretacji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Tym samym organ I instancji całkowicie pominął wnioskowane dowody na okoliczność podjęcia przez wnioskodawców działań skutkujących przerwaniem 30-letniego okresu korzystania przez PKP S.A z działek nr [....] oraz nr [....] obrębu [....] jako posiadacza samoistnego. Zawnioskowane dowody mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w związku z dyspozycją art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe." Zgodnie bowiem z art. 37a ust 1 cyt. ustawy "Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7." Ust. 7 powołanego przepisu stanowi, iż "Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat".

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2002 r. (Sygn. akt V SA 1227/01, LEX nr 109326) orzekł, iż "Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa), uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." Powyższe orzeczenie, jako uzasadnienie wydanej decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji powołał również Wojewoda [....]. Tym samym nie jest trafne stwierdzenie strony skarżącej, iż organ odwoławczy w wydanym orzeczeniu nie wskazał okoliczności uzasadniających wydanie decyzji kasacyjnej.

Wojewoda [....] jasno i precyzyjnie wskazał w jakim zakresie należy przeprowadzić postępowanie dowodowe, wskazując jednocześnie, że ze względów przedstawionych powyżej przyczyni się ono do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z art. 75 ust. 1 Kpa. Organ odwoławczy słusznie uznał, że na szczególną uwagę zasługują inne dokumenty załączone do akt postępowania, co do których organ I instancji nie zajął stanowiska, w szczególności odpis z księgi wieczystej KW [....] . Organ I instancji nie ocenił również dołączonej do wniosku o odszkodowanie decyzji z dnia 15 stycznia 1997 r. (k.1-3 akt adm. I inst ).

Przeprowadzenie wyżej wymienionych dowodów jest niezbędne dla ustalenia tego, czy nie nastąpiło przerwanie posiadania samoistnego, a w szczególności czy wskazany grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003r. w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Ponadto, należy stwierdzić, iż istotne dla przedmiotowej sprawy jest wskazanie sposobu dokonywania wykładni art. 37a ust. 7 zd. 2. przy wydawaniu decyzji merytorycznej, czego nie uczynił organ I instancji. Prezydent Miasta T. nie wskazał jakie znaczenie nadaje dyspozycji art. 37a ust. 7 zd. 2 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", zgodnie z którym "Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat." Z dowodów na jakich się oparł można wywieść, że organ I instancji uznał, że 30 lat, o których mowa w ustawie dotyczy dowolnego okresu przed 31 maja 2003r. Jednocześnie organ nie wskazał dlaczego odrzucił inną możliwość sposobu obliczania terminu 30 lat, (wskazaną przez wnioskodawców) polegającą na przyjęciu, że dotyczy ona jedynie czasookresu między 31 maja 1973r. a 31 maja 2003r., a przy takiej interpretacji ustawy (pominiętej przez organ I instancji), dokumenty potwierdzające posiadanie gruntu przez poprzedników prawnych PKP S.A. datowane przed 31 maja 1973r. będą miały niewątpliwie mniej istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, niż dokumenty powołane przez wnioskodawców w piśmie, do którego nie ustosunkował się organ I instancji.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art.107 § 1 kpa uzasadnienie decyzji powinno zawierać nie tylko powołanie podstawy prawnej ale i uzasadnienie prawne.

Wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.