Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1979/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.134 par.1,art.141 par.4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.58 par.1,2,art.105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska del WSA Dariusz Dudra Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. w B., Niemcy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 404/12 w sprawie ze skargi T. w B., Niemcy na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T w B., Niemcy na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 404/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. z siedzibą w B., N., na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nałożył na T. z siedzibą w N. karę pieniężna w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dotyczących obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, dopuszczenia do przewozu pojazdu, dla którego kierowca nie posiadał karty kierowcy oraz dotyczących przepisów o braku wydruków z tachografu. W decyzji pouczono stronę o terminie i trybie wniesienia odwołania. Decyzję doręczono stronie [...] września 2011 r. (dowód zwrotne poświadczenie odbioru).

Pismem z dnia [...] października 2011 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w W. w tym samym dniu, pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu z dnia [...] sierpnia 2011 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odwołaniu od decyzji zarzucono naruszenie w nim wskazanych przepisów rozporządzeń nr [...] i nr [...], naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów postępowania. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził złożenie odwołania z uchybieniem terminu. Zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] września 2011 r., a odwołanie nadano w placówce pocztowej [...] października 2011 r., to zaś oznacza, że nadano je po terminie, gdyż termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] października 2011 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedmiotowym przypadku strona nie dochowała należytej staranności i nie wykazała, by uchybienie nastąpiło bez jej winy. Pismo wniesione po upływie terminu nie wskazuje na argumenty, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy wnioskodawcy, odwołując się jedynie do faktu nieposiadania oryginałów dokumentów, które były w posiadaniu kierowców, które to okoliczności nie miały nic wspólnego z faktem doręczenia decyzji stronie w dniu [...] września 2011 r. i ze złożeniem dowołania dopiero w dniu [...] października 2011 r.

Na postanowienie to, T. z siedzibą w B. N., przez swojego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż kierowcy, któremu doręczono przedmiotową decyzję, nie było w siedzibie spółki w okresie po otrzymaniu decyzji. Zdaniem skarżącej organ pominął, że spółka jest podmiotem prawa niemieckiego i wykonuje działalność transgraniczną na obszarze wielu państw. Charakter działalności sam w sobie stanowił okoliczność wystarczająco uprawdopodabniającą niemożność dotrzymania terminu do wniesienia odwołania, gdyż czas trwania takich przejazdów uniemożliwia natychmiastową reakcję na kwestie urzędowe wynikłe w ich toku. Ponadto skarżąca podniosła, że skoro organ uznał, iż nie dokonała czynności potrzebnych do uprawdopodobnienia braku winy, powinien był zwrócić się do spółki o uzupełnienie wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zdaniem strony skarżącej z uwagi na fakt, iż wniosek o przywrócenie terminu złożyła strona nie będąca profesjonalistą w dziedzinie prawa, organ zastosował, dla oceny winy w uchybieniu terminowi przez skarżącą, kryteria zbyt surowe, a przez to naruszające art. 58 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., wniesionym dzień po terminie, nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ administracji nie był tym samym upoważniony do ustalania przyczyn, dla których spółka nie złożyła jednocześnie z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Nie miał także takiego obowiązku, który wynikałby z art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wezwania strony do usunięcia braków tylko wówczas, gdy podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Do braków takich nie zalicza się brak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka procesowego, który to brak zobowiązywałby organ administracji do wezwania strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 1999 r., wydanym w sprawie IV SA 166/98, którego aktualność pozostaje w obowiązującym stanie prawnym, "Wniesienie po terminie odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez równoczesnego wniesienia prośby o przywrócenie terminu nie jest "brakiem" odwołania, który nakazywałby wezwanie przez organ wnoszącego do usunięcia braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a.".

Sąd I instancji wskazał także, że wniesiona skarga odnosi się do innego stanu faktycznego - do sprawy, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w dniu 28 maja 2012 r. wyrok w sprawie o sygn.akt VI SA/Wa 403/12. Treść skargi, jak i odwołania są tożsame ze skargą i odwołaniem złożonymi w tamtej sprawie. Sprawa ta dotyczyła jednak odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu dla spółki, dlatego Sąd w tamtej sprawie skargę oddalił.

Argumentacja podnoszona w skardze i w odwołaniu nie wskazuje na powody, mogące uprawdopodabniać brak winy strony w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzję doręczono stronie [...] września 2011 r., a odwołanie nadano w placówce pocztowej w dniu [...] października 2011 r. Zatem na nadanie odwołania nie miały żadnego wpływu takie okoliczności, jak przebywanie kierowcy w trasie, gdyż decyzja nie została doręczona spółce przez kierowcę, lecz przesłana przez organ administracji publicznej bezpośrednio skarżącej i tą drogą przez organ nastąpiło jej doręczenie stronie. W dniu doręczenia spółce decyzji administracyjnej ([...] września 2011 r.) spółka nie ustanowiła jeszcze pełnomocnika, gdyż jak wynika z pełnomocnictwa, pełnomocnik został ustanowiony dopiero 4 października 2011 r. Zatem organ administracji prawidłowo przesłał decyzję spółce, a nie pełnomocnikowi. Tym samym, zdaniem Sądu, organ administracji prawidłowo ustalił fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.

T. z siedzibą w B., N. wystąpiła ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 134 w związku z art. 58 k.p.a., poprzez niestwierdzenie naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 błędnie zawierające odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. oraz rozważania w zakresie przesłanek z art. 134 k.p.a., podczas gdy organ winien był odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącznie na podstawie art. 58 k.p.a. bez rozważania w zakresie terminowości wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r. i odrębnym postanowieniem rozstrzygnąć w zakresie uchybienia terminu na wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r., co w konsekwencji uniemożliwia skarżącej zaskarżenie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r. względnie złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 58 k.p.a., poprzez niestwierdzenie naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 błędnie zawierające rozważania w przedmiocie terminu wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r., podczas gdy powinno ograniczyć się do rozważań w zakresie zasadności wniosku z dnia [...] września 2011 r., który był przedwczesny, jak również poprzez stwierdzenie przez Sąd, że "organ administracji prawidłowo ustalił fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu", co w ogóle nie powinno być obszarem zainteresowań organu, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącej zaskarżenie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r. względnie złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania;

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygnięcia i ograniczenia się do wąsko rozumianych twierdzeń skargi, co skutkowało (i) niestwierdzeniem, że postanowienie błędnie zawierało odmowę przywrócenia terminu na podstawie art. 134 k.p.a., (ii) niestwierdzeniem, że postanowienie błędnie zawierało rozważania w przedmiocie terminowości wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r., jak również (iii) wydaniem przez WSA orzeczenia w przedmiocie "prawidłowości ustalenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu", podczas gdy Sąd orzekał w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i zarówno organ jak i WSA winny ograniczyć się do zagadnienia dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] września 2011 r., który był przedwczesny, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącej zaskarżenie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] października 2011 r. względnie złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania; a nadto poprzez nieuzasadnione stwierdzenie, że (iv) skarga złożona w niniejszej sprawie odnosiła się do innego stanu faktycznego, niż skarga w sprawie VI SA/Wa 403/12, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w dniu 28 maja 2012 r. wyrok, podczas gdy stany faktyczne ległe u podstaw obu skarg są tożsame;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezastosowanie polegające na przytoczeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jedynie ustaleń dokonanych przez organ przy pominięciu oceny tych ustaleń pod względem zgodności z prawem w okolicznościach niniejszej sprawy, co w konsekwencji bezpośrednio wpłynęło na wynik sprawy, bowiem Sad bazując na błędnych ustaleniach organu wydał zaskarżony wyrok

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie na podstawie naruszenia przepisów postępowania mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Merytoryczną ocenę zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, w kontekście uwzględniającym sposób, w jaki zostały one skonstruowane i uzasadnione przez autora skargi kasacyjnej, poprzedzić należy następującym, i koniecznym w rozpoznawanej sprawie, wyjaśnieniem.

Mianowicie, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów oraz z ich uzasadnienia wynika, że wadliwości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakładającej karę pieniężną w kwocie [...] zł, autor skargi kasacyjnej upatruje w nieuwzględnieniu wszystkich istotnych - jego zdaniem - okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. W tej mierze, autor skargi kasacyjnej przyznając, że odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., doręczonej stronie w dniu [...] września 2011 r., zostało wniesione w dniu [...] października 2011 r., podkreślał, że w sytuacji, gdy wniosek z dnia [...] września 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji był wnioskiem przedwczesnym, to Sąd I instancji powinien skoncentrować się na tym właśnie aspekcie oceny zasadności tego wniosku i prawidłowości rozstrzygnięcia w jego przedmiocie, a nie na analizowaniu – jak wywodził, w ślad za organem administracji publicznej - kwestii (uchybienia) terminu wniesienia odwołania. W tym też kontekście podkreślał, że kontrolowane postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, błędnie wskazywało w podstawie jego wydania przepis art. 134 k.p.a., czego Sąd I instancji nie dostrzegł i nie ocenił, jako sytuacji niezgodnej z prawem, co z kolei uczyniono w orzeczeniu WSA w Warszawie wydanym w tożsamych okolicznościach faktycznych w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 403/12.

Sąd I instancji uznał, że kontrolowane postanowienie, z sentencji którego wynikało, że odmówiono nim stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane zostało bez naruszenia prawa o istotnym wpływie na wynik sprawy. Istotnie również, jak podnosiła to strona skarżąca kasacyjnie, Sąd wskazał, że jakkolwiek treść skargi i odwołania w rozpatrywanej sprawie są tożsame z tymi ze sprawy VI SA/Wa 403/12, to jednak stany faktyczne tych spraw nie są podobne. W tym względzie Sąd I instancji eksponował bowiem okoliczność w postaci braku we wniesionym odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu, co zdaniem tego Sądu miało podstawowe znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Stąd też, Sąd I instancji stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie organ administracji prawidłowo ustalił fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą jednak odnieść skutku oczekiwanego przez jej autora.

Uwzględniając przedstawione na wstępie uwagi odnoszące się do konsekwencji wypływających z treści art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. przypomnienia wymaga również, co ma nie mniej istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie ocena zasadności i skuteczności skargi kasacyjnej wywiedzionej od zaskarżonego wyroku Sądu I instancji z dnia 11 lipca 2012 r. nie może pomijać drugiej spośród wymienionych sytuacji, które objęte zostały hipotezą normy prawnej dekodowanej z art. 184 p.p.s.a. Kontrolowany wyrok Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada bowiem prawu.

Na wstępie przyznać należy rację stronie skarżącej kasacyjnie, że w postawie prawnej kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia wydanego w rezultacie rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, i którym to postanowieniem wniosku tego nie uwzględniono, organ administracji wadliwie powołał (obok art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a.) przepis art. 134 k.p.a. Rację ma również strona skarżąca kasacyjnie podnosząc, że okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy są tożsame z okolicznościami sprawy rozpatrywanej przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2012 r. pod sygn. akt VI SA/Wa 403/12. Nie bez racji strona skarżąca kasacyjnie wskazuje również, że Sąd I instancji niezasadnie skoncentrował się na analizie zagadnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy powinien był ocenić zgodność z prawem kontrolowanego postanowienia przede wszystkim z punktu widzenia przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.

Powyższe, nie ma jednak żadnego istotnego znaczenia z punktu widzenia rezultatu wywołanej wniesioną skargą kasacyjną kontroli wyroku Sądu I instancji i oceny, że wyrok ten odpowiada prawu. Również i z tego powodu, że autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu nie wykazał, aby postawione we wniesionym środku zaskarżenia zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiązane z przywołanymi powyżej okolicznościami, miały istotny wpływ na wynik sprawy w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, co strona skarżąca kasacyjnie wprost przyznaje, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą wymierzono karę pieniężną, doręczona została stronie w dniu [...] września 2011 r., a odwołanie od tej decyzji złożone zostało w dniu [...] października 2011 r. W rozpoznawanej sprawie nie jest również sporne, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji pochodzi z dnia [...] września 2011 r. (data wpływu do organu [...] września 2011 r.). Opisaną sytuację, gdy chodzi o kwestię odnoszącą się do zasadności występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdy decyzja nie została jeszcze skutecznie doręczona stronie a termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie rozpoczął jeszcze swojego biegu, sam autor skargi kasacyjnej ocenia, jako tę, w której wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uznać należało za przedwczesny. Nie kwestionuje przy tym również, że w podstawie prawnej kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia, którym wyraźnie i jednoznacznie organ administracji rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, "odmówił jego przywrócenia", wskazany został obok art. 134 k.p.a., również przepis art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a.

Odnosząc się w związku z powyższym do oceny zasadności zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 w związku z art. 58 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 58 k.p.a. (pkt 1. i pkt 2. petitum skargi kasacyjnej) podkreślić należy, że w świetle art. 58 § 1 k.p.a. nie może budzić żadnych wątpliwości – co ma istotne znaczenie w przywołanych powyżej i niespornych okolicznościach stanu sprawy – iż kwestię (skutecznego) zainicjowania postępowania incydentalnego w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wiązać należy z okolicznością doręczenia stronie decyzji. W związku z powyższym, jak wynika z przywołanego przepisu, koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania i uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. W przypadku niespełnienia choćby jednego z wymienionych warunków, wniosek nie może być uwzględniony. W kontekście niespornych okoliczności stanu sprawy szczególnego podkreślenia wymaga i to, że z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż może on stanowić podstawę wydania wyłącznie postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej albo postanowienia o odmowie jego przywrócenia. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa przywrócenia terminu dotyczyć będzie nie tylko przypadku, gdy strona mylnie sądzi, że uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, czy nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, ale dotyczyć też będzie wszystkich innych sytuacji, w których wniosek o przywrócenie terminu nie może być uwzględniony np. wniosek jest bezprzedmiotowy. W razie bowiem stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o przywrócenie terminu brak jest możliwości jego umorzenia. Umorzenie postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 k.p.a.) odnosi się bowiem do braku możliwości załatwienia sprawy administracyjnej w przypadku braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Przepis ten nie ma zaś zastosowania do postępowań incydentalnych, a takim jest postępowanie w sprawie przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OSK 2108/10; wyrok NSA z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 769/10). W okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, nie można również pomijać normatywnej treści art. 58 § 2 k.p.a. i wypływających z tego przepisu konsekwencji, istotnych z punktu widzenia oceny zgodności z prawem kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia, którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym, gdy uwzględnić przedstawione powyżej i niesporne w rozpoznawanej sprawie prawnie relewantne okoliczności i elementy jej stanu faktycznego, stwierdzić należy, że brak jest podstaw, aby za nieodpowiadające prawu uznać stanowisko Sądu I instancji, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest niezgodne z prawem.

W konsekwencji przedstawionych powyżej argumentów, za nieusprawiedliwiony uznać należy również zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej).

Uwzględniając okoliczności i elementy stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, w których wydane zostało kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podnieść należy, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, konsekwencją konstrukcji przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. jest to, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ administracji wojewódzki sąd administracyjny nie zauważył z urzędu. W tym też kontekście podkreśla się, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych dotychczas argumentów nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zaistnienia przedstawionej powyżej sytuacji, co tym samym oznacza, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniony.

Nie jest również zasadny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Należy wyjaśnić, że wadliwość uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., zasadniczo, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), zwłaszcza zaś, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wolne jest od wskazanych uchybień i wadliwości, zwłaszcza zaś takich, które uniemożliwiałyby jego kontrolę instancyjną.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

12