Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 178/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 3, art. 103 ust. 2, art. 104 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 18 stycznia 2008 r. J. C. zawarła umowę z Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., jako reprezentant rodziny zobowiązanej do wnoszenia opłaty za pobyt ojca (W. Ł.) w Miejskim Domu Spokojnej Starości w U. (dalej "DPS"). W załączniku nr 1 do umowy została ustalona odpłatność za pobyt ojca strony w wysokości [...] zł. miesięcznie (tj. 70% jego dochodu, w myśl art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Ponadto J. C. zobowiązała się do ponoszenia brakującej części odpłatności za pobyt ojca w DPS. Natomiast w oświadczeniu z dnia 10 stycznia 2008 r., poprzedzającym podpisanie ww. umowy, zobowiązała się do pokrywania brakującej części odpłatności comiesięcznego kosztu pobytu ojca w DPS bez względu na swój dochód. Jednocześnie wskazała, że części odpłatności przypadające na jej rodzeństwo wyegzekwuje sama.

Następnie w piśmie z dnia 1 października 2008 r., skierowanym do Kierownika MOPS w U., strona wycofała się z powyższego zobowiązania, w związku z trudnościami w rozliczeniu z rodzeństwem, które także miało ponosić ten koszt. Podkreśliła, że jej zobowiązanie wobec organu I instancji było poprzedzone zapewnieniem rodzeństwa do wspólnego ponoszenia kosztu za pobyt ojca w DPS w wysokości ¼ kwoty każdy. Wskazała, że z zobowiązania wywiązała się jedynie jedna siostra G. K.. W związku z tym strona poinformowała, że począwszy od 1 października 2008 r. będzie przekazywać dopłatę jedynie w imieniu swoim oraz siostry – G. K. (tj. w wysokości połowy całej dopłaty). Jednocześnie wskazała dane siostry i brata, którzy nie wywiązywali się ze zobowiązania. W konsekwencji strona wniosła o przesłanie jej noty obciążeniowej za październik 2008 r. w wysokości połowy dopłaty do kosztów pobytu ojca w DPS. Wniosek ten nie został uwzględniony i organ wystosował do strony stosowne monity.

W piśmie z dnia 5 lutego 2009 r. J. C. wskazała, że zobowiązanie do ponoszenia opłat podpisała w imieniu rodziły, a nadto uzyskała ustne zapewnienie Kierownika MOPS o ewentualnej możliwości "wszczęcia procedury" w regulowaniu należności oddzielnie z każdym z rodzeństwa.

W dalszej kolejności, po kolejnym bezskutecznym wezwaniu do uiszczenia całej kwoty należności, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w U. wystawił trzy tytuły wykonawcze, które skierował do egzekucji Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w K.. Tytułami wykonawczymi objęta została łączna kwota należności w wysokości [...] zł. (bez odsetek) za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2009 r.

Na czynności egzekucyjne dokonywane w oparciu o wymienione tytuły wykonawcze strona wniosła zarzuty. W zarzutach strona wskazała na nieistnienia obowiązku z powodu skutecznego – jej zdaniem uchylenia się od zobowiązania, brak decyzji nakładającej obowiązek świadczenia, nieważność zawartej umowy z dnia 18 stycznia 2008 r., ponieważ J. C. zawierając ją występowała w imieniu członków rodziny, bez zgody i pełnomocnictwa tych osób, niewypełnienie art. 27 ustawy egzekucyjnej przez podanie podstawy tytułu wykonawczego orzeczenia, którego brak, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, ponieważ w umowie określono drogę sądową dochodzenia roszczeń, brak upomnienia (wysłane monity nie zawierały pouczenia w wdrożeniu postępowania egzekucyjnego).

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Kierownik MOPS, działając na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.

Z treści znajdującego się w aktach sprawy postanowienia SKO w B., objętego skargą, wynika że ww. postanowienie Kierownika MOPS zostało uchylone przez organ odwoławczy (wskutek wniesienia zażalenia przez stronę), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik MOPS wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], którym uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.

W zażaleniu od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając m.in. skuteczne uchylenie się J. C. od zobowiązania pismem z dnia 1 października 2008 r., nieważność umowy zawartej przez J. C. z MOPS, ponieważ organ ten nie ma takich uprawnień, a strona działała w mieniu członków rodziny, nie posiadając ich zgody oraz pełnomocnictw, naruszenie art. 27 ustawy egzekucyjnej, w związku z tym, że w podstawie tytułu egzekucyjnego podano orzeczenie którego brak, a także brak upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji zwrócił uwagę, że wierzyciel to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z regulacji tej organ wyprowadził wniosek, że tylko wierzyciel ma kompetencje do tego, aby w trybie art. 34 ustawy egzekucyjnej uwzględnić zarzuty zobowiązanego lub ich nie uwzględnić.

W dalszej kolejności, przywołując treść art. 33 ustawy egzekucyjnej organ II instancji podniósł, że zarzuty można złożyć tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym przepisie. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wierzyciel ma odnieść się do zasadności zgłoszonych zarzutów. Podkreślono jednocześnie, że wierzyciel nie może modyfikować na etapie postępowania egzekucyjnego obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Takich uprawnień nie posiada też organ wyższego stopnia.

W ocenie Kolegium zarzuty strony są nieuzasadnione.

Podkreślono, że zgodnie z art. 103 ust. 1 – 2 ustawy o pomocy społecznej, kierownik ośrodka pomocy społecznej i kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może – w drodze umowy – ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Natomiast zgodnie z ust. 2 kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej.

Dodano następnie, że w myśl art. 104 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami niniejszej ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwrócono uwagę, że zostało to również wyeksponowane w umowie z dnia 18 stycznia 2008 r. Zaznaczono przy tym, że umowa ta ma charakter cywilnoprawny i mają do niej zastosowanie przepisu K.c. oraz ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie SKO organ I instancji miał prawo do zawarcia umowy z J. C. w zakresie ustalania odpłatności za pobyt ojca w DPS, ą w przypadku niewywiązania się z umowy, dochodzić ściągnięcia należności strony w drodze postępowania egzekucyjnego.

Zwrócono uwagę, że strona jeszcze przed zawarciem umowy z dnia 18 stycznia 2008 r. podpisała oświadczenie (z dnia 10 stycznia 2008 r.), w którym zobowiązała się do pokrywania brakującej części odpłatności comiesięcznego kosztu pobyt ojca w DPS bez względu na swój dochód. Następnie zobowiązała się do ponoszenia brakującej części odpłatności za pobyt ojca w DPS.

W ocenie Kolegium zarzuty, które przysługują osobie zobowiązanej w zakresie postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji umowy, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzuty strony dotyczące umowy z dnia 18 stycznia 2008 r. nie mają wpływu na oświadczenie woli wyrażone w drodze tej umowy i nie mogą mieć także wpływu na dopuszczalność egzekucji. Natomiast rozliczenia z rodzeństwem w zakresie odpłatności ojca za pobyt w placówce, strona może dochodzić w drodze cywilnoprawnej.

W skardze na powyższe postanowienie strona, zastępowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 103 ustawy o pomocy społecznej. Zarzucono, że umowa ze skarżącą została zawarta przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w U., reprezentowany przez jego kierownika, a nie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., jak być powinno.

Skarżąca zwróciła też uwagę, że przy zawieraniu umowy z dnia 18 stycznia 2008 r. całkowicie pominięto, że nie została ona umocowana do jej zawarcia przez pozostałych członków rodziny.

Strona zarzuciła też, że skarżąca otrzymywała monity, które nie zawierały stosownego pouczenia o zagrożeniu wdrożenia postępowania egzekucyjnego w administracji, czym naruszono art. 15 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem Autorki skargi organ pomocy społecznej winien był wystąpić z roszczeniem opartym na przepisie art. 64 K.c., niedopuszczalne natomiast było wydanie decyzji w trybie art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przesądzała o tym także treść § 6 umowy z dnia 18 stycznia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia objętego skargą postanowienia.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej, podtrzymując zarzuty skargi, stwierdził jednocześnie, że decyzja ujawniona na kwestionowanych tytułach wykonawczych z dnia [...]r. nie jest mu znana i nie ma on wiedzy czy ona istnieje w obrocie prawnym oraz czego dotyczy. Pełnomocnik nadto zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznawał już skargę strony w sprawie oznaczonej sygnaturą akt III SA/GL 379/11, podzielając argumentację skarżącej. Wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzające je postanowienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr, 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej zwaną "P.p.s.a.").

W przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne toczy się przeciwko J. C. (zobowiązanej) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (wierzyciela). Tytułem wykonawczym objęta została należność wierzyciela, wynikająca z umowy zawartej ze zobowiązaną, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dni a 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 ze zm.). Z treści umowy wynika, że zobowiązana "która reprezentuje rodzinę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w Miejskim Domu Spokojnej Starości w U. [...] na rzecz W. Ł.", zobowiązała się do ponoszenia brakującej części odpłatności za pobyt ojca w ww. placówce.

Prowadzenie postępowania egzekucyjnego strona może kwestionować wnosząc tzw. zarzuty.

Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej upea) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Z treści zarzutów wniesionych przez zobowiązaną wynika, że kwestionuje ona egzekucję prowadzoną wobec jej osoby (art. 33 pkt 4) oraz wskazuje na niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (pkt 10). Naruszenia art. 27 upea strona skarżąca upatruje w obrazie postanowień § 3 (brak upomnienia) oraz art. 27 § 1 pkt 3 (podanie w podstawie prawnej tytułu wykonawczego orzeczenia, którego brak).

Zgodnie z art. 27 § 3 upea do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Doręczenie dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest, zgodnie z art. 15 § 1 upea warunkiem dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zrealizowania tego obowiązku jest niedopuszczalne. Wymóg ten został jednak w rozpoznawanej sprawie spełniony, co potwierdza dołączona do akt sprawy m.in. kopia upomnienia nr [...] z dnia 20 listopada 2008 r., wraz z dowodem potwierdzającym jego odbiór przez zobowiązaną. Upomnienie spełnia wymagania prawne (tj. jest zgodne ze wzorem, o którym mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów upea (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.), określając m.in. żądane kwoty, wskazując okres, za jaki są należne i z jakiego tytułu, wyznaczając 7-dniowy termin zapłaty oraz wskazując na zagrożenie windykacją, w wypadku niedokonania zapłaty.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca podpisała umowę dotyczącą określenia zasad ponoszonej przez nią odpłatności za pobyt jej ojca w domu pomocy społecznej. Zarówno z treści umowy z dnia 18 stycznia 2008 r., jak i jej załącznika, z także złożonego przez skarżącą oświadczenia z dnia 10 stycznia 2008 r., wynika jednoznacznie, że zobowiązaną do regulowania należności przewidzianych umową jest właśnie J. C..

W ocenie Sądu uzasadniony jest natomiast zarzut podania w tytule wykonawczym niewłaściwej podstawy prawnej dochłodzonego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 upea).

Z pkt 3 § 1 art. 27 upea wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać między innymi wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy zaś rozumieć, iż chodzi tu o podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 171/07).

Rozstrzygnięcie spornego problemu, dot. podania prawidłowej podstawy prawnej w odpowiedniej rubryce tytułu wykonawczego, wymaga analizy przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.).

W myśl postanowień art. 61 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, zobowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są: mieszkaniec domu (pkt 1), a jeśli nie jest w stanie samodzielnie ponosić opłaty, to małżonek, zstępni przed wstępnymi (pkt 2) oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (pkt 3). Jednocześnie w art. 61 ust. 2 ustalone zostały szczegółowe zasady ponoszenia kosztów przez zobowiązanych, z uwzględnieniem kolejności wymienionej w art. 61 ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej.

Istotne znaczenie w rozpatrywanym przypadku ma treść art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, stosownie do którego, w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.

Analiza treści art. 61 ust. 3, w powiązaniu z unormowaniem art. 61 ust. 1 pkt 1 – 3 oraz ust. 2 omawianej ustawy wskazuje, iż w przypadku niewywiązywania się osoby zobowiązanej do ponoszenia kosztów (w tym przez zstępnych – art. 61 ust. 2 pkt 2), gmina niejako automatycznie pokrywa te koszty w sposób zastępczy. Wskazać wszakże wypada, że ustawodawca, ustalając zastępcze pokrywanie kosztów przez gminę, w treści art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie użył sformułowania "może wnieść", ale "wnosi" te opłaty, w przypadku niewywiązania się z tego obowiązku przez zobowiązanych. W przypadku zastępczego pokrycia kosztów pobytu mieszkańca w ośrodku pomocy społecznej przez gminę, to jej przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (art. 61 ust. 3 zd. 2 ustawy o pomocy społecznej). Zatem, to gmina w takim przypadku staje się wierzycielem należności, które zastępczo wniosła za zobowiązanego.

W myśl art. 104 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami tej ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1171/09, że zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, w przypadku, gdy gmina zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. W takim przypadku właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3, w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Art. 104 ust. 3 stanowi, że wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że od miesiąca października 2008 r. zobowiązana pokrywała określone w zawartej przez nią umowie należności jedynie częściowo. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym – co wyżej podniesiono – gmina wnosi te opłaty zastępczo za zobowiązanego.

W przekazanych Sądowi aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument, który potwierdzałby fakt oraz wysokość zastępczego poniesienia kosztów przez gminę. Natomiast w rubryce 29 tytułu wykonawczego ("Podstawa prawna należności") wymieniono "orzeczenie z dnia 28 sierpnia 2008 r. nr [...]" oraz umowę nr [...]. W aktach sprawy brak wymienionego w tytule wykonawczym orzeczenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. Wskazać również należy, że strona w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji oraz w zażaleniu na postanowienie organu I instancji podnosiła fakt naruszenia art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, w powiązaniu z art. 27 § 1 tej ustawy. Do kwestii tej nie ustosunkował ani organ I instancji, ani też organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu.

W ocenie natomiast Sądu, podstawą prawną dochodzonego zobowiązania, która winna zostać wskazana w tytule wykonawczym, nie może być orzeczenie z dnia 28 sierpnia 2008 r., a jednocześnie umowa zawarta ze zobowiązaną.

W każdym razie, świetle powyższych rozważań, podstawą prawną dochodzonego zobowiązania, w świetle art. 27 1 pkt 3 upea nie może być umowa zawarta przez stronę z MOPS. Jeżeli egzekwowany obowiązek nie wynika z decyzji administracyjnej, jego podstawą będzie konkretny przepis prawa rodzący odpowiedzialność zobowiązanego.

Natomiast w związku z tym, że w spornych tytułach wykonawczych wymieniono – jako podstawę prawną dochodzonego zobowiązania – orzeczenie z dnia [...]r., ze wskazaniem jego numeru, powstaje wątpliwość, czy w rozpatrywanym przypadku nie jest to decyzja wydana przez organ właściwej gminy w trybie art. 104 ust. 3, w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Wyjaśnienie tej kwestii w toku ponownie przeprowadzonego postępowania ma o tyle istotne znaczenie, że w przypadku potwierdzenia istnienia takiego orzeczenia, dotyczącego zwrotu należności poniesionych zastępczo przez gminę, to temu podmiotowi, a nie Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej przysługiwać będzie status wierzyciela uprawnionego do wystawienia tytułu wykonawczego. Wynika to wprost z przywołanego już uprzednio przepisu art. 61 ust. 3 zdanie drugie ustawy o pomocy społecznej ("Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków"). Z drugiej strony, jeżeli to gmina w sposób zastępczy pokryła za zobowiązaną określone należności za pobyt mieszkańca w ośrodku pomocy społecznej, do czego – jak już zaznaczono była zobligowana na podstawie art. 63 ust. 3 zdanie 1 ustawy o pomocy społecznej – obowiązek zwrotu tej kwoty przez osobę zobowiązaną do pokrywania kosztów (np. zstępnych) winien wynikać z decyzji wydanej na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej ("Wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej").

Tytuł wykonawczy jest szczególnym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji. Aby to jednak było możliwe powinien zawierać wszystkie elementy wymagane w art. 27 upea, w tym również podanie prawidłowej podstawy prawnej dochodzonego zobowiązania. Brak chociażby jednego z tych elementów, a także wadliwość wskazanej podstawy prawnej, powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ramach ponownie przeprowadzonego postępowania organ zobowiązany będzie uwzględnić wskazania zawarte w niniejszym wyroku, w tym w szczególności ustalić, czy w rozpatrywanej sprawie wydana została decyzja, o której mowa w art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, czego dotyczy wymienione w spornych tytułach wykonawczych orzeczenie z dnia 28 sierpnia 2008 r.

Mając zatem na uwadze, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 orzekł o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.