Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 138/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.7, art. 8, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 4 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 roku sprawy ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...]; 2) orzeka, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem Organizacyjnym Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], zmniejszono o dwa liczbę stanowisk policyjnych w korpusie generałów oraz oficerów starszych i młodszych, natomiast zwiększono o dwa liczbę stanowisk w korpusie aspirantów dla Komendy Powiatowej Policji w P.

W celu realizacji dyspozycji określonych we wskazanym zarządzeniu, Rozkazem Organizacyjnym nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w P. wprowadził zmiany organizacyjno - etatowe w dotychczasowej strukturze Komendy Powiatowej Policji w P. W Wydziale Prewencji i Ruchu Drogowego przekwalifikowano dwa stanowiska dyżurnego w Zespole Dyżurnych w 8 grupie zaszeregowania ze stopniem etatowym: nadkomisarza Policji, na dwa stanowiska zastępcy dyżurnego w Zespole Dyżurnych w 6 grupie zaszeregowania ze stopniem etatowym: aspiranta sztabowego Policji. W związku z powyższym, uległy likwidacji 2 (dwa) stanowiska dyżurnych w tym jedno, które zajmował asp. M.G.

W dniu 5 października 2011 roku, Komendant Powiatowy Policji w P. w obecności Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w P., specjalisty Zespołu Kadr, Szkolenia i Ochrony i przedstawiciela Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, przeprowadził rozmowę z asp. M. G. podczas, której zaproponowano zainteresowanemu funkcjonariuszowi mianowanie na niższe stanowisko służbowe: zastępcy dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego, z zachowaniem prawa do stawki uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku.

M. G. w protokole z rozmowy napisał "wyrażam zgodę na rozmowę kadrową, przeniesienie na niższe stanowisko".

Rozkazem personalnym z dnia [...], Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P., na podstawie art. 32 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt. 4, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 3 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji (t.j. Dz.U. z 2007., Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007r. zwolnił asp. M. G. z dniem 31 października 2011r. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 listopada 2011r. przeniósł z urzędu na niższe stanowisko służbowe: zastępcy dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego zaszeregowane w 6 grupie z jednoczesnym zachowaniem uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku zaszeregowanym w 8 grupie uposażenia zasadniczego.

Od powyższego rozkazu M. G. wniósł odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 32 w zw. z art., 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Policji, art. 24 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości. W uzasadnieniu odwołania skarżący odwołując się do treści art. 38 ust. 2 pkt. 4 wskazał, iż policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, gdy nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko służbowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, ponieważ nie nastąpiła likwidacja zajmowanego stanowiska służbowego tylko zmiana nazwy stanowiska już istniejącego. Skarżący podniósł, iż przekwalifikowanie zajmowanego przez niego stanowiska nie zostało poparte żadną merytoryczną argumentacją.

Rozkazem personalnym z dnia [...], Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko zastępcy dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego i ustalił datę mianowania na dzień 16 grudnia 2011 roku. W pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Policji, policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Natomiast w myśl art. 38 ust. 4 w/w ustawy policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Zawarta w art. 38 ust. 2 i 4 ustawy o Policji regulacja charakteryzuje się tym, że bez inicjatywy policjanta jego właściwy przełożony decyduje o przeniesieniu go na niższe stanowisko służbowe, a brak zgody policjanta na takie przeniesienie może spowodować zwolnienie go ze służby. W zakresie kształtowania stosunku służbowego policjantów ustawodawca pozostawił właściwemu przełożonemu luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. Przy decyzjach opartych na uznaniu administracyjnym organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia z uwag na celowość decyzji. Decyzja ta powinna być jednak w pełni uzasadniona, aby strona miała jasność co do kryteriów, którymi kierował się organ administracji. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji organ I instancji w sposób przekonywający i wyczerpujący udowodnił, iż w podległej mu jednostce nie było możliwości mianowania asp. M. G. na co najmniej równorzędne stanowisko służbowe. Brak jest wakujących stanowisk zarówno równorzędnych jak i wyższych, a ponadto nie ma złożonych żadnych wniosków i raportów funkcjonariuszy, z których wynikałoby, że w najbliższym okresie zwolnione zostanie stanowisko równorzędne lub wyższe od stanowiska jakie zajmował skarżący. Dokonywanie dodatkowych ustaleń dotyczących równorzędnych stanowisk w innych jednostkach Policji leży poza kompetencjami Komendanta Powiatowego Policji w P., gdyż Komendant Powiatowy Policji jest przełożonym policjantów wyłącznie na terenie swojego działania. W aktach sprawy znajduje się protokół z rozmowy, jaką w dniu 5 października 2011 r. przeprowadził ze skarżącym Komendant Powiatowej Policji w P. Z protokołu tego wynika, że asp. M. G. poinformowany został o fakcie, iż w całej Komendzie Powiatowej nie ma wakującego żadnego etatu równoważnego z zajmowanym przez stronę stanowiskiem służbowym. Nie zostały także zgłoszone żadne zmiany, które mogłyby prowadzić do powstania takiego wakatu. Skarżący został pouczony, iż z uwagi na powyższe niemożliwe jest mianowanie go na stanowisko równorzędne z tym, które zajmował do czasu likwidacji. Dlatego też, mając na uwadze dyspozycję art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, przeniesiono asp M. G. na niższe stanowisko służbowe. Wydanie rozkazu organizacyjnego zostało poprzedzone szczegółową analizą dotychczasowej struktury organizacyjnej z uwzględnieniem usytuowania w niej stanowisk oficerskich oraz hierarchii niezbędności poszczególnych stanowisk. Zwrócono uwagę na kwalifikacje ogólne i zawodowe osób zajmujących stanowiska oficerskie oraz rozważono możliwości podwyższenia kwalifikacji do uzyskania pierwszego stopnia oficerskiego.

W obecnej strukturze Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w P. funkcjonuje Zespół Dyżurnych składający się z trzech stanowisk Dyżurnego ze stopniem etatowym nadkomisarza Policji, dwa stanowiska Zastępcy Dyżurnego ze stopniem etatowym aspiranta sztabowego Policji oraz jedno stanowisko Asystenta ze stopniem etatowym aspiranta sztabowego Policji. Skarżący został poinformowany o treści art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, tj. o możliwości zwolnienia ze służby w przypadku nie wyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe oraz o treści art. 103 ustawy o Policji, w myśl którego policjant przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki wg stanowiska służbowego. Funkcjonariusz wyraził pisemną zgodę na przeniesienie na niższe stanowisko zastępcy dyżurnego. Zgodnie z zebranym materiałem, skarżący wyraził zgodę na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. Nie ma więc poparcia argument dotyczący naruszenia przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79 pozycja 854 z późniejszymi zmianami). Art. 32 wyżej wymienionej ustawy wskazuje, że pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, (imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy), z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy. We wskazanym przypadku nie ma zastosowania przepis wskazany przez skarżącego, gdyż asp. M. G. nie jest już członkiem Niezależnego Samodzielnego Związku Zawodowego Policjantów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymał zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i nie był należycie i wyczerpująco informowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Podkreślił, iż orzekający w sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do zakazu "przekwalifikowania z urzędu na niższe stanowisko służbowe", jaki ustanawia art. 38 ust. 1-4 ustawy o Policji oraz kwestii wymagań w zakresie wykształcenia, określonych w poz. 61 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007r. Ponadto skarżący podkreślił, że "przekwalifikowanie" stanowiska dyżurnego w stanowisko zastępcy dyżurnego jest niezgodne ze stanowiskiem prezentowanym przez Wydział Organizacji Policji Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji, zgodnie z którym niezbędna liczba etatów do prawidłowej obsady stanowiska kierowania powinna wynosić minimum 5 dyżurnych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – [zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7,8,77 § 1,80 i 107 § 3 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. nr 43 z 2007r. poz.277 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.38 ust.2 pkt.4 tej ustawy policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.

Z wymienionego przepisu wynika, iż funkcjonariusza Policji można fakultatywnie przenieść na niższe stanowisko służbowe po spełnieniu następujących warunków: po pierwsze gdy ma miejsce likwidacja zajmowanego stanowiska służbowego lub występują inne przyczyny uzasadnione potrzebami organizacyjnymi oraz po drugie gdy nie ma możliwości mianowania policjanta na inne równorzędne stanowisko. Decyzje w tej kwestii są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ administracji ma swobodę rozstrzygnięcia ale nie dowolność w sposobie załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie organu w ramach uznania administracyjnego winno być właściwie uzasadnione. Winno być one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Organ administracji winien podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrać wszystkie konieczne dowody w sprawie. Rozstrzygnięcie winno w sposób czytelny przedstawiać tok rozumowania oraz wyjaśniać wszystkie przesłanki wnioskowania. Uzasadnienie decyzji winno zatem zawierać motywy potwierdzające przyjęcie takiego a nie innego rozstrzygnięcia zaś kontrola sądowa ogranicza się do badania poprawności przeprowadzenia postępowania w tym zwłaszcza postępowania dowodowo – wyjaśniającego, aby ustalić czy decyzja organu nie wykracza poza granice uznania administracyjnego czyli nie nosi cech dowolności. Sam natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądową. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 1868/00(OSP nr 7-8 z 2001r. poz.110), z 14 listopada 2000r. w sprawie I SA 1257/99(nie publikowany), z 11 września 1996r. w sprawie I SA/Ka 1543/95(nie publikowany) i z 23 października 1998r. w sprawie I SA/Ka 225/97(nie publikowany).

W przypadku przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe ramy uznania administracyjnego wyznacza przepis art.7 kpa a mianowicie interes społeczny czyli interes służbowy Policji oraz słuszny interes policjanta. W każdej takiej sprawie niezbędne jest wykazanie, że zaszła konieczność przeniesienia policjanta na niższe stanowisko i że nie było możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Konieczne jest także wykazanie, iż został uwzględniony słuszny interes policjanta oraz odniesienie się do wszystkich istotnych argumentów podniesionych przez stronę.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w Komendzie Powiatowej Policji w P. z dniem 1 listopada 2011r. wprowadzono zmiany organizacyjno-etatowe polegające na tym, iż w Wydziale Prewencji i Ruchu Drogowego postanowiono przekwalifikować 2 stanowiska dyżurnych w Zespole Dyżurnych (w 8 grupie zaszeregowania ze stopniem nadkomisarza) na 2 stanowiska zastępcy dyżurnego (w 6 grupie zaszeregowania ze stopniem aspiranta sztabowego). Wskazuje na to treść rozkazu organizacyjnego Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z [...]. Dotychczas w KPP w P. w Zespole Dyżurnych było 5 stanowisk dyżurnych, w tym jedno zajmowane przez M. G., zaś zdecydowano pozostawić 3 stanowiska dyżurnych i utworzyć 2 stanowiska zastępcy dyżurnego. Kwestia konieczności dokonania zmian organizacyjnych w jednostce Policji pozostają poza kontrolą sądu. Poza kontrola sądu pozostaje także polityka kadrowa kierownictwa Policji i kwestia przesunięć kadrowych funkcjonariuszy Policji. Organy administracji są jednak zobowiązane do wykazania, iż zaszły rzeczywiste potrzeby przesunięcia konkretnego funkcjonariusza na inne stanowisko. Swoboda w prowadzeniu polityki kadrowej nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności podejmowanych decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły dlaczego akurat skarżącego postanowiono przenieść na niższe stanowisko służbowe. Skoro dotychczas w Zespole Dyżurnych było 5 stanowisk dyżurnych a postanowiono zlikwidować 2-a takie stanowisko to organy administracji winny dokładnie wyjaśnić dlaczego spośród 5-iu dyżurnych akurat skarżącego a nie innego funkcjonariusza Policji postanowiono przenieść na stanowisko zastępcy dyżurnego. W sytuacji gdy po reorganizacji miało zostać 3-ech dyżurnych to należało wyjaśnić jakie kryteria decydowały o tym, że to skarżący a nie inny policjant został wytypowany do przeniesienia. Na rozprawie dniu 24 marca 2012r. M. G. wyraził przypuszczenie, iż został wytypowany do przeniesienia z uwagi na jego wcześniejszą działalność związkową jako wiceprzewodniczący Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w P. W listopadzie 2010r. miał bowiem scysję z Komendantem Powiatowym Policji w związku z podziałem nagród dla policjantów. W związku z czym, w jego ocenie, dlatego do przeniesienia wytypowano jego a nie innego funkcjonariusza. Obowiązkiem organów administracji było dokładne wyjaśnienie dlaczego akurat skarżący a nie inny funkcjonariusz został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe. Kwestia ta nie została wyjaśniona. Uzasadnienie zaskarżonego rozkazu jak również rozkazu organu I instancji nie zawierają żadnych rozważań w tym zakresie. Nie wiadomo zatem dlaczego spośród 5-iu dyżurnych akurat M. G. zdecydowano się przenieść na niższe stanowisko. Brak rozważań organów w tej kwestii uniemożliwia odniesienie się do zarzutu skarżącego, iż to jego wcześniejsza działalność związkowa była faktyczną przyczyną przeniesienia na niższe stanowisko.

Organy administracji nie w pełni również wyjaśniły kwestię niemożności mianowania na równorzędne stanowisko. W uzasadnieniach rozkazów obu instancji kilkakrotnie podniesiono, iż w Komedzie Powiatowej Policji w P. nie było równorzędnych stanowisk na które M.G. mógłby został przeniesiony. W aktach administracyjnych znajduje się również oświadczenie specjalisty zespołu kadr, szkolenia i ochrony informacji niejawnych z 2 grudnia 2011r. z którego wynika, że Komenda Powiatowa Policji w P. nie posiada wolnych stanowisk równorzędnych bądź wyższych od stanowiska dyżurnego na które mógłby zostać mianowany M. G. Nie kwestionując wiarygodności tej okoliczności należy zaznaczyć, iż jednym z elementów decydujących o równorzędności stanowisk jest zaliczenie do określonej grupy uposażenia zasadniczego. M. G. jako dyżurny był zaszeregowany do 8-ej grupy uposażenia zasadniczego zaś na stanowisku zastępcy dyżurnego został zaliczony do 6-ej grupy uposażenia. W związku z czym powstaje pytanie czy istniała możliwość przeniesienia skarżącego na stanowisko dla którego przewidziana jest 7 grupa zaszeregowania. Wprawdzie byłoby to także niższe stanowisko niż stanowisko dyżurnego lecz wyższe niż stanowisko zastępcy dyżurnego z 6-ą grupą zaszeregowania. Kwestia ta nie została wyjaśniona . Nie wiadomo zatem czy istniała możliwość przeniesienia skarżącego na stanowisko dla którego przewidziano 7-ą grupę zaszeregowania. W tym zakresie brak jest ustaleń organów administracji.

Organy administracji nie wyjaśniły także czy w ogóle dopuszczalne było przeniesienie skarżącego na niższe stanowisko z uwagi na jego ochronę przewidzianą dla byłych członków zarządu organizacji związkowej.

Zgodnie z treścią art.67 ust.2 ustawy o Policji przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w Policji może działać tylko jeden związek zawodowy i związek ten nie ma prawa do strajku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie jest przyjęty pogląd, iż do policjantów będących członkami organów organizacji związkowych ma zastosowanie ochrona przewidziana w art.32 ustawy o związkach zawodowych (Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.854 z późn. zm.) (wyrok NSA z 5 lipca 2001r. w spr. II SA 345/01 – Lex nr 51028, uchwała Sądu Najwyższego z 4 lutego 1993r. w spr. III AZP 38/92 – OSP nr 3 z 1994r. poz.38).

Zgodnie z treścią art.32 ust.1 ustawy z 23 maja 1991r. pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może:

1) wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy,

2) zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, o którym mowa w pkt. 1

- z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy.

W myśl art.32 ust.2 wymienionej ustawy ochrona, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres określony uchwałą zarządu, a po jego upływie - dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu określonego uchwałą, nie dłużej jednak niż rok po jego upływie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż członkowi zarządu organizacji związkowej nie można jednostronnie zmienić warunków pracy i płacy przez okres ustalony uchwałą zarządu a po jego upływie dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu określonego uchwałą.

W odwołaniu M. G. podnosił, iż był wiceprzewodniczącym Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w P. Na rozprawie skarżący potwierdził te okoliczność podnosząc, iż pełnił tą funkcję do stycznia 2011r. i była podjęta uchwała zarządu, o której mowa w art.32 ust.2 ustawy z 23 maja 1991r., lecz nie pamiętał jaki okres ochronny ustalono w uchwale.

Skoro M. G. podnosił tę okoliczność to należało wyjaśnić czy rzeczywiście był on członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów a jeżeli tak to do kiedy oraz jaka była treść uchwały ustalającej okres ochronny dla członków zarządu. Należało również ustalić do kiedy ewentualnie skarżącego obejmowała ochrona, o której mowa w art.32 ust.1 pkt.2 ustawy i czy okres ten trwał w momencie przenoszenia go na niższe stanowisko służbowe. Wyjaśnienie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że skarżącemu jako byłemu członkowi ZT NSZZ Policjantów przysługuje jeszcze ochrona, o której mowa w art.32 ust.1 pkt.2 ustawy to w okresie tym niedopuszczalna byłaby zmiana jego warunków pracy i płacy. Organy nie wyjaśniły żadnej z wymienionych okoliczności. W oparciu o zebrany materiał dowodowy nie można ustalić czy przeniesienie skarżącego na niższe stanowisko służbowe nastąpiło w okresie ochronnym, o którym mowa w art.32 ust.2 ustawy z 23 maja 1991r.

Nie ma znaczenia okoliczność podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, iż ochrona przewidziana w ustawie o związkach zawodowych nie ma zastosowania wobec skarżącego gdyż nie jest on członkiem NSZZ Policjantów. Należy zaznaczyć, iż celem przepisu art.32 wymienionej ustawy jest ochrona byłych członków zarządu organizacji związkowej przed retorsją ze strony pracodawcy za wcześniejszą działalność związkową w zarządzie tej organizacji. W związku z czym członek zarządu, nawet po tym jak przestał być członkiem tego organu, nadal pozostaje pod ochroną przez okres wskazany w uchwale zarządu. Sąd stanął na stanowisku, iż ochrona byłego członka zarządu, przewidziana w art.32 ust.1 ustawy trwa nadal przez okres wskazany w uchwale nawet jeżeli w okresie tym były członek zarządu przestał już być członkiem związku zawodowego. W sytuacji zatem gdyby okazało się, że M. G. był członkiem zarządu i podlegał ochronie również po ustaniu członkostwa w tym organie to w okresie tym nie było możliwe przeniesienie go na niższe stanowisko nawet gdyby okazało się, że nie jest już członkiem NSZZ Policjantów.

W przekonaniu sądu nie ma również znaczenia okoliczność podnoszona przez organy, iż M. G. w dniu 5 października 2011r. zgodził się na przeniesienie na niższe stanowisko. Przede wszystkim to czy skarżący wyraził taką zgodę nie wynika jednoznacznie z treści protokołu z tej rozmowy. W protokole znajduje się bowiem, sporządzone przez skarżącego, następujące sformułowanie: "wyrażam zgodę na rozmowę kadrową, przeniesienie na niższe stanowisko". Ze sformułowania tego nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości czy M. G. zgadza się na przeniesienie na niższe stanowisko czy też wyraża zgodę na rozmowę kadrową dotyczącą przeniesienia na niższe stanowisko. Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynika, że przełożeni w czasie rozmowy przedstawili mu ultimatum: albo zgodzi się na niższe stanowisko albo zostanie zwolniony ze służby w Policji. M. G. oświadczył nadto, iż nie do końca wyraził zgodę na takie przeniesienie. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art.38 ust.4 ustawy z 6 kwietnia 1990r. policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko może być zwolniony ze służby. Nawet jednak gdyby M. G. wyraził zgodę na takie przeniesienie to nie zwalniałoby to organów administracji od ustalenia czy podlega on ochronie, o której mowa w art.32 ust.1 ustawy z 23 maja 1991r. oraz czy spełnione zostały przesłanki przeniesienia określone w art.38 ust.2 pkt.4 ustawy z 6 kwietnia 1990r.

W przepisie art.32 ust.1 pkt.2 ustawy z 23 maja 1991r. jest mowa o niedopuszczalności zmiany jednostronnie warunków pracy i płacy członkowi bądź byłemu członkowi organizacji związkowej. W związku z czym powstaje wątpliwość czy ma miejsce zmiana jednostronna warunków pracy i płacy funkcjonariusza Policji, który zgodził się na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. Należy zaznaczyć, iż policjant, któremu zaproponowano niższe stanowisko służbowe może się na to zgodzić albo odmówić wyrażenia zgody narażając się tym na możliwość zwolnienia go z Policji. Zgoda funkcjonariusza jest zatem podyktowana obawą przed zwolnieniem ze służby w Policji. Skoro policjant zgadza się na niższe stanowisko służbowe pod wpływem obawy o zwolnienie ze służby to, mimo wyrażenia takiej zgody, sytuację taką należy traktować jako zmianę jednostronną warunków pracy i płacy w rozumieniu art.32 ust.1 pkt.2 ustawy z 23 maja 1991r.

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie ustaliły czy i ewentualnie do kiedy M. G. był członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów oraz czy podlegał ochronie, o której mowa w art.32 ust.1 ustawy z 23 maja 1991r. Nie wyjaśniono także dlaczego spośród 5-iu dyżurnych akurat skarżący a nie inny funkcjonariusz Policji został przeniesiony na niższe stanowisko, a także czy istniała ewentualna możliwość przeniesienia na stanowisko dla którego przewidziana jest 7 grupa uposażenia zasadniczego. Stanowi to naruszenie przepisów art.7,8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...].

Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego rozkazu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić czy M. G. podlega ochronie, o której mowa w art.32 ust.1 pkt.2 ustawy z 23 maja 1991r. Należy ustalić czy i ewentualnie do kiedy skarżący był członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów oraz czy i ewentualnie jaka był treść uchwały zarządu organizacji związkowej dotyczącej okresu ochronnego ich członków. Należy również ustalić czy skarżący przestał być członkiem związku zawodowego a jeżeli tak to od kiedy. W przypadku ustalenia, iż M. G. nie podlega ochronie określonej w art.32 ust.1 ustawy z 23 maja 1991r. należy wyjaśnić dlaczego skarżący a nie inny funkcjonariusz został wytypowany do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz czy są ewentualnie inne wolne stanowiska ma które mogłoby nastąpić przeniesienie a dla którego przewidziana jest 7 grupa uposażenia zasadniczego. Po wyjaśnieniu wszystkich wymienionych kwestii należy podjąć dalsze decyzje w sprawie.

a.ł.