Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 849/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 112 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) i pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. L. i L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...]; [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...].10.2020 r., znak: [...] - wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 112b § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.e.a.") - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w wyniku rozpoznaniu zażalenia zobowiązanych M. L. i L. L. wniesionego pismem z [...].08.2020 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...].08.2020 r., znak: [...], w przedmiocie przyznania na rzecz małżonków M. W. i A. W. własności nieruchomości, obejmującej zabudowaną budynkiem handlowo-usługowym działkę nr [...] o powierzchni 0,0052 ha, położonej w P. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą Nr [...]

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (Organ egzekucyjny II instancji) wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (Organ egzekucyjny I instancji), jako właściwy organ egzekucyjny w zakresie egzekucji z nieruchomości, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanych M. L. i L. L. z nieruchomości, tj. zabudowanej budynkiem handlowo-usługowym działki gruntu nr [...] o powierzchni 0,0052 ha, położonej w P. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] - na podstawie wezwania z dnia [...].06.2019 r. nr [...] i nr [...] Wezwaniem objęto należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Dalej wskazano, że w dniu [...].06.2020 r. odbyła się trzecia licytacja ww. nieruchomości, w rezultacie której Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z [...].06.2020 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta M. W. i A. W..

Postanowienie to zobowiązani M. L. i L. L. zaskarżyli pismem z dnia 30.06.2020 r. Wnieśli o unieważnienie przybicia udzielonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, z uwagi na przedawnienie należności dochodzonych z przedmiotowej nieruchomości.

W dniu [...].08.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał kolejno:

1. postanowienie znak sprawy: [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w S. z [...].06.2020 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej M. L.,

2. postanowienie znak sprawy: [...], którym zreformował postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w S. z [...].06. 2020 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego L. L., stwierdzając, że bezprzedmiotowe było rozstrzyganie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do czterech tytułów wykonawczych, zakończonych przez zapłatę przed złożeniem wniosku o umorzenie,

3. postanowienie znak sprawy: znak: [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...].06.2020 r. w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości.

Zobowiązani M. i L. L. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wszystkie trzy ww. postanowienia, w tym jako pierwsze w przedmiocie udzielenia przybicia.

W dniu [...].08.2020 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie, znak: [...], w którym przyznał własność ww. nieruchomości na rzecz małżonków M. W. i A. W..

Pismem z 31.08.2020 r. zobowiązani M. i L. L. zaskarżyli ww. postanowienie o przyznaniu własności, wnosząc o jego unieważnienie w całości. Wskazali, że uznają decyzję organu I instancji o przybiciu za bezprawną, bowiem w dniu jej wydania toczyło się przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej postępowanie w sprawach o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności. W ocenie Zobowiązanych, dopiero po dniu [...].08.2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. mógł udzielić przybicia, co powinno skutkować uchyleniem tego postanowienia. W dalszej części zażalenia wyrazili przekonanie, że sprawa udzielenia przybicia w postępowaniu odwoławczym nie została załatwiona w terminie i, że było to działanie celowe, co uzasadnia wstrzymanie dalszych działań egzekucyjnych. Wskazali, że zwrócili się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie dalszych działań egzekucyjnych, co w ocenie Strony zobowiązanej jest uzasadnione i powinno skutkować unieważnieniem postanowienia w sprawie przyznania własności. W przeciwnym razie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sam będzie oceniał prawidłowość własnych decyzji, co nie powinno mieć miejsca w państwie prawa.

Wyżej opisanym postanowieniem z dnia [...].10.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - w wyniku rozpoznania żalenia Zobowiązanych - utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji z dnia [...].08.2020 r.

W pierwszej kolejności Organ egzekucyjny II instancji zakreślił ramy prawne badanej sprawy. Wskazał, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., organ odwoławczy wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl art. 144 K.p.a., przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

Następnie Organ II instancji wskazał na art. 112 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce (...). Zgodnie zaś z art. 112b § 1 u.p.e.a., jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n ustawy, uregulowała całą cenę nabycia organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

Organ II instancji przy tym wyjaśnił, że z treści przytoczonego przepisu art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Odnosząc powyższe uregulowania do rozpoznawanej sprawy Organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny nie uchybił powołanym wyżej zasadom przyznania własności nieruchomości. Wskazał, że po przeprowadzeniu licytacji w dniu [...].06.2020 r. organ egzekucyjny wydał na podstawie art. 111m § 5 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu na rzecz licytantów. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy ww. postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].08.2020 r., doręczonym zobowiązanym L. w dniu [...].08.2020 r. Zdaniem Organu II instancji, oznacza to, że podnoszone w zażaleniu zarzuty co do wcześniejszych etapów egzekucji nie mają wpływu na wynik sprawy na tym etapie egzekucji z nieruchomości. Zostaną one poddane ocenie WSA w Szczecinie w związku ze złożonymi odrębnie skargami. Tym samym, choć postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...].08.2020 r. nie jest prawomocne, to jednak zawarte w nim rozstrzygnięcie jest ostateczne oraz wykonalne i obowiązuje do czasu jego prawomocnego uchylenia przez sąd administracyjny. Do tego czasu stan prawny wynikający z przedmiotowego postanowienia jest obowiązujący i wywiera skutki prawne.

We wskazanych okolicznościach - jak dalej wskazał Organ II instancji - nie może budzić wątpliwości fakt, że postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dacie wydania postanowienia z [...].08.2020 r. o przyznaniu własności nieruchomości.

Nadto, Organ II instancji przy tym wskazał, że niesporne jest również, że miało miejsce wpłacenie przez nabywcę do depozytu Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. tytułem ceny nabycia kwoty [...]zł (po potrąceniu kwoty [...]zł z tytułu złożonego wadium), co potwierdza polecenie przelewu znajdujące się w aktach sprawy. Prawidłowo zatem Organ egzekucyjny I instancji ocenił, że na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. na dzień [...].08.2020 r. nie istniały przeciwko takiemu działaniu przeszkody prawne w świetle art. 112b § 1 u.p.e.a. Warunki zatem do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości na dzień [...].08.2019 r. zostały spełnione.

Organ II instancji także wyjaśnił, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie przybicia i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowiło przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, skoro ustawodawca wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tj. art. 16 § 1 K.p.a. stosowanego w związku z art. 18 u.p.e.a.). Wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30.09.2016 r. jednoznacznie wskazał różnice między decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną" (sygn. akt I OSK 1152/16 - dostępny jak i pozostałe orzeczenia na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem zobowiązana korzystała z przysługujących jej środków odwoławczych. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym (zob. WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/G1 858/18).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Organ II instancji stwierdził, że skoro organ egzekucyjny zadecydował o przystąpieniu do kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności i nabywca uiścił należną kwotę i dalej w toku postępowania zażaleniowego nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania postanowienia o przyznaniu własności, stąd na obecnym etapie sprawy w świetle ww. przepisów nie sposób postawić mu z tego tytułu zarzut. Wydane postanowienie zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że wskazany przepis wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które winny być respektowane przez organ egzekucyjny. Prowadzenie zaś egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym zobowiązanemu zagwarantowane zostały odpowiednie środki ochrony prawnej i z których w niniejszej sprawie strona skorzystała. Tym samym inne kwestie podnoszone przez żalących się, a dotyczące "zarzutu" prowadzenia egzekucji, wobec braku wymagalności egzekwowanych należności, wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określa art. 112b § 1 u.p.e.a.

Końcowo Organ II instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do wstrzymania z urzędu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].10.2020 r., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].08.2020 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości, Zobowiązani M. L. i L. L. wnieśli o jego unieważnienie, wskazując, że jest przedwczesne i bezprawne, może być bowiem wydane dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia WSA w Szczecinie w sprawie o udzielenie przybicia z dnia [...].06.2020 r. (I SA/Sz 669/20). Wskazali, że nieprawomocna decyzja nie może wywierać skutków prawnych. Zdaniem Skarżących, organy państwowe w postępowaniu egzekucyjnym powinny kierować się zasadą praworządności. Zgodnie z art. 6 K.p.a. działają na podstawie przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z poźn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Natomiast, stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku tak zakreślonych ram kontroli sądu administracyjnego, postanowienie może zostać uchylone w przypadku stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub, że doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie - w przypadku stwierdzenia wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.) albo stwierdzenia wystąpienia przyczyn nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].10.2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].08.2020 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości.

W skardze Skarżący M. L. i L. L. podnieśli zarzut, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie przyznania własności jest przedwczesne i bezprawne, i wnieśli o jego unieważnienie.

Zatem, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy podjęte przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania własności nieruchomości zostało wydane z poszanowaniem obowiązujących zasad postępowania egzekucyjnego przewidzianych przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. - zwanej w skrócie "u.p.e.a.") w związku z przepisami K.p.a.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przyznania własności nieruchomości są przepisy u.p.e.a., a w szczególności przepis art. 112b u.p.e.a., który ma kluczowe znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia spornej kwestii co do przyznania własności ww. nieruchomości na rzecz nabywców M. i A. W..

Przepis art. 112b u.p.e.a. stanowi, że:

"§ 1. Jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

§ 2. Na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie.

§ 3. Postanowienie o przyznaniu własności, które stało się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub podlega złożeniu do zbioru dokumentów. Postanowienie o przyznaniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.

§ 4. Z chwilą kiedy postanowienie o przyznaniu własności stało się ostateczne, do nabywcy należą pożytki z nieruchomości. Od tej chwili nabywca ponosi również daniny publiczne przypadające z nieruchomości, których płatność przypada w dniu, w którym postanowienie o przyznaniu własności stało się ostateczne, lub po tym dniu.

§ 5.(uchylony).".

Wskazać przy tym należy, że Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu jest wiadome, że w dniu 04.02.2021 r. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 669/20 ze skargi M. L. i L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].08.2020 r. nr [...]; [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].06.2020 r., znak: [...], w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości, tj. działki gruntu nr [...] o powierzchni 0,0052 ha, zabudowanej budynkiem handlowo-usługowym, położonej w P. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]

Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę wskazując, że:

"(...) Sąd stwierdził, że nieuprawnione są twierdzenia Skarżących co do bezprawnego wydania zaskarżonego postanowienia, akceptującego postanowienie Naczelnika US w P. z dnia [...].06.2020 r. w przedmiocie przybicia nieruchomości na rzecz jedynego licytanta, M. (omyłkowo wskazano "M. ") i A. W.. Skoro w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ([...].08.2020 r.) rozpoznano zażalenia z dnia [...].06.2020 r., to nie budzi wątpliwości, że stan faktyczny i prawny występujący w tej dacie uprawniał Organ II instancji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...].06.2020 r. w przedmiocie przybicia.

Podkreślić ponownie należy, że skoro w dacie zaskarżonego postanowienia ([...].08.2020 r.) ostatecznymi postanowieniami z dnia [...].08.2020 r. (tj. takimi, od których nie służy odwołanie w administracyjnym lub wniosek o ponowne rozpoznanie - art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 16 K.p.a.) rozstrzygnięto zażalenia Zobowiązanych z dnia [...].06.2020 r. (w sprawie z wniosku z dnia [...].05.2020 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec przedawnienia dochodzonych w tym postępowaniu zaległości z tytułu nieopłaconych składek), nikt zaś z uczestników egzekucji z nieruchomości nie zainicjował postępowania co do naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, tym samym nie było przeszkody do udzielenia przybicia, a w konsekwencji nie wystąpiła podstawa, która uprawniałaby organ II instancji do uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...].06.2020 r. Stąd Sąd stwierdził, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...].08.2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US w P. z dnia [...].06.2020 r., nie narusza przepisów postępowania w toku licytacji w sposób mający istotny wpływ na wynik licytacji, czego dla odmowy przybicia, a więc uchylenia zaskarżonego aktu, ustawodawca wymaga w art. 111n § 1 u.p.e.a.".

Dokonując więc, w kontekście tego wyroku oraz zarzutu skargi co do przedwczesnego i bezprawnego przyznania własności, oceny naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego, a więc art. 112b u.p.e.a., który stanowił podstawę materialnoprawną rozstrzygania w przedmiocie przyznania własności nieruchomości, kluczowe znaczenie ma tutaj norma postępowania zawarta w § 1 art. 112b u.p.e.a., która ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata, tutaj, organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Nie może więc inaczej organ postąpić, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę.

Norma zaś, zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a., nakazuje organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności.

W sposób uprawniony Organ II instancji zatem wskazał, że z treści przepisu art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta.

Organ egzekucyjny II instancji słusznie przy tym wyjaśnił, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie przybicia i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowiło przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, skoro ustawodawca wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tj. art. 16 § 1 K.p.a. stosowanego w związku z art. 18 u.p.e.a.). Trafnie przy tym Organ ten wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30.09.2016 r. jednoznacznie wskazał różnice między decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną" (sygn. akt I OSK 1152/16 - dostępny jak i pozostałe orzeczenia na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem zobowiązana korzystała z przysługujących jej środków odwoławczych. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym (zob. WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/G1 858/18).

Zatem, zasadnie Organ II instancji stwierdził, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które winny być respektowane przez organ egzekucyjny. Prowadzenie zaś egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym zobowiązanemu, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej i z których w niniejszej sprawie Strona skorzystała. Tym samym inne kwestie podnoszone przez Stronę, a dotyczące "zarzutów" w sprawie prowadzenia egzekucji, wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, jego bowiem zakres i kierunek rozstrzygania określa, znajdujący zastosowanie w badanej sprawie, art. 112b § 1 u.p.e.a. W takim też zakresie Sąd kontroluje zaskarżone postanowienie, i nie stwierdził by jego wydanie skutkowało naruszeniem przepisów prawa.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że wyżej powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 04.02.2021 r., sygn. akt I SA/Sz 669/20, Sąd - chociaż nieprawomocnie na dzień orzekania w niniejszej sprawie - to przesądził, że postanowienie Naczelnika US w P. z dnia [...].06.2020 r. w przedmiocie przybicia nieruchomości na rzecz jedynego licytanta, M. i A. W. (zaakceptowane przez Organ II instancji), było ostateczne, natomiast nie jest i nie było sporne, że nabywca uiścił cenę nabycia.

Tym samym nie budzi wątpliwości, że wystąpiły łącznie przesłanki przewidziane w art. 112b § 1 u.p.e.a., konieczne do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, gdyż jak wynika z art. 112b § 1 u.p.e.a., jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

Z tych też powodów Sąd nie stwierdził by Organy egzekucyjne obu instancji dopuściły się - w kontrolowanej pod względem zgodności z prawem sprawie w przedmiocie przyznania własności ww. nieruchomości na rzecz nabywców M. i A. W. - naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie stwierdził, by wystąpiły przyczyny nieważności zaskarżonego aktu przewidziane w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach - czego dla uwzględnienia skargi, a więc uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności, ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i pkt 2 P.p.s.a.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Orzeczenia sądowe wyżej powołane są dostępne na stronie internetowej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl