Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 453/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6o, art. 2 ust. 1 pkt 4, 6g, 6m
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska, sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z/s w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej jako organ odwoławczy, SKO) z [...] lipca 2016 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa Budownictwa Społecznego "TBS" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako skarżąca, TBS) uchylono decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] z siedzibą w S. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] (dalej jako organ I instancji, związek) w przedmiocie określenia skarżącej w okresie 1 lipca 2013 r. - 31 styczeń 2015 r. opłat miesięcznych za gospodarowanie odpadami komunalnymi (oddzielnie za odpady zmieszane i oddzielnie za odpady segregowane) w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] w O. Organ I instancji uznał, że ciążący na TBS obowiązek ponoszenia opłat obejmuje nie tylko wykazany w złożonej 15 maja 2015 r. przez skarżącą deklaracji okres od dnia 2 lutego 2015 r. lecz momentem powstania obowiązku jest dzień 1 lipca 2013 r. Związek wskazał, że obowiązek uiszczania opłat w przypadku podmiotu takiego jak TBS ciąży nie na poszczególnych najemcach lokali lecz na właścicielu nieruchomości.

Od decyzji związku TBS wniosło odwołanie zarzucając błędne uznanie, iż to na nim, a nie na najemcach ciąży obowiązek w zakresie opłat, wskazano na niewyjaśnienie na jakiej podstawie ustalono przyjęty stan faktyczny w zakresie ilości osób które zadeklarowały segregowanie odpadów i ilości osób które składowały odpady w sposób zmieszany. Zarzucono, że z akt sprawy nie wynika by TBS obowiązany był pobierać opłaty z tytułu odbioru odpadów od wszystkich podmiotów zajmujących lokale należące do zasobu TBS. Zdaniem skarżącej to nie ona lecz najemcy winni ponosić opłaty, a nieuwzględnienie opłat już wniesionych przez najemców powoduje pobranie opłaty podwójnej.

Organ odwoławczy nie uwzględniając podniesionej w odwołaniu argumentacji uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując na nie posiadające uzasadnienia w przepisach prawa rozdzielenie opłat miesięcznych na części wyliczone od odpadów segregowanych i niesegregowanych (łącząc opłaty z obu tytułów w każdym miesiącu co nie wpłynęło na wymiar opłat), a także przenosząc daty terminów płatności z osnowy do uzasadnienia decyzji. Poza wskazanymi dwiema nieprawidłowościami organ odwoławczy podzielił ocenę, iż obowiązek z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami ciąży na TBS a nie na poszczególnych najemcach już od 1 lipca 2013 r. a nie jak deklarowała Spółka dopiero od 2 lutego 2015 r. W skarżonej decyzji SKO określiło opłaty miesięczne z tytułu gospodarowania odpadami w sposób następujący:

– 2 557,00 zł miesięcznie za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r.;

– 2 490,50 zł miesięcznie za okres od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.;

– 2 456,00 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2013 r. do 28 lutego 2014 r.;

– 2 481,00 zł miesięcznie za okres od 1 marca 2014 r. do 31 maja 2014 r.;

– 2 493,50 zł miesięcznie za okres od 1 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r.;

– 2 531,00 zł miesięcznie za okres od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.;

– 2 471,50 zł miesięcznie za okres od 1 września do 31 października 2014 r.;

– 2 509,00 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2014 r. do 31 stycznia 2015 r.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego TBS wniosło skargę, w której zarzucono:

• naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mające wpływ na wynik sprawy przez brak powołania pełnej podstawy prawnej decyzji oraz jej uzasadnienia prawnego,

• naruszenie art. 6o, w związku z art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, mające istotny wpływ na wynik sprawy przez brak przywołania w decyzji i analizy art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gdy wydaje się że określenie wysokości opłat dokonano w oparciu o ten przepis,

• naruszenie art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie w jakim decyzja rozstrzyga o wysokości opłaty z uwagi na brak deklaracji, gdy taka deklaracja została złożona pismem z 6 maja 2013 r. i deklaracja ta nie została zakwestionowana co do swojej treści,

• naruszenie art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie w jakim przepis ten daje uprawnienie organowi administracyjnemu do decyzyjnego określenia opłaty w przypadku uzasadnionych wątpliwości odnośnie deklaracji w sytuacji , gdy złożona przez stronę skarżącą pismem z 6 maja 2013 r. deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie została zakwestionowana co do swojej treści,

• naruszenie art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez określenie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od 1 października 2013 r. i następne bez odniesienia się do okresu od 1 lipca 2013 r. i określenia opłat bez wykazania, czy i kiedy nastąpiły zmiany skutkujące potrzebą zmiany wysokości wcześniejszej opłaty,

• naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej, w związku z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez pominięcie przez organ I instancji zasad legalizmu i budzenia zaufania oraz informowania poprzez zmianę wstecz swojej wykładni przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach co do podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za okres od 1 lipca 2013 r.

• naruszenie art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez uznanie, że Związek Międzygminny S. jest uprawniony do zmiany wykładni przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosowanej przed 1 lutego 2015 r. przez Burmistrza Miasta O.,

• naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez wadliwe przyjęcie że na stronie skarżącej w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. ciążył obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ponoszenia z tego tytułu opłat.

W oparciu o zarzuty skargi TBS wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji związku i zasądzenie od SKO na rzecz TBS kosztów postępowania. Ponadto skarżąca powołując art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawom o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:

– Notatki Burmistrza O. z 16 kwietnia 2013 r. nr [...],

– Pisma Burmistrza O. z 26 kwietnia 2013 r. nr [...],

– Pisma TBS z 6 maja 2013 r. nr [...],

– Pisma TBS z 26 listopada 2014 r. nr [...]

– Pisma Związku Międzygminnego z 30 lipca 2013 r. nr [...]

– Pisma Związku Międzygminnego 7 listopada 2014 nr [...],

– Wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

– Notatki ze spotkania w dniu 11.03.2015 r.

z uwagi na niezbędność wymienionych dokumentów do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdy przeprowadzenie dowodów nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano na brak powołania w podstawie prawnej skarżonej decyzji przepisów ustawy 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) – dalej jako u.c.p.g., podniesiono brak powołania art. 6m ust. 2 u.c.p.g., gdy wydaje się, że również w oparciu o ten przepis organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ określając wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od lipca 2013 r aż do stycznia 2015 r. mógł to zrobić wyłącznie w przypadku o którym mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. TBS zwróciło również uwagę, że przepisy wchodzące w życie z dniem 1 lipca 2013 r. budziły wątpliwości. Do dnia 1 lutego 2015 r., kiedy to organem właściwym stał się związek międzygminny dotychczasowy organ - Burmistrza Miasta O. miał prezentować korzystną dla skarżącej interpretację, że to najemcy mieszkań a nie skarżąca obowiązani są do składania deklaracji o opłatach za gospodarowanie odpadami. TBS zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji organ wskazał jedynie przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm. ) – dalej jako o.p. oraz brak jest w treści decyzji prawidłowej wykładni art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Zauważyła skarżąca, że decyzyjne określenie wysokości opłaty za poszczególne miesiące aż do stycznia 2015 r. byłoby możliwe tylko w sytuacji, o której mowa w przepisie art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Ponadto podjęte rozstrzygnięcie zbiorczo określa wysokość opłaty od 1 lipca 2013 r., czyli zastępuje pierwszą deklarację, a następnie bez odniesienia do tego pierwszego rozstrzygnięcia określa wysokość opłat za poszczególne okresy aż do 31 stycznia 2015 r. Taki sposób postępowania i rozstrzygnięcia ograniczył skarżącej możliwość czynnego udziału w postępowaniu choćby poprzez brak możliwości kontroli, czy doszło i ewentualnie kiedy do zmian uprawniających do weryfikacji wysokości wcześniejszej opłaty. Zdaniem skarżącej z treści samego wzoru deklaracji nie można odczytać, że to strona skarżąca powinna złożyć deklarację. W sekcji C deklaracji wymieniony jest najemca jako podmiot zobowiązany, a w przypisie 1 znajduje się co najmniej mylące pouczenie, że w zabudowie wielorodzinnej deklarację składa zarządca lub inny podmiot władający nieruchomością. Niewątpliwie strona skarżąca jest właścicielem budynku przy ul. [...] w O., ale to nie oznacza, że jest zarządcą lub innym podmiotem władającym nieruchomością.

Skarżąca powołała się również na uzgodnienia między Burmistrzem Miasta O., związkiem i m.in. skarżącą, z których wynikało. skarżąca złoży deklarację na dzień 1 lutego 2015 r., a okres od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. pozostanie załatwiony na dotychczasowych zasadach. Zatem nie można obecnie skarżącej czynić zarzutu, że nie złożyła przedmiotowej deklaracji ze wskazaniem obowiązku od dnia 1 lipca 2013 r. Skarżąca w pełni wywiązała się z nałożonego na nią przez organ administracyjny obowiązku prawnego i pismem z maja 2013 r. złożyła wymagane deklaracje. Nie zaistniała więc podstawa prawna do wszczynania w tej sprawie postępowania w związku z brakiem deklaracji.

TBS zarzucił, że postępowanie organu administracyjnego wskazuje na naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1 i 2 o.p., ponieważ na skarżącą została nałożona sankcja uiszczenia opłaty za prawie dla lata wstecz wraz z odsetkami, gdy wcześniej stosował się ściśle do dyspozycji organu administracyjnego i nie ma obecnie możliwości odzyskania od najemców lokali opłat za wytworzone przez nich odpady.

Skarżąca zauważyła również, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest podatkiem stosowanie do art. 6 o.p., lecz publicznoprawnym świadczeniem odpłatnym co potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2015 r. o sygn. akt I SA/Wr 312/15. Tym samym, jeśli odpady zostały wytworzone przez najemców lokali i z tego tytułu zostały już uiszczone opłaty, to nie ma podstawy prawnej do tego, aby aktualnie od strony skarżącej żądać powtórnie zapłaty tej opłaty, gdy świadczenie zostało już wykonane, a opłata uiszczona.

W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza również przepis art. 6q ust. 1 u.c.p.g. bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazany został cały przepis art. 6q. Nadto jedynie skrótowo i oględnie organ odwoławczy miał odnieść się do zagadnienia, czy w związku ze zmianą od 1 lutego 2015 r. brzmienia przepisu art. 6q ust. 1 u.c.p.g. i przydaniu związkowi uprawnień organu, może związek międzygminny odmiennie niż to czynił w tym Burmistrz Miasta O. do 1 lutego 2015 r. określać stronę skarżącą jako podmiot do złożenia deklaracji od 1 lipca 2013 r. Skarżąca zauważyła, że organ administracyjny z naruszeniem art. 210 § 4 o.p. nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, a ponadto nie może kwestionować wykładni prawa stosowanej władczo przez swojego poprzednika. TBS podkreślając, że nie kwestionuje analizy przepisów Kodeksu cywilnego jednakże w Jej przypadku bezprzedmiotowe są rozważania o własności lokali i rodzajach zarządu nad nimi. Do skarżącej jako towarzystwa budownictwa społecznego nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Przypomniała, że przedmiotowa opłata wiąże się z publiczną usługą odbioru przez gminę odpadów. W tym przypadku te odpady zostały wytworzone nie przez skarżącą a przez najemców jej lokali. Zauważono w skardze, że redakcja przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. nie daje wyraźnej odpowiedzi, czy także towarzystwo budownictwa społecznego jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji, zwłaszcza że przepis wymienia również najemców. O ile obecnie, od 1 lutego 2015 r., kwestia ta wydaje się być rozwiązana, to jednak za okres do 1 lipca 2013 r. wątpliwości były i obecnego stanowiska nie można przekładać na stany przeszłe.

W odpowiedzi na skargę SKO zaprezentowało argumentację podtrzymującą stanowisko o ciążącym na skarżącej obowiązku złożenia deklaracji i rozliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi również za okresie 1 lipca 2013 r. - 31 styczeń 2015 r., a odnosząc się do wad proceduralnych wskazało, iż podstawa prawna znajduje się w treści skarżonego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie Sąd w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. dopuścił dowód z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Należy zauważyć, że rozpatrywana sprawa jest jedną ze spraw skarżącej - o tożsamym stanie faktycznym i prawnym - rozpatrywanych przez tut. Sąd. W analogicznych sprawach zapadły wyroki oddalające skargi na rozstrzygnięcia SKO, w których wskazano, iż w przypadku podmiotu takiego jak TBS i braku wyodrębnienia prawnego wynajmowanych lokali podmiotem obowiązanym do składania deklaracji w przedmiocie opłaty z tytułu gospodarowania odpadami i regulowania tychże opłat jest od 1 lipca 2013 r. właściciel nieruchomości, a nie najemca lokalu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela taki pogląd wraz z oceną prawną prezentowaną przykładowo w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt: I SA/Wr 543/17 z 5 września 2017 r., czy też I SA/Wr 1366/16 z11 maja 2017 r. i przyjmuje go jako własny. Dodatkowo Sąd wskazuje na moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych wynikającą z art. 170 p.p.s.a., a więc związany jest w niniejszej sprawie chociażby wskazywanym już prawomocnym (po oddaleniu przez Naczelny Sad Administracyjny skargi kasacyjnej skarżącej postanowieniem z 6 czerwca 2018 r. o sygn. akt II FSK 619/18) wyrokiem tut. Sądu o sygn. akt I SA/Wr 543/17 dotyczącym spornego zagadnienia.

Przechodząc do przedmiotu sporu wskazać należy na otoczenie prawne. Stosownie do art. 6h u.c.p.g. - w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który określono opłaty, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c ustawy są zobowiązani ponosić na rzecz gminy (odpowiednio związku międzygminnego) na terenie których są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości – rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu a także inne podmioty władające nieruchomością. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) – dalej jako u.w.l. lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). Obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zgodnie z art. 6i w zw. z art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g.) powstaje za każdy miesiąc, w którym w danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec lub na której powstały odpady komunalne. Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. – właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty w terminie 14 dni od zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, obowiązany jest także do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy/związku międzygminnego, na terenie których położone są jego nieruchomości (art. 6h w zw. z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Gmina, odpowiednio Związek Międzygminny (zgodnie z § 6 lit. h Statutu Związku Międzygminnego S. (tekst jedn. Dz. Urz. Województwa Dolnośląskiego z 2010 r. nr 119, poz. 1854 ze zm.)) są zobowiązani do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Na potrzeby ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez właściciela nieruchomości rozumie się też współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, oraz inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust.1 pkt 4 u.c.p.g.).

Stosownie natomiast do art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ (zarząd związku międzygminnego) określa wysokość tych opłat w formie decyzji, stosując w tym zakresie procedurę określoną w ustawie z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako o.p.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze, zasadnicze znaczenie ma ustalenie podmiotu, któremu w postępowaniu w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługuje przymiot strony. Przedstawione wyżej regulacje u.c.p.g wskazują jednoznacznie, że stroną w sprawie określenia wysokości tej opłaty jest właściciel nieruchomości, definiowany zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., za którego uważa się również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Podkreślić przy tym należy, że w sytuacji gdy jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem (obowiązkowym lub nieobowiązkowym) w określonej korporacji typu: spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub towarzystwo budownictwa społecznego, a więc trwałym (obligatoryjnym lub fakultatywnym) zrzeszeniu osób, którego celem jest realizacja określonych wspólnych działań, to podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczania na rzecz gminy/związku międzygminnego opłaty o której mowa w Rozdziale 3a u.c.p.g., a w konsekwencji stroną postępowania wymiarowego i adresatem decyzji określającej wysokość opłat i zobowiązanym w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym – będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba (fizyczna lub prawna) posiadająca nieruchomość w zarządzie, w szczególności spółdzielnia mieszkaniowa, towarzystwo budownictwa społecznego lub zarządca nieruchomości wspólnej.

W ocenie Sądu - przytoczone uregulowania prawne nie pozostawiają żadnych wątpliwości - że skarżąca, będąca właścicielem budynków wielolokalowych położonych w O. przy ul. [...] jest podmiotem na którym ciążą wszystkie obowiązki związane z deklarowaniem i regulowaniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Umowa najmu niewyodrębnionego prawnie lokalu mieszkalnego, przewidziana jako sposób udostępnienia lokali należących do towarzystwa budownictwa społecznego ich mieszkańcom (art. 27 ust. 1 ustawy z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 255 ze zm.) – dalej jako ustawa o popieraniu budownictwa nie czyni z najemców "właścicieli nieruchomości" w rozumieniu przepisów ustawy. W takim przypadku, najemca włada lokalem, który nie jest przecież nieruchomością. Sama umowa najmu nie skutkuje bowiem prawnym wyodrębnieniem lokalu. Dopiero prawne wyodrębnienie lokalu (co dopuszcza art. 33e i następne ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego) stanowiłoby podstawę do rozważań, na kim spoczywałby obowiązek podatkowy: czy na TBS jako sprawującym ex lege zarząd nieruchomością wspólną, czy na najemcy lokalu, jako władającym nieruchomością lokalową. Rozważania te są jednak w spornej sprawie bezprzedmiotowe, gdyż w wielolokalowym budynku mieszkalnym, położonym na nieruchomości gruntowej objętej decyzją, lokale nie zostały prawnie wyodrębnione. W takim stanie faktycznym, najemca niewyodrębnionego prawnie lokalu mieszkalnego nie jest "podmiotem władającym nieruchomością" a więc nie jest też "właścicielem nieruchomości" w rozumieniu przepisów ustawy. Nie można zatem wywodzić obowiązku podatkowego najemców z umowy najmu mieszkań stanowiących własność TBS-u.

Gdyby nawet czysto hipotetycznie założyć, że choćby jeden lokal został prawnie wyodrębniony, to stroną postępowania wymiarowego za okres od 1 lipca 2013 r. byłaby "osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną" (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). O ile nie doszłoby do zmiany ustawowego sposobu zarządu (por. art. 33j ust. 2 ustawy o popieraniu budownictwa), to taką stroną postępowania wymiarowego i tak byłaby skarżąca. Zgodnie bowiem z art. 33j ust. 1 ustawy o popieraniu budownictwa, zarząd nieruchomością wspólną, stanowiącą współwłasność TBS – jest wykonywany przez towarzystwo jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l.. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 263/14, utrzymany wyrokiem NSA z 18.12 2015 r. II FSK 2869/14; wyrok WSA w Gliwicach z 12.03 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1000/ 14; publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie nie było sporne, że skarżąca (w okresie którego dotyczy spór) była właścicielem budynku wielolokalowego w O. przy ul. [...]. Zatem to na TBS-ie jako na "właścicielu nieruchomości" i podmiocie sprawującym zarząd nieruchomością w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. (a nie na poszczególnych najemcach lokali) ciążył obowiązek podatkowy od 1 lipca 2013 r. Wbrew zarzutom skargi skarżąca nie złożyła organowi własnej deklaracji za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. Załączone do skargi pismo skarżącej z 6 maja 2013 r. potwierdza jedynie, że do organu zostały przekazane deklaracje najemców, które nie zastępują jednak deklaracji, jaką zobowiązany był złożyć TBS we własnym imieniu. Nieuzasadnione jest zatem podnoszenie braku odwołania się w skarżonej decyzji do art. 6m ust. 2 u.c.p.g., czy też naruszenie wspomnianego przepisu z uwagi na brak wykazania okoliczności zmieniających wysokość opłaty skoro decyzja SKO dotyczy okresu nieobjętego deklaracją złożona przez Stronę skarżącą 15 maja 2015 r. i nie można mówić o zmianie wysokości opłaty zadeklarowanej przez skarżącą. W takim przypadku wobec braku deklaracji zobowiązanego podmiotu z wykazaną kwotą opłaty organ zastosował przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Za skutecznie złożone, nie można uznać deklaracji najemców lokali, bowiem nie ciążył na nich ustawowy obowiązek do ich złożenia i nie oni są podmiotem ustawowo zobowiązanym do regulowania należnych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zatem deklaracje na które powołuje się skarżąca, to nie deklaracje złożone skutecznie przez właściciela nieruchomości w związku ze zmianą danych dotyczących podstaw opodatkowania. Zasadnie zatem - wobec braku deklaracji zobowiązanego podmiotu - zastosowanie znalazł przepis art. 6o zw. z art. 6 q u.c.p.g. przy czym w postępowaniu celem ustaleniu podstaw opodatkowania dla TBS zostały wykorzystane dane wynikające z deklaracji złożonych przez najemców. Organ nie szacował podstaw opodatkowania lecz do określenia zobowiązania wykorzystał dane z deklaracji najemców lokali, gdyż dotyczyły one tego samego przedmiotu i okresu za jaki określana była dla TBS opłata za gospodarowanie odpadami. Podsumowując jakkolwiek w postępowaniu organ wykorzystał deklaracje najemców jako materiał dowodowy w sprawie, to nie miał obowiązku przywoływać w podstawie prawnej decyzji ani dokonywać analizy przepisu art. 6m ust. 2 u.c.p.g., skoro przepisu tego bezpośrednio nie stosował. Organ odwoławczy słusznie dostrzegł, że u.c.p.g. mówi o jednej "opłacie miesięcznej", a dzielenie jej na dwie osobne opłaty z tytułu odpadów zmieszanych oraz zbieranych selektywnie nie znajduje uzasadnienia prawnego, choć to zmiana o charakterze porządkującym, a nie rezultat kardynalnego naruszenia prawa. Podobnie należy ocenić drugie wskazane i skorygowane przez organ odwoławcze uchybienie organu I instancji, mianowicie niepotrzebne wskazanie w decyzji terminu płatności, wynikającego wszak z przepisów.

Jakkolwiek Sąd zauważa, brak w podstawie prawnej skarżonego rozstrzygnięcia powołania i stosowanych w sprawie przepisów art. 6o, art. 6q ust. 1 u.c.p.g., co wskazuje na naruszenie przepisów proceduralnych: art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 o.p., to - zdaniem Sądu - uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Dla oceny tego naruszenia w kontekście przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., niepowołanie w podstawie prawnej decyzji przepisu, który istnieje w obrocie prawny, został wskazany w uzasadnieniu i niewątpliwie zastosowany w sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, nie mające jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Tylko zaś naruszenie o istotnym wpływie w świetle przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu związek jako organ I instancji uprawniony był do wydania decyzji za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015r. mimo, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1399) nie posiadał kompetencji organu podatkowego. Zgodnie z przepisem art. 6q u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2015 r. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym, ze uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, zaś w przypadku przejęcia zadań gminy o których mowa w art. 3 ust. 2 u.c.p.g. (w zakresie gospodarowania odpadami) przez związek międzygminny – uprawnienia organu przysługują zarządowi związku międzygminnego. Ponieważ ustawa z 28 listopada 2014 r. nie zawiera w analizowanej kwestii przepisów przejściowych, po przejęciu tych zadań przez związek od 1 lutego 2015 r. (zgodnie z § 6 lit. h Statutu Związku Międzygminnego S.), Zarząd tego związku uprawniony jest do prowadzenia postępowań i wydawania decyzji wymiarowych również za okres sprzed 1 lutego 2015 r. Sąd nie stwierdził więc naruszenia przepisów o właściwości w odniesieniu do zaskarżonej decyzji. Wobec przedstawionych wraz ze skargą dowodów z dokumentów, wskazać należy, że skarżąca nie dysponuje żadnym wiążącym formalnym rozstrzygnięciem administracyjnym z którego wynikałoby, że do końca stycznia 2015 r. obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłat z tytułu gospodarowania odpadami obciążał nie TBS lecz najemców niewyodrębnionych prawnie lokali. Ponadto akceptacja przez związek jak i SKO błędnego zdaniem Sądu pod względem prawnym stanowiska Burmistrza Miasta O. stałaby w sprzeczności z zasadą praworządności (działania organu na podstawie i w granicach prawa) wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 120 o.p.

W kwestii dotyczącej rozbieżności stanowisk, co do podmiotów zobowiązanych do deklarowania opłaty za gospodarowanie odpadami, jakie kształtowały się na przestrzeni lat stwierdzić należy, że trudności w stosowaniu spornych przepisów – chociaż niepożądane to nie mogą jednak zmienić obowiązku podatkowego, jaki ciąży na TBS jako właścicielu budynków wielolokalowych – zobowiązanemu do deklarowania i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na należących do skarżącej nieruchomościach.

Wskazać ponadto należy, że art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie ulegał zmianie od uchwalenia ustawy do 31 stycznia 2015 r. Obowiązek usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3b, ciążył przed 1 stycznia 2012 roku także na właścicielu nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. i nie budziło wówczas wątpliwości, że obowiązek taki spoczywał na towarzystwach budownictwa społecznego lub spółdzielniach mieszkaniowych, jako właścicielach nieruchomości lub ich zarządcach. Podmioty te były stroną umowy z podmiotem zajmującym się wywozem nieczystości i zobowiązanym do zapłaty za usługę, a kosztami tego wywozu obciążały nie tylko swoich członków ale i właścicieli lokali. Zmiana wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. obowiązkiem usuwania odpadów komunalnych obciążyła gminy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.), czyniąc z towarzystw budownictwa społecznego czy spółdzielni mieszkaniowych podmioty zobowiązane do deklarowania i uiszczania opłat z tego tytułu. Nie zmienia to jednak w istotny sposób sytuacji tych podmiotów w stosunku do poprzednio obowiązującej regulacji, w której również spółdzielnia mieszkaniowa czy towarzystwo budownictwa społecznego ponosiły ryzyko uchylania się przez najemców czy właścicieli lokali od ponoszenia kosztów wywozu odpadów. Opłaty należne z tego tytułu, które mogą być przymusowo ściągnięte w drodze egzekucji administracyjnej od właściciela nieruchomości, zobowiązanego do ich ponoszenia (art. 6b u.c.p.g.), w konsekwencji i tak zostaną przeniesione na najemców lub właścicieli lokali, których właścicielem lub zarządcą są takie podmioty jak skarżąca, czy spółdzielnia mieszkaniowa.

Mając powyższą argumentacje na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.