Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 748/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust 1, Lp. 4.1. załącznika do tej ustawy
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: § 3, § 4
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Karol Pachnik po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 319/09 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. P. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 319/09, na skutek rozpoznania skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], dotyczącą nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, a ponadto orzekł co do kosztów postępowania sądowego.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd stwierdził, że decyzją z dnia [...] października z 2008 r. określono skarżącemu karę pieniężną na kwotę 3.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło, zdaniem organu, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Fakt ten został ujawniony podczas kontroli pojazdu marki SCANIA o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...] w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował Z. G. W chwili kontroli przedmiotowym pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy, co ustalono na podstawie dokumentu przewozowego. Powyższe zostało stwierdzone protokołem kontroli.

Wskutek wniesionego odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089), uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty, zaś dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Organ odwoławczy jako uchybienie w niniejszej sprawie wskazał nieprzyklejenie winiety na przedniej szybie. Tym samym podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym winieta siedmiodniowa nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji uznał stan faktyczny sprawy za bezsporny. Skarżący nabył kartę opłaty. Ponadto skarżący wypełnił inne obowiązki nałożone ustawą o transporcie drogowym, tj. uiścił wymaganą opłatę za przejazd po drogach krajowych, a także prawidłowo wypełnił formularz karty opłaty drogowej. Jedynie winieta nie została naklejona na szybę pojazdu.

Przywołując treść art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.), a także treść Lp. 4.1–3. załącznika do tej ustawy Sąd zauważył, że z uregulowań tych wynika, iż najdotkliwiej karany jest wyraźnie wyodrębniony delikt polegający na naruszeniu obowiązku uiszczania opłaty za przejazd pojazdami samochodowymi po drogach krajowych, określony w art. 42 ust. 1 tej ustawy. Łagodniej karane jest niezachowanie wymogów związanych z dokumentowaniem uiszczenia opłaty, które jednak nie zostało określone w sposób ogólny, lecz ściśle jako nieprawidłowe wypełnienie karty za przejazd po drogach krajowych.

Sąd odwołując się do zakresu upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 7 u.t.d., w szczególności w części dotyczącej określenia wzoru dokumentów potwierdzających wnoszenie opłaty za przejazd po drogach krajowych podkreślił, że nie obejmowało ono zmian zasad dowodzenia określonych w ustawach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przeniesienie regulowanej ustawowo materii zasad postępowania dowodowego do aktu normatywnego rangi podustawowej naruszałoby zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty", odnoszące się do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, nie stanowi przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Ponadto organ wniósł o skorzystanie na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji z uprawnienia przysługującego Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego i wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.) z art. 42 ust. 7 u.t.d., tj. zbadanie czy określenie zasad dowodzenia uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych w ww. rozporządzeniu (§ 3 ust. 4) wykracza poza granice delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d., ewentualnie – o podjęcie w przedmiotowym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, uchwały przewidzianej w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego wykonującego przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, art. 92 ust. 1 ww. ustawy wraz z Lp. 4.1. załącznika do tejże ustawy oraz § 3, § 4, rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), wskutek czego Sąd I instancji przyjął, że kontrolowany przewoźnik uiścił opłatę drogową.

Organ wyjaśnił, że dowodem uiszczenia opłaty są obie przedziurkowane części karty opłaty, które łącznie powinny znajdować się w pojeździe w momencie kontroli. Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie budził wątpliwości. Jest bezspornym, iż kontrola miała miejsce na drodze krajowej, po której kierowca poruszał się pojazdem wykonując przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że samoprzylepna część karty opłaty nie została trwale umieszczona w pojeździe (nie została przyklejona na przedniej szybie pojazdu). Oznaczało to wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1. Przywołany ust. 2 pkt 1 stanowi, że karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. A contrario dowodem uiszczenia opłaty jest odcinek kontrolny przedziurkowany i winieta przedziurkowana oraz umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu.

Wbrew twierdzeniom Sądu, nienaklejenie winiety w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu stanowi istotne naruszenie sankcjonowane w Lp. 4.1. załącznika do ustawy. Nie ulega wątpliwości, że winietę nieumieszczoną w sposób trwały można w każdej chwili usunąć z pojazdu bez uszczerbku dla jej fizycznych cech. Winieta samoprzylepna jak sama nazwa wskazuje powinna być przyklejona. Tylko bowiem jej naklejenie uniemożliwia usunięcie jej z pojazdu bez równoczesnego jej uszkodzenia.

Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana na zasadzie ryzyka oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany, zawinił, czy też po prostu nastąpiło określone zdarzenie. W sytuacji gdy organ stwierdził w toku kontroli naruszenie skutkujące nałożeniem kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zobligowany był do nałożenia ww. kary. Stwierdzenie naruszenia przepisu nie daje organowi możliwości swobodnego uznania czy też oceny zasadności sankcjonowania zachowania objętego stwierdzonym naruszeniem, lecz nie pozostawiając organowi swobody wyboru prowadzi zawsze do odpowiedzialności administracyjnoprawnej.

Organ podniósł, że zastosowane w rozpoznawanym przypadku przepisy prawne w ocenie organu są klarowne, jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a zatem literalna wykładnia przepisów regulujących kwestię opłat za przejazd po drogach krajowych jest prawidłowa. Nie zgodził się więc z dokonaną przez Sąd, odbiegającą od literalnego brzmienia, wykładnią przepisów. Regulacje analizowanego rozporządzenia (zwłaszcza § 3) nie określają zasad dowodzenia faktu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, lecz tryb wnoszenia ww. opłaty. Przez pojęcie "tryb" należy rozumieć procedurę związaną ze skutecznym uiszczeniem opłaty za przejazd po drogach krajowych, o której mowa w art. 42 ust. 1 u.t.d. Wnoszenie opłaty jest bowiem ściśle związane z dokonaniem konkretnego przejazdu po drogach krajowych. Przez "tryb wnoszenia" opłaty należy rozumieć określenie warunków, których spełnienie stanowi o skutecznym wniesieniu opłaty za przejazd po drogach krajowych, np. poprzez ustalenie sposobu wypełnienia karty, sposobu jej umieszczenia w pojeździe, tak iż w konkretnym stanie faktycznym można stwierdzić, że opłata ta została skutecznie uiszczona. Pod pojęciem "trybu wniesienia opłaty" mieści się również określenie sytuacji, które nie będą uważane za uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Odnośnie dodatkowych wniosków zawartych w skardze kasacyjnej organ podkreślił, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych weszło w życie w dniu 21 października 2006 r. i od tego momentu wiele spraw o analogicznym do objętego niniejszą skargą kasacyjną stanie faktyczno-prawnym było przedmiotem rozstrzygnięć wydanych przez WSA i NSA, w których nie podnoszono kwestii przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d. a Sądy uznawały zasadność i prawidłowość nałożenia przez organ w takich sytuacjach kary pieniężnej na podstawie Lp. 4.1. załącznika do ww. ustawy. Dopiero w oparciu o niedawno wyrażony przez NSA pogląd w wyroku z 6 stycznia 2009 r. (sygn. akt II GSK 593/08), WSA w W. zaczął podważać legalność dotychczas stosowanej przez organy i uznanej przez Sąd praktyki polegającej na nakładaniu przez organ w stanach faktyczno-prawnych analogicznych do objętych niniejszą sprawą kary pieniężnej na podstawie Lp. 4.1. załącznika do ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. P. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając mylne, wręcz tendencyjne i jednostronne, interpretowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Ze względu na powyższe wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej i utrzymanie zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie zwrotu poniesionych kosztów oraz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według przypisanych norm oraz o zwrot wymuszonej pierwszej raty w kwocie 1.008,80 zł zapłaconej w dniu 20.02.2009 r. nałożonej kary w raz z odsetkami od dnia zapłaty oraz zwrot pobranej z konta kwoty 2.120,00 zł w dniu 30 kwietnia 2009 r. (z czego 2.000,00 zł z podaniem tytułu wykonawczego [...] z [...].10.2008 r. oraz 120,00 zł kosztów egzekucyjnych) wraz z odsetkami od dnia pobrania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej nie zostały zakwestionowane przyjęte w tej sprawie przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, z których wynika, iż skarżący nabył kartę opłaty, którą w czasie kontroli drogowej kierujący pojazdem posiadał w tym pojeździe.

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynikało też, że karta opłaty drogowej została prawidłowo wypełniona, a jedynie tzw. winieta nie została naklejona na szybę pojazdu.

Natomiast w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. organ zarzucił błędną wykładnię art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 u.t.d. oraz nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego wykonującego przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych art. 92 ust. 1 wraz z Lp. 4.1. załącznika do tejże ustawy oraz § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych wskutek czego Sąd I instancji przyjął, że kontrolowany przewoźnik uiścił opłatę drogową.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest zasadny.

Stosownie do art. 42 ust. 1 u.t.d., za przejazd pojazdami samochodowymi po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy zobowiązani są do uiszczenia stosowanej opłaty.

Natomiast z treści art. 87 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 października 2005 r. (nadanym przez art. 1 pkt 26 lit. a/ ustawy zmieniającej z dnia 29 lipca 2005 r. – Dz. U. Nr 180, poz. 1497) wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę opłaty drogowej. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszające obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Jak wynika z art. 92 ust. 4 tejże ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W Lp. 4.1. tego załącznika ustawodawca za delikt polegający na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych przewidział karę w wysokości 3.000 zł.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części, tj. winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie (ust. 2 i ust. 3 § 3 rozporządzenia). Jak natomiast wynika z § 4 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym.

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych upoważniony był do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. W zakresie dotyczącym dokumentowania wniesienia opłaty minister właściwy do spraw transportu umocowany był jedynie do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Taki też zakres regulacji określa § 1 rozporządzenia wykonawczego. Zatem trafnie przyjął Sąd I instancji, że upoważnienie ustawowe nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w ustawach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w ustawie –Kodeks postępowania administracyjnego. W konsekwencji należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty", odnoszące się do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawnym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu nie może być odczytywane inaczej jak podstawa uznania, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona.

Za nietrafny zatem należy uznać zarzut, że Sąd I instancji niezasadnie odmówił zastosowania § 3 ust. 4 rozporządzenia, gdyż w tym fragmencie regulacja ta wykracza poza granice delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d.

Wbrew poglądowi strony wnoszącej skargę kasacyjną, zakwestionowana przez Sąd I instancji regulacja nie odnosiła się do upoważnienia ustawowego dotyczącego trybu wnoszenia opłaty. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt U 2/00 termin "tryb" w języku prawniczym oznacza najczęściej procedurę rozpatrywania określonych spraw i nie może być odnoszony do metody działania organów władzy publicznej, rozumianej jako "zbiór zasad materialno-prawnych". Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku dokonał zarazem wykładni pojęcia "warunku" wyjaśniając, że w języku prawniczym termin "warunki" w liczbie mnogiej jest używany m.in. na określenie zasad regulujących określone zagadnienie. Rozróżnienie znaczenia prawnego tych dwóch terminów ("tryb" i "warunki") oznacza, iż wbrew stanowisku kasatora, przez "tryb wnoszenia" opłaty nie można rozumieć określenia warunków czy sytuacji, które nie będą uważane za uiszczenie opłaty.

Wymagania stawiane rozporządzeniu określa art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który uzależnia jego wydanie od szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie w celu jej wykonania. Ponadto upoważnienie musi mieć charakter szczegółowy pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz określać wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego. Trybunał Konstytucyjny zwracał wielokrotnie uwagę na to, że interpretacja przepisów określających kompetencje normotwórcze nie może być dokonywana przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej i celowościowej (por. orzeczenie TK z dnia 22 września 1997 r. sygn. K 25/97, OTK-ZU 1997/3-4/35; wyrok TK z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. SK 11/98, OTK ZU 1999/2/22). Sądowa kontrola rozporządzenia powinna polegać przede wszystkim na kontroli spełnienia wymagań określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd w ramach tak określonej kontroli może stwierdzić, że rozporządzenie bądź też określony jego fragment wykracza poza upoważnienie ustawowe. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie co do zawartego w § 3 ust. 4 rozporządzenia sformułowania "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty".

Z tych zatem powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznając przy tym stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku za prawidłowe, nie uznał za celowe wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP.

Natomiast wniosek zawarty w skardze kasacyjnej o skorzystanie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z trybu przewidzianego w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji jest poza zakresem rozpoznawanej sprawy, bowiem odnosi się do samodzielnych kompetencji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W związku z powyższym wymaga także podkreślenia, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2010 r. (sygn. akt P 9/08, OTK-2010/26/3/A) orzekł, że art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z pkt 4.1. załącznika do tej ustawy w zakresie, w jakim sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych obejmuje sytuację, gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli, jest zgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym podkreślił, analizując przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz § 3 i 4 cyt. rozporządzenia, że z uregulowań tych jednoznacznie wynika, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty oraz prawidłowe wypełnienie dwuczęściowej karty, czyli wpisanie: numeru rejestracyjnego pojazdu na jej odcinku kontrolnym przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu (§ 4 rozporządzenia) oraz zaznaczenie czasu przejazdu w sposób przewidziany w punkcie 7 załącznika nr 26 do rozporządzenia. Wypełnienie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu, a tym samym za uznanie opłaty za uiszczoną. Przy czym zgodnie z art. 87 ust. 1 tej ustawy kierowca jest zobowiązany posiadać kartę opłaty w pojeździe. Karta opłaty ma stanowić dowód uiszczenia tej opłaty i ta karta prawidłowo wypełniona musi znajdować się w pojeździe w trakcie wykonywania przejazdu. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że moc dowodową temu dokumentowi daje dopiero jej wypełnienie. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że aby opłatę uznać za uiszczoną konieczne jest przyporządkowanie karty opłaty do określonego środka transportu wykonującego w chwili kontroli przejazd po drogach krajowych. W związku z tym, jeżeli karta opłaty jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd, tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie, uchybienie takie należy traktować łagodniej i karać według uregulowań pkt 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W świetle powyższego przyjąć należy, że dla nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. z Lp. 4.1. załącznika do tej ustawy oraz art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 tejże ustawy istotnym jest ustalenie czy kierowca posiadał w pojeździe w momencie kontroli kartę opłaty wypełnioną w sposób umożliwiający przyporządkowanie jej do konkretnego przejazdu. Samo nieumieszczenie winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu nie oznacza jeszcze, że opłata nie została za konkretny przejazd uiszczona.

Tym samym nie można uznać, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów. Dodać należy, że organ nie kwestionował, iż w niniejszej sprawie karta opłaty została prawidłowo wypełniona, przedziurkowana oraz że obie części tej karty w momencie kontroli znajdowały się w pojeździe.

Stanowisko Sądu I instancji co do odmowy zastosowania § 3 ust. 4 rozporządzenia w zakresie zakwestionowanego sformułowania jako wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego jest prawidłowe a pogląd ten aktualnie nie powoduje rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec zarzutów skargi kasacyjnej skład orzekający w niniejszej sprawie nie uznał za zasadne wystąpienia w trybie art. 264 § 2 p.p.s.a. o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny oparł o treść art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.