Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 236/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 1, art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2211
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 376 poz 21 art. 2
law: Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy  porównawczej
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 252/20 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 22 listopada 2019 r. nr PORZII.61.113.2018.MOK.2 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz G. Sp. z o.o. w G. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 252/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (Skarżąca, Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF, Organ) z dnia 22 listopada 2019 r. nr PORZII.61.113.2018.MOK.2 w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej, po pierwsze uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 13 sierpnia 2018 r., po drugie umorzył postępowanie administracyjne, po trzecie zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Organ. Zaskarżając orzeczenie w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia na rzecz GIF kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2211 ze zm., zwanej dalej "u.p.f.") i w efekcie niewłaściwe zastosowanie (błąd subsumcji), poprzez przyjęcie, iż zamieszczenie dwóch banerów, na których widniała nazwa apteki, jej adres, symbol Eskulapa oraz strzałka wskazująca kierunek, zostało przez organy Inspekcji Farmaceutycznej błędnie ocenione jako fakty wyczerpujące pojęcie reklamy, o której mowa w art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f., nie zaś jako informacja o lokalizacji apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 zdanie drugie u.p.f. co skutkowało wadliwym przyjęciem, że ziściły się podstawy do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 129b ust. 1 u.p.f., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia art. 94a ust. 1 w związku z art. 129b ust. 1 u.p.f. prowadzić powinna do wniosku, iż:

- działania Skarżącej polegające na zamieszczenie dwóch banerów, na których widniała nazwa apteki, jej adres, symbol Eskulapa oraz strzałka wskazująca kierunek w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy stanowiły naruszeni zakazu reklamy apteki zawartego w art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f.,

- sporne banery nie stanowiły bowiem realizacji dozwolonej funkcji informacyjnej o lokalizacji apteki, przewidzianej art. 94a ust. 1 zdanie drugie u.p.f., ale wykraczały poza zakres dozwolonej informacji, jak również ich realnym celem było zareklamowanie "Apteki G." położonej w O. przy ul. [...] i jej działalności tym bardziej, jeżeli uwzględni się znaczne rozmiary przedmiotowych banerów (jeden z banerów miał 10 metrów długości i powierzchnie 250 m2 ) i bezsporny fakt, iż były one widoczne z daleka, czy wreszcie jeżeli uwzględni się fakt, iż oprócz nazwy i adresu apteki umieszczono na nim logo apteki oraz widoczną strzałkę wskazującą kierunek, gdzie znajduje się apteka;

- oczywistym następstwem poczynienia przez organy Inspekcji Farmaceutycznej ustaleń faktycznych w przedmiocie naruszenia przez Skarżącą zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej i jej działalności było wymierzenie Skarżącej kary pieniężnej przewidzianej in fine w art. 129b ust. 1 u.p.f., a co za tym idzie, w analizowanym stanie faktycznym organ II instancji prawidłowo uznał, iż ziściły się podstawy do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 129b ust. 1 u.p.f., która ma zresztą charakter obligatoryjny.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), poprzez uwzględnienie skargi Spółki, pomimo braku podstawy prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj. naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 129b ust. 1 u.p.f. poprzez nieuprawnione stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja GIF, jak i decyzja organu I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, w ocenie sądu doszło bowiem do wadliwego zastosowania z art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze i art. 129b ust. 1 u.p.f. (błąd subsumcji) pomimo tego, że stan faktyczny sprawy nie pozwala na przypisanie Skarżącej odpowiedzialności za prowadzenie niedozwolonej reklamy, w sytuacji, w której brak było podstaw do takiego stwierdzenia, albowiem decyzja GIF, nie naruszyła przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, zważywszy iż organ II instancji dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy art. 94a ust. 1 u.p.f. i w jej rezultacie prawidłowo zastosował sankcję administracyjną przewidziana w dyspozycji art. 129b ust. 1 u.p.f.,

b) art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez uchylenie w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 13 sierpnia 2018 r. o znaku: WIFOL.8523.3.2018, pomimo iż decyzja organu I instancji została już uchylona w ramach postępowania odwoławczego, na mocy decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 22 listopada 2019 r. nr PORZII.61.113.2018.MOK.2,a co za tym idzie z obiektywnych przyczyn Sąd I instancji nie mógł po raz wtóry uchylić przedmiotowego aktu administracyjnego, co w oczywisty sposób miało wpływ na treść rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym wyrokiem Sądu I instancji,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Sąd I instancji do lakonicznego i niewystarczającego wskazania podstaw i motywów tego rozstrzygnięcia, ograniczającego się de facto do półstronicowych rozważań na str. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zawierające dodatkowo w swojej treści stwierdzenia niejasne, sprzeczne logicznie, stanowiące wyraz dowolnej i subiektywnej oceny materiału dowodowego, które uniemożliwiają prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, a co za tym idzie dokonanie oceny kasatoryjnej prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji w tym zakresie, co miało miejsce m.in. poprzez:

- wskazanie w jednej części uzasadnienia (str. 7 uzasadnienia ww. wyroku) generalnej oceny, że " Do naruszenia ustanowionego w art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f. zakazu mogłoby natomiast dojść wówczas, gdyby przedsiębiorca posługiwał się dopuszczoną przez art. 94a ust. 1 zdanie drugie u.p.f. informacją dla pozoru, w rzeczywistości prowadząc reklamę, a więc gdyby cechy czy sposób podawanych danych przestały pełnić funkcję informowania, przeobrażając się w samoistną zachętę zakupu. Świadczyć o tym mogłoby na przykład rozwieszanie licznych obwieszczeń, o rozmiarach i intensywności nieproporcjonalnych do realizowanej funkcji, w szczególności w znacznej odległości od lokalu apteki, bądź prowadzenie zorganizowanej kampanii w oczywisty sposób przekraczającej potrzebę uzyskania przez konsumenta informacji.",

- z kolei w innym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (str. 7) Sąd I instancji wyraził całkowicie odmienny pogląd wskazując, iż "W tej sprawie zachowania stanowiącego reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f. skarżącej przypisać nie można. Zawieszone przez nią banery nie wykraczają poza sferę dozwolonej informacji. (...) Sama obszerność dziesięciometrowego komunikatu tego nie dowodzi.", których to ocen nie da się ze sobą pogodzić, albowiem są to oceny całkowicie przeciwstawne, nie sposób dociec zatem toku rozumowania Sądu I instancji który doprowadził go do uznania, iż nie stanowi reklamy apteki ogólnodostępnej np. banerów reklamowy o długości 10 metrów i powierzchnie 250 m2, który to przypadek zdaje się być doskonałą ilustracją i koresponduje z pierwotną oceną wyrażoną przez Sąd I instancji, iż "rozwieszanie licznych obwieszczeń, o rozmiarach i intensywności nieproporcjonalnych do realizowanej funkcji, (...) w oczywisty sposób przekraczającej potrzebę uzyskania przez konsumenta informacji.",

- Sąd I instancji w poczynionych ustaleniach i ocenach z niewiadomych przyczyn stwierdził wreszcie (str. 7 uzasadnienia ww. wyroku), iż "Ani zakres informacji ani forma jej podania nie świadczą bowiem o tym, że doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f. Sama obszerność dziesięciometrowego komunikatu tego nie dowodzi. Powiedzieć zresztą można, że umieszczony w ten sposób baner uliczny adresowany jest zwykle przede wszystkim do kierowców, co tylko uzasadniało posłużenie się adekwatnym do tego gabarytem.", przy czym Sąd I instancji nie wyjaśnił szerzej toku rozumowania i przesłanek, które doprowadziły do całkowicie przeciwstawnych poglądów judykatury wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu dotyczących tożsamych stanów faktycznych, a mianowicie dotyczących prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej za pomocą banerów reklamowych.

W uzasadnieniu GIF przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości z uwagi na brak podstaw uzasadniających podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zarządzeniem z 7 lipca 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji, mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona.

GIF oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w sytuacji, gdy skarga kasacyjna zawiera zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd przepisów postępowania. Jednakże, dla prawidłowej oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, istotne jest ustalenie prawidłowego rozumienia prawa materialnego, bowiem jego rozumienie determinuje ocenę przyjętego stanu faktycznego sprawy. Z tego też względu w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zarzutu określonego w punkcie 1. petitum skargi kasacyjnej, to jest błędnej wykładni art. 94a ust. 1 u.p.f. w związku z art. 129b ust. 1 u.p.f., a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie.

Zgodnie z art. 94a ust.1 u.p.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

W przepisach prawa farmaceutycznego nie zawarto legalnej definicji, "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności". Odwołując się, jednakże do brzmienia art. 52 ust. 1 u.p.f., wskazać należy, że zawiera on definicję reklamy produktu leczniczego wskazując, iż reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych.

W bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ustawodawca potraktował szeroko zawarte w art. 94a ust. 1 u.p.f. pojęcie reklamy aptek. Potrzeba szerokiego rozumienia reklamy aptek, wywodzona jest m.in. z konieczności zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, a w szczególności ograniczenia nadmiernego i nieuzasadnionego korzystania z produktów leczniczych. W pkt 2 wprowadzenia do dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. UE L 311 z 28.11.2001, s. 67), wskazano, że ochrona zdrowia publicznego musi być podstawowym celem wszelkich zasad regulujących produkcję, dystrybucję i stosowanie produktów leczniczych. Obrót detaliczny produktami leczniczymi – a więc ich dystrybucja – jest prowadzony zasadniczo w aptekach ogólnodostępnych, które są placówkami ochrony zdrowia publicznego, w których osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, a ich zadaniem jest zapewnienie dostępności leków, albowiem są one zobowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności (zob. art. 86 ust. 1 i ust. 2b oraz 87 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 1 i art. 95 ust. 1 u.p.f.). W tym też kontekście podnosi się, że wprowadzenie przez ustawodawcę zakazu reklamy aptek oraz ich działalności motywowane było potrzebą ograniczenia perswazyjnej funkcji reklamy, a to z uwagi na potrzebę zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego. Zwłaszcza, że może ona doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, ale również wtedy, gdy dostęp do leków jest zbyt łatwy i skutkuje ich nadużywanie. Do tego prowadzi zaś niewątpliwie nadto obecna i sugestywna reklama zarówno leków – które nie są zwykłym towarem rynkowym, a obrót nimi jest i musi być reglamentowany przez państwo – jak i aptek, to jest miejsc w których leki są oferowane do sprzedaży (zob. wyroki NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 550/15 oraz z 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 778/21).

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki NSA z: 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II GSK 2478/21; 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1737/16; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 5143/16; 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U.UE.L z 2006r. Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Przedstawione podejście koresponduje również z poglądem prawnym Sądu Najwyższego prezentowanym w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, zgodnie z którym przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na uwadze, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. W analizowanym zakresie eksponowane jest również znaczenie argumentu z wykładni systemowej zewnętrznej.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko dotyczące konieczności szerokiego rozumienia pojęcia reklamy, w szczególności z uwzględnieniem jej celu oraz intencji prowadzącego reklamę. Pamiętać jednak należy, że z treści zdania drugiego art. 94a ust. 1 u.p.f. wynika wprost, że informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego nie stanowi reklamy. Podzielić przy tym należy pogląd, że co do zasady informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki może spowodować napływ klientów/pacjentów i w następstwie powyższego może przyczynić się do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, w tym znaczeniu zatem mieści się w katalogu działań reklamowych. Skoro jednak informacja tej treści została wyłączona z zakazu reklamy apteki i jej działalności a ustawodawca nie wskazał dopuszczalnych form, w jakich treści o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki można umieścić w przestrzeni publicznej, to znaczy, że dla oceny przez organ, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy zachodzi wyłączenie z pojęcia reklamy, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie 2 u.p.f., nie mają znaczenia takie okoliczności, jak intencje towarzyszące umieszczającemu informacje, widoczność i zasięg nośnika informacyjnego, a także forma, w jakiej informacje te zostały zamieszczone. Jeśli treść informacji ogranicza się jedynie do lokalizacji i godzin pracy apteki, wówczas nie mamy do czynienia z zabronioną reklamą apteki. Informacje tego rodzaju zostały bowiem expressis verbis wyłączone z uregulowanego w art. 94a ust. 1 u.p.f. zakresu reklamy. Zauważyć również trzeba, że nazwa apteki nie została wymieniona wśród wyłączeń z art. 94a ust. 1 zdanie 2 u.p.f., jednak przyjąć należy, że spełnianie funkcji informacyjnej w zakresie lokalizacji i godzin pracy apteki uzasadnia podanie również nazwy apteki "Apteka G. ", która sama w sobie nie zawiera treści o charakterze reklamy. Poza tym należy podnieść, że informacja wskazująca tylko na lokalizację i godziny pracy nie byłaby w istocie informacją, gdyż nie identyfikowałaby, jakiego podmiotu dotyczy. Posiadanie przez apteki określonych nazw własnych jest powszechnie przyjęte i dozwolone. W zakresie pojęcia dozwolonej informacji o aptece określonej w art. 94a ust. 1 u.p.f. z natury rzeczy mieści się zatem również określenie (a więc nazwa) skonkretyzowanej apteki.

Jeśli treść informacji ogranicza się jedynie do lokalizacji i godzin pracy apteki, wówczas nie mamy do czynienia z zabronioną reklamą apteki. Informacje tego rodzaju zostały bowiem wprost wyłączone z uregulowanego w art. 94a ust. 1 u.p.f. zakresu reklamy (por. wyroki NSA z: 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 3613/17, 2 września 2021 r., sygn. akt II GSK 443/21, 22 października 2021 r., sygn. akt 778/21, 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2478/21, 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 1343/18).

Sąd I instancji prawidłowo więc przyjął, że w odniesieniu do Spółki brak jest podstaw do uznania, że wbrew przepisom art. 94a u.p.f. prowadzi reklamę apteki oraz jej działalności. W konsekwencji brak jest również podstaw do zastosowania art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że zarzut błędnej wykładni art. 94a ust. 1 u.p.f. w związku z art. 129b ust. 1 u.p.f., a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, nie jest usprawiedliwiony. Wobec powyższego, za niezasadny należało również uznać zarzut określony w punkcie 2.a) petitum skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2.c petitum skargi kasacyjnej). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 Nr 3, poz. 39; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; treść tego, jak i dalej wskazywanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Odnosząc się do zarzutu podniesiony w punkcie 2.b) petitum skargi kasacyjnej przede wszystkim należy stwierdzić, że stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).

Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć zarzucane naruszenia. W żadnym miejscu petitum skargi kasacyjnej czy jej uzasadnienia wpływ ten nie został bowiem wprost określony, co zasadniczo uniemożliwiło uwzględnienie tego środka odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). NSA uwzględnił to, że pełnomocnik Skarżącej, który występował przed Sądem I instancji, sporządził w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.