Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1100/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek ( spr.) Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. spraw ze skarg V"" S.A. w Krakowie na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 12 lipca 2006 r. nr [...],nr [...],nr [...], nr [...],nr [...],nr [...], nr [...],nr [...],nr [...], w przedmiocie zwrotu należności celnych - skargi oddala-


UZASADNIENIE

Skarżąca "V" S.A. zgłaszała w Urzędzie Celnym w [...], do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci urządzeń do wprowadzania danych do maszyn cyfrowych - skanerów, według dokumentów: SAD Nr [...] z dnia [...].1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] .1999r., SAD Nr [...] z dnia [...].1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] .1999r., SAD Nr [...] z dnia [...].1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] 1999r., SAD Nr [...] z dnia [...].1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] .1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] 1999r., SAD Nr [...] z dnia [...] .1999r. Towar został zgłoszony do kodu [...] z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 5 %.

W dniach [...] 2002r., [...] .2002r., skarżąca złożyła pisma zawierające dwa wnioski: o dokonanie kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru i uznanie zgłoszeń za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej, kwoty długu celnego oraz o zwrot należności celnych.

Do wniosków skarżąca dołączyła wydaną w dniu 15.07.1999r. przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł -Wiążącą Informację Taryfową nr 100/1999/84, zgodnie z którą skanery komputerowe winny być klasyfikowane do kodu [...], dla którego stawka celna zawieszona wynosiła 0 %.

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzjami z dnia: [...].2002r. nr [...],[...].2002r., nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...], [...].2002r. nr [...][...]2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...]- umorzył postępowania wszczęte wnioskami skarżącej o uznanie przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu podniósł fakt upływu 3 letniego terminu, po którym nie może być stwierdzona nieważność części lub całości zgłoszenia celnego (art. 65 § 5 Kodeksu celnego).

Skarżąca złożyła odwołania od powyższych decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzjami z dnia: [...].2002r. nr [...] , [...].2002 r. nr [...],[...].2002 r., nr [...],[...].2002 r., nr [...],[...].2002 r., nr [...],[...].2002 r., nr [...],[...].2002 r., nr [...],[...] 2002 r., nr [...],[...].2002 r., nr [...]- utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Na powyższe decyzje skarżąca wniosła skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.12.2005r., sygn. akt l SA/Kr 2458/02 skargi oddalił.

Rozpoznając wnioski skarżącej zwrot należności celnych, Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] w dniu [...].2002r. wydał decyzje: nr [...], nr [...], nr [...],[...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]- odmawiając zwrotu nadpłaconego cła z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 2 Kodeksu celnego.

Od powyższych decyzji skarżąca złożyła odwołania.

Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, decyzjami z dnia: [...].2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...],[...]2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...],[...].2003r. nr: [...], 8.01.2003r. nr: [...]- utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Na powyższe decyzje "V" S.A. złożyła skargi.

Wyrokiem z dnia 12.12.2003r., sygn. akt l SA/Kr 314/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zarówno decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], jak i poprzedzających decyzji organu l instancji. Podstawą stwierdzenia nieważności powyższych decyzji było rażące naruszenie przez organy celne prawa w zakresie właściwości rzeczowej.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzjami z dnia [...].2006r.: nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...], nr: [...]- odmówił zwrotu nadpłaconego cła.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu należności celnych w trybie art. 246 Kodeksu celnego musi być poprzedzone wydaniem decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie kwoty długu celnego i określeniu tej kwoty zgodnie z przepisami prawa, względnie wydaniem decyzji o unieważnieniu zgłoszenia celnego. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie decyzja taka nie została wydana, organ orzekł o odmowie zwrotu należności celnych. Dyrektor Izby Celnej podkreślił także, iż zgodnie z art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków, określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. Wskazał, że zgodnie z powyższymi przepisami należności celne są zwracane gdy w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna, lub kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków, określonych w art.229§3.

Warunkiem zwrotu tych należności celnych, w każdym z tych przypadków, jest by wniosek o ich zwrot został złożony przed upływem 3 lat licząc od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach. W sprawie wnioski w sprawie zwrotu należności celnych zostały złożone w terminie. Zgłoszenia celne jednak nie zostały uznane za nieprawidłowe. W związku z czym, niezależnie od przyczyn takiej sytuacji, wszelkie zapisy na nich widniejące są prawidłowe, także te dotyczące należności celno-podatkowych z tytułu importu towaru - skanerów. Skoro zapisy na zgłoszeniach celnych są prawidłowe, to brak jest podstaw, by zwrócić skarżącej kwotę cła, gdyż kwoty te korespondują z kwotami cła uwidocznionymi w przedmiotowych zgłoszeniach celnych jako należne. Dyrektor Izby Celnej wskazał także, iż rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych w trybie art. 246 Kodeksu celnego musi być poprzedzone wydaniem decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie kwoty długu celnego i określeniu kwoty długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego względnie decyzji w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Od powyższych decyzji skarżąca złożyła odwołania. W uzasadnieniu odwołań skarżąca podniosła, że nie istnieje podstawa prawna dla tezy, że upływ 3 letniego terminu do weryfikacji zgłoszenia celnego ma inne skutki prawne jak te, które wynikają wprost z brzmienia art. 65 § 5 Kodeksu celnego czyli niemożność wydania decyzji weryfikującej. Nie ma podstaw prawnych dla tezy, że brak weryfikacji zgłoszenia celnego powoduje niemożność zwrotu cła w rozumieniu art. 246 § 2 Kodeksu celnego. Za "prawnie należne" są uznawane kwoty, które wynikają z obowiązujących przepisów. Określenie kwoty do zapłaty w zgłoszeniu (art. 65 § 4) w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami (np. podanie niewłaściwej wartości celnej czy stawki), nie czyni jej należną w rozumieniu art. 246, inaczej nie byłoby sensu wprowadzać instytucji zwrotu cła.

Zdaniem skarżącej organ celny nie wskazał podstaw prawnych do wniosku, że kwota cła do zapłaty jest tożsama z kwotą należną w rozumieniu art. 246 § 2 Kodeksu celnego a podniesiony zarzut braku podstawy prawnej dla założonych przez organ skutków art.65 § 4 i 5, dyskwalifikuje użycie art. 65 do wykładni art. 246 § 2 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołań decyzjami z dnia [...].2006r: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcia w mocy.

Uzasadniając decyzje Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż kwestią sporną jest fakt czy nastąpiło stwierdzenie, że uiszczenie należności celnych nie wynikało z obowiązujących przepisów prawa. W ocenie skarżącej się, przed wydaniem orzeczenia o zwrocie cła nie jest koniecznym wydanie decyzji weryfikacyjnej, o której mowa w art. 65 § 4 kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż art. 65 § 3 pkt. 2 Kodeksu celnego przewiduje, że przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej ze zgłoszenia celnego - chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. Przepisy prawa celnego przewidują przypadki, kiedy dług celny powstaje niezależnie od zgłoszenia celnego, np. w przypadku nielegalnego wprowadzenia towarów (art. 210 Kodeksu celnego), usunięcia towarów spod dozoru celnego (art. 211 Kodeksu celnego), naruszenia lub niedopełnienia obowiązków wynikających ze stosowanej procedury celnej (art. 212 kodeksu celnego), ale żaden z tych przypadków nie występuje w sprawie.

Skarżąca złożyła na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie oraz poprzedzających je decyzji jako sprzecznych z przepisami prawa: z art. 246 § 2 Kodeksu celnego, ewentualnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

W szczególności zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 Kodeksu celnego w związku z odpowiednimi postanowieniami Działu 84 Taryfy celnej obowiązującej w roku 1999 dla importu skanerów, ewentualnie też naruszenie obowiązku zawieszenia postępowania o zwrot cła (art. 201 Ordynacji podatkowej) do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego, jakim winna być weryfikacja zgłoszenia celnego. Skarżąca wskazała także, iż jej stanowisko odnośnie skutków przyjęcia zgłoszenia znajduje oparcie w analizie art. 65 § 4 przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 8.12.2004 r. (GSK 747/04), w którym stwierdzono m.in., że: "Po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego powstawał bowiem ten efekt, że stawała się niemożliwa weryfikacja zgłoszeniu celnego, to jest weryfikacja czynności materialno-technicznej i to w obrębie tego samego postępowania (por. art. 65 § 7 Kodeksu celnego). Upływ tego terminu nie miał związku z bytem tych instytucji prawa celnego, o jakich mowa była w zgłoszeniu celnymi. Zdaniem skarżącej decyzje Dyrektora Izby Celnej z roku 2006 jako sprzeczne z art. 246 § 2 Kodeksu celnego, który nie przewiduje odwołania do art.65 § 4, winny być uchylone, a sprawa o zwrot cła winna być rozpatrzona w oparciu o kryterium stawki celnej na skanery obowiązującej w roku 1999.

Skarżąca podniosła, także, iż art. 65 § 5b Kodeksu celnego, pozwala na weryfikację zgłoszeń celnych, również po upływie wspomnianego terminu 3 letniego z § 5 wówczas, gdy ma to związek z wnioskiem o zwrot należności celnych. Ustawodawca zauważył niekonsekwencję przepisów o zwrocie cła w stosunku do przepisów o weryfikacji zgłoszeń. Być może, zatem w zamierzeniu ustawodawcy weryfikacja zgłoszenia celnego jest konieczna do rozpatrzenia wniosku o zwrot cła (stanowi preiudicium), ale w takim razie art.65 § 4 Kodeksu nie stoi na przeszkodzie tej weryfikacji. Z mocy art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy — Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, przepis art. 65 § 5b stosuje się również do sprawy z wniosku skarżącej o zwrot należności celnych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skarg.

Problematyka zwrotu i umorzenia należności celnych (za wyjątkiem zwrotów i umorzeń należności w procedurach uszlachetnienia czynnego i odprawy czasowej unormowanych w działach poświęconych tym procedurom) została uregulowana w Dziale V ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 z p.zm.), w art. 246-252.

Zgodnie z treścią art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili ich uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3. Należności celne są zwracane lub umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach (art. 246 § 4 Kodeksu celnego).

Z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że należności celne są zwracane w sytuacji, gdy w chwili ich uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna, lub kwota należności została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków, o których mowa w art. 229 § 3 Kodeksu celnego, dochowany został termin do złożenia wniosku.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy kwota uiszczonych należności celnych była prawnie należna oraz czy możliwe jest dokonanie zwrotu tych należności bez uprzedniej decyzji o uznaniu zgłoszeń celnych za nieprawidłowe w tym zakresie.

Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, iż nie jest możliwe uznanie, że zapłacona przez dłużnika kwota należności celnych nie jest należna w sytuacji, gdy zgłoszenie celne nie zostało uprzednio uznane za nieprawidłowe w części określającej kwotę długu celnego i w tym zakresie zmienione. W ocenie Sądu nietrafne jest stanowisko skarżącej, że nie ma podstaw prawnych dla tezy, że brak weryfikacji zgłoszenia celnego powoduje niemożność zwrotu cła w myśl art. 246 § 2 Kodeksu celnego oraz, że upływ 3 letniego terminu do weryfikacji zgłoszenia celnego ma tylko taki skutek, który wynika wprost z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, czyli niemożność wydania decyzji weryfikującej. Sąd nie podzielił tego stanowiska skarżącej z następujących powodów.

Problematykę powstania długu celnego regulują przepisy Działu II Kodeksu celnego w art. 208-225. Artykuł 208 Kodeksu celnego ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą dług celny powstaje w wypadkach określonych we wskazanych przepisach. W myśl art. 209 § 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym oraz objęcia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym procedurą odprawy czasowej, z częściowym zwolnieniem od cła. Art. 209 § 2 Kodeksu celnego stanowi, iż dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

W myśl art. 64 Kodeksu celnego zgłoszenie celne powinno być złożone na formularzu, zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłoszenie takie powinno zawierać wszystkie dane niezbędne dla danej procedury celnej oraz podpis osoby zgłaszającej. Do zgłoszenia celnego powinny być dołączone wymagane dla danej procedury dokumenty. Organ celny odmawia przyjęcia zgłoszenia celnego, jeżeli nie odpowiada ono przedstawionym wymaganiom i wskazuje przyczyny w formie pisemnej. Procedura przyjęcia zgłoszenia celnego w formie pisemnej i jego następstwa zostały określone w art. 65 § 1, 2 i 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 1 organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymaganiom określonym w art. 64 i wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Z kolei § 2 stanowi, że podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny. Według § 3 przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa: objęcie towaru procedurą celną, określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego.

Z treści cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, iż dla objęcia towaru procedurą celną i określenia długu celnego nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej. Czynności podejmowane przez organ celny mają jedynie charakter materialno-techniczny, co wynika z treści art. 65 § 3 Kodeksu celnego. Odstępstwem natomiast jest wydanie decyzji przez organ celny - z urzędu - w przypadku, gdy zachodzi potrzeba innego rozstrzygnięcia o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, co wynika z art. 65 § 3 pkt 2 in fine Kodeksu celnego.

Dane zawarte w zgłoszeniu celnym stanowią podstawę do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający. Natomiast organ celny może kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu.

Działając na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego organ celny może określić nową kwotę długu celnego, jeżeli w chwili ich uiszczenia należności nie wynikały z obowiązujących przepisów prawnych, a więc wówczas, gdy zostały pobrane bezpodstawnie. Decyzja organu celnego pierwszej instancji, korygująca zgłoszenie celne w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego, może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, co wynika z art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Upływ 3 - letniego terminu oznacza, że zgłoszenie celne nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie zgłoszenia celne zostały przyjęte w 1999 roku. W dniu przyjęcia zgłoszeń celnych skarżąca została poinformowana o kwocie należności celnych. Z uwagi na późne złożenie przez skarżącą wniosków o dokonanie kontroli zgłoszeń celnych Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzjami z dnia [...] .2002r. nr [...],[...].2002 r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...]2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...].2002r. nr [...],[...] 2002r. nr [...]- umorzył postępowania wszczęte wnioskami skarżącej o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, jako bezprzedmiotowe z uwagi na upływ 3 letniego terminu od dnia przyjęcia tych zgłoszeń. Stanowisko organu celnego pierwszej instancji zostało utrzymane decyzjami organu odwoławczego. Na skutek skarg wniesionych na te decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego i wyrokiem z dnia 15.12.2005r. sygn. akt l SA/Kr 2458/02 skargi oddalił.

W związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, dane zawarte w przedmiotowych zgłoszeniach celnych, w tym również dane dotyczące kwoty długu celnego, należy uznać za prawidłowe i wiążące. Natomiast czynności proceduralne organu celnego lub strony, zmierzające do wydania merytorycznej decyzji w sprawie po upływie 3-letniego terminu są bezskuteczne.

Niewątpliwie dla oceny zasadności wniosku o zwrot uiszczonych należności celnych niezbędne jest ostateczne zakończenie postępowania w przedmiocie ich wymierzania. Dopiero podjęcie decyzji w której zostanie rozstrzygnięte, że należność celna zostanie określona w innej wysokości aniżeli wymierzona powoduje, że przestaje ona być "prawnie należna". W tej sytuacji zakończenie postępowania wymiarowego jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o zwrot uiszczonej należności. W niniejszej sprawie postępowanie wymiarowe zostało zakończone. W skargach podniesiono zarzut naruszenia przez organ celny art. 201 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj., Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z p. zm.). Zdaniem skarżącej Dyrektor Izby Celnej w [...] nie powinien wydawać decyzji o odmowie zwrotu cła na tej podstawie, że nie dokonano weryfikacji zgłoszenia celnego, tylko zawiesić swoje postępowanie w myśl dyspozycji art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i poczekać na wynik tej weryfikacji, uznając, że jest to zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy o zwrot cła oraz zainicjować odpowiednie postępowanie lub wezwać stronę o taką inicjatywę. Wydając decyzję bez tej weryfikacji naruszył prawo skarżącej do sprawiedliwego rozpoznania wniosku o zwrot cła.

Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na wskazanej podstawie uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek: postępowanie celne jest w toku, istnieje zagadnienie wstępne, rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd.

Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem sprawy, której przedmiot należy do kompetencji innego organu, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby mogło ono być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Ponadto jest to zagadnienie, które nie było przedtem prawomocnie osądzone. Jego treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania wystąpi taka kwestia wymagająca zajęcia stanowiska przez inny organ lub sąd, organ celny ma obowiązek zawieszenia postępowania do czasu zapadnięcia takiego rozstrzygnięcia. Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest jednak do jego zawieszenia jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe.

Jak wskazano powyżej dla oceny zasadności wniosku o zwrot uiszczonych należności celnych niezbędne jest ostateczne zakończenie postępowania w przedmiocie ich wymierzania. Dopiero podjęcie decyzji w której zostanie rozstrzygnięte, że należność celna zostanie określona w innej wysokości aniżeli wymierzona powoduje, że przestaje ona być "prawnie należna". W tej sytuacji zakończenie postępowania wymiarowego jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o zwrot uiszczonej należności. Do tego czasu postępowanie w tym przedmiocie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...], że w przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania nie było zasadne. Rozstrzygnięcie w kwestii zwrotu cła było, bowiem możliwe bez zajęcia stanowiska organu w kwestii weryfikacji zgłoszenia celnego, która ze względu na upływ 3-letniego terminu nie mogła zostać dokonana. W sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego postępowanie celne zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Decyzja o umorzeniu postępowania kończąc procesowo bieg sprawy zamknęła drogę do podejmowania dalszych czynności i stanowiła wiążące organ i strony postępowania stwierdzenie niedopuszczalności konkretyzacji indywidualnych praw lub obowiązków. Organ badając przesłanki, od których istnienia zależy zwrot należności celnych zasadnie stwierdził, iż nie można uznać, że w chwili uiszczenia spornych należności nie były one prawnie należne. Zgłoszenia celne, na podstawie których określone zostały należności celne, nie zostały, bowiem uznane za nieprawidłowe w 3-letnim terminie, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. W związku z tym, że w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie określające kwotę długu celnego w kwocie niższej, niż wynikało to z przedmiotowych zgłoszeń celnych, należało stwierdzić, że uiszczona przez skarżącą kwota cła jest należna i nie podlega zwrotowi.

W skargach został podniesiony zarzut, iż art. 65 § 5b Kodeksu celnego, pozwala na weryfikację zgłoszeń celnych, również po upływie terminu 3 letniego z § 5 wówczas, gdy ma to związek z wnioskiem o zwrot należności celnych oraz, że w zamierzeniu ustawodawcy weryfikacja zgłoszenia celnego jest konieczna do rozpatrzenia wniosku o zwrot cła i w takim razie art.65 § 4 Kodeksu nie stoi na przeszkodzie tej weryfikacji. Z mocy art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy — Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, przepis art. 65 § 5b stosuje się również do sprawy z wniosku skarżącej o zwrot należności celnych.

Zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z treścią ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. z. z dnia 10 lipca 2003r., Nr 120, poz.1122)

Art. 1. W ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, Nr 89, poz. 972, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 128, poz. 1403 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 89, poz. 804, Nr 112, poz. 974, Nr 141, poz. 1178, Nr 169, poz. 1387 i Nr 188, poz. 1572) wprowadza się następujące zmiany:

2) w art. 65:

b) po § 5 dodaje się § 5a i 5b w brzmieniu:

"§ 5a. Przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio.

§ 5b. Przepisu § 5 nie stosuje się, jeżeli wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych zostanie przedstawiony zgodnie z przepisami działu V tytułu VII ustawy.";

Art. 3. 1. Postępowania wszczęte i nie zakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Do postępowań wszczętych i nie zakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 74, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Z powyższych przepisów wynika więc, że przepis art. 65 §5b wszedł w życie od 10 sierpnia 2003 r. Decyzje zaskarżone w niniejszym postępowaniu zainicjowanym wnioskami skarżącej złożonymi w dniach [...] i [...] .2002 r. zostały wydane w 2006 roku a więc podczas jego obowiązywania. Ta zmiana stanu prawnego w odniesieniu do niniejszej sprawy nie wprowadza w ocenie Sądu sytuacji, że przy rozpoznaniu wniosków skarżącej o zwrot cła organ może stwierdzić, że należności celne nie były należne ponieważ postępowania zmierzające do weryfikacji przedmiotowych zgłoszeń celnych z uwagi na późne złożenie przez skarżącą wniosków o dokonanie kontroli przedmiotowych zgłoszeń celnych zostało umorzone przez organ celny z uwagi na upływ 3 letniego terminu od dnia przyjęcia tych zgłoszeń. Stanowisko organu celnego pierwszej instancji zostało utrzymane decyzjami organu odwoławczego. Na skutek skarg wniesionych na te decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego i wyrokiem z dnia 15.12.2005r. sygn. akt l SA/Kr 2458/02 skargi oddalił.

Ten nowy stan prawny zdaniem sądu odnosi się tylko do spraw o zwrot należności celnych, gdy nie było uprzednio przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne dotyczące zgłoszeń celnych z których te należności wynikały, w trybie określonym w art.65 §4 Kodeksu celnego. Wówczas nie obowiązuje zakaz wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne po upływie 3 letniego terminu od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego wynikającego z art.65 §5 Kodeksu celnego, natomiast zgodnie z treścią art.246 §4 Kodeksu celnego należności celne są zwracane lub umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach.

Skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.