Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3042/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz J. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11.08.2000 r., nr [....] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, póz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.B. , ur. [....] 1928 r. przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1979 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [....] 03.1950 r. do [....] .07.1950 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że J.B. otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze służbą w organach Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.B. stwierdził, że brał udział w walkach w obronie porządku publicznego i spokoju ludności cywilnej. Podał ponadto, że od 1992 r. oczekuje na decyzję Urzędu o "zakwalifikowaniu mnie jako członka AK". J.B. stwierdził, że wykonywał obowiązki łącznika na placówce "[....] " w D. Do wniosku dołączył oświadczenia trzech świadków, z których wynika, że J.B. i przekazywał informacje i dokumenty, a także broń i amunicję i był łącznikiem. Świadkowie podali, że J.B. miał pseudonim "[....] ", czy "[....] ".

W dniu 7.11.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [....], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ stwierdził, że służba w Milicji Obywatelskiej nie stanowi działalności kombatanckiej. W odniesieniu do twierdzeń strony o działalności w Armii Krajowej organ stwierdził, że w pkt 12 i 14 deklaracji członkowskiej ZBoWiD jest wzmianka w o współpracy z BCh i AK, natomiast wnioskodawca podał, że nie posiadał pseudonimu.

Organ stwierdził, że współpraca z organizacjami podziemnymi nie jest działalnością kombatancką przewidzianą przez ustawę o kombatantach... . Organ dodał, że termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach... upłynął 31.12.1998 r. Organ stwierdził, że w aktach nie ma dokumentów świadczących o tym, że strona występowała wcześniej o uprawnienia z tytułu przynależności do AK.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. zakwestionował twierdzenia organu, że nie wykazał przynależności do AK i że nie posiadał pseudonimu. Powtórzył, że wniosek o rozszerzenie uprawnień kombatanckich zgłosił już w 1992 r. Stwierdził też, że w 1978 r. niebezpiecznie było przyznawać się do przynależności do AK.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w Milicji Obywatelskiej nie stanowi samodzielnego tytułu do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich. Pogląd taki jest ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym. Por. uchwalę składu 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00, ONSA 2001/1/3. Taki sam pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15.04.2003 r., sygn. akt SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, póz. 31.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, póz. 31, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że już w postępowaniu przed ZBoWiD w 1979 r. skarżący powoływał się na współpracę z organizacjami podziemnymi; por. życiorys (k. 3 akt ZBoWiD) i deklaracja, pkt 12 (k. 5 na odwrocie). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien ustalić charakter działalności skarżącego. Samo użycie terminu "współpraca" nie może mieć znaczenia decydującego. Organ powinien ocenić rozbieżności między stwierdzeniami w postępowaniu przez ZBoWiD i w postępowaniu weryfikacyjnym co do pseudonimu J.B. i jego brzmienia. Wykazanie posiadania tytułu uprawnień kombatanckich należy do wnioskodawcy, jednakże organ powinien przestrzegać art. 7 i 77 k.p.a.

W razie przyjęcia, że skarżący legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., organ powinien jednak również ustalić, czy późniejsza działalność skarżącego nie daje podstaw do pozbawienia go tych uprawnień na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ ustawy o kombatantach... . Chodzi tu o udział w walkach z "bandami", o czym J.B. wspomina w życiorysie na k. 3, akt ZBoWiD.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.