Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 937/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Irena Kamińska, Joanna Runge-Lissowska /spr./, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 maja 2005r. sygn. akt II SA/Ol 240/05 w sprawie ze skargi A. S. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19.05.2005 r. sygn. akt II SA/ 01 240/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. S. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] nr [...], którym utrzymane zostało mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] nr [...] wymierzające A. S. karę dyscyplinarną nagany.

A. S. postawiony został zarzut naruszenia obowiązków służbowych, polegającego na nieprawidłowym i nieterminowym wykonywaniu powierzonych obowiązków w związku z prowadzeniem enumeratywnie wymienionych postępowań, tj. art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem z dnia 17.04.2003 r. (I instancja) i z dnia 6.06.2003 r. (II instancja) została wymierzona kara nagany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 14.07.2004 r. sygn. akt 2 II SA 2603/03, uchylił orzeczenia organów obu instancji uznając, iż organy, jakkolwiek nie naruszyły ani terminu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, ani prawa obwinionego do obrony, to jednak nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a to nie porównały wyników pracy A. S. z wynikami innych funkcjonariuszy, ani nie wypowiedziały się czy był on w stanie podołać obowiązkom, skoro przydzielono mu największą ilość spraw do załatwienia. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, mającego na celu wyjaśnienie tych okoliczności, wydane zostały orzeczenia o ukaraniu karą nagany, wskazane na wstępie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej "ppsa" statuującą zasadę związania organu administracji i sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu w sprawie, uznając za niezasadne zarzuty dotyczące terminowego rozpatrzenia sprawy od jej wszczęcia do zakończenia, a także dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego w ponownym postępowaniu. Sąd podkreślił, że po uzupełnieniu przez organy materiału dowodowego o listę obecności potwierdzającą ilość dni pracy A. S. i innych funkcjonariuszy, o wydruki komputerowe dotyczące spraw przekazanych do załatwienia zawierające datę przekazania sprawy, wszczęcie jej załatwienia, termin zakończenia, kategorię sprawy organy miały podstawę do porównania wyników pracy, jak to nakazywał wyrok z dnia 14.07.2004 r., a dokumenty te potwierdziły fakt nieterminowego załatwiania spraw oraz uchybień we wskazanych enumeratywnie postępowaniach. Zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, Sąd uznał za udowodniony. Wojewódzki Sąd podniósł, iż w dacie ponownego orzekania przez organy, obowiązywało już rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520), które zastąpiło uprzednio obowiązującą z dnia 17 kwietnia 2000 r., a mimo to organ I instancji powołał przepis rozporządzenia z dnia 17.04.2000 r. jednak uznał, iż wobec identyczności brzmienia przytoczonych przepisów obecnie i uprzednio obowiązującego rozporządzenia, naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Również za niemające wpływu na wynik, Sąd uznał brak doręczenia orzeczenia organu II instancji obrońcy obwinionego,

bowiem skarga została wniesiona w terminie, zatem do naruszenia praw strony to uchybienie organu nie przyczyniło się. Sąd stwierdził również, że organy nie naruszyły przepisów co do zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego – właściwość organów, wskazanie okoliczności mających znaczenie przy wymiarze kary (naruszenie obowiązków w związku z trudnymi warunkami pracy z uwagi na reorganizację), zapoznanie stron z aktami postępowania, terminami postępowania, podkreślając obszerność z materiału dowodowego i zasadność stanowiska organu wynikającego z tego materiału.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył A. S., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 ust. 1c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 439 § 1 pkt 1 kpk, w zw. z art. 40 § 1 pkt 7 kpk w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej – poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] pomimo tego, że orzeczenia te (także orzeczenie organu I instancji) wydała osoba podlegająca wyłączeniu z mocy ustawy,

- art. 35 § 1ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 70 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nie zawiadomienie o terminie rozprawy pełnomocnika skarżącego ustanowionego w postępowaniu dyscyplinarnym, przez co strona skarżąca pozbawiona została możliwości prawidłowej obrony swoich praw, co z kolei powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego wyroku,

- naruszenie prawa materialnego art. 32 § 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie okresu przedawnienia karalności przewinień dyscyplinarnych popełnionych przez Skarżącego.

Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione.

Zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego. Odpowiednie stosowanie przepisów innego aktu w postępowaniach regulowanych odrębnym aktem prawnym oznacza, że niektóre przepisy aktu, który ma być odpowiednio stosowany, będą miały zastosowanie wprost, inne natomiast wcale, przy czym to odpowiednie stosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy podstawowy akt danej kwestii nie reguluje.

Art. 64 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej określa wyraźnie właściwość organów sprawach orzekania kar dyscyplinarnych, wskazując naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych w stosunku o podległych mu funkcjonariuszy celnych. W tej kwestii nie mają zatem zastosowania przepisy kodeksu postępowania karnego wskazane w skardze kasacyjnej, tj. art. 439 § 1 pkt 1 i art. 40 § 1 pkt 7 wobec tego, że z mocy cyt. art. 64 ust. 1 zawsze właściwym w stosunku do funkcjonariuszy są organy w tym przepisie wskazane. W sprawie kary dyscyplinarnej wymierzonej A. S. orzekał Naczelnik Urzędu Celnego w [...] i Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie, zatem organy wskazane w art. 64 ust. 1 właściwe w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie miał zatem podstaw do uchylenia decyzji wydanej przez te organy, bowiem nie podlegały one wyłączeniu będąc właściwe w sprawie. Uchylenie orzeczenia uprzednio przez nie wydanych przez Sąd, miało tylko taki skutek, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej "ppsa", były one związane oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu, ale nie powodowało ich wyłączenia do orzekania w sprawie. Nie można zatem Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, a nie – jak podano w skardze kasacyjnej – art. 145 § 1 ust. 1c, gdyż nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia z powodu naruszenia innych przepisów, aniżeli dających podstawę do wznowienia postępowania.

Nadto zwrócić uwagę należy, że jeżeli skarżący uważa, iż organ podlegał wyłączeniu, powinien postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa, gdyż niewyłączenie się organu daje podstawę do wznowienia postępowania. Tak więc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 438 § 1 pkt 1 i 40 § 1 pkt 7 kpk w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej – jest nietrafny.

Art. 35 § 1 ppsa stanowi, iż pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Z art. 70 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym obwiniony ma prawo korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy spośród funkcjonariuszy celnych, skarżący wyciąga wniosek, iż Wojewódzki Sąd miał obowiązek zawiadomić jego obrońcę, który uczestniczył w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednak z tego przepisu nie można takiego wniosku wyciągnąć. Daje on tylko uprawnienie obwinionemu funkcjonariuszowi służby celnej do skorzystania z pomocy obrońcy innego niż adwokata lub radcy, tj. funkcjonariusza służby celnej w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednakże przepis ten nie daje tej osobie uprawnienia do bycia pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w rozumieniu art. 35 § 1 ppsa. Jest to bowiem obrońca tylko na użytek postępowania dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd nie naruszył zatem prawa skarżącego do obrony poprzez niezawiadomienie jego obrońcy z postępowania dyscyplinarnego, gdyż nie była to osoba, o której mowa w art. 35 § 1 ppsa. Zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 70 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej jest również nietrafny.

Jeżeli idzie o naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to nie można uznać, aby Wojewódzki Sąd w jakikolwiek sposób dyskryminował A. S. Stawiając ten zarzut skarżący miał raczej na uwadze to, że przepisy ustawy o Służbie Celnej – nie zawierają – jego zdaniem - regulacji dot. przedawnienia. Pomijając już, że art. 68 ust. 1 tej ustawy, kwestię tę reguluje, to nie Wojewódzkiemu Sądowi można taki zarzut postawić. Sąd tylko stosuje przepisy materialne lub proceduralne, ale ich nie ustanawia, a zatem i ten zarzut nie jest zasadny.

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ppsa.