Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 786/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska Protokolant ref.staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/B. Popowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MW


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r., który do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wpłynął w dniu [...] sierpnia 2004 r., skarżąca K. P. wystąpiła o przyznanie na miesiąc wrzesień 2004 r. zasiłku na wyżywienie w kwocie 330 zł, opłatę za mieszkanie, której wysokość będzie można ustalić po otrzymaniu decyzji rozpatrującej wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na środki czystości w kwocie 100 zł na okres 6 m-cy, energię elektryczną i gaz w wysokości uwzględniającej przedstawione w późniejszym terminie rachunki oraz na bilet miesięczny na przejazdy miejskimi środkami komunikacji miejskiej. W uzasadnieniu wniosku K. P. podała, iż jej sytuacja rodzinna i ekonomiczna nie uległy zmianie, nadal pozostaje osobą bezrobotną i nie ma żadnego dochodu jak również nie otrzymuje pomocy w żadnej innej formie.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r. K. P. wystąpiła do wskazanego organu o przyznanie zasiłku okresowego na okres od miesiąca września do końca grudnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznał stronie zasiłek okresowy na cały wnioskowany okres, w wysokości 418 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż minimalna kwota zasiłku okresowego wynosi 92 zł, podczas gdy w tym przypadku przyznano kwotę 418 zł. uznając trudną sytuację życiową strony. Decyzja ta uprawomocniła się.

Decyzją z dnia [...] nr [...] wskazany organ odmówił K. P. przyznania pomocy w formie zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup środków czystości w żądanej kwocie 100 zł oraz na zakup biletu miesięcznego na przejazdy miejskimi środkami komunikacji w m-cu wrześniu 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że K. P. spełnia kryteria art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prowadzi bowiem jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku oraz nie posiada własnych dochodów. Organ wyjaśnił, iż strona korzysta z pomocy Ośrodka od czerwca 2002 r. i jest objęta tą pomocą w szerokim zakresie w postaci zasiłku okresowego, jak również ma możliwość poprawy we własnym zakresie swojej sytuacji życiowej poprzez wynajęcie jednego z pokoi zajmowanego mieszkania, z której to możliwości świadomie rezygnuje. Organ wskazał, iż potwierdza to treść złożonego w dniu [...] maja 2004 r. oświadczenia, w którym strona nie wyraziła ponadto zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego u syna. Organ wyjaśnił również, iż strona była wielokrotnie dyscyplinowana do poszukiwania pracy i do dokumentowania tych poszukiwań poprzez przedstawienie karty aktywności bezrobotnego, lecz działań podjętych w tym zakresie dotąd nie udokumentowała, co zdaniem organu świadczy o bierności strony w poszukiwaniu pracy i dowodzi braku współdziałania w kierunku wyjścia z trudnej sytuacji życiowej. Odmawiając przyznania wnioskowanych zasiłków celowych organ wyjaśnił, iż przyznana od miesiąca września 2004 r. kwota zasiłku okresowego stanowi odpowiednie zabezpieczenie niezbędnych potrzeb strony i nie ma w świetle powyższego podstaw do przyznania dodatkowej pomocy pieniężnej, tym bardziej, że pomoc społeczna udzielana w formie zasiłków celowych ma uznaniowy charakter.

Pismem z dnia [...] października 2004 r. K. P. odwołała się od decyzji odmownej w sprawie zasiłku celowego z dnia [...] września 2004 r. zarzucając organowi manipulowanie faktami poprzez pomijanie lub brak istotnych ustaleń, powierzchowne rozpatrywanie sprawy, świadome działanie zmierzające do wyrządzenia jej krzywdy oraz szkody znacznych rozmiarów w posiadanym majątku. Strona powołała się na treść podpisanego przez nią z pracownikiem Ośrodka w dniu 30 sierpnia 2004 r. "uzgodnienia", zgodnie z którym przyznany zasiłek okresowy zobowiązała się przeznaczyć na czynsz za mieszkanie, energię elektryczną i gaz oraz żywność. Wskazując, iż przyznany zasiłek nie uwzględnia kosztów poszukiwania pracy (w tym biletów na przejazdy MPK) oraz zakup środków czystości strona podniosła, iż w tej sytuacji nie jest w stanie uchronić się od zarzutu braku współpracy w poszukiwaniu pracy. Odwołująca się podała, iż przyznane środki docierają do niej zbyt późno, bo dopiero pod koniec miesiąca, na który zostały przyznane, stąd nie miała środków na poszukiwanie pracy i w drugiej dekadzie września głodowała i była zbyt osłabiona, aby podejmować jakiekolwiek działania.

Uznając, że MOPR cynicznie nie reaguje na jej monity w tym przedmiocie strona wskazała ponadto, iż organ świadomie pominął jej pismo z dnia [...] września 2004 r., w którym szczegółowo przedstawiła swoje średniomiesięczne wydatki, a przyznany zasiłek okresowy nie wystarczy na pokrycie nawet najbardziej podstawowych potrzeb do godnego przetrwania. Strona powołała się nadto na własne oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz treść decyzji o zawieszenie postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, z których to dokumentów wynika, iż nie ma tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania, którego w tej sytuacji nie mogła wynająć oraz swobodnie nim dysponować. Zdaniem odwołującej się organ nie odróżnia jej możliwości od potencjału, jak również nie uwzględnia złożonego przez nią już w 2002 roku oświadczenia o upokarzającym żądaniu okazywania karty poszukiwania pracy, podczas gdy ona nie godzi się na upublicznianie tą drogą swojego ubóstwa i ciężkiej sytuacji życiowej. Odnosząc się do zarzutu nie godzenia się na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego u syna strona wyjaśniła, iż nie jest prawdą jakoby w m-cu maju br. nie wyraziła zgody na jego przeprowadzenie, a jedynie podała, że syn nie mieszka z nią, uczy się i utrzymuje z alimentów. Wskazała także, iż MOPR nie dość dokładnie zapoznał się z treścią wniosku w przedmiocie zasiłku na środki czystości, bowiem wnosiła o przyznanie 100 zł na okres 6 miesięcy. Zdaniem odwołującej się każdorazowe powoływanie się na uznaniowość decyzji nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa, stąd wbrew przepisom ustawy o pomocy społecznej wydane z takim uzasadnieniem decyzje pogarszają jej sytuację, co ma wpływ na aktywność. Odwołująca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania jej żądanej pomocy. Do odwołania strona załączyła tekst uzgodnienia z dnia [...] sierpnia 2004 r., dowód otrzymanego w dniu [...] września 2004 r. przekazu pocztowego na kwotę 418 zł, zestawienie wydatków poniesionych w miesiącach czerwiec-sierpień 2004 r. (bez wyżywienia), własne oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2004 r. dot. statusu prawnego mieszkania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...], wskazując, iż zaspokojenie najbardziej niezbędnych potrzeb strony zapewnia przyznany zasiłek okresowy, stąd w ramach otrzymanej kwoty strona może zabezpieczyć odpowiednią kwotę na zakup środków czystości. Organ II instancji wyjaśnił, iż zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej nie jest niezbędną potrzebą, stąd w tym zakresie wniosek mógł zostać rozpatrzony negatywnie. Podzielając przyjętą w decyzji argumentację w zakresie obowiązku współpracy z pracownikami socjalnymi Ośrodka oraz obowiązku przedkładania karty aktywności zawodowej Kolegium wyjaśniło ponadto, iż uznaniowość decyzyjna wynika wprost z przepisu stanowiącego o zasiłkach celowych. Uznając zasadność zarzutu strony w zakresie braku możliwości wynajęcia części mieszkania Kolegium wyjaśniło, iż skoro strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania, to nie może nim swobodnie dysponować.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i żądała przyznania środków z pomocy społecznej, o które wnioskowała, a także żądała:

- ustalenia, że organy administracji rozpoznając jej wnioski dopuściły się nieuzasadnionej zwłoki

- rozstrzygnięcia, czy zasada administracyjnego uznania, jeżeli ustawa o pomocy społecznej taką dopuszcza, jest zgodna z Konstytucją RP.

Nadto skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom :

- naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 w szczególności art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 2, w zakresie, w jakim organy administracji ograniczyły rozpatrzenie jej wniosków do potrzeb bytowych porównywalnych z potrzebami "tresowanych homo sapiens" z jednoczesnym pozbawieniem możliwości wyjścia z sytuacji kryzysowej, art. 2 ust. 3 – którego to przepisu nie ma, art. 23 ust. 2, art. 32 ust.2, 32 ust. 5, 36 ust. 2 w związku z art. 49 b pkt 1 i 2, art. 43 ust. 3 i 3a, art. 49b pkt 1 i 2 w związku z art. 50 §2 Kpa

- naruszenie przepisów KPA w szczególności art. 7, 8, 10, 12, 35, 36 – 38, 86, 79 § 1, 81, 89 § 1 w zw. z 95 § 1, 107

- naruszenie przepisów Konstytucji RP w szczególności art. 2 i 32 ust. 1.

Skarżąca wskazała na postępujące ograniczanie udzielanej jej pomocy społecznej, podnosząc, iż ma słuszny interes, aby uzyskać nie tylko pomoc, która pozwoli jej przeżyć, ale także wyjść z sytuacji kryzysowej.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz na rozprawie przeprowadzonej w tut. Sądem w dniu [...] czerwca 2006 r. skarżąca przedstawiła swoją aktualną sytuację życiową, która w jej ocenie uległa pogorszeniu wskutek ograniczania przez organy administracji udzielanej jej pomocy, wniosła także o przeprowadzenie dowodu z akt spraw sądowych, które zostały zarejestrowane w tut. Wydziale. Skarżąca argumentowała, iż skoro spełnia kryterium ustawowe, to pomoc społeczna powinna zostać jej przyznana i to w wysokości gwarantującej godne wyjście z sytuacji kryzysowej. Wyjaśniła, iż przedmiotowa sprawa miała i nadal ma dla niej ogromne znaczenie ponieważ dotyczy podstawowych potrzeb bytowych, bowiem środki czystości to podstawa zdrowej i godnej egzystencji oraz życiowych, co związane jest z poszukiwaniem pracy i skutecznym korzystaniem z prawa do sądu. Wskazując na nieprawidłowości, jakich w jej ocenie organy administracji dopuściły się w rozpatrywaniu kolejnych jej wniosków, skarżąca wniosła o przeprowadzenie na powyższą okoliczność dowodu z akt administracyjnych wskazanych spraw. Wyjaśniła także, iż wywiady środowiskowe przeprowadzane są co 3-4 miesiące, stąd chybione jest stawianie jej zarzutu braku współpracy. Podniosła także, iż zaskarżone decyzje pozbawione są uzasadnienia, bowiem nie wiadomo z jakiego powodu są odmowne. Zdaniem skarżącej przyznana kwota zasiłku okresowego w żaden sposób nie wystarczy na podstawowe potrzeby bytowe, bowiem przyjmując przeznaczenie z tej kwoty 5 zł na dzienne wyżywienie, a kwota 178 zł nie wystarczy na pokrycie czynszu oraz kosztów poszukiwania pracy, na które składają się koszty ogłoszeń prasowych, telefonów, wysłania pism, dojazdów do PUP celem zapoznania się z ofertami pracy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności akcentując obowiązki ciążące na osobach korzystających z pomocy społecznej, w tym obowiązek udokumentowania przedsięwzięć podjętych w celu znalezienia pracy poprzez okazywanie karty aktywności zawodowej. Kolegium wyjaśniło, iż forma ta obowiązuje wszystkie osoby korzystające z pomocy społecznej, a posiadające status bezrobotnego. Odnosząc się do zarzutu uznaniowego przydzielania środków pomocowych Kolegium wskazało, iż środki pomocowe są ograniczone, a skarżąca od lat z nich korzysta i wykazuje postawę skrajnie roszczeniową oraz nie rozumie, iż pod opieką Ośrodka znajdują się osoby w daleko gorszej sytuacji życiowej, które nie dysponują potencjałem, w postaci wyższego wykształcenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, co oznacza, iż sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a zauważone uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2004 nr 64 poz. 593) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 art. 39 wskazanej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyszczególnienie to nakazuje uznać, iż zakup środków czystości ma na celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, tak jak uczyniły to organy administracji rozstrzygające w sprawie. Charakteru niezbędnej potrzeby bytowej organy te odmówiły natomiast żądaniu przyznania zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej. W ocenie Sądu przepis art. 39 ust. 2 wyżej powołanej ustawy pozwala organom administracji publicznej czynić samodzielne ustalenia, czy zgłaszana potrzeba, która nie została wymieniona w powołanym przepisie, stanowi dla wnioskodawcy niezbędną potrzebę bytową. Nie można bowiem pozbawić prawa uzyskania pomocy na wskazany cel osobie, która przykładowo wykaże, iż zmuszona jest przemieszczać się, chociażby w celu kontynuacji leczenia lub sprawowania opieki nad członkiem rodziny, a nie posiada na ten cel stosownych środków finansowych. W rozpatrywanej sprawie akta administracyjne sprawy pozwalają uznać, iż żądane przyznanie zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego na przejazdy nie jest związane z zaspokojeniem niezbędnej potrzeby bytowej strony skarżącej. Stwierdzenie to Sąd oparł na analizie całokształtu materiału dowodowego sprawy, z którego wynika, iż skarżąca systematycznie odmawia współpracy w zakresie udokumentowania odbywanych wizyt u potencjalnych pracodawców, co nie pozwala sprawdzić, czy wizyty takie przeprowadza, a jednocześnie argumentuje, iż zmuszona jest korzystać z środków komunikacji miejskiej dokumentując m.in. koszty dojazdów ponoszone w związku z prowadzonymi sprawami administracyjnymi i sądowymi. Jednocześnie strona w skardze sama wyjaśnia, iż odmawiając pomocy na ten cel organ pozbawia ją możliwości aktywnego poszukiwania pracy oraz utrzymania więzi międzyludzkich, przy czym jedynym dowodem na aktywne poszukiwanie przez stronę pracy jest załączona do akt administracyjnych sprawy karta stawiennictwa strony w PUP, z której wynika, że wizyty takie odbywa raz na dwa miesiące (k. akt nr 7). W świetle powyższego Sąd podzielił argumentację przyjętą w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzjach, iż w tym zakresie wniosek strony skarżącej nie dotyczy zaspokojenia jej niezbędnej potrzeby bytowej. Na przejazd raz na dwa miesiące do PUP strona może wygospodarować stosowną kwotę z otrzymanego zasiłku okresowego, może również wystąpić z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup biletu (biletów) jednorazowego (jednorazowych) na przejazdy środkami komunikacji miejskiej.

W sytuacji, gdy w sprawie bezspornym jest, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe do przyznania środków pomocowych, a pomoc w postaci zasiłku celowego na wskazany przez nią cel nie zostaje przyznana, rozważenia wymaga, czy wydając decyzję w tym przedmiocie organy administracji publicznej dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także, czy samo postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy przyznania zasiłków było przyznanie stronie zasiłku okresowego od miesiąca września do końca 2004 roku oraz brak współdziałania skarżącej z pracownikiem socjalnym. Zważyć należy, iż akta administracyjne sprawy zawierają dwa wnioski strony, które złożyła w MOPR w miesiącu wrześniu 2004 r. – z [...] września oraz z [...] września. W obu tych wnioskach strona wskazuje na swoją trudną sytuację życiową, przy czym we wniosku z dnia [...] września strona skonkretyzowała na jakie cele pomoc w formie zasiłku ma zostać przyznana, a we wniosku z dnia [...] września żąda przyznania zasiłku okresowego od miesiąca września 2004 r. Zgodnie z art. 38 ust. 1 przedmiotowej ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie. Celem tej formy pomocy społecznej, o charakterze obligatoryjnym w przypadku spełnienia kryterium, jest zapewnienie środków finansowych na zaspokojenie potrzeb osób życiowych i bytowych osób wnioskujących. Tym samym przyznając stronie decyzją z dnia [...] nr [...] zasiłek okresowy na okres od miesiąca września 2004 r. organ I instancji objął w istocie tym rozstrzygnięciem dwa wnioski; z [...]i [...] września 2004 r., uwzględniając żądanie przyznania środków finansowych na wskazane w nich cele oraz udokumentowane w tym zakresie wydatki. Jednocześnie zważyć należy, iż powoływane przez stronę "uzgodnienie" z dnia [...] września 2004 r. miało na celu zdyscyplinowanie strony, aby przyznany zasiłek okresowy przeznaczyła na obiektywnie najbardziej konieczne wydatki. Podpisanie tego uzgodnienia, pod rygorem zwrotu środków, było tym bardziej uzasadnione, że do akt sprawy skarżąca załączyła zestawienie wydatków za okres czerwiec-sierpień 2004 r., w treści którego wskazała, jak znacząca pozycje w tych wydatkach stanowiły koszty prowadzenia licznych spraw przed organami pomocowymi oraz sądami, a zważywszy na cel udzielania przez państwo pomocy społecznej, niedopuszczalnym byłoby zaakceptowanie przez organy pomocowe przeznaczenia przekazanych skarżącej środków na wydatki nie związane z tym celem. O ile więc podpisane "uzgodnienie" wiąże stronę w zakresie ograniczenia możliwości wydatkowania otrzymanych środków pomocowych, to ograniczenie to nie dotyczy wydatków na inne niezbędne potrzeby życiowe, takich jak zakup środków czystości. W świetle powyższego już samo wskazanie przez organy obu instancji przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania pomocy na wskazany we wniosku z dnia [...] września 2004 r. zakup środków czystości, stąd zasadnie przesłankę tę powołano jako podstawę odmowy przyznania zasiłku na ten cel.

Rozstrzygnięcia obu instancji jako drugą i jednocześnie podstawową przesłankę odmowy przyznania zasiłku na powyższe cele wskazują brak współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym. Przedmiotowa ustawa stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Tym samym w ramach postępowania wszczętego w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie pomocy organy administracji publicznej zobowiązane są zbadać i ocenić, na ile wnioskodawca jest w stanie we własnym zakresie przezwyciężyć swoją trudną sytuację życiową. W tym celu organy pomocowe zobligowane są ustalić, czy wnioskodawca podejmuje jakiekolwiek działania w kierunku przezwyciężenia tej sytuacji. Przepisy art. 4, art. 11 ust. 2 w związku z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wskazują, że osoba korzystająca z pomocy społecznej winna współdziałać z pracownikiem socjalnym przy rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Ponieważ akta administracyjne sprawy zawierają oświadczenia strony z dnia [...] sierpnia 2004 r. (k. akt nr 5 i 6), z treści których wynika, iż skarżąca odmówiła przedkładania karty aktywności zawodowej, uznając stosowanie tej formy dokumentowania poszukiwania pracy za poniżającą jej godność osobistą, powołując się w tym zakresie na własne oświadczenia z 2002 roku. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji zawarto stwierdzenie, iż "strona była wielokrotnie dyscyplinowana do poszukiwania pracy i do dokumentowania tych poszukiwań poprzez przedstawienie karty aktywności bezrobotnego, lecz działań podjętych w tym zakresie dotąd nie udokumentowała". Powyższe stwierdzenie pozwala uznać, podzielając w tym zakresie argumentację przyjętą przez organ w tej decyzji, iż takie stanowisko "świadczy o bierności strony w poszukiwaniu pracy i dowodzi braku współdziałania w kierunku wyjścia z trudnej sytuacji życiowej". W ocenie Sądu wskazana okoliczność mogła stanowić wyłączną przesłankę odmowy przyznania środków pomocowych w postaci żądanego zasiłku celowego, zważyć bowiem należy, że akta administracyjne sprawy nie zawierają żadnych innych dowodów dokumentujących podjęte przez stronę działania w kierunku znalezienia pracy. Dowodów takich skarżąca również nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego, a polemizując z zarzutem braku współdziałania z pracownikiem socjalnym ograniczyła się do wskazania, z jakich działań w celu poszukiwania pracy zmuszona była zrezygnować wskutek odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku. Zważyć także należy, iż strona objęta została pomocą społeczną już w 2002 r. i od tego czasu każdorazowo odmawiała przedłożenia karty aktywności zawodowej, podczas gdy ta forma weryfikacji aktywności zawodowej stosowana jest powszechnie, w stosunku do wszystkich podopiecznych ośrodków pomocy społecznej. Tym samym postawiony skarżącej przez organy rozstrzygające sprawę w obu jej instancjach zarzut braku współpracy i nie podejmowania działań w kierunku znalezienia zatrudnienia uznać należy za zasadny oraz znajdujący potwierdzenie w materiale dowodowym akt sprawy. W tych okolicznościach wskazana przesłanka mogła stanowić wyłączną przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku.

Akta administracyjne sprawy zawierają sporządzone przez skarżąca zestawienie wydatków za okres trzech miesięcy bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku oraz jej oświadczenie, w którym skarżąca przyznała, iż przyznany jej zasiłek okresowy na miesiące czerwiec-sierpień 2004 r. przeznaczyła również na koszty prowadzonych spraw sądowych. W ocenie Sądu treść tych oświadczeń wskazuje, iż strona skarżąca w hierarchii swoich potrzeb wyżej ustawia koszty prowadzenia spraw sądowych, aniżeli koszty zawiązane z poszukiwaniem pracy lub zakupem niezbędnych środków czystości, czy nawet zakupu żywności, co jest tym bardziej symptomatyczne, że strona wskazuje w swoich pismach, iż z winy organów pomocowych zmuszona jest głodować. Wskazać należy, iż przeznaczona przez skarżącą na zakup żywności kwota byłaby większa, gdyby strona zrezygnowała z ponoszenia kosztów obsługi tych spraw, których byt niejednokrotnie jest niezależny od chociażby osobistego uczestnictwa strony takiego postępowania w rozprawie. Uwzględniając ilość tych spraw, obszerność pism opracowanych i kierowanych do sądów oraz związaną z ich opracowaniem czasochłonność rozważać można, czy skarżąca jest osobą "gotową podjąć zatrudnienie", który to wymóg zobowiązane są spełniać osoby posiadające status bezrobotnego. Wskazać także należy, iż celem pomocy społecznej jest zaspokojenie potrzeb bieżących; środki finansowe przekazane na ten cel ośrodkom pomocy społecznej nie pozwalają na przyznanie pomocy na zakup środków czystości na dłuższy okres czasu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca żądała przyznania zasiłku na ten cel właśnie na taki dłuższy okres (6 miesięcy), stąd także z tego powodu wniosek nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony.

Art. 106 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że decyzję administracyjne o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Na potrzeby wniosków złożonych w m-cu wrześniu 2004 r. wywiad taki przeprowadzono w dniu 30 sierpnia 2004 r. i załączono go do akt administracyjnych sprawy (k. 17-14 akt). Z treści zawartych w tym wywiadzie informacji wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednocześnie we wniosku z dnia [...] września 2004 r. strona podaje, iż jej sytuacja rodzinna nie uległa zmianie. W tych okolicznościach uznać należy, iż nadal aktualne było jej oświadczenie z dnia [...] maja 2005 r. (k. 32 akt administracyjnych sprawy), iż adresu zamieszkania syna nie zna. Okoliczność ta nie pozwalała na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego u syna skarżącej, co mogło stanowić przesłankę zawieszenia postępowania do czasu ustalenia tego adresu i w konsekwencji skutkować nie przyznaniem żadnych środków pomocowych przed wywiadu z synem strony. Z możliwości tej organ administracji nie skorzystał, tym niemniej okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę legalności wydanej w sprawie decyzji, bowiem ewentualna odmowa przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego z synem czy nie wskazanie jego adresu nie stanowiły przesłanki wydania zaskarżonej decyzji, a prze to nie ma wpływu na jej ocenę w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnić jednakże należy, iż skoro skarżąca chce korzystać z publicznych pieniędzy, to musi mieć świadomość tego, że nadzór nad ich dysponowaniem należy do pracowników MOPR, a ci z kolei są kontrolowani ze sposobu gospodarowania środkami finansowymi przez odpowiednie organy.

Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały wskazane w skardze przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia powołanych przez stronę przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, a wskazywane uchybienie proceduralne w postaci nie zawiadomienia strony o terminie posiedzenia organu II instancji wobec kasacyjno-reformacyjnego charakteru decyzji wydawanych w trybie odwoławczym oraz specyfiki postępowania w sprawach pomocowych, postępowanie przed organem odwoławczym sprowadza się do oceny prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ I instancji oraz do kontroli wydatkowanych środków, nie ma wpływu na wynik sprawy.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów art. 2 i 32 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnić należy, iż do oceny zgodności zasady uznania administracyjnego z przepisami Konstytucji powołany jest Trybunał Konstytucyjny RP jakkolwiek należy stwierdzić, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art.39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej) przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 KPA, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych, rodzin wielodzietnych żyjących w autentycznym ubóstwie. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek stosować zasady wyrażone w art. 100 ust. 1 ustawy mają też jednak prawo do informacji o których mowa w art. 100 ust. 2.

Brak też podstaw do ustalania przez Sąd, że organy rozpoznające wnioski z [...] i [...] sierpnia 2004 r. dopuściły się nieuzasadnionej zwłoki. Jeżeli w ocenie skarżącej organy administracji publicznej dopuściły się bezczynności w sprawie, K. P. przysługiwała skarga na bezczynność. Natomiast ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje rozstrzygnięć o dopuszczeniu się przez organy administracji publicznej nieuzasadnionej zwłoki, gdyż uregulowania ustawy z 17 czerwca 2004 r. "o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki" (Dz.U.nr 179 poz. 1843) dotyczą "postępowania sądowo-administracyjnego", a nie administracyjnego.

Rozpatrując złożone wnioski o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych oraz sądowych wskazanych przez stronę spraw Sąd wnioski te oddalił, bowiem specyfika spraw pomocowych nakazuje uznać, iż każda z tych spraw ma swój odrębny byt, zaś przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja organu II instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w ramach postępowania sądowo-administracyjnego ocenie podlega legalność konkretnej, zaskarżonej przez stronę decyzji i na tę ocenę nie ma wpływu wykazywane postępowanie organów administracji w kolejnych, wszczętych na wnioski strony, postępowaniach.

W powyższych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

/-/M. Dybowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/B. Popowska

if