Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1530/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, 3, 5 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 2042
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. M na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [..] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania W. M, decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] odmawiającą W. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości W., gm. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W. M. 31 grudnia 2008 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji w sprawie rekompensaty za mienie zabużańskie. Wniosek obejmował dwie nieruchomości, pozostawione w miejscowości W, woj. [...] przez A. K. i E. M..

Wojewoda [...] [...] grudnia 2011 r. przekazał Wojewodzie [...], na podstawie art. 65 § 1 Kpa, według właściwości ww. wniosek o rekompensatę, w części dotyczącej E. M..

Następnie organ wojewódzki stwierdził prawo własności E. M. do nieruchomości położonej w miejscowości W., gmina [...] na podstawie orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział Wojewódzki [...] nr [...] z [...] lutego 1947 r. (L.dz. [...]).

Wojewoda [...] ustalił, że W. M. posiada obywatelstwo polskie i jest spadkobiercą właściciela pozostawionej nieruchomości. Złożył 30 grudnia 2008 r. oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 Kk, że zarówno on, jak i nikt z jego rodziny z tytułu dziedziczenia, nie zrealizował uprawnień do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] pozytywnie ocenił spełnienie przez W. M. wymogów określonych w art. 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty ustawy z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". Jednocześnie wezwał do przedłożenia operatu szacunkowego pozostawionej nieruchomości oraz operatu szacunkowego nieruchomości nabytej przez E. M. w J . [...] oraz wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1 ustawy.

Postanowieniem z [..] lipca 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] zawiesił na wniosek strony przedmiotowe postępowanie, do czasu sporządzenia dwóch operatów szacunkowych ww. nieruchomości.

W. M. pismem z 11 stycznia 2017 r., wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania i jednocześnie załączył do akt sprawy sporządzony 26 sierpnia 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego R. K. operat szacunkowy nieruchomości pozostawionej przez E. M. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...] o wartości wycenionej nieruchomości na kwotę [...] zł oraz sporządzony 29 sierpnia 2016 r. przez ww. rzeczoznawcę operat szacunkowy nieruchomości nabytej przez E. M. w ramach realizacji prawa do rekompensaty w miejscowości J. [...] o wartości wycenionej nieruchomości na kwotę [...] zł.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie i w tym samym dniu wydał decyzję nr [...] odmawiającą W.M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. M.nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we wsi W., składającego się z domu mieszkalnego, murowanego, krytego blachą, stajni, stodoły drewnianej krytej blachą, sadu z [...] drzewami owocowymi oraz [...]ha ziemi.

Wojewoda ustalił na podstawie orzeczenia z [...] sierpnia 1959 r. nr [...] o wykonaniu aktu nadania nr [...] z [...] stycznia 1948 r., że E. M. uzyskała tytuł własności do nieruchomości, składającej się z działek nr [...] i [...] o pow. [...] ha wraz z zabudowaniami gospodarczymi i mieszkalnymi. E. M. została w całości zwolniona od obowiązku uiszczenia ceny nabycia posiadanej nieruchomości w zamian za pozostawione mienie poza granicami Państwa.

Organ ocenił, że E.M., jako repatriantka, nieodpłatnie, z zaliczeniem na poczet ceny nabytej nieruchomości wartości majątku pozostawionego na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nabyła na własność gospodarstwo w J.M., składające się z działek nr [...] i [...] o pow. [...] ha wraz z domem mieszkalnym, stajnią i stodołą. W konsekwencji, na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy, organ uznał, że prawo do rekompensaty zostało zrealizowane.

W.M. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. W odwołaniu podniósł m. in., że organ nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszym postępowaniu. Nie można prześledzić sposobu wyliczenia udziału rekompensaty. Wskazał, że wartość nieruchomości, jaką pozostawiła E. M. i jaką otrzymała, to odpowiednio prawie [...] tys. zł i prawie [...] tys. zł. Zdaniem skarżącego, wartość ta jest znacznie zaniżona. Podniósł również, że zostały naruszone ogólne zasady postępowania, które miały wpływ na prawa strony oraz prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wartości przyjęte przez Wojewodę [...] do obliczenia wysokości przysługującej skarżącemu rekompensaty są zgodne z wartościami określonymi w złożonych przez skarżącego operatach szacunkowych. W związku z powyższym zarzut przyjęcia przez Wojewodę [...] wartości zaniżonych jest bezzasadny.

Minister podniósł, że zgodnie z załączonym do akt sprawy operatem szacunkowym z [...] sierpnia 2016 r., wartość nieruchomości pozostawionej przez E. M. w miejscowości W. wyniosła [...] zł, natomiast wartość nieruchomości nabytej przez E. M. w ramach realizacji prawa do rekompensaty w miejscowości J., zgodnie z operatem szacunkowym z [...] sierpnia 2016 r., wyniosła [...] zł.

Podał, że wartości przyjęte przez Wojewodę [...] do obliczenia wysokości przysługującej skarżącemu rekompensaty zostały zwaloryzowane o wskaźnik cen towarów i usług GUS za okres pięciu miesięcy, tj. od września 2016 r. do stycznia 2017 r. i wyniosły odpowiednio [..] zł, dla nieruchomości pozostawionej oraz [...] zł, dla nieruchomości nabytej. Wysokość należnej W. M. rekompensaty stanowiąca 20 % wartości nieruchomości pozostawionej została obliczona na kwotę [...] zł.

Zdaniem Ministra, W. M. słusznie zauważył, że Wojewoda [...]dokonał błędnej waloryzacji wartości nieruchomości pozostawionej i nabytej przez E. M.. Po waloryzacji przedstawionych w operatach wartości nieruchomości pozostawionej oraz nabytej przez E. M. o wskaźnik cen towarów i usług GUS w okresie od września 2016 r. do stycznia 2017 r., wartość zwaloryzowanej nieruchomości pozostawionej w miejscowości W. wynosi [...] zł, natomiast wartość zwaloryzowanej nieruchomości nabytej w miejscowości J. wynosi [...] zł.

W ocenie organu odwoławczego, wysokość należnej W. M. rekompensaty, stanowiąca 20 % wartości nieruchomości pozostawionej, to kwota [...] zł, a więc jest to kwota niższa, niż wartość zrealizowanej rekompensaty. Zatem w przypadku wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy 20 % wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, organ zobowiązany był wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że dokonanie przez Wojewodę Mazowieckiego błędnej waloryzacji wartości określonych w operatach szacunkowych, nie miało wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W ocenie Ministra, Wojewoda [...] słusznie uznał, że uprawnienie do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości W. zostało już zrealizowane w całości.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2017 r. nr [...] W. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów ustawy, tj. art. 6 ust. 3, art. 11, art. 13 ust. 2 oraz art. 12 ust. 2 ustawy w zw. z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; 2) przepisów art. 8 i art. 9 Kpa. W uzasadnieniu podał, że uzasadnienie decyzji Ministra nie jest precyzyjne, dokonana przez organ waloryzacja nie jest dla skarżącego zrozumiała. Nie wiadomo , czy została dokonana w oparciu o art. 5 ust. 1, czy art. 5 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Poza tym organ pominął treść art. 11 ustawy. W ocenie skarżącego, przy zastosowaniu tego przepisu można spodziewać się, że cena nieruchomości w W. zmaleje, a zatem większa byłaby szansa na uwzględnienie wniosku o rekompensatę.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Minister wskazał, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał przesłanki którymi kierował się przy wydaniu decyzji odmownej. Zatem zasady określone w art. 6-8, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa zostały zachowane. Z kolei waloryzacja dokonana przez organ odwoławczy, pomimo braku wskazania w decyzji konkretnej podstawy prawnej jej dokonania, jest prawidłowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż następstwo prawne W.M. po E. M. zostało ustalone na podstawie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1990 r. sygn. akt [...] spadek po E.M. z domu K., zmarłej [...]czerwca 1979 r. na podstawie ustawy nabyli, córka F. M. oraz syn W. M. po 1/2 części spadku każdy. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...] spadek po F. M., zmarłej w [...] maja 2006 r. na podstawie ustawy nabył w całości brat W.M.

Nie jest też sporne to, że W. M., jako następca prawny E. M. 31 grudnia 2008 r., tj. w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy zwrócił się do Wojewody o wydanie decyzji w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez E. M. Przedmiotowa nieruchomość położona jest w miejscowości W. [...] Jak wynika z akt administracyjnych sprawy do wniosku zostały dołączone przez skarżącego dokumenty, zgodne z wymogami określonymi w art. 6 ustawy.

W. M. spełnił wymogi określone w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, co potwierdził Wojewoda [...] w postanowieniu z [...]marca 2016 r.

Jednakże Sąd uznał, że Wojewoda [...] jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydając swe decyzje naruszyli przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dokonali dokładnej i wszechstronnej oceny sporządzonych dwóch operatów szacunkowych przez rzeczoznawcę majątkowego R.K., w szczególności ich wiarygodności, a także zgodności tychże wycen z przepisami prawa stanowiącymi ich podstawę prawną.

To samo dotyczy kwestii waloryzacji na dzień wydania decyzji wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz wartości nabytego przez E. M. prawa własności nieruchomości. Organy obu instancji nie wskazały na jakiej podstawie prawnej dokonały waloryzacji wartości obu nieruchomości. Nie wiadomo dlaczego waloryzacja została dokonana za okres pięciu miesięcy, tj. od września 2016 r. do stycznia 2017 r. Poza tym organy oparły się jedynie na stwierdzeniu, że waloryzacja została dokonana w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług GUS. Jednakże, zdaniem Sądu, nie zostało podane w oparciu o jakie przepisy prawa tenże wskaźnik został przyjęty. Brak też w uzasadnieniach decyzji stosownych obliczeń matematycznych pozwalających zweryfikować stronie, jaki i Sądowi, stanowiska organów w tym zakresie.

W ocenie Sądu, same podanie liczb wynikowych, to za mało aby dokonać kontroli legalności zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznał za błędne wyliczenia organu I instancji, a strona konsekwentnie kwestionuje stanowisko organów obu instancji dotyczące waloryzacji wartości nieruchomości.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] wyjaśni sprawę w kierunku wskazanym powyżej przez Sąd, a następnie przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.