Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 386/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt2
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Andrzej Gliniecki Bożena Walentynowicz ( spr.) Protokolant Monika Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 2976/01 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienie uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi S. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 201 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddalił skargę.

Orzeczenie to wydano w oparciu o następujące ustalenia i rozważania prawne Sądu.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950) pozbawił S. P. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZBoWiD w K. decyzją z dnia 21 listopada 1983 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od 1 stycznia 1945 r. do 31 grudnia 1946 r. Organ podał, że S. P. uzyskał uprawnienia na podstawie zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach bezpieczeństwa. Organ ocenił więc, że uzyskał on uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Stanowisko to Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek S. P.

S. P. twierdził we wniosku, iż w okresie od 1 stycznia 1945 r. do 31 grudnia 1946 r. odbywał służbę w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w K. W czasie służby brał udział w walkach w ochronie porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli i mienia państwowego oraz społecznego. Zastosowanie zatem art. 25 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy jest niezasadne.

Organ uznał, że uprawnienia kombatanckie S. P. otrzymał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 za udział w utrwalaniu władzy ludowej. Pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Zgodnie zatem z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w zw. z art, 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy jako osobę zatrudnioną w organach Bezpieczeństwa Publicznego należało go pozbawić uprawnień kombatanckich.

Sygn. akt II OSK 386/06

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący P. podniósł, że decyzja narusza przepisy art. 7-9, 11-12, 75, 77 i 80 K.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Zaprzeczył by utrwalał władzę ludową, dodał też, że odbywał służbę z poboru w okresie 1943 do 1945 r. w GL-AL, i nie zwalczał podziemia niepodległościowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, którego kompetencje do rozpoznania skargi wynikają z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał skargę za bezzasadną. Sąd przywołał treść art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach represjonowanych..., który stanowi, że "pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ osoby te pozbawia się ww. uprawnień. Przepisu tego nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do ww. służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia pomocy.

Tych okoliczności skarżący nie udowodnił, podobnie jak nie udowodnił, że był wcielony i uczestniczył w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł S. P. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Z. D.

Skarga zarzuca na podstawie art. 274 pkt 1 p.p.s.a.:

naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 1

lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach

przez wadliwą wykładnię i zastosowanie,

naruszenie przepisów ogólnych i szczególnych K.p.a. przez niewyjaśnienie

okoliczności istotnych dla sprawy, a to przynależności skarżącego do organów

zbrojnych w 1943 r. GL-AL i ustalenie jaki był charakter jego pracy w WUBP w K.,

co mogło prowadzić do przyjęcia, że Urząd bezpodstawnie pozbawił skarżącego

uprawnień kombatanckich.

Wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd pominął w ocenie okoliczności, iż skarżący był członkiem GL i AL od 1943 r. i ponadto Sąd nie ustalił, że PKWN z dnia 21 lipca 1944 r. włączył w swoje szeregi Wojska żołnierzy GL-AL z terenu K. jeszcze w czasie działań wojennych.

Sąd pominął w ocenie rzeczywisty stosunek prawny skarżącego w organach PUBP, a z orzeczenia Komisji Lekarskiej wynika, że był pracownikiem kontraktowym w zawodzie krawca i nie należał do struktur organizacyjnych Urzędu Bezpieczeństwa, a zatem nie brał udziału w zwalczaniu podziemia niepodległościowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania wg przesłanek określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie stwierdziwszy wystąpienia nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do oceny zarzutów skargi i uznał je za bezzasadne.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 ustawy wyżej wskazanej (zwanej dalej p.p.s.a.) to jest zarzucie naruszenia prawa materialnego i zarzucie naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Należy jednak mieć na względzie, że skuteczne postawienie takich zarzutów wymaga wykazania, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu sądowym, zakończonym wydaniem zaskarżonego wyroku dopuścił się tych naruszeń. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawiająca skarżącego S. P. uprawnień kombatanckich w oparciu o treść przepisów art. 25 ust. 2 pkt2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Istotą sprawy było więc ustalenie przez organ rozstrzygający, czy w odniesieniu do S. P. zaistniały przesłanki określone wskazanym przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy uzasadniające pozbawienie go uprawnień

kombatanckich przyznanych decyzją z dnia 21 listopada 1983 r. przez ZBoWiD w K. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było skontrolowanie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] lipca 2000 r. pod względem jej zgodności z prawem.

Chybiony w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego art. 1 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w zw. zań. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ wskazanej ustawy o kombatantach.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy mając na względzie regulację prawną, która ma zastosowanie do ustaleń faktycznych sprawy.

Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny całości postępowania organu i jego decyzji w świetle dokonanych ustaleń i zebranych dowodów. Stanowisko swoje Sąd ten w sposób wyczerpujący uzasadnił nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi. Niesporne są okoliczności sprawy wynikające z materiałów zebranych, że S. P. orzeczeniem Komisji ZBoWiD w K. z dnia 26 października 19823 r. został przyjęty do organizacji ZBoWiD za udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie 1945 do 1946 (2 lata). Udział skarżącego P. jako funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa w latach 1945 do 1946 w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem potwierdza zaświadczenie Komendy Milicji Obywatelskiej w K. Jak wynika z zaświadczenia nr 001760 Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. uprawnienia kombatanckie S. P. uzyskał za działalność w utrwalaniu władzy ludowej od 1945 do 1946 r. działając w organach bezpieczeństwa.

Dokumentów tych nie kwestionował skarżący a nawet powoływał się na nie we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Sąd pierwszej instancji bardzo wnikliwie przeprowadził ocenę zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wszystkich zarzutów jak i całego materiału dowodowego. Wyprowadzone wnioski nakazują podzielić stanowisko organu, który w świetle ustaleń prawidłowo zastosował przepisy ustawy o kombatantach, tj. art. 25 ust. 2 pkt 2, pozbawiające S. P. uprawnień kombatanckich. Wbrew zarzutom skargi Sąd przeanalizował prawidłowo dlaczego do skarżącego nie odnoszą się wyjątki z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach traktujące o uczestnictwie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu.

Trafnie podkreśla się, że ani z pisemnych oświadczeń S. P., ani z dokumentów zebranych w aktach kombatanckich nie wynika by skarżący walczył w jednostkach Wojska Polskiego bądź zmilitaryzowanych służbach państwowych. Z

wszystkich dokumentów wynika wyłącznie służba w organach bezpieczeństwa, które nigdy nie były zmilitaryzowane jak podkreślił Sąd pierwszej instancji. Status kombatanta uzyskał wyłącznie za działalność z tytułu ustanawiania i utrwalania władzy ludowej w okresie 1945-1946 r.

Tej oceny Sądu nie podważają zarzuty skargi kasacyjnej, które gołosłownie i wbrew oświadczeniom oraz treści życiorysu skarżącego P., podają jego członkostwo w GL-AL od 1943 r. W życiorysie swoim S. P. jednoznacznie podał, iż do 1945 r. przebywał w domu rodzinnym z bratem i matką. Od 1945 do 1951 r. służył w aparacie operacyjnym WUBP w K. Te fakty potwierdzał też w deklaracji członkowskiej z 1983 r. (akta kombatanckie, na które powołuje się skarga kasacyjna).

Jak zaznaczono wyżej Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, nie. rozpoznaje sprawy merytorycznie i nie prowadzi postępowania dowodowego. Całkowicie więc chybiony jest zarzut skargi o naruszeniu przepisów postępowania polegający na niewyjaśnieni okoliczności istotnych w sprawie przez brak ustaleń co do inwalidztwa wojennego skarżącego oraz rzeczywistego stanowiska jego w służbach bezpieczeństwa.

Sąd pierwszej instancji zajął słuszne stanowisko ocenne, iż w toku postępowania przed organem, skarżący mimo wezwania nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających swój udział w podziemnych oddziałach partyzanckich lub formacjach wojskowych walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej o czym traktuje art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej w całości pozbawione są usprawiedliwionych podstaw i w żadnym stopniu nie podważyły prawidłowości wyroku Sądu Wojewódzkiego.

Z mocy art. 184 p.p.s.a. uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej.