Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 214/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 19 i 20, art. 4 ust. 1-3,   art. 7  ust. 1-3, art. 48 ust. 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Prudnika z dnia 25 lipca 2016 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. U. (dalej również jako "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lutego 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w Prudniku z dnia 25 lipca 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna – A. L.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. K. U. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Prudniku o ustalenie na dziecko - syna A. L., urodzonego [...] 2014 r., prawa do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu wniosku podała, że w skład jej rodziny wchodzą 2 osoby: ona sama i syn A. L. oraz przedłożyła oświadczenie własne z tytułu rozliczania się w roku 2014 na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów.

W toku prowadzonego postępowania organ włączył do akt sprawy:

- wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z której wynika, że strona prowadzi działalności gospodarczą pod nazwą A od 1 kwietnia 2010 r.;

- zaświadczenie ZUS Oddział w [...] Inspektorat w [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r. o wysokości wypłaconego stronie zasiłku macierzyńskiego w okresie od [...] 2014 r. do [...] 2014 r.;

- PIT-36 i PIT -11;

- zaświadczenie PUP w [...] o wypłacaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych w okresie od 26 października 2015 r. do 26 lipca 2016 r.;

- umowę o pracę z dnia 18 maja 2016 r., która potwierdza, że strona zawarła umowę z B Sp. z o.o. na okres od 19 maja 2016 r. do 30 czerwca 2018 r.

Decyzją z dnia 25 lipca 2016 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w Prudniku, działając z upoważnienia Burmistrza Prudnika, na podstawie art. 1, art. 2 pkt 11, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 2, art. 13, art. 18 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 poz. 214) i art. 104 K.p.a., odmówił przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego przez K. U. na syna A. L.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. U. uzyskała w 2014 r. dochód w wysokości 15.622,94 zł, który podzielony przez 12 miesięcy wyniósł 1.301,91 zł. Do miesięcznego dochodu rodziny organ doliczył dochód uzyskany za miesiąc listopad 2015 r. z tytułu uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, pobierany w okresie od 26 października 2015 r. do 26 lipca 2016 r. w kwocie 583,06 zł. Wyliczył w ten sposób miesięczny dochód rodziny w wysokości 1.884,97 zł, który w przeliczeniu na 2 osoby w rodzinie stanowił kwotę 942,49 zł. Kwota tego dochodu przekraczała kwotę uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. 800 zł miesięcznie, co uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, K. U. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż organ rozpoznał jej wniosek po upływie 3 miesięcy od daty jego złożenia. Tymczasem ustawodawca programu "Rodzina 500 plus" przewiduje okres do trzech miesięcy na wydanie decyzji odnośnie złożonego wniosku w okresie pierwszych trzech miesięcy od startu programu. Podkreśliła, że w roku 2014 miała niskie dochody, albowiem z tytułu prowadzonej działalności poniosła stratę w wysokości 2.533,29 zł, a z zasiłku macierzyńskiego dochód, za okres od [...] 2014 r. do [...] 2014 r., wyniósł 7.506,44 zł. Według skarżącej, kwota dochodu z zasiłku pomniejszona o stratę z tytułu prowadzenia działalności wyniosła 4.973,15 zł, podzielona następnie przez 12 miesięcy i 2 osoby, które wchodzą w skład jej rodziny, to 207,22 zł. Zatem, nie przekroczyła kwoty 800 zł, uprawniającej do świadczenia wychowawczego. Dodatkowo wskazała, że w dniu 26 września 2014 r. zawiesiła działalność gospodarczą, a jej jedyny dochód to zasiłek macierzyński pobierany do 6 lipca 2015 r. w łącznej kwocie 7.929,64 zł oraz zasiłek dla bezrobotnych pobierany od 26 października 2015 r. do 18 maja 2016 r. w kwocie 583,06 zł. Dochód z 2015 r. podzielony przez 12 miesięcy i przez 2 osoby wyniósł 354,69 zł.

W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wystąpiło do K. U. o udzielenie informacji:

1) czy zawieszenie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej: A, nastąpiło w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829), czy też było spowodowane innym względem. Jednocześnie Kolegium przytoczyło przepis art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r., stanowiący, iż: "przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5 roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia ";

2) czy i kiedy podjęła ww. działalność gospodarczą lub kiedy nastąpiło lub nastąpi jej wyrejestrowanie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;

3) przesłanie zaświadczenia od pracodawcy: B Spółka z o.o. w [...] o wysokości osiągniętego przez stronę dochodu netto za miesiąc czerwiec 2016 r.,

4) udzielenie wyjaśnień, czy A. L. wychowuje strona wspólnie z ojcem dziecka – M. L., czy też ojciec dziecka nie uczestniczy w jego wychowaniu.

W odpowiedzi, pismem z dnia 20 lutego 2017 r. K. U. poinformowała, że wykonywanie działalności gospodarczej zawiesiła z powodów innych, albowiem firma przynosiła straty i z tytułu działalności gospodarczej nie miała żadnego dochodu. Równocześnie podała, że działalność została zarejestrowana 1 kwietnia 2010 r., a zawieszona 26 września 2014 r., niebawem po urodzeniu dziecka i od tego czasu pozostaje zawieszona. Wskazała ponadto, że na czas składania wniosku i chwili obecnej dziecko wychowuje sama oraz przedłożyła zaświadczenie pracodawcy o wysokości dochodu za miesiąc czerwiec 2016 r., który wyniósł 1.407,22 zł netto.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 lutego 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ zacytował przepisy art. 4 ust. 1-3, art. 48 ust. 2, art. 2 pkt 14, art. 2 ust. 1, art. 2 pkt 19 i 20, art. 7 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, regulujące warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia. Odnosząc się do kryterium dochodowego, organ wyjaśnił, że w zakresie tego pojęcia ustawa odwołuje się do definicji zamieszczonej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy pojęcie dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zatem do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochodem, są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dalej organ akcentował, że pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 ustawy, który stanowi, że przez dochód ten rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Dochód członka rodziny - oznacza natomiast (w myśl art. 2 pkt 2 ustawy) przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 7 ust. 1 ustawy). Zgodnie zaś z art. 2 pkt 19e ustawy utrata dochodu - oznacza utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.). Stosownie zaś do art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Kolegium wskazało, że na skutek złożenia wniosku zobligowane było w pierwszej kolejności ustalić, czy strona spełniała warunki dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. czy dochód rodziny strony osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc w 2014 r. z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 ustawy (odnoszącego się do sposobu obliczania dochodu w przypadku uzyskania lub utraty dochodu w roku bazowym i po tym okresie), w przeliczeniu na osobę w rodzinie, stanowiący podstawę ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., nie przekracza kwoty 800 zł.

Zauważyło, że z akt sprawy wynika, że K. U. z wykonywanej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą: A w roku 2014 poniosła stratę w wysokości 2.533,29 zł. Otrzymała natomiast dochód z tytułu wykonywania prawa autorskiego i innych praw autorskich w wysokości 650,00 zł (praca na rzecz C Sp. z o.o. sp.k. - PIT-11 oraz PIT-36) oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez ZUS Oddział w [...] w wysokości 14.972,94 zł (PIT-11 i PIT -36). Łączny dochód strony wyniósł zatem 15.622,94 zł, który po odjęciu składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 2.144,65 zł wynosił 13.478,29 zł.

Przeciętny miesięczny dochód strony w roku 2014 wyniósł zatem 1.123,19 zł (13.478,29 zł : 12 miesięcy). Kolegium uznało osiągnięty przez stronę dochód z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w roku 2015 za utracony - zgodnie z ww. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. b ustawy - gdyż zasiłek ten był pobierany jedynie w okresie od 26 października 2015 r. do 26 lipca 2016 r., a więc na dzień ustalania prawa do świadczeń stronie zasiłek ten już nie przysługiwał. Kolegium nie uznało natomiast za dochód utracony - dochodu z ZUS z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego w roku bazowym, a więc w roku 2014 uznając, że jego utrata nie nastąpiła po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem organu, strona nie wyrejestrowała pozarolniczej działalności gospodarczej, a zawieszenie jej wykonywania nastąpiło na zasadach ogólnych, a nie w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, co potwierdza pismo z dnia 20 lutego 2017 r., w którym skarżąca poinformowała m.in., że zawiesiła działalność gospodarczą "z innych powodów", gdyż firma ciągle przynosiła straty i z tytułu działalności gospodarczej nie miała żadnego dochodu. Do dochodu strony Kolegium dodało, zgodnie z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 20 ustawy, dochód z tytułu uzyskania zatrudnienia w B Sp. z o.o. od 19 maja 2016 r. do 30 czerwca 2018 r., z pełnego pierwszego miesiąca następującego po miesiącu od uzyskania dochodu, tj. za czerwiec 2016 r. w wysokości 1.407,22 zł netto. W ocenie Kolegium, przeciętny miesięczny dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągnięty przez stronę w 2014 r. wyniósł zatem 2.530,41 zł (1.123,19 zł + 1.407,22 zł), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę 1.265,21 zł (2.530,41 zł: 2 osoby) i przekroczyło kwotę dochodu uprawniającą stronę do otrzymania wnioskowanego świadczenia, tj. 800 zł, o kwotę 465,21 zł.

Uznało więc, że wobec braku spełnienia kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego wynoszącego 800 zł, świadczenie to na A. L. stronie nie przysługuje.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem K. U. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze podniosła, że nie zgadza się z decyzją Kolegium, gdyż nie odniesiono się w niej do utraty zasiłku macierzyńskiego przysługującego po utracie zatrudnienia. Podała, że dochód z tytułu zasiłku macierzyńskiego wypłacanego z ZUS w roku 2014 był dochodem otrzymanym po urodzeniu dziecka w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Na dzień wydania decyzji zasiłek macierzyński nie był otrzymywany, dlatego według skarżącej powinien zostać potraktowany jako utracony w myśl art. 2 pkt 19 lit.f ustawy o świadczeniach rodzinnych (winno być ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę i wywody w niej zawarte oraz stanowisko zaprezentowane w odwołaniu i skardze. Dodała, że na dzień składania wniosku nie otrzymywała zasiłku macierzyńskiego i dlatego powinien on być uznany jako dochód utracony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, późn. zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lutego 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w Prudniku z dnia 25 lipca 2016 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – A. L.

Materialnoprawną podstawą wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm., zwanej nadal ustawą), która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna – A., z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Kwestią sporną w sprawie jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W ocenie organów łączny miesięczny dochód rodziny skarżącej, w skład której wchodzi skarżąca i jej syn wyniósł w 2014 r. 2.530,41 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wyniosło 1.265,21, która to kwota przekracza kryterium dochodowe - 800 zł na osobę w rodzinie określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Zdaniem skarżącej, do takiego przekroczenia kryterium dochodowego jednak nie doszło, ponieważ ustalenia organów dotyczące określenia wysokości dochodu na członka rodziny skarżącej są nieprawidłowe z uwagi na nieuwzględnienie utraty dochodu.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3 ustawy).

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.

W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (ust. 3). Jeżeli natomiast członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200 zł (ust. 4).

Dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, ustawodawca wskazał w art. 48 ust.1 ustawy, że pierwszy okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa wyżej, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, (art. 48 ust. 2 ustawy). Ustawodawca ponadto w art. 2 pkt 1 ustawy zaznaczył, że "dochód" oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Ustalenie dochodu rodziny wymaga zatem zastosowania reguł określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych i rozporządzeniu w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518, z późn. zm.; dalej: uśr), przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit.a uśr), inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:[...]- alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 uśr). Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy i oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.).

Z kolei, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 ustawy "uzyskanie dochodu" - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane:

a) zakończeniem urlopu wychowawczego,

b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wyjaśnić należy, że wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 2 pkt 2 ustawy). Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego.

W oparciu o art. 7 ustawy konieczne jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny z uwagi na dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny.

I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Na mocy art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Takie rozumienie dochodu utraconego jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do świadczenia wychowawczego przyznawanego na podstawie ustawy (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1503/16; WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 821/16; WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Po 774/16; WSA w Gorzowie z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1079/16 - wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pI//).

Niewątpliwie regulacja dotycząca utraty i uzyskania dochodu ma na celu uwzględnienie w najszerszym zakresie aktualnej i realnej sytuacji dochodowej członków rodziny.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy oraz twierdzeń skarżącej sformułowanych w odwołaniu i skardze, należy stwierdzić, że w kontrolowanych postępowaniach nie doszło do należytej i wyczerpującej weryfikacji tych twierdzeń z punktu widzenia regulacji wynikającej z art. 7 ustawy. Nie można, w ocenie Sądu, podzielić stanowiska organów, co do braku podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie zawieszenie przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej nie było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku. A co za tym idzie, dochód z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego w roku bazowym tj. w 2014 r. nie może być uznany za utracony, gdyż jego utrata nie nastąpiła po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zauważyć bowiem należy, że w toku prowadzonego postępowania, zarówno w odwołaniu, skardze, jak i na rozprawie, skarżąca podtrzymywała stanowisko co do tego, że działalność gospodarczą zawiesiła po urodzeniu dziecka. Co prawda z tytułu prowadzonej działalności skarżąca nie otrzymywała znacznego dochodu, a wręcz stratę, zatem nie można wykluczyć, że również trudna sytuacja finansowa, w jakimś stopniu przyczyniła się do podjęcia decyzji o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże, kategoryczne stanowisko organów, co do braku wyrejestrowania przez skarżącą działalności i zawieszenie jej wykonywania na zasadach ogólnych, a nie w rozumieniu art. 14a ust.1d ustawy, w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej, nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, inne powody, na które powoływała się skarżąca, to z pewnością takie okoliczności, które również mogły potencjalnie mieć wpływ na podjęcie przez skarżącą decyzji o zawieszeniu działalności gospodarczej. Okolicznością bezsporną jest natomiast, że skarżąca urodziła syna [...] 2014 r. a działalność gospodarczą zawiesiła 26 września 2014 r. Powyższe świadczy zatem o tym, że zawieszenie to było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku.

Mając na uwadze ww. przepisy wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organy błędnie ustaliły stan faktyczny, określając kwotę dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, co skutkowało odmową przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. f ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez błędną jego wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez niewystarczające, pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie błędnej jego oceny, co również niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

W tych okolicznościach, Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i orzekł, jak w sentencji. Organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnią wskazania Sądu wynikające z powyższego wyroku a swoje stanowisko zaprezentują w prawidłowo uzasadnionej decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.