Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 4340/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 2 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie : WSA Janina Guść WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi F.G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 listopada 2001 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 lipca 2001 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia 31 lipca 2001 r.. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 20 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). pozbawił F. G. dotychczas posiadanych uprawnień wdowy po kombatancie, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej.

Organ administracji ustalił, że mąż skarżącej – S. G., w oparciu o zaświadczenie dawnego ZBOWiDu z dnia 17 stycznia 1976 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie 22 czerwca 1950 r. do 27 października 1952r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej.

Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Szefa Powiatowego Sztabu Wojskowego z dnia 25 czerwca 1975r. potwierdzające, że S.G. jako żołnierz Ludowego Wojska Polskiego, w podanym wyżej okresie brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.

Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustaw}' zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób. które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawienia wdowy po kombatancie są uprawnieniami pochodnymi, zgodnie z art. 20 ust 3 ustawy. Ponieważ uprawnienia kombatanckie nie przysługiwałyby mężowi skarżącej, nie mogą one przysługiwać wdowie.

F. G. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywała, że jej zmarły mąż brał udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią na terenie Tomaszowa Lubelskiego, Zamościa. Hrubieszowa. Kraśnika, Krasnegostawu, Lubartowa, Biłgoraju, Włodawy oraz w lasach janowskich. Jednocześnie wskazała, iż nie jest w stanie w tak krótkim czasie dostarczyć niezbędnej dokumentacji. Wywodziła, iż nie może przedstawić świadków na potwierdzenie walk męża z UPA, gdyż osoby, które wspólnie z nim walczyły już nie żyją.

Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów

i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 19 listopada 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie o pozbawieniu skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie, podzielając w całości jego podstawy faktyczne

i prawne.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, w związku z podniesionym przez skarżącą zarzutem walki zmarłego S.G. z UPA. na podstawie wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia (wykaz [...] z dnia 22 sierpnia 1995 r.) ustalono, iż III Brygada KB W. w której służył maż skarżącej, brała udział w walkach z UPA tylko w dniu 28 marca 1995 r. i w dniu 22 maja 1951 r. ponadto organ wskazał, że mąż skarżącej w dokumentach złożonych w momencie ubiegania się o uprawnienia kombatanckie w 1976 r.

F. G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ponowiła zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazywała, iż decyzja jest dla niej wyjątkowo krzywdząca. Do skargi załączyła również kserokopie książeczki wojskowej zmarłego męża oraz kserokopie zeznań dwóch świadków, złożonych w 1976 r. na potrzeby ZUS .

W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną w części dotyczącej zarzutów niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zagadnienie dotyczące pozbawienia skarżącej dotychczas posiadanych uprawnień wdowy po kombatancie, które zostały jej przyznane bezspornie wyłącznie z tego tytułu, że zmarły mąż, jako żołnierz LWP, brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.

W toku postępowania administracyjnego, a w szczególności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F. G. zarzuciła, że w trakcie służby brał udział w walkach z bandami UPA. Wskazała również miejscowości, w których walczył.

Analogicznie zarzut podniosła w skardze wywodząc, że jej zmarłemu mężowi przysługiwałyby uprawnienia kombatanckie z tytułu wałki z bandami UPA.

Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wskazanie, przez skarżącą, że S.G. przysługiwały uprawnienia kombatanckie z innego tytułu przewidzianego w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r.. Nr 142. poz. 950 ze zm.) nie dawałoby podstaw do pozbawienia jej dotychczas posiadanych uprawnień.

Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmowało się. że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142. poz. 950 ze zm.). wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich, (por. uchwała NSA z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt OPS 13/01, ONSA 2002/4/132).

Organ, rozpatrując niniejszą sprawę, powołał się na pismo CA W7 z 16 sierpnia 2000 r. oraz załączony do niego wykaz jednostek zwalczających organizacje zbrojnego podziemia, Dokumenty te nie spełniają jednak wymagań art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Znajdujące się na nich. ręcznie wykonane dopiski, nie opatrzone podpisem, ani pieczątką urzędową, co powoduje iż uznanie ich za wiarygodne nie jest zasadne. Ponadto organ w żaden inny sposób nie wyjaśniał, czy mąż skarlej w istocie brał udział w walkach z UPA.

W dalszym postępowaniu w tej sprawie obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. będzie ustalenie czy mąż skarżącej faktycznie brał udział w walkach z UPA. a w konsekwencji czy przysługiwałyby mu uprawnienia kombatanckie z tytułu określonego w art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...) Dopiero po zakończeniu tego postępowania możliwa będzie ocena dotycząca podstaw pozbawienia skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie, które w; dotychczasowym postępowaniu przyznane jej zostały bezspornie wyłącznie z tytułu udziału męża w walkach o utrwalanie władzy ludowej.

Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje, orzekając o zwrocie kosztów postępowanie na podstawie art. 200 cyt. ustawy p.s.a.