Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 446/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par.1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 marca 2022 r. Nr 2201-IEE.711.91.34.2022.AW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej jako Naczelnik lub organ pierwszej instancji) prowadzi wobec P. W. (dalej jako Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych:

1) z dnia 3 grudnia 2019 r. o numerach:

a. 2205-7453.2019, obejmującego należności z tytułu VAT za maj 2014 roku, w łącznej kwocie należności głównej 45 602,00 zł;

b. 2205-7440.2019, obejmującego należności z tytułu N/AT za styczeń 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 34 011,00 zł;

c. 2205-7443.2019, obejmującego należności z tytułu N/AT za marzec 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 14 967,00 zł;

d. 2205-7444.2019 - obejmującego należności z tytułu VAT za kwiecień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 19 573,00 zł;

e. 2205-7445.2019 - obejmującego należności z tytułu N/AT za maj 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 13 350,00 zł;

f. 2205-7447.2019 - obejmującego należności z tytułu VAT za czerwiec 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 17 628,00 zł;

g. 2205-7442.2019 - obejmującego należności z tytułu N/AT za luty 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 41 219,00 zł

Odpisy ww. tytułów wykonawczych odebrał Skarżący w dniu 6 grudnia 2021 roku (wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego nr [...] z 4 grudnia 2019 roku w B. S.A.).

2) z dnia 16 sierpnia 2021 roku o numerach:

a. 2205-723.655650.2021 - obejmującego należności z tytułu N/AT za luty 2015 roku w łącznej kwocie należności głównej 18 719,00 zł;

b. 2205-723.655615.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za kwiecień 2015 roku w łącznej kwocie należności głównej 20 000,00 zł;

c. 2205-723.655548.2021 - obejmującego należności z tytułu N/AT za wrzesień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 20 000,00 zł;

d. 2205-723.655584.2021- obejmującego należności z tytułu N/AT za wrzesień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 7 963,00 zł;

e. 2205-723.655571.2021 - obejmującego należności z tytułu N/AT za grudzień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 23 000,00 zł;

f. 2205-723.655795.2021 - obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2014 rok w łącznej kwocie należności głównej 127 362,70 zł;

g. 2205-723.655634.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za styczeń 2015 roku w łącznej kwocie należności głównej 18 489,00 zł;

h. 2205-723.655595.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za grudzień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 4 477,00 zł;

i. 2005-723.655644.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za marzec 2015 roku w łącznej kwocie należności głównej 4 696,00 zł;

j. 2205-723.655622.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za kwiecień 2015 roku w łącznej kwocie należności głównej 5 354,00 zł;

k. 2205-723.655599.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za listopad 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 18 397,00 zł;

l. 2205-723.655537.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za sierpień 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 16 028,00 zł;

m. 2205-723.655524.2021 - obejmującego należności z tytułu VAT za październik 2014 roku w łącznej kwocie należności głównej 18 211,00 zł.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych Skarżący odebrał dnia 27 sierpnia 2021 roku.

Pismem z dnia 1 grudnia 2021 roku Naczelnik poprzez wezwanie Skarżącego do zapłaty kwoty 828 426,38 zł dokonał zajęcia należącego do Skarżącego udziału 1/2 prawa własności nieruchomości położonej w S. ul. [...] dla której Sąd Rejonowy [...] III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą kw [....]. Ww. wezwanie Skarżący odebrał w dniu 8 grudnia 2021 roku.

Zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2021 roku Naczelnik poinformował M. W. (jako współwłaściciela nieruchomości) o dokonanym zajęciu.

Wniosek o wpis wzmianki dotyczącej wszczęcia egzekucji z nieruchomości złożono w Sądzie Rejonowym [...] III Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 2 grudnia 2021 roku.

Pismem z 14 grudnia 2021 roku (nadanym za pośrednictwem poczty 15 grudnia 2021 roku) Skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną, zarzucając dokonanie czynności z naruszeniem art. 110 c § 2 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie wszystkich tytułów wykonawczych. Dodatkowo Skarżący wskazał na przedawnienie zobowiązań podatkowych.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r. Naczelnik oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako Dyrektor lub organ odwoławczy) wydał w dniu 4 marca 2022 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik prawidłowo rozpatrzył skargę na czynność egzekucyjną. Jednocześnie, zdaniem organu, Naczelnik skorzystał z jednego ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 - dalej jako u.p.e.a.) - dalej w skrócie u.p.e.a.

Organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c § 1 - § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 114,114a i 114c u.p.e.a.

Naczelnik, zgodnie z art. 110c u.p.e.a. zajął należącą do Skarżacego ½ część nieruchomości doręczając Skarżącemu w dniu 8 grudnia 2021 roku, skutecznie i prawidłowo, wezwanie do zapłaty z dnia 1 grudnia 2021 roku nr [...].

Wezwanie to spełniało wymogi formalne określone w art. 110c § 2 u.p.e.a. W swej treści zawierało wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi, tj. kwotę 828 426,38 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zajętą część nieruchomości pozostawiono pod zarządem Skarżącego.

Odpisy tytułów wykonawczych w oparciu o które dokonano zajęcia zostały przy tym doręczone na wcześniejszym etapie postępowania, czego dowodem są znajdujące się w aktach sprawy zwrotne poświadczenia odbioru przesyłek zawierających tytuły wykonawcze.

Końcowo Dyrektor wyjaśnił, że podniesiona w skardze na czynność kwestia przedawnienia zostanie rozpatrzona w odrębnym piśmie.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego P. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia.

Odpowiadając na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Analiza akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do przyjęcia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym doszło do uchybienia uzasadniającego uchylenie zaskarżonego aktu.

Zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. (art. 54 § 3 u.p.e.a.).

Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. W ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt II FSK 2053/18, skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane. Ma to na celu uniknięcie sytuacji, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w kilku środkach ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne i nie można ich stosować zamiennie. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. i zgodnie z tym przepisem, kognicja organów nadzoru jest ograniczona wyłącznie do badania zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Oznacza to, iż przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny podjął czynność egzekucyjną, to jest działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku było zajęcie części nieruchomości.

Przechodząc do dalszych rozważań należy nawiązać do art. 110c u.p.e.a. zgodnie z którym organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości (§ 1). Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (§ 2). Równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów (§ 3). Zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5 (§ 4). Dla każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają z chwilą, gdy o wszczęciu egzekucji powziął wiadomość, chociażby wezwanie nie zostało jeszcze zobowiązanemu wysłane ani wpis w księdze wieczystej nie był jeszcze dokonany (§ 5). W przypadku gdy miejsce pobytu zobowiązanego lub innego uczestnika postępowania egzekucyjnego nie jest znane, organ egzekucyjny występuje do właściwego sądu o ustanowienie kuratora do zastępowania osoby nieobecnej. Kurator wykonuje swoje czynności także w interesie innych osób, którym w dalszym toku postępowania doręczenia nie będą mogły być dokonane. Kurator może jednak reprezentować równocześnie tylko osoby, których interesy nie są sprzeczne (§ 6)

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami.

Naczelnik działając jako organ egzekucyjny, pismem z dnia 1 grudnia 2021 roku, poprzez wezwanie Skarżącego do zapłaty kwoty 828 426,38 zł, dokonał zajęcia należącego do Skarżącego udziału 1/2 prawa własności nieruchomości położonej w S. ul. [...] dla której Sąd Rejonowy [...] III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą kw [...]. Ww. wezwanie Skarżący odebrał w dniu 8 grudnia 2021 roku.

Zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2021 roku Naczelnik poinformował Małgorzatę Wedekind (jako współwłaściciela nieruchomości) o dokonanym zajęciu.

Wniosek o wpis wzmianki dotyczącej wszczęcia egzekucji z nieruchomości złożono w Sądzie Rejonowym [...] III Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 2 grudnia 2021 roku.

Jeśli chodzi o dochowanie obowiązku doręczenia tytułów wykonawczych, to w myśl przywołanego art. 110 c § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W rozpoznawanej sprawie, co wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy tytuły wykonawcze zostały doręczone na wcześniejszym etapie postępowania w dniu 6 grudnia 2021 roku oraz w dniu 27 sierpnia 2021 roku.

Należy dodać, że zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Czynność została zatem dokonana prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 137) oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.