Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 497/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na pozyskanie drewna 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 19 grudnia 2016 r. o odmowie wydania skarżącemu zezwolenia na pozyskanie niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu drewna w lesie położonym na działce nr [..] w obrębie ewidencyjnym B., gmina Z., oznaczonym na mapie gospodarczej lasu jako wydzielenie 36c i 36d o powierzchni 1,14 ha.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W wyniku rozpoznania wniosku W. B. o wydanie zezwolenia na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu Starosta decyzją z dnia 20 marca 2015 r. odmówił skarżącemu wydania zezwolenia na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu w lesie o powierzchni 1,14 ha położonym na działce nr [..] w obr. ew. B., gmina Z. w oddziałach 36c i 36d.

W wyniku rozpoznania odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 lipca 2016 r. uchyliło decyzję Starosty i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpoznania, zarzucając, że organ pierwszej instancji nie podjął inicjatywy dowodowej w zakresie pozyskania materiału dowodowego potwierdzającego sytuację materialną, rodzinną i życiową wnioskodawcy.

Ponownie rozpoznając sprawę, po zebraniu szczegółowego materiału dowodowego, Starosta decyzją z dnia 19 grudnia 2017 r. ponownie odmówił wydania zezwolenia na pozyskanie drewna z lasu położonego na działce nr [..] obr. ew. B., gmina Z.

W obszernym uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego ustalił, że W. B. jest właścicielem lasu znajdującego się na działkach nr [..]-[..], obejmującego oddział nr 36 z 5 wydzieleniami oznaczonymi literowo: a, b, c, , d i f. Z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego wynikało, że wnioskodawca pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej z B. B., mają na utrzymaniu czworo dzieci w wieku 18 lat, 12 lat, 6 lat i 4 lata. Ponadto W. B.prowadzi gospodarstwo rolne, jednak, nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów i nie otrzymuje dopłat a jedynie opłaca składki ubezpieczenia społecznego rolników, aby mieć ubezpieczenie zdrowotne dla siebie i swojej rodziny. W toku postępowania skarżący przedłożył następujące dokumenty:

1. karta informacyjna leczenia szpitalnego W. B. z dnia 1 kwietnia 2015 r. wydana przez Szpital,

2. karta informacyjna leczenia szpitalnego W. B. z dnia 29 kwietnia 2015 r. wydana przez [..],

3. zaświadczenie lekarskie z dnia 2 marca 2016 r. wydane przez [..],

4. wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 22 lutego 2016 r.,

5. decyzja prezydenta Miasta z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego,

6. informacja Placówki Terenowej KRUS z dnia 5 stycznia 2016 r. o zadłużeniu z tytułu nieopłacenia składek,

7. zaświadczenie Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 3 marca 2016 r.,

8. zeznanie PIT-36L W. B. za 2015 rok,

9. umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 4 października 2007 r.,

10. paragon z dnia 3 lutego 2016 r. za zakup okularów dla K. B.,

11. faktury VAT proforma sztuk 3 wystawione przez PGNiG Obrót Detal za paliwo gazowe z dnia 19 listopada 2015 r. nr [.]-[.],

12. faktura VAT za energię elektryczną nr [..],

13. potwierdzenie transakcji z dnia 18 stycznia 2016 r. na kwotę 120,20 zł,

14. potwierdzenie transakcji z dnia 18 stycznia 2016 r. na kwotę 403,60 zł,

15. do wód uiszczenia składek KRUS z terminem płatności do 31 stycznia 2016 r.

Starosta ustalił, że oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego, co stanowi podstawę objęcia ubezpieczeniem w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, W. B. prowadzi od 1 września 2011 r. nieprzerwanie pomimo trwającej od 1 kwietnia 2015 r. ciężkiej choroby pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą A., uzyskując z tego tytułu przychody za rok 2015 - 14165,45 zł a zgodnie z deklaracją PIT -36L podatek należny wyniósł 0,00 zł (zaświadczenie Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 3 marca 2016r.).

Skarżący, na wezwanie organu wyjaśnił, że korzysta z uprawnień wynikających z ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), a ponadto przedstawił dodatkowo kserokopie zaświadczenia lekarskiego o swoim stanie zdrowia z dnia 19 września 2016 r., zaświadczeń KRUS z dnia 12 września 2016 r., wyniki badań B. B. z 2015 r. i 2011 r. oraz kartę informacyjną leczenia B. B. wydaną przez Szpital z 11 maja 2011 r.

W toku postępowania Starosta pozyskał pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej, w którym stwierdzono, że ani skarżący, ani jego żona nie figurują w ewidencji Ośrodka, z czym nie zgodził się pełnomocnik skarżącego wyjaśniając, że dzieci W. i B. B. korzystają z pomocy społecznej, na okoliczność czego powołała się na załączone do akt sprawy decyzje MOPS z dnia 21 października 2016r. oraz dwie decyzje z dnia 6 grudnia 2016 r. przyznające prawo do stypendium szkolnego K.B. oraz M. B. oraz wniosła o uwzględnienie przy wydaniu decyzji okoliczności, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [..] w B. powstały inwestycje budowlane. Uzupełniono również akta sprawy o następujące dokumenty:

1. decyzję prezydenta Miasta z dnia 21 października 2016 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego,

2. wniosek W. B. o przyznanie renty rolniczej z dnia 7 grudnia 2016 r.,

3. decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 6 grudnia 2016 r. przyznającą prawo do stypendium szkolnego K.B.,

4. decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 6 grudnia 2016 r. przyznającą prawo do stypendium szkolnego M. B.,

5. zaświadczenie o stanie zdrowia W. B. z dnia 18 listopada 2016 r.,

6. zaświadczenie o stanie zdrowia W.B. z dnia 19 września 2016 r.,

7. wynik badania W. B. z dnia 29 sierpnia 2016 r.,

8. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia B. B. z dnia 7 grudnia 2016 r.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy Starosta stwierdził, że stan lasu wnioskowanego do wyrębu odpowiada opisowi zawartemu w uproszczonym planie urządzania lasu i na chwilę obecną gwarantuje osiągnięcie celu gospodarczego w wieku rębności wynoszącym w tym przypadku 80 lat. W związku z powyższym pozyskanie drewna w ilości przekraczającej możliwości produkcyjne drzewostanu określone w uproszczonym planie urządzania lasu jest możliwe wyłącznie w sytuacji losowej właściciela lasu w oparciu o art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.

Wykazano, że u W. B. stwierdzono naczyniaka guza mózgu, który został zoperowany w kwietniu 2015 r., co wiąże się z długotrwałą rehabilitacją i czasową niezdolnością do pracy. Fakt ten potwierdzają załączone do akt sprawy orzeczenia lekarskie, w tym w szczególności wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 22 lutego 2016 r. B. i W. B. mają na utrzymaniu czworo dzieci, jednak z uwagi na dochód przypadający na osobę w rodzinie (wynikający z treści decyzji decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 6 grudnia 2016 r.) korzystają z pomocy przysługującej na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także korzystają z uprawnień wynikających z ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W toku postępowania ustalono, że B. i W. B. z uwagi na swoją sytuację życiową w okresie od stycznia 2015 r. nie ubiegali się i nie otrzymywali pomocy przewidzianej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wykazano koszty utrzymania gospodarstwa domowego poprzez przedstawienie rachunków za czynsz lokalu mieszkalnego (w którym jednocześnie mieści się siedziba firmy A.), gaz, energię elektryczną, oraz pozostałe media oraz za zakup okularów na jedno z dzieci. Wykazano także, że strona ponosi inne wydatki dotyczące opłat związanych z ubezpieczeniem społecznym rolników. Z przedstawionych dokumentów wynika, że na dzień wydania niniejszej decyzji należności są regulowane na bieżąco, bez zaległych zobowiązań.

Według Starosty niepodważalne jest, że mimo choroby W. B. nieprzerwanie prowadzi gospodarstwo rolne oraz firmę A., z których dochody, pomimo jego oświadczeń, pozwalają regulować wszelkie zobowiązania finansowe na bieżąco, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.

Starosta nie uwzględnił przedstawionej przez stronę dokumentacji medycznej B. B. jako dowodu uzasadniającego sytuację losową właściciela lasu, bowiem dokumentują rzeczywiście stan zdrowia członka rodziny, ale w okresie znacznie wcześniejszym i nie mającym związku ze sprawą.

Dołączone do akt decyzje w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego a także przyznające prawo do stypendium szkolnego w ocenie Starosty potwierdzają fakt niskich dochodów w rodzinie B. i W. B., ale jednocześnie wskazują na fakt istotnej pomocy państwa rodzinie położonej w trudnej sytuacji, w tym także wsparcie wynikające z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Za istotne uznał Starosta fakt, że udokumentowane schorzenia W. B., jak wynika z orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej 22 lutego 2016 r., wyraźnie rokowały możliwość pełnego powrotu do zdrowia do października 2016 r., natomiast strona przedłożyła w dniu 13 grudnia 2016 r. kserokopię (bez potwierdzenia za zgodność) wniosku złożonego w dniu 7 grudnia 2016 r. skierowanego do KRUS o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, z treści którego wynika, iż wnioskodawca ma ograniczoną zdolność do pracy w rolnictwie, co nie jest tożsame z możliwością zarządzania lub kierowania taką działalnością celem uzyskania przychodów.

Na podstawie całego zebranego materiału dowodowego Starosta uznał, że trudnej sytuacji wnioskodawcy nie można zakwalifikować jako przypadek losowy uzasadniający wyrąb lasu niezgodnie z ustaleniami uproszczonego planu urządzania lasu, za czym przemawiają następujące okoliczności:

1. wnioskodawca nie wykazał związku pomiędzy planowanym pozyskaniem drewna na powierzchni 1,14 ha a pokryciem kosztów operacji i leczenia (w toku trwającej od 1 kwietnia 2015 r. okresu choroby nie wykazano żadnych kosztów związanych z operacją i leczeniem), a co było wskazane jako istotny powód przedwczesnego wyrębu lasu w odwołaniu od pierwszej decyzji Starosty w tej sprawie,

2. właściciel lasu prowadzi działalność gospodarczą i gospodarstwo rolne, które w ocenie Starosty co do zasady powinno być prowadzone dla osiągnięcia zysku,

3. choroba właściciela lasu jak wynika z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej z dnia 7 stycznia 2016 r. oraz 22 lutego 2016 r. wyraźnie rokuje możliwość pełnego powrotu do zdrowia,

4. z zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 18 listopada 2016 r. wydanego przez Przychodnię wynika, że na dolegliwości związane ze schorzeniami głowy W. B.uskarżał się już od około 5 lat, wobec tego choroba ta nie jest czymś nagłym, niespodziewanym, czego nie można było przewidzieć w sytuacji życiowej właściciela lasu, a wydaje się konsekwencją leczenia zdiagnozowanej wcześniej jednostki chorobowej,

5. za przypadek losowy właściciela lasu nie można uznać okoliczności ponoszenia kosztów kształcenia dzieci,

6. B. i W. B. korzystają z innych form pomocy państwa z uwagi na swoją sytuację rodzinną tj. pomocy na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o systemie oświaty, a także korzystają z uprawnień wynikających z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie ubiegali się ani nie korzystają z form pomocy wynikających z ustawy o pomocy społecznej.

W tych okolicznościach Starosta odmówił wydania zezwolenia na pozyskanie drewna w warunkach określonych w art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 23 ust. 4 ustawy o lasach oraz uchybienia proceduralne w zakresie postępowania dowodowego, co uzasadniało wniosek i zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 maja 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w pełni zaakceptowało i podzieliło stanowisko Starosty co do uznania, że sytuacja skarżącego nie kwalifikuje się do udzielenia mu zezwolenia na pozyskanie drewna w warunkach przepisu art. 23 ust. 4 ustawy o lasach. Kolegium uznało za kompletne poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia, a dokonaną na ich podstawie ocenę w za prawidłową. Kolegium podkreśliło, że nawet stwierdzenie wystąpienia przypadku losowego nie zobowiązuje organu do wydania zezwolenia w trybie art. 23 ust. 4 ustawy. Starosta wyczerpująco uzasadnił odstąpienie od udzielenia zezwolenia powołując się prawidłowo na zaświadczenia lekarskie. Okoliczności dotyczących sytuacji życiowej strony, tj. okoliczności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gospodarstwa rolnego, korzystaniem z pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych czy też innej pomocy publicznej, posiadaniem licznej rodziny nie można zakwalifikować jako okoliczności o charakterze losowym, czyli spowodowanych działaniem czynników, na które wnioskodawca nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.

W skardze zarzucono naruszenie art. 23 ust 4 ustawy o lasach, a także art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 1-2, pkt 6-7 i 9, art. 6 ust 2 pkt 1 u.p.z.p. Wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia na pozyskiwanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu położonego na działce nr [..], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono przede wszystkim zarzut nierozpoznania przez Kolegium istoty sprawy wskutek naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślono, że zakres uznania administracyjnego przyznane organowi administracji nie obejmuje kwalifikacji, czy zdarzenie jest przypadkiem losowym, lecz możliwość rozstrzygania, czy udzielić, czy odmówić zezwolenia na wycinkę. Według skarżącego organy prowadzące postępowanie naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że wskazana przez skarżącego przyczyna ubiegania się o zezwolenie na wyrąb lasu jest sytuacją losową, co potwierdza przedłożone przez skarżącego orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, Oddziału Regionalnego z dnia 24 stycznia 2017 r. stwierdzające, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym od dni 7 grudnia 2016 r. do stycznia 2108 r. i uzyskał rentę rolniczą.

Kolegium nie odniosło się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu dotyczących jego całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą nowotworową. To zdarzenie losowe, mające zasadniczy wpływ na sytuację całej, licznej rodziny skarżącego, powinno przesądzić o możliwości uzyskania zezwolenia na pozyskanie drzewa z lasu porastającego działki nr [..] i [..]. Podkreślono, że skarżący ma 43 lata, czworo dzieci, chorą żonę i mieszka w małym mieszkaniu, które nie jest jego własnością. Jest za to właścicielem lasu, który przynosi korzyści społeczeństwu, a nie jego rodzinie znajdującej się w potrzebie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 8 listopada 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem wydanym na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), połączył sprawy o sygn. akt II SA/Gd 470/17 i II SA/Gd 497/17 w celu ich łącznego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co miało istoty wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 19 grudnia 2016 r. odmawiającą skarżącemu zezwolenia na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu w lesie położonym na działce nr [..] w obrębie ewidencyjnym B., gmina Z., w wydzieleniach oznaczonych według uproszczonego planu urządzenia lasu wsi B. jako nr 36c i 36d.

Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia na wyrąb lasu położonego na działce o nr. [..] w obr. ew. B., gmina Z., stanowiącej jego własność, uzasadnionego szczególną sytuacją osobistą i majątkową skarżącego spowodowaną rozpoznaną u niego chorobą nowotworową – rakiem mózgu i długotrwałym zwolnieniem. Skarżący wskazał, że jest w trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej wywołanej skutkami choroby. Ma na utrzymaniu czworo dzieci, a jego stan zdrowia nie pozwala na uzyskiwanie wystarczających środków na utrzymanie rodziny.

Wniosek skarżącego rozpoznany został w trybie i na zasadach określonych w przepisach art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788), zwanej dalej ustawą o lasach. Przepis art. 23 ust. 4 ustawy o lasach stanowi, że pozyskanie drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3, jest możliwe wyłącznie w przypadkach losowych; decyzje w tej sprawie, na wniosek właściciela lasu, wydaje starosta.

Z przepisów ustawy wynika, że zasadą jest, że pozyskanie drewna w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa może nastąpić tylko zgodnie z:

1) uproszczonym planem urządzenia lasu (jeżeli taki plan został sporządzony),

2) decyzją starosty określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej w lasach rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha (art. 19 ust. 3).

Od tej zasady istnieje tylko jeden wyjątek – przypadek losowy określony w art. 23 ust. 4 ustawy o lasach, który – według uznania organu właściwego, może uzasadniać zezwolenie na pozyskanie drewna ponad stan zawarty w uproszczonym planie urządzenia lasu lub w decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej.

Z takimi okolicznościami faktycznymi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której las zlokalizowany na działce o nr [..] nie stanowi własności Skarbu Państwa, ale własność prywatną skarżącego, z której pozyskać chce on drewno niezgodnie z obowiązującym dla tego terenu uproszczonym planem urządzenia lasu we wsi B. obowiązującym na lata 2010-2019. Uproszczony plan urządzenia lasu, w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy, jest planem opracowywanym dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierającym skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Zadania te obejmują również etat cięć, czyli ilość drewna do pozyskania wynikającą z potrzeb odnowienia, pielęgnowania i ochrony lasu oraz zasady trwałości i ciągłości użytkowania.

Odstąpienie od ustalonego w planie etatu cięć, zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy o lasach, może uzasadniać wyłącznie przypadek losowy. Przekroczenie bowiem zakresu zadań wynikających z prawidłowej gospodarki leśnej jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach. W ocenie sądu pozyskanie drewna jest okolicznością wyjątkową, stosowaną wyłącznie w przypadkach losowych, przy czym przypadki losowe należy odnosić nie tylko do drzewostanu, ale i okoliczności występujących po stronie właściciela lasu. Ustawodawca określając podstawę faktyczną wydania decyzji pozytywnej w oparciu o art. 23 ust. 4 ustawy o lasach jako przypadek losowy, pozostawił przede wszystkim organom rozstrzygającym możliwość oceny takich przypadków w ramach uznania administracyjnego, przy czym ograniczył je do sytuacji szczególnych, losowych, nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3073/00 LEX nr 81978). Co istotne, zakres tego uznania administracyjnego przyznany organowi wyżej wskazanym przepisem, nie obejmuje kwalifikacji, czy jakieś zdarzenie jest przypadkiem losowym, lecz możliwość rozstrzygania - w razie zajścia przypadku losowego - czy udzielić, czy też odmówić zezwolenia na wycinkę (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 373/08 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji orzekanie w ramach uznania administracyjnego wymagało od organów przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zweryfikowania sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej skarżącego i ustalenia zaistnienia wskazywanego przez niego przypadku wyjątkowego, który uzasadniałby odstąpienie od zasad gospodarki leśnej określonej w uproszczonym planie urządzenia lasu.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że organ pierwszej instancji przeprowadził skrupulatnie postępowanie wyjaśniające, w toku którego zebrał materiał dowodowy potwierdzający chorobę nowotworową skarżącego, poddanie się przez niego zabiegowi operacyjnemu oraz potwierdzony orzeczeniem lekarza orzecznika KRUS z dnia 7 stycznia 2016r. i z dnia 22 lutego 2016 r. stan jego czasowej niezdolności do pracy. W orzeczeniach tych stwierdzono nadto, że w wyniku dalszego leczenia i rehabilitacji leczniczej odzyska on zdolność do pracy do października 2016r. Orzeczenia te, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, stały się zasadniczym powodem oceny sytuacji zaistniałej u skarżącego jako nieuzasadniającej odstąpienia od zasad gospodarowania jego lasem określonych w uproszczonym planie urządzenia lasu. Dodatkowo organ posiłkował się informacjami odnoszącymi się do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz gospodarstwa rolnego, której w czasie choroby nie zaprzestał wywodząc z tego, że skarżący ma możliwości uzyskiwania środków do życia i utrzymania swojej rodziny. Z tych okoliczności wywiedziono, że pomimo wyjątkowości sytuacji, w której pozostaje skarżący w związku z chorobą, nie ma podstaw do zezwolenia na pozyskanie drewna na zasadach art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.

Rozstrzygnięcie odmowne organu pierwszej instancji zapadło w dniu 19 grudnia 2016 r. Organ odwoławczy rozpoznawał niniejszą sprawę w administracyjnym toku instancji w dniu 31 maja 2017 r., a więc po pół roku od decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji. Okoliczność ta w sposób wyjątkowy w sprawie, w której organ administracji działa na zasadach uznania administracyjnego, wymagała od organu odwoławczego przestrzegania zasad postępowania dowodowego i działania zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy bowiem wskutek wniesionego odwołanie nie kontroluje sprawy administracyjnej wyłącznie w aspekcie zarzutów odwołania, ale rozpoznaje ją w jej całokształcie będąc zobowiązanym do uwzględnienia wszystkich "nowości" zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy związanych ze stanem zdrowia skarżącego i jego chorobą nowotworową, w której dynamika zmian może być bardzo duża, organ odwoławczy zobowiązany był, w ramach swoich kompetencji określonych przepisem art. 136 § 1 k.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie aktualnego stanu zdrowia skarżącego, zwłaszcza, że orzekał w dacie, gdy nastąpił już upływ terminu oznaczonego w orzeczeniu lekarza orzecznika KRUS, tj. październik 2016 r., w którym to czasie przewidywano ustanie niezdolności skarżącego do pracy, a nadto skarżący przedłożył w dniu 13 grudnia 2016 r. kopię wniosku złożonego do KRUS w B. o przyznanie mu renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.

Organ odwoławczy uchybił weryfikacji tych okoliczności oraz informacji wskazanych przez skarżącego w odwołaniu, poprzestając na okolicznościach wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.

W tych warunkach brak pouczenia przez organ odwoławczy skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o prawie strony do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia, stanowi w ocenie sądu orzekającego uchybienie przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego wynika m.in. obowiązek organu do pouczenia stron postępowania o możliwości skorzystania z prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest powstrzymać się od wydania decyzji do czasu wyrażenia przez stronę stanowiska bądź upływu terminu wyznaczonego do wykonania tego uprawnienia procesowego.

Natomiast w niniejszej sprawie w aktach organu drugiej instancji brak jest dowodu potwierdzającego, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę reprezentowaną przez pełnomocnika o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie ma w nich również końcowego oświadczenia skarżącego wyrażającego jego stanowisko w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem.

W tych okolicznościach dopiero wraz ze skargą od decyzji Kolegium skarżący przedłożył wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, , z dnia 24 stycznia 2017 r., w którym skarżącego uznano za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od 7 grudnia 2016 r. do stycznia 2018 r., nie stwierdzając przy tym jego niezdolności do samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu tym stwierdzono również, że skarżący nie kwalifikuje się do skierowania na rehabilitację leczniczą realizowaną przez KRUS.

Okoliczności te, wespół z argumentacją najpierw przytoczoną w odwołaniu, a potem poszerzoną w treści skargi, tworzą obraz stanu faktycznego, który organ odwoławczy pominął. Nie uwzględnił stanu zdrowia skarżącego aktualnego w dacie orzekania i nie rozważył wpływu tej zmiany na treść rozstrzygnięcia. Skoro bowiem zaakcentowaną przez Kolegium podstawą decyzji Starosty było orzeczenie lekarskie prognozujące ustanie niezdolności skarżącego do pracy do października 2016 r., to po upływie pół roku od decyzji, której podstawą było wskazane orzeczenie, należało zweryfikować okoliczności związane z niezdolnością skarżącego do pracy w gospodarstwie rolnym, która może przekładać się na jego zdolności zarobkowe i ocenę przesłanki zastosowania art. 23 ust. 4 ustawy o lasach. Tym bardziej, że organ dysponował kopią wniosku skarżącego o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy złożonego do organu już w grudniu 2016 r.

Kolegium uchybiło obowiązkom wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, naruszając przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że w sprawie procedowanej w trybie art. 23 ust. 4 ustawy o lasach zasadniczą kwestią jest ustalenie okoliczności odnoszących się do wnioskodawcy, kształtujących wyjątkowość danego przypadku losowego, które następnie konfrontuje się z wymogami prawidłowej gospodarki leśnej. Podejmując rozstrzygnięcie o zezwoleniu na wycinkę drewna ponad ilość określoną w planie uproszczonym organ administracji w ramach uznania administracyjnego waży dwa dobra: indywidualny interes wnioskodawcy, właściciela lasu, charakteryzowany okolicznościami, których natura musi być wyjątkowa, szczególna, nadzwyczajna, oraz z drugiej strony wymogi ochrony lasów i gospodarki leśnej jako elementu gospodarki ochrony, czyli dwóch podstawowych wartości, które ustawodawca chroni w ustawie o lasach. Porównanie tych dwóch konkurencyjnych dóbr w sposób wiarygodny i miarodajny może odbywać się wyłącznie na gruncie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, których w odniesieniu do sytuacji skarżącego w niniejszej sprawie zabrakło.

Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1it. c) p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, że stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W ocenie sądu z taką sytuacją procesową mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, albowiem skarżący w toku postępowania przed organem odwoławczym przed wydaniem decyzji nie miał możliwości przedstawienia swojego stanowiska i uzupełnienia go o uzyskane w styczniu 2017 r. nowe orzeczenie o niezdolności do pracy, które też kształtuje jego sytuację życiową w kontekście przesłanek z art. 23 ust. 4 ustawy o lasach, a nie było przedmiotem rozważań organu. Poza tym akta sprawy potwierdzają, że Kolegium nie poczyniło we własnym zakresie aktualizacji ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla oceny sytuacji faktycznej skarżącego, a poprzestało wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

W konsekwencji sprawa z odwołania skarżącego od decyzji Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. zostanie ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez Kolegium w jej całokształcie, przy uwzględnieniu zaktualizowanej zdrowotnej sytuacji skarżącego, którą Kolegium skonfrontuje z dotychczas zebranym materiałem dowodowym w kontekście dyspozycji art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.