Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 666/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant: asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 500/17 w sprawie ze skargi J. G. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz J. G. kwotę 357,36 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych trzydzieści sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym wyrokiem z 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 500/17, po rozpoznaniu skargi J. G. (dalej: "skarżący"), stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wójt Gminy [...] zarządzeniem z [...] marca 2017 r., na podstawie art. 38 ust. 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) w zw. z art. 30 ust. 2 pkr 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) odwołał skarżącego z dniem [...] marca 2017 r., bez wypowiedzenia, ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...].

W uzasadnieniu zarządzenia Wójt wskazał, że odwołanie spowodowane jest niedopełnieniem przez skarżącego obowiązków dyrektora w stopniu prowadzącym do oceny, iż dalsze wykonywanie przez niego funkcji dyrektora godzi w interes szkoły, jako interes publiczny oraz w sposób istotny zagraża osiągnięciu celów szkoły. Postępowanie audytowe oraz następujące po nim wewnętrzne postępowanie wyjaśniające ujawniło bowiem szereg nieprawidłowości występujących w szkole, o różnym stopniu istotności. Przy czym, w ocenie Wójta, z punktu widzenia decyzji o odwołaniu z funkcji dyrektora w ciągu roku szkolnego bez wypowiedzenia istotne znaczenie mają stwierdzone: nieprawidłowości we wprowadzaniu danych do SIO skutkujące zaniżeniem subwencji oświatowej; nieprawidłowości w realizacji zaleceń pokontrolnych skierowanych przez Kuratora Oświaty jako nadzór pedagogiczny w wyniku kontroli prowadzonych w szkole; brak zgłoszenia do GIODO prowadzonych zbiorów danych osobowych i brak dokumentacji wymaganej przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych; brak dokumentacji kontroli zarządczej, niekompletny i nieodpowiadający aktualnie obowiązującym przepisom regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych; nierzetelność w prowadzeniu ewidencji zarządzeń, a w szczególności brak potwierdzeń zapoznania pracowników szkoły z ich treścią i przyjęciem do wykonania; poważne nieprawidłowości w zakresie stanu budynku i bezpieczeństwa (brak zabezpieczenia skrzynek i rewizji prądowych, brak kontroli stanu sprzętu gaśniczego, brak standaryzacji gaśnic, braki w dokumentacji atestowej używanego w szkole sprzętu sportowego, brak odpowiedniego wyposażenia pomieszczeń szatni szkolnej dla uczniów, niedostateczne ogrodzenie terenu szkolnego, brak odpowiedniego zabezpieczenia przed kontaktem osób fizycznych ze środkami deratyzacyjnymi, brak odpowiedniego zabezpieczenia ppoż. w pomieszczeniu archiwum szkolnego); nieprawidłowości w organizacji i czasie trwania zajęć korekcyjno-kompensacyjnych; wystąpienie w wyniku ww. nieprawidłowości nadmiernego obciążenia finansowego budżetu; nieprawidłowości w organizacji zajęć rewalidacyjnych oraz nieprawidłowy (krótszy niż wynikający z przepisów) czas ich trwania; brak ustalonego tygodniowego harmonogramu zajęć indywidualnych; nieprawidłowa organizacja zajęć świetlicy szkolnej i wynikające stąd nadmierne obciążenie finansowe budżetu; nieprowadzenie dokumentacji zajęć na świetlicy szkolnej (nieprowadzony dziennik zajęć świetlicowych); nieprawidłowości w prowadzeniu arkusza organizacyjnego (brak aneksów).

Zdaniem Wójta ilość stwierdzonych nieprawidłowości, ich charakter, wskazujący niejednokrotnie bądź to na nieznajomość obowiązujących przepisów, bądź to na lekceważący stosunek do nich, bądź to na niedbalstwo, pozwala na uznanie, że zezwolenie przez organ prowadzący na dalsze kierowanie przez skarżącego Zespołem Szkół nie jest uzasadnione i możliwe ze względu na realne zagrożenia destabilizacją organizacyjną w kierowanej jednostce.

Powyższe zarządzenie, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, przez jego zastosowanie i wydanie niezgodnego z prawem zarządzenia, z którego uzasadnienia nie wynikają motywy, jakimi kierował się organ pozbawiając go dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz brak oceny, czy podane przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie art. 11 K.p.a. przez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zasadności przesłanki odwołania go ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół oraz braku odpowiedzi na pismo z [...] kwietnia 2017 r. stanowiące wniosek o zaprzestanie naruszenia prawa przez Wójta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zarządzenia z [...] marca 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem z 28 września 2017 r., stwierdził nieważność powyższego zarządzenia z [...] marca 2017 r.

Sąd I instancji stwierdził, że organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wykazał, aby w niniejszej sprawie w wyniku działań podejmowanych przez skarżącego, zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie go z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego. W uzasadnieniu zarządzenia organ nie dokonał przekonywującego omówienia choćby w dostatecznym zakresie wystąpienia przesłanki o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie Sądu wszystkie zarzuty, jakie zostały postawione przez organ prowadzący w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia dotyczyły negatywnej oceny pracy skarżącego i negatywnej oceny wykonywanych przez niego zadań. Przyjmując nawet, że są one zgodne z rzeczywistością, to podane w nich okoliczności nie uzasadniają odwołania skarżącego z zajmowanego stanowisko bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W dużej mierze skupiały się one na wskazaniu nieprawidłowości w prowadzanej dokumentacji i ewidencji oraz nieprawidłowej organizacji placówki. Organ nie wykazał jednak, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, nadzwyczajna, nagła, powodująca u niego przekonanie, że dalsze kierowanie zespołem szkół przez skarżącego stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania szkoły. Podnoszone przez Wójta nieprawidłowości nie mają charakteru nagłego, gdyż jak sam przyznał pełnomocnik organu na rozprawie 14 września 2017 r., trwają co najmniej od 2016 r., co potwierdzają protokoły kontroli doraźnej z [...] czerwca 2016 r. oraz z [...] i [...] września 2016 r.

Konkludując Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień w wykonywaniu zadań przez skarżącego, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez niego funkcji dyrektora. Funkcjonowanie szkoły do czasu podjęcia zarządzenia wskazuje, że mimo wskazanych w uzasadnieniu tej uchwały niedociągnięć i uchybień, nie było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Okoliczności, na które powołuje się organ, mogły co najwyżej ewentualnie stanowić przyczynę odwołania dyrektora szkoły w normalnym trybie, a więc na koniec roku szkolnego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wójt Gminy [...] wniósł o jego uchylenie w całości i ustalenie, że skarżący został odwołany ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [...] z dniem [...] marca 2017 r., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że określona w zastosowanym przepisie przesłanka w postaci "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi nosić znamiona nagłości, a zatem uchybienia musiałyby być takiego rodzaju, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez skarżącego funkcji dyrektora, w sytuacji gdy z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora, albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu (wyrok NSA z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2330/16).

W ocenie Wójta uznać należy, że określona w art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", wbrew temu co przyjął w niniejszej sprawie Sąd I instancji, ma miejsce nie tylko gdy następuje nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora, ale również gdy naruszenia prawa przez dyrektora, czy inne jego zachowania są na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Wobec czego, zachowania dyrektora polegające na ustawicznym niewdrażaniu, na przestrzeni lat, zaleceń Kuratorium Oświaty, w zakresie poprawy bardzo niskiego poziomu edukacji, również w świetle reformy edukacji należy uznać za naruszenia istotne i zagrażające interesowi publicznemu, a więc stanowiące przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" określoną w art. 38 ust. 1 pkt. 2 f ustawy o systemie oświaty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

W ocenie skarżącego skarga kasacyjna od przedmiotowego wyroku jest bezzasadna. Skarżący podniósł, że wbrew ciążącemu obowiązkowi organ nie wykazał, aby w tej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie go z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Są to zatem dwie różne formy naruszenia prawa. Zarzut błędnej wykładni nie obejmuje zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa. Ma to ten skutek, że jeżeli skarżący pragnie zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obu postaci naruszenia prawa, to powinien wyraźnie każdą z tych postaci wskazać i przytoczyć argumenty odnoszące się odpowiednio do każdej z nich. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W skardze kasacyjnej zgłoszony został jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez jego błędną wykładnię. Zarzut błędnej wykładni skarżący kasacyjnie kieruje do wprowadzonej tym przepisem przesłanki "szczególnie uzasadniony przypadek", wskazując, iż wbrew temu co przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przesłanka ta ma miejsce nie tylko gdy następuje nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora, ale również gdy naruszenie prawa przez dyrektora, czy inne jego zachowania są na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zarzut ten nie zasługuje na uwzglednienie.

Art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty określa przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole. Zgodnie z punktem 1 ww. przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: (a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, (b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, (c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a. Zgodnie natomiast z punktem 2 omawianego przepisu organ, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Art. 38 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (por. wyroki NSA: z 1 września 2010 r., I OSK 933/10; z 1 lipca 2015 r., I OSK 978/15). Przepis ten - w przewidzianych w nim sytuacjach - nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie przewiduje możliwość odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej przez właściwy organ, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skoro jednak ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - używanego w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty - dodał kwalifikator "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn, jest nie do przyjęcia. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym, odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania dyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego placówkę na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić, możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu (por. wyrok NSA z 27 września 2012 r., I OSK 1615/12). Podkreślenia przy tym wymaga, że "szczególne przypadki", o jakich mowa w omawianym przepisie to nie takie, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację - pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym - jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Niezbędnym jest w takich sytuacjach, aby organ prowadzący - przed wydaniem zarządzenia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty - rozważył w sposób szczególny dobro podopiecznych kierowanej jednostki oświatowej i mając to na względzie ocenił, czy zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odwołanie bez wypowiedzenia (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r., I OSK 2703/12). Prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Kluczowe są zatem wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Wprawdzie użycie przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nieostrego sformułowania "przypadki szczególnie uzasadnione" daje organowi prowadzącemu pewną swobodę w ocenach, jednak swoboda ta nie może oznaczać całkowitej dowolności, skoro wkracza w stabilność wykonywania funkcji dyrektora. Nie można wszak zapominać, że ustawa o systemie oświaty przewiduje szczególny tryb obsadzania stanowisk dyrektorów szkół. Świadczy to o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na stanowisku dyrektora szkoły, stąd wszelkie ingerencje w tego rodzaju stosunek muszą być traktowane jako odstępstwo od powyższej zasady i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, rutynowych, gdy dalsze pozostawienie wybranej w konkursie osoby na stanowisku dyrektora groziłoby wywołaniem wyjątkowo szkodliwych skutków. Organ działający w ramach uprawnienia wynikającego z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty powinien zatem wykazać należytą argumentacją, czy w okolicznościach danej sprawy zaistniała przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku". Polega to na precyzyjnym i wyczerpującym umotywowaniu w wydawanym zarządzeniu, że zarzuty stawiane przez organ dyrektorowi dają podstawę do władczej ingerencji organu w stosunek prawny łączący go z dyrektorem. Stanowisko organu powinno zostać przy tym udokumentowane, w tym przebieg postępowania wyjaśniającego powinien również znaleźć rzetelne odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zauważyć trzeba, że w przepisach ustawy o systemie oświaty brak jest uregulowań wprost formułujących taki obowiązek, jednak nie stanowi to przeszkody do wyprowadzenia tego rodzaju wniosku z ogólnych zasad ustrojowych związania organów administracji prawem, obowiązku odwołania się do prawa oraz kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które sprawując kontrolę muszą znać motywy, jakimi kierował się organ samorządu terytorialnego podejmując akt podlegający kontroli. Wymóg uzasadnienia rozstrzygnięć przez administrację publiczną zaliczany jest do standardów dobrej administracji i prawa do sprawiedliwego procesu oraz stanowi konsekwencję zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), a także zasady zaufania do państwa i jego organów. Z uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora powinno zatem bezpośrednio wynikać, jakie konkretne okoliczności, poparte stosowną dokumentacją, stanowiły przyczynę odwołania, jak również z jakich powodów organ wydający ten akt zakwalifikował te okoliczności do kategorii przypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie odstąpił od przyjętej w orzecznictwie interpretacji przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie przyjął jedynie, że "szczególnie uzasadniony przypadek" musi nosić znamiona nagłości, ale uznał, że powyższa przesłanka obejmuje także naruszenie przez dyrektora prawa lub inne zachowania, które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Wykładnia dokonana przez Sąd I instancji jest zatem zbieżna z tą, którą przedstawia w skardze kasacyjnej skarżący. Odrębną kwestią jest natomiast dokonanie subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod tak odczytaną normę prawną. Skoro jednak w skardze kasacyjnej nie zgłoszono zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, to Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do weryfikacji zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w tym aspekcie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., uwzględniając przedstawione przez pełnomocnika skarżącego zestawienie kosztów postępowania kasacyjnego.