Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 896/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, ust. 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2017 r. sprawy ze skargi J. D. – S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na J. D. – S. kary pieniężnej w wysokości 10000 zł.

Podstawę nałożenia ww. kary pieniężnej stanowiły następujące naruszenia:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa wart. 18 ust. 4b.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 7 lutego 2017 r. w W. na Placu [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu' marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. D.-S. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził dwóch pasażerów – B. Z. i Ł. W. z ul. [...] na Plac [...] na terenie W.. Ł. W. zamówił usługę przewozu przy pomocy aplikacji [...]. Na wskazane w zamówieniu miejsce podjechał ww. pojazd i kierowca rozpoczął realizację zamówionej usługi przewozu. Kierowca okazał do kontroli dowód osobisty, prawo jazdy i dowód rejestracyjny pojazdu z polisą OC. Natomiast nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Kontrola została udokumentowana protokołem z dnia 7 lutego 2017 r.

Pismem z dnia 9 lutego 2017 r. [...] Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. D.-S. o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej dnia [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 16000 złotych, tj. 2 x 8000 złotych, ograniczoną do wysokości 10000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia 11 maja 2017 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzuciła:

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli,

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na części zeznań świadka Ł. W. - który wskazał, że korzystał z aplikacji), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa wart. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej),

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. "c" ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że pojazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i dokonana została na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...],

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

Pełnomocnik skarżącego podniosła, że kierowca nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Co ważne zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Ponadto pełnomocnik wskazała, że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Pełnomocnik skarżącego zwróciła uwagę, że wykonywanie krajowego transportu zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie stalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane (stwierdzone w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Pełnomocnik skarżącego podniosła, że kierowca nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Sama konstrukcja aplikacji, z której korzystał pasażer, pozwala na określenie z góry zapłaty za przejazd na określonej trasie. Tym samym pasażer wie ile będzie musiał zapłacić za skorzystanie z aplikacji za przejazd na wyznaczonej przez siebie trasie.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmieniającej.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ww. ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Według art. 5b ust. 1 ww. ustawy, podjęcie wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Stosownie do treści art. 18 ust. 5 ww. ustawy, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W myśl art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. W myśl lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego wart. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł.

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdowało się dwóch pasażerów, którzy korzystali z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego, z ul. [...] na Plac [...] na terenie W.. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu osób zamówił za pomocą aplikacji [...]. Wskazał, że przed rozpoczęciem jazdy kierowca nie powiedział mu ile będzie kosztował przejazd na zamówionej trasie. Dopiero po kursie pokazał się koszt na wyświetlaczu aplikacji. Z karty płatniczej pasażera została pobrana kwota 9,67 zł.

Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową, do której wykonania powinna posiadać stosowną licencję. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Przeprowadzone postępowanie dowodowego jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Także Urząd Miasta [...] w piśmie z dnia 23 lutego 2017 r. potwierdził, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Z uwagi na fakt, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się wart. 4 pkt 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, organ uznał, że w celu wykładni tego pojęcia można posłużyć się posiłkowo przesłankami zawartymi w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu autokarami i autobusami oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 roku zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarami i autobusami, który określa, że usługi okazjonalne są to usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym specjalnych usług regularnych oraz które w szczególności charakteryzują się faktem przewożenia grupy pasażerów zebranej z inicjatywy klienta lub samego przewoźnika. W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli. Również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy bez żadnych wątpliwości wskazuje, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz osób, jest pojazdem osobowym służącym do przewozu 5 osób włącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.

Ponadto organ wskazał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych wart. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, który organ odwoławczy podzielił, wykonywaniem transportu drogowego osób jest nie tylko samo przemieszczenie się pojazdu wraz z kierowcą na określonej trasie, ale także złożenie przez przewoźnika oferty na przewóz skierowanej do potencjalnych klientów, czego wyrazem może być oczekiwanie na klienta w pojeździe gotowym do wykonania usługi przewozowej. Ponadto zdaniem organu wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej wart. 4 pkt l ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji nie zgodził się z pełnomocnikiem skarżącego, że organ prowadzący postępowanie nie rozstrzygnął w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Organ dał wiarę zeznaniom świadków, które są ze sobą spójne i wiarygodne, a także pozostają w korelacji z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, z których wynika, że skoro [...] jest tylko pośrednikiem usług to odpowiednia kwota zostaje przekazana przez [...] na konto kierowcy. W związku z powyższym organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika strony, że opłata za przejazd nie została uiszczona na rzecz skarżącego.

Organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Nie został zatem naruszony przez organ art. 5b ustawy o transporcie drogowym, gdyż czynności podejmowane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Fakt niewykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej nie ma w sprawie znaczenia.

W ocenie organu przewóz z dnia kontroli spełnia przesłanki do zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego. Organ podkreślił, że pasażerowie skorzystali z usługi przewozu z inicjatywy zleceniodawcy, którym był pasażer Ł. W. Fakt, że skarżący mógł wykonywać więcej usług przewozu w ramach aplikacji [...] nie powoduje, że przewóz nie ma charakteru okazjonalnego, ponieważ usługa taka może być świadczona z pewną częstotliwością. W związku z powyższym organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji nie zgodził się ze stwierdzeniem, że płatność za przejazd jest określona z góry. Z dokumentu załączonego do odwołania wynika, że w aplikacji podawana jest kwota w pewnym przedziale. Jak sama aplikacja wskazuje ceny mogą się różnić ze względu na ruch, pogodę lub inne czynniki, a szacunkowa cena nie uwzględnia zniżek. Z załączonej przez świadka wiadomości e-mail opisującej przejazd w ramach aplikacji [...] wynika, że opłata za przejazd jest zależna m.in. od czasu przejazdu, a tego nie da się z góry obliczyć. W tej sytuacji pasażer otrzymuje jedynie informację jaka będzie orientacyjna kwota za przejazd na danej trasie, a nie konkretną kwotę do zapłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, ponieważ był podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ww. ustawy jest zatem bezzasadny.

Ponadto organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do WSA w Łodzi, zarzucając:

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa wart. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej)

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której

korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i dokonana została na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1) art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy. w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy,

pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na części zeznań świadka Ł. W. - który wskazał, że korzystał z aplikacji), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

4) naruszenie art. 7 i 77 § l kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

7) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone są przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U.z 2016 poz. 1066 ze zm.) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim naruszenie tych przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia (art. 145 §1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a) Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.w lub w innych przepisach.

Jeżeli sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Istota sporu sprowadza się do oceny zgodności z prawem nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia i podlegająca w sprawie ocenie Sądu jest ocena rodzajów usługi świadczonej przez skarżącego w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej w dniu 7 lutego 2017 r.

W ocenie organu skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, który wymagał posiadania licencji. Zdaniem skarżącego, w momencie, którym dokonano kontroli pojazdu nie prowadził działalności gospodarczej, a ponadto organy nie wzięły pod uwagę faktu w jaki sposób nastąpiło "skojarzenie" skarżącego z pasażerem i na kogo nastąpiła płatność.

W ocenie Sądu te zarzuty nie mogą zostać uwzględnione, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej wykonywał przewóz osób we własnym zakresie. W chwili zatrzymania znajdowało się dwoje pasażerów. Skarżący przewoził pasażerów z ulicy [...] na Plac [...] w W.. Zgodnie z art. 5 b ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym;

2) pojazdami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą;

3) taksówką wymagającą uzyskania odpowiedniej licencji;

Na kanwie prawidłowo w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego w ocenie Sądu doszło do popełnienia przez skarżącego naruszenia lp. 1.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie dysponował, w chwili kontroli żadnymi uprawnieniami licencyjnymi umożliwiającymi mu wykonywanie zarobkowego przewozu osób (licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami przeznaczonymi do przewozu 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą) w związku z tym organ zobligowany był nałożyć na skarżącego karę wymienioną w tym załączniku.

Należy zauważyć, że decyzja w sprawie nałożenia kary w konkretnej wysokości na odpowiedzialnego za stwierdzone naruszenie ustawy o transporcie drogowym nie mają charakteru uznaniowego, ale są decyzjami związanymi, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przepisu drogowego organ administracyjny ma obowiązek nałożenia kary pieniężnej – zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Co do zarzutów, że skarżący nie został zgłoszony albo podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu transportu drogowego to Sąd w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd zgodnie, z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że to skarżący był wykonującym usługi przewozowej. Organ w sposób szczegółowy wyjaśnił, że aplikacja [...] jest jedynym sposobem porozumiewania się pomiędzy pasażerami w dostosowaniu usług. Jest jedynie pośrednikiem pomiędzy nimi. Nie można bowiem wyobrazić sobie, aby skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia za przewóz pasażerów. Dlatego należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że odpowiednia kwota w rezultacie została przekazana na konto skarżącego mimo że pasażer uiścił należności za przejazd kartą kredytową na konto przedsiębiorcy jaką jest [...], a skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikałby stosunek prawny skarżącego z firmą [...].

Z dokumentów załączonych do odwołania wynika w jaki sposób oblicza się cenę za przejazd i od jakich czynników ona zależy. Nie ma mowy o ustalonej wcześniej kwocie.

Nie ma również mowy o naruszeniu przepisów postępowania, gdyż kontrolujący oparł się na zeznaniach świadków – pasażerów samochodu, a skarżący odmówił składania wyjaśnień.

Skarżący miał pełne prawo do udowodnienia w drodze stosownych wniosków- swojego stanowiska, w tym do wyłączenia swojej odpowiedzialności. W tym postępowaniu nie przedstawił licencji na przewóz okazjonalny, ani też nie okazał żadnej innej licencji, która mogłaby świadczyć o tym, że wykonywany przez niego przewóz odbywał się w zgodzie z wymaganiami prawnymi.

Choć niewątpliwie to organ musi prowadzić postępowanie administracyjne i dociekać prawny obiektywnej, to jednak strona nie może pozostawać w tym procesie całkowicie bierna, czy wręcz utrudniać organowi wyjaśnienie istoty sprawy.

Mając te okoliczności na względzie z uwagi na brak stosownej licencji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

R.T.