Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 221/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Skarżąca H. M. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy Filia w P. od dnia 4 maja 2000r. uzyskując status osoby bezrobotnej.

Decyzją z dnia "[...]"2003r. Nr "[...]", działający z upoważnienia Starosty Kierownik Filii Powiatowego Urzędu Pracy w P., orzekł o utracie przez H. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2003r. wobec zatrudnienia bezrobotnej w ramach robót publicznych.

Po ustaniu zatrudnienia, decyzją z dnia "[...]"2004r. Nr "[...]", działający z upoważnienia Starosty Inspektor Powiatowy, orzekł o uznaniu H. M. za osobę bezrobotną z dniem 2 sierpnia 2004r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 sierpnia 2004r. w wysokości 605,10 zł.

W dniu 8 listopada 2005r. H. M. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy Filia w P. z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego dla byłych pracowników Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Podała, iż przepracowała w takim gospodarstwie 23 lata, zaś aktualnie ukończyła 52 lata życia.

Decyzją z dnia "[...]"2005r. Nr"[...]", działający z upoważnienia Starosty Kierownik Filii Powiatowego Urzędu Pracy w P., odmówił H. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W podstawie prawnej wskazano art. 150 b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, ze m.).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni ukończyła wiek 50 lat w dniu "[...]"2003r. Strona posiada udokumentowany okres uprawniający do emerytury wynoszący 26 lat, 11 miesięcy i 4 dni, w tym okres 23 lat, 2 miesięcy i 29 dni zatrudnienia w państwowym gospodarstwie rolnym. Podano, iż stosownie do art. 150 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników p.p.g.r.. przysługuje osobie, która w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. spełniła warunki określone w art. 37k. ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002r. tj. z wyłączeniem słów " w dniu 7 listopada 2001r." Oznacza to, że we wskazanym przedziale czasu wnioskodawczyni musiała spełnić wszystkie przesłanki określone dla kobiety - tj. posiadać wiek co najmniej 50 lat, okres uprawniający do emerytury co najmniej 20 lat, być zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy w p.p.g.r. przez okres co najmniej 10 lat, zamieszkiwać w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym oraz w dniu spełnienia tych warunków posiadać status bezrobotnego. Zainteresowana nie spełniła łącznie wszystkich tych przesłanek we wskazanym przedziale czasu. W momencie bowiem ukończenia 50 lat życia - "[...]"2003r. nie posiadała już statusu osoby bezrobotnej, gdyż była zatrudniona w Urzędzie Gminy od dnia "[...]"2003r. do "[...]"2004r.

Od powyższej decyzji H. M. odwołała się w terminie wnosząc o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Wyjaśniła, że nie posiadając żadnego dochodu została wezwana przez urząd pracy do podjęcia zatrudnienia z dniem "[...]"2003r. w Urzędzie Gminy. Wyjaśniła, że nie mogła odmówić podjęcia tej pracy, gdyż nie posiadała żadnego źródła utrzymania, a poza tym odmowa przyjęcia pracy wiązałaby się z utratą wszelkich praw do normalnego życia. Po zakończeniu rocznego zatrudnienia ponownie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Obecnie mając ukończone 52 lata życia nadal pozostaje bez środków do życia. Podniosła, iż po tak długim okresie pracy w państwowym gospodarstwie rolnym należy jej się zabezpieczenie w postaci świadczenia przedemerytalnego.

Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia organ wskazał, iż wprawdzie skarżąca we wniosku podała, iż ubiega się o zasiłek przedemerytalny to jednak nie ulega wątpliwości z dalszego uzasadnienia tego wniosku, że przedmiotem jej roszczenia jest świadczenie przedemerytalne dla byłych pracowników ppgr-ów.

Odnosząc się do ustaleń poczynionych przez organ I instancji organ odwoławczy przytoczył zapis art. 37 k. ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 150 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyjaśniając, iż w celu uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR muszą być przez nich spełnione łącznie wszystkie warunki w przedziale czasu od dnia 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. Wyjaśniono, że ustawodawca zawarł dodatkowy warunek jakim jest konieczność figurowania w ewidencji urzędu pracy jako osoba bezrobotna, zaś tego właśnie warunku nie spełnia zainteresowana, gdyż w momencie ukończenia 50 lat życia nie była już osobą bezrobotną, gdyż została wyrejestrowana z ewidencji urzędu pracy na skutek podjęcia zatrudnienia W tym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że H. M. nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników p.p.g.r., gdyż w przedziale czasu od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. nie ma ani jednego dnia, w którym spełniłaby wszystkie przesłanki określone w art. 37 k ust. 9. Skarżąca w dniu "[...]"2003r. ukończyła 50 lat życia i w tym momencie nie posiadała już statusu osoby bezrobotnej z uwagi na podjęte zatrudnienie. Pracę wykonywała od dnia "[...]"2003r. do "[...]"2004r. i ponownej rejestracji w urzędzie pracy dokonała w dniu 3 sierpnia 2004r.

Na powyższą decyzję H. M. złożyła skargę zatytułowaną "odwołaniem" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o ponowne rozpatrzenie zasadności decyzji Wojewody, który odmówił jej przyznania świadczenia przedemerytalnego. Podała, że rozumie, iż w momencie ukończenia 50 lat życia pracowała w Urzędzie Gminy lecz organ odwoławczy nie zauważył, iż do tej pracy została skierowana przez urząd pracy. Zarzuciła, iż kierując ją do pracy w ramach prac interwencyjnych żaden urzędnik nie poinformował jej, że podejmując tę pracę może utracić więcej niż ta praca, a po drugie żaden bezrobotny nie może odmówić podjęcia zatrudnienia o czym stanowi art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy, gdyż utraciłby wszelkie usługi w tym ubezpieczenie chorobowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter tzw. przepisów bezwzględnie obowiązujących ius cogens, tym samym przyznanie przewidzianych w tej ustawie świadczeń jest możliwe jedynie wówczas, gdy spełnione są wszystkie określone przez nią przesłanki. Odnośnie zarzutu braku informacji na temat warunków wymaganych do przyznania świadczenia przedemerytalnego wyjaśniono, iż w momencie kierowania skarżącej do pracy w dniu 31 lipca 2003r. nikt z pracowników organu nie miał wiedzy na temat możliwości wprowadzenia w przyszłości nowych przepisów określających warunki otrzymywania świadczenia przez byłych pracowników PGR.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) zwanej dalej: ustawą o ppsa. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa).

Wobec tego w sprawie należało poddać ocenie, czy decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników p.p.g.r. odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy Filia w P. w dniu 4 maja 2000r., że ukończyła w dniu "[...]"2003r. 50 lat życia (urodzona w dniu "[...]") oraz że posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 26 lat, 11 miesięcy i 4 dni, zaś okres pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w p.p.g.r. 23 lata, 2 miesiące i 29 dni. Bezsporna pozostaje w sprawie również okoliczność, iż decyzją z dnia "[...]"2003r. wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Filii w P. Powiatowego Urzędu Pracy H. M. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2003r. wobec zatrudnienia skarżącej w ramach robót publicznych. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 14 sierpnia 2003r. (zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji) i wobec nie skorzystania z prawa odwołania uzyskała przymiot ostatecznej.

Z przedłożonych akt sprawy (karta "[...]") wynika, iż poza sporem pozostaje także okoliczność, iż H. M. była zatrudniona przez Urząd Gminy w okresie od "[...]"2003r. do "[...]"2004r. oraz fakt, iż to w trakcie tego zatrudnienia ukończyła w dniu "[...]"2003r. 50 rok życia. Po ustaniu zatrudnienia zaś zgłosiła się w urzędzie pracy w dniu 2 sierpnia 2004r. w celu ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna. W dniu 3 sierpnia 2004r. działający z upoważnienia Starosty Inspektor Powiatowy orzekł o uznaniu H. M. z dniem 2 sierpnia 2004r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 sierpnia 2004r. w wysokości 605,10 zł miesięcznie.

Materialnoprawną podstawę żądania skarżącej dotyczącego przyznania jej świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR stanowi art. 150 b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.), który wszedł w życie z dniem 1 listopada 2005r. na mocy art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366).

Zgodnie z tym przepisem pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia 31 lipca 2004r. spełniał warunki określone w art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r".

Wobec tego art. 37k ust. 9 wskazanej wyżej ustawy z wyłączeniem określonych wyżej słów na dzień 1 stycznia 2002r. stanowi, iż pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek – co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna,

2) posiadał okres uprawniający do emerytury – wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,

3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat,

4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.

Jak z powyższego wynika strona skarżąca musiała spełnić wszystkie pięć warunków, gdyż poza enumeratywnie wskazanymi przesłankami musiała posiadać status bezrobotnego. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżąca na dzień ukończenia 50 lat życia, co miało miejsce w dniu "[...]"2003r., nie posiadała już statusu bezrobotnego, gdyż z dniem "[...]"2003r. podjęła zatrudnienie w ramach robót publicznych. Bez znaczenia dla tej okoliczności pozostaje fakt, iż skierowana do tej pracy została przez urząd pracy. Jednym z podstawowych zadań urzędów pracy jest bowiem pomoc bezrobotnym poszukującym zatrudnienia w znalezieniu takiego miejsca pracy.

W tym miejscu wyjaśnić pozostaje skarżącej, iż organ prawidłowo ustalić, iż od momentu podjęcia zatrudnienia w ramach robót publicznych skarżąca nie posiada już statusu osoby bezrobotnej, gdyż stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) bezrobotnym jest m.in. osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. Zatem nawet gdyby urząd pracy nie orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą to i tak stosownie do powołanego przepisu z dniem podjęcia zatrudnienia w Urzędzie Gminy H. M. utraciła status osoby bezrobotnej.

Skoro zatem nie spełniła skarżąca jednego z wymogów art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy, to organy orzekające w sprawie nie miały podstawy prawnej do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Wyjaśnić należy stronie skarżącej wobec informacji dotyczącej jej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, iż świadczenie przedemerytalne, jak zresztą wszystkie inne świadczenia i zasiłki przyznawane na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w przyznawaniu tych świadczeń, bowiem muszą być bezwzględnie spełnione wszystkie przesłanki wymagane przepisami prawa.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, iż faktycznie przez cały czas od momentu zarejestrowania pozostaje ona osobą bez pracy i w sytuacji, gdy została skierowana do podjęcia zatrudnienia nie mogła odmówić przyjęcia pracy, gdyż w przypadku odmowy utraciłaby ubezpieczenie zdrowotne wyjaśnić należy, iż tak jak wcześniej Sąd wyjaśnił pomoc w znalezieniu zatrudnienia osobom bezrobotnym jest podstawowym zadaniem samorządu powiatowego wynikającym z art. 6 pkt 4 usatwy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz,U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) obowiązującej w momencie skierowania skarżącej do pracy, zaś aktualnie obowiązek ten określony jest w art. 9 ust. 1 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, ze zm). Nie można zatem czynić zarzutu pracownikom urzędu pracy, iż prawidłowo wykonując swoje obowiązki pomogli skarżącej w znalezieniu zatrudnienia.

Odnośnie kolejnego podniesionego w skardze zarzutu, iż w momencie skierowania skarżącej do pracy nikt z pracowników organu administracji nie poinformował jej, iż będzie to powodem późniejszej utraty przez nią prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR, wyjaśnić pozostaje, iż nie można postawiać organowi takiego zarzutu Oznaczałoby to bowiem stawianie zarzutu organowi administracji, iż nie poinformował skarżącej o zamiarach ustawodawcy. Brak jest natomiast podstawy prawnej do żądania aby organy administracji informowały strony postępowania o zamiarach ustawodawcy, które nie są znane organowi administracji. Stosownie do art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, iż są zobligowane do stosowania przepisów prawa, które zostały uchwalone, opublikowane i weszły w życie. W żadnym wypadku nie można uznać, iż organy mają obowiązek informować o przepisach, które nie zostały jeszcze uchwalone i nie weszły w życie. Jak podano wcześniej dopiero na podstawie art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366, opublikowany w dniu 30 sierpnia 2005r.), który wszedł w życie z dniem 1 listopada 2005r. przewidziano możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR na podstawie art. 150 b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.),

Zatem jak wynika z powyższego urzędnicy urzędu pracy mogli posiadać wiedzę o nowych korzystniejszych zasadach przyznawania świadczeń przedemerytalnych dla byłych pracowników PGR dopiero od dnia 30 sierpnia 2005tr., kiedy to opublikowana została ustawa wprowadzająca nowe zmiany, nie sposób zaś uznać aby w momencie skierowania skarżącej do pracy ( w dniu 1 sierpnia 2003r ) dysponowali taką wiedzą o wskazanych przepisach.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, iż skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi