Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3071/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27
journal: Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
article: § 2 ust. 3a
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: § 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 121 poz 1137
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod  względem ochrony przeciwpożarowej.
article: art. 10a
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2246/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2246/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] stycznia 2007 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] nakazał [...] Oddział [...] w W. wykonanie obowiązku polegającego na wyposażeniu dworca [...] w instalację dźwiękowego systemu ostrzegawczego wykonaną w oparciu o projekt uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Termin wykonania obowiązku określono na dzień 31 grudnia 2007 r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, argumentując brak możliwości wykonania obowiązku wskazanego w decyzji, względami finansowymi, wnosząc jednocześnie o przesunięcie terminu wykonania nałożonego obowiązku do 31 grudnia 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, decyzją z [...] lutego 2007 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Z uwagi na niewykonanie w wyznaczonym terminie obowiązku, uruchomiono wobec [...] S. A. w W. postępowanie egzekucyjne (w aktach sprawy upomnienie z [...] lipca 2010 r. oraz tytuł wykonawczy z [...] października 2010 r.).

Pismem z 17 marca 2017 r. spółka [...] S. A. w W. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] o zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z [...] stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.

Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], decyzją z [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.) w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił zmiany decyzji z [...] stycznia 2007 r. w zakresie terminu wykonania realizacji obowiązku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zmiana terminu realizacji obowiązku do dnia 31 grudnia 2020 r. jest niedopuszczalna ze względu na fakt, że powyższe skutkowałoby brakiem zapewnienia w obiekcie odpowiednich warunków ochrony przeciwpożarowej do końca 2020 r. Tym samym wnioskowana zmiana nie jest zasadna zarówno w słusznym interesie strony, jak i w interesie społecznym, gdyż stoi to w sprzeczności z zapewnieniem właściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie.

Na skutek odwołania spółki [...] S.A., decyzją z [...] lipca 2017 r., [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podał, że strona posiadała wiedzę na temat nieprawidłowości występujących w obiekcie od czasu pierwszych czynności kontrolno-rozpoznawczych, tj. od grudnia 2006 r. Decyzją z [...] stycznia 2007 r. nałożono na stronę obowiązek, dając 12 miesięcy na wykonanie instalacji dźwiękowego systemu ostrzegawczego. Był to okres wystarczający na wykonanie w obiekcie przedmiotowego urządzenia przeciwpożarowego. Obowiązek stosowania w tego typu obiektach, tj. dworcach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób, dźwiękowego systemu ostrzegawczego, umożliwiającego rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych dla potrzeb bezpieczeństwa osób przebywających w budynku, nadawanych automatycznie po otrzymaniu sygnału z systemu sygnalizacji pożarowej, a także przez operatora, wszedł w życie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r., a więc już wtedy strona miała co najmniej 3 lata na dostosowanie obiektu do panujących przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Od czasu wprowadzenia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. do dnia dzisiejszego strona miała zaś ponad 13 lat na wykonanie dźwiękowego systemu ostrzegawczego. Dalsze prolongowanie terminu wykonania obowiązku, polegającego na wyposażeniu obiektu w dźwiękowy system ostrzegawczy, nie jest wskazane ze względu na interes społeczny, a przede wszystkim z uwagi na bezpieczeństwo przebywających w obiekcie ludzi.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pozytywna opinia [...] Komendanta Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zawarta w piśmie z 16 marca 2016 r. dotycząca zgody na etapowanie zaleceń wynikających z postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] grudnia 2014 r., nie jest równoznaczna ze zgodą na zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu I instancji w roku 2007. Organ dodał też, że samo wydanie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego postanowienia, w myśl § 2 ust. 2 lub 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwia stronie jedynie zrealizowanie decyzji nakładającej przedmiotowy obowiązek poprzez wykonanie innych rozwiązań poprawiających stan bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie (zapewniających właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego), nie stanowi natomiast o przedłużeniu terminu do realizacji obowiązku w myśl art. 155 k.p.a.

W skardze do Sądu na tę decyzję [...] S. A. w W. zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 155 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd wskazał, że skarżąca, wnosząc o zmianę wymienionej decyzji w zakresie terminu realizacji obowiązku do dnia 31 grudnia 2020 r., powołała się na prowadzone obecnie prace modernizacyjne dworca kolejowego [...] w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynku dworca. Powołała się przy tym na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z [...] grudnia 2014 r., którym organ wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych, jak również na pozytywne zaopiniowanie przez ten organ pismem z 16 marca 2016 r. możliwości realizacji zaleceń wynikających z tego postanowienia w czterech etapach, z których II jest w trakcie realizacji, a termin jego zakończenia to koniec 2020 r. Organy obu instancji, orzekając w niniejszej sprawie zgodnie oceniły, że argumenty podnoszone przez skarżącą nie przemawiają za zmianą decyzji ostatecznej we wnioskowanym zakresie, koncentrując się na charakterze obowiązku nałożonego decyzją ostateczną, na celu jakiemu ma służyć jego wykonanie oraz okresie, jaki upłynął od daty wyznaczonej w tym orzeczeniu na jego realizację, podnosząc w efekcie, że wnioskowanej zmianie sprzeciwia się interes społeczny.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ten, jak z niego wynika, zawiera dwa rodzaje przesłanek - formalne i materialne. Przesłanki formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda stron postępowania, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji, niewystępowanie więc którejkolwiek z nich nie może do takiego skutku prowadzić.

W niniejszej sprawie przyjęto, że przesłanki takie nie wystąpiły, a Sąd tę ocenę w pełni podzielił. Decyzja ostateczna z [...] stycznia 2007 r. została wydana na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.), zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Przepis ten zastosowano w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r., Nr 80, poz. 563), w zakresie wyposażenia obiektu w instalację dźwiękowego systemu ostrzegawczego. Nakładając obowiązek w tym zakresie, wyznaczono termin na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości do 31 grudnia 2007 r., a więc 12 miesięcy. Bezspornie, wskazana decyzja ostateczna, jest decyzją na mocy której strona "nabyła prawo", która to w zakresie terminu realizacji obowiązku może być co do zasady zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a. Nie ma też wątpliwości co do spełnienia w niniejszej sprawie kolejnej przesłanki formalnej określonej w art. 155 k.p.a. w postaci zgody strony, która nabyła prawo na jej zmianę. Niemniej Sąd I instancji zgodził się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że za zmianą ww. decyzji ostatecznej w części dotyczącej terminu nie przemawia ani słuszny interes strony, ani interes społeczny.

Zmiana decyzji ostatecznej w ww. zakresie, a tym samym prolongata terminu wykonania nałożonego obowiązku oznaczałaby, że obiekt jakim jest dworzec kolejowy [...], na którym jednorazowo może przebywać ponad 500 osób, nie spełniałby w pełni przez kolejne kilka lat, tj. do końca 2020 r. wymogów w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zapewnienie warunków ochrony przeciwpożarowej w obiekcie dworca kolejowego, zlokalizowanego w centrum stolicy, jest zaś wartością nadrzędną i w interesie społecznym jest jak najszybsze wykonanie ww. obowiązku. Co przy tym istotne, dźwiękowy system ostrzegawczy (DSO) obowiązuje dla dworców i portów przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób od 12 stycznia 2004 r. (v. Dz. U. z 2003 r., Nr 121, poz. 1138, § 25 rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2003 r., który to ten obowiązek wprowadził), a to oznacza, że skarżąca miała dużo czasu, aby dostosować przedmiotowy w sprawie obiekt do tego wymogu. Ważnym jest, że dźwiękowy system ostrzegawczy ma służyć powiadomieniu osób o wystąpieniu w obiekcie zagrożenia i ułatwić przeprowadzenie sprawnej ewakuacji z tego obiektu. Sąd I instancji uznał, że nie sposób więc przyjąć, aby w interesie społecznym było odwlekanie o kolejne lata dostosowania przedmiotowego w sprawie obiektu, zlokalizowanego w centrum W., do wskazanego standardu przeciwpożarowego. Nadto, nie sposób też przyjąć, aby za wnioskowaną zmianą decyzji przemawiał słuszny interes strony uzasadniony przeprowadzaną w etapach, modernizacją dworca kolejowego [...]. Niezależnie od tej "modernizacji", również w słusznym interesie strony leży bowiem jak najszybsza realizacja decyzji z 2007 r. i zapewnienie odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej osobom przebywającym w przedmiotowym obiekcie. Dlatego też nie można uznać, aby okoliczności wynikające z dokumentów przywołanych przez skarżącą we wniosku inicjującym to postępowanie, stanowiły o jej słusznym interesie przemawiającym za zmianą decyzji ostatecznej we wnioskowanej części.

Sąd stwierdził, że wbrew treści skargi, organ odwoławczy ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji m. in. do okoliczności uzyskania przez skarżącą zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego w ww. obiekcie oraz na ich realizację w etapach, ale nie uznał ich za uzasadniające przedłużenie terminu wykonania nałożonego w 2007 r. obowiązku, słusznie wskazując przede wszystkim na to, że takiego skutku nie wywołuje (wbrew stanowisku Spółki) pismo [...] Komendanta PSP z 16 marca 2016 r., a ocenę tę Sąd w pełni podzielił. W tych okolicznościach zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. także nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Zdaniem Sądu, żadnego znaczenia prawnego w niniejszej sprawie na ma złożone przez stronę do akt sądowych zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez organ konserwatorski w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku dworca kolejowego [...]. Badając zaskarżoną decyzję sąd kieruje się bowiem stanem mający miejsce w dacie jej wydania; wskazana okoliczność wynikająca z ww. zawiadomienia opatrzonego datą 19 marzec 2018 r., w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z [...] lipca 2017 r. nie miała zaś miejsca; trudno więc organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzucić jakąkolwiek nieprawidłowość w tym kontekście.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła spółka [...] S.A. w W., opierając ją na podstawach:

1. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego podstaw wydanej decyzji;

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., pomimo tego, iż zaskarżona decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona w całości.

2. naruszenie prawa materialnego:

- art. 10a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zaskarżona decyzja nie powinna zostać uchylona pomimo, iż decyzja pierwotna ([...]) nie może być wykonywana ze względu na wszczęcie postępowania o wpisanie budynku Dworca [...] do rejestru zabytków,

- art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, że w rozważanym przypadku nie zachodzi słuszny interes strony skarżącej, który by uzasadniał zmianę pierwotnej decyzji.

Skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż [...] S.A. prowadziła prace modernizacyjne dworca kolejowego [...] w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynku dworca. Prace były wykonywane m.in. na podstawie Ekspertyzy stanu ochrony przeciwpożarowej dworca [...] z września 2014 r. w której to zaplanowano wyposażenie budynku w dźwiękowy system ostrzegawczy. Biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w tym dokumencie, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydał postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. wyrażające pozytywną opinię na etapową realizację zaleceń ppoż wynikających z postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r. Tym pierwszym postanowieniem [...] Komendant Wojewódzki PSP pozytywnie zaopiniował możliwość realizacji zaleceń wynikających z postanowienia [...] w czterech etapach w tym: Etap I - w obszarze hali głównej dworca kolejowego [...]- zrealizowano, Etap II - Część 1 galeria zachodnia, dojścia do [...], część galerii północnej - zrealizowano. Następnie zostanie wykonany zakres Części 2 Etapu II - w terminie do 31.12.2020 r. Obecnie uzyskano pozwolenie na budowę. Etap IlI - Stacja [...]. Etap IV - Tunel linii średnicowej (dalekobieżnej i podmiejskiej). Realizacja Etapu III i IV przewidziana jest do końca roku 2023, który zrealizuje [...] S.A. w ramach planowanego remontu linii średnicowej na odcinku [...] zgodnie z planem wykorzystania środków unijnych.

Na dzień dzisiejszy, nie ma żadnego uzasadnienia merytorycznego i prawnego, aby decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. wykonać, skoro wszelkie prace są wykonywane w ustalonych etapach uzgodnionych z właściwym organem Straży Pożarnej przy wykorzystaniu środków unijnych. Wykonywanie podobnych prac kilkakrotnie narażałoby skarżącą na dodatkowe nieuzasadnione koszty.

Ponadto na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. złożono do akt sprawy Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku Dworca [...] wraz z systemem infrastruktury podziemnej. Wykonywanie jakichkolwiek prac budowlanych na dzień dzisiejszy, które naruszyłyby substancję budynku jest niemożliwe, ponieważ zabrania tego ww. przepis, a wykonanie decyzji pierwotnej wiąże się z przeprowadzaniem takich prac. Wobec zapisów art. 10a ww. ustawy nie ma możliwości prawnej wykonania nałożonych obowiązków do czasu wydania przez właściwy organ decyzji o wpisie budynku do rejestru zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, że tryb wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych lub do decyzji, przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. W doktrynie wskazuje się na szerokie rozumienie praw nabytych, o których mowa w art. 155 k.p.a. Treścią prawa nabytego jest również rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s.898). Decyzje nakładające obowiązek są decyzjami, na mocy których strony nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków określonych w decyzji a nie innych. Istotna dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest kwestia temporalnego zastosowania art. 155 k.p.a., a w szczególności zastosowanie tego trybu po upływie terminu wykonania decyzji. Z treści przepisu wynika, że weryfikacja decyzji w tym trybie może nastąpić "w każdym czasie". Generalnie rzecz ujmując, termin początkowy to dzień, w którym decyzja stała się ostateczna, a termin końcowy, to dzień wyeliminowania decyzji z obrotu prawego w innym trybie lub z mocy prawa. Dla temporalnego aspektu możliwości weryfikacji decyzji w trybie art. 155 k.p.a. znaczenie ma to, czy na mocy danej decyzji jej adresat nabywa prawo w ścisłym rozumieniu czy też nakładany jest na niego obowiązek. W przypadku decyzji przyznających jakieś uprawnienie ograniczonych terminem wskazuje się, że wraz z upływem terminu tracą one moc obowiązującą, nie podlegają egzekucji administracyjnej i nie mogą wówczas być już uchylane lub zmieniane w trybie art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 września 2018 r., II OSK 3351/17, wyrok NSA z 17 września 2009 r., II OSK 1406/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w przypadku decyzji nakładających obowiązek upływ terminu nie ma wpływu na obowiązywanie danej decyzji, lecz powstaje możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku. Decyzje nakładające obowiązki, w których został wskazany termin ich wykonania mogą być weryfikowane w trybie art. 155 k.p.a. również po upływie tego terminu. Upływ terminu może stanowić jednak przesłankę negatywną do zmiany lub uchylenia decyzji w tym trybie, rozpatrywaną w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W tej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. została wydana na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.) i jest to decyzja nakładająca określone obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, na wykonanie których wyznaczono odpowiedni termin. Zmiana tego rodzaju decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie wyznaczonego terminu jest dopuszczalna, lecz sam fakt upływu tego terminu oraz długość terminu do dnia złożenia wniosku o zmianę decyzji może stanowić negatywną przesłankę do odmowy zmiany decyzji w okolicznościach konkretnej sprawy. Oprócz tego należało zbadać inne przesłanki pozytywne i negatywne wymienione w art. 155 k.p.a.

Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny spełnienia w tej sprawie przesłanek, z art. 155 k.p.a., słusznie uznając, że interes społeczny w tym przypadku nie przemawia za zmianą decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zasadnie Sąd przyjął, że niewykonanie wskazanych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w obiekcie takim jak dworzec kolejowy stanowi realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia pasażerów. Ponadto termin na wykonanie tej decyzji upłynął z końcem 2008 r., a wniosek o jej zmianę w zakresie terminu został złożony w dniu 17 marca 2017 r., zatem po upływie ponad 8 lat. W celu wykonania tej decyzji prowadzone było postępowanie egzekucyjne, wielokrotnie nakładane były grzywny w celu przymuszenia. Żądanie zmiany decyzji w zakresie terminu jej wykonania po upływie tak rażąco długiego terminu i wieloletnim prowadzeniu postępowania egzekucyjnego jest nieuzasadnione. Całokształt okoliczności tej sprawy przemawia więc za odmową zmiany wskazanej decyzji.

Skarżąca kasacyjnie spółka [...] S.A. wywodzi swój "słuszny interes" w tej sprawie z faktu prowadzeniu prac modernizacyjnych na Dworcu [...] i [...] w zakresie ochrony przeciwpożarowej zgodnie z postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r., w którym wyrażono zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej na podstawie § 2 ust. 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.). Pierwszy z tych przepisów stanowi, że przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących o powierzchni użytkowej przekraczającej 1.000 m2 wymagania, o których mowa w § 1, z wyłączeniem wymagań charakterystyki energetycznej, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań, o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. W myśl § 16 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w ramach prowadzenia kontroli nad uzgadnianiem ekspertyz technicznych opracowywanych przez rzeczoznawców dla potrzeb projektów budowlanych, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji wydaje postanowienie w sprawie wyrażenia zgody, wyrażenia zgody pod warunkiem lub niewyrażenia zgody - na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono w przepisach techniczno-budowlanych, w przypadkach wskazanych w tych przepisach, oraz na stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, w przypadkach wskazanych w przepisach przeciwpożarowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie to nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji z [...] stycznia 2007 r. w trybie art. 155 k.p.a. Postanowienie to zostało wydane w związku z pracami modernizacyjnymi dworca, a nie w celu wykonania decyzji z [...] stycznia 2007 r. Treść tego postanowienia może mieć wpływ na sposób wykonania nałożonego obowiązku, mimo upływu terminu wynikającego z decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Postanowienie to zostało wydane w innym postępowaniu, ma inny zakres przedmiotowy, zatem nie może stanowić podstawy do zmiany terminu wykonania decyzji z [...] stycznia 2007 r. Niezasadny jest w związku z tym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 155 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 10a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm.). Zgodnie z art. 10 a ust. 1 tej ustawy od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. W myśl art. 10 a ust. 2 ustawy zakaz, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. Przepis ten obowiązuje od dnia 9 września 2017 r. Zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej została wydana [...] lipca 2017 r., a więc przed wejściem w życie tego przepisu i przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków (zawiadomienie z dnia 19 marca 2018 r.). Poza tym strona nie wykazała, że obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. (wyposażenie dworca [...] w instalację dźwiękowego systemu ostrzegawczego) stanowią roboty budowlane lub inne działania, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7, 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, wskazać należy, iż strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała jakie okoliczności faktyczne nie zostały w tej sprawie przez organy administracji ustalone lub które okoliczności zostały ustalone błędnie. To, że przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty nie uzasadniały wydania decyzji dla niej pozytywnej w tej sprawie nie oznacza, że jej stan faktyczny został błędnie ustalony.

Tym samym niezasadny jest również ogólny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, a wyrok oddalający skargę w tej sprawie, jak i jego uzasadnienie odpowiadają prawu.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał w wyznaczonym terminie przeprowadzenia rozprawy.