Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 563/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, art. 128, art. 191, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod,, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010r. sprawy ze skarg Z. Ż i K. Ż na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2001r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. Ż kwotę 257 zł ( dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Skarbu Państwa (ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz pełnomocnika kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmującą należny podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Wójt Gminy, ustalił K.Ż. i Z.Ż. zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym za 2001 r. w kwocie 164,60 zł.

Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy wznowił z urzędu postępowanie m.in. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 r. zakończonego wskazaną wyżej decyzją ostateczną. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ podał art. 240 §1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm.), wskazując, że istnieją nowe dowody oraz nowe okoliczności faktyczne świadczące o tym, że nieruchomości należące do małżonków Ż. były wykorzystywane w działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin, a zatem powinny być opodatkowane stawkami podatku od nieruchomości związanymi z działalnością gospodarczą. Organ powołał również szereg dokumentów, które miały te okoliczności potwierdzać, tj.: decyzję Starosty z dnia "[...]" w sprawie ustalenia Z.Ż. prowadzącemu Gospodarstwo Rolne w organizacji w N. opłatę eksploatacyjną za wydobywanie na działkach nr "[...]" i "[...]" kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji, decyzję Ministra Środowiska z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]", nakazującą Z.Ż. wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny pospolitej (piasku) bez wymaganej koncesji w obrębie gruntów rolnych oznaczonych numerami "[...]" i "[...]" oraz wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]", w którym uznano Z.Ż. winnym i skazano na karę grzywny za eksploatację piasku bez wymaganej koncesji.

Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji uchylił decyzję ostateczną z dnia "[...]" w sprawie podatku rolnego na 2001 r. i ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za rok 2001 w wysokości 33.926,40 zł. Powołując się na dokumenty wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania oraz sporządzoną przez B.B. na potrzeby innych postępowań opinię dotyczącą urządzenia tarasowego gospodarstwa rolnego przez podatników na działkach "[...]" i "[...]" w N., organ stwierdził, iż Z.Ż. prowadził na przedmiotowej nieruchomości w latach 2000 – 2003 działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopalin. Piasek wydobywany był w sposób zorganizowany i ciągły, a następnie sprzedawany różnym firmom. Podatnik wystawiał rachunki z 7 % podatkiem od towarów i usług. Zdaniem organu działalności wydobywczej piasku z własnych gruntów i jego sprzedaży nie można zaliczyć do działalności rolniczej lub leśnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło opisaną powyżej decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej istotny jest moment ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów, czyli udostępnienia ich organowi. W decyzji organu I instancji element ten nie został dostatecznie precyzyjne wyeksponowany. W ocenie organu, w aktach sprawy znajdowały się dowody, które mogłyby wskazywać, że już w 2000 r. organ podatkowy I instancji mógł dysponować dowodami na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika. Kolegium wskazało także, że jednym ze zgromadzonych dowodów są oględziny przeprowadzone w dniu 14 października 2003 r., które odbyły się bez udziału strony mimo, iż zawiadomiła ona organ o niemożności wzięcia w nich udziału. W takiej sytuacji organ winien wyznaczyć nowy termin oględzin. Zdaniem organu II instancji nie zostały również poddane ocenie wszystkie zebrane w sprawie opinie. Kolegium stwierdziło również, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji musi odnieść się do zarzutu podatnika, iż na części nieruchomości prowadzona jest działalność rolnicza oraz ustalić, czy dokonana między małżonkami Ż. rozdzielność majątkowa wiązała się z podziałem majątku, w tym z podziałem przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy ponownie wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 r. W motywach tego postanowienia organ stwierdził, iż pierwszym dowodem "przekazanym na stanowisko ds. wymiaru podatku i opłat lokalnych" jest ostateczna decyzja Wojewody "[...]" z dnia "[...]". Zgodnie z zaleceniami zawartymi w tej decyzji zapoznano się z dowodami zgromadzonymi w sprawie na stanowisku inspektora ds. rolnictwa i ochrony środowiska Urzędu Gminy. Organ powołując się na te dokumenty wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia "[...]", stwierdził, że świadczą one o wykorzystywaniu spornych działek przez podatników do działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin.

Decyzją z dnia "[...]".Wójt Gminy uchylił w całości własną decyzję ostateczną z dnia "[...]" w sprawie ustalenia podatku rolnego za 2001 r. i ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 34.091 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w decyzji Wojewody z dnia "[...]" zlecono organowi podatkowemu I instancji podjęcie czynności zmierzających do przestrzegania prawa podatkowego przez małżonków Ż. Wobec powyższego, organ podatkowy zapoznał się z dowodami zgromadzonymi w Urzędzie Gminy.

Organ I instancji stwierdził, że Z.Ż. od marca 2000 r. do grudnia 2003 r. prowadził nielegalną działalność gospodarczą w zakresie wydobywania i sprzedaży kopaliny ze złóż przedmiotowej nieruchomości rolnej, a zatem w tym okresie nieruchomość ta była związana z działalnością gospodarczą. Stanowisko to oparte zostało na następujących dowodach: wyroku Sądu Rejonowego z dnia "[...]", decyzji Starosty z dnia "[...]", decyzji Wojewody z dnia "[...]", decyzji Ministra Środowiska z dnia "[...]", notatkach służbowych z dnia 19 marca 2003 r. oraz z dnia 15 grudnia 2000 r., fotografiach i protokole oględzin z dnia 14 października 2003 r. oraz opiniach sporządzonych przez B.B. i A. K.

Od powyższej decyzji wniesione zostały dwa odwołania: przez K.Ż. oraz przez Z.Ż. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów wynika, iż od wielu lat podatnicy prowadzili eksploatację gruntu metodą odkrywkową w sposób zorganizowany i ciągły. Była to działalność zarobkowa, co potwierdzają wystawione w latach 2001 – 2002 faktury VAT za sprzedaż piasku. Ze zgromadzonych opinii wynikało również, że działalność nie była urządzaniem tarasowego gospodarstwa rolnego, a dewastacją i degeneracją eksploatowanych gruntów, które wymagają rekultywacji i odtworzenia profilu glebowego warstwy próchniczej. W trakcie prowadzonych prac ziemnych podatnik nawiózł do wyrobisk poeksploatacyjnych grunt ciężki, co spowodowało powstanie zamkniętych, obniżonych tarasów z utwardzonym dostępem i stromymi skarpami i ułatwia dalsze procesy erozyjne.

W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż wszystkie dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin począwszy od 2000 r., a dowody na tę okoliczność pochodzą z okresu po wydaniu decyzji wymiarowej. W świetle powyższego organ uznał za uzasadnione wznowienie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wydanie decyzji wymiarowej.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii odmówienia wiary opiniom przedłożonym przez podatnika. Stwierdził, że włączone do materiału dowodowego sprawy opinie sporządzane były w innych postępowaniach, w których podatnik uczestniczył i mógł się z nimi zapoznać. Wskazał również, że organy obu instancji umożliwiły podatnikom zapoznanie się z materiałem dowodowym i zgłoszenie ewentualnych wniosków dowodowych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K.Ż. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego – błędną wykładnię i subsumcję art. 1 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz szeregu przepisów postępowania podatkowego, tj. art.191, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 123, art. 125, art. 126, art. 127, art. 128 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 180 § 1, art. 188, art. 190, art. 192, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe mogła być wydana najpóźniej w terminach wynikających z art. 68 Ordynacji podatkowej. W sprawie niniejszej natomiast decyzja została wydana (doręczona stronie) w dniu "[...]". Już tylko ta okoliczność, zdaniem skarżącej, mogłaby zakończyć spór. Ponadto strona wskazała na lakoniczność i fragmentaryczny charakter zaskarżonej decyzji. Zarzuciła, iż w toku postępowania nie przeprowadzono wskazywanych przez nią dowodów oraz, że sposób pozyskania części dowodów narusza przepisy procesowe. Zakwestionowała przyznanie szczególnej mocy dowodowej opiniom, które nie są opiniami biegłych w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Podniosła, że to nie biegły ustala stan faktyczny, lecz organ prowadzący postępowanie. Nie zgodziła się z nieuwzględnieniem przez organ złożonych przez nią opinii. W ocenie strony, okoliczności samego usuwania żwiru nie można było uznać za nową okoliczność, gdyż była ona znana organowi z urzędu na długo przed wydaniem decyzji dotychczasowej.

Z kolei Z.Ż. w złożonej skardze wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego, poczynione przez organy ustalenia naruszają zapisy Konstytucji dotyczące swobody wyboru zajęcia, czy rodzaju prowadzonej działalności. Decyzje zakazujące skarżącemu wydobywania kopaliny spowodowały zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej – sfinalizowania pierwotnego planu urządzenia tarasów. Skarżący nigdy nie ukrywał faktu sprzedaży piasku pozyskanego w ramach wymiany gruntu. Zdaniem podatnika, organy podatkowe pomijają cel prowadzenia poszczególnych czynności, skupiając się wycinkowo na ocenie stanów pośrednich.

W odpowiedziach na skargi K. i Z.Ż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są zasadne.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z kolei art. 134 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznanej sprawie zasadniczą kwestią jest istnienie podstaw do wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania jest jednym z trzech nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznej, stanowiących wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych w zupełnie wyjątkowych i ściśle określonych sytuacjach. Wznowienie postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowych było dotknięte choć jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić przy tym należy, iż postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Organ nie może wyjść poza zakres podstaw wznowienia.

W rozpoznanej sprawie, wznawiając z urzędu postępowanie, organ podatkowy powołał się na podstawę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, czyli ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Podstawa ta zaistnieje w sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które są istotne dla sprawy (mogą mieć wypływ na odmienne rozstrzygnięcie) i które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wznawiając postępowanie w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2001 w stosunku do małżonków Ż., organ podatkowy I instancji powołał się na cztery dowody. Pierwszym z nich była decyzja Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Drugim była decyzja Starosty z dnia "[...]" w przedmiocie ustalenia Z.Ż. opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie w 2002 r. na spornych działkach kopaliny bez koncesji. Trzecim zaś – decyzja Ministra Rolnictwa z dnia "[...]" w sprawie wstrzymania działalności polegającej na wydobywaniu kopalin. Wszystkie wymienione dowody – decyzje organów administracji, wydane zostały po roku 2001. Nie można więc twierdzić, iż istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej, czyli w dniu "[...]" i nie były znane organowi, który decyzję tę wydał. Czwartym dowodem powołanym w postanowieniu o wznowienie postępowania jest natomiast wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]", którym Z.Ż. uznano winnym popełnienia wykroczenia polegającego na wydobywaniu w okresie od marca 2000 r. do stycznia 2001 r. w N. kopaliny bez wymaganej koncesji. Również ten dowód nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej. Dowody te nie mogły zatem stanowić podstawy wznowienia postępowania.

Analogicznie odnieść należy się do opinii biegłych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - opinii sporządzonej przez B.B. oraz opinii sporządzonej przez A.K., które powstały w 2003 r. Protokoły oględzin i notatki służbowe wymienione w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji także pochodzą z roku 2003.

Mając na uwadze treść art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zawartym w zaskarżonej decyzji, iż w świetle poczynionych ustaleń faktycznych wznowienie postępowania i jego prowadzenie przez organ I instancji było w pełni uzasadnione. Podkreślić przy tym należy, iż sam organ odwoławczy stwierdził, iż : "Z akt sprawy wynika, że wszystkie dowodowy zgromadzone w sprawie potwierdzają prowadzoną przez podatników działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopaliny pospolitej począwszy od roku 2000 r. Dowody na tę okoliczność pochodzą z okresu już po wydaniu decyzji wymiarowej." (podkreślenie Sądu). Stanowisko to jest wprost zaprzeczeniem zaistnienia podstawy wznowienia postępowania w rozpoznanej sprawie na podstawie wymienionego przepisu – art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Nie można także przyjąć, iż organ I instancji, wydając decyzję ostateczną w dniu "[...]" nie wiedział o okolicznościach opisanych w wymienionych wyżej decyzjach i wyroku, czyli o wydobywaniu kopaliny przez skarżącego na spornych działkach. W aktach sprawy znajdują się bowiem dowody świadczące o tym, że organ – Wójt Gminy już w 2000 r. dysponował dowodami na okoliczność wydobywania kopaliny przez skarżącego (notatka służbowa sporządzona w dniu 15 grudnia 2000 r., k. 23 akt administracyjnych). Na powyższe wskazywał również organ odwoławczy w decyzji z dnia "[...]", nakazując przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalić moment ujawnienia nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Nie można zatem przyjąć za prawidłowy, podniesiony w decyzji argument, iż "stanowisko ds. podatku i opłat" zapoznało się z dowodami zgromadzonymi "na stanowisku inspektora ds. rolnictwa i ochrony środowiska" dopiero w wyniku zalecenia zawartego w decyzji Wojewody z dnia "[...]". Powyższe rozumowanie jest niedopuszczalne. Nie można powoływać się na znajomość okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy przez poszczególnych pracowników organu, ale na wiedzę oficjalną, znaną z urzędu, jaką posiada organ, czyli Wójt Gminy. Zarówno urzędnicy zatrudnieni na stanowisku do spraw podatków i opłat lokalnych, jak i urzędnicy zatrudnieni na stanowisku do spraw rolnictwa i ochrony środowiska wykonują powierzone im obowiązki w imieniu tego samego organu – w niniejszej sprawie Wójta Gminy. Nadmienić również należy, iż w decyzji z dnia "[...]" organ I instancji stwierdził: "Gmina brała udział we wszystkich wszczętych postępowaniach administracyjnych i ma szczególny wkład w gromadzeniu dowodów i udzielaniu wyjaśnień w związku z pracami wykonywanymi w tym gospodarstwie." Powyższe potwierdza, zdaniem Sądu, fakt, iż okoliczności powołane w decyzji były znane organowi przed wydaniem ostatecznej decyzji wymiarowej, nie były to zatem nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który decyzję wydał. Tym samym nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

Na marginesie wskazać należy, iż organ I instancji niezasadnie wznowił postępowanie postanowieniem z dnia "[...]". Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło jedynie decyzję organu I instancji z dnia "[...]" i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ nie umorzył postępowania w sprawie, a więc wznowienie postępowania, które nastąpiło postanowieniem z dnia "[...]" pozostawało w obrocie prawnym i wywoływało skutki przewidziane w Ordynacji podatkowej. Kolejne wznowienie postępowania na podstawie tych samych podstaw stanowi naruszenie prawa.

Zaznaczyć również należy, iż istotne znaczenie w rozpoznanej sprawie może mieć – w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – upływ terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji określonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ podatkowy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Kwestia ta nie była przedmiotem badania przez organy podatkowe.

Wyżej wskazane uchybienia stanowią podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie można jednakże pominąć innych, istotnych nieprawidłowości stwierdzonych przez Sąd w rozpoznanej sprawie, a dotyczących przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Organy obu instancji wymieniały w swoich decyzjach dowody, na których oparły się wydając decyzje. Są to głównie decyzje innych organów, opinie biegłych i notatki służbowe sporządzone w toku innych postępowań. Dowody te nie zostały jednakże formalnie włączone do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Na podstawie akt sprawy nie można zatem ustalić, z jakich dokładnie innych postępowań dowody te pochodzą, czy strona w tych innych postępowaniach brała udział, a jeżeli tak – to w jakim charakterze oraz kiedy i na jakiej podstawie dowody te znalazły się w aktach sprawy. Taki sposób procedowania narusza zasadę zaufania do organów i zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Za nie do przyjęcia Sąd uznał argumentację organu, że skarżący mogli w innych postępowaniach zapoznać się z opiniami i innymi dowodami, gdyż były one sporządzane na potrzeby innych postępowań, w których mogli brać udział. Organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku, tak samo jak w każdym innym postępowaniu podatkowym – związany jest przepisami Ordynacji podatkowej, która umożliwia stronie czynny udział w postępowaniu oraz składanie wniosków dowodowych. Jeżeli strona złoży wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań biegłego, którego opinia jest dowodem w sprawie, to wniosku takiego nie można pominąć. Odmowa przeprowadzenia dowodu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy okoliczność będąca przedmiotem dowodu nie ma znaczenie dla sprawy, bądź stwierdzona została wystarczająco innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej).

Zdaniem Sądu, nietrafna jest argumentacja organów podatkowych, że opinie składane przez podatników w toku postępowania nie zasługują na wiarygodność, gdyż pochodzą z innych postępowań administracyjnych. Same organy powoływały się bowiem na dowody pochodzące z innych postępowań i nie widziały w swoim postępowaniu nieprawidłowości. Postępowanie takie jest niekonsekwentne i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 §1 Ordynacji podatkowej. Stanowi także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Wymienione wyżej uchybienia organów podatkowych naruszają w sposób istotny, mogący mieć wpływ na wynik sprawy, przepisy postępowania podatkowego, w szczególności art. 128, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy I instancji będzie więc zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, w tym do konieczności jednoznacznego ustalenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania oraz wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową.

Dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O wstrzymaniu wykonywania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075). Zaś o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na mocy regulacji § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).