Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 248/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 roku sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zezwalającej na wycięcie drzew 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] znak: [...] z dnia [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej A S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A SA z siedzibą w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia jako: k.p.a.), art. 83 ust. 1-3, art. 84 ust. 1-6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004r., Nr 92, poz. 880 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana, jako: ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zezwalającej A SA na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich w obwodach pni 67 cm i 71 cm kolidujących z budową wjazdu na teren nieruchomości w Ł. przy ul. A 67/93.

Jak wynika z akt sprawy na wniosek Spółki z dnia 21 września 2006r. o zezwolenie na wycięcie dwóch drzew, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta zezwolił na wycięcie przedmiotowych drzew, zakreślając w decyzji pięć warunków, przede wszystkim warunek zastąpienia wyciętych drzew w terminie do dnia 31 maja 2007r. nasadzeniami drzew ozdobnych tj. czterech klonów kulistych odmiany czerwonej. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 2 października 2006r., wycięcie drzew miało miejsce w 2006 roku – jak wynika z oświadczenia przedstawiciela Spółki z 19 grudnia 2012r., przy czym również w 2006 roku nieruchomość została zbyta przez Spółkę, która nasadzeń nie wykonała.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji stwierdził brak wykonania czynności nałożonych na Spółkę polegających na nasadzeniu czterech klonów i jednocześnie uchylił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej terminu odroczenia opłat w wysokości 24 591,64 zł wzywając do zapłaty w terminie 14 dni. W wyniku odwołania od tej decyzji, wniesionego przez spółkę, Kolegium uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka A podkreśliła, iż decyzję z [...] roku odebrał podmiot nieuprawniony, osoba zajmująca się pracami ogrodniczymi na terenie należącym do Spółki, która poinformowała jedynie, iż zezwolenie jest wydane, nie wspomniała o dodatkowych warunkach, jak chociażby konieczności nasadzeń we wskazanym przez organ terminie. Strona dodała, iż osoba ta nie doręczyła decyzji osobom upoważnionym. Natomiast jak oświadczyła dokonała nasadzeń w październiku 2006 roku, przy czym najprawdopodobniej zostały skradzione, w 2011r. ogrodnik przedstawił dowód dostawy klonów poświadczający dostawę dniu 26 października 2006r.. Strona dodała również, iż w dniu 12 grudnia 2006r. nieruchomość została zbyta i od tego dnia nowy właściciel mógł dokonywać ewentualnych nowych nasadzeń. Reasumując strona stwierdziła, iż mając na uwadze art. 16 K.p.a. nie jest możliwe stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] roku, tym bardziej, iż nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 162 K.p.a. przesłanek, w szczególności trudno uznać, iż strona nie dopełniła warunku z tej decyzji. Strona zarzuciła naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, art. 80 K.p.a., w kontekście analizy oświadczenia złożonego przez ogrodnika Spółki, który wyciął drzewa i dokonał nasadzeń.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.

W kwestii doręczenia Kolegium wskazało, iż o tym, że decyzja z [...] roku została doręczona Spółce i była znana jej treść świadczy zarówno zapis protokołu przesłuchania świadka z dnia 15 maja 2012r., jak i to że po odebraniu wezwania do stawienia się na oględziny celem sprawdzenia wykonania decyzji z [...] roku, strona nie kwestionowała niedoręczenia tej decyzji, nadto pracownik strony uczestniczył w czynnościach. Organ stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć, iż decyzja z [...] roku została doręczona dopiero w dniu 15 grudnia 2010r., jak wskazuje strona w odwołaniu, to i tak stała się ostateczna, gdyż strona nie wnosiła odwołania.

Dalej, przywołując art. 162 k.p.a. Kolegium stwierdziło, iż w sprawie miał zastosowanie gdyż decyzja z [...] roku została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia 5 warunków, a strona nie dopełniła łącznie tych warunków. Kolegium wskazało, iż fakt zbycia nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, zmiana cywilnoprawnych stosunków własnościowych z istoty nie może wpływać na wykonanie obowiązków publicznoprawnych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A SA zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 45, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Strona skarżąca wskazała, iż organ błędnie przyjął, iż doszło do skutecznego doręczenia decyzji z [...] roku, nadto pominięto dowody zgłoszone przez stronę w postaci szesnastu zdjęć przedstawiających fragmenty nieruchomości, na okoliczność dokonania inwestycji w postaci przesadzenia kilkunastu drzew rosnących od frontu nieruchomości z powodu kolidowania z instalacją kanalizacyjną, ustalenie na podstawie oględzin, iż na nieruchomości nie zostały dokonane nasadzenia, brak odniesienia się organu do tej kwestii. Nadto naruszenie art. 84 ust. 5 ustawy poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy niedopełnienie przez stronę określonych czynności nałożonych decyzją z [...] roku nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, art. 83 ust. 6 ustawy poprzez brak odniesienia się do sytuacji, gdy do wycięcia drzew nie jest wymagane zezwolenie, w szczególności nie zbadanie wieku drzew i brak jakiejkolwiek wzmianki, czy wycięte drzewa nie były objęte zwolnieniem od uzyskania zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi odpowiadając na zarzuty skargi argumentacją przedstawioną w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 24 maja 2013r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i oświadczył, iż decyzja z dnia [...] zezwalająca na wycinkę drzew weszła do obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które obligowały do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zezwalającej stronie skarżącej na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich kolidujących z budową wjazdu na teren nieruchomości.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż na uwzględnienie zasługuje stanowisko organu, wywiedzione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zezwalającej stronie skarżącej na wycięcie dwóch drzew została skutecznie doręczona Spółce. Wskazują na to wyjaśnienia pracowników Spółki, jak również podejmowane czynności, tj. zarówno przystąpienie do wycięcia drzew jak i zakup nowych drzew do nasadzenia.

Niemniej jednak zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, gdyż w ocenie Sądu organ administracji I instancji, a za nim organ odwoławczy, wadliwie oceniły zaistnienie przesłanek uprawniających do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji podał art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Przywołać w tym miejscu wypada tezy orzeczeń sądów administracyjnych odnoszące się do zaistnienia zdarzeń mogących wpływać na możliwość wygaszania decyzji administracyjnych:

Warto podkreślić, iż wygaśnięcie decyzji oznacza utratę jej mocy obowiązującej z chwilą zaistnienia pewnego zdarzenia prawnego, którym w tym przypadku jest upływ czasu na dokonanie przeniesienia własności wydzielonej działki gruntu. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma charakter aktu deklaratoryjnego, wywołując skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 lipca 2010r., II SA/GL 206/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Warunek, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., to warunek w rozumieniu przepisów prawa cywilnego jako zawarte w decyzji zastrzeżenie, które uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego (art. 89 k.c.) (wyrok WSA z dnia 16 kwietnia 2007r., IV SA/Wa 98/07 -http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Właśnie z uwagi na skutki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji niezbędne jest wnikliwie ustalenie, czy faktycznie wystąpiły przesłanki uprawniające do wygaszenia aktu prawnego.

Z uwagi na powyższe warto przypomnieć, iż decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta zezwolił na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich, po spełnieniu pięciu warunków:

- zastąpienia tych drzew drzewami ozdobnymi na terenie nieruchomości zgodnie z wykazem tj. czterema klonami kulistymi odmiany czerwonej w terminie do dnia 31 maja 2007r.;

- zakupu materiału sadzeniowego z dobrze wykształconym systemem korzeniowym oraz wykonania nasadzeń zgodnie ze sztuką ogrodniczą;

- zabezpieczenie drzew przed uszkodzeniem poprzez ich opalikowanie;

- wykonanie przez okres 3 lat od chwili posadzenia wszelkich niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych;

- powiadomienie Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa UM Ł. o dokonaniu nowych nasadzeń w terminie 2 tygodni od daty ich wykonania, do powiadomienia dołączyć szkic sytuacyjny z lokalizacją posadzonych zamiennie drzew i odniesieniem do drzew usuwanych.

Prezydent Miasta zaznaczył nadto, iż zezwolenie zostało udzielone z równoczesnym naliczeniem opłaty za usunięcie drzew w wysokości 24 591,64 zł, a termin uiszczenia ustalonej opłaty został odroczony na okres 3 lat tj. do dnia 31 maja 2010r..

Organ administracji analizując poczynione obszerne ustalenia faktyczne stwierdził, iż strona skarżąca nie wykonała żadnego z przytoczonych warunków. Z taką oceną nie sposób się zgodzić. Jak wynika z akt sprawy w październiku 2006r. skarżący dokonał nasadzeń, realizując pkt 1 decyzji, w terminie w niej wskazanym, nadto wykonał także pkt 2 i pkt 3 warunków decyzji, co potwierdzają m.in. dowody zakupu i wyjaśnienia ogrodnika. Niewątpliwie nie został wykonany pkt 4 a więc pielęgnacja i dbałość o nasadzenia, gdyż jeszcze w grudniu 2006r. nieruchomość została zbyta, natomiast pkt 5 choć mógł zostać zrealizowany, strona odstąpiła od podejmowania działań czyniących mu zadość i nie powiadomiła organu o dokonanych nasadzeniach. Niemniej pamiętać trzeba, iż Prezydent Miasta odroczył termin płatności ustalonej opłaty na okres 3 lat, tj. do dnia 31 maja 2010r. Jak czytamy w tej decyzji, jeżeli po tym terminie posadzone w zamian drzewa zachowają żywotność, to na wiosek strony, po przeprowadzeniu kontroli w terenie, naliczona opłata ostanie umorzona, jeżeli którekolwiek z drzew nie zachowa żywotności, to należną kwotę strona zobowiązana będzie wpłacić na konto organu. I właśnie obowiązek uiszczenia naliczonej opłaty za wycięcie drzew jest konsekwencją niewykonania obowiązków z opisanej decyzji.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że organy administracji, nie zauważyły czego tak naprawdę dotyczyła decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zezwalającej A SA na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich w obwodach pni 67 cm i 71 cm kolidujących z budową wjazdu na teren nieruchomości w Ł. przy ul. A 67/93, i w jakich to sytuacjach mogło dojść do jej wygaszenia.

Przedmiotem tej decyzji było zezwolenie na wycięcie drzew, wygasić można by ją było w sytuacji gdyby do wycinki w zakreślonym czasie nie doszło, nie zaś z powodu naruszenia warunków, którymi to zezwolenie zostało obwarowane. Jeżeli strona decyzji dokonała wycinki, co jest po za sporem, to decyzja nie stała się bezprzedmiotowa. Naruszenie zaś warunków wycinki może skutkować jedynie egzekwowaniem nałożonej w decyzji opłaty, która stosownie do ust. 5 art. 84 ustawy o ochronie przyrody nie zostanie wtedy umorzona. (art. 84 ust. 5. Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat).

W innym wypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której zawinione niedopełnienie warunków równałoby się nałożeniem kary jak za wycinkę bez zezwolenia, a więc w jakiej sytuacji miałoby dojść jedynie do poniesienia opłaty podstawowej, tego już organy administracji nie wskazały. Takie pojmowanie treści omawianego przepisu, kłóciło by się z założeniami racjonalnego ustawodawcy.

Tak więc a contrario, niewykonanie nałożonych warunków z decyzji w całości bądź w części, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej może skutkować jedynie obowiązkiem uiszczenia opłaty wskazanej w decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, a niej jej wygaszeniem na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a. i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji do daty uprawomocnienia się wyroku w oparciu o art. 152 p.p.s.a..

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.

LS