Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 776/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103a ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 145 poz 868
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi  uprawianych na włókno - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 154 poz 1 art. 116 ust. 1, art. 117, art. 43
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi ... w J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2014 r. nr ... w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. z siedzibą w J. (dalej: skarżąca, strona, Grupa) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z ... grudnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie z dnia ... lipca 2011 r. Nr ... Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 sierpnia 2010 r. Z. złożyło wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 15 grudnia 2009 r. do dnia 14 czerwca 2010 r. Z. ubiegało się o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie ... zł.

Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie skierował do grupy producentów wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 29 listopada 2010 r. i poinformował grupę producentów o ujęciu w załączniku do wniosku (formularz W-1.4/20 oraz W-1.4a/20) niekwalifikowanych kosztów inwestycji dotyczących m. in.: zakupu i montażu separatora, zakresu prac, które zostały zrealizowane na gruncie niestanowiącym własności lub przedmiotu użytkowania wieczystego grupy producentów oraz braku możliwości dofinansowania kosztów przygotowania i realizacji inwestycji, związanych z zakupem i montażem wagi samochodowej. Zażądał także wyjaśnienia konieczności zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki". Wskazał, że w przypadku zakupu gruntu pomoc finansowa przyznawana jest do wartości rynkowej, określonej na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę.

W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła m.in. kosztorys powykonawczy z dnia 14 grudnia 2010 r. dotyczący wydzielenia wartości robót wykonanych na gruncie, który nie stanowi własności grupy producentów w kwocie netto 23 157,52 zł, dla inwestycji o nazwie "Chłodnia i magazyn owoców i warzyw". Grupa producentów z wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyłączyła żadnych kosztów zrealizowanych inwestycji.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu od dnia 10 stycznia 2011 r. do dnia 21 stycznia 2011 roku ustalono m.in., że:

1) w przypadku zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki" stwierdzono, iż zakupiony sprzęt nie był przez grupę wykorzystywany. Linia do sortowania nie pracowała i udokumentowano ten fakt fotografiami.

2) w chłodniach z kontrolowaną atmosferą nie stwierdzono przechowywania owoców i warzyw. W komorach znajdowały się zmagazynowane puste skrzyniopalety. Jedna komora była pusta. Zatwierdzony plan dochodzenia do uznania nie zawierał informacji na temat montażu instalacji chłodniczej z kontrolowaną atmosferą.

W dniu 28 stycznia 2011 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie decyzją Nr ... przyznał Z. pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie ... zł, za drugie półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, tj. za okres od dnia 15 grudnia 2009 r. do dnia 14 czerwca 2010 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji - w zakresie:

- kosztów związanych z zakupem i montażem separatora ...,

- kosztów związanych z "opracowaniem wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J.", w zakresie kosztów przygotowania i realizacji, związanych z montażem wagi samochodowej",

- kosztów zakupu gruntu przeznaczonego pod budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną, ponad jego wartość rynkową, określoną w sporządzanym operacie szacunkowym,

- kosztów robót wykonanych na gruncie, który nie stanowi własności grupy producentów oraz nie jest przedmiotem użytkowania wieczystego,

- kosztów zakupu "naważarko-pakowaczki" do jabłek konsumpcyjnych oraz wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery,

- sprawowania nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną, dotyczącego wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery.

W wyniku postępowania odwoławczego Prezes ARiMR decyzją Nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ I instancji wystosował do grupy producentów wezwanie nr ... z dnia ... maja 2011 r. W przedmiotowym wezwaniu poinformował stronę o kosztach niekwalifikowanych, w tym kosztach zakupu i montażu separatora ..., opracowania wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną oraz montażem wagi samochodowej, częściowego zakupu gruntu pod budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną, części robót budowlanych wykonanych poza gruntem należącym do grupy, zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki" oraz wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery, sprawowania nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw, w zakresie wykonania kontrolowanej atmosfery, łącznie w kwocie ... zł.

W przedmiotowym wezwaniu wskazano, że koszty te nie mogą zostać objęte pomocą finansową ze względu na brak możliwości ich wykorzystania, biorąc pod uwagę specyfikę produkcji grupy producentów. Jednocześnie w wezwaniu wskazano, że ww. koszty nie są niezbędne w celu uzyskania uznania za organizację producentów, w ramach realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. Wskazano również na możliwość odstąpienia od zastosowania kary (stosownie do art. 119 ust. 3 drugi akapit rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1580/2007).

Strona przy piśmie z dnia 24 maja 2011 r. złożyła wyjaśnienia wraz z załącznikami:

- umową o współpracy handlowej z firmą C. z dnia 1 lipca 2010 r.

- opinią o celowości sfinansowania przez ARiMR istniejącej chłodni oraz urządzeń do sortowania i pakowania jabłek

- wyjaśnieniem niewykonania planu sprzedaży w 2010 r.,

- protokołem Komisji powołanej przez Wojewodę Województwa Małopolskiego z szacunku szkód, w związku z wystąpieniem niekorzystnych warunków atmosferycznych z dnia 19 lipca 2010 r.,

- zarządzeniem Wójta Gminy J. z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie ogłoszenia pogotowia przeciwpowodziowego na terenie Gminy.

Ponadto strona wycofała się z wnioskowania o objęcie dofinansowaniem kosztów: zakupu i montażu separatora .. w kwocie ... zł, opracowania wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw" wraz z częścią socjalną w J. oraz dostawą i montażem wagi samochodowej w kwocie netto ... zł, różnicy pomiędzy wydatkiem poniesionym a wartością rynkową nieruchomości nr ... w J., określoną w operacie szacunkowym w kwocie ... zł, kosztów robót wykonanych poza w/w działką w kwocie ... zł. Tym samym strona wycofała się z objęcia pomocą finansową kosztów ogółem w kwocie netto ... zł.

Jednocześnie, strona nie zgodziła się z uznaniem za koszt niekwalifikowany kwoty ... zł, wydanej na zakup i montaż sortowni "naważarko-pakowaczki" oraz kwoty ... zł za zakup i montaż urządzeń do kontrolowanej atmosfery, sprawowania nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J., dotyczące wykonania tej instalacji w kwocie ... zł. Strona nie zgodziła się zatem na odmowę przyznania pomocy finansowej do poniesionych kosztów inwestycji ogółem w kwocie netto ... zł.

W dniu ... lipca 2011 roku Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Krakowie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją Nr ... przyznał stronie pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie ... zł, za II półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosi ... zł oraz odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości ... zł. Jednocześnie organ nałożył karę na należną kwotę pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie netto ... zł. Łączna kwota dofinansowania wyniosła ... zł.

Strona odwołała się od powyższej decyzji, a decyzją Nr ... wydaną w dniu ... września 2011 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału.

Strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2409/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 870/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 221/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. W ocenie Sądu organ nie rozważył, że strona powoływała się na włączenie inwestycji do planu dochodzenia do uznania oraz na literaturę fachową, zgodnie z którą miałoby być celowe i ekonomicznie uzasadnione przechowywanie jabłek dla przetwórstwa w pomieszczeniu o kontrolowanej atmosferze. Kwestie te, pominięte przy ocenie kosztów kwalifikowanych inwestycji, także nie były rozważone jako znoszące winę Zrzeszenia w rozumieniu art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011.

W dniu 24 października 2014 r. biegły powołany przez Prezesa ARiMR przedstawił opinię w zakresie informacji:

-czy w ramach instalacji chłodniczej zakładanej przez podmiot zajmujący się produkcją owoców dla celów przemysłowych (przetwórczych) elementem standardowym, (stałym), występującym w każdej lub większości instancji chłodniczych jest pomieszczenie z kontrolowaną atmosferą?

-czy instalacja chłodnicza wraz z kontrolowaną atmosferą jest niezbędna dla pomiotów zajmujących się produkcją owoców dla celów przemysłowych (przetwórczych), a nie dla celów bezpośrednio konsumpcyjnych (tj. do sprzedaży detalicznej konsumentom)?

W dniach 18-22 listopada 2014 r. strona złożyła wyjaśnienia w przedmiocie opinii biegłego.

W dniu ... grudnia 2014 r. Prezes ARiMR zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... lipca 2011 r. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (... zł) oraz w części dotyczącej nałożenia sankcji na należną kwotę pomocy finansowej ... zł. Jednocześnie Prezes ARiMR przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości ... zł i nałożył karę na należną kwotę pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości ... zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Grupa została poinformowana w dniu 29 listopada 2010 r. o ujęciu w załączniku do wniosku niekwalifikowanych kosztów inwestycji dotyczących m. in.: zakupu i montażu separatora, zakresu prac, które zostały zrealizowane na gruncie niestanowiącym własności lub przedmiotu użytkowania wieczystego grupy producentów oraz braku możliwości dofinansowania kosztów przygotowania i realizacji Inwestycji, związanych z zakupem i montażem wagi samochodowej. Jednocześnie organ zażądał wyjaśnienia konieczności zakupu przez grupę producentów zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki".

Zdaniem organu przeprowadzona w dniach 10 stycznia 2011 r. - 21 stycznia 2011 r. kontrola na miejscu wykazała, że w przypadku zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki", zakupiony sprzęt nie był przez grupę wykorzystywany. W przypadku natomiast chłodni z kontrolowaną atmosferą nie stwierdzono przechowywania owoców i warzyw. W komorach znajdowały się magazynowane puste skrzyniopalety. Jedna komora była pusta. Jednocześnie w trakcie kontroli stwierdzono brak w planie dochodzenia do uznania informacji dotyczącej montażu instalacji chłodniczej z kontrolowaną atmosferą. Strona przedłożyła kosztorys powykonawczy z dnia 14 grudnia 2010 r. w którym wydzielono wartości robót wykonanych na gruncie, który nie stanowi własności grupy producentów w kwocie netto ... zł, dla inwestycji o nazwie "Chłodnia i magazyn owoców i warzyw". Natomiast z wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyłączyła z objęcia pomocą finansową żadnych kosztów zrealizowanych inwestycji, w tym kosztów prac budowlanych, zrealizowanych na gruncie, niestanowiącym własności grupy producentów. W odpowiedzi na wezwanie, w którym organ I instancji wskazał koszty niekwalifikowane w łącznej kwocie ... zł oraz wskazał Grupie możliwość wykazania, że nie ponosi odpowiedzialności za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy, Grupa wycofała się z wnioskowania o objęcie dofinansowaniem kosztów: zakupu i montażu separatora ... w kwocie ... zł, opracowania wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw" wraz z częścią socjalną w J. oraz dostawą i montażem wagi samochodowej w kwocie netto ... zł, różnicy pomiędzy wydatkiem poniesionym, a wartością rynkową nieruchomości nr ... w J., określoną w operacie szacunkowym w kwocie ... zł, kosztów robót wykonanych poza w/w działką w kwocie ... zł.

Jak zauważył organ odwoławczy, Strona nie zgodziła się z uznaniem za koszt niekwalifikowany kwoty ... zł, wydanej na zakup i montaż sortowni "naważarko-pakowaczki" oraz kwoty ... zł, za zakup i montaż urządzeń do kontrolowanej atmosfery, sprawowania nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J., dotyczące wykonania ww. instalacji w kwocie ... zł. Tym samym nie zgodziła się na odmowę przyznania pomocy finansowej do poniesionych kosztów inwestycji ogółem w kwocie netto ... zł.

Zdaniem organu pomocą finansową można objąć koszty związane z przygotowaniem i realizacją inwestycji, jednakże wyłącznie te, które związane są z przygotowaniem i realizacją inwestycji dotyczących prac budowlanych, o których mowa w pkt 1-7 wykazu kosztów kwalifikowanych. Natomiast montaż wagi samochodowej nie jest zaliczany do kosztów inwestycji, o których mowa w pkt 1-7, ale do kosztów zakupu i montażu urządzeń przeznaczonych do magazynowania lub przygotowywania owoców i warzyw do sprzedaży, o których mowa w pkt 9 wykazu kosztów kwalifikowanych. Tym samym koszty związane z "Opracowaniem wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budową chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J." w zakresie kosztów przygotowania i realizacji inwestycji, związanych z montażem wagi samochodowej, w kwocie netto ... zł, nie powinny stanowić kosztu kwalifikowanego, gdyż nie dotyczą inwestycji, o których mowa w pkt 1-7 wykazu kosztów, a więc strona niesłusznie wnioskowała o kwotę pomocy finansowej w wysokości ... zł.

Jak wskazał organ, Grupa wnioskowała o zwrot kosztów związanych z zakupem i montażem separatora ..., który stanowi część instalacji wodno - kanalizacyjnej. Natomiast, zgodnie z pkt 7 wykazu kosztów kwalifikowanych, do objęcia pomocą finansową można włączyć instalację wodno - kanalizacyjną, dotyczącą użytkowania budynku w części uzasadniającej jej bezpośrednie wykorzystanie w procesie technologicznym służącym przechowywaniu, magazynowaniu, sortowaniu lub przygotowaniu owoców i warzyw do sprzedaży. Zakres inwestycji przyczyniających się do oczyszczania wód z instalacji wodno-kanalizacyjnej spełniających wymagania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137 poz. 984), w tym zakup i montaż separatora nie zostały ujęte w Wykazie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, dlatego koszty związane z budową separatora do filtrowania wody z instalacji wodno- kanalizacyjnej nie mogą stanowić kosztu kwalifikowanego.

Jednocześnie, stosownie do art. 44 rozporządzenia Nr 543/2011, pomoc na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania przyznawana jest na inwestycje niezbędne do realizacji przez grupę producentów w celu uzyskania uznania za organizację producentów owoców i warzyw. Zdaniem organu, zakupu oraz montażu separatora nie można uznać za inwestycję, jaką należy podjąć w celu uzyskania uznania za organizację producentów owoców i warzyw i dlatego poniesione koszty na zakup i montaż separatora ... w kwocie ... zł nie powinny stanowić kosztu kwalifikowanego.

Strona wnioskowała o zwrot kosztów zakupu gruntu przeznaczonego pod budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J. - działka nr ... Wartość zgłoszona we wniosku na podstawie aktu notarialnego nr 3341/2007 wyniosła ... zł. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, pomoc finansowa na pokrycie kosztów kwalifikowanych inwestycji dotyczących zakupu gruntu jest przyznawana wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową, określoną na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę. Grupa producentów w dniu 18 października 2010 r. złożyła operat szacunkowy określający wartość rynkową gruntu na kwotę ... zł.

Zdaniem organu, różnica pomiędzy wartością określoną w akcie notarialnym, a wartością rynkową określoną w operacie szacunkowym, tj. kwota netto ... zł nie powinna stanowić kosztu kwalifikowanego. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, grunt na którym została zrealizowana inwestycja lub budynek albo budowla, w których została zrealizowana inwestycja, musi stanowić własność lub przedmiot użytkowania wieczystego grupy. Grupa w załączniku nr 10 do wniosku o przyznanie pomocy finansowej oświadczyła, że grunt, na którym została zrealizowana inwestycja stanowi własność lub przedmiot użytkowania wieczystego grupy.

W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że część robót budowlanych stanowiących przedmiot wnioskowania o dofinansowanie została wykonana poza gruntem należącym do grupy, tj. poza działką Nr ... położoną w J., co w ocenie organu jest niezgodne z treścią rozporządzenia oraz deklaracją Grupy zawartą w załączniku nr 10 do wniosku. W kosztorysie powykonawczym Strona przedstawiła zakres i koszt robót wykonanych poza działką, potwierdzony wynikami kontroli na miejscu.

Z uwagi na powyższe w ocenie organu wartość robót przedstawiona w kosztorysie w kwocie ... zł nie może stanowić kosztu kwalifikowanego.

Odnośnie do wskazanej przez Grupę jako koszt kwalifikowany inwestycji dotyczącej zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki" do jabłek konsumpcyjnych (w kwocie netto ... zł) organ wskazał, iż zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c i d rozporządzenia wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw przyznawana jest pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, jeżeli inwestycja lub jej etap są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę producentów wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania oraz odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu. Grupa zgodnie z zatwierdzonym Planem Dochodzenia do Uznania zajmowała się wyłącznie sprzedażą owoców dla przetwórstwa, co potwierdzają wyniki i kontroli na miejscu.

Zdaniem organu, skoro strona w okresie od dnia 15 czerwca 2009 r. do dnia 14 czerwca 2010 r. (ostatni rok realizacji zatwierdzonego przez Marszałka Województwa Planu Dochodzenia do Uznania) prowadziła działalność operacyjną związaną tylko z sektorem produktów przeznaczonych do przetwórstwa, to zakup sortowni "naważarko pakowaczki" do jabłek konsumpcyjnych jest nieuzasadniony z punktu widzenia specyfiki działalności grupy producentów.

Odnośnie do wskazanego jako koszt kwalifikowany kosztu wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery (w kwocie netto ... zł) do 4 komór chłodniczych organ uznał, że koszt ten nie został ujęty w zatwierdzonym Planie Dochodzenia do Uznania, co stoi w sprzeczności z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia.

Jak wskazał organ odwoławczy, w ramach postępowania mającego na celu wyjaśnienie zasadności montażu instalacji kontrolowanej atmosfery, wykonując zalecenia wyroku WSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 221/14 Prezes ARiMR powołał biegłego, który w odpowiedzi na pytanie, czy w ramach instalacji chłodniczej zakładanej przez podmiot zajmujący się produkcją owoców dla celów przemysłowych (przetwórczych) elementem standardowym, (stałym), występującym w każdej lub większości instancji chłodniczych jest pomieszczenie z kontrolowaną atmosferą jednoznacznie wskazał, iż zarówno pomieszczenie, jak i wyposażenie kontrolowanej atmosfery nie są częścią instalacji chłodniczej. Biegły w odpowiedzi na pytanie: czy instalacja chłodnicza wraz z kontrolowaną atmosferą jest niezbędna dla pomiotów zajmujących się produkcją owoców dla celów przemysłowych, a nie dla celów bezpośrednio konsumpcyjnych wskazał ewentualną celowość zainstalowania kontrolowanej atmosfery, jednak w sytuacji nieumieszczenia tego wyposażenia w Planie Dochodzenia do Uznania organ nie uznał kosztów związanych z ww. instalacją za koszt kwalifikowalny, bez względu na to, czy w przypadku Grupy brak jest odrębnych pomieszczeń do przechowywania chłodniczego w normalnej atmosferze i kontrolowanej atmosferze. Instalacja kontrolowanej atmosfery nie jest bowiem standardową części instalacji chłodniczej dlatego też nie można uznać, że w zatwierdzonym planie strona przewidziała instalację. Zatem, zdaniem organu przez pojęcie "instalacja chłodnicza" nie można rozumieć "kontrolowanej atmosfery".

Ponadto, pomoc na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania przyznawana jest na inwestycje niezbędne do realizacji przez grupę producentów w celu uzyskania uznanie za organizację producentów owoców i warzyw (art. 44 rozporządzenia Komisji UE Nr 543/2011).

Zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki" do jabłek konsumpcyjnych w kwocie netto ... zł organ nie uznał za koszty niezbędne w celu uzyskania uznania za organizację producentów owoców i warzyw z uwagi na sprzedaż zrealizowaną w ostatnim roku planu dochodzenia do uznania w zakresie instalacji kontrolowanej atmosfery.

Również kosztów instalacji kontrolowanej atmosfery w wysokości ... zł nie można, zdaniem organu, uznać za koszty niezbędne w celu uzyskania uznania za organizację producentów, w obliczu braku określenia instalacji chłodniczej z kontrolowaną atmosferą w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W związku z uznaniem przez organ za koszt niekwalifikowany wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery, również sprawowanie nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną w J., dotyczące wykonania ww. instalacji, uznano za koszt niekwalifikowany w kwocie ... zł.

Jak wskazał organ, zgodnie z wykazem faktur i rachunków potwierdzających wartość poniesionych kosztów inwestycji, Grupa ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej do zrealizowanych inwestycji w kwocie ogółem ... zł, uwzględniających również koszty zakupu i montażu separatora ..., opracowania wzorcowej dokumentacji dla postępowania ofertowego na budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną oraz montażem wagi samochodowej, częściowego zakupu gruntu pod budowę chłodni i magazynu owoców i warzyw wraz z częścią socjalną, częścią robót budowlanych wykonanych poza gruntem należącym do grupy, zakupu sortowni "naważarko-pakowaczki" oraz wykonania instalacji kontrolowanej atmosfery, sprawowania nadzoru inwestorskiego przy budowie chłodni i magazynu owoców i warzyw, w zakresie wykonania kontrolowanej atmosfery, ogółem w kwocie ... zł, które nie powinny zostać wliczone do podstawy naliczenia pomocy finansowej. Organ odmówił Stronie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji stanowiących 75% poniesionych wydatków w wysokości ... zł (75% z ... zł).

Z uwagi na poniesione przez grupę producentów w okresie od dnia 15 grudnia 2009 r. do dnia 14 czerwca 2010 r. kwalifikowane koszty inwestycji w wysokości ... zł netto (tj. kwota poniesionych kosztów inwestycji ogółem ... zł, pomniejszona o koszty niekwalifikowane w wysokości ... zł), przyznana kwota pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wynosiła ... zł (75% z kwoty ... zł).

Wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania stanowiła kwotę ... zł (75% z ... zł), a wyliczona należna kwota pomocy finansowej wynosi ... zł (75% z ... zł).

Organ wskazał, że stosownie do art. 117 ust. 3 akapit drugi ww. rozporządzenia Nr 543/2011, nie stosuje się żadnej kary, jeśli grupa producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty. Grupa w odwołaniu wykazała, iż nie jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty ... zł, dotyczącej instalacji kontrolowanej atmosfery.

Organ wyjaśnił, że za kwalifikowane mogą zostać uznane koszty, jeżeli inwestycji była ujęta w Planie Dochodzenia do Uznania. W złożonym odwołaniu Grupa wskazała, iż "instalacja kontrolowanej atmosfery" zawiera się w szerszym pojęciu "instalacji chłodniczej". Grupa przedstawiła literaturę fachową, zgodnie z którą miałoby być celowe i ekonomicznie uzasadnione przechowywanie jabłek dla przetwórstwa w pomieszczeniu o kontrolowanej atmosferze. Powołany przez Prezesa ARiMR biegły udzielił odpowiedzi, że zarówno pomieszczenie, jak i wyposażenie kontrolowanej atmosfery nie są częścią instalacji chłodniczej. Przy potwierdzeniu stanowiska Grupy w przedmiotowym zakresie należałoby uznać, iż pomimo nieuwzględniania w Planie Dochodzenia do Uznania instalacji kontrolowanej atmosfery, jako element standardowy/stały jest częścią instalacji chłodniczej, która do Planu Dochodzenia do Uznania została przez Grupę wpisana. W tej sytuacji zdaniem organu nie można obciążać Strony negatywnymi konsekwencjami włączenia do wniosku niekwalifikowanej kwoty, dla stwierdzenia której konieczne było korzystanie z opinii biegłego. Zdaniem organu, strona nie ponosi odpowiedzialności za włączenie do wniosku kosztu nadzoru inwestorskiego związanego z montażem instalacji kontrolowanej atmosfery w wysokości ... zł.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Grupa wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego ocenę dokonaną w sposób dowolny, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez:

a. arbitralne stwierdzenie, że sortownia- naważarko-pakowaczka, ujęta w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, uprzednio pozytywnie zaopiniowanym przez Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, jest urządzeniem znajdującym zastosowanie wyłącznie dla owoców sprzedawanych do bezpośredniej konsumpcji, a nie dla owoców przeznaczonych dla przetwórstwa, a zatem jej zakup nie jest wydatkiem kwalifikowanym, podlegającym dofinansowaniu stosownie do § 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa), gdyż nie odpowiada specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców po jego dokonaniu;

b. arbitralne stwierdzenie, iż instalacja kontrolowanej atmosfery nie jest standardową częścią instalacji chłodniczej, dokonane bez ustalenia, jakie rozwiązania w zakresie chłodniczego przechowalnictwa owoców dla przetwórstwa są rozwiązaniami standardowymi na rynku;

c. nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy dowodów wnioskowanych przez stronę, a w szczególności wniosku o wydanie przez biegłego opinii uzupełniającej, po dokonaniu oględzin instalacji lub zapoznaniu się z dokumentacją techniczną instalacji, w przedmiocie ustalenia, że instalacja kontrolowanej atmosfery pracuje równocześnie wraz z urządzeniami chłodzącymi w tym samym czasie i tych samych pomieszczeniach, co potwierdza, że jest integralną częścią chłodni; a także dowodów w postaci oświadczeń przetwórców owoców, potwierdzających, że przechowywanie chłodnicze z atmosferą kontrolowaną jest standardem w przechowalnictwie owoców przeznaczonych dla przetwórstwa, pozwalającym zapewnić odpowiednią jakość surowca;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. (zasady przekonywania) w szczególności poprzez nieodniesienie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do istotnych argumentów przedstawianych przez stronę w toku postępowania, a w szczególności twierdzeń, że przechowywanie w atmosferze kontrolowanej stanowi szczególny rodzaj przechowywania chłodniczego i jest obecnie standardową technologią przechowywania owoców, także tych przeznaczonych dla przetwórstwa (pisma strony z dnia 19.11.2014 r. i 25.11.2014 r. z załącznikami), a także nieuwzględnienie wniosków dowodowych przedstawionych przez stronę w powyższych pismach,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) rozporządzenia Ministra Rolnictwa, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że kryterium "ostatniego roku realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania", o którym mowa w §1 ust. 1 pkt 1 lit. c), dotyczy nie tylko wielkości zbioru, ale również specyfiki zbioru i działań podejmowanych przez grupę producentów w odniesieniu do owoców, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ww. rozporządzenia,

4. naruszenie zasady zaufania do państwa i prawa wyrażonej w art. 8 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez odmowę uznania za koszty kwalifikowane wydatków uprzednio pozytywnie zaopiniowanych przez organ I instancji w związku z zatwierdzaniem zmian planu dochodzenia do uznania.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 listopada 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że kwestionuje zaskarżoną decyzję co do braku przyznania pomocy finansowej w kwocie ... zł (tj. 75 % z kwoty ... zł).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności tej działalności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego unormowania jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. nr 270; dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Wskazane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Kwestie związane z odmową przyznania skarżącej płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 były rozstrzygane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 221/14.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dokonując oceny obecnie zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i oceniając w powyższym kontekście treść rozstrzygnięć administracyjnych uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 98, poz. 822) – dalej jako rozporządzenie wykonawcze – ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, ze zm.), dalej: ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw - oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.), zastąpione od dnia 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347/671 z dnia 20 grudnia 2013 r., zwane dalej "rozporządzeniem nr 1308/2013") w związku z art. 231 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia oraz akty wykonawcze do niego, tj. rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1, dalej "rozporządzenie nr 543/2011").

Zgodnie z art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 i z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw celem pomocy finansowej jest m.in. pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonych planach dochodzenia do uznania. Z kolei zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansowa dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw jest przyznawana, jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy oraz zostały zrealizowane. Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji polegających na zakupie gruntu, budynku, budowli, używanego narzędzia, używanej maszyny, używanego urządzenia lub używanego samochodu ciężarowego jest przyznawana wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową takich inwestycji, przy czym wartość rynkowa powyższych inwestycji jest określana na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę.

Jak wynika z ustaleń organu, w kosztorysie podwykonawczym z 14 grudnia 2010 r. wydzielono wartość robót wykonawczych na gruncie niestanowiącym własności Grupy w kwocie ... zł. Kosztów powyższych nie wyłączono jednak z wniosku o przyznanie pomocy finansowej. W toku postępowania Grupa wycofała się natomiast z wniosku o dofinansowanie następujących kosztów: zakupu i montażu separatora (... zł), opracowania wzorcowej dokumentacji (... zł), różnicy pomiędzy wydatkiem poniesionym a wartością nieruchomości określoną w operacie szacunkowym (... zł), kosztów robót poza działką (... zł).

Strona w trakcie postępowania podtrzymała wniosek o uznanie za koszt kwalifikowany kwoty ... zł przeznaczonej na zakup i montaż naważarko-pakowaczki oraz kwoty ... zł na zakup i montaż urządzeń do kontrolowanej atmosfery i związanego z tą instalacją nadzoru inwestorskiego w kwocie ... zł. Ogółem skarżąca nie zgodziła się na odmowę przyznania pomocy finansowej w kwocie ... zł.

Sąd stwierdza, że organ prawidłowo nie zaliczył do kosztów kwalifikowanych kwoty ... zł, tj. różnicy między wartością gruntu ujętą w akcie notarialnym a wartością wykazana w operacie szacunkowym, a także kwoty ... zł dotyczącej wartości robót wykonanych poza działką będącą własnością Grupy.

W odniesieniu do naważarko-pakowaczki przeznaczonej do jabłek konsumpcyjnych Sąd uznaje, że kwota ... zł stanowi koszt nieuzasadniony z punktu widzenia specyfiki działalności Grupy. Sąd kierował się tym, że skarżąca zajmowała się wyłącznie sprzedażą owoców dla przetwórstwa.

W zakresie kosztu instalacji kontrolowanej atmosfery w wysokości ... zł w ocenie Sądu koszt ten nie został ujęty w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Sąd stwierdza, że organ przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe zgodnie z wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 221/14. W opinii biegłego znalazło się stwierdzenie, że instalacja kontrolowanej atmosfery nie jest standardową częścią instalacji chłodniczej, zatem nie można uznać, że Grupa przewidziała tę instalację w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Konsekwentnie, nie można uznać kosztów instalacji kontrolowanej atmosfery w wysokości ... zł, jak też nadzoru inwestorskiego dotyczącej wykonania omawianej instalacji w kwocie ... zł. Z powyższego wynika, że niezasadnie skarżąca wnioskowała o kwotę pomocy finansowej w wysokości ... zł (tj. 75% z kwoty ... zł.

Poziom pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania został określony w art. 47 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011 i stanowi 75% poniesionych przez grupę producentów kosztów inwestycji, przy czym udział środków Unii Europejskiej wynosi 50% kwalifikowanych kosztów inwestycji, natomiast środki krajowe stanowią 25% tych kosztów (stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości krajowych środków finansowych przeznaczonych na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania).

Sąd zauważył, że organ prawidłowo odmówił Stronie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji stanowiących 75% poniesionych wydatków w wysokości ... zł (75% z ... zł) (k. 11-12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Stosownie do art. 116 ust. 1, w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3% kwoty należnej, nakłada się odpowiednią karę. Kwota kary jest równa różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów. W ocenie Sądu Prezes ARiMR nałożył na skarżącą karę zgodnie z powyższymi przepisami. Organ trafnie uznał, że skoro Grupa w postępowaniu odwoławczym wykazała brak swojej odpowiedzialności za włączenie do wniosku kwoty ... zł dotyczącej instalacji kontrolowanej atmosfery, to nie można jej obciążać negatywnymi konsekwencjami w sytuacji, gdy stwierdzenie charakteru instalacji wymagało powołania biegłego.

Reasumując Sąd podkreśla, że żaden z podnoszonych w skardze zarzutów nie wskazuje na taką wadliwość kontrolowanej decyzji, która nakazywałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ odwoławczy podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.