Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1114/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędziowie WSA Mirosław Bator (spr.), WSA Joanna Człowiekowska, , po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "Z" w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń wodnych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz "Z" w D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] decyzją z dnia 8 kwietnia 2020 r. nr [...] zobowiązał A. S. do wykonania do wykonania na stanowiącej jego własność działce nr [...] położonej w miejscowości L. urządzenia wodnego w postaci zwiększenia pojemności tzw. "dzikiego oczka wodnego", istniejącego w północnej części działki nr [...] w miejscowości L. zapobiegającego szkodliwemu nawodnieniu działki nr [...] będącej własnością R. M., w pkt 2 zobowiązał Zarząd Drogowy w D. do wykonania odwodnienia drogi powiatowej poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...], położonych w miejscowości L. .

Od tej decyzji odwołanie wniósł Zarząd Drogowy w D. podnosząc, że należy przeanalizować wcześniejsze zmiany stanu wody na gruncie, bowiem te prace budowalne, które wykonane zostały przez zarząd drogi nie zmieniły stanu wody na gruncie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 lipca 2020r. sygn. akt: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2020 r. odwołania Zarządu Drogowego w D. z dnia 5 czerwca 2020 r. od decyzji Burmistrza [...] z dnia 8 kwietnia 2020 r. w sprawie: (pkt 1) zobowiązania A. S. do wykonania na stanowiącej jego własność działce nr [...] położonej w miejscowości L. urządzenia wodnego w postaci zwiększenia pojemności tzw. "dzikiego oczka wodnego", istniejącego w północnej części działki nr [...] w miejscowości L. , zapobiegającego szkodliwemu nawodnieniu działki nr [...] będącej własnością R. M., (pkt 2) zobowiązania Zarządu Drogowego w D. do wykonania odwodnienia drogi powiatowej poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...], położonych w miejscowości L. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2018 r. znak: [...] Burmistrz [...] odmówił zobowiązania Powiatu D. w D. , ul. [...],[...] do przywrócenia stanu wód na gruncie działce nr [...] położonej w miejscowości L. (pkt 1) i odmówił zobowiązania A. S., do przywrócenia stanu wody na gruncie działce nr [...] położonej w miejscowości L. (pkt 2). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że: R. M., zawiadomił o zmianie stanu wody na gruncie, działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości L. . W toku postępowania organ postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r. dopuścił dowód w postaci opinii biegłego - M. K., celem ustalenia: czy Zarząd Drogowy w D. jako zarządca drogi publicznej Nr [...] K [...] (działka nr [...]) poprzez wykonanie chodnika i parkingu przy drodze powiatowej i skierowaniu wód opadowych z drogi i parkingu na działkę nr [...] dokonał zmiany stanu wody, a jeżeli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na nieruchomości sąsiednie - działkę nr [...] położoną w miejscowości L. oraz jakie należy zastosować sposoby by przeciwdziałać zalewaniu działki nr [...] w L. : czy przywrócić do stanu poprzedniego lub wykonać urządzenia i ewentualnie jakiego rodzaju.

W opinii tej biegły ustalił m.in., że "na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz spostrzeżeń własnych poczynionych podczas oględzin w terenie przeprowadzonych w dniu [...].05.2017r. i [...].11.2017r., oraz informacji przekazanych podczas tych oględzin w terenie przez R. M. wnioskodawcę postępowania administracyjnego, że jedynie zmiana stosunków wodnych dokonana po 2008r. i w 2012 r. przez nieznanych wykonawców, ale na zlecenie zarządcy drogi powiatowej podczas modernizacji drogi powiatowej 1315K spowodowała skutek w postaci nadmiernego zawodnienia działki nr [...]. W wyniku realizacji tego zadania budowlanego zlikwidowano lewostronny rów przydrożny drogi powiatowej na odcinku 251 m, a w to miejsce wykonano kanalizację deszczową fi 400 mm z PCV, poszerzono drogę powiatową o 0,5 m, zlikwidowano nasiąkliwe pobocze gruntowe które miało szerokość od 0,60m do 0,80 m i zastąpiono go utwardzonym kostką betonową - chodnikiem o zmiennej szerokość od 2,0 do 2,5 m. Wszystko to spowodowało że dużo więcej wody opadowej i roztopowej oraz spływającej szybciej skierowane zostało do przedmiotowego rowu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] (...). Wobec powyższego zdaniem autora opinii należy wykonać urządzenia zapobiegające szkodom w ramach projektu technicznego na zlecenie zarządcy drogi powiatowej na odcinku spornego terenu. Autor w swojej opinii nie wskazuje jakie mają być to rozwiązania techniczne (...), ale uważa, że powinno to być odwodnienie poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...]. Ponadto zdaniem autora opinii projekt ten powinien zostać wykonany i realizowany na podstawie decyzji w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. (...) Pojemność magazynowa tzw. "dzikiego oczka wodnego'", istniejącego w części zarośniętej drzewami i krzewami na działce nr [...] byłaby wystarczająca do przyjęcia wody z drogi powiatowej 1315K w układzie jaki istniał przed 2008r. tj. przed modernizacją tej drogi powiatowej i gdyby nie te zmiany na drodze powiatowej związane z modernizacją po 2008r i w 2012 r. - zwiększające ilość i szybkość spływu strumienia wody opadowej i roztopowej z tej drogi powiatowej i z terenów położonych po stronie południowej tej drogi - to zasypanie zaniżenia w części ornej działki nr [...], nie powodowałoby dodatkowego szkodliwego nawodnienia działki nr [...] tak jak to jest obecnie".

Organ l instancji wskazał jednak, że "zgromadzona w toku sprawy dokumentacja w postaci: operatu wodnoprawnego pn. Budowa chodnika wraz z odwodnieniem przy drodze powiatowej Nr 1315K [...] w m. L. odcinek l w km 1+694,00 - 2+413,50 i odcinek II w km 2+649,00 - 3+380,50 autorstwa mgr inż. A. K., pozwoleń wodnoprawnych wydanych przez Starostę D. - Decyzja znak: [...] z dnia 21.12.2011r. i znak: [...] z dnia 23.12.2011 r. oraz znak: [...] z dnia 20.10.2008r., pozwoleń na budowę wydanych przez Starostę D. - Decyzja Nr [...], znak: [...] z dnia 27.01.2012r. i decyzja Nr [...] znak: [...] z dnia 21.11.2008r. oraz opinii biegłego z dnia styczeń/luty 2018r, jak również dominującego w orzecznictwie stanowiska, iż ze zmianą stanu wody na gruncie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 prawa wodnego nie mogą być uznane zmiany dokonane na skutek legalnie wykonanych robót budowlanych. To doprowadziło organ do wydania decyzji jak w sentencji. (...). Niewątpliwie, skoro ww. inwestycje zostały wykonane legalnie, to obecnie zmiana wód na gruncie nie może być kwestionowana, podlega bowiem ochronie prawnej.

Od tejj decyzji odwołanie złożył R. M. podnosząc, że wg opinii biegłego doszło do szkodliwej zmiany stanu wód na gruncie i nie ma znaczenia, czy zmiana ta była związana z działaniem legalnym czy też z działaniem nielegalnym. Odwołujący zwrócił także uwagę na działania A. S., który - zdaniem Odwołującego - dopuścił się nielegalnej zmiany stanu wód na gruncie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r., sygn. akt: [...] uchyliło decyzję organu l instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że: "z punktu widzenia podmiotu, na którego nieruchomość oddziałuje zmiana stanu wody, nie ma decydującego znaczenia, czy zmiana nastąpiła na skutek działań nielegalnych, czy też podstawą tej zmiany były wcześniej wydane decyzje. Podmiot ten ponosi negatywne konsekwencje zmian stanu wody, nawet jeżeli są one wynikiem działań legalnych. Z tych też powodów nie ma podstaw aby, a limine, odmówić spełnienia żądań R. M. z tego powodu, że organ l instancji legitymuje się decyzjami administracyjnymi. W sytuacji, gdy na skutek nawet legalnych czynności mają miejsce zmiany stanu wód na gruncie - zastosowanie znajduje art. 29 Prawa wodnego. Decyzja organu l instancji jest wadliwa również i z tego powodu, że z ustaleń poczynionych przez biegłego w sporządzonej opinii wynika, iż "do następnej zmiany stosunków wodnych doprowadził A. S. - właściciel działki nr [...], który prawdopodobnie w 2012r, wykonał wzdłuż jego drogi dojazdowej do pól na swojej działce nr [...] rów na kierunku południe-północ biegnący od mostka przy drodze powiatowej, aż do granicy na wysokości północno-zachodniego narożnika działki nr [...]. Co prawda w ten sposób A. S. ograniczył retencję wody na swojej działce nr [...] poprzez zasypanie tego zaniżenia w części uprawnej, ale w zamian za to bardziej na północ tak ukształtował swój teren (chodzi o "dzikie oczko wodne"'), że zdaniem autora opinii zastępuje to działanie retencyjne z zasypanego zaniżenia w części uprawnej działki nr [...]". W konkluzji biegły stwierdza, że zasypanie zaniżenia w części ornej działki nr [...], powoduje dodatkowe szkodliwe nawodnienie działki nr [...], a sytuacja taka nie miałaby miejsca gdyby nie roboty budowlane związane z modernizacją drogi powiatowej. Zatem zasypanie zaniżenia części uprawnej działki nr [...] również w aktualnym stanie faktycznym, oddziałuje na działkę nr [...]. Organ l instancji w pkt 2 decyzji odmówił zobowiązania A. S., zam. [...], [...] do przywrócenia stanu wody na gruncie działce nr [...] położonej w miejscowości L. C.. W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił jednak powodów takiego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie dotyczy oceny legalności działań Zarządu Drogowego w D. . Nie odniesiono się natomiast do zmiany stanu wody, jaka ma miejsce na skutek działań A. S.. W odwołaniu zwrócono na to uwagę, podnosząc, że A. S. swoim działaniem naruszył treść art. 29 ust. 1 Prawa wodnego. Reasumując, w sprawie konieczne jest zastosowanie art. 29 Prawa wodnego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wydane decyzje administracyjne, dotyczące robót budowlanych, wykluczały taką możliwość. Należy rozważyć zarówno zmianę stanu wody na gruncie dokonaną przez Zarząd Drogowy, jak i przez A. S.. W przypadku spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zasadnym będzie zastosowanie art. 29 ust. 3 tej ustawy."

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 15 listopada 2019 r. znak: [...] Burmistrz [...]: (pkt 1) zobowiązał A. S., zam. [...] [...] do wykonania na stanowiącej jego własność działce nr [...] położonej w miejscowości [...] urządzenia wodnego w postaci zwiększenia pojemności tzw. "dzikiego oczka wodnego", istniejącego w północnej części działki nr [...] w miejscowości L. C., zapobiegającego szkodliwemu nawodnieniu działki nr [...] będącej własnością R. M., (pkt 2) zobowiązał Powiatu [...] - Zarząd Drogowy w D. do wykonania odwodnienia drogi powiatowej poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...] położonych w miejscowości L. .

Odwołania od przedmiotowej decyzji złożyli Powiat D. i Zarząd Drogowy w D. . Powiat D. zarzucił, że nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu, zaś Zarząd Drogowy podniósł, iż należy przeanalizować wcześniejsze zmiany stanu wody na gruncie, bowiem te prace budowlane, które wykonane zostały przez zarząd drogi nie zmieniły stanu wody na gruncie. Wskazano także, że Powiat w D. i Zarząd Drogowy w D. to dwa różne podmioty, które mogą samodzielnie występować w postępowaniu administracyjnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt: [...] uchyliło decyzję organu l instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na błędne określenie adresata zobowiązania nałożonego decyzją, jak również na pominięcie w postępowaniu pełnomocnika R. M., tj. Z. M..

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 8 kwietnia 2020 r., organ l instancji: (pkt 1) zobowiązał A. S., zam. [...], [...] do wykonania na stanowiącej jego własność działce nr [...] położonej w miejscowości L. C. urządzenia wodnego w postaci zwiększenia pojemności tzw. "dzikiego oczka wodnego", istniejącego w północnej części działki nr [...] w miejscowości L. , zapobiegającego szkodliwemu nawodnieniu działki nr [...] będącej własnością R. M., (pkt 2) zobowiązał Zarząd Drogowy w D. do wykonania odwodnienia drogi powiatowej poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...] położonych w miejscowości L. . W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1/ zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2/ odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie z uwagi na regulację zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. póz. 310), który to przepis stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowany wyżej przepis niewątpliwie odnosi się do każdej zmiany stanu wody na gruncie, która powstała wskutek działania osób trzecich, a także w wyniku przypadku. Zmiany stanu wód spowodowane przez właściciela nieruchomości, które pociągają za sobą negatywne skutki dla nieruchomości sąsiednich, są powiązane z nakazem przywrócenia do stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie sporządzona została opinia biegłego autorstwa M. K. datowana na styczeń/luty 2018 r. W sporządzonej opinii biegły stwierdził, iż "woda opadowa i roztopowa z północnego odcinka drogi powiatowej leżącego po stronie zachodniej spornego terenu na odcinku ok. 80 m spływała poprzez pobocze drogi powiatowej rozproszonym strumieniem na teren działki nr [...] i dalej w stronę zaniżenia terenowego na tej działce i tam zalegała aż do wyschnięcia lub wyparowania. Pewnie też nadmiar wody z tego zaniżenia spływał na teren działki nr [...], ale było jej znacznie mniej niż obecnie. Woda opadowa i roztopowa z południowego odcinka drogi powiatowej zlokalizowanego od zachodu przedmiotowego rowu oraz z pól po stronie południowej drogi powiatowej tylko w minimalnym stopniu spływała do przedmiotowego rowu a to z powodu tego że prawy rów przydrożny drogi powiatowej na tym odcinku był niedrożny a przede wszystkim załamany był wielkogabarytowy przepust drogowy pod drogą powiatową - kierujący wodę z prawego rowu przydrożnego drogi powiatowej - z odcinka po stronie zachodniej przedmiotowego rowu i z pól po stronie południowej do przedmiotowego rowu. Przypuszcza się, że wówczas nie było istniejącego obecnie "dzikiego oczka wodnego" po stronie północnej działki nr [...] w terenie zalesionym i zakrzewionym". Dalej w opinii czytamy "za stan pierwotny autor opinii uznał okres przed 2008 r. kiedy to po stronie wschodniej przedmiotowego rowu przy drodze powiatowej umiejscowiony był lewy rów przydrożny i lewe północne gruntowe pobocze drogi powiatowej a nie było tam chodnika ani szerszej jezdni drogi powiatowej ani też nie było ścieku przykrawężnikowego, a prawy rów przydrożny drogi powiatowej na zachodnim odcinku był niedrożny a przede wszystkim załamany był wielkogabarytowy przepust pod drogą powiatową kierujący wodę z prawego rowu przydrożnego drogi powiatowej z pewnego odcinka po stronie zachodniej przedmiotowego rowu i z pól po stronie południowej. Przy północnej krawędzi jezdni po wschodniej i zachodniej stronie przedmiotowego rowu nie było ścieków ulicznych, w projekcie z 2008r. - autorstwa p. A. K. z czerwca 2008r. nazywanych jako "ściek przy krawężnikowy" wykonanych później poprzez zaniżenie o 2 cm kostki w stosunku do chodnika i do nawierzchni jezdni - za budowanymi kratkami ściekowymi. Na działce nr [...] istniało zaniżenie na wysokości północno-zachodniego narożnika działki nr [...], ale nie było "dzikiego oczka wodnego" po stronie północnej tej działki."

W dalszej części opinii autor stwierdził, że "do tak ustalonego stanu pierwotnego na spornym terenie doszło wielokrotnie do zmiany stosunków wodnych i tak:

1. Do pierwszej zmiany stosunków wodnych doprowadził nieznany wykonawca modernizacji drogi powiatowej ale na zlecenie Zarządu Drogowego w D. zarządcy drogi powiatowej 1315K na tym odcinku - poprzez realizację Projektu budowlanego opracowanego przez p. A. K. z czerwca 2008r., jak się wydaje w ramach decyzji Starosty [...] w D. znak [...] znak [...] z dnia 21.11.2008r. zatwierdzającej ten projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Zarządu Drogowego w D. ul. [...]; [...] oraz pozwolenia wodnoprawnego dla zamierzenia budowlanego obejmującego "Budowę chodnika i zatoki postojowej wraz z odwodnieniami przy drodze powiatowej nr 1315K [...] w m. [...] odcinek l w m 1+649,0-2+413,50, odcinek II 2+649,00- 3+380,50" (wg załączonego projektu budowlanego) na działkach nr [...], i [...] położonych w m. [...]/ gmina D. . W wyniku realizacji tego zadania budowlanego zlikwidowano lewostronny rów przydrożny drogi powiatowej na odcinku 251 m (chociaż Profil podłużny dołączony do "Operatu Wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z projektowanego odwodnienia chodnika i miejsc postojowych drogi powiatowej nr

1315K [...] w miejscowości L. do rowu przydrożnego km 10+568 - 10+837" - autorstwa A. K. z czerwca 2008r. - podaje że od studni nr [...] do wylotu w rowie jest to długość 268,5 m - patrz zał. nr [...] ), a w to miejsce wykonano kanalizację deszczową fi 400 mm z PCV, poszerzono drogę powiatową o 0,5 m, zlikwidowano nasiąkliwe pobocze gruntowe tej drogi które miało szerokość od 0,60 m do 0,80 m i zastąpiono to pobocze utwardzonym kostką betonową - chodnikiem o zmiennej szerokość od 2,0 do 2,5 m. Wszystko to spowodowało że dużo więcej wody opadowej i roztopowej oraz spływającej szybszym strumieniem skierowane zostało do przedmiotowego rowu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...].

Do następnej zmiany stosunków wodnych doprowadził A. S. - właściciel działki nr [...] który prawdopodobnie w 2012r., wykonał wzdłuż jego drogi dojazdowej do pól na swojej działce nr [...] rów na kierunku południe-północ biegnący od mostka przy drodze powiatowej, aż do granicy na wysokości północno-zachodniego narożnika działki nr [...]. Co prawda w ten sposób p. A. S. ograniczył retencję wody na swojej działce nr [...] poprzez zasypanie tego zaniżenia w części uprawnej, ale w zamian za to bardziej na północ tak ukształtował swój teren (chodzi o "dzikie oczko wodne"), że zdaniem autora opinii zastępuje to działanie retencyjne z zasypanego zaniżenia w części uprawnej działki nr [...].

Do ostatniej zmiany stosunków wodnych doprowadził nieznany wykonawca modernizacji drogi powiatowej ale na zlecenie zarządcy drogi powiatowej na tym odcinku poprzez realizację zadania inwestycyjnego najprawdopodobniej w ramach Decyzji Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia 27.01.2012r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Zarządu Drogowego w D. ul. [...]; [...] dla zamierzenia budowlanego obejmującego "Budowę chodnika wraz z odwodnieniem przy drodze powiatowej nr 1315K [...] w m. L. odcinek l w km 1+649,0-2+413,50, odcinek II 2+649,00- 3+ 380,50" (wg załączonego projektu budowlanego) na działce nr [...] położonej w m L. gmina D. Wówczas to najprawdopodobniej udrożniono prawostronny rów przydrożny zlokalizowany od zachodu przedmiotowego rowu a przede wszystkim naprawiono i udrożniono załamany wielkogabarytowy drogowy przepust pod drogą powiatową kierujący wodę z tego prawego rowu przydrożnego drogi powiatowej - z odcinka drogi powiatowej po stronie zachodniej przedmiotowego rowu (z północnej połowy asfaltu) i z pól po stronie południowej tej drogi powiatowej do przedmiotowego rowu. Było to działanie negatywne dla działek nr [...] i nr [...], bo dużo więcej wody zaczęło spływać z tego układu na te działki i je zawadniać. Tym samym dobroczynny efekt magazynowania wody przez "dzikie oczko wodne" na działce nr [...] zostało niemal zniweczone (bo pojemność tego "dzikiego oczka wodnego jest zbyt mała dla retencjonowania takiej dużej ilości wody)

W opinii biegłego jednoznacznie ustalono, że jedynie zmiana stosunków wodnych dokonana po 2008r. i w 201 2r przez nieznanych wykonawców, ale na zlecenie zarządcy drogi powiatowej podczas modernizacji drogi powiatowej 1315K spowodowała skutek w postaci nadmiernego zawodnienia działki nr [...]. W wyniku realizacji tego zadania budowlanego zlikwidowano lewostronny rów przydrożny drogi powiatowej na odcinku 251 m, a w to miejsce wykonano kanalizację deszczową fi 400 mm z PCV, poszerzono drogę powiatowa o 0,5 m, zlikwidowano nasiąkliwe pobocze gruntowe które miało szerokość od 0,60m do 0,80 m i zastąpiono go utwardzonym kostką betonową - chodnikiem o zmiennej szerokość od 2,0 do 2,5 m. Wszystko to spowodowało, że dużo więcej wody opadowej i roztopowej oraz spływającej szybciej skierowane zostało do przedmiotowego rowu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] (bo zwiększył się obszar zlewni z której woda opadowa i roztopowa zaczęła od tej pory spływać do przedmiotowego rowu tj. od 1,7 m x 251 m = 426,7 m2) - co daje dodatkową ilość wody w przybliżeniu od Qd1 = 0,0837 m3/s x 0,04267 ha x [0,7-0,2=0,5] = 0,0017 m3/s; do 602,4 m2 - co daje dodatkową ilość wody w przybliżeniu do Qd2 = 0,0837 m3/s x 0,06024 ha x [0,7-0,2=0,5] = 0,0025 m3/s - lub nieco mniej przy innym - mniejszym q max (dodatkową zlewnię wyliczono jako sumę szerokości nowego chodnika 2,0-2,5 m i poszerzenia jezdni drogi powiatowej o 0,5 m i po odjęciu szerokości zlikwidowanego pobocza o szerokości 0,6 - 0,8 m) i zmienił się bezwymiarowy współczynnik spływu (\> - dla bruków kamiennych bez zalanych spoin (czyli np. dla chodnika) przyjmuje się (\> = 0,5-0,7, natomiast dla powierzchni niewybrukowanych tj. pobocze drogi powiatowej 1315K ijj = 0,1-0,2)))".

Tak więc - zdaniem autora opinii - należy wykonać urządzenia zapobiegające szkodom w ramach projektu technicznego na zlecenie zarządcy drogi powiatowej na odcinku spornego terenu. Autor w swojej opinii nie wskazuje jakie mają być to rozwiązania techniczne, ponieważ jest to rola projektanta wykonawcy projektu budowlanego i zagadnienie to wykracza poza zakres niniejszej opinii, ale uważa, że powinno to być odwodnienie poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego zlokalizowanego przy działce nr [...].

Autor opinii wskazał, że "pojemność magazynowa tzw. "dzikiego oczka wodnego", istniejącego w części zarośniętej drzewami i krzewami na działce nr [...] byłaby wystarczająca do przyjęcia wody z drogi powiatowej 1315K w układzie jaki istniał przed 2008r. tj. przed modernizacją tej drogi powiatowej i gdyby nie te zmiany na drodze powiatowej związane z modernizacją po 2008r i w 201 2r. - zwiększające ilość i szybkość spływu strumienia wody opadowej i roztopowej z tej drogi powiatowej i z terenów położonych po stronie południowej tej drogi - to zasypanie zaniżenia w części ornej działki nr [...], nie powodowałoby dodatkowego szkodliwego nawodnienia działki nr [...] tak jak to jest obecnie."

Mając na uwadze przywołane wyżej ustalenia zawarte w opinii biegłego należy wskazać, iż nie ma racji Zarząd Drogowy, że należy badać zaszłości, które w jakimś stopniu zmieniły stosunki wodne. Postępowanie zostało wszczęte po zmianie tych stosunków, które nastąpiły po wybudowaniu chodnika i zatoki postojowej wraz z odwodnieniami. Wcześniej nikt nie zgłaszał zalewania gruntów i nie było to przedmiotem postępowań administracyjnych. Z opinii biegłego czytelnie wynika, że jedynie zmiana stosunków wodnych dokonana po 2008r. i w 201 2r przez nieznanych wykonawców, ale na zlecenie zarządcy drogi powiatowej podczas modernizacji drogi powiatowej 1315K spowodowała skutek w postaci nadmiernego zawodnienia działki nr [...]. W wyniku realizacji tego zadania budowlanego zlikwidowano lewostronny rów przydrożny drogi powiatowej na odcinku 251 m, a w to miejsce wykonano kanalizację deszczową fi 400 mm z PCV, poszerzono drogę powiatowa o 0,5 m, zlikwidowano nasiąkliwe pobocze gruntowe które miało szerokość od 0,60m do 0,80 m i zastąpiono go utwardzonym kostką betonową - chodnikiem o zmiennej szerokość od 2,0 do 2,5 m. Wszystko to spowodowało że dużo więcej wody opadowej i roztopowej oraz spływającej szybciej skierowane zostało do przedmiotowego rowu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] (...). Zdaniem Kolegium Zarząd Drogowy bezzasadnie usiłuje wytłumaczyć zalewanie działki R. M. tym, że "być może" wcześniej częścią działki nr [...] był rów, który mógł przyjąć większą ilość wody. Nawet jeżeli tak było, to nie zmienia to okoliczności, że aktualnie woda z drogi powiatowej, w większej niż poprzednio ilości, jest kierowana poprzez rów pomiędzy działkami nr [...], co w konsekwencji prowadzi do nadmiernego nawodnienia działki nr [...]. Tak więc argumenty dotyczące nałożonego obowiązku, które podniesione zostały w odwołaniu, nie mogą zostać uznane za uzasadnione. Wobec powyższego orzeczono - jak w sentencji.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na tę decyzję wpłynęła skarga strony skarżącej Zarządu Drogowego w D.

Strona skarżąca zarzuciła jej:

naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;

naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.) poprzez jego zastosowanie.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca podniosła, że analiza treści opinii biegłego mgr. inż. M. K. przytoczonej w uzasadnienia decyzji pozwala stwierdzić, iż biegły w znacznej mierze opiera się na własnych hipotezach i przypuszczeniach nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Biegły stwierdza m.in. cyt. "Woda opadowa i roztopowa z południowego odcinka drogi powiatowej zlokalizowanego od zachodu przedmiotowego rowu oraz z pól po stronie południowej drogi powiatowej tylko w minimalnym stopniu spływała do przedmiotowego rowu a to z powodu tego że prawy rów przydrożny drogi powiatowej na tym odcinku był niedrożny a przede wszystkim załamany był wielkogabarytowy przepust drogowy pod drogą powiatową kierujący wodę z prawego rowu przydrożnego drogi powiatowej (...). Przypuszcza się. że wówczas nie było istniejącego obecnie "dzikiego oczka wodnego" po stronie północnej działki nr [...] w terenie zalesionym i zakrzewionym". Trudno stwierdzić w szczególności na podstawie jakich dowodów biegły ustalił, że wielkogabarytowy przepust drogowy pod drogą był załamany? A jest to niewątpliwie okoliczność istotna, skoro na podstawie przyjętego stanu faktycznego (pierwotnego) biegły szacuje ilość wód odprowadzanych na działkę nr [...] i dalej na działkę [...] W dalszej części opinii biegły stwierdza, że ww. przepust naprawiono i udrożniono w roku 2012. W tym przypadku również nie wiadomo z jakich źródeł korzystał biegły? Jeśli zaś jedynym źródłem informacji były wyjaśnienia R. M. (strony postępowania) to nie sposób nie zadać pytania: dlaczego nie zostały skonfrontowane z wyjaśnieniami pozostałych zainteresowanych przez Organ I instancji? Dlaczego nie przesłuchano również przedstawicieli wykonawców inwestycji drogowych, kierowników budowy oraz inspektorów nadzoru inwestorskiego, którzy posiadają bezpośrednią wiedzę w zakresie stanu urządzeń odwadniających zlokalizowanych w pasie drogowym drogi powiatowej. Opinia biegłego jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, na którym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, a zatem i obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej przez biegłego opinii.

Dalej w opinii czytamy cyt. "Za stan pierwotny autor opinii uznał okres przed 2008 r. (...)". Zarówno biegły jak i Burmistrz nie wyjaśniają dlaczego przedmiotem badania nie był okres wcześniejszy w którym najprawdopodobniej doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie stanowiącym działkę ewidencyjną nr [...], która to zmiana zakłóciła swobodny spływ wód do rowu melioracyjnego biegnącego wzdłuż działki gminnej o numerze [...] Również SKO nie wyjaśniło przekonująco z jakich przyczyn ewentualne naruszenie stosunków wodnych na działce nr ...... nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wydruk ze strony internetowej Google Earth obejmujący m.in. działki nr [...] położone w m. L. , według ich stanu na dzień 05.01.2004 r. potwierdza tezę Skarżącego, iż w okresie wcześniejszym tj. przed 2008 r. doszło do zmiany stosunków wodnych (likwidacji rowu) na gruncie stanowiącym działkę ewidencyjną nr [...], która to zmiana zakłóciła swobodny spływ wód do rowu melioracyjnego biegnącego wzdłuż działki gminnej o numerze [...].

Strona skarżąca podkreśliła, iż co do zasady łączenie rowów przydrożnych z rowami prywatnymi nie jest zabronione - stąd też przeprowadzanie wód miedzy takimi urządzeniami jest możliwe. Zwłaszcza, że stan taki został ukształtowany w odległej przeszłości. Okoliczność ta jednoznacznie przesądza o zasadności żądania uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ze względu na konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w całości. Ujawnienie, że stan faktyczny sprawy ustalony przez Burmistrza [...] nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu powoduje w szczególności, iż opinia sporządzona przez biegłego mgr. inż. M. K. traci swą moc dowodową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, poddana jest ocena legalności decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydana w postępowaniu w sprawie o naruszenie stosunków wodnych, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazująca właścicielowi działki nr [...] wykonania urządzenia wodnego w postaci zwiększenia pojemności tzw. "dzikiego oczka wodnego" oraz zobowiązanie Zarządu Drogowego w D. do wykonania odwodnienia drogi powiatowej poprzez kanalizację biegnącą w kierunku drogi gminnej działki nr [...] i dalej do rowu melioracyjnego . W ocenie organu do naruszenia stosunków wodnych doszło w obszarze objętym postępowaniem trzykrotnie. Dwukrotnie naruszył stosunki wodne Zarząd Drogowy w D. zlecając prace polegające na likwidacji rowu przydrożnego i wykonaniu chodnika z odwodnieniem wzdłuż drogi powiatowej a raz właściciel działki nr [...] który wykonał wzdłuż drogi dojazdowej do pól na swojej działce rów na kierunku południowym oraz doprowadził do ukształtowania terenu w postaci powstania dzikiego oczka wodnego, na terenie tej działki.

Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż w niniejszej sprawie z uwagi na czas wszczęcia postępowania w związku z brzmieniem art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm.) astosowanie miały przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne(t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.(dalej; ustawa). Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Z kolei przepis art. 29 ust 3 ustawy stanowi, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody na gruncie lub gruntach, nie należących do sprawcy naruszenia.

W orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w trybie art. 29 ust 3 ustawy wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego myślenia po pełnym ustaleniach stanu faktycznego nie da się wykazać tych dwóch elementów tj. faktu naruszenia stosunków wodnych i szkody z tym związanej dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są do uzyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności te wykaże (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. II OSK 1621/13, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r. II OSK 1538/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2010 IV SA/Wa 586/10 LEX 668618, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 czerwca 2010 r. II SA/Bk 137/10 LEX 668564).

Podkreślić też należy, iż postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych prowadzone jest z urzędu. Jeżeli nawet wszczęcia tego postępowania inicjuje wniosek podmiotu zainteresowanego (w zasadzie jest to reguła), dalsze postępowanie organ prowadzi z urzędu dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych mają pełne zastosowanie ogólne reguły rządzące postępowaniem przed organami administracji. Mowa tu o wyrażonej w art. 7 K.p.a zasadzie, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej]) a także zasada oficjalności, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1).

W ocenie sądu skarżona decyzja ani też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane w oparciu o prawidłowo i kompletnie ustalony stan faktyczny. Ponadto decyzja została skierowana do podmiotu, który nie może być adresatem decyzji w sprawie o naruszenie stosunków wodnych.

Z dyspozycji art. 29 ust 1 oraz ust 3 jasno wynika, iż właściciel gruntu nie może zmienić stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich ani nie może odprowadzić wód i ścieków na grunty sąsiednie (naruszyć stosunków wodnych) a w razie wykazania w postępowaniu administracyjnym, że takie niedopuszczalne naruszenie stosunków wodnych nastąpiło, nakazy przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom można skierować do właściciela gruntu, który doprowadził do naruszenia stosunków wodnych. W odróżnieniu od regulacji zawartych w ustawie Prawo budowlane (art. 52 w/w/ ustawy) nakazy wynikające z naruszenia stosunków wodnych organ prowadzący postępowanie nie może kierować do innych podmiotów niż właściciel gruntu, na którym naruszenia stosunków wodnych się dopuszczono - w tym na podmiotów zarządzających terenem. Tymczasem organ w kontrolowanej sprawie stwierdzając fakt naruszenia stosunków wodnych nakaz wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, kieruje do zarządcy infrastrukturą drogową tj. do Zarządu Drogowego w D. a nie do właściciela gruntu. W ocenie sądu podmiot ten nie może być adresatem decyzji mającej na celu likwidację skutków naruszenia stosunków wodnych, bo stoi to w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 29 ust 3 ustawy. Wykonawca prac, na skutek których doszło do naruszenia stosunków wodnych – inwestor tych prac, jeżeli nie jest właścicielem gruntu na którym naruszenia dokonano, nie może być adresatem decyzji która nakazuje likwidację skutków stanu, który był wynikiem tych działań. Podmiotem zobowiązanym do likwidacji skutków naruszenia stosunków wodnych może być wyłącznie właściciel gruntu – w niniejszej sprawie właściciel drogi publicznej, który (jak należy mniemać) zlecał wykonanie tych prac jednostce zarządzającej drogami, o ile w ich wyniku faktycznie doszło do naruszania stosunków wodnych ze szkodą dla działek sąsiednich.

Druga kwestia, to ocena materiału dowodowego, zdaniem sądu wadliwie przeprowadzona przez organ. Niezrozumiałym jest zaaprobowanie ustaleń zawartych w ekspertyzie analizującej naruszenie stosunków wodnych, który za stan pierwotny tj. stan poprzedzający te naruszenia przyjmuje okres, w którym co prawda nie było chodnika, którego realizacja wraz z likwidacją rowu przydrożnego, w ocenie autora ekspertyzy, naruszyła stosunki wodne, ale kiedy uszkodzony był przepust pod drogą powiatową, który jak mniemać należy w sposób naturalny kierował wody opadowe zgodnie z kierunkiem nachylenia terenu. Stan pierwotny to stan, kiedy wody opadowe kierowane są zgodnie z nachyleniem gruntu. Jeżeli kierunek naturalnego spływu wód, po wybudowaniu drogi odbywał się przepustem pod drogą, to nie można uznać, iż właściwym jest przyjęcie, że staniem pierwotnym, czyli stanem poprzedzającym naruszenie stosunków wodnych jest stan, kiedy przepust ten był niedrożny. Oczywistym jest że stan, kiedy naturalny spływ wód opadowych jest zakłócony uszkodzeniem przepustu, przez który woda w naturalny sposób jest kierowana z terenów położonych wyżej, na tereny położone niżej, nie może być uznane za stan pierwotny. Rzeczoznawca za stan pierwotny, z przed naruszenia stosunków wodnych, powinien przyjąć stan, kiedy spływ wody odbywał się naturalnie a nie kiedy był zakłócony przez uszkodzony przepust odprowadzający wody opadowe zgodnie z nachyleniem ternu.

Niezrozumiałym w ocenie sądu jest też uznanie przez organ, że realizacja chodnika i likwidacja rowu przydrożnego naruszyła stosunki wodne skoro z ekspertyzy oraz ustaleń zawartych w decyzjach organów obu instancji wynika, że budowie chodnika towarzyszyło odwodnienie terenu. Jak wynika z decyzji (także z ekspertyzy) w miejsce zlikwidowanego rowu przydrożnego wykonano kanalizację deszczową fi 400 mm z PCV. Jeżeli zatem kanalizacja deszczowa została wykonana w miejsce zlikwidowanego rowu, który w sposób naturalny odbierał wody opadowe, to w jaki sposób naruszone zostały stosunki wodne w tym obszarze. Organ nie wyjaśnia sprzeczności w tym zakresie.

Na koniec wskazać należy, iż nie jest jasne, na czym polegało naruszenie stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...]. Jeżeli faktycznie realizacja chodnika i likwidacja rowu przydrożnego naruszyły by stosunki wodne w tym obszarze, to ta właśnie działka byłaby tymi zmianami najbardziej narażona. Decyzja nie wyjaśnia, czy "dzikie oczko wodne" powstało naturalnie na skutek zwiększonego spływu wód na działkę nr [...] czy też zostało wykonane (w decyzji użyto zwrotu "ukształtował swój teren" str. 7 decyzji organu II instancji") przez właściciela tej działki i jest częścią zmiany stosunków wodnych. Jeżeli powstanie tego oczka wodnego jest konsekwencją wzmożonego spływu wód opadowych na działkę nr [...] to trudną do zaakceptowania konsekwencją tej sytuacji, jest zobowiązania właściciela tej działki do zwiększenia tej zmiany, jako sposób likwidacji szkód wynikłych z naruszenia stosunków wodnych związanych z realizacją chodnika i likwidacją rowu przydrożnego przy drodze publicznej. To na właściciela tej działki (o ile ustalenia organu co do samego naruszenia stosunków wodnych są prawidłowe) nałożono by obowiązek likwidacji skutków tych naruszeń poprzez nakazanie mu retencjonowania zwiększonej ilości spływających wód opadowych na swojej działce. Postępowanie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych jak to wywiedziono wyżej, jest prowadzone z urzędu. Organ ma obowiązek ustalić czy fakt naruszenia stosunków wodnych przez właściciela gruntu nastąpił i czy wywołuje on szkody na grunty sąsiednie. Jeżeli fakt taki zaistnieje, to na sprawcy naruszenia organ nakłada obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego bądź wykonania urządzeń zapobiegającego szkodom. Obowiązków tych nie można nakładać na właściciela działki, która tymi naruszeniami jest poszkodowany.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni wyżej wskazane uwagi. W ocenie sądu niezbędne będzie ponowienie dowodu z ekspertyzy biegłego z zakresy hydrologii. Zalegająca w aktach ekspertyza spornych kwestii nie wyjaśnia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.