Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 944/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1; § 5; § 24 ust 4, 4a; § 38 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21 ust. 1; art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 43; art. 81
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w sprawie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu 19 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek [...] o przyznanie płatności na rok 2014., bez załącznika – Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2014.

W dniu 30 maja 2014 r. w BP ARiMR w [...] skarżący osobiście złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 wraz z załącznikiem, którym była deklaracja pakietów środowiskowych. Na potwierdzeniu przyjęcia dokumentów z dnia 30 maja 2014 r. zaznaczono, że do wniosku została dołączona deklaracja pakietów środowiskowych. Zgodnie z wnioskiem, strona ubiegała się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych do pakietu 6 – Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.2 - produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych o powierzchni 26,15 ha, oraz do pakietu 8 – Ochrona gleb i wód w wariancie 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy o powierzchni 15,27 ha.

Pismem z dnia 27 stycznia 2015 r. Kierownik BP ARiMR wezwał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Wezwanie zostało skierowane na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika – Pani [...] zamieszkałej w miejscowości [...] i odebrane przez dorosłego domownika w dniu 29 stycznia 2015 r., który – jak zaznaczono na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki – zobowiązał się oddać przesyłkę adresatowi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu 12 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) przesłał do organu stosowne oświadczenie z dnia 11 lutego 2015 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik BP ARiMR w [...] przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w kwocie 16.402,34 zł, na którą składała się kwota 10.966,22 zł z tytułu realizacji pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.2 - produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych, oraz kwota 5.436,12 zł. z tytułu realizacji pakietu Ochrona gleb i wód wariant 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.

Pan [...] nie zgodził się z tą decyzją i w dniu 1 kwietnia 2015 r. wniósł odwołanie, podnosząc, że niezasadnie pomniejszono płatność o kwotę 8.214,40 zł z tytułu nie złożenia w terminie oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej w pierwszym roku założenia uprawy (nostrzyk biały), oraz niezasadnie zastosowano sankcję za nieterminowe złożenie wniosku, W uzasadnieniu wyjaśnił, że wezwanie do złożenia oświadczenia odebrała jego teściowa w dniu 29 stycznia 2015 r., która nie była uprawniona do odbioru korespondencji, która nie przekazała mu tego wezwania, natomiast o wezwaniu powziął wiadomość dopiero 11 lutego 2015 r. i tego dnia wysłał do Biura Powiatowego Agencji stosowne oświadczenie. Odnośnie nieterminowego złożenia wniosku o płatność, podniósł, że wniosek został złożony w terminie, a złożona później (tj. 30 maja 2014 r.) deklaracja pakietów środowiskowych, była jedynie uszczegółowieniem a nie zmianą wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 12 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że wniosek Pana [...] poddano kontroli administracyjnej, która wykazała nieprawidłowości. W kontekście wariantu 6.2 Produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych Dyrektor wskazał, że stosownie do treści § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2014 (Dz. U. z 2014 r. poz. 361 z późn. zm.), zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie 6 obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych wariantów. Zatem zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane jedynie na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie została wykluczona z płatności w ramach wariantu 6.2 działka rolna AB położona na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,48 ha (województwo: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...]), bowiem w roku 2014 wniosek Pana [...] nie obejmował przedmiotowej działki do płatności.

Z tego tytułu, powierzchnię deklarowaną we wniosku dla wariantu 6.2 wynoszącą 26,15 ha, pomniejszono o powierzchnię działki rolnej AB 0,48 ha, wobec czego powierzchnia stwierdzona kwalifikowana do płatności wyniosła 25,67 ha. Na tej postawie organ dokonał wyliczenia przysługującej płatności, w oparciu o załącznik Nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., z którego wynika, że wysokość płatności w wariancie 6,2 wynosi 800 zł/ha za hektar, co pomnożone przez 25,67 ha daje wartość 20.536 zł. Początkowa kwota przyznanej płatności z uwzględnieniem powierzchni udowodnionej wyniosła zatem 20.536 zł.

Powyższa kwota płatności w ramach wariantu 6.2 została pomniejszona ze względu na nie złożenie w wymaganym terminie oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej. Powyższy obowiązek wynika z § 24 ust. 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji w terminie do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej – między innymi oświadczenie o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Do dnia 31 października 2014 r. skarżący nie wywiązał się z powyższego obowiązku, w związku z czym Kierownik BP ARiMR w [...] wezwał rolnika do złożenia stosownego oświadczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Organy obu instancji stwierdziły, że rolnik wprawdzie wykonał ten obowiązek, jednak nastąpiło to z uchybieniem ustawowego terminu. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 29 stycznia 2015 r., natomiast stosowne oświadczenie skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR dopiero w dniu 12 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego). W związku ze złożeniem oświadczenia po terminie, organ zastosował sankcję w postaci pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o 40 %, powołując się na przepis § 38 oraz załącznik nr 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach wariantu 6.2 płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w wysokości pomniejszonej o 40 %. W związku z powyższym płatność w ramach pakietu 6.2 została pomniejszona o kwotę 8.214.40 zł.

Płatności w ramach poszczególnych wariantów zostały też pomniejszone ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie. Organ ustalił, że w dniu 19 maja 2015 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności - złożony listownie w dniu 15 maja 2014 r. (data stempla pocztowego), jednakże rolnik nie wskazał w ramach jakich pakietów wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Zatem organ uznał, że z uwagi na brak zadeklarowania w ramach jakich pakietów strona wnioskuje o płatność, nie doszło do skutecznego złożenia wniosku z dniem 15 maja 2015 r. W dniu 30 maja 2015 r. wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR zmianę do wniosku, w której zadeklarował w ramach jakich pakietów występuje o płatności rolnośrodowiskowe (zgłosił działki rolne do pakietu 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.2 - produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych o powierzchni 26.15 ha oraz do pakietu 8 Ochrona gleb i wód wariant 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy o powierzchni 15,27 ha.)

Organ przyjął, że dopiero w tym dniu doszło do faktycznego złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Złożenie wniosku po wyznaczonym przez przepisy prawa terminie na składanie wniosków, prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie – o 1 % za każdy dzień roboczy. Z tego względu należna płatność rolnośrodowiskowa została pomniejszona o 11 %, co stanowiło dla wariantu 6.2 kwotę pomniejszenia 1.355,38 zł, natomiast dla wariantu 8.3.1. kwotę 671,88 zł.

Ponadto, odpowiadając na zarzuty odwołania, Dyrektor ARiMR wskazał, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika organ administracji ma obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. Zgodnie z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów z dnia 6 czerwca 2008 r. oraz załączonym do niego pełnomocnictwem, strona ustanowiła pełnomocnikiem swoją żonę [...]. We wniosku został wskazany adres: [...]. Wobec powyższego na ten adres kierowana jest wszelka korespondencja dotycząca przedmiotowej sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji:

- w zakresie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] i pomniejszenia płatności za wariant 6.2 o kwotę 8 214,40 zł z tytułu niezłożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej w pierwszym roku założenia uprawy nostrzyk biały;

- w zakresie naliczenia sankcji za nieterminowe złożenie wniosku za 11 dni opóźnienia - podczas gdy złożenie uzupełnienia do wniosku o płatność zostało potraktowane jako zmiana, zamiast zgodnie z wolą i treścią wnioskodawcy jako uzupełnienie, które nie powinno mieć wpływu na datę wpływu wniosku.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 40 § 1 i § 2 zdanie 1 k.p.a. w zakresie w jakim organ przyjmował za doręczoną w trybie "doręczenia zastępczego" korespondencję podejmowaną przez osobą inną aniżeli ustanowiony pełnomocnik, przyjmując błędnie datę podjęcia przez domownika pełnomocnika za doręczenie skuteczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor LOR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Badając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy jej wydaniu organy administracji publicznej zachowały reguły proceduralne i czy prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego mające zastosowanie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Podkreślenia wymaga ponadto, że począwszy od dnia 1 maja 2004 r. prawo unijne stało się częścią polskiego porządku prawnego, zatem dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznająca skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 rok, w pomniejszonej wysokości, w zakresie naliczenia sankcji za nieterminowe złożenie wniosku w wysokości 2.022726 zł, oraz w zakresie pakietu 6 w wariancie 6.2 – Produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych – w części, w jakiej nie przyznano wnioskodawcy wymienionej płatności, przez zastosowanie zmniejszenia w wysokości 8.214 zł.

Na wstępie należy przypomnieć, że płatność rolnośrodowiskowa została skarżącemu przyznana na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Szczegółowe zasady i warunki udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania tej pomocy w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji określone zostały w drodze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe, lub zamiennie rozporządzenie z 2013 r."

W przypadku wariantu 6.2 Produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych, stosownie do treści § 5 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie 6 obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych wariantów. Wobec czego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane jedynie na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Skoro w roku 2011 wniosek nie obejmował przedmiotowej działki do płatności, to prawidłowo działka rolna AB położona na działce ewidencyjnej nr [...] (województwo: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...]) została wykluczona z płatności w ramach wariantu 6.2. Ponadto, z uwagi na stwierdzone kolejne nieprawidłowości, z powierzchni uprawnionej do płatności w ramach wariantu 6.2 zostało wykluczone 0,03 ha. Czyniąc zadość przepisowi art. 16 rozporządzenia (UE) nr 65/2011. W wyniku dokonanej korekty Dyrektor [...] ARiMR prawidłowo ustalił, że początkowa kwota przyznanej płatności z uwzględnieniem powierzchni udowodnionej wynosi 20.536,00 zł, bowiem w przypadku, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20% całkowitej powierzchni zadeklarowanej wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej. Należy również zaznaczyć, że skarżący co do zasady nie kwestionuje ustaleń organu dotyczących korekty powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) w odniesieniu do działek rolnych B oraz BC, polegającej na wykluczeniu na podstawie pomiarów w odniesieniu do tych działek łącznie owierzchni 0,03 ha, w wyniku czego, w zakresie płatności w ramach wariantu 6.2 z powierzchni zadeklarowanej we wniosku (26,15 ha) za podstawę do wyliczenia płatności przyjęta została powierzchnia 25,67 ha.

Z treści skargi jak i odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wynika natomiast, że skarżący nie zgadza się z obniżeniem płatności za wariant 6.2 – Produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych, spowodowanym niezłożeniem w terminie oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej w pierwszym roku założenia uprawy (nostrzyk biały), kwestionując prawidłowość doręczenia wezwania do dostarczenia wymienionego oświadczenia. Skarżący kwestionuje również nałożenie sankcji za złożenie wniosku 11 dni roboczych po terminie.

Mając na uwadze pierwszy z podniesionych zarzutów skargi, należy wskazać, że w stanie prawnym sprawy konsekwencje uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, normuje przepis § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Z uwagi na to, że wniosek o płatność w rozpoznawanej sprawie dotyczył zachowania zagrożonych zasobów genetycznych roślin w wariancie drugim (obejmującym produkcję nasienną towarową lokalnych roślin uprawnych 6.2), zastosowanie znajdzie tu przepis ustępu 4 powołanego paragrafu w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 324, dalej przywoływane jako rozporządzenie zmieniajace). Stosownie do zawartego tam unormowania, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogu określonego w Części V. Pakietu 6 w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa w części dotyczącej wariantu drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o 40%. Załącznik nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. określa wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. Część V tego załącznika dotyczy pakietu 6 – zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, zaś ustęp 2 pkt 2 tej części wskazuje zaś wymóg dla wariantu 6.2 – Produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych, będącego przedmiotem zobowiązania rolnośrodowiskowego w przedmiotowej sprawie, określając ten wymóg jako obowiązek wytwarzania materiału siewnego dla danego gatunku roślin, spełniającego określone w tabeli parametry jakościowe w zakresie czystości nasion i zdolności ich kiełkowania. Z kolei, jak zostało podniesione wyżej, konsekwencją stwierdzonego uchybienia w przestrzeganiu tego wymogu jest zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 40%, stosownie do przepisu § 38 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r.

Powyższa konstatacja jest o tyle istotna, że jako podstawę prawną zastosowanego pomniejszenia organy obu instancji wskazały na przepis § 38 i załącznik nr 7 do rozporządzenia z 2013 r., nie powołując się jednak na konkretną jego pozycję, podczas gdy w wyniku zmiany tego rozporządzenia wprowadzonej powoływanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym, załącznik nr 7,określający wysokość współczynników procentowych stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietów lub wariantów, otrzymał nowe brzmienie (pkt 27 rozporządzenia zmieniającego), którego treść, odmiennie niż to miało miejsce w poprzedniej jego wersji, nie przewiduje dla wariantu 6.2 sankcji w postaci pomniejszenia płatności w wysokości 40%. Podstawą zastosowania pomniejszenia jest zatem cytowany wyżej przepis § 38 ust. 4 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 rozporządzenia zmieniającego. Należy jednak wskazać, iż pomimo niedokładnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – jej podstawy prawnej, uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z uwagi na przedmiot sporu w niniejszej sprawie, który koncentruje się wokół nie złożenia przez skarżącego w wymaganym terminie stosownego oświadczenia, przypomnieć również należy, że stosownie do § 24 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., w przypadku realizacji wariantu drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6, tj. pakietu 6, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, świadectwo oceny polowej i laboratoryjnej materiału siewnego odmian regionalnych wpisanych do krajowego rejestru, a w przypadku roślin z gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia - informację o wynikach badania, wydane na podstawie przepisów o nasiennictwie, lub oświadczenie o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Dla porządku należy też nadmienić, że roślina naostrzyk biały, której uprawy w celu produkcji nasion podjął się skarżący, wymieniona jest w w ust. 3 pkt 2 pkt "h" załącznika nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Stosownie do przepisu § 24 ust. 4a tego rozporządzenia, w przypadku zaś gdy rolnik nie dokonał czynności, o której mowa w ust. 4, w terminie określonym w tym przepisie, kierownik biura powiatowego Agencji wzywa go na piśmie do dokonania tej czynności w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Procedura ta została przez organ zastosowana w rozpoznawanej spawie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], pismem z dnia 27 stycznia 2015 r., wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 29 stycznia 2015 r., jednakże wymagane oświadczenie zostało złożone dopiero 12 lutego 2015 r. (na co wskazuje data stempla pocztowego w placówce pocztowej nadania przesyłki), a zatem z uchybieniem 7 dniowego ustawowego terminu wskazanego w wezwaniu, który przypadał na dzień 5 stycznia 2015 r.

Konsekwencją takiego stanu rzeczy było zastosowanie dyspozycji przepisu § 38 ust. 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogu określonego w Części V. Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa w części dotyczącej wariantu drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o 40%. Należy przy tym stwierdzić, że wymóg dla wariantu 6.2, określony w części V. ust. 2 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jako "wytworzenie materiału siewnego gatunków roślin wymienionych w załączniku nr 4, spełniającego określone wymagania jakościowe, który skarżący obowiązany był spełnić stosownie do podjętego zobowiązania w ramach wniosku o płatność na rok 2014, czyli w pierwszym roku uprawy rośliny dwuletniej nostrzyk biały, w kontekście unormowania z § 24 rozporządzenia, należy rozumieć jako obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Przepis § 24 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewiduje bowiem w odniesieniu do roślin wymienionych w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 – alternatywne wymogi, a mianowicie: informację o wynikach badania wydaną na podstawie przepisów o nasiennictwie, której celem w rozumieniu postanowienia w Części V ust. 2 pkt 2 załącznika nr 3, jest potwierdzenie spełnienia wymogu wytworzenia materiału siewnego spełniającego wymagania jakościowe, lub oświadczenie o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej.

W rozpoznawanej sprawie wymóg określony w § 38 rozporządzenia, sprowadzał się do drugiego z wymienionych dokumentów, a mianowicie oświadczenia o posiadaniu uprawy rośliny nasiennej. Wykładnia logiczna, systemowa i celowościowa przepisów § 38 ust. 4, § 24 oraz przepisów części V. Pakiet 6 ust 2 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2013 r., uzasadnia zaś przekonanie, iż jest ono objęte zakresem hipotezy przepisu ust. 2 pkt 2 części V Pakiet 6 załącznika nr 3, mimo iż w literalnym brzmieniu odnosi się on do wytwarzania materiału siewnego. Faktem jest, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o płatność rolnośrodowiskową dotyczył uprawy rośliny dwuletniej w pierwszym roku jej uprawy, co z istoty wykluczało możliwość przedłożenia wyników badań w zakresie jakości nasion, stąd też interpretacja treści przepisu ust. 2 pkt 2 części V załącznika nr 3 w kontekście normy z § 24 w związku z § 38 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r. nie mogła prowadzić do odmiennych wniosków. Tytułem doprecyzowania należy też dodać, że roślina nostrzyk biały figuruje w katalogu stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia w ust. 3 pkt 2 lit. "h", co w kontekście literalnego brzmienia przepisu § 24 tego rozporządzenia stanowi dodatkowy argument dla tezy o konieczności spełnienia przez skarżącego wymienionego tam obowiązku w postaci przedłożenia na wezwanie organu stosownego oświadczenia. Z kolei bezpośrednią konsekwencją jego nie przestrzegania, było pomniejszenie płatności o 40%, stosownie do § 38 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W wyniku zastosowania tego przepisu płatność ramach pakietu 6.2 z pierwotnie ustalonej przez organ kwoty 20.536 zł, uległa pomniejszeniu o kwotę 8.214,40 zł., co ilustruje działanie: 20.536,00 zł x 40% = 8.214,40 zł.

Odnosząc się następnie do kwestii prawidłowości doręczenia wezwania do złożenia omawianego oświadczenia, należy wskazać na mający w tym zakresie zastosowanie przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zasady doręczania pism określone są w przepisach rozdziału 8 kodeksu postępowania administracyjnego, które w tym przypadku należy stosować wprost. Należy przy tym uwzględnić bezsporny w sprawie fakt ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika, w osobie jego żony [...] (karta [...] akt adm). Zakres pełnomocnictwa był szeroki i obejmował występowanie przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach dotyczących w szczególności składania wniosków, oświadczeń, korekt, we wszystkich działaniach realizowanych przez Agencję. Zasadą jest, że od chwili ustanowienia pełnomocnika działa on za stronę z pełnymi konsekwencjami prawnymi, co w szczególności oznacza, że tak działania, jak też i zaniechania pełnomocnika, odnoszą skutek bezpośrednio w sferze prawnej strony. Wszelką korespondencję w niniejszej sprawie organy zatem zgodnie z przepisem art. 40 § 2 k.p.a. prawidłowo kierowały na adres pełnomocnika. Stosownie zaś do przepisu art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Jest to tzw. doręczenie zastępcze. Dla skutecznego doręczenia pisma w tym trybie konieczne jest więc, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Adnotacja na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania z dnia 27 stycznia 2015 r., wskazuje na prawidłowość doręczenia w trybie określonym w art. 43 k.p.a. Przesyłka była bowiem kierowana na adres pełnomocnika, a w jego imieniu odebrana przez pełnoletniego domownika (matkę pełnomocnika), który podjął się oddania pisma adresatowi, czy w tym przypadku ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Należy przy tym podkreślić, że doręczenie pisma pełnomocnikowi wywiera skutki bezpośredniego dla reprezentowanego, wobec czego w zaistniałej sytuacji rodzi domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone dowodem przeciwnym, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W niniejszej sprawie domniemanie to nie zostało jednak obalone. Skarżący powołuje się jedynie na okoliczność nie przekazania odebranego pisma jego adresatowi, lecz zgodnie z ugruntowaną odnośnie tego zagadnienia linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, okoliczność ta nie ma wpływu na skuteczność doręczenia przedmiotowego wezwania (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II GNP 7/15; z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1482/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powołanych przepisów prawa oraz stanowiska judykatury, należy stwierdzić, że za datę doręczenia pisma adresatowi organ prawidłowo przyjął dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, czyli w tym przypadku dzień 29 stycznia 2015 r. Skarżący zaś złożył wymagane oświadczenie dopiero w dniu 12 lutego 2015 r., a więc uczynił to z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego § 24 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jak i wskazanego w treści wezwania, który to termin w zaistniałej sytuacji upłynął w dniu 5 lutego 2015 r. Skutki uchybienia temu terminowi omówione zostały w pierwszej części uzasadnienia. Z tego względu za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie organów obu instancji w zakresie dotyczącym pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 6.2 o kwotę 8.214,40 zł, którego to pomniejszenia – co do jego wysokości skarżący nie kwestionował.

W dalszej kolejności odnieść się należy do zarzutu dotyczącego pomniejszenia płatności w związku ze złożeniem wniosku o płatność po terminie.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu (ust. 3).

Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia NR 73/2009 (...) złożenie wniosku o przyznanie pomocy po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności o 1% za każdy dzień roboczy – w stosunku do kwoty do której rolnik byłby uprawniony, gdyby złożył wniosek w terminie. Stosownie do art. 23 ust. 2 tego rozporządzenia, złożenie poprawki po ostatecznym terminie prowadzi do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie prowadzi do zmniejszenia kwot płatności o 1% za każdy dzień roboczy. Przywołany przepis stosuje się także do dokumentów umów, lub oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13 rozporządzenia, jeżeli stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Poprawki uznaje się za niedopuszczalne po ostatecznym terminie (15 maja). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że rozporządzenie nr 1122/2009 rozróżnia poprawki do wniosku oraz korekty oczywistych błędów.

Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów (ust. 1). Bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Szwecję zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego. W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2 (ust. 2). Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

Z powyższego wynika, że regulacja przewidziana w art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy merytorycznych zmian wniosku, zaś przepis art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy oczywistych błędów, które nie wpływają na zakres żądania.

W niniejszej sprawie dokumentem, który był wymagany do płatności rolnośrodowiskowej była deklaracja co do pakietów w ramach których rolnik ubiegał się o płatność. W pierwotnej wersji, złożonej listownie wniosek był zatem niekompletny. Dowodem potwierdzającym datę przyjęcia wniosku o przyznanie płatności wraz z załącznikami, w tym z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych, jest wystawione przez organ pierwszej instancji "potwierdzenie przyjęcia dokumentów", datowane na dzień 30 maja 2014 r. (karta [...]akt adm.), opatrzone też podpisem skarżącego. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że złożenie wymaganej deklaracji nastąpiło po dacie ostatecznej (15 maja) i nie mogło być kwalifikowane w ramach poprawek (tak w sytuacji złożenia deklaracji do 15 maja). W świetle przywołanych regulacji pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 11% należy uznać za zasadne. Sposób obliczenia pomniejszenia płatności również nie budzi wątpliwości i w zakresie wysokości nie był przez skarżącego kwestionowany.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).