Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 292/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. art. 3 pkt 10, art. 40a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 61
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 78 par.1, 2, art. 6, art. 7, art.. 8, art. 9, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, 2 i 4, art. 84
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 171 poz 1206
law: Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
article: par. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 59 poz 526
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów  rolno-spożywczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniach [...]-[...] lutego 2012 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych (WIJHARS) w S., działając na podstawie odpowiedniego upoważnienia z dnia [...] lutego 2012 r. wydanego przez WIJHARS w S., przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej produkowanych ryb i przetworów rybnych w N." Sp. z o.o., C. (protokół kontroli z dnia [...] lutego 2012 r.).

W trakcie kontroli w dniu [...] lutego 2012 r. w magazynie produktu gotowego, pod adresem "N." Sp. z o.o., C. (dalej: strona, Spółka), zostały pobrane próbki z pięciu przedmiotowych partii produktu (protokół pobrania próbek z dnia [...] lutego 2012 r.).

W związku z pobraniem próbek do analizy laboratoryjnej, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. organ I instancji zwrócił się do strony z prośbą o wyjaśnienie, czy masa ryby deklarowana na etykietach kontrolowanych produktów oraz masa netto po odsączeniu jest wartością minimalną.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. strona poinformowała, że w ubiegłych latach WIJHARS w S. interpretował wyniki zgodnie ze specyfikacją wyrobu gotowego, która została załączona jako wymagana podczas kontroli.

Przeprowadzone przez Laboratorium Specjalistyczne Głównego IJHARS w S. badania laboratoryjne wykazały, że przedmiotowe partie artykułu nie spełniają wymagań zadeklarowanych przez producenta na etykiecie.

W badanych partiach artykułów wykazano zaniżoną masę netto marynowanych filetów śledziowych w stosunku do zadeklarowanych w w/w specyfikacji wartości, tj.:

1) w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 140±4 g, 138±4 g, 137±4 g, 146 g, 143 g, 140±4 g, 135±4 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 139,8 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

2) w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 141 g, 144 g, 135±4 g, 135±4 g, 139±4 g, 136±4 g, 142 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 138,8 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

3) w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 112±3 g, 117±3 g, 116±3 g, 115±3 g, 113±3 g, 114±3 g, 116±3 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 114,7 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 120 g, a zatem sześć badanych opakowań nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

4) w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 144 g, 142 g, 134±4 g, 139±4 g, (średnia wartość z 4 pomiarów: 139,7 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

5) w artykule o nazwie Siedź [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 292±6 g, 311±7 g, 318±7 g, (średnia wartość z 3 pomiarów: 306,6 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów nie mniej niż 325 g a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.).

W związku z uzyskanymi wynikami badań laboratoryjnych kontrolowanych partii przetworów rybnych, w dniu [...] marca 2012 r. organ wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych - niespełniających wymagań jakościowych wskazanych w deklaracji producenta zawartej w oznakowaniu w/w wyrobów, z uwagi na zaniżoną masę ryby.

W pismach z dnia [...] marca 2012 r. strona poinformowała Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S., że zarzut zafałszowania kontrolowanych produktów jest bezpodstawny.

Swoje stanowisko strona umotywowała niezastosowaniem przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. wewnętrznej Instrukcji I-30 Metodyka wykonywania odcieków, na którą producent powoływał się w specyfikacji wyrobu gotowego SG-70, załączonej do protokołu kontroli (załącznik nr 6).

Strona zaznaczyła, że przedmiotowe badania laboratoryjne zostały wykonane zgodnie z normą PN-87/A-86782 pkt. 2.4.12, według której czas odcieku ryby wynosi 15-30 minut - w odróżnieniu do w/w metodyki producenta, w której czas odcieku wynosi 1 minutę.

W odpowiedzi na w/w pismo Wojewódzki Inspektor JHARS w S. pismem z dnia [...] marca 2012 r. przesłał do strony wyjaśnienia, uznając zarzuty strony za bezpodstawne.

Organ I instancji zaznaczył, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45).

Ponadto, w/w laboratorium posiada akredytację, zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 oraz stosuje wymagane (zgodnie z punktem 5.4 w/w normy) metodyki badań, a zatem jest w pełni uprawnione do dokonywania analiz próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych.

Wojewódzki Inspektor JHARS zaznaczył, że stosowane w zakładzie metodyki są mniej precyzyjne niż stosowane przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. Stąd w przedmiotowej sprawie za wiążące należy uznać wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzanych przez w/w laboratorium.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. organ I instancji poinformował stronę o zakończonym postępowaniu i zebranym materiale dowodowym w przedmiotowej sprawie, oraz o możliwości złożenia wniosków i zastrzeżeń, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a.

Korzystając z powyższej możliwości strona w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. przekazała uwagi i zastrzeżenia do przedmiotowego postępowania, wnosząc o:

- ponowne przeprowadzenie badań próbek przez niezależne laboratorium zgodnie z Instrukcją 1-30 Metodyka wykonywania odcieków,

- przeprowadzenie dowodu z badań zakładowych,

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników Spółki, odpowiedzialnych za kontrolę jakości w firmie,

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Powiatowego Inspektora Nadzoru Weterynaryjnego,

- przeprowadzenie dowodu z dokumentów - HACCP oraz trzech specyfikacji wyrobu gotowego, w których wskazano jako metodę wykonywania odcieków w/w instrukcję,

- powołanie biegłego z zakresu badań jakości żywności.

Podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie strona dodatkowo wyjaśniła, co następuje:

- rozporządzenie WE nr 882/2004 nie wskazuje na obowiązek wykonywania badań zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025, a w pkt 12 i 14 nakazuje organom urzędowej kontroli podejmowanie decyzji w jednolity sposób, którego obowiązku w niniejszej sprawie organ nie dopełnił,

- w poprzednich latach Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stosowało metodę badań zgodną z zakładową instrukcją oraz obowiązującymi w Spółce specyfikacjami wyrobów gotowych,

- Instrukcja I-30 Metodyka wykonywania odcieków, według której czas odcieku mięsa ryby trwa 1 minutę, nie przesądza o mniejszej dokładności tej metodyki niż metodyka zgodna z wymaganiami normy PN EN ISO/JEC 17025,

- niektóre z produktów zbadanych po przeprowadzeniu przedmiotowej kontroli były kontrolowane według deklaracji producenta zawartej w specyfikacji wyrobu gotowego, a pozostałe artykuły - zgodnie z deklaracją producenta zawartą w oznakowaniu tych artykułów,

- organ stosując nową metodę oznaczania masy ryby, inną niż dotychczasową, bez wcześniejszego poinformowania producenta, nie pozwala producentowi na dostosowanie metodyk wewnętrznych do metodyk stosowanych przez Inspekcję JHARS.

Do pisma strona załączyła protokoły badań zakładowych zakwestionowanych wyrobów, dokument HACCP, dwie specyfikacje wyrobów gotowych, sprawozdania z badań wykonanych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. (8 sztuk).

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie organ I instancji w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną w wysokości 6.000,00 złotych, za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony pismem z dnia [...] maja 2012 r. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora JHARS za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S., z zachowaniem terminu określonego w przepisach K.p.a.

1) obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

a) § 5 ust. 1 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2009 r. Nr 91, poz. 740, z późn. zm.) poprzez pobranie zbyt małej ilości próbek do badań laboratoryjnych oraz błędne zastosowanie normy PN-87/A-86782,

b) art. 2 pkt 11, 15, 16, 17 w/w ustawy w związku z załącznikiem nr 2 w/w ustawy poprzez niezastosowanie metody referencyjnej, dopuszczalnego błędu (T) oraz dopuszczalnej ujemnej wartości błędu (Ti) przy oszacowywaniu wyników,

c) art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, z uwagi na niedoinformowanie i brak szkolenia w zakresie metod badań stosowanych przez WIJHARS w S,

d) art. 4 ust. 1 i art. 3 pkt 10 w/w ustawy poprzez uznanie, że zadeklarowana przez producent metoda oznaczenia masy ryby nie może być stosowana, a powinna być stosowana metoda, której producent nie deklarował,

e) art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy poprzez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowe artykuły są zafałszowane, a tym samym brak jest podstaw do nałożenia jakiejkolwiek kary pieniężnej,

f) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie miała miejsce praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd,

g) rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 2002, Nr 31, poz. 1, z późn. zm.), a w szczególności pkt 12, 14, 17 poprzez niezastosowanie w/w przepisów, dotyczących stosowania systemu HACCP, w ramach którego producent stosuje Instrukcję 1-30 Metodyka wykonywania odcieków,

h) art. 61 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie;

2) obrazę przepisów proceduralnych, a w szczególności:

a) art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 2, 78 § 1 K.p.a., z uwagi na zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie wniosków zgłaszanych przez stronę w trakcie trwania przedmiotowego postępowania,

b) art. 9 K.p.a. poprzez niezastosowanie zasady wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, a szczególności, że badania laboratoryjne będą wykonywane inną metodą niż stosowana przez producenta,

c) art. 77 § 4 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu, a szczególności, że poprzednie kontrole były przeprowadzone na podstawie obowiązującej od 2008 r. Instrukcji 1-30 Metodyka wykonywania odcieków,

d) art. 84 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku strony o powołanie biegłego w sprawie, w której wymagane są wiadomości specjalne.

Podnosząc powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Do odwołania pełnomocnik strony załączył sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), pełnomocnictwo wraz z dowodem opłaty skarbowej oraz odpis KRS strony.

Decyzją Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] listopada 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji WIJHARS z dnia [...] maja 2012 r., wymierzającej karę pieniężną w wysokości 6.000,00 złotych za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych o podanych wyżej nazwach utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W podstawie prawnej powołanej decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 40a ust. 4 oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), art. 45 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik przedsiębiorcy – N. Spółka z o.o., C.

Pełnomocnik strony wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

Wnoszący skargę podtrzymał w całości przedstawione wyżej zarzuty sformułowane w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy (GIJHARS) wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że zarzuty strony skarżącej nie znajdują uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa.

W nawiązaniu do przyjętej numeracji poszczególnych zarzutów organ II instancji zajął następujące stanowisko:

Odnosząc się do zarzutów ad. 1) pkt a i b dotyczących sposobu pobrania próbek organ zauważył, że strona poprzez swojego pełnomocnika dopiero w odwołaniu zakwestionowała sposób pobrania próbek do badań. Zdaniem wnoszącego skargę, zastosowana Polska Norma jest nieobowiązkowa, a pobranie próbek należało wykonać według ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych, która jest aktem wyższego rzędu.

Główny Inspektor JHARS nie podziela stanowiska strony w w/w zakresie.

W związku z tym, że powyższy akt prawny zawiera wytyczne, dotyczące kontroli ilości rzeczywistej towaru paczkowanego, nie dotyczy kontroli zawartości poszczególnych jego składników i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W toku przedmiotowej kontroli inspektorzy Inspekcji dokonali pobrania próbek w oparciu o rozporządzenie Ministra i Rolnictwa Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 59, poz. 526, z późn. zm.).

Zgodnie z § 9 w/w rozporządzenia, szczegółowe warunki pobierania próbek artykułu rolno-spożywczego głęboko mrożonego określa załącznik do rozporządzenia, pobieranie próbek artykułu rolno-spożywczego innego niż wymieniony w ust. 1 odbywa się zgodnie z dokumentami normalizacyjnymi.

Powyższe rozporządzenie nie zawiera szczegółowych warunków pobierania próbek konserw rybnych. W tej sytuacji organ pobrał próbki zgodnie z Polską Normą PN-87-A-86781 "Przetwory rybne marynowane. Pobieranie próbek", które zawierają szczegółowe wytyczne w w/w zakresie.

W związku z powyższym, zarzuty zawarte we wniesionej skardze są – w ocenie organu - bezpodstawne.

Odnosząc się do zarzutów ad. 1) pkt c, d i e dotyczących naruszenia art. 4 ust. 1 i art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez uznanie, że zadeklarowana przez producenta metoda oznaczenia masy ryby nie może być stosowana i powinna być stosowana metoda, której producent nie deklarował, a w związku z tym Wojewódzki Inspektor JHARS w S. naruszył art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy poprzez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowe artykuły są zafałszowane. Tym samym brak jest podstaw do nałożenia jakiejkolwiek kary pieniężnej.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, stosowana od czterech lat w/w zakładowa metodyka wykonywania odcieków jako integralna część specyfikacji wyrobu gotowego funkcjonuje w ramach systemu HACCP, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 178/2002.

Stosowany przez producenta plan HACCP został zaakceptowany przez Inspekcję Weterynaryjną i tylko za zgodą tego organu przedmiotowa instrukcja I-30 mogłaby zostać zmieniona.

Ponadto, wnoszący skargę zakwestionował wyniki badań, również z powodu sposobu niejednolitej ich interpretacji: niektóre próbki zostały ocenione według specyfikacji producenta, inne wyłącznie na podstawie etykiet.

Pełnomocnik strony wskazał, że w trakcie poprzednich kontroli do laboratoryjnego oznaczania masy ryby kontrolujący stosowali zakładową metodykę, czego przykładem są sprawozdania z badań Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w S. nr [...], [...], [...], [...], [...].

Wnoszący skargę podniósł, że z zapisów w/w instrukcji operacyjnej wynika, że jej wytyczne "przy kontroli organizacji zewnętrznych, mają na celu rozstrzyganie kwestii spornych dotyczących reklamacji, a także niezgodności dotyczącej deklarowanej i rzeczywistej masy produktu". Powyższe zapisy "stanowią obowiązujące prawo nie tylko w stosunkach wewnętrznych, ale również muszą się do nich stosować organy kontrolne".

Wyjaśniając rozbieżności pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych a deklaracją producenta wnoszący skargę podniósł, że według metodyki zastosowanej przez organ Inspekcji czas odcieku wynosi 15-30 min, a czas odcieku w metodyce producenta wynosi tylko 1 minutę. W związku z powyższym, wiedząc o ograniczonym zakresie metodyk badawczych stosowanych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S., Wojewódzki Inspektor JHARS w S. był zobligowany do przeprowadzenia oznaczenia masy ryby w innym akredytowanym laboratorium, w którym można było przeprowadzić badania według instrukcji operacyjnej I-30 jako części obowiązującego systemu HACCP.

Podsumowując, pełnomocnik strony wskazał, że organ I instancji nie powinien stwierdzać zafałszowania kwestionowanych wyrobów, z uwagi na fakt, iż laboratorium zakładowe działało zgodnie z przyjętymi wewnętrznymi regulacjami, które to inspektorzy WIJHARS akceptowali w latach poprzednich.

Główny Inspektor JHARS nie podzielił stanowiska wnoszącego skargę i stwierdził, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przepis art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu.

Z powyższych przepisów wynika, że oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli.

W przedmiotowej sprawie, deklarację producenta w zakresie masy filetów śledziowych stanowią w stopniu równorzędnym, etykiety opakowań oraz specyfikacje wyrobów gotowych:

- dla artykułu [...] śledziowe [...]: Specyfikacja wyrobów gotowego SG-70 z dnia 28 stycznia 2011 r. (masa ryb nie mniej niż: 134 g) oraz etykieta (masa ryb: 140 g),

- dla artykułu [...] śledziowe [...]: Specyfikacja wyrobów gotowego SG-70 z dnia 28 stycznia 2011 r. (masa ryb nie mniej niż: 134 g) oraz etykieta (masa ryb: 140 g),

- dla artykułu [...] śledziowe [...]: Specyfikacja wyrobów gotowego SG-70 z dnia 28 stycznia 2011 r. (masa ryb nie mniej niż: 115 g) oraz etykieta (masa ryb: 120 g),

- dla artykułu [...] śledziowe [...]: Specyfikacja wyrobów gotowego SG-70 z dnia 29 stycznia 2011 r. (masa ryb nie mniej niż: 134 g) oraz etykieta (masa ryb: 140 g),

- dla artykułu: Śledź [...]: Specyfikacja wyrobów gotowego SG-70 z dnia 28 stycznia 2011 r. (masa ryb nie mniej niż: 325 g).

Przeprowadzone przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. badania laboratoryjne wykazały zaniżoną masę marynowanych filetów śledziowych w stosunku do zadeklarowanych wartości, tj.:

- w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 140±4 g, 138±4 g, 137±4 g, 146 g, 143 g, 140±4 g, 135±4 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 139,8 g), a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia deklaracji na etykiecie,

- w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 141 g, 144 g, 135±4 g, 135±4 g, 139±4 g, 136±4 g, 142 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 138,8 g), a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji na etykiecie,

- w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 112±3 g, 117±3 g, 116±3 g, 115±3 g, 113±3 g, 114±3 g, 116±3 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 114,7 g), a zatem sześć badanych opakowań nie spełnia w/w deklaracji na etykiecie,

- w artykule o nazwie [...] śledziowe [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 144 g, 142 g, 134±4 g, 139±4 g, (średnia wartość z 4 pomiarów: 139,7 g), a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia w/w deklaracji na etykiecie,

- w artykule o nazwie śledź [...] wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 292±6 g, 311±7 g, 318±7 g, (średnia wartość z 3 pomiarów: 306,6 g), a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji zawartej w specyfikacji wyrobu gotowego.

Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że w przypadku każdej z w/w partii produktów w sprawozdaniach Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w S. nie ujawniło badań wszystkich pobranych próbek, jedynie wyniki badań niekorzystne dla skarżącego.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Protokołu z pobrania próbek, do badań laboratoryjnych pobrano taką liczbę próbek przedmiotowych artykułów, jaka wynika z pkt 2.3. PN-87-A-86781 Przetwory rybne marynowane. Pobieranie próbek.

Jak wynika z pkt 2.3. w/w normy, w przypadku partii przetworów rybnych, których masa netto w opakowaniu jednostkowym nie przekracza 1 kg, ilość próbek przeznaczonych do oceny organoleptycznej jest inna niż do badań fizykochemicznych, ilości te zależą od liczby opakowań jednostkowych w danej partii artykułu rolno-spożywczego (Tabela 1).

Biorąc pod uwagę ilość opakowań jednostkowych w partii magazynowej każdego z badanych produktów, w powyższym załączniku kontrolujący wyraźnie wskazali, ile próbek zostało przeznaczonych do oceny organoleptycznej oraz ile próbek przeznaczono do badań fizykochemicznych.

W przedmiotowych sprawozdaniach z badań znajdują się wyniki badań wszystkich pobranych próbek, zarówno wyniki badań parametrów fizykochemicznych oraz wyniki oceny organoleptycznej.

W związku z powyższym, przedstawione stanowisko pełnomocnika strony skarżącej nie znajduje, w ocenie organu, uzasadnienia.

Dodatkowo, wnoszący skargę podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ:

- nie przeanalizował "zasadności zastosowanej tolerancji ± 4, ± 3, ± 6, ± 7",

- przy obliczaniu średnich wartości z pomiarów przyjął "dziesiąte wartości grama bez zaokrąglenia do wagi w pełnych gramach",

- nie odniósł się do błędnego wskazania deklaracji producenta (masa netto ryby: "min. 140 g" zamiast "140 g") w przedmiotowych sprawozdaniach z badań.

Główny Inspektor JHARS również i w tym przypadku nie podzielił stanowiska wnoszącego skargę wyjaśniając, że zgodnie z PN-EN ISO 17025:2005, laboratoria badawcze i wzorcujące są zobligowane do oszacowania niepewności pomiaru, będącej różnicą pomiędzy wartością pewnej wielkości uzyskaną w wyniku pomiaru a rzeczywistą wartością tej wielkości. Charakteryzuje ona rozrzut wartości (szerokość przedziału), wewnątrz którego można z zadowalającym prawdopodobieństwem usytuować wartość wielkości mierzonej.

Niepewność pomiaru jest nieodłączną cechą każdego pomiaru, stąd każdy wynik obarczony jest indywidualnie szacowaną niepewnością.

Na niepewność pomiaru składa się wiele czynników, które mogą wpływać na zgodność wyniku analizy ze stanem rzeczywistym (m.in. wpływ otoczenia, błędy w odczycie wskazań przyrządów, klasa dokładności i wartość niepewności przyrządów pomiarowych, wartości przypisane wzorcom i materiałom odniesienia, stałe przyjmowane do obliczeń, niedoskonałość metody).

W odpowiedzi na zarzuty pełnomocnika strony organ podkreślił, że dopuszcza się różnice między wartością faktyczną a wartością wymaganą, jeżeli te różnice mieszczą się w przedziale wyznaczonym przez niepewność pomiaru.

W przedmiotowej sprawie, wyniki badań laboratoryjnych kwestionowanych partii artykułów nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru nadal różnią się od wartości zadeklarowanych przez przedsiębiorcę.

Dla organu wiążąca jest interpretacja wyników badań dokonana przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. Podanie w zaskarżonej decyzji dokładnej średniej wyliczonej na podstawie wyników poszczególnych oznaczeń miało na celu zobrazowanie skali ujawnionych niezgodności.

Sugerowany przez wnoszącego skargę błąd, polegający na wskazaniu w przedmiotowych sprawozdaniach z badań masy netto ryby: "min. 140 g" zamiast "140 g" jako deklaracji producenta został podniesiony dopiero na etapie skargi. Powyższe uchybienie nie ma wpływu na interpretację wyników badań, a tym samym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

,,c) w oznakowaniu podano niezgodnie z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

W przedmiotowej sprawie, deklaracja producenta odnośnie parametrów fizykochemicznych została umieszczona zarówno na etykietach, jak również w specyfikacjach wyrobów gotowych kwestionowanych artykułów.

W przypadku czterech partii przedmiotowych artykułów ([...] śledziowe [...], [...] śledziowe [...],[...] śledziowe [...], [...] śledziowe [...]) zawartość ryby była zgodna z deklaracją producenta podaną w specyfikacjach wyrobów gotowych jako przedział wartości poprzez użycie sformułowania "nie mniej niż".

Niemniej jednak, w/w artykuły nie spełniały deklaracji w postaci dokładnej wartości przedstawionej na etykiecie dla masy ryby.

Oznacza to, że jeżeli artykuł rolno-spożywczy nie spełnia tylko jednej z deklaracji (w tym przypadku - zawartej w oznakowaniu), należy uznać, że producent naruszył art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

W sytuacji, kiedy w badanych wyrobach masa ryby jest zaniżona w stosunku do zawartości deklarowanej przez producenta, konsument, który nabywa takie artykuły, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego cech jakościowych, tym samym jego interes zostaje w istotny sposób naruszony.

Ponadto, wnoszący skargę podniósł, że w przypadku artykułu o nazwie Śledź [...] postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary powinno toczyć się przeciwko producentowi P. (...) K., który to podmiot sprzedał partię w/w artykułu przedmiotowej Spółce.

Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, producent oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze lub wprowadza te artykuły, do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej.

W świetle powyższych przepisów, strona skarżąca odpowiada za jakość wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych niezależnie od tego, czy jako producent wytwarza te artykuły czy też dokonuje ich zakupu, a następnie przetworzenia, konfekcjonowania w celach dalszej dystrybucji.

Niezależnie od powyższego, producent: P. (...) K. jako producent artykułów rolno-spożywczych podlega kontroli organów Inspekcji JHARS, jednak działalność w/w podmiotu nie mogła być uwzględniona w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, wszystkie w/w produkty słusznie zostały zakwalifikowane jako artykuły zafałszowane.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.

Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Wnoszący skargę podniósł, że produkty wyprodukowane w zakładzie producenta nie trafiają bezpośrednio do konsumentów indywidualnych, ale do hurtowników.

Organ podkreślił, że konsument ma niezaprzeczalne prawo do nabywania produktów, których rzeczywista jakość handlowa jest dokładnym odzwierciedleniem jakości handlowej deklarowanej przez producenta. Informacje zawarte na etykietach i wewnętrznych specyfikacjach wyrobu gotowego nie mogą wprowadzać w błąd zarówno odbiorcy - pośrednika w obrocie tymi artykułami, jak i konsumenta finalnego. W tej kwestii organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/08.

Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja organu I instancji została wydana w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami dotyczącymi konkretnych partii produktów. Fakt, iż w poprzednich latach Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stosowało krótszy czas odcieku, zgodnie z instrukcją operacyjną do procedury PS-13 z dnia 22.09.2008 r. (I-30) nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż kontrole te dotyczyły innych partii produktów.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach: Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych; Inspekcji Handlowej.

Warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45).

Ponadto rozporządzenie określa, że laboratorium, które może przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, musi posiadać akredytację zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych.

Laboratorium Specjalistyczne w S. posiada akredytację PCA (nr [...]). W związku z powyższym, w/w laboratorium jest w pełni uprawnione do przeprowadzenia analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, tym bardziej, że posiada wprowadzony system zarządzania jakością, który odnosi się nie tylko do akredytowanych metodyk, lecz obejmuje również wszystkie metodyki, na podstawie których wykonywane są analizy.

W przedmiotowej sprawie Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. przeprowadziło oznaczenie masy netto ryby w przedmiotowych artykułach, zgodnie z normą PN-87-A-86782:1987 "Przetwory rybne marynowane. Badania jakości." (pkt 2.4.12).

Przedmiotowa metoda badawcza, przeznaczona do oznaczania masy netto, udziału składników stałych oraz udziału zalewy, została akredytowana w 2011 r. (pismo przedmiotowego Laboratorium z dnia [...] września 2012 r.).

Powyższa norma jest powszechnie znana wśród profesjonalnych producentów przetworów rybnych i może być przez nich stosowana w ramach systemu HACCP.

W związku z powyższym, nie sposób zgodzić się z zarzutami pełnomocnika strony, który podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ był zobowiązany do zastosowania metodyki producenta.

Odnosząc się kolejno do zarzutów ad. 1 pkt f, pkt g oraz pkt h dotyczących naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie miała miejsce praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd, a także pkt 12, 14, 17 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, a w szczególności poprzez niezastosowanie w/w przepisów, dotyczących stosowania systemu HACCP, w ramach którego producent stosuje Instrukcję I-30 Metodyka wykonywania odcieków, oraz art. 61 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez jego niezastosowanie. organ odwoławczy uznał, że powyższe zarzuty pełnomocnika strony nie znajdują uzasadnienia.

W ocenie organu odwoławczego, powołując się na stosowne przepisy prawa (ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych), organ I instancji prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie producent wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, a tym samym popełniony czyn stanowił istotne naruszenie interesu konsumenta.

Organ I instancji przywołując art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, miał na celu jedynie wyjaśnienie pojęcia wprowadzania w błąd.

Przywołane przez odwołującego się rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 w pkt 12, 14, 17 odnosi się do bezpieczeństwa żywności - kwestii nieobjętej zakresem kompetencji niniejszej Inspekcji.

Ponadto, ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przywołuje art. 61 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a zatem w/w przepis nie powinien być stosowany przez Inspekcję JHARS.

Wskazany przepis dotyczy zatwierdzenia zakładów przez Inspekcję Sanitarną i nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, twierdzenie wnoszącego skargę, według którego zaskarżona decyzja narusza kompetencje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stanowi nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem Głównego Inspektora JHARS.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że do siedziby WIJHARS w S. w dniu [...] marca 2012 r. wpłynęły oddzielnie dwa pisma strony datowane na [...] marca 2012 r. (pismo zatytułowane: Zastrzeżenia do zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz pismo o tytule: Odpowiedź na zalecenia pokontrolne).

W żadnym z w/w pism nie zostały przedstawione wnioski o przeprowadzenie badań kontrolowanych produktów oraz przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadków pracowników Spółki.

W pismach z dnia [...] marca 2012 r. strona poinformowała Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S., że zarzut zafałszowania kontrolowanych produktów jest bezpodstawny.

Swoje stanowisko strona umotywowała niezastosowaniem przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. wewnętrznej Instrukcji 1-30 Metodyka wykonywania odcieków, na którą producent powoływał się w specyfikacji wyrobu gotowego SG-70, załączonej do protokołu kontroli (załącznik nr 6).

Strona zaznaczyła, że przedmiotowe badania laboratoryjne zostały wykonane zgodnie z normą PN-87/A-86782 pkt. 2.4.12, według której czas odcieku ryby wynosi 15-30 minut w odróżnieniu do w/w metodyki producenta, w której czas odcieku wynosi 1 minutę.

Dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. strona przekazała uwagi i zastrzeżenia do przedmiotowego postępowania, wnosząc o:

- ponowne przeprowadzenie badań próbek przez niezależne laboratorium zgodnie z Instrukcją 1-30 Metodyka wykonywania odcieków,

- przeprowadzenia dowodu z badań zakładowych,

- przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników Spółki, odpowiedzialnych za kontrolę jakości w firmie,

- przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Powiatowego Inspektora Nadzoru Weterynaryjnego,

- przeprowadzenia dowodu z dokumentów - HACCP oraz trzech specyfikacji wyrobu gotowego, w których wskazano jako metodę wykonywania odcieków w/w instrukcję,

- powołanie biegłego z zakresu badań jakości żywności.

Pełnomocnik strony podniósł, że wszystkie w/w wnioski dowodowe nie zostały w pełni wyjaśnione i rozstrzygnięte przez organ w drodze postanowienia, a dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały ogólnikowo uznane za bezzasadne.

Wnoszący skargę zarzucił również organowi naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, z uwagi na niepoinformowanie i brak szkolenia w zakresie metod badań stosowanych przez WIJHARS w S.

Do pisma z dnia [...] marca 2012 r. strona załączyła protokoły badań zakładowych zakwestionowanych wyrobów - Rejestry przebiegu procesów przetwórczych wraz z oceną organoleptyczną F-73.

W odpowiedzi na w/w pismo Wojewódzki Inspektor JHARS w S. pismem z dnia [...] marca 2012 r. przesłał do strony wyjaśnienia, uznając zarzuty strony za bezpodstawne.

Powyższe wnioski strony, złożone w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., nie zostały uwzględnione przez organ I instancji, z uwagi na stan faktyczny ustalony w toku przedmiotowej kontroli.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS w/w wnioski nie były konieczne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż zarówno przesłuchania w/w świadków, jak i powołanie biegłego nie wniosłoby nowych, istotnych dla przedmiotowej sprawy informacji.

Protokół z przedmiotowej kontroli oraz wyniki badań kwestionowanych partii wykonane przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stanowiły wystarczający materiał dowodowy, na podstawie którego organ I instancji mógł w sposób całkowicie obiektywny i zgodny z obowiązującym prawem stwierdzić, że producent wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane.

Odnośnie wniosku o ponowne przeprowadzenie badań kontrolowanych wyrobów organ odwoławczy zaznaczył, że w toku przeprowadzonej kontroli wtórniki przedmiotowych próbek (10 próbek) przekazano p. (...) - Specjaliście ds. jakości (pkt 26 Protokołu pobrania próbek nr [...], z dnia [...] lutego 2012 r.).

Główny Inspektor podkreślił, że strona została dokładnie poinformowana (str. 4, 5 Protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz pkt 27 w/w Protokołu pobrania próbek) o możliwości przeprowadzenia analizy odwoławczej na każdym etapie postępowania administracyjnego, a w przypadku artykułów rolno-spożywczych nietrwałych - przed upływem terminu przydatności do spożycia.

Z uwagi na fakt, iż wniosek o ponowne przeprowadzenie badań kontrolowanych artykułów wpłynął do Wojewódzkiego Inspektoratu JHARS w S. w dniu [...] kwietnia 2012 r., a więc po upływie okresu trwałości kwestionowanych artykułów, strona utraciła możliwość do zbadania przedmiotowych wtórników próbek.

Organ odwoławczy podkreślił również, że w gestii producenta leży wybór metody, za pomocą której producent wykonuje badania jakości wytwarzanych przez niego produktów. Stosowana metodyka wewnętrzna powinna mieć porównywalną dokładność do metodyki stosowanej w akredytowanych laboratoriach GIJHARS. Organ Inspekcji nie ma obowiązku pouczać producenta, jakie konkretnie metody powinien on stosować we własnym zakresie, jak również nie ma obowiązku informować producenta o metodach wykorzystywanych przez laboratoria urzędowej kontroli żywności. Ponadto, należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie strona nie podjęła kroków w celu uzyskania od kontrolujących w/w informacji.

Przedłożone przez stronę w/w wyniki badań przeprowadzonych przez inne laboratorium niż laboratoria specjalistyczne GIJHARS nie są związane z przedmiotem zaskarżonej decyzji, a zatem nie mogą usprawiedliwiać jakichkolwiek rozbieżności pomiędzy jakością zadeklarowaną przez producenta, a jakością rzeczywistą kwestionowanej partii konserw.

Pozytywne wyniki badań zakładowych, przesłanych przez stronę pismem z dnia [...] marca 2012 r., nie zostały potwierdzone badaniami przeprowadzonymi przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S., które do oznaczania masy ryby w przedmiotowych przetworach rybnych było zobowiązane zastosować akredytowaną metodykę.

Zdaniem organu odwoławczego, Wojewódzki Inspektor JHARS w S. przeprowadził przedmiotowe postępowanie administracyjne, zgodnie z ustawą o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz Kodeksem postępowania administracyjnego.

W oparciu o cały materiał dowodowy organ II instancji dokonał wnikliwej analizy stanu faktycznego, w wyniku której wydał decyzję, powołując się na stosowne przepisy w zakresie jakości handlowej. Należy podkreślić, że przedmiotowe wnioski zawarte w piśmie strony z dnia [...] marca 2012 r. nie wymagały odpowiedzi w drodze postanowienia, a zaskarżona decyzja zawiera właściwe i wyczerpujące uzasadnienie, będące w istocie odpowiedzią na zarzuty strony.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy uznał, że podnoszone w niniejszej skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa przez organy IJHARS nie znajdują uzasadnienia.

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł.

Zgodnie z art. 40a ust. 5 w/w ustawy, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu, należy zaznaczyć, że konsument ma niezaprzeczalne prawo do nabywania produktów, których rzeczywista jakość handlowa jest dokładnym odzwierciedleniem jakości handlowej deklarowanej przez producenta.

Niezgodności pomiędzy deklaracją producenta a stanem faktycznym godzą w interes ekonomiczny konsumenta, który dokonując zakupu tych produktów spodziewa się, że otrzymuje artykuł z taką zawartością głównego składnika, jaka podana jest w jego oznakowaniu.

W ocenie organu odwoławczego należy mieć na uwadze, że przetwory rybne są artykułami powszechnie spożywanymi i cenionymi ze względu na walory odżywcze i smakowe, a zarazem produkty te należą do droższych artykułów rolno-spożywczych.

Przy ocenie stopnia zawinienia kontrolowanego, należy mieć na uwadze, że przedsiębiorca jako profesjonalny producent przetworów rybnych na każdym etapie produkcji powinien podjąć wszelkie możliwe działania, zapewniające jakość handlową zgodną z wymaganiami obowiązujących przepisów prawa żywnościowego dla wszystkich wyrobów wprowadzanych przez niego do obrotu.

W przedmiotowej sprawie producent nie dochował tego obowiązku, co było wynikiem zaniedbania, a nie winy umyślnej. Powyższa okoliczność została właściwie zinterpretowana przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S.

Organ odwoławczy podniósł również, że przy wymierzaniu kary na podstawie art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych już samo stwierdzenie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno - spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie, co zostało poruszone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 126/10.

Dalej, w ocenie organu odwoławczego łączna wielkość partii produkcyjnej (964,7 kg, tj. 3.676 szt.) i wartość (10.400,08 zł) wskazuje na znaczny zakres naruszenia.

Oceniając dotychczasową działalność kontrolowanego podmiotu, Główny Inspektor JHARS miał na uwadze, że także w poprzednich latach, tj. w 2008 - 2010 wykazano nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej artykułów produkowanych przez producenta.

Pomimo pisemnego wezwania pełnomocnika strony do udzielenia informacji o wielkości przychodu Spółki w 2011 r. (pismo Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] września 2012 r.), organ odwoławczy nie otrzymał odpowiedzi.

W związku z powyższym, przy wymierzeniu kary pieniężnej organ odwoławczy uznał wielkość przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2009 r. w kwocie 59.146.448,96 zł, za wartość miarodajną, która wskazuje na znaczną wielkość obrotu przedsiębiorstwa.

Wymierzona kara wynosi tylko około 0,01 % w/w przychodu i stanowi około 0,1 % kary maksymalnej (10% uzyskanego przychodu).

Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, państwa członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Mając na uwadze cały zebrany materiał dowodowy Główny Inspektor JHARS podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S. Organ I instancji postąpił słusznie, ustalając wysokość kary adekwatną do stopnia zafałszowania wprowadzonych do obrotu pięciu przedmiotowych partii przetworów rybnych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji, o które skarżący wniósł w końcowej części skargi, mając na uwadze, że kara pieniężna wymierzona skarżącemu jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń i mieści się w granicach możliwości finansowych producenta.

Po wnikliwym przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że kara pieniężna w wysokości 6.000,00 zł wymierzona Spółce jest adekwatna do popełnionego czynu, polegającego na wprowadzeniu do obrotu pięciu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] listopada 2012 r., którą po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Z. WIJHARS z dnia [...] maja 2012 r., wymierzającej karę pieniężną w wysokości 6.000,00 złotych za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych o podanych wyżej nazwach, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono – tak samo w odwołaniu, jak i w skardze – naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 5 ust. 1 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych, art. 2 pkt 11, 15, 16, 17 w/w ustawy w związku z załącznikiem nr 2 w/w ustawy, art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 4 ust. 1 i art. 3 pkt 10 w/w ustawy, art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, art. 61 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez jego niezastosowanie, a także przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9, 75 § 1, 77 § 1, 2 i 4, 78 § 1 oraz 84 K.p.a.

Zasadniczą kwestią materialną w rozpatrywanej sprawie jest metoda (sposób) dokonywania badań przedmiotowych artykułów żywnościowych; jest oczywiste, że kwestia ta wykracza poza kognicję Sądu. Jest natomiast równie oczywiste, że ocenie Sądu powinna podlegać prawidłowość podstaw prawnych zastosowanej metody oraz zasadność nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w określonej wysokości.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił bez żadnej wątpliwości, że poddane badaniom przedmiotowe partie artykułu nie spełniają wymagań zadeklarowanych przez producenta na etykiecie (oznakowaniu) i w specyfikacji produktu – w szczególności w poddanych badaniom partiach artykułów wykazano zaniżoną masę netto marynowanych filetów śledziowych w stosunku do zadeklarowanych w w/w dokumentach (tj. etykietach i specyfikacjach) wartości. Oznacza to, że Główny Inspektor JHARS trafnie podzielił stanowisko organu I instancji uznającego, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta, a co za tym idzie - oznakowanie przedmiotowego środka spożywczego wprowadza konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu (wagi). Stanowi to wprost naruszenie art. 45 ust. 2, a także art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Potwierdza to również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 273/10, w którym wprost stwierdzono, że "4. Jeśli na etykiecie artykułu rolno - spożywczego producent określił masę składnika (ryby), to tym samym charakterystyka jakościowa, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z 2001 r. o cenach, oraz wymagania w zakresie jakości, w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zostały sformułowane przez producenta poprzez podanie masy, a nie zawartości procentowej składnika. Producent w ten sposób zapewnia konsumentów o tym, że produkt ma właściwości wymienione przez wskazanie wagi."

Niedotrzymanie przez producenta deklaracji dotyczącej wagi przedmiotowych ryb było zatem niewątpliwym wprowadzeniem konsumenta w błąd.

Opierając się na wyjaśnieniach producenta przedstawionych w odpowiedzi na zapytanie organu I instancji (czy masa ryby deklarowana na etykietach kontrolowanych produktów oraz masa netto po odsączeniu jest wartością minimalną), zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., brak było podstaw prawnych do uznania za błędne (wg żądania skargi) deklaracji producenta ("masa netto ryby: "min. 140 g" zamiast "140 g") w przedstawionych sprawozdaniach z badań.

Wyjaśniając różnicę między deklarowaną a rzeczywistą masą ryb producent i organy kontroli jakości odwoływały się do argumentów dotyczących sposobu pobierania próbek (dopiero – co podnosi organ – odwoławczy – w skardze), wyboru laboratoriów, w których powinno zostać dokonane ważenie przedmiotowych ryb, jak i do samej metodyki ważenia.

Co do kwestii sposobu pobierania próbek, skarżąca Spółka podniosła, że przywołana przez organ I instancji jako podstawa prawna Polska Norma jest nieobowiązkowa, a pobranie próbek należało wykonać według ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych, która jest aktem wyższego rzędu.

Odpowiadając na ten zarzut Główny Inspektor JHARS podniósł, że powołana ustawa dotyczy kontroli ilości rzeczywistej towaru paczkowanego, nie dotyczy natomiast kontroli zawartości poszczególnych jego składników i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Główny Inspektor stwierdził, że w toku kontroli inspektorzy Inspekcji dokonali pobrania próbek w oparciu o rozporządzenie Ministra i Rolnictwa Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych, które jednak nie zawiera szczegółowych warunków pobierania próbek konserw rybnych. W tej sytuacji organ – odwołując się do § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w myśl którego pobieranie próbek artykułu rolno-spożywczego innego niż wymieniony w ust. 1 odbywa się zgodnie z dokumentami normalizacyjnymi - pobrał próbki zgodnie z Polską Normą PN-87-A-86781 "Przetwory rybne marynowane. Pobieranie próbek", które zawierają szczegółowe wytyczne w w/w zakresie.

W tym stanie prawnym Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że podniesiony w skardze zarzut skarżącej Spółki dotyczący sposobu pobierania próbek jest bezpodstawny.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezachowania właściwej tolerancji przy ważeniu próbek Sąd podzielił opinię organu, iż dopuszczalne są różnice między wartością faktyczną a wartością wymaganą, jeżeli te różnice mieszczą się w przedziale wyznaczonym przez niepewność pomiaru. Natomiast w rozpatrywanej sprawie wyniki badań laboratoryjnych kwestionowanych partii artykułów, nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru, nadal różnią się od wartości zadeklarowanych przez przedsiębiorcę. W związku z tym brak podstaw do uznania wniosku producenta w tym zakresie.

W odniesieniu do kolejnej kwestii, tj. wyboru laboratorium, producent podniósł, że jego deklaracja dotycząca wagi przedmiotowych produktów była oparta na wynikach uzyskanych w laboratorium zakładowym, działającym zgodnie z przyjętymi wewnętrznymi regulacjami, które to inspektorzy WIJHARS akceptowali w latach poprzednich. Producent podniósł w szczególności, że w poprzednich latach Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stosowało metodę badań zgodną z zakładową instrukcją oraz obowiązującymi w Spółce specyfikacjami wyrobów gotowych. Dlatego też, w ocenie skarżącej Spółki, organ I instancji nie miał podstaw do zastosowania nowej metody oznaczania masy ryby, innej niż dotychczasowa, bez wcześniejszego poinformowania producenta, gdyż tym samym nie pozwolił producentowi na dostosowanie metodyk wewnętrznych (zakładowych) do metodyk stosowanych przez Inspekcję JHARS.

Odnosząc się do tej argumentacji organ I instancji podniósł, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Ponadto, laboratorium to posiada akredytację, zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 oraz stosuje wymagane metodyki badań, a zatem jest w pełni uprawnione do dokonywania analiz próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych.

Organ I instancji podkreślił, że stosowane w zakładzie (u producenta) metodyki są mniej precyzyjne niż stosowane przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. Stąd w przedmiotowej sprawie za wiążące należy uznać wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzanych przez w/w laboratorium.

Nadto organ odwoławczy podkreślił, że to w gestii producenta leży wybór metody, za pomocą której producent wykonuje badania jakości wytwarzanych przez niego produktów. Stosowana metodyka wewnętrzna powinna mieć porównywalną dokładność do metodyki stosowanej w akredytowanych laboratoriach GIJHARS.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że organy Inspekcji nie mają obowiązku pouczać producenta, jakie konkretnie metody powinien on stosować we własnym zakresie, jak również nie mają one obowiązku informować producenta o metodach wykorzystywanych przez laboratoria urzędowej kontroli żywności.

Organ odwoławczy zauważył również, że w rozpatrywanej sprawie zarzuty producenta dotyczące zastosowania nowej metody oznaczania masy ryby, innej niż dotychczasowa, bez wcześniejszego poinformowania producenta, są bezprzedmiotowe, gdyż strona nie podjęła żadnych kroków w celu uzyskania od kontrolujących w/w informacji.

Odnosząc się do kolejnej kwestii, tzn. metody ważenia, skarżąca Spółka podniosła, że stosowana od czterech lat zakładowa metodyka wykonywania odcieków, określona w wewnętrznej Instrukcji I-30 Metodyka wykonywania odcieków, na którą producent powoływał się w specyfikacji wyrobu gotowego SG-70, jako integralna część specyfikacji wyrobu gotowego funkcjonuje w ramach systemu HACCP, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 178/2002. W konsekwencji laboratorium zakładowe działało zgodnie z przyjętymi wewnętrznymi regulacjami, które to inspektorzy WIJHARS akceptowali w latach poprzednich.

Natomiast Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. przeprowadziło w rozpatrywanej sprawie oznaczenie masy netto ryby w przedmiotowych artykułach zgodnie z normą PN-87-A-86782:1987 "Przetwory rybne marynowane. Badania jakości." (pkt 2.4.12). Przesłanki prawne zastosowania tej normy zostały przedstawione wyżej i –w ocenie Sądu – nie ulega wątpliwości, że organ działał w tym zakresie prawidłowo, tzn. zgodnie z obowiązującym prawem.

Przywołana metoda badawcza, przeznaczona do oznaczania masy netto, udziału składników stałych oraz udziału zalewy, została akredytowana w 2011 r. (pismo przedmiotowego Laboratorium z dnia [...] września 2012 r.).

Jak organ odwoławczy zaznaczył, powyższa norma jest powszechnie znana wśród profesjonalnych producentów przetworów rybnych i może być przez nich stosowana w ramach systemu HACCP.

Co do metody HACCP, to należy zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt wymaga się m.in.:

"(12) Kontrole urzędowe powinny być przeprowadzane przy wykorzystaniu właściwych technik opracowanych w tym celu, łącznie z rutynowym nadzorem i bardziej intensywnymi kontrolami, takimi jak inspekcje, weryfikacje, audyty, pobieranie próbek i ich badanie. Prawidłowe stosowanie tych technik wymaga właściwego przeszkolenia pracowników przeprowadzających kontrole urzędowe. Szkolenie jest również niezbędne w celu zapewnienia, aby właściwe organy podejmowały decyzje w jednolity sposób, w szczególności w odniesieniu do stosowania zasad analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP).

(13) Częstotliwość kontroli urzędowych powinna być regularna i proporcjonalna do zagrożenia, uwzględniając wyniki kontroli przeprowadzonych przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe w ramach programów kontrolnych opartych na HACCP lub programach zapewnienia jakości, w przypadku gdy takie programy mają na celu spełnienie wymagań prawa paszowego i żywnościowego oraz reguł dotyczących zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. Kontrole ad hoc powinny być przeprowadzane w przypadku podejrzenia występowania niezgodności. Dodatkowo kontrole ad hoc mogłyby być przeprowadzane w każdej chwili, nawet w przypadku gdy nie ma podejrzeń występowania niezgodności.

(14) Kontrole urzędowe powinny odbywać się na podstawie udokumentowanych procedur w celu zapewnienia, aby kontrole te były przeprowadzane jednolicie oraz stale cechowały się wysoką jakością.

(15) Właściwe organy powinny zapewnić, aby w przypadku gdy różne jednostki kontrolne są zaangażowane w przeprowadzanie kontroli urzędowych, istniały i były skutecznie stosowane odpowiednie procedury współpracy.

(16) Właściwe organy powinny również zapewnić, aby w przypadku gdy kompetencje do przeprowadzania kontroli urzędowych zostały przekazane z poziomu centralnego na poziom regionalny lub lokalny, istniała sprawna i skuteczna współpraca pomiędzy poziomem centralnym a poziomem regionalnym lub lokalnym.

(17) Laboratoria zaangażowane w dokonywanie analiz próbek urzędowych powinny pracować zgodnie z międzynarodowo zatwierdzonymi procedurami lub opartymi na kryteriach norm wykonania i powinny stosować metody analizy, które zostały zatwierdzone w możliwie najszerszym zakresie. Laboratoria te powinny w szczególności posiadać sprzęt umożliwiający prawidłowe określanie takich norm jak najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości, ustalonych przez prawodawstwo wspólnotowe.

(18) Wyznaczenie wspólnotowych i krajowych laboratoriów referencyjnych powinno przyczynić się do wysokiej jakości i jednolitości wyników analiz. Cel ten może być osiągnięty przez takie działania jak stosowanie zatwierdzonych metod analizy, zapewniających dostępność materiałów odniesienia, organizowanie testów porównawczych i szkolenie pracowników laboratoriów.

(19) Działania laboratoriów referencyjnych powinny obejmować wszystkie dziedziny prawa paszowego i żywnościowego oraz zdrowia zwierząt, w szczególności te dziedziny, w których występuje zapotrzebowanie na dokładne wyniki analizy i diagnozy. "

Strona skarżąca podniosła, że przedmiotowe badania laboratoryjne zostały wykonane zgodnie z powołaną wyżej normą PN-87/A-86782 (pkt. 2.4.12), według której czas odcieku ryby wynosi 15-30 minut - w odróżnieniu do metodyki stosowanej przez producenta, w której czas odcieku wynosi 1 minutę.

Skarżąca zarzuciła, że "...wiedząc o ograniczonym zakresie metodyk badawczych stosowanych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S.," Wojewódzki Inspektor JHARS w S. powinien dokonać oznaczenia masy ryby w innym akredytowanym laboratorium, w którym można było przeprowadzić badania według instrukcji operacyjnej I-30 jako części obowiązującego systemu HACCP, którą inspektorzy WIJHARS akceptowali w latach poprzednich.

Według organu odwoławczego fakt, iż w poprzednich latach Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stosowało krótszy czas odcieku, zgodnie z instrukcją operacyjną do procedury PS-13 z dnia 22.09.2008 r. (I-30) nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż kontrole te dotyczyły innych partii produktów.

Sąd podziela powyższe stanowisko organu, uzupełnione przedstawioną wyżej argumentacją dotyczącą swobody wyboru przez producenta metody, za pomocą której producent wykonuje badania jakości wytwarzanych przez niego produktów – pod warunkiem, że zastosowana metodyka wewnętrzna ma porównywalną dokładność do metodyki stosowanej w akredytowanych laboratoriach GIJHARS, a także wykazaniem zainteresowania metodami stosowanymi przez akredytowane laboratoria.

Organ trafnie też zauważył, że warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Powołane rozporządzenie jednoznacznie określa, że laboratorium, które może przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, musi posiadać akredytację zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych.

W ocenie Sądu, laboratorium zakładowe przedsiębiorcy nie spełnia tych wymagań.

Za nieuzasadnione Sąd uznał również twierdzenie strony, że Instrukcja I-30 Metodyka wykonywania odcieków, według której czas odcieku mięsa ryby trwa 1 minutę, nie przesądza o mniejszej dokładności tej metodyki niż metodyka zgodna z wymaganiami normy PN EN ISO/JEC 17025; jest to, w ocenie Sądu, błąd przesunięcia kategorialnego, gdyż sama powołana norma dotyczy czasu odcieku mięsa ryby, a norma PN EN ISO/JEC 17025 reguluje wymagania dotyczące akredytowanego laboratorium.

Strona nie skarżyła wysokości wymierzonej kary, która – w ocenie Sądu – pozostaje więcej niż proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia, przecież nie pierwszego w działalności producenta.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów procesowych Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, iż uwzględnienie zgłoszonych przez skarżącą Spółkę wniosków dowodowych nie były konieczne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż zarówno przesłuchania wymienionych świadków, jak i powołanie biegłego, nie wniosłoby nowych, istotnych dla rozpatrywanej sprawy informacji. Należy tu przypomnieć, że na taką ocenę pozwala organowi art. 78 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.