Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 323/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Teza: Niedopuszczalne jest dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o domniemanie istnienia określonego prawa, wynikające z dokumentów pośrednio na nie wskazujących.

TEZY

Niedopuszczalne jest dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o domniemanie istnienia określonego prawa, wynikające z dokumentów pośrednio na nie wskazujących.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski, Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1061/11 w sprawie ze skargi D.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia 11 maja 2011 r., nr [..] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od D.J. na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1061/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia 11 maja 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy [..] z dnia 3 grudnia 2010 r. nr [..]) oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego na rzecz skarżącej D.J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 11 maja 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy [..] nr [..] z dnia 3 grudnia 2010 r. orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu współwłaścicieli w odniesieniu do działek ew. nr [..] z obrębu [..] na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008 r. znak [..] i orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 17 lipca 1946 r. [..].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik D.J. wystąpił do organu ewidencyjnego o dokonanie zmian w rejestrze gruntów w zakresie sześciu działek w obrębie ewidencyjnym [..] oraz sześciu działek w obrębie ewidencyjnym miasta [..] przez wpisanie właścicieli wskazanych w załączonej ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008 r. - w miejsce dotychczasowych. Decyzją tą Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego z dnia 22 stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska [..] z gruntami "[..]", "[..]" i "[..]" stanowiąca własność H.J.P. i T.J.J., o łącznej powierzchni 98,29 ha, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek o łącznej powierzchni 33,86 ha.

Decyzją z dnia 3 grudnia 2010 r. Burmistrz Gminy [..] odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu współwłaścicieli w odniesieniu do działek ew. nr [..] z obrębu [..]a uznając, że przedłożone przez stronę orzeczenia nie stanowią podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w świetle treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów stanowiących tytuł prawny spadkobierców H.J.P. i T.J.J. do wymienionych we wniosku działek. Dokumentami takimi nie są, zdaniem organu, powoływane orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Warszawie z dnia 17 lipca 1946 r. Nr [..] jak też odpis z wniosku załączonego do księgi hipotecznej nieruchomości "[..]".

Wymienione wyżej orzeczenie, wydane na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowi, zdaniem organu, wyłącznie o tym, i tylko w tym zakresie rodzi skutki prawne, że opisana w nim nieruchomość nie podlega przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a wiec nie przechodzi na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na przeprowadzenie reformy rolnej. Nie jest prawdą, co twierdzi wnioskodawca, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz dekretem z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej orzeczenie to stanowi podstawę wpisu prawa własności do rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych. Podstawę wpisów w ewidencji gruntów mogłyby stanowić łącznie: dokumenty hipoteczne wraz z planami, z których wynikałoby prawo własności do określonych w nich nieruchomości (wg uzasadnienia orzeczenia z dnia 17 lipca 1946 r. grunty stanowiące nieruchomość [..] objęte były trzema księgami hipotecznymi), orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z 17 lipca 1946 r., dokumentacja geodezyjno- kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego określająca granice, powierzchnię i oznaczenie nieruchomości na aktualnej mapie ewidencyjnej, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1948 r., z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z później wydanych dokumentów Brak dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów stanowiących podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów (określonych § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków) uzasadnia, zdaniem organu, odmowę wprowadzenia takiej zmiany. Ponadto w ocenie organu odwoławczego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008 r. stwierdzająca nieważność orzeczeń z 1948 r. w części dotyczącej wymienionych w tej decyzji działek ewidencyjnych, w sytuacji, gdy dokumenty z lat 1946 i 1948 zawierają inne oznaczenia nieruchomości, niezależnie od przeszkód opisanych wyżej, nie może wywoływać skutków w zakresie zmiany danych ewidencyjnych. Minister wydając decyzję oparł się na ekspertyzie geodety uprawnionego wykazującej aktualny obszar nieruchomości jako wynoszący 108,7126 ha, a więc o ponad 10 ha większy niż został określony w orzeczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 17 lipca 1946 r. oraz unieważnionych w części orzeczeniach z 1948 r. Z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w [..], praca geodety uprawnionego nie została złożona do kontroli i nie jest przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc w świetle powołanych przepisów ewidencyjnych nie mogą wynikać z niej żadne zmiany danych ewidencyjnych.

Na tę decyzję skargę do Sądu wniosła D.J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając wydanie jej z naruszeniem:

- art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich pominięcie,

- art. 23 tej ustawy oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. W związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 17 lipca 1946 r. poprzez pominięcie tytułu własności skarżącej,

- § 35, 45 i 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. poprzez zbędne przywołanie tych przepisów,

- art. 7, w zw. z art. 77, 8, 9 , 12 Kpa z pominięciem pism z dnia 30 marca 2009 r. oraz 4 czerwca 2009 r. oraz dokumentacji znajdującej się w Ministerstwie Rolnictwa oraz zaniechania jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej,

- art. 16 Kpa poprzez pominięcie rozstrzygnięć zawartych w orzeczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 17 lipca 1946 r. i w decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 22 września 2008 r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że podstawą wpisania wpisu jako właściciela D.J. do ewidencji gruntów stanowią orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 17 lipca 1946 r. oraz decyzja Ministra Rolnictwa z dnia 22 września 2008 r. jako czytane łącznie. W ocenie skarżącej żądanie dodatkowych dokumentów mających potwierdzać prawo własności nie znajduje oparcia w przepisach prawnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z art. art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r, Nr 240, poz. 2027 t.j.) oraz § 44 - 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do obowiązków organów prowadzących ewidencję gruntów należy utrzymywanie operatu ewidencji w aktualności, czyli wprowadzanie w niej zmian zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aktualizacja dotyczy danych, o jakich mowa w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. m.in. danych dotyczących podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. Aktualizacji tej organy dokonują z urzędu lub na wniosek w oparciu o dokumenty o jakich mowa w § 12 cytowanego rozporządzenia tj. m.in. wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych i umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości oraz ostatecznych decyzji administracyjnych.

Sąd I instancji podkreślił, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, a zatem odzwierciedlają aktualny stan prawny nieruchomości. Nie mają przy tym charakteru konstytutywnego.

Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy próbuje kwestionować, prawo własności D.J. do gruntów stanowiących dawną nieruchomość [..]. Jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzją z dnia 22 września 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego z dnia 22 stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska [..] z gruntami "[..]", "[..]" i "[..]" stanowiąca własność H.J.P. i T.J.J., o łącznej powierzchni 98,29 ha, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek o łącznej powierzchni 33,86 ha. W ocenie Sądu I instancji oznacza to, że decyzją tą Minister niejako "przywrócił" utracone prawo własności do tej nieruchomości. Wskazany § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. wskazuje jedynie, że chodzi o decyzję ostateczną, nie precyzując, o jaką decyzję chodzi. W ocenie Sądu decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008 r. mieści się w katalogu oznaczonym przez ten przepis. Skoro Minister stwierdził nieważność decyzji przejmujących daną nieruchomość na cele reformy rolnej uznał zatem, że nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. Jak wynika z wypisów z rejestrów gruntów działki oznaczone numerami [..] z obrębu [..]a nadal pozostają własnością Skarbu Państwa, a ich użytkownikami są osoby fizyczne gmina i podmiot gospodarczy.

Zdaniem Sądu I instancji, dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, m.in. sądy powszechne i organy administracji publicznej. Zatem organ nie był uprawniony do podważania ostatecznej decyzji administracyjnej i z tego powodu m. in. do dokonania odmowy wpisu prawa własności na rzecz skarżącej.

Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że jeżeli organy miały wątpliwości co do zasadności dokonania wpisu to powinny je wyjaśnić we własnym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika zaś, by organ był w posiadaniu dokumentów, które przeczą wnioskowi skarżącej i dowodzą, że nie może ona zostać wpisana do ewidencji gruntów jako właścicielka, skoro skarżąca wykazała, że jest następcą prawnym T.J., który w dniu przejmowania nieruchomości na cele rolne był jej właścicielem.

Zdaniem Sądu kwestia braku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi podstawy do odmownego załatwienia żądania strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez błędną jego wykładnię.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zg dnia 22 września 2008 r. stwierdzająca nieważność części orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 czerwca 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska [..] podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego z dnia 22 stycznia 1948 r., jak też powołane przez wnioskodawcę orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Warszawie z dnia 17 lipca 1946 r., stwierdzające, że nieruchomość ziemska [..] z gruntami zw. "[..]", "[..]" i "[..]" nie podpada pod działanie ww. dekretu, nie rozstrzygają komu przysługuje prawo własności do wymienionych działek. Mogą one jedynie stanowić podstawę do wykreślenia z ewidencji Skarbu Państwa jako ich właściciela i tylko w sytuacji, gdy zlokalizowanie dawnej nieruchomości hipotecznej na aktualnej mapie ewidencyjnej byłoby bezsporne. Argument zawarty w uzasadnieniu wyroku, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, by organ był w posiadaniu dokumentów, które przeczą wnioskowi skarżącej i dowodzą, że nie może ona zostać wpisana w ewidencji jako właścicielka, jest odwróceniem zasad wprowadzania zmian do ewidencji, jakie wynikają z przepisów prawa i wielokrotnie formułowane były w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne w sytuacjach bezspornych - na podstawie dokumentów, z których wprost prawo to wynika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie powyższa zasada powoduje, że kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku została dokonana tylko w zakresie wyznaczonym przez zarzut na jakim oparta została skarga kasacyjna tj. zarzut naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr. 38, poz. 454 ).

Zdaniem skarżącego kasacyjnie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008r., którą stwierdzono nieważność orzeczenia z dnia 1 czerwca 1948r. oraz orzeczenia z dnia 22 stycznia 1948r.uznajacego, że nieruchomość ziemska [..] z gruntami " [..]", [..]" i [..]" stanowiąca własność H.J.P. i T.J.J. podpada pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie mieści się w katalogu dokumentów określonych w § 12 ust. 1 w/wym rozporządzenia.

Zgodnie z powołanym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

W myśl natomiast § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje:

1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali,

2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości.

Należy podkreślić, ze postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntów ani ich oznaczenia bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można również dokonywać oceny aktów, orzeczeń i czynności prawnych wymienionych w cytowanym wyżej § 12 rozporządzenia, uzależniać zmian w ewidencji od dokonania takiej oceny ani rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji, takich jak akty notarialne, akty własności ziemi, prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne (wyrok NSA z 10 lutego 2003 r., II SA 1907/01, LEX nr 156364; wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/97, LEX nr 41273). Ewidencja gruntów ma znaczenie jedynie informacyjno-techniczne, odzwierciedlające określony bezspornie stan faktyczny i prawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1999 r., II SA 17/99, LEX nr 46214).

Zaznaczyć trzeba, że podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu. Innymi słowy chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych (por. wyrok NSA z 14 listopada 2007 r. I OSK 1488/06 oraz wyrok NSA z 11 marca 2008 r. I OSK 350/07).

Z przepisu § 45 cyt. rozporządzenia wynika wprost, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie do bazy danych ewidencyjnych udokumentowanych zmian. W sytuacji, gdy postępowanie wszczęte zostało wskutek wniosku skarżącej to jej rzeczą było przedstawienie dokumentów wykazujących podstawę żądanych zmian.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że skarżąca wykazała, iż z mocy ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008r.Skarb Państwa odzyskała prawo własności działek wymienionych we wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów.

Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia zaskarżonym wyrokiem § 12 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię jest trafny. Ma rację skarżący kasacyjnie, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2008r. nie rozstrzyga o tym komu przysługuje prawo własności działek . Jak wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia ostateczna decyzja administracyjna tylko wtedy stanowi podstawę w rozumieniu wymienionego przepisu do uwidocznienia zmian w zakresie prawa własności, gdy wprost przyznaje takie prawo określonej osobie. Analiza treści decyzji z dnia 22 września 2008r. stwierdzającej nieważność orzeczeń z dnia 1 czerwca 1948r. i z dnia 22 stycznia 1948r.prowadzi do wniosku, ze decyzja ta rozstrzyga wyłącznie o tym, że wymienione w jej pkt. 1 działki gruntu stanowiące własność H.J.P. oraz T.J.J. zostały przejęte na cele reformy rolnej z rażącym naruszeniem prawa. Z decyzji tej może co najwyżej wynikać, że Skarb Państwa utracił prawo własności do wymienionych działek, podczas gdy nie wynika, że skarżąca D.J. automatycznie stała się ich właścicielką. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż to właśnie w/wym. jest spadkobiercą po zmarłym T.J.J..

Należy wyjaśnić, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu.

Trzeba jednocześnie podkreślić, że tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie organ nie mógł samodzielnie wywieść prawa własności D.J. z decyzji z dnia 22 września 2008r.tj. z aktu, który wprawdzie nie rozstrzyga prawa własności, ale pośrednio może uprawdopodobniać odzyskanie własności. Prawa osób i jednostek o jakich mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia muszą wynikać z nich wprost , aby mogły stanowić podstawę do dokonania zmian. W przypadku braku stosownych dokumentów lub też w sytuacji gdy określone prawo nie wynika bezpośrednio z wpisów w księgach wieczystych, z treści prawomocnych orzeczeń sadowych, umów, czy ostatecznych decyzji administracyjnych brak jest podstaw do dokonania zmian w ewidencji. Nie jest dopuszczalne dokonanie zmian w ewidencji w oparciu o domniemanie istnienia określonego prawa, oparte na dokumentach pośrednio wskazujących na jego istnienie.

Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku czy lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. ( por. wyrok NSA OSK 157/10 z dnia 26 XI 2010 LEX nr 787147 ). Postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich ( por. wyrok NSA I OSK 1395/10 z dnia 3 IX 2010 Wspólnota 2010/39/42 ).

Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 203 pkt. 2 Ppsa orzekł jak w sentencji.