Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 18/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, 2, 3, art. 41
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez B. R., jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...], którą uchylono decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu z dnia [...] i odmówiono nakazania pracodawcy, tj. A Sp. z o.o. w Z., umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika B. R., zajmującego stanowisko – mechanik.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. B. R. wniósł do Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu "zażalenie" na decyzję Dyrekcji A Sp. z o.o. o odmowie umieszczenia stanowiska pracy mechanika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, podnosząc w nim, że jego praca na stanowisku mechanika ma szczególny charakter.

Decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 105 § 1 K.p.a., Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 10 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu organ wywiódł, że wnioskodawca zatrudniony jest na stanowisku mechanika w A Sp. z o.o. w Z. Wskazując na wyniki przeprowadzonej u pracodawcy kontroli, w tym lustracji stanowiska pracy mechanika, oraz dokonując analizy umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, obowiązujących stronę instrukcji obsługi, instrukcji technologicznych, stanowiskowego bezpieczeństwa i higieny pracy, pisemnych poleceń wykonania prac, wyników badań i pomiarów środowiska pracy, organ stwierdził, że w przypadku stanowiska mechanika zatrudnionego na Wydziale Elektrociepłowni A Sp. z o.o. w Z., wykonywane prace nie spełniają kryteriów ani pracy w szczególnych warunkach, ani pracy o szczególnym charakterze. Pracownik wykonujący pracę na stanowisku mechanika nie świadczy jej w warunkach wymienionych w załączniku Nr 1 i 2 oraz w art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Organ wyjaśnił, że dokonana analiza wykazała, iż faktycznie mechanicy wykonują między innymi prace spełniające kryterium zawarte w pkt 29 i 30 zał. Nr 1 do tej ustawy. Są to "Prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu elementów wyposażenia w pomieszczeniach o bardzo malej kubaturze z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.) oraz "Prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych". Podczas lustracji stanowisk pracy stwierdzono wykonywanie pracy w elektrofiltrze o małej wewnętrznej kubaturze, w którym występuje utrudniona wentylacja. Z zapisów dokumentów wynika także, że pracownicy wykonują prace w razie potrzeby wewnątrz kotłów i w innych urządzeniach o małej kubaturze. "Miejscem pracy mechanika URiRM są maszyny, obiekty, urządzenia, instalacje i warsztaty brygadowe Wydziału Elektrociepłowni na wyznaczonym przez przełożonego odcinku pracy". Powołując się na przeprowadzoną kontrolę organ uznał, że praca wykonywana na stanowisku mechanika nie jest związana z czynnikami ryzyka determinowanymi przez siły natury (praca pod ziemią, na wodzie, pod wodą lub też w powietrzu). Nie spełnia ona także warunków dotyczących wartości wskaźnika WBGT, gdyż wynosi on na stanowisku mechanika 27,3°C, a nie 28°C i powyżej przy określonym metabolizmie, oraz wielkości wydatku energetycznego (130 W/m2). Wydatek energetyczny, jaki związany jest z pracą mechanika na Wydziale Elektrociepłowni, sięga 7438 kJ i nie spełnia przypadku współistnienia pracy, która mieściłaby się w załączniku Nr 1 do ustawy i związana byłaby z czynnikiem ryzyka, jakim jest wydatek energetyczny nie mniejszy niż 8400 kJ. Nie stwierdzono także wykonywania pracy w warunkach podwyższonego ciśnienia, ani też wewnątrz urządzeń, gdzie panuje temperatura około 70°C. Sama wysoka temperatura nie jest czynnikiem ryzyka wymienionym w art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Dowodził nadto organ, że analiza warunków pracy na stanowisku mechanika potwierdziła wprawdzie fakt, że możliwym jest wystąpienie w danym dniu, na tym stanowisku pracy, konieczności świadczenia pracy w wymuszonej pozycji ciała ze skręceniem i pochyleniem pleców (praca w elektrofiltrze) przy wydatku energetycznym przekraczającym 6300 kJ, ale wobec tego, że praca ta nie jest wykonywana przez co najmniej 50% zmiany roboczej, przy jednoczesnym niespełnieniu warunku niezmienności pozycji pracy w tym czasie pracy, niemożliwym jest uznanie, że praca wykonywana jest w warunkach, o których mowa w zał. Nr 1 do ustawy. Praca na stanowisku mechanika nie jest wykonywana także w warunkach wymienionych w zał. Nr 2 do ustawy, gdyż analiza dokumentacji i lustracja stanowiska pracy wskazywała na to, że pod uwagę mogły być brane jedynie prace wymienione pod poz. 13 i 14, czyli prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego oraz prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Z dokumentów pracodawcy wynika wprawdzie, że instalacje i obiekty, w związku z którymi A Sp. z o.o. zostały zaliczone do zakładu stwarzającego zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej, to: zbiorniki magazynowe gazu koksowniczego, zbiorniki benzolu, miejsce gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowa stacja paliw, lokomotywownia, miejsce magazynowania butli acetylenowych, miejsce magazynowania butli wodorowych, miejsce magazynowania butli z propanem-butanem, ale praca mechanika nie jest wykonywana w wyżej wymienionych miejscach, a zatem nie spełnia warunku pkt 13 zał. Nr 2 do ustawy. Analiza zaś spełnienia warunków wskazanych w pkt 14 zał. Nr 2 do ustawy, dokonana na podstawie kart oceny ryzyka zawodowego, instrukcji związanych z rodzajami prac wykonywanych przez mechanika na Wydziale Elektrociepłowni oraz "Programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym", nie pozwala na uznanie, że istnieje zagrożenie powstaniem awarii technicznej w rozumieniu ustawy o klęsce żywiołowej, która mogłaby spowodować poważne skutki dla bezpieczeństwa publicznego. Oddziaływanie skutków ogranicza się do zakładu pracy, a to w wyniku zastosowania zwielokrotnionych zabezpieczeń, które mają za zadanie wyeliminowanie błędu człowieka w procesie produkcji. Organ podkreślił też, że mechanik nie jest osobą sterującą bezpośrednio procesem technologicznym lub technicznym, gdyż czynności mechanika polegają na wynikowym naprawianiu urządzeń i maszyn, nie zaś na sterowaniu procesami. Końcowo zaznaczył też, że wskazywane przez stronę czynniki, takie jak: występujące przy urządzeniach ciśnieniowych od 0,6 MPa do 13,0 MPa, pracach w II i III strefie zagrożenia gazowego (gaz koksowniczy), praca w zapyleniu (kanały spalin, młyny i elektrofiltry); praca w narażeniu na działanie substancji chemicznych, takich jak: stężony kwas solny, stężony ług sodowy, hydrazyna, praca na wysokości od 3,0 m do 25,0 m oraz praca w narażeniu na hałas o natężeniu powyżej 94 dB nie są czynnikami ryzyka w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych i nie stanowią kryterium kwalifikującego dla rodzajów prac z załącznika Nr 1 do tej ustawy.

B. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował ustalenie i uznanie, że wykonywana przez niego praca na stanowisku mechanika nie spełnia warunków wskazanych w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Odwołujący przyznał, że zgodnie z instrukcją stanowiskową wykonuje prace w trybie określonym w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy instalacjach i urządzeniach energetycznych. Podniósł jednak, że konkluzje, do jakich doszedł organ, są oderwane od stanu faktycznego oraz szeregu wypadków przy pracy, które miały miejsce na Wydziale Elektrociepłowni. Zarzucił, że wykonane w dniu 19 lipca 2010 r. pomiary środowiska pracy wykazały wartości 27,3°C przy metabolizmie 165 W/m2, jednak pomiaru dokonano w dniu, w którym na zewnątrz była niska temperatura, a warunki pracy nie przystawały do szeregu prac wykonywanych na Wydziale. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że kontrola nie wykazała zaistnienia warunku wynikającego z procesu technologicznego, tj. wykonywania pracy w pomieszczeniach o temperaturze poniżej 0°C. W tym zakresie zauważył, że na kontrolowanym Wydziale, w warunkach zimowych, przy ujemnych temperaturach, są pomieszczenia o temperaturze poniżej 0°C. Zanegował również ustalenia, że nie wykonuje pracy w warunkach podwyższonego ciśnienia, wywodząc, iż wszelkie prace przy urządzeniach ciśnieniowych wykonuje się po rozprężeniu instalacji, co jest elementem przygotowania miejsca pracy. Ponadto stwierdził, że wykonuje się prace przy kotle przemysłowym odstawionym, rozprężonym i wystudzonym, ze względu na starą lub wadliwą armaturę będącym pod ciśnieniem. Podniósł też, że rzetelność i niezawodność jego pracy ma wpływ na bezpośrednie sterowanie procesami technologicznymi i technicznymi, mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Jeśli bowiem mechanik nie usunie awarii lub wykona naprawę niedbale, to sterujący procesami technologicznymi nie są w stanie zapobiec awarii z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego i znacznego zagrożenia dla środowiska naturalnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wydał decyzję z dnia [...], opartą o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił nakazania pracodawcy A Sp. z o.o. w Z. umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika B. R. zajmującego stanowisko mechanika. W uzasadnieniu przedstawił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Wskazując na kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że inspektor pracy wszczął postępowanie na pisemny wniosek odwołującego, przy czym zawiadomił go o wszczęciu postępowania oraz pouczył o przysługujących prawach i uprawnieniach dotyczących możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Stwierdził jednocześnie, że organ pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie na wynikach przeprowadzonej kontroli, lustracji stanowisk pracy, w tym analizie i ocenie wykonywanych czynności, analizie dokumentów, a to umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, obowiązujących stronę instrukcji bhp, technologicznych i stanowiskowych, pisemnych poleceń wykonania prac, protokołów z badań i pomiarów środowiska pracy i dokonał tym samym oceny warunków pracy oraz spełnienia ustawowych przesłanek, uprawniających bądź nie, do umieszczenia w wykazie stanowisk pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a więc w istocie rozpatrzył merytorycznie sprawę. Zastosowane przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania było zatem niewłaściwe, gdyż w razie stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości i organ winien wydać decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że zebrane przez organ pierwszej instancji dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Następnie organ odwoławczy dokonał oceny dowodów, przedstawił rodzaj prac wykonywanych przez skarżącego oraz zakres obowiązków, przytoczył brzmienie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, przeanalizował czynniki ryzyka związane z warunkami pracy, i stwierdził, że z zebranej dokumentacji nie wynika, aby praca mechanika wykonywana była w warunkach determinowanych przez siły natury, czyli pod ziemią, na wodzie, pod wodą lub w powietrzu. Większość prac wykonywanych w warunkach działania czynników wymienionych w art. 3 ust. 2 powyższej ustawy wykonują firmy zewnętrzne. Nie jest to także praca w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi, gdyż nie jest wykonywana w warunkach gorącego mikroklimatu, albowiem wartość obciążenia termicznego WBGT nie wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/mkw. Praca skarżącego nie jest świadczona też w warunkach zimnego mikroklimatu, czyli w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C, ani w warunkach podwyższonego ciśnienia, przy bardzo ciężkich pracach fizycznych, gdzie w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny wynosi powyżej 8400 kJ u mężczyzn, a u kobiet powyżej 4600 kJ, jak również w warunkach wykonywania ciężkiej pracy fizycznej związanej z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała, przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Organ wskazał, że przyjęcie takiego stanowiska znajdowało uzasadnienie w kartach oceny ryzyka zawodowego, zatwierdzonych chronometrażach, wynikach lustracji stanowisk pracy oraz w pomiarach środowiska pracy okazanych przez pracodawcę, a także w kolejnych pomiarach nakazanych przez inspektora pracy, które w dniu 19 lipca 2010 r. przeprowadziło laboratorium. Przedstawione pomiary wskaźnika WBGT przy określonym metabolizmie oraz wielkości wydatku energetycznego wykonane zostały zgodnie z PN-EN 27243:2005 Środowiska gorące. Dokonując analizy czynności wykonywanych przez mechanika pod kątem występowania czynnika związanego z ciężkimi pracami fizycznymi i z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała, organ przyjął, że u odwołującego może wynikowo w danym dniu wystąpić przy wykonywaniu pracy wydatek energetyczny przekraczający wartość 6300 kJ, przy jednoczesnej pracy w wymuszonej pozycji ciała ze skręceniem i pochyleniem pleców, ale prace te nie są wykonywane przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Stwierdził także organ, że analiza dokumentów uprawnia uznanie, iż mechanicy wykonują między innymi prace spełniające kryterium zawarte w pkt 29 i 30 zał. Nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, takie jak prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu elementów wyposażenia w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją oraz prace wewnątrz cystern, kotłów, także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych, jednakże niemożliwym jest zakwalifikowanie tych czynności do pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie jest spełniony warunek stałego wykonywania tego rodzaju pracy. Organ odwoławczy dokonał również przeanalizowania warunków pracy na stanowisku mechanika pod kątem spełnienia przesłanek wykonywania prac o szczególnym charakterze. W tym zakresie, powołując się na definicję tego rodzaju prac, zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz rodzaje prac wymienione w zał. Nr 2 do tej ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie mechanik wykonuje szereg bardzo zróżnicowanych czynności, wśród których można wyliczyć prace wykonywane z narażeniem na niebezpieczne czynniki chemiczne, w narażeniu na wysokie temperatury oraz w strefach zagrożonych wybuchem, lecz nie są one wykonywane permanentnie i nie mieszczą się w definicji prac określonych w poz. 13 i 14 zał. Nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Dalej organ podkreślił, że praca mechanika nie jest też wykonywana w miejscach stwarzających zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej, a to zbiornikach magazynowych gazu koksowniczego, zbiornikach benzolu, miejscu gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowej stacji paliw, lokomotywowni, miejscu magazynowania butli acetylenowych, wodorowych, czy butli z propanem-butanem i na tych urządzeniach, stąd nie można mówić o sterowaniu procesami mogącymi stwarzać zagrożenie powstania poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Na podstawie "Programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym" u pracodawcy organ odwoławczy uznał, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii technicznej w rozumieniu ustawy o stanie klęski żywiołowej, gdyż nakreślone scenariusze awarii nie wskazują na możliwość wywołania na skutek nieprawidłowości funkcjonowania elektrociepłowni awarii o skutkach obejmujących bezpieczeństwo publiczne. Oddziaływanie skutków awarii ogranicza się do zakładu pracy. Podsumowując przeprowadzoną ocenę organ stwierdził, że dokonana analiza jednoznacznie dowodzi, iż prace wykonywane na stanowisku mechanika nie są pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do uzyskania emerytury pomostowej.

We wniesionej skardze B. R. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a także naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie PIP z mocy art. 19 ust. 1 pkt 5 i art. 11 a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 3 ust. 2 i 3, art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Wskazując na powyższe, wnosił o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uregulowania Kodeksu pracy zakazują dyskryminowania pracowników, a art. 9 § 4 K.p. stanowi, że nie obowiązują postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu. Wskazywał, że organ nie sprawdził czy stanowisko skarżącego ujęte jest w ewidencji pracowników uprawnionych do emerytury pomostowej w branży energetycznej. Dowodził nadto, że organy ustaliły stan faktyczny tylko pod względem teoretycznym, oderwanym od rzeczywistych warunków pracy. Inspektor pracy ustalił warunki pracy bez przeprowadzenia rozmów nie tylko ze skarżącym, ale również z innymi pracownikami Wydziału, a zatem nie doszło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak i wszechstronnego jego rozważenia.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W pismach procesowych z dnia 4 lutego 2011 r., 8 kwietnia 2011 r. oraz 13 maja 2011 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że doszło do naruszenia jego interesu prawnego poprzez błędne ustalenie warunków pracy, w jakich faktycznie wykonuje pracę i dowodził, że wykonywanie przez niego pracy na stanowisku mechanika z uprawnieniami spawacza w wieku powyższej 60 lat może spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, a proces jego starzenia się może doprowadzić do błędów w wykonywanych obowiązkach. Akcentował nadto, że ocena ryzyka zawodowego, na której oparł się organ ma charakter umowny, gdyż nie można dokładnie określić oddziaływania kilku czynników w tym samym czasie, a rzeczywiste warunki pracy są gorsze od dokumentacyjnych. Podniósł, że wykonuje pracę na instalacjach technologicznych lub obiektach technicznych, na których jakakolwiek awaria może spowodować poważne skutki, porównywalne ze skutkami poważnych awarii z zagrożeniem środowiska. Ponadto skarżący, jako spawacz, odpowiada za magazynek butli acetylenowo – tlenowych, które stwarzają szczególne zagrożenie wybuchem, przy błędach w obsłudze.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz stanowisko procesowe i argumentację prezentowaną w toku całego postępowania. Ponowił zarzut braku możliwości złożenia przez skarżącego wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu, podkreślając, że wprawdzie skarżący został pouczony o możliwości zapoznania się z aktami i składania wyjaśnień, jednakże z uwagi na presję kierownictwa zakładu nie mógł tego uczynić w siedzibie Państwowej Inspekcji Pracy, ani też na terenie zakładu pracy. Właściwym miejscem byłaby siedziba związku zawodowego. Zauważył również, że pomiary temperatury wykonywane przez uprawnione laboratorium dokonane zostały w dniu, w którym temperatura otoczenia była zdecydowanie niższa. Zaakcentował, że skarżący czuje się mocno pokrzywdzony, z uwagi na to, że w świetle obowiązujących uprzednio przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. był uprawniony do wcześniejszej emerytury.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę. Podkreślił, że organy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wnikliwy, w oparciu nie tylko o lustrację dokumentów, ale także ustalając rzeczywiste warunki pracy na stanowisku skarżącego. Zebrany materiał dowodowy oceniły w sposób wszechstronny, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa. Nie zgodził się z zarzutem, że wpływ na treść rozstrzygnięcia miała sytuacja budżetu Państwa, albowiem decydujące znaczenie w sprawie mają tylko i wyłącznie warunki pracy konkretnego pracownika i przepisy prawa.

Na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącego oświadczył, że uwagi skarżącego związane z przeprowadzonym postępowaniem dotyczyły ustaleń stanu faktycznego, związanego ze sposobem lustracji stanowiska pracy. Chodziło konkretnie o to, aby skarżący mógł przedstawić własny pogląd i ocenę pracy Inspektora. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący nie złożył uwag w formie pisemnej, albowiem nie znał stanowiska Inspektora, a tym samym nie mógł się do niego ustosunkować.

W replice pełnomocnik organu wskazał, że kontrola stanowisk pracy była prowadzona przez 8 dni, a wszyscy pracownicy, w tym i skarżący, zostali pouczeni na piśmie o przysługujących im prawach. Gdyby pracownik wykazał w tym zakresie jakąkolwiek inicjatywę, to doszłoby do spotkania z Inspektorem Pracy w każdym ze wskazanych przez pracownika miejsc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa.

Na wstępie należy zauważyć, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, natomiast rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Jak słusznie podkreślono w orzecznictwie, organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234). W myśl art. 104 K.p.a. celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, czyli orzeczenia odnośnie tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty do udziału w postępowaniu jako strony. W świetle powyższego, kasacyjno - reformatoryjne rozstrzygnięcie organu odwoławczego należało uznać za uprawnione, biorąc pod uwagę, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swej decyzji przedstawił wyczerpujące rozważania merytoryczne. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje potrzeba ani konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Takie stanowisko organu odwoławczego znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia. Prawidłowo zastosowano też przepisy art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656), zwanej dalej ustawą, oraz dokonano właściwej ich wykładni.

Przypomnieć należy, że z charakterystyki stanowiska pracy oraz z kart oceny ryzyka zawodowego mechanika na Wydziale Elektrociepłowni w A Sp. z o.o. w Z. wynika, że mechanik wykonuje prace mające na celu przywrócenie urządzeniom i instalacjom sprawności technicznej. Jego czynności w tym zakresie polegają na wymianie całego urządzenia, części sieci, uszkodzonego podzespołu itp. Prowadzi on czynności konserwacyjne, które zmierzają do przedłużenia żywotności urządzenia, a polegają na udrażnianiu i usunięciu nieszczelności instalacji, uzupełnieniu smaru i oleju w napędach itp. W trakcie wystąpienia zaburzeń ruchowych lub awarii bierze udział w usuwaniu jej skutków, a nadto przy planowanych postojach obiektów i instalacji wykonuje prace objęte planem zgodnie w wymogami dokumentacji techniczno - ruchowej. Tak ustalonego przez organy zakresu czynności skarżący nie kwestionował. Nie negował również i tego, że ciąży na nim obowiązek wykonywania wszelkich prac w trybie określonym w przepisach dotyczących bhp przy urządzeniach i instalacjach energetycznych, tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy instalacjach i urządzeniach energetycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 912), a wręcz okoliczność tę potwierdził w odwołaniu. Wymóg świadczenia pracy przy zachowaniu przepisów bhp wynika także z przepisów Kodeksu pracy, zawartych w Dziale dziesiątym zatytułowanym Bezpieczeństwo pracy i higiena pracy, a w szczególności z art. 211 pkt 1, 2, 6, 7 K. p., stanowiącym, że przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym; wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych; niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie, a także zobowiązany jest współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Zatem twierdzenia skarżącego, że zarówno dokonana lustracja stanowisk pracy, jak i pomiary wykonane na tych stanowiskach, nie odzwierciedlały faktycznego sposobu wykonywania pracy na tych stanowiskach, gdyż potrzeby zakładu pracy wymagają natychmiastowego usunięcia awarii bez możliwości oczekiwania na wychłodzenie urządzenia czy też obniżenie ciśnienia, nie mogą stanowić podstawy do uznania, że taki sposób świadczenia pracy jest stanem zgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym oraz wymogami w zakresie bezpieczeństwa pracy. Normy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ustanowione zostały właśnie w celu wyeliminowania zagrożeń zdrowia i życia pracownika. Pracownik jest bezwzględnie zobligowany do przestrzegania tych norm i jest to jego podstawowy obowiązek pracowniczy. Co więcej, zakres pracowniczego obowiązku przestrzegania przepisów bhp nie może zostać ograniczony w żadnych aktach podustawowych, w tym również w regulaminach pracy, czy w układach zbiorowych pracy. Zatem w pojęciu przestrzegania przez pracownika przepisów i zasad bhp mieści się przede wszystkim powinność wykonywania pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp, jak i powinność posiadania określonej wiedzy o tych przepisach. W tym miejscu wskazać należy także, że stosownie do art. 210 § 1 K. p., w razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Powyższe oznacza więc, że pracownik nie tyko nie powinien świadczyć pracy, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia, ale wręcz nie może jej wykonywać wówczas, gdy ma świadomość tego, że swoim działaniem i podejmowanymi czynnościami narusza przepisy i zasady bhp, stwarzając zagrożenie życia i zdrowia. O wystąpieniu takich okoliczności pracownik winien niezwłocznie powiadomić przełożonego. W orzecznictwie stwierdza się wręcz, że powstrzymywanie się pracownika od wykonywania pracy w warunkach nie odpowiadających przepisom bhp nie stanowi naruszenia obowiązku świadczenia pracy tylko wtedy, gdy pracownik zawiadomił o tym niezwłocznie przełożonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 619/99, OSNP 2001/20/610).

Powiedziane dotychczas wskazuje, że zasadnie organ odwoławczy uznał, iż podstawę oceny i możliwości zaliczenia do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze stanowią warunki pracy oraz sposób realizacji zadań wynikających z zakresu czynności, umowy o pracę oraz kart pracy, ale unormowany, przewidziany i zgodny z obowiązującymi normami i zasadami bhp. Naruszanie zasad i norm bhp przy wykonywaniu powierzonych pracownikowi zadań nie nosi cech legalności i prawidłowości świadczenia pracy na danym stanowisku i stan ten nie może, a wręcz nie powinien być uznany za zgodny z przepisami i tolerowany przez organy Państwa. W tym kontekście bezprzedmiotowy jest zarzut skarżącego, że organy nie przeprowadziły w sposób właściwy postępowania dowodowego, a to poprzez nieprzesłuchanie skarżącego oraz innych pracowników na okoliczność rzeczywistych warunków pracy, co w ocenie skarżącego doprowadziło do niepełnych ustaleń stanu faktycznego i tym samym nieuwzględnienia, że w rzeczywistości pracownik świadczył pracę w innych warunkach środowiskowych, a to m.in. bez oczekiwania na ochłodzenie turbin do temperatur wskazanych w instrukcji. Organ odwoławczy zgromadził obszerny materiał dowodowy, który poddany został wnikliwej analizie i ocenie. Swoje rozstrzygnięcie organ oparł nie tylko na ocenie i analizie dokumentów, takich jak umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, obowiązujących stronę instrukcji bhp, technologicznych i stanowiskowych, pisemnych poleceń wykonania prac, ale także na wynikach przeprowadzonej kontroli, lustracji stanowisk pracy, w tym na analizie i ocenie wykonywanych czynności, jak i protokołach z badań środowiska pracy, które zostały sporządzone i przeprowadzone przez uprawnioną jednostkę badawczą. Organ odwoławczy w sposób jasny i logiczny przedstawił proces dedukcyjny, jaki doprowadził go do rozstrzygnięcia, którym uchylił decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania i odmówił nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy mechanika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uzasadniając przy tym w sposób obszerny swoje stanowisko, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Odnośnie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, którą stanowił przepis art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, należy zważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik Nr 1 do ustawy. Jednocześnie w ustępie 2 w/w artykułu ustawodawca określił czynniki ryzyka. Są one związane z pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury. Są to prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą, prace w powietrzu. Poza sporem jest, że skarżący nie wykonuje tego rodzaju prac i w tym zakresie stanowisko organu nie budzi żadnych wątpliwości. Nadto, czynnikami ryzyka, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, są prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:

a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,

b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C,

c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ,

d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców pry jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

W tym zakresie organ poddał szczegółowej ocenie oraz analizie warunki pracy skarżącego, zakres jego obowiązków, a także elementy wyposażenia stanowiska, a wnioski, do jakich doszedł w pełni zasługują na aprobatę. Zebrany materiał dowodowy uprawniał uznanie, że skarżący nie wykonuje pracy w szczególnych warunkach, o których stanowi art. 3 ust. 1 i ustawy, a które determinowane są procesami technologicznymi. Praca na stanowisku mechanika nie jest wykonywana w warunkach gorącego mikroklimatu, gdyż wartość obciążenia termicznego WBGT nie wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/mkw. Pomiary środowiska pracy na stanowisku pracy mechanika na Wydziale Elektrociepłowni wykazały wartość 27,3°C, a więc nie przekraczały poziomów czynnika ryzyka zawodowego, określonego w art. 3 ust. 2 pkt. a ustawy. Zasadnie także uznał organ odwoławczy, że praca skarżącego nie jest świadczona w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C, w warunkach podwyższonego ciśnienia, czy przy bardzo ciężkich pracach fizycznych, gdzie w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny wynosi powyżej 8400 kJ, jak również w warunkach wykonywania ciężkiej pracy fizycznej związanej z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała, przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Dostrzec należy, że organ przyjął, iż skarżący może wykonywać sporadycznie prace, w których wydatek energetyczny przekracza wartość 6300 kJ, przy jednoczesnej wymuszonej pozycji ciała, ze skręceniem i pochyleniem, ale praca tego rodzaju nie jest wykonywana przez co najmniej 50% zmiany roboczej, a tym samym nie spełnia ustawowych warunków. Przyjęcie takiego stanowiska znajdowało uzasadnienie w kartach oceny ryzyka zawodowego, zatwierdzonych chronometrażach, wynikach lustracji stanowisk pracy oraz pomiarach środowiska pracy, w tym i przeprowadzonych w czasie trwającej kontroli zakładu pracy w dniu 19 lipca 2010 r. przez akredytowane laboratorium.

Zaakceptować należy również stanowisko organu, że mechanicy faktycznie wykonują między innymi prace spełniające kryteria określone w pkt 29 i 30 załącznika Nr 1 do ustawy, co mogłoby sugerować, że to stanowisko pracy winno być ujęte w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, niemniej jednak w odniesieniu do nich nie zostaje spełniona przesłanka stałego wykonywania tych prac w pełnym wymiarze. Zebrany zatem w sprawie materiał dowodowy, który pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, nie pozwalał na ustalenie, że praca wykonywania przez skarżącego na stanowisku mechanika jest wykonywana w szczególnych warunkach i spełnia warunki, o których stanowi przepis art. 3 ust. 1 i 2 ustawy oraz załącznik Nr 1 do ustawy.

Z kolei, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy, za prace o szczególnym charakterze ustawodawca uznał prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik Nr 2 do ustawy. W przypadku takich prac ustawodawca dominującą rolę przypisał ochronie innych osób przed niebezpieczeństwem, a więc decydujące znaczenie przypisał interesowi publicznemu, który wyraża się tym, że pracownik, który wykonuje szczególnie odpowiedzialne czynności może nie mieć już w pewnym wieku koniecznej na danym stanowisku sprawności psychofizycznej, ze względu na jej obniżenie podyktowane wiekiem. W interesie publicznym leży więc odsunięcie takiego pracownika od wykonywania czynności obarczonych szczególnym ryzykiem.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ badał, czy w przypadku stanowiska mechanika występuje element szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej wymaganej od pracownika zatrudnionego na tym stanowisku. Dokonana analiza warunków pracy na stanowisku mechanika pod kątem spełnienia przesłanek wykonywania prac o szczególnym charakterze nie pozwala jednak na przyjęcie, że czynności podejmowane na stanowisku mechanika odpowiadają definicji prac o szczególnym charakterze oraz rodzajom prac wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy. Zgodzić należy się z organem, że wprawdzie mechanik wykonuje szereg czynności, wśród których można wyliczyć prace wykonywane z narażeniem na niebezpieczne czynniki chemiczne, w narażeniu na wysokie temperatury oraz w strefach zagrożonych wybuchem, lecz nie są one wykonywane permanentnie i nie mieszczą się w definicji prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (poz. 13 zał. Nr 2 do ustawy) oraz prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (poz. 14 zał. Nr 2 do ustawy). Praca mechanika nie jest wykonywana w miejscach stwarzających zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej, a to w zbiornikach magazynowych gazu koksowniczego, zbiornikach benzolu, w miejscu gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowej stacji paliw, lokomotywowni, miejscu magazynowania butli acetylenowych, wodorowych, czy w miejscu magazynowania butli z propanem-butanem i na tych urządzeniach, a zatem nie można mówić, aby mechanik sterował procesami mogącymi stwarzać zagrożenie powstania poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu art. 3 pkt 23 i 24 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558), zgodnie z którym za stan klęski żywiołowej uznaje się m.in. awarię techniczną. Trafnie też w oparciu o "Program zapobiegania poważnym awariom" u pracodawcy uznał organ, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii technicznej, gdyż nakreślone scenariusze awarii nie wskazują na możliwość wywołania na skutek nieprawidłowości funkcjonowania elektrociepłowni awarii o skutkach stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, gdyż oddziaływanie skutków awarii ogranicza się do terenu zakładu pracy. Zaaprobować należy również ustalenia, jak i dokonaną ich ocenę, która sprowadza się do przyjęcia, że pracownik na stanowisku mechanika nie jest osobą bezpośrednio sterującą procesami technologicznymi lub technicznymi. Powyższe wynika jednoznacznie z lustracji stanowiska pracy, instrukcji stanowiskowych, dokumentów dotyczących oceny ryzyka zawodowego, jak i pisemnych poleceń oraz z tego, że zastosowane rozwiązania techniczne oraz wdrożony system organizacji pracy przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych gwarantuje, że skutki ewentualnych błędów mechanika nie stworzą zagrożenia publicznego w skali zakładu pracy, a tym bardziej poza jego obszarem. Zresztą sam skarżący nie twierdził, że jest osobą zatrudnioną na stanowisku bezpośredniego sterowania procesami technologicznymi lub technicznymi. Podnosił jedynie w tym zakresie, że jego błąd, niestaranność lub nieuwaga w wykonywaniu powierzonych czynności mogą doprowadzić do takiego skutku, że osoba zatrudniona na w/w stanowisku nie będzie w stanie zapobiec awarii. W związku z tym stwierdzić należy, że skutki awarii muszą zakłócać normalny tok życia społecznego, zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, albo powodować możliwość powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący wykonuje prace mające na celu przywrócenie urządzeniom i instalacjom sprawności technicznej i eksploatacyjnej, a podstawowymi urządzeniami wchodzącymi w zakres prowadzonych przez niego prac remontowych są kotły wraz z urządzeniami pomocniczymi, turbiny parowe, elektrofiltry, taśmociągi, pompy. Jednocześnie, ewentualne nieprawidłowości w funkcjonowaniu Wydziału Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii o skutkach obejmujących bezpieczeństwo publiczne, co jednoznacznie wynika z powołanego wyżej Programu. W tym zatem zakresie organ dokonał również właściwej oceny charakteru i rodzaju prac wykonywanych przez skarżącego.

Reasumując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności przeprowadzona u pracodawcy przez inspektora pracy kontrola, lustracja stanowisk pracy i ocena czynności wykonywanych przez skarżącego w dniach od 22 czerwca 2010 r. do dnia 22 lipca 2010 r., jak również pomiary środowiska pracy okazane przez pracodawcę i wykonane w dniu 19 lipca 2010 r. przez akredytowane Laboratorium Pomiarów Środowiska w A w ramach realizacji decyzji inspektora pracy, nie uprawniały przyjęcia, że praca wykonywana przez skarżącego na stanowisku mechanika jest pracą świadczoną w szczególnych warunkach lub pracą o szczególnym charakterze, określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, i w której występują czynniki ryzyka wskazane w art. 3 ust. 2 ustawy, bądź prace wymienione w załącznikach Nr 1 i 2 do ustawy. Zarzuty skarżącego, dotyczące przyjętych za postawę ustaleń warunków pracy, a w szczególności wartości wskaźnika obciążenia termicznego nie mogą zostać uwzględnione, gdyż organ dysponował konkretnymi wynikami pomiarów, które zostały przeprowadzone przez akredytowaną jednostkę, powtórzonymi w czasie trwania kontroli (lipiec 2010 r.). Wyniki pomiarów były zatem aktualne, a tym samym musiały podlegać ocenie i uwzględnieniu. Podkreślić należy nadto, że przedstawione pomiary wskaźnika WBGT przy określonym metabolizmie oraz wielkości wydatku energetycznego, wykonane zostały zgodnie z PN-EN 27243:2005 Środowiska gorące, stąd organ nie miał podstaw do ich nieuwzględnienia lub negowania. Tak więc twierdzenia skarżącego, zawarte zarówno w treści odwołania, a dotyczące istnienia pomieszczeń z niską temperaturą, czy wykonywania w praktyce - jak to określił skarżący - prac przy kotle przemysłowym będącym pod ciśnieniem lub na armaturze, bez rozprężania, a także podniesione w skardze oraz w pismach procesowych, nie znajdują żadnego uzasadnienia ani potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie, zaś skarżący na te okoliczności nie przedstawia żadnych dowodów, ani w tym zakresie nie składa żadnych wniosków dowodowych. Co więcej, w zakresie pomiarów środowiska pracy, skarżący w uzasadnieniu odwołania stwierdza wręcz, że pomiary zostały wykonane poprawnie, tylko nie w warunkach zwykle panujących przy pracach mechaników. Powyższe oznacza więc, że pomiary zostały wykonane w warunkach wymaganych i przewidzianych przepisami bhp, co można wywieść z treści wcześniejszych zarzutów, jakie związane były z nieprzestrzeganiem w zakładzie pracy instrukcji oraz przepisów i zasad bhp. Do tych zarzutów ustosunkowano się wyżej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 8, poz. 589 ze zm.), przewidującego, iż jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osobę, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych, stwierdzić należy, że powyższa okoliczność podniesiona została w toku postępowania sądowego, a z lektury akt nie wynika, aby skarżący w toku postępowania administracyjnego informował organ o szykanowaniu go przez pracodawcę, czy innych zachowaniach kierownictwa, które mogłyby wskazywać na to, że jego kontakty z inspektorem pracy mogą narazić go na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia informacji, czy złożenia wyjaśnień w kwestiach dotyczących prowadzonego postępowania. Przypomnieć należy, że inspektor pracy poinformował skarżącego o jego uprawnieniach, a w sprawę umieszczenia stanowiska mechanika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zaangażowane były związki zawodowe działające w zakładzie pracy.

Wobec wyartykułowania przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIP, który stanowi, że do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy w szczególności rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy, stwierdzić należy, że wniesione przez skarżącego odwołanie rozpoznane zostało przez właściwy organ, czyli Okręgowego Inspektora Pracy PIP w Opolu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.