Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 432/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 1,  art. 4 ust. 1  pkt 1,  art. 4 ust. 3,  art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 26 ust. 1,  art. 29,  art. 31
journal: Dz.U. 2003 nr 24 poz 199
law: Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów - tekst jednolity
article: art. 148
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. pkt 4, 5, 12, 13, 21-23, 25, 28, 30, 46, 53, 58, 63) 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] października 2013 r. Fundacja [...] (dalej także jako skarżąca) zwróciła się do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpowiedzi na 66 szczegółowych pytań. [...] października 2013 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała skarżącą, że odpowiedź na powyższy wniosek zostanie udzielona do [...] grudnia 2013 r.

W piśmie z [...] grudnia 2013 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów odniosła się do poszczególnych pytań, podając, że nie posiada części informacji w zakresie wskazanym w piśmie. W piśmie tym zwrócono uwagę, że konkretnymi sprawami, które są przedmiotem wniosku, zajmują się bowiem, według swojej właściwości działowej, poszczególni ministrowie i to oni mogą dysponować określonymi informacjami, a nie rząd jako odrębny podmiot. Jak zaznaczono odpowiedzi zostały udzielone zgodnie z informacjami posiadanymi przez KPRM oraz w jej imieniu.

Pismem z [...] stycznia 2014 r. skarżąca wezwała Prezesa Rady Ministrów do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, że pismo z [...] grudnia 2013 r. nie zawiera odpowiedzi na pytania 1 – 2, 4 – 5, 7 – 8, 10, 11, 12 – 23, 25, 27 – 28, 29, 30, 31, 32, 37 – 39, 43 – 48, 51, 53 – 55, 58, 61 – 62, 63, 65 – 66. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej był adresowany do Prezesa Rady Ministrów – naczelnego oraz samodzielnego organu administracji państwowej wyposażonego we własne zadania i kompetencje, który zgodnie z art. 148 pkt 1 i 2 Konstytucji RP reprezentuje i kieruje pracami Rady Ministrów.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie do skarżącej zostało wystosowane pismo z [...] lutego 2014 r. w którym wskazano, że Prezes Rady Ministrów nie pozostaje w bezczynności w zakresie udzielania odpowiedzi na pytania określone w wezwaniu. Wyjaśniono, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, pełniąc rolę urzędu obsługującego Prezesa Rady Ministrów zarówno jako przewodniczącego Rady Ministrów, jak również monokratycznego samodzielnego organu administracji państwowej pismem z [...] grudnia 2013 r. udzieliła informacji publicznej, bądź też poinformowała, iż nie posiada wnioskowanych informacji, bądź to wskazała, iż żądane informacje nie są informacją publiczną.

Pismem z 4 czerwca 2014 r. Fundacja [...] wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Wniosła o zobowiązanie Prezesa Rady Ministrów do udzielenia odpowiedzi w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku na pytania nr 4, 5, 12, 13, 21, 22, 23, 25, 28, 30, 46, 53, 58, 63 wskazane w jej wniosku z [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła treść pytań, zachowując ich numery zgodnie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej:

4. Czy poza notą dyplomatyczną skierowaną przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych do Ambasady [...] w [...] polski rząd podjął jakiekolwiek oficjalne działania w reakcji na uzyskanie informacji o programie [...]? Skarżąca prosiła o wskazanie na czym polegały te działania.

5. Czy w związku z doniesieniami medialnymi na temat afery [...], polski rząd planuje działania zmierzające do wprowadzenia dodatkowych instrumentów w zakresie ochrony prawa do prywatności na poziomie międzynarodowym lub europejskim?

12. Od lipca 2013 r. Komisja Europejska prowadzi z władzami [...] negocjacje w sprawie Transatlantyckiego Partnerstwa Handlowego i Inwestycyjnego (TTIP). Czy w trakcie negocjacji jest omawiana kwestia międzynarodowego przepływu danych osobowych?

13. Jeśli tak, czy polski rząd sprzeciwił się włączeniu kwestii międzynarodowego przepływu danych w zakres negocjacji dotyczących TTIP?

21. Biorąc pod uwagę kompetencje Komisji Europejskiej do wszczęcia procedury ewaluacji porozumienia [...] zawarte w art. 13 tego porozumienia, czy polski rząd złożył wniosek (bez względu na jego nazwę] do Komisji Europejskiej, w którym domagałaby się przeprowadzenia takiej ewaluacji?

22. Czy polski rząd posiada informacje o naruszeniu przez stronę [...] umowy o wykorzystywaniu danych dotyczących przelotu pasażera oraz przekazywaniu takich danych do Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...], [...](umowa [...])?

23. Czy polski rząd złożył uwagi lub rekomendacje (bez względu na ich nazwę) dotyczące ewaluacji umowy [...] dokonywanej przez Komisję Europejską na podstawie art 23 tej umowy?

25. Czy polski rząd w trybie oficjalnym zgłaszał zastrzeżenia lub uwagi (bez względu na ich nazwę) dotyczące przyjęcia lub obowiązywania decyzji [...]?

28. W odpowiedzi z [...] września 2013 r. na wniosek Fundacji [...] o udostępnienie informacji publicznej Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało nas, że w pracach transatlantyckiej grupy eksperckiej, powołanej do wyjaśnienia zasad funkcjonowania [...] i innych programów [...] Agencji Bezpieczeństwa Narodowego ([...]), uczestniczy przedstawiciel Polski. Skarżąca prosiła o wskazanie nazwiska oraz pełnionej funkcji polskiego przedstawiciela/przedstawicieli w ww. grupie.

30. Czy na posiedzeniach Rady Unii Europejskiej polski rząd przedstawiał swoje stanowisko w sprawie sposobu działania, kompetencji lub celów transatlantyckiej grupy eksperckiej powołanej do wyjaśnienia zasad funkcjonowania [...] i innych programów [...] Agencji Bezpieczeństwa Narodowego ([...])?Jeśli tak, skarżąca prosiła o jego udostępnienie.

46. Czy po [...] czerwca 2013 r. (tj. po pierwszych doniesieniach medialnych na temat programu [...]) w ramach Rady Unii Europejskiej odbywały się spotkania, których tematem był program [...] lub działalność [...] Agencji Bezpieczeństwa Narodowego ([...]) w Unii Europejskiej?

53. Czy istnieje dwustronne porozumienie (bez względu na jego formę prawną) dotyczące współpracy polskich służb ze służbami [...] w zakresie wzajemnego przekazywania danych telekomunikacyjnych?

58. Zgodnie z ustawą z 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym przy Radzie Ministrów działa Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego, który inicjuje działaniu w zakresie zarządzania kryzysowego, a jego przewodniczącym jest Prezes Rady Ministrów W rozumieniu ustawy infrastrukturą krytyczną są m. in. systemy sieci teleinformatycznych służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publiczny, a ochronie podlega m. in. jej integralność. W związku z powyższym, skarżąca prosiła o podanie, czy Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego podjął jakiekolwiek działania w celu zbadania, czy doniesienia medialne na temat [...] programu [...] zagrożenia integralności krytycznej infrastruktury telekomunikacyjnej.

63. Zgodnie z doniesieniami medialnymi na temat programu [...], w ramach [...] programu [...] przechwytywane są m.in. dane obywateli polskich. Czy polski rząd podjął jakiekolwiek działania w tej sprawie, w szczególności czy wystąpił z zapytaniem ilu przedstawicieli administracji lub służb [...], czy i na jakiej podstawie takie działania mają miejsce?

W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na powyższe pytania pismem z [...] grudnia 2013 r. KPRM poinformowała Fundację, że "KPRM nie posiada informacji w tym zakresie". Jedynie w odpowiedzi na pytanie numer 5 KPRM poinformowała, że "nie posiada informacji na temat planów działania rządu zmierzających do wprowadzenia dodatkowych instrumentów w zakresie ochrony prawnej do prywatności na poziomie międzynarodowym lub europejskim".

Odnosząc się do przytoczonych sformułowań skarżąca ponownie zwróciła uwagę, że pytania ujęte w jej wniosku były skierowane do Prezesa Rady Ministrów, który jest organem administracji publicznej, w przeciwieństwie do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, która pełni jedynie funkcję pomocniczą.

Odwołując się do treści art. 268a K.p.a. skarżąca zauważając, iż organ może upoważnić do załatwienia spraw w jego imieniu, podkreśliła, że w piśmie z [...] grudnia 2013 r. napisane jest "zgodnie z informacjami posiadanymi przez KPRM oraz w jego imieniu". Oznacza to, że wniosek nie został załatwiony w imieniu Prezesa Rady Ministrów. Pismo nie wskazuje zatem czy Prezes Rady Ministrów dysponuje informacją objętą pytaniami.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, uznając, że nie pozostaje w bezczynności. Zwrócił uwagę, że pytania objęte skargą nie dotyczyły działalności Prezesa Rady Ministrów ale Rządu. Rada Ministrów jest zaś organem kolegialnym, w którym każdy z jej członków ma swoje zadania i kompetencje i w tym zakresie posiada stosowne informacje. Nadto organ wskazał, że informacji publicznej nie musi udzielać piastun danego organu. KPRM obsługuje premiera w zakresie administracyjnym, merytorycznym i politycznym oraz stanowi główny czynnik koordynacji pracy administracji rządowej w obu poziomach: politycznym i administracyjnym. Ma charakter prawny aparatu pracy obsługującego Prezesa Rady Ministrów i służącego pomocą w realizacji zadań i kompetencji tego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – pomimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Krysiak-Malczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Wnioskodawca domagający się udostępnienia informacji publicznej, w przypadku milczenia podmiotu zobowiązanego, może złożyć do sądu administracyjnego skargę na bezczynność. Skarga na bezczynność przysługuje też stronie w przypadku uznania przez nią udzielonej informacji za niepełną czy nieodpowiadającą prawdzie. Właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów sprawujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskania informacji publicznej obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2). Obywatel, a tym samym opinia publiczna ma zatem, zagwarantowane konstytucyjnie, prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Z norm konstytucyjnych wprost wynika, jakie uprawnienia wiążą się z obowiązywaniem tego prawa oraz jakie podmioty są zobligowane do podjęcia działań w celu zrealizowania prawa do informacji (por. wyrok TK z 16 września 2002 r., K 38/01, Z. U. 2002 r" nr 5A, 59).

Konstytucyjnym prawem do informacji objęta została szeroka materia związana z działalnością państwa. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy państwo działa w sferze imperium, czy dominium, gdyż objęte regulacją art. 61 ust. 1 Konstytucji RP sformułowanie: "działalność władz publicznych" dotyczy każdej z tych sfer. Dostęp do informacji publicznej, zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, nie ogranicza się tylko do wybranej kategorii dokumentów, ale wszystkich tych informacji, które dotyczą sfery określonej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Źródłem informacji może być zatem wszelka sfera działalności publicznej osób sprawujących funkcje publiczne. W demokratycznym państwie prawnym oczywistym jest, że jawność działań organów państwa powinna być traktowana w sposób uprzywilejowany, to znaczy wszelkie wątpliwości, co do udostępnienia informacji, powinny działać na korzyść dostępu.

Zaznaczyć należy, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – dalej u.d.i.p., przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji są współstosowane, stanowiąc podstawę interpretacji norm ustawowych w zakresie realizacji podmiotowego prawa do informacji.

W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być objęte pytanie o określone fakty, czy o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2002 r., II SAB 56/02, publ. https://cbois.nsa.gov.pl; M. Jabłoński, Wnioskowa procedura udostępnienia informacji publicznej, Wrocław 2009, s. 200 i n.).

Faktem należy objąć każdą czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania.

Źródłem informacji w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie będą wyłącznie dokumenty. Wprost przeciwnie, w wielu sytuacjach rzeczywistym źródłem może okazać się wypowiedź osoby wchodzącej w skład organów władzy ustawodawczej lub wykonawczej, również ta nieutrwalona w oficjalnej formie (np. w postaci stenogramu), a pochodząca z konferencji prasowej lub innego spotkania, na którym dana osoba reprezentowała określony podmiot (por. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 144; I Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 95), a zatem źródłem informacji o bieżącej polityce wewnętrznej i zagranicznej nie muszą być wyłącznie dokumenty, ale również ustne stanowiska i wystąpienia osób reprezentujących władzę wykonawczą lub ustawodawczą, jeżeli zostały one utrwalone. Oznacza to, że przy udostępnianiu informacji należy uwzględniać zarówno formalne, jak i nieformalne źródła tej informacji. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadniczym jest bowiem szerokie rozumienie źródeł informacji. Za takim rozumieniem przemawia coraz szerzej stosowana zasada jawności i transparentności życia publicznego, z uwzględnieniem postępowań prowadzonych przez uprawnione organy (por. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, op. cit).

Elementem rzetelności działania organów demokratycznego państwa jest zapewnienie obywatelom prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, łączącego się z powszechnie aprobowaną w państwach demokratycznych, zasadą "otwartego rządu", oznaczającą transparentność działalności wszystkich organów władz publicznych (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r. , I OSK 2213/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Prezes Rady Ministrów jest, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organem władzy wykonawczej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 148 Konstytucji RP Prezes Rady Ministrów m. in. reprezentuje Radę Ministrów, kieruje jej pracami, zapewnia wykonywanie polityki Rady Ministrów i określa sposoby jej wykonywania, a także koordynuje i kontroluje pracę członków Rady Ministrów. Natomiast stosownie do art. 146 Konstytucji RP Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej. Do Rady Ministrów należą sprawy polityki państwa nie zastrzeżone dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest informacja o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym m. in. o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej i wykonawczej.

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, iż informacje stanowiące odpowiedź na pytania objęte skargą stanowią informację publiczną. Są to bowiem zasadniczo informacje związane z szeroko rozumianą polityką zagraniczną i wewnętrzną prowadzoną przez rząd (pytanie nr 4, 5, 13, 21, 22, 23, 25, 28, 30, 53, 63). Pytania nr 12 i 46 dotyczą działań w ramach organów Unii Europejskiej, tj. jej organu wykonawczego – Komisji Europejskiej i głównego organu decyzyjnego UE – Rady Unii Europejskiej. Pozostają one jednak w związku z czynnościami podejmowanymi przez rząd w obszarze prowadzonej polityki zagranicznej, a w pewnych aspektach także w łączności z polityką wewnętrzną. Natomiast pytanie nr 58 odnoszące się do działalności Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, na czele którego stoi Prezes Rady Ministrów, pozostaje w ścisłym związku z polityką wewnętrzną prowadzoną przez Radę Ministrów.

Uwzględniając powyższe przyjąć należy, iż w rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienie informacji publicznej są podmioty, będące w posiadaniu takich informacji.

W odpowiedzi na pytania objęte skargą Kancelaria Prezesa Rady Ministrów podała, że nie posiada informacji w zakresie objętym pytaniem.

Podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien twierdzenie to uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zwierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. W orzecznictwie podkreśla się, że gdyby przyjąć, że samo takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony (zob. wyrok NSA z 24 listopada 2009 r., I OSK 851/09, LexPolonica nr 2474778). Zasadniczo obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. W wypadku pojawienia się problemów dowodowych związanych z ustaleniem, czy żądana informacja rzeczywiście jest w posiadaniu podmiotu, do którego skierowano wniosek, przesądzające znaczenie powinno mieć to, czy przedmiot pytania (żądania) pokrywa się z właściwością rzeczową (zakresem działania) podmiotu, do którego skierowano wniosek. Zobowiązany byłby zatem każdy podmiot, który powinien mieć taką informację ze względu na swój zakres kompetencji lub swoją właściwość rzeczową (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, op. cit).

W rozpoznawanej sprawie organ w jakikolwiek sposób nie uwiarygodnił, iż nie posiada informacji w zakresie objętym poszczególnymi pytaniami. Do pytań objętych skargą nie można bowiem odnieść informacji zawartej w piśmie z [...] grudnia 2013 r., że konkretnymi sprawami, które są przedmiotem wniosku, zajmują się, według swojej właściwości działowej, poszczególni ministrowie i to oni mogą dysponować określonymi informacjami.

Jak zwrócono uwagę powyżej, większość pytań odnosiła się do działań rządu, a nie poszczególnych ministrów, i była związana z polityką zagraniczną i wewnętrzną, do prowadzenia której Rada Ministrów jest desygnowana. Zasadniczo przyjąć wobec tego należy, iż informacje stanowiące odpowiedź na przedmiotowe pytania, jako że ich przedmiot pozostaje w gestii organu, do którego skierowano wniosek, organ powinien posiadać. Skoro bowiem Prezes Rady Ministrów kieruje pracami Rady Ministrów i reprezentuje ją na zewnątrz, to uprawnionym jest przyjęcie, iż wszelkie informacje odnoszące się do działań rządu są mu znane. Jeżeli jest inaczej, to organ powinien tę okoliczność w sposób przekonujący wykazać. Wobec treści żądanych informacji uprawnionym jest bowiem pytanie – jeśli nie Prezes Rady Ministrów – jako konstytucyjny organ władzy wykonawczej, to jaki inny organ posiada wiedzę na temat działań podejmowanych przez Radę Ministrów. Kwestia w jakiej formie żądane informacje ewentualnie istnieją nie mogła być przedmiotem rozważań, z racji braku jakiejkolwiek wiedzy w tym zakresie, co wiąże się bezpośrednio z enigmatycznością stanowiska organu.

Informacje związane z działalnością organów Unii Europejskiej pozostają w ścisłym związku z aktywnością polskiego rządu, na co oprócz poruszanych w nich zagadnień wskazuje też korelacja pytania nr 1, 2 i 3 oraz pytania nr 46 i 47. Jak podano wcześniej informacja publiczna, której udostępnienia żąda określona strona nie musi być wytworzona przez podmiot, do którego ta strona zwraca się z żądaniem. Obowiązek udostępnienia informacji istnieje także wówczas, gdy została ona wytworzona przez inny podmiot, a znajduje się w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek.

A zatem także w tym przypadku organ powinien wyjaśnić dlaczego nie posiada informacji we wnioskowanym zakresie.

W zakresie pytania nr 53 zwrócić należy uwagę, że wiąże się ono bezpośrednio z prerogatywami Prezesa Rady Ministrów który, na co słusznie zwraca uwagę strona skarżąca, musi wyrazić zgodę na podjęcie współpracy przez polskie służby specjalne (określając ogólnie) ze służbami innych państw. Jest zatem oczywiste, że organ musi posiadać wiedzę czy takie porozumienia istnieją. Kwestią nieistotną prawnie w rozpoznawanej sprawie jest natomiast, czy informacja w tym zakresie może być udzielona z uwagi na możliwość naruszenia tajemnic prawnie chronionych.

W podobny sposób ustosunkować należy się do pytania nr 58. Prezes Rady Ministrów jest przewodniczącym działającego przy Radzie Ministrów Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Skoro zatem pytanie to odnosi się do działań podejmowanych przez tę jednostkę, to informacjami w tym zakresie w pierwszej kolejności powinien dysponować jej Przewodniczący.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien dokonać ponownej analizy zakresu żądanej w podanych w skardze pytaniach i posiadaną informację udostępnić, co może nastąpić w sytuacji uznania, że nie zachodzą ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. Jeżeli natomiast podtrzyma swoje stanowisko, iż informacji w jakimkolwiek zakresie nie posiada, to obowiązany jest wyjaśnić ten stan rzeczy. Organ musi uwiarygodnić, iż nie posiada żądanej informacji publicznej, aby nie pozostawać w stanie bezczynności w jej udostępnieniu. W orzecznictwie podkreśla się, że powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 K.p.a., a zatem takie powiadomienie powinno zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest natomiast zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 2571/12 i powołane tam orzecznictwo, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Informacja jest udzielana w formie czynności materialno – technicznej. Przyjąć zatem należy, że w sytuacji kierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do Prezesa Rady Ministrów, wnioskowana informacja może być udostępniona przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, która zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. 2012 poz. 392, ze zm.) obsługuje Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów.

Jako nieprawidłowe należy jednak ocenić takie działanie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, jakie wystąpiło w przedmiotowej sprawie.

Wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Prezesa Rady Ministrów. Za prawidłową realizację tego wniosku nie można zatem uznać udzielenia na niego odpowiedzi w imieniu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, co uczyniono pismem z [...] grudnia 2013 r., kierowanym do skarżącej. Co więcej w piśmie tym zaznaczono, że to Kancelaria nie posiada informacji w określonych zakresach.

Na konieczność rozróżnienia kancelarii od podmiotu przez nią obsługiwanego, w kontekście określenia podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, zwrócono uwagę w literaturze przedmiotu, analizując w tej mierze sytuację Prezydenta RP oraz Kancelarii Prezydenta (por. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, op. cit s. 64). Z uwagi na zbieżność regulacji prawnych stanowisko tam wyrażone znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Kancelarią Prezesa Rady Ministrów kieruje Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, którego powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów (art. 28 ustawy o Radzie Ministrów). Art. 29 ww. ustawy określa zadania Kancelarii, natomiast stosownie do art. 31 ustawy statut Kancelarii nadaje Prezes Rady Ministrów, określając w nim m. in. szczegółowy zakres zadań Kancelarii. W Zarządzeniu Nr 139 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie nadania statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (MP z 2013 r. poz. 638, ze zm.) wskazano w § 1 ust. 1, iż Kancelaria zapewnia obsługę merytoryczną, prawną, organizacyjną, techniczną i kancelaryjno – biurową m. in. Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów.

Z przepisów tych płynie wniosek, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów jest podmiotem wyposażonym w pewne samodzielne kompetencje, które chociaż są funkcjonalnie powiązanie z działalnością Prezesa Rady Ministrów, mają charakter zadania publicznego nałożonego na Kancelarię, a nie na Prezesa Rady Ministrów. Realizując swoje zadania może pozyskiwać lub wytwarzać dokumenty, które są nośnikiem informacji publicznej. Jeżeli określony dokument został pozyskany czy wytworzony przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w wykonywaniu jej zadań publicznych, to uznać należy, że to Kancelaria – jako jednostka organizacyjna odrębna od Prezesa Rady Ministrów, powinna być adresatem wniosku o udostepnienie informacji publicznej.

Realizując wniosek skarżącej Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie powinna zatem czynić tego we własnym imieniu, lecz w imieniu Prezesa Rady Ministrów w ramach świadczonej na jego rzecz obsługi merytorycznej i prawnej. Wbrew bowiem stanowisku zawartemu w piśmie z [...] grudnia 2013 r. wniosek o udzielenie informacji publicznej nie był kierowany do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a do Prezesa Rady Ministrów, co jednoznacznie wynika z jego treści.

Reasumując, Sąd uznał, iż pismo z [...]grudnia 2013 r. skierowane do skarżącej Fundacji w zakresie określonym w skardze, nie może być uznane za realizujące wniosek z [...] października 2013 r. zawierający żądanie udostępnienia przez Prezesa Rady Ministrów określonej w nim informacji publicznej.

Udzielenie odpowiedzi, iż organ nie posiada informacji we wnioskowanym zakresie, nie poparte wiarygodną, przekonującą argumentacją, nie może uwolnić Prezesa Rady Ministrów z zarzutu bezczynności.

Przyjmując zatem, że Prezes Rady Ministrów pozostaje w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej określony w pytaniach nr 4, 5, 12, 13, 21, 22, 23, 25, 28, 30, 46, 53, 58, 63 ujętych we wniosku Fundacji [...] z [...] października 2013 r., Sąd zobowiązał ten organ do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w tej części.

Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął [...] października 2013 r., a [...] października skarżąca została poinformowana, że odpowiedź na wniosek zostanie udzielona do [...] grudnia 2013 r. Pismo ustosunkowujące się do każdego z 66 pytań wniosku zostało przesłane skarżącej [...] grudnia 2013 r. Oznacza to, że zachowane zostały terminy zakreślone dla udostępnienia informacji publicznej art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Okoliczność, iż odpowiedzi te nie zostały uznane przesz Sąd za prawidłową realizację wniosku, nie może jednak świadczyć o rażącym naruszeniu prawa, a co najwyżej o nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) orzekł jak w w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 P.p.s.a.