Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1140/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi T.K. na bezczynność Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Pocztę Polską S.A. z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku skarżącego T.K. z dnia [...] lutego 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny; 4. zasądza od Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego T.K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący T. K. zwrócił się drogą elektroniczną do Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. o udostępnienie mu informacji publicznej poprzez podanie:

– podstawy prawnej uzasadniającej żądanie tutejszego podmiotu podania, w oświadczeniu osoby ubiegającej się o założenie skrytki pocztowej, akurat wyłącznie adresu zamieszkania tej osoby a nie adresu innego (na przykład adresu do doręczeń), i też w ogóle samego żądania podania adresu (choćby jakiegokolwiek – podobnie jak np. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiujący jaki adres należy zamieszczać na pismach kierowanych go organów administracji publicznej, byle był to zwrotny adres, na który organ może wysłać odpowiedź do osoby składającej pismo), przy czym Regulamin udostępniania skrytek pocztowych (załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu tutejszego podmiotu z dnia 20 grudnia 2011 roku) nie stanowi takiej podstawy prawnej uzasadniającej powyższe żądanie tutejszego podmiotu.

Zastępca Dyrektora Biura Ładu Koordynacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. pismem z dnia [...] lutego 2014 r. odpowiedział skarżącemu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym nie podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Dalej dodał, że udostępnienie skrytki pocztowej stanowi usługę umowną, a zawarcie umowy następuje poprzez złożenie przez klienta oświadczenia, skutkującego przyjęciem oferty. Poczta Polska SA, jako strona umowy może oczekiwać od drugiej strony podania swego adresu zamieszkania.

W tej sytuacji skarżący T. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia [... lutego 2014 r., jednakże wskutek nieopłacenia wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/14, odrzucono skargę.

Następnie ponownie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lutego 2014 r., wnosząc o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz wymierzenie organowi grzywny wskazując, że jest on zobowiązany do udzielenia żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S. A. z siedzibą w W. wniosła o jej odrzucenie, bowiem – jej zdaniem – powyższa sprawa została już prawomocnie osądzona poprzez wydanie wskazanego już wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/14, odrzucającego skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod kątem bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 1 lutego 201 r., zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane

w indywidualnych sprawach;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej;

6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;

8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.

Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie, stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).

Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2).

Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy nie budzi zatem wątpliwości fakt, że Poczta Polska S. A. z siedzibą w W., jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej i w tej sytuacji została spełniona przesłanka podmiotowa.

Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W tym miejscu wskazać należy, że organ utworzył Regulamin udostępniania skrytek i przegródek pocztowych, stanowiący załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 315/2011 Zarządu Poczty Polskiej S. A. z dnia 20 grudnia 2011 r., a zatem żądana przez skarżącego informacja we wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. istnieje i – co zostało już wskazane wyżej – została wytworzona przez organ. Ponadto żądana informacja odnosi się do informacji o prawie i hipotetycznie jej udostepnienie mogło by podlegać udostępnieniu nie na podstawie ustawie o dostępie do informacji publicznej, lecz w myśl ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Rzecz jednak w tym, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 tejże ustawy, ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe, zaś według art. 8, dziennikami urzędowymi w rozumieniu ustawy są: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie żądana informacja nie została opublikowana w żadnym z wymienionych dzienników urzędowych, a przynajmniej organ nie wskazał, aby taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zatem w tym przypadku nie wchodzi w grę odrębna regulacja przewidziana w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem jest to akt normatywny nieogłoszony w powyższych publikatorach.

Zatem wobec treści wniosku skarżącego, spełniona została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym bardziej, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej. Stąd też należało zobowiązać Pocztę Polską S. A. z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r.

Jednocześnie z drugiej strony Sąd nie dopatrzył się w bezczynności Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w W. rażącego naruszenia prawa, bowiem nieudzielenie żądanej informacji ma swoje źródło raczej w braku dostatecznej znajomości zagadnień dotyczących informacji publicznej, zatem postępowanie owo nie może zostać uznane za kwalifikowane i w konsekwencji, nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tego też samego powodu oddalono wniosek o wymierzenie organowi grzywny.

Ponadto dodać w tym miejscu należy organowi, że skarga nie może być odrzucona, bowiem poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 29 maja 2914 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/14, sprawa nie została rozstrzygnięta merytorycznie i nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.