Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1964/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji orzekającej o solidarnej wraz z prezesem zarządu i członkiem zarządu odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółdzielni w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej jako: "naczelnik") decyzją z [...] lutego 2019 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności P. J. (dalej jako: "skarżący") z pozostałymi członkami zarządu za zaległości S. "T." z siedzibą w W. (dalej jako: "spółdzielnia") w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący złożył zawarł wniosek o "zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia sprawy ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie na rzecz K. D.".

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "dyrektor", "organ pierwszej instancji") odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika z [...] lutego 2019 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Strony z pozostałymi członkami zarządu za zaległości Spółdzielni w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie, pismem z [...] maja 2019 r. skarżący wniósł zażalenie. Zarzucił w nim a organowi pierwszej instancji naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej jako: "ordynacja podatkowa") poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Urząd Miejski w B. prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości należącej do K. D. - dłużnika spółdzielni, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.

Wskazując, że w skarżonym postanowieniu przyjęto brak związku zagadnienia rozstrzyganego w niniejszym postępowaniu, to znaczy jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu spółdzielni za jej zaległości podatkowe ze sprawą ustalenia odszkodowania należnego K. D. z tytułu wywłaszczenia, skarżący za oczywisty uznał taki związek, twierdząc, że jeżeli takie odszkodowanie zostanie ustalone, do majątku spółdzielni wpłynie co najmniej część tego odszkodowania. To z kolei spowoduje spełnienie przesłanki negatywnej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółdzielni, to znaczy wskazanie jej mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółdzielni w znacznej części. W związku z powyższym za nieprawidłowe uznał przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że pomiędzy rozpatrzeniem sprawy jego solidarnej odpowiedzialności, a ustaleniem przez Prezydenta B. odszkodowania za wywłaszczenie należnego K. D. nie ma związku.

W ocenie skarżącego dyrektor wadliwie przyjął, powtarzając in extenso argumentację organu pierwszej instancji, iż "rozstrzygnięcie, wydane przez Urząd Miejski w B., będzie jedynie pośrednio związane z toczącym się postępowaniem podatkowym", nie uzasadniając tego poglądu, co utrudnia podjęcie z nim polemiki. Skarżący za nieistniejące uznał takie uzasadnienie twierdząc, że w razie ustalenia odszkodowania na rzecz K. D., w majątku spółdzielni będzie istnieć zaspokajalna wierzytelność względem K. D., z której Skarb Państwa będzie mógł się zaspokoić.

Skarżący zarzucił, że organ dąży do tego, żeby jak najprędzej wydać w II instancji decyzję o jego odpowiedzialności i ją zrealizować, a jeżeli w majątku S. pojawią się pieniądze z odszkodowania należnego K. D., to już ma być problem skarżącego rozliczenia w procesie cywilnym ze S.. Skarżący wskazał, że "W szczególności złośliwe jest dążenie do tego, żeby moja odpowiedzialność została zrealizowana na tyle szybko, abym z powodu przedawnienia nie mógł dochodzić zwrotu od S. T.."

Według skarżącego, jeżeli na rzecz K. D. zostanie ustalone odszkodowanie, ulegnie ono zajęciu na poczet należności podatkowej S., a realizacja zajęcia spowoduje zaspokojenie Skarbu Państwa, co z kolei oznaczać będzie brak podstaw do wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółdzielni.

Ponadto skarżący stwierdził, że został wskazany majątek spółdzielni, który realnie istnieje, przedstawia realną wartość i podlega egzekucji. Wierzytelność K. D. z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nie jest czymś hipotetycznym – stwierdził skarżący. Wyrok NSA powołany przez organ przyjmuje, że tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, uzasadnia odmowę orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Taki warunek, w ocenie skarżącego, został spełniony w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącego organ nie powinien prowadzić postępowania, dopóki trwa postępowanie wpadkowe wywołane zażaleniem na odmowę zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia dyrektora z [...] kwietnia 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy przez zawieszenie postępowania do czasu uzyskania rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu, którego uczestnikiem jest spółdzielnia jako uprawniony wierzyciel w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w B., która stała się własnością Gminy B. z dniem stwierdzenia wykonalności decyzji Prezydenta Miasta B. nr (...), ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 233 § 2 w zw. z art. 239 ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r., dyrektor działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] kwietnia 2019 roku.

Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. W jego ocenie samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania, w tym wypadku uzyskanie rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w B., która stała się własnością Gminy B. z dniem stwierdzenia wykonalności decyzji Prezydenta Miasta B. nr (...) r. z dnia [..] sierpnia 2017 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstawy do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie orzeczenia - co ma miejsce na gruncie danego stanu faktycznego sprawy.

Według dyrektora w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez inny organ lub sąd ma jedynie pośredni związek z rozpoznaniem sprawy podatkowej i wydaniem decyzji, kwestia ta nie może być uznana za zagadnienie wstępne i nie obliguje organu podatkowego do zawieszenia postępowania. Tym samym ewentualne odniesienia do wskazania mienia spółdzielni przez skarżącego, poprzez istnienie hipotetycznych wierzytelności po stronie spółdzielni, nie dają podstaw by zgodzić się ze skarżącym, że wpłyną one na spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji z art. 116 § 1 w zw. z art. 116a ordynacji podatkowej.

Dyrektor zwrócił uwagę, że zgodnie ze złożonym przez skarżącego zawiadomieniem Urzędu Miejskiego w B. nr (...) z 24 października 2018 r., Prezydent Miasta B. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej poinformował, że zakończenie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. jako dz. nr (...) o pow. 0,0295 ha w obr. (...), z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania sądowego w zakresie ustanowienia przedstawiciela dla nieobecnego w kraju K. D., przewidywane jest do 31 stycznia 2019 roku. Natomiast zgodnie z nadesłanym przez Urząd Miejski w B. pismem nr (...) z 22 stycznia 2019 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania sądowego w zakresie ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej tj. K. D. zakończenie ww. postępowania administracyjnego przewidywane jest do dnia [...] kwietnia 2019 roku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, dyrektor podniósł, że sprawy te toczą się w dwóch odrębnych kwestiach i w dwóch odrębnych reżimach prawnych.

Mając na uwadze, że skarżący wskazał na ww. ewentualny składnik majątkowy spółdzielni, który w jego ocenie pokryje przedmiotowe zobowiązanie w znacznej części, który należy do K. D., natomiast spółdzielnia jest wyłącznie jednym z wielu wierzycieli, dyrektor zaznaczył, że członek zarządu winien wskazać nie jakikolwiek składnik majątkowy dłużnika, tylko majątek faktycznie istniejący w chwili jego wskazania, z którego egzekucja rzeczywiście będzie możliwa, a więc nie tylko kompletnego, realnego i dostępnego do natychmiastowego wyegzekwowania mienia, ale przede wszystkim o wiarygodnej i niebudzącej wątpliwości wartości pieniężnej, z której efektywnie przeprowadzona egzekucja umożliwi w znacznej części zaspokojenie powstałych zaległości podatkowych. Dyrektor uznał przy tym, że tylko realne istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 ordynacji podatkowej.

Reasumując powyższe dyrektor stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 201 ordynacji podatkowej. Tym samym za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.

W skardze z 2 sierpnia 2019 r. skarżący, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zarzucił mu naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ordynacji podatkowej w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej polegające na uznaniu za prawidłową odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Prezydent Miasta B. prowadzi postępowanie w sprawie. ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości należącej do K. D. – dłużnika spółdzielni, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, co stanowi przesłankę orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółdzielni.

Skarżący za oczywisty uznał związek zagadnienia swojej solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu spółdzielni za jej zaległości podatkowe ze sprawą ustalenia odszkodowania należnego K. D. z tytułu wywłaszczenia. Zaznaczył przy tym, że jeżeli takie odszkodowanie zostanie ustalone, do majątku spółdzielni wpłynie co najmniej część tego odszkodowania, a to spowoduje spełnienie przesłanki negatywnej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółdzielni. Mianowicie dojdzie do wskazania jej mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.

Zdaniem skarżącego dyrektor wadliwie przyjął, że rozstrzygnięcie, wydane przez Urząd Miejski w B., będzie jedynie pośrednio związane z toczącym się postępowaniem podatkowym. Ustalenie odszkodowania na rzecz K. D., spowoduje powstanie w majątku spółdzielni realnej wierzytelność względem K. D., z której Skarb Państwa będzie mógł się zaspokoić. W ocenie skarżącego błędne jest uznanie przez organ, że samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania, w tym wypadku uzyskanie rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstawy do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny.

Skarżący uznał, że odmowa zawieszenia postępowania przed momentem ustalenia wierzytelności K. D. z tytułu wywłaszczenia jest przedwczesna. O odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółdzielni będzie można orzec dopiero, gdy wierzytelność ta zostanie ustalona. W przekonaniu skarżącego organ odwoławczy popełnił błąd antycypacji rozstrzygnięcia, które nastąpi w decyzji, żeby bowiem orzec w decyzji o jego odpowiedzialności za zaległości spółdzielni, konieczne jest stwierdzenie m.in., że nie wskazał mienia spółdzielni, z którego można prowadzić egzekucję tych zaległości. Tymczasem organ odwoławczy niezasadnie – podniesiono w skardze - już w skarżonym postanowieniu przesądził tę kwestię, odnosząc się do tego, czy wierzytelność K. D. "faktycznie istnieje, przedstawia realną wartość i podlega egzekucji".

Według skarżącego organ jest pozbawiony kompetencji do samodzielnego rozstrzygania kwestii w sprawie odszkodowania wywłaszczeniowego na rzecz K. D., gdyż wkroczyłby w ten sposób w zakres kompetencji Prezydenta Miasta B..

Skarżący uznał ponadto, że przywołane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczące tego, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, a nie wydanie decyzji o określonej treści, w pełni odpowiada stanowi faktycznemu niniejszej sprawy. Jeżeli bowiem na rzecz K. D. zostanie ustalone odszkodowanie, ulegnie ono zajęciu na poczet należności podatkowej spółdzielni, a realizacja zajęcia spowoduje zaspokojenie Skarbu Państwa. To z kolei oznaczać będzie brak podstaw do wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółdzielni. Ocena tych kwestii będzie jednak możliwa dopiero po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta B., choćby miała to być decyzja odmawiająca odszkodowania za wywłaszczenie.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu odwoławczego, że ewentualne odniesienia do wskazania mienia spółdzielni przez skarżącego, poprzez istnienie rzekomego rodzaju wierzytelności po stronie spółdzielni, nie dają podstaw, by zgodzić się z nim, że wpłyną one na spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji.

W odpowiedzi na skargę dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 ppsa, który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący nie stanowią podstawy zawieszenia postępowania, w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej, w szczególności na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi więc o zagadnienie prejudycjalne, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a nie faktycznego, w drodze orzeczenia, tj. wyroku, postanowienia, decyzji, czy ugody sądowej. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji określonej treści (por. "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Roman Hauser, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Jan Rudowski, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, str. 1165).

Dokonując dalszej wykładni ww. przepisu art. 201 § 1 pkt 2) ordynacji podatkowej sąd odwoła się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 listopada 2019 roku w sprawie sygn. akt I SA/Łd 588/19. Sąd ten wskazał, że z przywołanego wcześniej art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wynika, że zawieszenie postępowania podatkowego jest konieczne jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Kluczowe w tym przepisie – wskazał WSA w Łodzi - jest słowo: "uzależnione". Dokonując wykładni przedmiotowego przepisu organ podatkowy prawidłowo przyjął, że związek pomiędzy jednym, a drugim postępowaniem powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu głównym.

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z z 9 października 2019 roku w sprawie sygn. akt I SA/Ol 459/19 wyjaśnił, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Z powołanego przepisu wynika – wyjaśnił WSA w Olsztynie w powołanym orzeczeniu - że na zagadnienie wstępne składają się następujące elementy konstrukcyjne:

1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego,

2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,

3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,

4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Zagadnienie wstępne jest to zatem pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Przyjmuje się, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2014; C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2013).

Powyższą argumentację sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje za własną. Wynika z niej jednoznacznie, że ustalenie związku niniejszej sprawy podatkowej z innym postępowaniem (o charakterze prejudycjalnym) musi zostać odniesione do przepisów prawa materialnego, w oparciu o które zostanie wydana decyzja w niniejszej sprawie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego P. J. z pozostałymi członkami zarządu za zaległości S. "T." z siedzibą w W. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną powyższego stanowi przepis art. 116 § 1 w zw. z art. 116a § 1 ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią pierwszego z powołanych przepisów (art. 116 § 1) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1)nie wykazał, że:

a)we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b)niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2)nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Natomiast w myśl art. 116a § 1 ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.

Z treści powołanych przepisów wynika, że organ podatkowy zobowiązany jest do wykazania jedynie dwóch okoliczności, tj. pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie terminu płatności zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółdzielni. Te dwie przesłanki należy – zdaniem sądu traktować – jako warunkujące wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki (spółdzielni w niniejszej sprawie). Z żadną ze wskazanych przesłanek nie wiąże się powoływane przez skarżącego postępowanie toczące się przed Prezydentem B.. Zakończenie tego postępowania wiązać się będzie z przyznaniem odszkodowania na rzecz K. D. Okoliczność ta nie ma żadnym wypadku związku z faktem pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu, istnienia wierzytelności organu wobec spółdzielni, czy wreszcie – bezskuteczności egzekucji.

Słusznie wskazał organ odwoławczy, że sprawa przed Prezydentem B. jedynie pośrednio dotyczy sprawy niniejszej. Ten pośredni związek dotyczy przesłanki egzoneracyjnej z punktu 2) powołanego wyżej przepisu art. 116 § 1 ordynacji podatkowej. W sytuacji bowiem przyznania odszkodowania na rzecz K. D. możliwe będzie zaspokojenie wierzytelności spółdzielni wobec niego. To z kolei może doprowadzić do zaspokojenia znacznej części zaległości podatkowych spółdzielni. Zatem – jak słusznie wskazał organ odwoławczy, mamy w niniejszej sprawie do czynienia z pośrednim związkiem niniejszej sprawy z postępowaniem toczącym się w B. Pozytywny (z punktu widzenia interesów skarżącego) wynik tego ostatniego postępowania może bowiem doprowadzić do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego w odniesieniu do części zobowiązania podatkowego spółdzielni (tej, której nie uda się zaspokoić z wierzytelności spółdzielni wobec K. D.). Słusznie zatem zostało wskazane w postanowieniu organu odwoławczego, że wynik postępowania w B. ma wpływ jedynie na treść decyzji w niniejszej sprawie, a nie na samą możliwość jej wydania.

Taki pośredni związek postępowania ze sprawa niniejszą nie uzasadnia jednak zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Jak już zostało to podniesione, z treści przepisu art. 201 § 1 pkt 2) ordynacji podatkowej wynika, że podstawą zawieszenia musi być związek bezpośredni innego postępowania z postępowaniem podatkowym. Istota zagadnienia wstępnego musi mieć wpływ na możliwość wydania decyzji w ogóle. Innymi słowy – bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji w sprawie podatkowej. Tak sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Świadczy o tym sama treść przepisu art. 116 § 1 ordynacji podatkowej. Wynika przecież z niego, że nie wskazanie mienia z którego możliwa jest egzekucja powoduje orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu.

Określenie czy majątek spółdzielni w postaci wierzytelności spełnia przesłanki z punktu 2 będzie dokonana w wydanej w sprawie decyzji.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu.

W konsekwencji, skarga, jako niezasadna, została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.

-----------------------

12