Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1102/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 4 , art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 104 Kpa, art. 105 par. 1 Kpa, art. 107 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 P.p.s.a., art. 145 par. 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 134 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151 P.p.s.a., art. 106 par. 3 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

J. M. w dniu [...] złożył wniosek (opatrzony datą sporządzenia [...]) "o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej numerem [...] – na mapie stanowiącej załącznik do opinii biegłego sądowego z dnia [...], położonej na działce nr [...] w obrębie nr [...]. Wskazał, że wniosek oparty jest o wyrok Sądu Rejonowego w z dnia [...]. Rozgraniczenie nieruchomości jest niezbędne do założenia księgi wieczystej, i równoznaczne z wykonaniem wyroku nakazującym oddanie powyższej działki w użytkowanie wieczyste".

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowanie administracyjnego i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej [...], położonej na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...].

Na skutek odwołania J. M. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził,

iż zgodnie z art. 30 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne

i kartograficzne wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Przepisy ust. 2-4

i przywołanego powyżej artykułu definiują okoliczności, w których organ jest uprawniony do wszczęcia postępowania z urzędu oraz określają sposób dokonania takiej czynności tj. wydania stosownego postanowienia na które nie przysługuje zażalenie.

Postępowanie o rozgraniczenie. nieruchomości toczące się przed organami administracji publicznej jest postępowaniem administracyjnym, do którego - w zakresie nie uregulowanym w prawie geodezyjnym - mają zastosowanie przepisy k.p.a. W razie zatem braku stosownych przepisów w prawie geodezyjnym (lex specialis) należy stosować przepisy k.p.a (lex generali).

W zakresie postępowania rozgraniczeniowego, ustawodawca przewidział swego rodzaju specyfikę jego wszczynania. Z przepisu art. 30 ww. ustawy, wynika iż dla uruchomienia postępowania w celu dokonania rozgraniczenia nieruchomości, czy to na wniosek czy też z urzędu, niezbędne jest wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, które jest niezaskarżalne. Art. 30 ust. 4 u.p.g.i.k. nie może stanowić podstawy prawnej do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego albowiem w przepisie tym, zobligowano organ do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Jest

w nim wyraźnie mowa o wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania

" ", czyli postanowienia w swej treści pozytywnego, oznaczającego podjęcie czynności procesowych zmierzających do dokonania rozgraniczenia, a nie postanowienia "w sprawie ", które dopiero oznaczałoby możliwość

w formie postanowienia także odmowy wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

Dopiero w związku z wejściem w życie w dniu [...] przepisu

art. 61a k.p.a. możliwe jest orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe następuje w formie postanowienia a warunkiem dopuszczalności takiego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie, że żądanie wszczęcia postępowania o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub zaistniały inne uzasadnione przyczyny. Przepis ten nie może mieć zatem zastosowania do sytuacji, gdy konieczne jest przeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego, które

w efekcie może poprowadzić do wniosku, iż zachodzi przeszkoda przedmiotowa

(lub podmiotowa) w dalszym prowadzeniu postępowania. Przepis art. 61 a kpa. nie był jednak rozważany przez organ I instancji jako podstawa działania o i nie zostały

w żaden sposób zweryfikowane przez organ podstawy do jego zastosowania.

Wniosek strony winien zostać rozpatrzony zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, badając m.in. istnienie przedmiotu postępowania. Organ winien mieć na względzie, że jak wynika z bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego ma miejsce, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta dnia

[...] wydał na podstawie art. 30 ust.1 i 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K. , stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...], położonej w działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Miasta, w wieczystym współużytkowaniu wskazanych osób.

Następnie decyzją z dnia [...] znak [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Geodeta Miasta, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku J. M., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K., stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Rejonowego dnia [...] położonej w działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Miasta i będącej w wieczystym współużytkowaniu między innymi wnioskodawcy J. M.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż znajdujący się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym operat geodezyjny ( ) z prac wykonywanych przez biegłego sądowego A. K. w celu sporządzenia opinii technicznej dla Sądu w sprawie [...], w ocenie Biura Geodety Miasta oraz Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, mającej na celu wyodrębnienie gruntu pod garażem jako odrębnej działki ewidencyjnej. Jak wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...], Sąd w prowadzonej sprawie nie orzekł o podziale nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] i wyodrębnieniu działki [...] posiadającej określone granice prawne.

W myśl art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami (gruntami) są części powierzchni ziemskiej, stanowiące odrębne przedmioty własności. Wyodrębnienie tych prawnie samoistnych części następuje przez oznaczenie granic. Granice są więc środkiem skonkretyzowania nieruchomości. Jeżeli te granice stają się sporne, dokonuje się rozgraniczenia. Wynika z tego, że rozgraniczenie w rozumieniu art. 29 ustawy z dnia

17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2010, Nr 193, poz. 1287, ze zmianami) może być dokonane tylko pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, stanowiącymi odrębny przedmiot własności ujawniony w odrębnych księgach wieczystych.

Granice wnioskowanego do rozgraniczenia gruntu oznaczonego numerem 20/24 nie zostały wcześniej ustalone ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowym i ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej, zatem brak jest przedmiotu wniosku.

Natomiast w sprawie możliwości realizacji wyroku sądu była prowadzona

z wnioskodawcą korespondencja pod znakiem [...].

Powyższą decyzję J. M. zaskarżył odwołaniem do Samorządowego Kolegium zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 kpa i art. 16 § 1 i § 2 kpa – "bowiem od decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...]przysługiwało jedynie odwołanie do Sądu Administracyjnego czego nie uczyniono". Dalej skarżący wywodzi, iż "zgodnie z art. 16 § 1 na decyzję Kolegium nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzja jest ostateczna. Gdyby było inaczej Urząd mógłby bawić się w "" z każdym petentem i każdą instytucją wyższego stopnia i organami naczelnymi. Przywołanie art. 105 §1 kpa absolutnie nie może mieć zastosowania, uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe jest niczym nie uzasadnione, przecież wydane wyroki w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej w dalszym ciągu obowiązują Prezydenta Miasta. Wydanie postanowienia i decyzji w trybie art. 16 § 1 i art. 105 § 1 kpa niemal tego samego dnia świadczy o arogancji władzy demokratycznej albo o braku kompetencji urzędnika".

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia [...] wydało decyzję znak [...], w której powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 29 ustawy prawo geodezyjne

i kartograficzne utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło przebieg postępowania i okoliczności sprawy, wskazując, iż w niniejszej sprawie - wobec wystąpienia strony z wnioskiem o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego - organ na podstawie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wydał postanowienie, w którym wszczął: stosowne postępowanie. Dalej już w ramach toczącego się postępowania "w toku swoich czynności" organ dokonał oceny istnienia przedmiotu postępowania i nie doszukując się w operacie ewidencji gruntów budynków czy księgach wieczystych istnienia działki, co do której mogłoby być prowadzono postępowanie rozgraniczeniowe, stwierdził, iż postępowanie nie może się toczyć, zatem jest bezprzedmiotowe. W tej sytuacji winno zostać umorzone stosownie do art. 105 kpa.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe działania organu I instancji uznać należy za prawidłowe i zgodne z prawem. Zainicjowaną przez stronę procedura rozgraniczeniowa nie jest właściwa dla wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków treści wyroku sądu powszechnego, na który strona się powołuje. Jak wynika z art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Nadto zgodnie z wyraźnie wyartykułowaną wolą ustawodawcy rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre (lecz istniejące w ewidencji) granice określonej nieruchomość z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami .

W toku postępowania rozgraniczeniowego przy wykorzystaniu działań uprawnionego geodety dochodzi do 'ustalenia przebiegu spornej granicy na podstawie dokumentów z ewidencji gruntów budynków i innych dokumentów źródłowych z nią powiązanych. Badane są również ślady i znaki graniczne w terenie (a w ich braku możliwe jest weryfikowanie przebiegu istniejącej granicy w oparciu o zgodne oświadczenia stron). Jak wynika z art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.

W oparciu o delegację wynikającą z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne zostało wydane Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych

i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r.

w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Przepisy § 3 - § 7 tego rozporządzenia wprowadzają rozróżnienie dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przebiegu granic na dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości

i dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. Dokumentami określającymi przebieg granicy są w tym zakresie dokumenty geodezyjne zawierające dane do ustalenia przebiegu granic:

a) szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody,

b) zarysy pomiarowe z pomiaru granic,

c) szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości,

d) inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic,

Ustawodawca dopuścił też, w razie braku dokumentów o których mowa powyżej, wykorzystanie takich źródeł danych jak mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic (mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapa ewidencji gruntów, mapa zasadnicza). Chodzi tu niewątpliwe o dokumenty spełniające techniczne standardy geodezyjno – kartograficzne, których wyznacznikiem jest przyjęcie do powiatowego zasobu geodezyjnego.

Skoro organ ustalił, że granica działki objętej wnioskiem strony nie istnieje

w ewidencji gruntów, ani nie została ona wpisana do księgi wieczystej - a wobec zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym w szczególności wyroku sądu powszechnego oraz postanowienia dotyczącego jego wykładni i dalszej korespondencji strony z organem jest to niewątpliwie - uznać należy, że organ prawidłowo przyjął przy rozstrzyganiu, iż nie istnieje aktualnie taka ewidencyjna działka gruntu która mogłaby być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Niewątpliwe nie istnieją także żadne znaki graniczne których weryfikacja w terenie byłaby możliwa albowiem granica działki terenu objętego wnioskiem nigdy nie była w ten sposób utrwalana.

Kolegium podziela wyrażoną pośrednio opinię organów obu instancji,

że administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nie służy wprowadzaniu do ewidencji gruntów treści wyroków sądów powszechnych orzekających o prawie własności nieruchomości czy dokonujących podziału nieruchomości. Ze swej istoty ma ono za cel weryfikację już określonych w danych ewidencyjnych granic działek, co do których powstały wątpliwości w zakresie przebiegu granicy. W takim przypadku, po sięgnięciu do dokumentów źródłowych, w szczególności zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym, podejmuje się próbę ustalenia (odtworzenia) nieczytelnej w terenie granicy na nowo.

Zdaniem Kolegium inicjując postępowanie rozgraniczeniowe strona w istocie zabiegała nie o zweryfikowanie spornej (wynikającej w ewidencji gruntów czy ksiąg wieczystych) granicy, lecz zmierzała do odzwierciedlenia w owej ewidencji wyroku sądu powszechnego, którego to działania nie przeprowadził, mimo wskazywanego wyroku, podmiot prowadzący ewidencję. Tego rodzaju działania organu administracji nie są dokonywane w formie aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) które mogłyby być weryfikowane przez organ wyższego stopnia a dalej mogły być weryfikowane przez sąd, lecz następują jedynie jako czynności materialno-techniczne organu geodezyjnego.

Jeśli zatem celem działania stron jest zobligowanie organu do odzwierciedlania zapisów wyroku sądowego w ewidencji gruntów względnie w zasobie geodezyjnym zaś odmowa w tym zakresie jest - zdaniem strony - nieuzasadniona, celowym jest rozważenie skorzystania z ochrony prawnej wynikającej z art. 52 § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ewentualne poddanie zasadności działania organu geodezyjnego ocenie właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe w powyższym zakresie i w niniejszym postępowaniu musiało ograniczyć się do oceny zasadności wydania konkretnego aktu administracyjnego, który został w terminie przez stronę zaskarżony.

Powyższą decyzję J. M. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, iż "decyzja Kolegium Samorządowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - prawomocnymi wyrokami Sądu, które zostały wydane na podstawie przepisu art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz postanowieniem z dnia [...] kończącym postępowanie administracyjne, na które nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, decyzja była ostateczna a jej uchylenie, stwierdzenie nieważności mogło się odbyć tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych art. 16 §1 K.p.a. Zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a. nie było zasadne.

Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi się w art. 105 § 1 K.p.a. trzeba rozpatrywać w łączności z przepisem art. 97 §1 pkt 1 K.p.a. w tym przypadku treści zawarte w tym artykule nie wystąpiły a przepis art. 105 §1 K.p.a. posłużył do manipulacji prawem.

Naruszona została również zasada wysłuchania stron art. 10 § 1 i § 2 K.p.a. organy administracji publicznej nie zapewniły stronom czynnego udziału w stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Organ administracji publicznej nie utrwalił w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a."

Dalej skarżący, nawiązując do podobnych spraw innych właścicieli garaży, którzy uzyskali omówiony na wstępie wyrok sądowy oraz złożyli wnioski o rozgraniczenie wydzielonych w wyroku sądowym działek i garaży, wywodzi, iż "organ samorządowy reprezentowany przez Prezydenta Miasta notorycznie przez prawie pięć lat odmawia wykonania wyroków Sądu i uniemożliwia założenie ksiąg wieczystych dla wskazanych w wyrokach sądowych nieruchomości.

I tak:

1. Bezzasadnie uznał, że garaże wybudowane na podstawie projektów architektonicznych według projektu jaki skarżący załączyli nie są budynkami tylko lokalami. Sąd uznał je także jako budynki. Takie twierdzenie narusza uchwałę TK

z 29 stycznia 1997 r. W 6/96 OTK 1997/1/14.

2. W dniu [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia to jest ustalenia przebiegu granic działek ustanowionych wyrokami sądowymi, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenia tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenia odpowiednich dokumentów. Odmowa była niezgodna z prawem co stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] i oparta była na art. 30 ust. 4 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.

3. Na podstawie art. 71.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddał nieruchomości gruntowe pod garażami w użytkowanie wieczyste, pobrał pierwszą opłatę i pobiera już przez opłaty roczne, co jest równoznaczne z zawarciem umowy.

4. Sprzedał grunt we współużytkowanie wieczyste dla kilkudziesięciu właścicieli garaży pomimo, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia 16 maja 1994 r.

(Dz. Urz. Woj. Szczecińskiego 1994.9.72) teren, na którym posadowione są działki, to teren usług ogólnomiejskich - stwierdził to Sąd sygn. akt [...].

5. W dniu [...] wydał postanowienie i wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości na wniosek stron i po kilku godzinach umorzył je w celu obejścia prawa co zgodnie z art. 58 kc czynność taką uważa się za nieważną, jednak Kolegium uznało takie postępowanie za normę prawną.

6. Dwukrotnie Prezydent Miasta naruszył art. 133 kpa nie wykonując obowiązku przekazania odwołania w terminie tygodniowym, a zdaniem Kolegium Samorządowego jest to tylko uchybienie.

Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454) prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych - o których mowa w §10 ust. 1 pkt 2 oraz w §11 ust. 1 pkt. 1 i 2. A więc zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia do ewidencji z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych.

Uczynienie zadość żądaniom osób, o których mowa w art. 211 ust. 1 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 Nr 106

poz. 651 z późn. zm.), a więc osób, które na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały przed 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy nie byłoby możliwe bez wydzielenia działki pod garaż przez Sąd".

W toku postępowania sądowego skarżący składał pisma procesowe, w których modyfikował zajęte stanowisko oraz wnioski.

W piśmie procesowym z dnia [...] wniósł:

"I. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] roku Urzędu Miasta Biuro Geodety Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K., stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] (...), jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa art. 156 §1 pkt. 2,3 kpa, gdyż zaledwie dzień wcześniej Urząd Miasta wydał decyzję ostateczną, wszczynając rozgraniczenie (...).

II. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] jako orzeczenia nie mającego podstawy prawnej /art. 156 §1 pkt. 2 K.p.a./ (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z art. 19 i 20 kpa nie miało właściwości do rozpatrzenia odwołania od decyzji Urzędu Miasta Biura Geodety Miasta z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości na podstawie mapy sporządzonej przez biegłego sądowego geodetę do załączonego wyroku Sądu Rejonowego i zgodnie z art. 23 kpa winno zawiadomić organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu - Sąd.

III. o uznanie postanowienia z dnia [...] wydanego przez Urząd Miasta Biuro Geodety Miasta o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K., stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...]sygn. akt [...] za prawomocne i wydane zgodnie z art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287.

IV. o przesłuchanie W. W. Geodetę Miasta na okoliczność utrudnianie pracy biegłemu sądowemu A. K. Utrudnianie polegało na tym, że biuro geodety odmówiło podania powierzchni dzielonej działki, to jest działki pomniejszonej o wcześniej wydzielone działki pod garażami".

W konkluzji powyższego pisma skarżący stwierdził, iż "organy, Samorządowy

i Wojewódzki działały razem i w porozumieniu na szkodę skarżącego i doprowadziły

do wyłączenia z obiegu prawnego wyrok Sądu Powszechnego. Decyzja z dnia [...] Urzędu Miasta Biura Geodety Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K. zgodnie z art. 33 ust. 3 pgik Dz. U. Nr 30 poz. 163 podlegała zaskarżeniu do Sądu a nie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak wskazało Biuro Geodety Miasta. SKO zamiast przekazać sprawę do Sądu poczuło się władne zastąpić Sąd i rozpatrzyło odwołanie i tak minął 14 dniowy termin, który zgodnie z Rozporządzeniem Sądu Najwyższego 29 czerwca 1997 r. III CKN 74/97 OSNC 1997/10/161 nie może być przywrócony".

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podniósł nadto,

iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło swoją decyzję z dnia [...] na nieprawdziwych danych, twierdząc, że nie istnieją szkice graniczne, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, ani żadne inne dokumenty pomiarowe i żadna dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, której wyznacznikiem jest przyjęcie do powiatowego zasobu geodezyjnego. Takie twierdzenie jest kłamstwem, na dowód czego skarżący przedkłada opinię techniczną wykonaną przez biegłego sądowego A. K., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...], co zostało potwierdzone przez trzech pracowników Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w tym przez MODGiK. Jednocześnie skarżący informuje, że celem jego działania jest zobligowanie organu do odzwierciedlenia zapisów wyroku sądowego w ewidencji gruntów względnie w zasobie, zaś odmowa w tym zakresie jest nieuzasadniona. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem, został złożony w Biurze Geodety Miasta.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270 dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z tak określonego zakresu kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że Sąd ten nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie. Przysługują mu jedynie uprawnienia kasacyjne w stosunku do zaskarżonego aktu, w przypadku stwierdzenia, iż wydany on został z naruszeniem prawa wskazanym w przywołanym wyżej przepisie. Całkowicie nieuzasadnione jest zatem zawarte w skardze żądanie, aby Sąd administracyjny orzekł o żądanym przez skarżącego "".

Dodać też należy, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Granice sprawy zakreśla przedmiot postępowanie administracyjnego, wynikający z treści żądania, skierowanego przez osobę mającą interes prawny tj. prawo żądania od organu administracji publicznej określonej czynności, w tym wydania określonego aktu (art. 28 Kpa).

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, wszczęte postanowieniem z dnia [...] na jednoznaczny w swej treści wniosek skarżącego z dnia [...]. Dokonując zatem oceny legalności zaskarżonej decyzji w określonych wyżej granicach oraz według wskazanych kryteriów orzekania o zgodności zaskarżonego aktu z prawem, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, tj. uznania, iż zaskarżona decyzja została wydania z naruszeniem prawa.

Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji, są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Stosownie do treści art. 29 ust.1 tej ustawy rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy, inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2). Rozgraniczenie stanowi zatem urzędowe ustalenie przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami.

Rozgraniczenie może nastąpić w toku postępowania administracyjnego lub też

w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Rozstrzygnięcie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym może nastąpić poprzez: zawarcie ugody (na podstawie art. 31 ust. 4 ww. ustawy), wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (na podstawie art. 33

ust. 1 ustawy), wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazanie sprawy

z urzędu do rozpoznania sądowi powszechnemu (art. 34 § 1 ust. 2), a także umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (por. wyrok z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2900/00, LEX 81986).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącego o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej – według twierdzeń skarżącego – numerem [...]. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi, gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może mieć ona charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu, drugi - gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania. Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości jest obligatoryjne zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Jak wynika z treści wniosku skarżącego do Prezydenta Miasta z dnia [...]. – żądanie skierowanego do tego organu oparte było na treści art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) i dotyczyło "rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej numerem [...] na mapie stanowiącej załącznik geodety z dnia [...] położonej na działce nr [...] w obrębie[...]. We wniosku tym wskazano też, iż jest on oparty o wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. [...], oraz że zawarte w ww. wniosku żądanie rozgraniczenie nieruchomości jest niezbędne do założenia księgi wieczystej, co będzie równoznaczne z wykonaniem ww. wyroku sądu. Wskazano też, że wniosek organ winien rozpatrzyć w trybie art. 107 Kpa.

Tak zakreślony we wniosku skierowanym do organu przedmiot sprawy, zgodnie z treścią art. 30 ust.3 i 4 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego obligował organ do wszczęcia postępowania administracyjnego, w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, czego konsekwencją było wydanie postanowienia stwierdzającego jego wszczęcie.

Jednakże wszczęcie postępowania administracyjnego nie przesądza o tym,

że może być przez organ prowadzone i zakończone oczekiwanym przez stronę rezultatem. Jak trafnie wskazało SKO w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewidują możliwości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego przez stronę wniosku

o rozgraniczenie nieruchomości. Organ najpierw zobowiązany jest wszcząć postępowanie i w jego ramach ocenić możliwość załatwienia wniosku w ramach przysługujących mu kompetencji w tym przedmiocie, oraz w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego danej sprawy.

Postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego ma zatem charakter formalny, procesowy i nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy.

Z treści art. 28 i 30 prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż aby mogło być prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe muszą istnieć wydzielone prawnie (geodezyjnie) nieruchomości o spornych lub zatartych granicach. Jedynie wówczas postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie ma swój przedmiot.

W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że najpierw winno zostać przeprowadzone postępowanie, w którym nastąpi wydzielenie działek wraz z granicami – w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyniki tych działań winny być wprowadzone do ewidencji geodezyjnej.

Jest to jednak zupełnie inny etap działań niż postępowanie rozgraniczeniowe,

o którego wszczęcie wystąpił skarżący i inne osoby. Organ nie jest natomiast uprawniony do zmiany przedmiotu i zakresu postępowania. Istotne jest, iż wyjaśnił stronie iż procedura rozgraniczeniowa nie jest właściwa do wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków treści wyroku sądu powszechnego, do którego strona się odwołuje i wskazał właściwy tryb załatwienia tej sprawy, czym uczynił zadość art. 8 i 9 K.p.a.

Ustosunkowując się do pozostałych podnoszonych w skardze zarzutów stwierdzić należy, iż wbrew przeświadczeniu skarżącego w następstwie wydania skarżonej decyzji nie doszło do " " postanowienia o wszczęciu postępowania lecz jedynie do oceny, że przy ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, albowiem nie istnieje w prowadzonej przez organ geodezyjny ewidencji działka nr [...], której " " domaga się skarżący. Organ administracji na każdym etapie postępowanie jest obowiązany do weryfikacji jego przedmiotowości i stwierdziwszy brak przedmiotu sprawy ma obowiązek umorzyć toczące się postępowanie, które w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.

Podobnie chybiony jest zarzut rażącego naruszenia prawa z uwagi na orzekanie w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Należy bowiem stwierdzić, iż organ wcześniej nie wydał decyzji umarzającej postępowania administracyjnego wszczęte na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...] , a tylko w takiej sytuacji stawiany w tym zakresie zarzut mógłby zostać uznany za uzasadniony. Skarżona decyzja Kolegium - jak już wskazano powyższej - w żadnej mierze nie wpływa na obowiązywanie postanowienia Prezydenta Miasta

z dnia [...] o wszczęciu postępowania. Nie wpływa też na obowiązywanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Dotyczy ona jedynie możliwości (czy też dopuszczalności) realizacji zamierzonych przez stronę skutków

w zainicjowanym przez siebie postępowaniu rozgraniczeniowym

W toku wydawania skarżonego rozstrzygnięcia Kolegium nie było też władne do oceny pracy organów geodezyjnych w zakresie wychodzącym poza przedmiot niniejszej sprawy, tj. żądania rozgraniczenia nieruchomości, w tym w szczególności do oceny niedokonania w oparciu o przedłożony przez stronę wyrok sądu powszechnego i zawarty w nim projekt podziału działki nr [...] wpisów do ewidencji gruntów, co do którego – zdaniem organu I instancji - nie stwierdzono spełniania wymogów prawa geodezyjnego, w tym w szczególności wymogów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U Nr 30, poz. 297). Kwestie te – jak trafnie wskazał organ odwoławczy - mają charakter czynności materialno-technicznych. Podlegają one odrębnej procedurze, również w zakresie ich zaskarżenia.

Chybiony jest także argument skargi, iż nie mogąc uwzględnić złożonego przez skarżącego wniosku o rozgraniczenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przekazać go do załatwienia przez sąd powszechny.

Procedura ta znajduje zastosowanie tylko w sytuacji, gdyby rzeczywiście toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, czyli istniał jego przedmiot, a w jego toku zaistniały okoliczności wskazane w art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. W niniejszym wypadku - jak wyżej wykazano - postępowanie rozgraniczeniowe na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...] okazało się bezprzedmiotowe, a zatem nie mogło się toczyć. W tym stanie rzeczy organ zobowiązany był je umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.

Końcowo wyjaśnić też należy, iż wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga

w oparciu o akta sprawy i może - na wniosek strony lub z urzędu - uzupełniająco przeprowadzić dowód z dokumentu (art. 106 § 3 P.p.s.a.), jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł przeprowadzić dowodu ze zgłoszonego

w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] przesłuchania w charakterze świadka W. W.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga – jako nieuzasadniona – podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.