Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1487/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 i  art. 61a  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. i J. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] maja 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister/organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) po rozpatrzeniu wniosku A. G. i J. G. reprezentowanych przez radcę prawnego K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. znak [...] utrzymał w mocy wymienione postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r., znak [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w granicach administracyjnych Miasta [...], obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów działką [...] nr [...] o pow. [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić – zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa – na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 kpa. Organ wyjaśnił następnie, że stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych są Skarb Państwa jako właściciel mienia i właściwa gmina, która mienie to przejmuje. Poza tym stroną tego postępowania może być również podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Tylko taki podmiot będzie obok Skarbu Państwa i gminy stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Organ wskazał, że zarówno A. G. jaki J. G. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dalszym ciągu nie wykazały, ani też nie powołały się na żadne nowe dokumenty świadczące, że to im (lub ich poprzednikom prawnym ) a nie Skarbowi Państwa przysługiwało [...] maja 1990 r. prawo własności skomunalizowanego mienia.

Organ podniósł, że z decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] ujawniona była w księdze wieczystej nr [...] jako własność Skarbu Państw. Informacja taka również widniała w ewidencji gruntów według stanu na [...] lipca 2011 r. Organ wskazał, że nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1956 r., [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, którym orzeczono wywłaszczenie na rzecz Państwa – część nieruchomości o pow. [...]m2 położonej w [...], [...] oznaczonej jako działki nr [...] i cz. [...], a stanowiących przed wywłaszczeniem własność K. G. Organ podał, ze zgodnie z wykazem synchronizacyjnym sporządzonym do orzeczenia PWRN w [...] z [...] marca 1956 r. [...],działce oznaczonej nr [...] odpowiada działka oznaczona dawniej nr [...]. Organ podał także, że Wojewoda [...] w zaświadczeniu z [...] czerwca 2009 r. znak [...] potwierdził, że ww. orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1956 r, jest ostateczne. Organ nadzoru zaś nie znalazł podstaw do kwestionowania tego zaświadczenia. Organ podniósł, że orzeczenie to było podstawą wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Organ powołał się jednocześnie na art. 3 ust 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości dla której jest prowadzona. Organ wskazał, że wpis w księdze wieczystej jest wiążący i organy administracji publicznej muszą w myśl zasady wyrażonej w art. 6 kpa orzekać z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej. Nie mogą go oceniać i samodzielnie dokonywać innych ustaleń. Organ podzielił stanowisko organu I instancji, że Skarb Państwa nabył własność przedmiotowej nieruchomości na podstawie ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] marca 1956 r. co oznacza, że w dniu [...] maja 1990 r. nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa, nie zaś osób fizycznych. Organ wyjaśnił, że prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z [...] marca 2002 r. sygn.. akt [...] ACa [...] zapadły w sprawie o wydanie nieruchomości nie może stanowić podstawy do uznania wadliwości decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. Organ zwrócił uwagę, że moc wiążąca prawomocnego wyroku Sądu ogranicza się do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Organ podniósł, że ewentualna weryfikacja orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] bądź ustalenie jego skutków na potrzeby regulacji stanu prawnego nieruchomości może nastąpić wyłącznie w przewidzianych przepisami prawa trybach – bądź to przed właściwym rzeczowo organem administracji państwowej w ramach postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, bądź przed sądem powszechnym (np. w ramach uzgodnienia treści księgi wieczystej tudzież ustalenia stanu prawnego nieruchomości na dany dzień). Podsumowując organ uznał, iż skarżące nie zdołały udokumentować posiadania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości oznaczonej nr [...] dającego legitymację prawną do skutecznego wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły J. G. i A. G. zaskarżając je w całości.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzuciły:

1. naruszenie przepisów postępowania art. 140 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa – poprzez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia przedłożonego przez skarżące materiału dowodowego, zaniechanie dokonania oceny dowodów stwierdzających nieprawidłowość wydanego zaświadczenia Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r. znak: [...], zaniechanie dokonania na tej podstawie oceny prawidłowości wpisu własności Skarbu Państwa do prowadzonej dla działki nr [...] księgi wieczystej nr [...], a w konsekwencji poprzez dokonanie dowolnej (a nie swobodnej) oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, sprowadzającej się wyłącznie do powielenia argumentacji organu I instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania art. 140 w zw. z art. 124§ 1 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa – poprzez brak sporządzenia pełnego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zawierającego ustosunkowanie się do wszystkich podnoszonych przez skarżące istotnych okoliczności, z których wynika ich interes prawny, w stopniu który uniemożliwia poznanie wszystkich motywów wydanego na ich niekorzyść rozstrzygnięcia i który prowadzi do uchybienia przez organ obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stronom postępowania przesłanek, którymi kierowano się przy rozpatrzeniu sprawy administracyjnej;

3. naruszenie przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 28 kpa – poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły podstawy do utrzymania w mocy postanowienia orzekającego o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na brak przysługiwania skarżącym interesu prawnego, podczas gdy na gruncie sprawy zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość, że skarżącym przysługuje interes prawny uzasadniający wystąpienie z żądaniem stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji komunalizacyjnej z [...] lipca 2013 r., która w rzeczywistości orzekała o skomunalizowaniu należącego do nich mienia prywatnego;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 3 ust 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, zakładającej, że przewidziane w nim domniemanie przysługiwania prawa ujawnionego w księdze wieczystej bezwzględnie wiąże organy administracji i nie może być zakwestionowane w następstwie przeciwdowodu przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy prawidłowo organ powinien był stwierdzić, że nieprawidłowość domniemania przysługiwania prawa ujawnionego w księdze wieczystej może być wykazana również w postępowaniu administracyjnym, w szczególności jeżeli strona udowodni ponad wszelką wątpliwość, że kwestionowany wpis w księdze wieczystej został dokonany na podstawie błędnie wydanego aktu administracyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym go – wydanym w pierwszej instancji – postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. oraz wydanie organowi zaleceń wszczęcia wnioskowanego postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 2013 oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. tj. żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych są natomiast Skarb Państwa jako właściciel mienia i właściwa gmina, która mienie to przejmuje. Poza tym stroną tego postępowania może być również podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Treść wskazanych przepisów oznacza zatem, że osoba trzecia musi wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego, którym stosownie do art. 28 k.p.a. legitymuje się tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja. Zaznaczyć należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. II OSK 889/12) Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby jednak pozwalał uznać osobę za stronę postępowania administracyjnego, musi być normatywny, obiektywny, aktualny, własny, indywidualny, realny i konkretny (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2010, s. 271; D. Całkiewicz, Interes prawny jako podstawa legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, "Studia Prawnoustrojowe" 2010, t. 13, s. 84-86; A.S. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008, s. 79).. Przyjmuje się więc, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które roszczą sobie prawo do gruntu objętego dotychczasową decyzją (przykładowo komunalizacyjną - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1716/10, publ. jw.). Interes prawny może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążącym się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por.m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 74/12, i cytowane tam orzecznictwo, dostępne jw.). Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny, zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (p. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publ. jw. W niniejszej sprawie nie istniała norma prawna, która regulowałaby aktualny i realny interes prawny skarżących do wszczęcia postępowania nieważnościowego względem przywołanej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. Skarżące nie wykazały bowiem aby na dzień 27 maja 1990 r. przysługiwało im prawo rzeczowe do nieruchomości położonej w granicach administracyjnych miasta [...] oznaczonej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, Wydział Ksiąg Wieczystych w [...], obecnie działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha. Błędne jest stanowisko skarżących, w którym interes ten wywodzą z wyroku Sądu Apelacyjnego z [...] marca 2002 r. sygn.. akt [...] ACa [...] zapadłego w sprawie o wydanie nieruchomości i w którym nakazano Gminie [...] wydanie M. G. przedmiotowej nieruchomości. Wyrok ten bowiem nie stanowił podstawy do ujawnienia prawa własności skarżących w księdze wieczystej. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z treścią art. 365 § 1kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zagadnienie mocy wiążącej rozstrzygnięcia w odniesieniu do kwestii prejudycjalnej budzi wątpliwości w nauce i orzecznictwie. Przyjmuje się jednak, jako dominujący, pogląd, że moc wiążącą z perspektywy kolejnych postępowań uzyskują jedynie ustalenia dotyczące tego, o czym orzeczono w związku z podstawą sporu (art. 365 w zw. z art. 366 k.p.c.). W świetle tego stanowiska moc wiążąca orzeczenia nie rozciąga się na kwestie prejudycjalne, które sąd przesądził, dążąc do rozstrzygnięcia o żądaniu i których rozstrzygnięcie znajduje się poza sentencją.

Zwrócić należy przy tym uwagę, że toczyły się poza zakończonym wymienionym wyrokiem postępowaniem także inne postępowania przed sądami cywilnymi, które w różny sposób dotyczyły nieruchomości będącej przedmiotem decyzji komunalizacyjnej. I tak postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2001 r., sygn.. akt [...] Ns [...] oddalony został wniosek miasta [...] o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. Apelacja od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2001 r., sygn. akt [...] Ca [...]. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie mają jednak zapadłe w sprawie orzeczenia sądu wieczystoksięgowego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych utrzymał w mocy wpisy prawa własności w księgach wieczystych nr [...] i [...], dokonane przez referendarza sądowego [...] marca 2010 r. na wniosek Skarbu Państwa Starosty [...] na jego rzecz, na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wojewódzkiego Zarządu Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1956 r. nr. [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2010 r. apelacja od tego postanowienia została oddalona. Z wpisu tego wynika zasada domniemania wiary publicznej ksiąg wieczystych. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem, a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej (tak: I. Heropolitańska, A. Drewicz-Tułodziecka, K. Hryćków-Mycka, P. Kuglarz, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz przepisy związane. Komentarz. Wyd. 3 Warszawa 2017, komentarz do art. 3). Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1675/17 gdzie wskazano, że jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie (patrz np. wyrok SN z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt V CSK 450/12). Analogiczny pogląd w tej kwestii zajął również Stanisław Rudnicki, przyjmując, iż domniemania wynikające z ksiąg wieczystych (cyt.): "są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy" (vide: Stanisław Rudnicki - "Własność nieruchomości" Wyd. Prawne. LexisNexis, Warszawa 2007, str. 283). Należy przyjąć, że pogląd ten podzielił również Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. (sygn. akt SK 57/03, OTK-A 2004/7/69) powołując się m.in. na wyrażone w tej kwestii właśnie stanowisko byłego sędziego Sądu Najwyższego - Stanisława Rudnickiego.

Stanowisko to zostało także powszechnie zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 626(6) kodeksu postępowania cywilnego - jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu wypada, że wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pewna rozbieżność poglądów w omawianej materii, ale dotyczy ona jedynie tego, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (vide: uchwała 7 sędziów z dnia 10 lutego 1951 r., sygn. akt I C 741/50, OSN 1951, poz. 2; uchwała z dnia 20 marca 1969 r., sygn. akt III CZP 11/69, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 26 kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 25/77, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III CZP 123/10 oraz wyroki: z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 325/00, LEX nr 52385 i z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, LEX nr 785271), czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w innym postępowaniu sądowym (vide: uchwała z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt III CZP 14/93, OSNC 1993, z.11, poz. 96). Podkreślić zatem w tym miejscu wypada, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (patrz np. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05, z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt 1010/05, z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1630/07, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Trafnie też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2453/14, (pub www.nsa.orzeczenia.gov.pl), że "Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały z dnia 9 października 2007 r., decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej [...] lipca 2013 r. w księdze wieczystej dla skomunalizowanej nieruchomości istniał wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji i Sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym.

W niniejszej sprawie brak jest dowodów, które wskazywałyby, że to skarżącym na dzień komunalizacji nieruchomości przysługiwał do przedmiotowej nieruchomości tytuł własności lub inny tytuł prawnorzeczowy, który powodowałby jednocześnie, że strona wykazała interes prawny w postępowaniu o wzruszenie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] zwłaszcza, że dokonany wpis był kontrolowany w ramach postępowania przed sądem powszechnym.

Złożone już po wyroku do akt zaświadczenie Wojewody [...], które potwierdza, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1956 r., sygn.. [...] o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] położone w [...] nie weszło do obrotu prawnego samo przez się nie stanowi podstawy do obalenia domniemania wynikającego z wpisu w księdze wieczystej, który stanowił podstawę wydania decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. Kwestie te mogą być wyłącznie badane w postępowaniu przed sądem powszechnym na co zwrócił także uwagę sąd wieczystoksięgowy w uzasadnieniu postanowienia z [...] kwietnia 2010 r. wskazując, że "w niniejszej sprawie treść księgi oraz treść dokumentów pozwala na ustalenie osoby właściciela w ramach kognicji sądu powszechnego. Nie wyklucza to jednak możliwości wytoczenia przez osoby zainteresowane powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece" skoro obecnie domniemanie z dokumentu urzędowego – orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] marca 1956 r., który stanowił podstawę wpisu a wynikającego z art. 244 § 1 kpc zostało zdaniem skarżących obalone.

Organ zatem prawidłowo ustalił, że skarżące nie wykazały aby posiadały interes prawny do wszczęcia przedmiotowego postępowania i nie mógł być uznany za stronę tego postępowania do chwili obalenia domniemania wynikającego z wpisu do księgi wieczystej. W konsekwencji organ prawidłowo odmówił obecnie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.