Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 846/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 55, art. 60 pkt 8, art. 64 ust. 1 i 2, art. 67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 12, art. 12 ust. 1, art. 22b ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności budżetowych oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

Jak wynika z akt sprawy Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r. odmówił [...] sp. z o.o. sp. k. w W. rozłożenia na raty spłaty ciążących na tym podmiocie niepodatkowych należności budżetowych

o charakterze publiczno-prawnym w łącznej kwocie 678.263,27 zł, wynikających

z decyzji Starosty [...]: z dnia [...] września 2015 r. znak: [...],[...] i [...], z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], z dnia [...] października 2015 r. znak: [...],[...],[...] i [...], z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] i [...], z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] i [...] oraz z dnia [...] listopada 2015 r. [...] o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów przeznaczonych na realizację inwestycji pod nazwą "Budowa [...] elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą w miejscowości D., Ż., I., O. gmina D. oraz S. i N. gmina K. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.; dalej w skrócie "O.p.") oraz dokonał analizy bieżącej sytuacji finansowej wnioskodawcy pod kątem tych regulacji prawnych.

W konkluzji stwierdził, że ustalone okoliczności nie uzasadniają udzielenia ulgi

w spłacie zobowiązań.

W odwołaniu od tej decyzji [...] sp. z o.o. sp. k. w W. (dalej

w skrócie "Spółka"), zarzuciła Marszałkowi Województwa [...] naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych ( dalej u.f.p. ) i art. 22b ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz.U.

z 2015 r., poz. 909 ze zm.; dalej u.o.g.r.l.) oraz art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a.

i art. 67 u.f.p.

Spółka zakwestionowała stanowisko organu o nieistnieniu ważnego interesu zobowiązanego, oparte na ocenie jego aktualnej sytuacji finansowej. W związku

z podniesionymi zarzutami strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie w całości jej wniosku o rozłożenie spłaty należności na raty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., art. 64 ust. 2 w zw. z art. 60 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 i art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) – uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśniając właściwość Kolegium do rozpatrzenia sprawy wskazał, że wynika ona z art. 1 ust. 1 i art. 2a ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 61 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3 pkt 4 u.f.p., poddanego odpowiednim zabiegom interpretacyjnym. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie (art. 61 ust. 2 u.f.p.), przy czym - jak stanowi art. 61 ust. 3 pkt 4 u.f.p. - organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jest samorządowe kolegium odwoławcze. Według organu wyjaśnienia wymaga pozorna sprzeczność pomiędzy literalnym brzmieniem art. 61 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 pkt 4 u.f.p. a twierdzeniem o właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. jako organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, rozstrzygniętej w pierwszej instancji decyzją Marszałka Województwa [...]. Twierdzenie to, leżące u podstaw rozpatrzenia sprawy przez Kolegium, jest wynikiem zastosowania wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanych wyżej przepisów. Prowadzi ona do wniosku, że wskazanie

w art. 61 ust. 3 pkt 4 u.f.p. samorządowego kolegium odwoławczego jako organu odwoławczego od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (czyli decyzji wydawanych przez instytucje zarządzające i inne wymienione w nim organy w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6), zamiast od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 4 (czyli od decyzji wydawanych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę albo marszałka województwa w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego), jest wynikiem ewidentnego choć niezamierzonego niedopatrzenia ustawodawcy, który w ramach nowelizacji przepisów u.f.p. dokonanej

z dniem 1 stycznia 2016 r. na podstawie art. 55 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r.

o administracji podatkowej (Dz.U. poz. 1269 ze zm.) nie dostosował brzmienia art. 61 ust. 3 pkt 4 do zmienionej numeracji punktów w art. 61 ust. 1 (dotychczasowy pkt 2 stał się wówczas pkt 4).

SKO przywołało w następnej kolejności przepis art. 60 u.f.p. i wyjaśniło, że przepis ten zawiera katalog niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, który - o czym świadczy użycie w nim zwrotu "w szczególności" - jest zbiorem otwartym. Oznacza to, że należności sprecyzowane w pkt 1-8 nie wyczerpują wszystkich rodzajów należności kwalifikowanych jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (poza tym przepisy u.f.p. wyodrębniają jako osobną kategorię należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym

i państwowym funduszom celowym, o których mowa w art. 55-59). Odwołując się następnie do art. 64 ust. 1 u.f.p. Kolegium wywiodło, że właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, w postaci: umorzenia należności w całości albo

w części, odroczenia spłaty należności i rozłożenia spłaty należności na raty. Jednakże przepisy szczególne w postaci art. 64 ust. 2-4 u.f.p. wyłączają zastosowanie art. 64 ust. 1 u.f.p. i regulują całościowo zasady udzielania ulg w odniesieniu do pewnej kategorii zobowiązanych - prowadzących działalność gospodarczą. W ocenie Kolegium wykładnia językowa art. 64 ust. 2 u.f.p. nie pozostawia wątpliwości, że zawiera ona nie tylko ograniczenie podmiotowe, ale także przedmiotowe, gdyż z woli ustawodawcy możliwość udzielenia przedsiębiorcy, na jego wniosek, określonych w art. 55 u.f.p. ulg

w spłacie zobowiązań istnieje w odniesieniu do niektórych tylko niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, a mianowicie należności enumeratywnie wskazanych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Poza tak określonym zakresem przedmiotowym stosowania art. 64 ust. 2 u.f.p. znajdują się natomiast należności enumeratywnie wskazane w art. 60 pkt 6a-8 u.f.p. oraz inne niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, które nie zostały sprecyzowane w treści art. 60 u.f.p.

Niniejsze postępowanie, w ramach którego Marszałek Województwa [...] wydał

w pierwszej instancji decyzję z dnia [...] marca 2016 r., zostało wszczęte na żądanie [...] sp. z o.o. sp. k. w W. jako podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należności wynikających z [...] ostatecznych decyzji Starosty [...] o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej. Zgodnie z regułą związania organów administracji publicznej właściwych w sprawie treścią żądania strony przedmiot tego postępowania stanowi dokładne odzwierciedlenie wniosku [...] sp. z o.o. sp. k. w W. w zakresie rodzaju ulgi, a także rodzaju i kwoty należności, w stosunku do której miałaby ona być zastosowana. Przedmiotem postępowania jest zatem rozłożenie na raty kwoty 678.263,27 zł, obciążającej stronę z tytułu należności w rozumieniu art. 4 pkt 12 u.o.g.r.l., czyli jednorazowej opłaty z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji (art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l.). Art. 22b ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. stanowi, że pobierane na podstawie tej ustawy należności są dochodami budżetu województwa związanymi

z wyłączaniem z produkcji gruntów rolnych, które - zgodnie z art. 22b ust. 2 u.o.g.r.l. - zarząd województwa gromadzi na wyodrębnionym rachunku bankowym. Natomiast

w art. 22b ust. 3 u.o.g.r.l. stwierdza się wprost, że dochody te są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu u.f.p.

W odpowiedzi na pytanie o kwalifikację tych należności w aspekcie treści art. 60 u.f.p. Kolegium wyraziło pogląd, że należy je zaliczyć do kategorii określonej w pkt 8 tego przepisu. Należności, do uiszczenia których zobligowana jest Spółka, są bowiem

w istocie pobieranymi przez jednostkę samorządu terytorialnego (Województwo Łódzkie) dochodami związanymi z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej (art. 5 ust. 2 u.o.g.r.l.), niepodlegającymi odprowadzeniu na rachunek dochodów budżetu państwa. Powyższa konkluzja ma kluczowe znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w sytuacji gdy nie ulega wątpliwości, że strona jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego - rejestru przedsiębiorców, a należności objęte jej wnioskiem powstały

w związku z wykonywaniem tej działalności.

W świetle art. 64 ust. 2 u.f.p., w którego hipotezie mieści się stan faktyczny przedmiotowej sprawy, niezakwalifikowanie ciążących na Spółce należności do którejkolwiek z kategorii wymienionych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. czyni bowiem bezwzględnie niedopuszczalnym zastosowanie do nich ulg określonych w art. 55 u.f.p. Okoliczności sprawy ustalone przez Kolegium w postępowaniu odwoławczym nie pozwalają na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku strony o rozłożenie na raty spłaty należności wynikających ze wzmiankowanych wyżej [...] decyzji Starosty K. Zaistniałą sytuację organ odwoławczy ocenił jako równoznaczną z oczywistym brakiem podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego

w sprawie udzielenia ulg w spłacie tych zobowiązań. Obowiązkiem Marszałka Województwa [...] było wydanie bezpośrednio po złożeniu wniosku przez Spółkę w oparciu o art. 61 a § 1 K.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż nie mogło być ono wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Jeżeli jednak organ pierwszej instancji nie zrealizował w odpowiednim czasie tego obowiązku,

a zamiast tego przystąpił do prowadzenia postępowania, co więcej - wydał w pierwszej instancji decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, to właściwym sposobem zakończenia postępowania przez organ odwoławczy jest uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2

w związku z art. 105 § 1 k.p.a.

Kolegium podkreśliło następnie, że powyższe stanowisko co do interpretacji przepisów u.f.p. mających zastosowanie w tej sprawie i wynikających z niej konsekwencji procesowych jest zgodne z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (wyroki WSA w: Łodzi z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 162/16, Gdańsku

z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 553/15, w Warszawie: z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2393/11, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2443/11

i z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1793/11 czy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1448/13 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie

z założenia wykluczona jest możliwość udzielenia jakichkolwiek ulg w spłacie zobowiązań ciążących na stronie, ze względu na jej status przedsiębiorcy oraz charakter należności, zbędna była analiza sytuacji finansowej strony w aspekcie jej ważnego interesu i interesu publicznego. Badanie tych okoliczności na podstawie art. 67a § 1 O.p. w związku z art. 67 u.f.p. byłoby uzasadnione w przypadku spełnienia przesłanek wynikających z art. 64 ust. 2 u.f.p. (w tym przesłanki odnoszącej się do rodzaju należności).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego M. R., wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka sformułowała następujące zarzuty naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 67 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 60 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, przy spłacie zobowiązań z tytułu należności wykraczających poza dyspozycję art. 60 pkt 1- 6 u.f.p., nie może udzielać jakichkolwiek ulg, podczas gdy właściwa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że dochody, o których mowa w art. 22b ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2015, poz. 909 ze zm.), są niepodatkowymi należnościami budżetowymi

o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu u.f.p. i jako takie na mocy odesłania

z art. 67 u.f.p. mogą być na wniosek podatnika rozkładane na raty na warunkach przewidzianych w art. 67a i nast. O.p.

2. przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego w całości, podczas gdy złożony przez skarżącą wniosek o rozłożenie na raty należności w łącznej kwocie 678.263,27 zł winien być merytorycznie rozpatrzony przez organ drugiej instancji, jako że jest on dopuszczalny i znajduje oparcie w przepisach prawa, tj. w art. 67 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 60 u.f.p. w zw. z art. 67a i nast. Ordynacji Podatkowej, zaś na żadnym etapie przedmiotowe postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło

o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Ł. orzekającej o uchyleniu decyzji Marszałka Województwa [...] i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w sprawie odmowy rozłożenia na raty należności

z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, nie wykazała istotnych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które obligowałyby sąd do jej usunięcia z obrotu prawnego.

Wspomniane rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej podkreśla się, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję

i umorzyć postępowanie wszczęte przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe, przy czym chodzi tu

o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Op 153/16 – Lex nr 2056599). Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czyli w sytuacji, gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy, co do jej istoty. Natomiast jeżeli bezprzedmiotowość zachodzi już po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, to oznacza, że jej skutki rozciągają się wyłącznie na postępowanie odwoławcze, to w takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. umorzyć postępowanie odwoławcze (por. wyrok WSA z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 472/15 – Lex nr 1941567).

W ocenie sądu ustalony poprawnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Ł. stan faktyczny sprawy stanowił dostateczną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Istotą sporu zawisłego w tej sprawie pomiędzy stronami postępowania jest wyjaśnienie – czy jak twierdzi strona skarżąca – w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jaką jest skarżąca Spółka, możliwe jest udzielanie ulg (w tym wypadku rozłożenie na raty) w spłacie należności wynikających z art. 60 pkt 8 u.f.p., stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym na mocy odesłania z art. 67 u.f.p., w trybie i na warunkach określonych w art. 67a

i następne O.p., a skoro tak, to wniosek Spółki powinien zostać rozpatrzony merytorycznie, czy też – jak uważa Kolegium – wobec treści art. 64 ust. 2 u.f.p., niezakwalifikowanie ciążących na Spółce należności do którejkolwiek z kategorii wymienionych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p., czyni bezwzględnie niedopuszczalnym zastosowanie do nich ulg określonych w art. 55 u.f.p., co w realiach rozpoznawanej sprawy uzasadniało podjęcie zaskarżonej decyzji. W przekonaniu organu II instancji, wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej o rozłożenie na raty spłaty należności wynikających

z trzynastu decyzji Starosty [...], konieczne było wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

W przekonaniu sądu stanowisko Kolegium zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji na gruncie rozpoznawanej sprawy nie narusza przepisów prawa

i zasługuje na aprobatę.

Dla potrzeb tej sprawy godzi się wskazać, że według art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: pkt 1- kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; pkt 2 - należności z tytułu gwarancji

i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; pkt 3 - wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; pkt 4 - wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; pkt 5 - wpłaty środków

z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; pkt 6 - należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; pkt 6a - należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe; pkt 7 - dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; pkt 8 - pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie zaś z brzmieniem art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg - czyli ulg w postaci umorzenia w całości albo w części, odroczenia lub rozłożenia na raty - w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych

w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6, które: pkt 1 - nie stanowią pomocy publicznej; pkt 2 - stanowią pomoc de minimis -

w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Wspólnot Europejskich dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; pkt 3 - stanowią pomoc publiczną: lit. a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, lit. b) udzielaną w celu zapobieżenia poważnym zakłóceniom w gospodarce o charakterze ponadsektorowym lub ich likwidacji, lit c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, lit. d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury i dziedzictwa narodowego, nauki oraz oświaty, lit. e) będącą rekompensatą za świadczenie usług

w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, lit. f) na szkolenia, lit. g) na zatrudnienie, lit. h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, lit. i) na restrukturyzację, lit. j) na ochronę środowiska, lit. k) na prace badawczo-rozwojowe, lit. l) regionalną (art. 64 ust. 2 u.f.p.).

Z przywołanych norm prawnych jasno wynika, że katalog niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym wymienionych w art. 60 u.f.p. ma charakter otwarty, ponieważ ustawodawca posłużył się nim zwrotem

"w szczególności". Nie budzi również wątpliwości, że należności enumeratywnie wymienione w art. 60 pkt 6a-8 u.f.p. oraz inne niepodatkowe należności budżetowe

o charakterze publicznoprawnym, które nie zostały expressis verbis wyartykułowane

w treści art. 60 u.f.p., zostały wykluczone z zakresu zastosowania art. 64 ust. 2 u.f.p.

I do tych należności – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie mają zastosowania poprzez odesłanie z art. 67 u.f.p., ulgi określone w art. 67a i następne O.p.

Innymi słowy, podmioty prowadzące działalność gospodarczą z wyraźnej woli ustawodawcy zostały pozbawione prawnej możliwości skorzystania z ulg w postaci umorzenia w całości albo w części, odroczenia lub rozłożenia na raty, w spłacie należności wynikających z zobowiązań stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym określonych w art. 60 pkt 6a-8 u.f.p.

Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że strona skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w formie Spółki prawa handlowego. Zatem niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego ma do niej zastosowanie art. 64 ust. 2 u.f.p. Kwestią niesporną pozostaje także okoliczność, że ubiegała się ona o rozłożenie na raty należności wynikających z kilkunastu decyzji Starosty [...] określających jednorazowe opłaty z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów przeznaczonych na realizację inwestycji. Jak trafnie ustaliło Kolegium należności z tego tytułu, w świetle regulacji art. 4 pkt 12 w zw. z art. 12 u.o.g.r.l., są w myśl art. 22b ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l., dochodami budżetu województwa, które w rozumieniu art. 22b ust. 2 u.o.g.r.l. podlegają gromadzeniu na wyodrębnionym rachunku bankowym. Dochody te w myśl art. 22b ust. 3 u.o.g.r.l. stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.). Wobec powyższego organ orzekający prawidłowo zaklasyfikował je do należności, o których stanowi art. 60 pkt 8 u.f.p., a zatem takich wobec których nie można zastosować jakichkolwiek ulg w ich spłacie.

W ocenie tutejszego sądu regulacja art. 64 ust 2 u.f.p. jest przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Powyższe stanowisko jest aprobowane w judykaturze, choć niewątpliwie pojawiają się też orzeczenia przeciwne, zbieżne ze stanowiskiem skarżącej. Warto

w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1448/13, w którym stwierdzono, że w przypadku należności publicznoprawnych ulgi określone w art. 55 u.f.p. mogą mieć zastosowanie tylko do należności enumeratywnie określonych w art. 64 ust. 2 tej ustawy (Lex nr 1588143). Tożsame stanowisko w tej kwestii zaprezentowały: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia: 9 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4593/15, 23 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2393/11, 29 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2443/11, 29 listopada 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1793/11, WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 553/15 oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 162/16 (dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego rację ma organ odwoławczy twierdząc, że w realiach rozpoznawanej sprawy brak było zarówno podstaw faktycznych, jak i prawnych do wydania przez organ I instancji decyzji o odmowie rozłożenia na raty przedmiotowych należności, bowiem z woli ustawodawcy nie jest możliwe stosowanie doń jakichkolwiek ułatwień płatniczych w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Gdyby bowiem przyjąć wykładnię zaprezentowaną przez skarżącą Spółkę okazałoby się, że przedsiębiorcy ubiegający się o ulgi w spłacie zobowiązań określonych w art. 60 pkt 6a-8 u.f.p. byliby uprzywilejowani z uwagi na brak konieczności spełnienia dodatkowych warunków wynikających z art. 64 ust. 2 u.f.p. Wobec powyższego podkreślić trzeba fakt, że z uzasadnienia projektu u.f.p. wynika jednoznacznie, że jej celem było kompleksowe uregulowanie kwestii ulg w spłacie należności publicznoprawnych wzorowane na przepisach O.p. Zatem analizując zapis art. 64 u.f.p. z tego punktu widzenia - w ocenie sądu - zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Brak jest tym samym jakichkolwiek podstaw prawnych do jej usunięcia z obrotu prawnego. Zgodzić się wobec tego przyjdzie z organem orzekającym, że po złożeniu wniosku przez Spółkę Marszałek Województwa [...] powinien w trybie art. 61a § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn. W sytuacji jednak, gdy organ I instancji wszczął rzeczone postępowanie i orzekł co do istoty sprawy, wydając decyzję o odmowie rozłożenia na raty, opierając się na przepisach O.p., jedynym środkiem służącym konwalidacji tego stanu rzeczy, było wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

Reasumując, wykładnia art. 67 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 60 u.f.p. zaprezentowana przez organ II instancji – wbrew stanowisku autora skargi – jest poprawna i w pełni aprobowana przez tutejszy sąd.

Mając powyższe na względzie sąd nie stwierdziwszy jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

d.c.