Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2517/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi P. B. i E. M. byłych wspólników zlikwidowanej Spółki "A" s. c. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/Wł.Zygmont


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...]r. określającą Spółce "A" s.c. za grudzień 2000 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu w wysokości [...]zł oraz za miesiąc styczeń 2001 r. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł oraz orzekającej o odpowiedzialności podatkowej E. M. i P. B. byłych wspólników zlikwidowanej spółki "A" cywilnej za powyższe zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2000 r. i styczeń 2001 r. spółki "A" cywilnej.

W uzasadnieniu organ odwoławczy cytuje treść art. 21 ustawy z dnia 12.09.2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) w związku z art. 115 § 2 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki cywilnej jej byłych wspólników, powstałych w okresie gdy byli oni wspólnikami. Wyjaśnia następnie, iż zgodnie z art. 6a ustawy VAT na spółkę został nałożony obowiązek sporządzenia spisu z natury na dzień rozwiązania spółki i od wartości spisanych towarów. Obowiązek podatkowy powstaje zatem już w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, jednak nie później niż 30 dnia od dnia rozwiązania spółki. Spółka winna zatem wykazać ustalony podatek należny w deklaracji do 25 lutego 2001r. Spółka nie dopełniła jednak w/w obowiązku w ustawowym terminie, wobec czego powstała zaległość podatkowa (okoliczność tą potwierdzają deklaracje podatkowe VAT- 7 złożone przez spółkę "A" za miesiące styczeń, luty i marzec 2001 r. Powołuje się także na podobne stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 1.12.1999 r., sygn. akt III S.A. 78/99.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego byli wspólnicy spółki cywilnej "A" - P. B. i E. M. powyższej decyzji zarzucili: naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wniesionego przez podatnika zarzutu przeciwko decyzji organu pierwszej instancji; naruszenie art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osób nie będących stroną w sprawie; nieważność decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej - wnieśli też o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I oraz II instancji w części dotyczącej podniesionych zarzutów oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie powyższej skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 97 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów podatkowych w kwestii przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień i styczeń 2001 r. spółki cywilnej "A" na jej byłych wspólników: E. M. i P. B.. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w powyższej sprawie; z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius).

Skład orzekający rozstrzygając spór między stronami przede wszystkim zwraca uwagę na to, iż zgodnie z brzmieniem art. 2 ust.3 pkt.6 w związku z art. 6a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w przypadku rozwiązania spółki cywilnej wprowadzono dodatkowy przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a mianowicie towary własnej produkcji oraz towary, które po nabyciu nie zostały odsprzedane. Podatnicy podlegający temu opodatkowaniu muszą towary te wyselekcjonować w ramach spisu z natury, do sporządzenia którego są zobowiązani na dzień rozwiązania spółki cywilnej . Spis z natury powinien być sporządzony w ciągu 30 dni od dnia rozwiązania spółki cywilnej, po czym o ustalonej wartości towarów i kwocie podatku należnego należy zawiadomić urząd skarbowy w terminie 14 dni od zakończenia sporządzenia spisu. Obowiązek podatkowy przy likwidacji firmy powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, lecz nie później nie 30 dnia od dnia rozwiązania spółki. Wyliczony w oparciu o spis z natury podatek należny winien być wykazany w deklaracji podatkowej składanej za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998 r., sygn. akt S.A./Sz 1674/97, wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. akt I S.A./Lu 656/00 czy wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I S.A./ Łd 1274/02, Przegląd Podatkowy 2004/8/53) podnosi się, że co prawda ustawodawca w art. 6a ust. 5 w związku z ust.1 ustawy VAT dopuścił się pewnej nielogiczności, gdyż z chwilą rozwiązania spółki cywilnej przestaje ona istnieć i od tej chwili nie może ona wykonywać powyżej wymienionych obowiązków związanych ze spisem z natury i opodatkowaniem wynikającym ze sporządzonego spisu, jednakże w tymże orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że obowiązki te po rozwiązaniu spółki cywilnej obciążają byłych wspólników spółki cywilnej. W niniejszej sprawie niespornym jest to, że ani spółka cywilna "A", ani też byli wspólnicy spółki cywilnej "A"- E. M. i P. B. nie sporządzili spisu w naturze nie później niż 30 dnia od dnia rozwiązania spółki i nie wykazali należnego podatku w deklaracji podatkowej VAT-7 do dnia 25 lutego 2001 r. Organy podatkowe w powyższej sytuacji faktycznej i prawnej zobowiązane były do zastosowania wobec byłych wspólników spółki cywilnej "A" - E. M. i P. B. obowiązujących w momencie orzekania postanowień art. 115 § 2 Ordynacji podatkowej, iż za zobowiązania podatkowe powstałe, na podstawie odrębnych przepisów (np. art. 6a ustawy VAT), po rozwiązaniu spółki odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki. Jednoznacznie w tym zakresie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2003 r., sygn. akt S.A/Bd 193/03 , Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003, nr 4, poz. 94 stwierdzając, że " ... określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ciążącego na rozwiązanej spółce cywilnej może nastąpić w ramach decyzji wydanej przeciwko byłym wspólnikom spółki cywilnej w trybie art. 115 Ordynacji podatkowej, orzekającej o odpowiedzialności wspólników spółki za jej zobowiązania. Adresatem decyzji są wszyscy wspólnicy rozwiązanej spółki cywilnej". Również w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt III S.A. 120/00 "Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd" 2001, nr 5, s. 38 wyjaśniano już, że odpowiedzialność z art. 115 Ordynacji podatkowej obejmuje wszystkie należności wymienione w art. 107 § 1 i 2 tej ustawy, a więc przedmiotem odpowiedzialności są również - jak w niniejszej sprawie - zobowiązania podatkowe powstałe po rozwiązaniu spółki prawa cywilnego z tytułu tzw. remanentu likwidacyjnego.

Z powyższych względów, wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/W.Zygmont

LF