Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1283/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 234
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. J. i M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia występowania stanu wody na działce oraz nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. J. i M. J. solidarnie kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1283/19

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.J. i M.J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO", "Kolegium") z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia występowania stanu wody na działce i nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek wniosku A. i J.F. Burmistrz Miasta prowadził postępowanie mające na celu ustalenie czy działania polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z połaci dachowych budynku zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. 274/7 do studni chłonnej usytuowanej w pobliżu granicy działki nr ewid. 273/4, spowodowały zmianę stanu wody na działce nr 274/7 ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki o nr ewid. 273/4.

Po rozpoznaniu ww. wniosku i przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym oględzin Burmistrz decyzją z dnia [...] lipca 2019 nr [...]:

w pkt 1) stwierdził występowanie zmiany stanu wody na działce o nr ew. 274/7, położonej w S., obr. [...] ze szkodą dla działki o nr ew. 273/4;

w pkt 2) nałożył na J. i M.J., właścicieli działki nr ewid. 274/7, położonej w S., obr. [...], obowiązek wykonania, w terminie do dnia 30 września 2019 r., na działce o nr ewid. 274/7 urządzeń zapobiegających szkodom - wykonanie szczelnego zbiornika o poj. 5 m3 w części południowo zachodniej działki o nr ewid. 274/7, oddalonego od granicy działki w odległości min. 8,0 m; do którego należy wprowadzić rury kanalizacji deszczowej połączonej z rynnami i rurami spustowymi odwadniającymi połać dachową budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. 274/7. Ze zbiornika szczelnego przelewem awaryjnym z rur PCV o średnicy 0 160 mm odprowadzić nadmiar wód opadowych lub roztopowych do studni chłonnej z ich rozsączeniem do warstw przepuszczalnych gruntu zalegających pod dnem studni. Studnię chłonną wykonać na głębokości min. 2,50 m liczoną od poziomu terenu do warstwy gruntów przepuszczalnych, tj. piasków średnich. Warstwa ta posiada strop na głębokości 2,20 m liczony od poziomu terenu, a spąg na poziomie 3,70 m, tj. zgodnie z kartą otworu geotechnicznego OB1.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.). Organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonych [...] września 2018 r. oględzin ustalono, że działka nr 274/7 zabudowana jest budynkiem jednorodzinnym, parterowym

z poddaszem użytkowym, który posiada dach wielospadowy, z którego wody opadowe i roztopowe zostały odprowadzone do studni chłonnej usytuowanej na działce w jej części południowo-zachodniej, przy granicy z działką nr ewid. 273/4. Budynek posiada izolację poziomą i pionową. Natomiast brak jest podpiwniczenia oraz drenażu opaskowego wokół fundamentów budynku. Działka nr 274/7 znajduje się powyżej działki nr 273/4, od strony zachodniej w kierunku granicy z działką nr 273/4. Działka posiada skarpę i na jej terenie stwierdzono obecność rozplantowanej ziemi. Na działce nr 273/4 znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, piętrowy z podpiwniczeniem i częścią garażową oraz dwuspadowym dachem. Wody opadowe lub roztopowe spływające z połaci dachowych odprowadzane są do zbiornika szczelnego o pojemności 5 000 l, a następnie do studni chłonnej, usytuowanych poniżej skarp od strony zachodniej na działce o nr 273/4. Budynek mieszkalny posiada drenaż opaskowy wokół części północnej i zachodniej. Według oświadczeń właścicieli działki, wody spływając z terenu działki nr 274/7 w sierpniu 2018 r. spowodowały podtopienie części północno-zachodniej ich działki, to zaś spowodowało zawilgocenie ścian i posadzki w piwnicy i w garażu budynku mieszkalnego. W tej sytuacji właściciele działki nr 273/4 wykonali odwodnienie liniowe części fundamentów budynku mieszkalnego w formie drenażu opaskowego,

z odprowadzeniem wód do zbiornika szczelnego i dołu chłonnego.

Organ ustalił także, że wody opadowe lub roztopowe z budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr 274/7 ujęte są w system rynien i rur spustowych, które dalej poprzez rury PCV odprowadzane są do dołu chłonnego, usytuowanego na działce w jej części południowo-zachodniej, przy granicy z działką nr 273/4. Rury zostały posadowione na głębokości 0,70 m, a dół, w formie wykopu

o wymiarach około 3,00 m x 7,00 m i głębokości ok. 1,00 m - 1,50 m, został wypełniony gruzem betonowym.

W toku prowadzonego przez Burmistrza postępowania sporządzona została opinia geologiczna i opinia techniczna. Ustalenia biegłych z zakresu geologii

i hydrologii oparte zostały na bezpośrednich badaniach gruntu. W przedłożonej opinii biegły z zakresu hydrologii wskazał, że do dołu chłonnego dopływa więcej wód opadowych lub roztopowych, pochodzących z połaci dachu niż dół jest w stanie przyjąć i rozsączyć do warstw przepuszczalnych zalegających poniżej dna dołu chłonnego. W oparciu o wyniki przeprowadzonych badań geologicznych oraz wizji

w terenie, biegły z zakresu hydrologii stwierdził wystąpienie zmiany stanu wody na działce nr 274/7, polegającą na zmianie kierunku spływu wód opadowych lub roztopowych z połaci dachowych budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr 274/7 - wody zostały odprowadzone systemem rynien, rur spustowych oraz rur PCV do dołu chłonnego usytuowanego w sąsiedztwie działki

o nr 273/4. W wyniku zmiany nastąpiła szkoda dla działki nr 273/4 w postaci podtopienia jej terenu od strony północno-wschodniej oraz ścian garażu i piwnicy budynku mieszkalnego. Ponadto infiltracja wód opadowych lub roztopowych z dołu chłonnego na działce o nr ewid. 274/7 podczas opadów deszczu lub roztopów wiosennych powoduje kolejną szkodę - podtapianie, nadmierne nawadnianie działki nr 273/4 w jej części zachodniej.

W tych okolicznościach Burmistrz stwierdził, że właściciel działki nr 274/7 odprowadzając wody opadowe oraz roztopowe do dołu chłonnego naruszył art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 234 ust. 2 Prawa wodnego, do wydania decyzji nakazującej właścicielowi przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wskazane przez biegłego rozwiązania organ ocenił za najbardziej właściwe do zastosowania w ustalonych okolicznościach faktycznych.

Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i M.J. wskazując, że w ich ocenie pojawienie się wody w piwnicy na działce nr 273/4 spowodowane jest brakiem drenażu w budynku od jego strony południowo-wschodniej. Działka nr 273/4 leży poniżej działek leżących po jej stronie południowo-wschodniej, więc wody gruntowe spływające z ww. działek mogą infiltrować budynek od tej strony. Biegły nie ustalił spływu wód gruntowych. Odwołujący podnieśli, że podczas oględzin w dniu 12 kwietnia 2019 r. właściciel działki nr 273/4 oświadczył, że może wykonać drenaż opaskowy od strony południowej swojej posesji. Biegły w opinii nie odniósł się jednak do braku drenażu opaskowego na działce nr 273/4. Ich zdaniem budowa dołu chłonnego nie była powodem pojawienia się wody w piwnicy. Budowa domu na działce nr 273/4 została rozpoczęta pod koniec 2017 r., a dnia [...] lutego 2018 r. została wprowadzona korekta do projektu, prawdopodobnie zaprojektowana została dobudowa garażu z podpiwniczeniem. Nadto właściciel działki nr 273/4 do dnia dzisiejszego nie zrobił drenażu opaskowego od południowo-wschodniej strony. Podkreślili, że nie ma potrzeby przenoszenia dołu chłonnego w inne miejsce, gdyż narazi ich to na duże koszty. Warunek doboru dołu chłonnego opisany w opinii technicznej z maja 2019 r. mógłby zostać spełniony np. po odjęciu jednej rury spustowej (brak wyliczeń).

SKO powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2019 r, działając na podstawie art. 234 ustawy Prawo wodne i art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i w tym zakresie orzekło o ustaleniu terminu wykonania tych urządzeń w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się prawomocna. W pozostałej części utrzymało decyzję w mocy.

Powołując się na art. 234 ustawy Prawo wodne Kolegium wskazało, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.

Dokonując oceny przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania

i wydanej decyzji SKO uznało, że materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, przez co zaskarżoną decyzję w części (z wyjątkiem określenia terminu wykonania nałożonego obowiązku) uznał za prawidłową.

Wskazał, że w przeprowadzonym postępowaniu, tj. na podstawie oględzin działek objętych postępowaniem, ekspertyzy geologicznej sporządzonej przez biegłą – B.S. i opinii hydrologicznej wykonanej przez T.B. ustalono, że na działce nr 274/7 został zmieniony stan wody na gruncie, gdyż dół chłonny wykonany na tej działce nie jest w stanie przyjąć i rozsączyć wody opadowej i roztopowej pochodzącej z połaci dachowych budynku mieszkalnego położonego na tej działce. Biegły, w oparciu o przeprowadzone przez geologa ustalenia dotyczące układu warstw gruntowych oraz parametrów geotechnicznych i warunków gruntowo-wodnych ustalił, że przy braku obudowy studni chłonnej z kręgów betonowych (wykonano bowiem jedynie dół chłonny bez obudowy) wody opadowe lub roztopowe mogą infiltrować poprzez warstwy słabo przepuszczalne i głębiej zalegające warstwy średnio przepuszczalne na teren działki znajdującej się poniżej, tj. działki nr 273/4 i powodować szkody. Biegły odniósł się także do rozwiązania odnośnie wykonania muru oporowego pomiędzy działkami nr 274/7 i 273/4 stwierdzając, że wykonanie ścianki szczelnej jest bardzo kosztowne i niezasadne. Natomiast odnośnie kwestii wycięcia drzew rosnących na działce nr 273/4 od strony wschodniej, która miała zdaniem odwołujących wpłynąć na stan wód na tej działce biegły wskazał, że przedmiotowe drzewa nie zdołałyby powstrzymać negatywnego oddziaływania skoncentrowanego, punktowego odbioru wód opadowych i roztopowych z połaci budynku zlokalizowanego na działce nr 274/7 w postaci dołu chłonnego.

Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, ustalił stan faktyczny na gruncie, na podstawie przeprowadzonych wizji lokalnych w terenie oraz na podstawie opinii powołanych w sprawie biegłych. Prawidłowo ustalił, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie działki nr 274/7 i zasadnie wydał decyzję nakazującą właścicielom gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Kolegium wyjaśniło, że organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, winien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania. W omawianej sprawie organ wybrał jeden ze wskazanych przez biegłego (zmianę lokalizacji odbiornika wód opadowych

i roztopowych - w odległości min. 8,0 m od granicy z działką nr 273/4 oraz wykonanie zbiornika szczelnego - studni chłonnej) sposób zabezpieczenia przed zalewaniem działki sąsiedniej, uznając go za najbardziej odpowiedni. W ocenie Kolegium brak jest podstaw do zakwestionowania tego sposobu zabezpieczenia. Biegły wskazał drugi sposób zabezpieczenia, tj. sprowadzenie wód opadowych lub roztopowych

z połaci dachowych na teren własnej działki nr 274/7. Stwierdził jednak, że

w przypadku wystąpienia gwałtownych i długotrwałych opadów atmosferycznych zbiornik szczelny wraz z dołem chłonnym, wykonane przez właścicieli działki nr 273/4 zabezpieczenia nie będą w stanie przyjąć dodatkowych wód opadowych

i roztopowych, spływających z powierzchni działki nr 274/7 oraz infiltrujących na działkę nr 273/4 z dołu chłonnego wykonanego przez właściciela działki nr 274/7.

Z tego powodu SKO uznało, że brak jest podstaw do dokonywania analizy (obliczeń) czy odłączenie jednej z rur spustowych spowoduje, że istniejący dół chłonny będzie wystarczający dla zabezpieczenia spływu wód na działkę nr 273/4, o co wnoszą odwołujący się. Brak także podstaw do zobowiązywania właścicieli działki nr 274/3 do dokonania drenażu opaskowego. Kolegium stwierdziło, że jeżeli nawet sami właściciele działki nr 274/3 wskazywali na możliwość oraz potrzebę dokonania takich działań, to prowadzone w trybie art. 234 ustawy Prawa wodnego postępowanie

w sprawie naruszenia stosunków wodnych, nie może prowadzić do zobowiązywania właścicieli działki na której wystąpiły szkody, do dokonywania jakichkolwiek działań

w związku z naruszeniem stanu wody przez właścicieli gruntów sąsiednich.

W tych okolicznościach Kolegium uznało decyzję organu I instancji za prawidłowa i zasadną, zreformowania jedynie wymagał zakreślony termin wykonania nałożonego obowiązku.

Powyższą decyzję SKO zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. i M.J. Nie precyzując kierunku jej weryfikacji zarzucili, że organ dokonał błędnej interpretacji propozycji przedstawionej przez biegłego.

Odnośnie drugiego sposobu zabezpieczenia wskazanego przez biegłego, wyjaśnili, że przy jego wyborze rury spustowe nie byłyby odprowadzone do dołu chłonnego tylko na własny teren działki. Nie wystąpiłaby infiltracja z dołu chłonnego

z działki nr 274/7. Zwrócili uwagę, że teren ich działki jest wyrównany i wody opadowe nie spływają na działkę sąsiednią, tylko stagnują na gruncie. Rozwiązanie, w którym wody opadowe i roztopowe sprowadzone są na teren własny działki został zatwierdzony pozwoleniem na budowę w decyzji Starosty z [...] września 2016 r. nr [...]. Wobec powyższego skarżący zawnioskowali o przywrócenie pierwotnego rozwiązania, tj. sprowadzenia wód opadowych lub roztopowych z połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr 274/7 powierzchniowo na teren własny.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - zwanej dalej "p.p.s.a.") sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Trzeba też podkreślić, że na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W myśl art. 145 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub jeżeli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Dokonując kontroli w omówionym zakresie, a więc w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm. – zwanej w skrócie "p.w."). Przepis ten stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 pkt 1 i 2). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3).

Na tle unormowania art. 234 p.w., podobnie jak w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne) ustawodawca przewidział następujące przesłanki jego zastosowania: zaistnienie zmiany stanu wody na gruncie, szkoda oraz związek przyczynowy pomiędzy tą zmianą, a szkodą. Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na nieruchomości.

Jak wyżej zaznaczono jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Przewidziane w tym przepisie przywrócenie naturalnego stanu wód na gruncie ma charakter alternatywny, a wybór jednego ze sposobów pozostawiony został uznaniu organu administracji publicznej.

Z przepisu tego nie wynika, by ustawodawca w sytuacji zmiany stanu wody na gruncie preferował jako podstawowe rozwiązanie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis ten oba rozwiązania traktuje równoważnie. Organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie winien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki

w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania (por. wyrok WSA w Lublinie z 22 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Lu 912/2007, publ. CBOIS). Dokonując wyboru przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, organ winien mieć na uwadze, że nieruchomości sąsiednich nie powinny dotykać skutki bezprawnej zmiany stosunków wodnych na gruncie, a podjęte rozstrzygnięcie winno zapewniać skuteczne zapobieżenie szkodom. Organ orzekając w ramach uznania administracyjnego winien mieć także na uwadze słuszny interes stron postępowania. Powinno zostać zastosowane takie rozwiązanie, które przy spełnieniu wymogu skuteczności, będzie racjonalne i ekonomicznie uzasadnione. Rozwiązanie takie powinno zapewniać realizację interesów właściciela nieruchomości, na którego grunt szkodliwie wpłynęła dokonana zmiana. Jednocześnie nie powinno ono w sposób zbędny obciążać właściciela nieruchomości, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie. Ponadto organ, z uwagi na możliwość wyboru nałożonych obowiązków - nakazania przywrócenia poprzedniego stanu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom – winien uzasadnić dlaczego zamiast nakazania przywrócenia poprzedniego stanu nakazuje wykonanie urządzeń lub odwrotnie.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z dokonanych ustaleń wody opadowe lub roztopowe z budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr 274/7 (własności J. i M.J.) ujęte są w system rynien i rur spustowych, które dalej poprzez rury PCV odprowadzane są do dołu chłonnego, usytuowanego na działce w jej części południowo-zachodniej, przy granicy z działką nr 273/4 (własności A. i J.F.). Rury zostały posadowione na głębokości 0,70 m, a dół, w formie wykopu o wymiarach około 3,00 m x 7,00 m i głębokości ok. 1,00 m - 1,50 m, został wypełniony gruzem betonowym. W toku prowadzonego postępowania sporządzona także została opinia geologiczna (opracowana przez B.S.) i opinia techniczna (autorstwa T.B.). W przedłożonej opinii biegły z zakresu hydrologii wskazał, że do dołu chłonnego dopływa więcej wód opadowych lub roztopowych, pochodzących z połaci dachu niż dół jest w stanie przyjąć i rozsączyć do warstw przepuszczalnych zalegających poniżej dna dołu chłonnego. Biegły z zakresu hydrologii stwierdził wystąpienie zmiany stanu wody na działce nr 274/7, polegającej na zmianie kierunku spływu wód opadowych lub roztopowych z połaci dachowych budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr 274/7. W wyniku tej zmiany nastąpiła szkoda dla działki nr 273/4 w postaci podtopienia jej terenu od strony północno-wschodniej oraz ścian garażu i piwnicy budynku mieszkalnego. Nadto biegły wskazał, że infiltracja wód opadowych lub roztopowych z dołu chłonnego na działce o nr ewid. 274/7 podczas opadów deszczu lub roztopów wiosennych powoduje kolejną szkodę - podtapianie, nadmierne nawadnianie działki nr 273/4 w jej części zachodniej.

Na podstawie opracowanych opinii Burmistrz stwierdził, że właściciel działki nr 274/7 odprowadzając wody opadowe oraz roztopowe do dołu chłonnego naruszył art. 234 ust. 1 pkt 1 p.w. Nakazał jednocześnie właścicielom działki nr 274/7 wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, poprzez wykonanie robót opisanych w decyzji, tj. zmianę lokalizacji odbiornika wód opadowych i roztopowych - w odległości min. 8,0 m od granicy z działką nr 273/4 oraz wykonanie zbiornika szczelnego - studni chłonnej. Organ wskazał wprawdzie, że biegły w sporządzonej opinii zaproponował drugie rozwiązanie, tj. sprowadzenie wód opadowych lub roztopowych, z połaci dachowych budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 274/7 powierzchniowo na teren własny nie naruszając stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Jednakże wyjaśnił jedynie, że "wybrał pierwsze rozwiązanie, jako najbardziej właściwe do zastosowania w ustalonych okolicznościach faktycznych". Organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanego przez organ I instancji wyboru i wykonania takiego sposobu zabezpieczenia.

W tym miejscu zauważyć wypada, jak zresztą zauważyły orzekające

w sprawie organy, że biegły zaproponował dwa rozwiązania. Zalecił bowiem by właściciel działki nr 274/7 zmienił dotychczasową lokalizację odbiornika wód opadowych i roztopowych na nową i wykonał studnię chłonną rozsączającą nadmiar wód opadowych lub roztopowych oraz szczelny zbiornik na ww. wody połączony przelewem awaryjnym ze studnią chłonną (rozwiązanie wybrane przez organ) lub odprowadził wody opadowo-roztopowe na własną działkę, zgodnie z przedłożonym do akt sprawy pozwoleniem na budowę (to rozwiązanie nie zostało przez organy uwzględnione). We wniesionej skardze, jak również w toku rozprawy Skarżący argumentowali, że teren ich działki został dwukrotnie wyrównany i wody z ich działki nr 274/7 nie spływają na sąsiednią działkę, lecz stagnują na ich działce. Zauważyli także, że rozwiązanie, w którym wody opadowe i roztopowe sprowadzone są na teren własny działki został zatwierdzony pozwoleniem na budowę (decyzja Starosty z [...] września 2016 r. nr [...]). Skarżący zawnioskowali o przywrócenie pierwotnego rozwiązania, tj. sprowadzenia wód opadowych lub roztopowych z połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr 274/7 powierzchniowo na teren własny.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, uwzględniając kluczowy dowód jakim jest opinia biegłego i wskazane tam rozwiązania, nie przeanalizował czy w sprawie zamiast nakazywania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, nie powinno nastąpić przywrócenie stanu poprzedniego, tj. przyjęcie rozwiązania zaproponowanego we wskazanym wyżej pozwoleniu na budowę. Takie rozwiązanie dopuszczał biegły w opracowanej opinii. Uwzględniając brzmienie art. 234 ust. 3 p.w. podkreślić trzeba, że skoro istnieje wybór co do rodzaju obowiązków jaki ma być nałożony, organ powinien uzasadnić dlaczego zamiast nakazania przywrócenia poprzedniego stanu nakazuje wykonanie urządzeń. Szczegółowe rozważenie możliwości odprowadzenia wód opadowo-roztopowych na teren działki nr 274/7, zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w pozwoleniu na budowę, pozwoliłoby rozwiać wątpliwości, co do wyboru przyjętego rozwiązania. Tym bardziej, że organy winny zastosować takie rozwiązanie, które będzie najskuteczniejsze i najprostsze,

a jednocześnie racjonalne i ekonomicznie uzasadnione, uwzględniające interesy stron postępowania.

Przypomnieć wypada, że dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym prawidłowe zastosowanie normy art. 243 ust. 3 p.w. Prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium winno uwzględnić powyższe wskazania, wyjaśnić wątpliwości, a przede wszystkim rozważyć czy bardziej uzasadnione jest przywrócenie stanu poprzedniego (tj. zgodnie ze wskazanym w pozwoleniu na budowę sposobem odprowadzania wód), czy też wykonanie urządzenia.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.