Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1018/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 36 a , art 50 -51
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 151  , art 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję nr 249/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2022 r. znak: WOB.7721.335.2021.AJAN w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie decyzją nr 75/2021 z 28 maja 2021 r., znak: PINB-I-5160.297.18.22 nałożył na inwestora A. R. obowiązek sporządzenia, a następnie dostarczenia do PINB do 31 października 2021 r., dokumentacji dotyczącej budynku szopogarażu, zlokalizowanego na działce nr [...] w M., gm. K.-L., tj.: 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego zawierającego:

- projekt zagospodarowania działki - sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;

- projekt architektoniczno-budowlany - określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia;

- projekt konstrukcyjno-budowlanego;

- projekt instalacji wewnętrznych.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał m.in. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.), dalej "P.b.". Wskazał, też, że projekt zamienny winien być sporządzony zgodnie z zasadami obowiązującymi przed 19 września 2020 r.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postępowanie w sprawie budowy budynku szopogarażu na działce nr [...] w M. gm. K.-L. zostało wszczęte w związku z pismem J. S., w którym wnioskujący zażądał dokonania kontroli stosownych planów i pozwoleń na budynki i ogrodzenie na działce [...].

J. S. zarzucił, że szopogaraż na narzędzia rolnicze graniczy z jego działką i został wybudowany niezgodnie z decyzją, ponieważ został powiększony i przesunięty oraz zmieniono przeznaczenie na paszarnię, co jest zagrożeniem. Wyjeżdżając ze swojej działki nie ma widoczności prawej strony, ponieważ zasłania szopogaraż, ogrodzenie i stodoła.

W toku prowadzonego postępowania pracownicy organu I instancji przeprowadzili 12 lutego 2004 r. oględziny ww. szopogarażu. Na podstawie pomiarów ustalono, iż szerokość przedmiotowego budynku wynosi 6,1 m, a długość 11,1 m. Podczas przeprowadzonych oględzin ustalono, iż budynek posiada dwie powierzchnie, z których jedna wykorzystywana jest na garaż samochodu i narzędzi rolniczych, a druga jest paszarnią. W toku postępowania ustalono również, że inwestor posiada decyzję Wójta Gminy K.-L. o pozwoleniu na budowę budynku szopogarażu, znak: BGK-7351/2/97, wydaną 3 lutego 1997 r.

PINB postanowieniem nr 235/2004 z 12 października 2004 r., wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy budynku szopogarażu i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji budowlanej z oceną wykonanych robót i uzgodnionym z zarządcą drogi [...] odstępstwem od planu zagospodarowania działki nr [...] co do lokalizacji przedmiotowego budynku.

W dniu 15 kwietnia 2004 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęły dwa egzemplarze inwentaryzacji budowlanej.

W dniu 4 grudnia 2006 r. PINB decyzją nr 179/2006, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nakazał inwestorowi sporządzenie projektu budowlanego zamiennego budynku szopogarażu uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie tych zmian w terminie do 1 marca 2007 r.

W dniu 21 lutego 2007 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją znak: WOA.MKIZ.7144-5-07 uchylił decyzję PINB nr 179/2006 z 4 grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 15 listopada 2007 r. organ I instancji decyzją nr 168/2007, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nakazał inwestorowi doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją.

W dniu 18 lipca 2008 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania J. S., decyzją znak: WOA.MKLE.7144-736-07, uchylił decyzję PINB nr 168/2007 z 15 listopada 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 20 marca 2009 r. PINB postanowieniem nr 81/2009, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku szopogarażu, jako wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź mienia. Jednocześnie organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych.

W dniu 11 maja 2009 r. PINB decyzją nr 77/2009, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. stwierdził, że nie zachodzi konieczność wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku szopogarażu do stanu zgodnego z prawem.

W dniu 8 lipca 2010 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania J. S., decyzją znak: WOA.MWIK.520-418-09, uchylił decyzję PINB nr 77/2009 z 11 maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji MWINB wskazał m.in., że mimo, iż decyzja Wójta Gminy Kocmyrzów-Luborzyca z 3 kwietnia 2005 r., znak: RGG-5548/8/2005, którą nie wyrażono zgody na lokalizację szopogarażu w pasie drogowym, została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchylona, a samo postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację szopogarażu w pasie drogowym umorzone, to jednak ww. decyzjami zarówno Wójt Gminy Kocmyrzów-Luborzyca jak i Kolegium wskazały, że przedmiotowy obiekt wybudowany został w granicy pasa drogowego. W związku z powyższym oraz faktem, że przedłożona przez inwestora inwentaryzacja robót jest niepełna, MWINB stwierdził, że wydana przez PINB decyzja jest przedwczesna, a sam materiał dowodowy wymaga uzupełnienia.

Na powyższą decyzję MWINB inwestor złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 20 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 1039/10 WSA w Krakowie skargę oddalił.

Kolejno, PINB postanowieniem nr 83/2011 z 22 marca 2011 r., zobowiązał inwestora do uzupełnienia inwentaryzacji geodezyjnej i orzeczenia technicznego.

W dniu 23 maja 2011 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], podczas której stwierdzono, iż od czasu ostatnich kontroli stan obiektu nie uległ zmianie.

W dniu 24 maja 2011 r. do PINB zgłosił się J. G. - uprawniony geodeta, który sporządził przedłożoną przez inwestora inwentaryzację powykonawczą i oświadczył, że zgodnie z ewidencją gruntów działka drogowa nr [...] w M. jest drogą dojazdową, która zgodnie z m.p.z.p. ma szerokość pasa 15 m, którego zwymiarowanie w terenie jest niewykonalne. Na mapie, którą uzupełnił 2 kwietnia 2009 r. zwymiarował szerokości od narożników budynku do osi drogi w tych miejscach. Linia naniesiona na mapie przechodząca przez naroża obu budynków inwestora została naniesiona bez pomiarów w terenie w związku z pouczeniem Urzędu Gminy na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie została wprowadzona do geodezyjnej ewidencji w Ośrodku Kartografii i Geodezji Starostwa Powiatowego.

W dniu 26 maja 2011 r. do siedziby PINB zgłosił się A. M. - architekt, który opracował orzeczenie techniczne dla szopogarażu, który oświadczył, że jako szerokość pasa drogowego przyjął 12 m na podstawie wyrysu z ewidencji gruntów, w którym działka drogowa nr [...] została zakwalifikowana jako droga dojazdowa, a nie jak w obecnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako droga lokalna o szerokości pasa 15 m. Naniósł na rysunku nr 2 wyjaśnienie dotyczące szerokości pasa drogowego.

W dniu 18 października 2011 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili ponowną kontrolę na działce ew. nr [...] i [...] w M. w czasie której ustalono, że północno-wschodni narożnik szopogarażu jest oddalony od krawędzi drogi gminnej o 5,05 m, południowo-wschodni narożnik budynku jest oddalony o 5,45 m od krawędzi drogi gminnej, a sama droga ma szerokość 4,70 m.

W dniu 1 grudnia 2011 r. PINB decyzją nr 259/2011, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nałożył na inwestora obowiązek wykonania opracowania technicznego, a następnie w oparciu o to opracowanie nakazał wykonanie rozbiórki części budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...].

W wyniku postępowania odwoławczego MWINB decyzją z 16 kwietnia 2012 r. znak: WOB.7721.23.2012.MWIK uchylił decyzję PINB nr 259/2011 z 1 grudnia 2011r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że PINB uzależniając wykonanie robót rozbiórkowych od sporządzenia opracowania technicznego wydał decyzję warunkową, która nie znajduje pokrycia w przepisach, a sam obowiązek sporządzenia opracowania technicznego stanowi element postępowania dowodowego, który mógł być nałożony na inwestora na mocy np. art. 81c ust. 2 P.b. Organ II instancji zauważył, że w dalszym ciągu w obiegu prawnym znajduje się postanowienie PINB z 20 marca 2009 r., wstrzymujące inwestorowi wykonywanie robót budowlanych związanych z budową szopogarażu ze względu na ich wykonywanie w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź mienia. Tym samym organ I instancji zobowiązany jest do wydania bezwarunkowej decyzji wskazanej w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez wskazanie zakresu robót budowlanych, których wykonanie doprowadzi szopogaraż do stanu zgodnego z prawem.

W dniu 4 czerwca 2013 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny na działce ew. nr [...], w czasie których stwierdzono, że stan sprawy do czasu ostatniej kontroli przeprowadzonej w dniu 18 października 2011 r. nie uległ zmianie.

W dniu 31 marca 2014 r. PINB decyzją nr 97/2014, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia, a następnie dostarczenia do PINB dokumentacji dotyczącej budynku szopogarażu zlokalizowanego na działce nr [...], tj. 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w terminie do 31 lipca 2014 r.

W dniu 11 czerwca 2014 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania inwestora decyzją nr 387/2014 uchylił decyzję PINB nr 97/2014 z 31 marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania pracownicy PINB 24 lutego 2015 r. przeprowadzili oględziny na działce ew. nr [...], w czasie których stwierdzono, że stan sprawy od czasu ostatnich oględzin nie uległ zmianie.

W dniu 8 października 2015 r. PINB decyzją nr 463/2015, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nałożył na inwestora obowiązek wykonania rozbiórki całego murowanego budynku szopogarażu zlokalizowanego na działce nr [...], o wymiarach ok. 6,1 m x 11,00 m, z dachem jednospadowym.

W dniu 27 listopada 2015 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją nr 1223/2015, znak: WOB.7721.748.2015.DROK, utrzymał w mocy decyzję PINB nr 463/2015 z 8 października 2015 r.

Na powyższą decyzję MWINB inwestor złożył skargę do WSA w Krakowie. Wyrokiem z 9 września 2016 r., sygn. II SA/Kr 780/16 WSA w Krakowie skargę oddalił.

Wyrokiem z 9 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 239/17 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej inwestora, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję MWINB nr 1223/2015 z 27 listopada 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję I instancji.

W dniu 2 października 2018 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny budynku szopogarażu zlokalizowanego na dz. nr [...], podczas których stwierdzono, iż stan sprawy do czasu ostatnich oględzin nie uległ zmianie. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół nr [...], który wraz z dokumentacją fotograficzną został dołączony do akt sprawy.

W dniu 28 maja 2021 r. PINB wydał opisaną na wstępie decyzję z 28 maja 2021 r. nr 75/2021.

Inwestor wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym podniósł, że przedmiotowy szopogaraż został zbudowany w 1997 r. na podstawie pozwolenia na budowę i od razu był użytkowany jako paszarnia i garaż. Przez 18 lat postępowania inwestor dorabiał na żądanie organu różne dokumenty. Wskazał też na kryzys związany z COVID-19 i związane z tym zubożenie, które uniemożliwia mu skompletowanie żądanych obecnie przez organ dokumentów.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 249/2022 z 28 czerwca 2022 r. znak: WOB.7721.335.2021.AJAN, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.", w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 3, art. 51 ust. 7, a także art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b., uchylił decyzję PINB z 28 maja 2021 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł, że nałożony obowiązek należy wykonać w terminie do 30 listopada 2022 r.; w pozostałym natomiast zakresie utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego.

Jako przedmiot postępowania w niniejszej sprawie organ II instancji zidentyfikował zrealizowanie inwestycji w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę znak: BGK-7351/2/97 z 3 lutego 1997 r. wydanego przez Wójta Gminy K.

Podkreślił, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga od organów nadzoru budowlanego uwzględnienia i zastosowania się do oceny prawnej sprawy zaprezentowanej przez orzekające w niej sądy administracyjne, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Wskazał, że w niniejszej sprawie wypowiadał się NSA, który wyrokiem z 9 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 239/17 uchylił wyrok WSA w Krakowie z 9 września 2016 r., sygn. II SA/Kr 780/16 oraz decyzję MWINB nr 1223/2015 z 27 listopada 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję I instancji nr 463/2015 z 8 października 2015 r.

Po przeprowadzaniu postępowania dowodowego PINB wydał w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. decyzję nr 75/2021 z 28 maja 2021 r. nakładając na inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia dokumentacji dotyczącej budynku szopogarażu zlokalizowanego na działce nr [...].

Przechodząc do meritum organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że z uwagi na obowiązującą od 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) stanowiącego, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, MWINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą co do zasady przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.

Jednakże co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, zgodnie z art. 28 ustawy zmieniającej do spraw, o których mowa w art. 25-27:

1) stosuje się:

a) przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawy zmienianej w art. 1;

b) przepisy art. 36a ust. 5b ustawy zmienianej w art. 1;

2) nie stosuje się przepisów art. 36a ust. 5a ustawy zmienianej w art. 1.

Wszystko powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy P.b. w brzmieniu dotychczasowym, jednak przesłanki kwalifikacji dokonania istotnych odstępstw należy badać w oparciu o odpowiednie przepisy w brzmieniu obecnie obowiązującym - tj. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt. 3 P.b., co oznacza, że jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych, niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., tj. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach to organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: (...) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Organ II instancji wskazał, że zastosowany w niniejszej sprawie przepis art. 51 ust. 3 P.b. ma zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego w zakresie wprowadzonych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 7 P.b. przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 (analogicznie jak z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2) stosuje się także w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4).

Z uwagi na okoliczność, iż art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. odsyła do pojęcia istotnych odstępstw wskazanych w art. 36a P.b., organ nadzoru budowlanego ma obowiązek, przy ocenie czy doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, posługiwać się treścią tego artykułu.

Zgodnie z art. 36a ust. 1 P.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Przepis art. 36a ust. 5 (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organ I instancji) enumeratywnie wskazuje, które z odstępstwa należy uznać za istotne. I tak istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

W trakcie prowadzonego postępowania zostało ustalone, że budowa przedmiotowego obiektu (szopogarażu) została zrealizowana w oparciu o wydaną 3 lutego 1997 r. decyzję Wójta Gminy Kocmyrzów-Luborzyca znak: BGK-7351/2/97 zatwierdzającą projekt budowlany budynku gospodarczego szopogarażu i udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę szopogarażu o powierzchni zabudowy 60 m2 na działce nr [...].

W uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy i kubatury obiektu. Stwierdzono, iż budynek szopogarażu został wydłużony o 1,0 m w kierunku drogi gminnej, przez co znalazł się częściowo w pasie drogowym drogi gminnej na działce nr [...] w M., gmina K.-L.. (...) Ponadto w trakcie oględzin dokonano szczegółowych pomiarów budynku szopogarażu na dz. nr [...] (...). Przedmiotowy obiekt o rzucie prostokąta posiada wymiary 6,07 m x 11,00 m. Dach budynku jest jednospadowy, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej nr [...]. Przedmiotowy budynek składa się z dwóch pomieszczeń: szopy/paszarni i pomieszczenia garażu. Zmierzona odległość ściany północnej budynku od granicy działki wynosi ok. 1,92 m (narożnik północno-zachodni) i ok. 1,51 m (narożnik północno-wschodni). Natomiast odległość wschodniej ściany budynku od krawędzi jezdni drogi gminnej wynosi ok. 4,48 m (narożnik północno-wschodni) i ok. 5,1 m (narożnik południowo-wschodni).

W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że PINB prawidłowo rozpoznał przedmiot sprawy oraz przyjął prawidłową kwalifikację prawną, a w niniejszej sprawie zastosowanie winna znaleźć procedura postępowania naprawczego określona w art. 50-51 P.b. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego, czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b., roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z ww. wymogami.

Nie ulega wątpliwości MWINB, że przedmiotowy obiekt został wzniesiony z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę wskazanych w decyzji Wójta Gminy Kocmyrzów-Luborzyca z 3 lutego 1997 r. (kopia tej decyzji dołączona została do akt postępowania PINB znak: P 7355/030223/2600/5/03/AW). Organ II instancji podkreślił, że obowiązkiem inwestora po uzyskaniu pozwolenia na budowę jest prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym.

Ponadto przy ocenie tych odstępstw MWINB posłużył się ustaleniami przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji oględzin m.in. z 24 lutego 2015 r., w tym szczegółowym opisem zawartym w protokole, szkicem sporządzonym przez organ I instancji jak i dokumentacją fotograficzną.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl art. 36a P.b. odstąpienie, które dotyczy choćby jednego z elementów wymienionych w ust. 5 ww. normy, lub które wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi, należy zakwalifikować jako odstąpienie istotne, wymagające uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Istotne odstąpienie miało miejsce przede wszystkim w zakresie zmiany charakterystycznych parametrów budynku tj. jego powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5% (art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a P.b.). Ponadto budynek szopogarażu został wydłużony o 1,0 m w kierunku drogi gminnej, przez co znalazł się częściowo w pasie drogowym drogi gminnej na działce nr [...].

Dokonana analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że ustalone przez PINB całkowite zewnętrzne wymiary przedmiotowego budynku wynoszą: 6,07 m x 11,00 m, a zatem powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 66,77 m2. Decyzją z 3 lutego 1997 r. znak: BGK-7351/2/97 Wójt Gminy Kocmyrzów-Luborzyca zatwierdził projekt budowlany budynku gospodarczego szopogarażu i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę szopogarażu o powierzchni zabudowy 60 m2.

Porównanie tych wartości dokonane w kontekście art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a P.b. (istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%) wykazuje, iż powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku zmieniła się o 11,28% (z projektowanych 60 m2 na 66,77 m2).

Biorąc powyższe pod uwagę MWINB stwierdził, że inwestor wykonał w ramach prowadzenia robót budowlanych istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego, odstępstwo takie podlega zbadaniu w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 P.b., który stosowany jest w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zatem PINB prawidłowo zastosował właśnie taki tryb postępowania - tryb likwidacji skutków uchybień, określany jako postępowanie naprawcze.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w realiach niniejszej sprawy zastosowanie przewidzianej przez przepisy prawa procedury legalizacyjnej w odniesieniu do odstępstw istotnych od warunków określonych w pozwoleniu na budowę spornej inwestycji nie wymagało wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, bowiem niewątpliwie roboty budowlane zostały zakończone. Gdy zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 P.b., ale roboty budowlane zostały zakończone, nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu (postanowienie takie byłoby w istocie fikcją), ale bezpośrednio stosuje normy wynikające z art. 51 P.b.

PINB winien był zatem w niniejszej sprawie orzekać w bezpośrednim oparciu o art. 51 P.b. i powołać w podstawie prawnej decyzji art. 51 ust. 7 P.b. W kwestii możliwości dokonania korekty w zakresie podstawy prawnej decyzji I instancji przez organ odwoławczy MWINB przywołał stanowisko literatury prawniczej i judykatury. Mając przywołaną argumentację na uwadze organ II instancji w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia powołał art. 51 ust. 7 P.b.

Z kolei mając na uwadze, iż termin wyznaczony przez organ I instancji (do 31 października 2021 r.) na przedłożenie projektu budowlanego zamiennego upłynął, MWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu dostarczenia projektu zamiennego i w tym zakresie orzekł o ustaleniu nowego terminu przedłożenia żądanych dokumentów do 30 listopada 2022 r. Termin ten w ocenie MWINB jest wystarczający do wykonania nałożonego obowiązku.

Przywołując część uzasadnienia wyroku NSA z 9 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 239/17 organ II instancji wskazał, że "podstawowym celem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności Prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania z urzędu lub na wniosek strony przepisy Prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy Prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 Prawa budowlanego nie są wprost wymienione. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie budził wątpliwości fakt zrealizowania przedmiotowego budynku z naruszeniem warunków udzielonego pozwolenia na budowę i pozostawania w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Nie była też kwestionowana kwalifikacja tych robót jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie odległości budynku od krawędzi jezdni. Nie można jednak podzielić stanowiska, że "zastosowanie innej sankcji niż rozbiórka nie było możliwe z powodów prawnych i faktycznych".

W tym zakresie Sąd pierwszej instancji błędnie podzielił pogląd wyrażany przez organ nadzoru budowlanego, że podstawa prawna postanowienia z dnia 20 marca 2009 r. wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) niejako wyznaczyła kierunek prowadzenia postępowania naprawczego. Sygnalizując jedynie, że powoływane przez Sąd postanowienie było kolejnym takim wydanym w sprawie, dotyczyło budynku już zrealizowanego i wskazywało inną niż poprzednie postanowienie z dnia 12 października 2004 r. podstawę prawną z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, przede wszystkim powyższy pogląd należało wyraźnie zakwestionować z następujących powodów.

Po pierwsze, wydanie takiego postanowienia nie jest obowiązkowe dla możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego, w sytuacji gdy dotyczy obiektów już zrealizowanych.

Po drugie, niweczyłoby to zarówno sens, jak i cel prowadzenia takiego postępowania jak opisane powyżej. To w jego toku organ i dopiero po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy jest zobowiązany do kwalifikacji prawnej robót budowlany i wydania którejś z decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Po trzecie, wykluczenie już na wstępnym etapie tego postępowania, że mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i w ten sposób wyłączenie możliwości wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ograniczałoby znacznie możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, na rzecz stosowania wobec inwestora nakazu rozbiórki, który ze swej istotny ma charakter represyjny, a nie naprawczy.

Wyłączenie lub znaczne ograniczenie stosowania określonej instytucji prawnej i to w sposób nie poparty obiektywnymi okolicznościami sprawy, jak przykładowo bierność inwestora czy brak chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie mogło znaleźć akceptacji Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Podobnie za gołosłowne należało uznać stanowisko Sądu, zgodnie z którym nie było możliwe nakazanie częściowej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego z uwagi na konstrukcję przedmiotowego szopogarażu. I choć organy nadzoru budowlanego wskazywały "na konstrukcyjną całość ścian zewnętrznych budynku oraz jednolitą płytę żelbetową zbrojoną prętami stalowymi", to jednak ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia technicznego z grudnia 2007 r. wynika, że możliwa jest przebudowa przedmiotowego szopogarażu, chociaż technicznie będzie to wiązać się z komplikacjami. Nie jest jednak rzeczą organu administracyjnego dokonywanie wyboru za skarżącego inwestora metody doprowadzenia do zgodności z prawem budynku tym bardziej, że skarżący w toku postępowania realizował nakładane na niego obowiązki, wyrażając chęć zachowania budynku.".

Końcowo MWINB wyjaśnił, że mając na uwadze nieprawidłowości wskazane przy realizacji przedmiotowego obiektu organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb likwidacji skutków tych uchybień, określany jako postępowanie naprawcze, którego przebieg został uregulowany w art. 50-51 P.b. Zgodnie bowiem z założeniem ustawodawcy, wyeliminowanie stanu bezprawia budowlanego związanego z dopuszczeniem się przez inwestora istotnych odstępstw od warunków zatwierdzonych w decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga przeprowadzenia właśnie procedury naprawczej. W realiach niniejszej sprawy, zastosowanie przewidzianej przez przepisy prawa procedury legalizacyjnej w odniesieniu do odstępstw istotnych od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji wymaga nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa wprost w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Stanowi to wypełnienie pierwszego etapu postępowania naprawczego, którego skuteczna realizacja przez inwestora w postaci wykonania ww. obowiązku umożliwi organowi wdrożenie kolejnego etapu procedury naprawczej, na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. (Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego). W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Natomiast w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W odniesieniu do uwag zawartych w złożonym odwołaniu MWINB wskazał, że w uzasadnieniu niniejszej decyzji wyjaśnił motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się przy wydawaniu rozstrzygnięcia. W szczególności zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia nie budzą wątpliwości.

Inwestor A. R. wniósł na powyższą decyzję MWINB nr 249/2022 z 28 czerwca 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedstawił swoją sytuację materialną i podniósł, że głównym powodem skargi jest powód ekonomiczny, bowiem sporządzenie projektów jest bardzo kosztowne i skarżącego nie stać na taki wydatek. Kolejno skarżący wskazał na długotrwałość użytkowania budynku, jednocześnie podnosząc: "nikomu to nie przeszkadzało nie czyniło nikomu żadnej krzywdy z powodu użytkowania". Ponadto skarżący wskazał na koszty, jakie dotychczas poniósł w związku ze sporządzeniem dokumentów dostarczonych przez niego do organu nadzoru budowlanego w toku postępowania. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 29 listopada 2022 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 3 października 2022 r.). Jednak nie od wszystkich stron postępowania uzyskano potwierdzenie posiadania ww. technicznych możliwości.

Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego i skarżonego organu oraz uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną w niniejszej sprawę decyzję MWINB (szóstą wydaną w tej sprawie) zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.

Co należy podkreślić, WSA w Krakowie, rozpoznając po raz kolejny sprawę samowoli budowlanej dotyczącej budynku szopogarażu zlokalizowanego na działce nr [...] w M., gm. K.-L., w zakresie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy K.-L. o pozwoleniu na budowę, jest związany treścią art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dodatkowo, w myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Jak słusznie wskazał organ II instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2018 r., sygn. IV SA/Po 348/18 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że NSA w uzasadnieniu wyroku z 9 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 239/17, jednoznacznie przesądził, że po pierwsze, w okolicznościach niniejszej sprawy nie budził wątpliwości fakt zrealizowania przedmiotowego budynku z naruszeniem warunków udzielonego pozwolenia na budowę i pozostawania w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Po drugie, że nie była też kwestionowana kwalifikacja tych robót jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego m.in. w zakresie odległości budynku od krawędzi jezdni. Po trzecie NSA nie podzielił stanowiska, że zastosowanie innej sankcji niż rozbiórka nie było możliwe z powodów prawnych i faktycznych. Po czwarte NSA wskazał, że wykluczenie już na wstępnym etapie postępowania naprawczego, że mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i w ten sposób wyłączenie możliwości wydania decyzji na podstawie art 51 ust 1 pkt 3 P.b., ograniczałoby znacznie możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, na rzecz stosowania wobec inwestora nakazu rozbiórki, który ze swej istotny ma charakter represyjny, a nie naprawczy. Po piąte za gołosłowne NSA uznał stanowisko, zgodnie z którym nie było możliwe w sprawie niniejszej nakazanie częściowej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego z uwagi na konstrukcję przedmiotowego szopogarażu. I choć organy nadzoru budowlanego wskazywały "na konstrukcyjną całość ścian zewnętrznych budynku oraz jednolitą płytę żelbetową zbrojoną prętami stalowymi", to jednak ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia technicznego z grudnia 2007 r. wynika, że możliwa jest przebudowa przedmiotowego szopogarażu, chociaż technicznie będzie to wiązać się z komplikacjami. Nie jest jednak rzeczą organu administracyjnego dokonywanie wyboru za skarżącego inwestora metody doprowadzenia do zgodności z prawem budynku tym bardziej, że skarżący w toku postępowania realizował nakładane na niego obowiązki, wyrażając chęć zachowania budynku.

Zatem ważne dla wyniku sprawy kierunki badania sprawy zostały wcześniej rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem NSA, a nie zaistniała taka zmiana przepisów prawa, która wyłączałaby ww. związanie.

Mając powyższe wytyczne na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę Sąd wyjaśnia, że jest związany, na podstawie art. 153 P.p.s.a., ww. ustaleniami i podziela przedstawione w ww. wyroku stanowisko.

W konsekwencji należało uznać, że organy słusznie zastosowały w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 7 P.b. w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone.

W sytuacji bowiem, gdy jak w niniejszej sprawie, co nie jest sporne, roboty budowlane realizowane na podstawie pozwolenia na budowę zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. nałożyć obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych prowadzących do stanu zgodnego z prawem budowy już zakończonej (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1890/11, z 8 stycznia 2010 r., sygn. II OSK 15/09).

Zgodnie z art 51 ust. 7 P.b. przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 (analogicznie jak z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2) stosuje się także w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4; por. komentarz Prawo budowlane Andrzeja Glinieckiego, Lexis-Nexis, wyd. 2, Wa-wa 2014, s. 691, wyrok WSA w Krakowie z 10 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1164/18). Obowiązek dotyczy sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego w zakresie wprowadzonych zmian.

Skoro w realiach niniejszej sprawy nie budził wątpliwości fakt zrealizowania przedmiotowego budynku z naruszeniem warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a dodatkowo obecnie w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez zmianę wymiarów budynku (wydłużenie w stronę drogi), a zatem w sposób, który musi być kwalifikowany jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku (długość, szerokość i powierzchnia), organy nadzoru budowlanego musiały w ponownie prowadzonym postępowaniu, w trybie wdrożonej procedury naprawczej, na podstawie art. 50-51 P.b. nakazać sporządzenie i przedłożenie projektu zamiennego celem doprowadzenia stanu faktycznego do zgodności z prawem.

Od lat nie budziło wątpliwości, że w niezmienionej sytuacji na gruncie przedmiotowy budynek ma od chwili realizacji w 1997 r. ok. 66,77 m2, co zdecydowanie przekracza zaakceptowaną w decyzji o pozwoleniu na budowę projektowaną powierzchnię 60 m2 o więcej niż 5%, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a P.b.

Co przy tym istotne, organ II instancji prawidłowo uznał i uzasadnił, że w niniejszej sprawie należało stosować co do zasady przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r. Słusznie natomiast stwierdził też, że przesłanki kwalifikacji dokonania istotnych odstępstw należało badać w oparciu o odpowiednie przepisy (art. 36a P.b.) w brzmieniu obecnie obowiązującym - tj. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą (art. 28 ustawy zmieniającej).

Sąd w pełni akceptuje również rozstrzygnięcie MWINB w zakresie orzekania w bezpośrednim oparciu o art. 51 P.b. i powołania w podstawie prawnej decyzji art. 51 ust. 7 P.b. Organ odwoławczy dokonał w tej kwestii prawidłowej i uzasadnionej korekty decyzji PINB, co nie może być postrzegane jako naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Podsumowując, w realiach niniejszej sprawy nie zostały naruszone żadne przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło skrupulatne wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, w tym w ramach niebudzących wątpliwości ustaleń w toku licznych oględzin (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena dokonana przez organy nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a., w zaskarżonej decyzji zawarto wszystkie konieczne jej elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy MWINB prawidłowo podzielił argumentację rozstrzygnięcia I instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem, ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w tym przedmiocie oraz wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z 9 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 239/17.

Wobec powyższego, prawidłowo stosując art. 153 P.p.s.a., organy słusznie przyjęły konieczność nałożenia na skarżącego inwestora obowiązków, które w przypadku ich realizacji mogą prowadzić do przebudowy budynku celem doprowadzenia do zgodności z przepisami i jego częściowego zachowania.

W konsekwencji nie mogła doprowadzić do zamierzonego skutku argumentacja odwołania i skargi, koncentrująca się na trudnej sytuacji ekonomicznej skarżącego.

W szczególności też, wobec niewadliwych ustaleń dokonanych przez organy, nie mogło być uznane za zasadne stanowisko skarżącego związane z 26-letnim już użytkowaniem spornego budynku oraz wcześniejszym wykonywaniem zaleceń organów i poniesieniem na nie wydatków.

Rozgoryczenie skarżącego związane z kosztownymi konsekwencjami stosunkowo niewielkiego, acz istotnego z punktu widzenia P.b. odstępstwa, jest zrozumiałe, ale nie może skutkować uchyleniem prawidłowej decyzji organu nadzoru.

Jak przy tym trafnie wskazał organ II instancji, obowiązkiem inwestora po uzyskaniu pozwolenia na budowę jest prowadzenie robót budowlanych w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.