Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 523/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 38, art. 40, art. 44
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 22 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 roku sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji prawa majątkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części uchylającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] nr [...] i umarzającej postępowanie pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie w części określonej w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz I. K. kwotę 226,69 ( dwieście dwadzieścia sześć i 69/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. K. pismem z dnia [...] wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji kwoty 864,00 zł stanowiącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyjaśnił, że wyrokami z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez jego mocodawczynię– W. W. postanowienia i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł w każdej z jedenastu spraw tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. K. podał, że na podstawie zawiadomienia z dnia 30 listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał u Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zajęcia kwoty z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego; zasądzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrot kosztów postępowania nie jest jednak w ocenie wnioskodawcy wierzytelnością W. W. podlegającą zajęciu. Powołując się na brzmienie art. 39 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał, że przepis ten uprawnia go jako pełnomocnika W. W. do odbioru przyznanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. na podstawie art. 38 ustawy z dnia ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a" odmówił wyłączenia spod egzekucji wierzytelności w kwocie 864,00 zł, zajętej na podstawie zawiadomienia z dnia 30 listopada 2010 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że zwrot kosztów postępowania sądowego przysługuje skarżącemu. Podkreślił także, iż "sposób ewentualnych rozliczeń, które mają miejsce między stroną, a pełnomocnikiem, a które wynikają z łączącego ich podstawowego stosunku prawnego np. umowy zlecenia, umowy o pracę itp. nie jest sferą ingerencji ustawodawcy. Jest to sfera pozostawiona do regulacji ww. osobom." Przepis art. 39 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który upoważnia pełnomocnika do odbioru kosztów postępowania nie zmienia zasady, że to skarżącemu przysługuje zwrot kosztów, ma on charakter wyłącznie techniczny i nie czyni pełnomocnika uprawnionym do żądania wyłączenia tego prawa majątkowego spod egzekucji w trybie art. 38 § 1 u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie I. K. złożył zażalenie, w którym powtórzył zarzuty podniesione we wniosku z dnia [...] wskazując ponadto, że W. W. dokonała przelewu w trybie art. 509 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego należnych jej wierzytelności przyszłych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego w postaci cesji na jego rzecz.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Dodatkowo uznał skargę z dnia 8 lutego 2011 r. nr [...] za nieuzasadnioną.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przedstawił i wyjaśnił, że wniosek o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności jest bezprzedmiotowy w części dotyczącej kwoty 524 zł, stanowiącej różnicę między wskazaną przez wnioskodawcę kwotą 864,00 zł a faktycznie zajętą przez organ egzekucyjny kwotą wierzytelności w wysokości 340 zł. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w dniu 7 grudnia 2010 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. kwotę 340 zł stanowiącą wierzytelność W. W. z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Natomiast wniosek o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych złożono w dniu [...]. Bezspornym zatem jest, iż powyższe żądanie zostało zgłoszone po zrealizowaniu przez dłużnika zajętej wierzytelności, egzekucji z prawa majątkowego. Jak stanowi art. 44 u.p.e.a. żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego. Organ odwoławczy stwierdził, że za bezprzedmiotowe należy uznać żądanie, o którym mowa w art. 38 § 1 ww. ustawy wniesione w sytuacji, gdy z prawa majątkowego została przeprowadzona egzekucja poprzez jego wykonanie. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., nie było podstaw do wydania postanowienia o odmowie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zajętej na podstawie zawiadomienia z dnia 30 listopada 2010 r.

Odnosząc się do złożonej w dniu 8 lutego 2011 r. skargi na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. polegającej na zajęciu kwot z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych, prowadzonych w sprawach ze skargi W. W. i M. W., organ odwoławczy wskazał, że istotą pełnomocnictwa jest działanie w imieniu strony. Pełnomocnik reprezentuje stronę, sam nie zyskując przymiotu strony w postępowaniu, w którym występuje w roli pełnomocnika.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie art. 38 § 1 i 3 oraz art. 44 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne pozbawienie przysługującego mu prawa na podstawie art. 38 § 1 poprzez wskazanie, że z uwagi na to, że w dniu 7 grudnia 2010 r. dłużnik tj. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał organowi egzekucyjnemu zajętą wierzytelność to nie było uzasadnionych podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku zgłoszonego na podstawie art. 38 ww. ustawy w dniu 16 grudnia 2010r., który to wniosek był złożony w ustawowym terminie. Wskazał również na naruszenie art. 200 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, że zwrot kosztów postępowania należy się tylko i wyłącznie skarżącemu, wykluczając całkowicie możliwość odbioru kosztów przez pełnomocnika.

Odnosząc się do stanowiska organu w przedmiocie złożonej w dniu 8 lutego 2011 r. skargi podkreślił, że organ pominął fakt, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. zajął jego wierzytelności, a nie W. W.. Zajmowanie takich środków nie powinno mieć miejsca. Bez znaczenia jest bowiem to, czy między skarżącym, a jego pełnomocnikiem zawarta została umowa zlecenia, cesji, czy jeszcze inna umowa. Chodzi bowiem o zwrot kosztów, które nie powinny podlegać egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 1074/11 po rozpoznaniu skargi I. K. 1. uchylił zaskarżone postanowienie w części uznającej skargę z dnia [...], nr [...] za nieuzasadnioną; 2. oddalił skargę w pozostałej części; 3. zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz I. K. 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadniając wyrok w zakresie w jakim uchylił zaskarżone postanowienie stwierdził, że nieuprawnione było zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych rozpoznanie pisma – skargi z dnia [...] w toku postępowania toczącego się z wniosku I. K. w trybie art. 38 u.p.e.a. Powyższa skarga została wniesiona przez I. K. ale jako pełnomocnika W. W. i M. W.. Tymczasem w niniejszym postępowaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpoznawał sprawę, w której wnioskodawca I. K. występował we własnym imieniu - jako strona postępowania w trybie art. 38 § 1 u.p.e.a., z żądaniem wyłączenia spod egzekucji zajętych kosztów postępowania sądowego. Tym samym skarga W. W. i M. W. została rozpoznana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w postępowaniu prowadzonym w stosunku do zupełnie innego podmiotu tj. I. K..

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił zaś skargę w części dotyczącej uchylenia w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] o odmowie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zajętej na podstawie zawiadomienia z dnia 30 listopada 2010 r. i umorzeniu postępowania pierwszej instancji.

Sąd akceptując ustalenia faktyczne przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywiódł, że w sprawie tej przedmiotem analizy jest prawidłowość uznania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wystąpienia przesłanek bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji prawa majątkowego z uwagi na zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 44 u.p.e.a.

Zauważono, że w przedmiotowej sprawie egzekwowane należności zostały przekazane na rachunek bankowy wierzyciela w dniu 7 grudnia 2010 r., a więc przed złożeniem wniosku I. K. o wyłączenie spod egzekucji zajętych wierzytelności, co miało miejsce 16 grudnia 2010r., a zatem nastąpiło zdarzenie, które spowodowało, że postępowanie w sprawie złożonego wniosku o wyłączeniu spod egzekucji zajętych wierzytelności stało się bezprzedmiotowe. W świetle art. 44 u.p.e.a. żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego. Jak wynika z akt administracyjnych przekazana Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. kwota 340 zł zasądzona na podstawie wyroku WSA w Łodzi w sprawie I SA/Łd 108/10 została w dniu 7 grudnia 2010 r., rozliczona na zaległości podatkowe W. W. dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy w kwocie: 323,20 zł na należność główną i 16,80 zł na odsetki.

W ocenie Sądu, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie, ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne. Dlatego też osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a. (Cezary Kulesza, Komentarz do art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010) . Również w wyroku z dnia 30 marca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie III SA 5466/98 stwierdził, że o ile zajęte przedmioty zostały już sprzedane, to żądanie ich wyłączenia spod zajęcia lub uchylenia czynności ich dotyczących stałoby się bezprzedmiotowe. Uzasadniałoby to umorzenie postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). W takim wypadku skarżącemu przysługiwałoby prawo wystąpienia o odszkodowanie w drodze procesu cywilnego.(LEX nr 44825).

Od wyroku z dnia 7 lutego 2012r. w części w której oddalono skargę I. K. wniósł skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2014r., sygn. akt II FSK 1304/12 uchylił zaskarżony wyrok w części, w której oddalono skargę i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz I. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że z przedstawionego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że I. K. pismem z dnia [...] wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji kwoty 864,00 zł stanowiącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrokami z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez mocodawczynię I. K. - W.W. postanowienia i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł w każdej z jedenastu spraw tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie zawiadomienia z dnia 30 listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał u Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zajęcia kwoty z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrot kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. 7 grudnia 2010 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. kwotę 340 zł stanowiącą wierzytelność W. W. z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. K. wyjaśnił, że informację o zajęciu ww. prawa majątkowego otrzymał w dniu 6 grudnia 2012 r.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma żadnych prawnych przeszkód aby organ egzekucyjny prowadził egzekucję z wierzytelności – zasądzonych od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz zobowiązanej kosztów postępowania sądowego. Zawarta w art. 39 pkt 4 p.p.s.a. regulacja, zgodnie z którą pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do odbioru kosztów postępowania określa zakres uprawnień pełnomocnika wynikających z pełnomocnictwa ogólnego. Przepis ten nie może być jednak utożsamiany ze źródłem uprawnień (praw) samego pełnomocnika.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa stosowanego w sprawie niniejszej na podstawie art. 17 u.p.e.a. Uchybienie miało polegać w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną na błędnym zaakceptowaniu przez Sąd I instancji bezpodstawnego umorzeniu postępowania I instancji i stwierdzeniu, że wniosek o wyłączeniu spod egzekucji był bezprzedmiotowy w dniu jego złożenia. Przytoczony zarzut skargi kasacyjnej jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części; Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w oparciu o wyżej wskazany przepis uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 144 Kpa nie określa przesłanek wydania postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w powołanym przepisie, i przyjąć, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140), czyli przepis art. 105. W tym kierunku zmierzają piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmują, że organ odwoławczy może wydać taką decyzję (postanowienie) tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 1985 r., III SA 1105/84, RNGA 1986, nr 2, s. 37; GAP 1987, nr 5, s. 43, w którym stwierdzono, że: "1. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Wydaje się jednak oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania.

Instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 459), co różni tę instytucję od zawieszenia postępowania, w której przeszkoda w prawidłowym prowadzeniu postępowania ma charakter przeszkody przemijającej i usuwalnej.

Przepis art. 105 Kpa kładzie jednak akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Rozważając kwestię bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie NSA zauważył, że zgodnie art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

Zgodnie z art. 40 § 1 u.p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przysługuje zażalenie osobie, o której mowa w art. 38 § 1. Na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego. (art. 40 § 2 Kpa).

Stosownie zaś do treści art. 44 Kpa żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczone wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dają podstaw aby przyjąć, że w sytuacji, gdy z rzeczy lub prawa majątkowego przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania. Należy bowiem stwierdzić, że żądanie osoby, nie będącej zobowiązanym, która rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną znajduje podstawę w przepisie prawa pozytywnego (art. 38 § 1 u.p.e.a.); istnieje zatem podstawa prawna do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego żądania. Przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi prawem określoną konsekwencję okoliczności faktycznej polegającej na egzekucyjnej sprzedaży rzeczy lub wykonania prawa majątkowego. Ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne co jednak nie powinno być utożsamiane z bezprzedmiotowością postępowania. Dlatego też osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić wówczas jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a.

Zatem zaistnienie przesłanki wynikającej z art. 44 Kpa stanowi podstawę odmowy uwzględnienia wniosku a nie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zwrócić także uwagę na treść art. 44 Kpa, który stanowi, że "żądanie nie może być zgłoszone" co należy rozumieć jako formalną przeszkodę uwzględnienia wniosku. Czym innym jest jednak formalna przeszkoda uwzględnienia wniosku, czym innym zaś bezprzedmiotowość rozumiana jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przedmiot postępowania administracyjnego nie może być utożsamiany z istnieniem konkretnej rzeczy lub prawa, co do zasady bowiem okoliczność ta nie przesądza o istnieniu sprawy administracyjnej.

Rozpoznając zatem skargę I. K. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że postanowienie o bezprzedmiotowości postępowania podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego i w konsekwencji zasadnie sprawę rozpoznał. Sąd I instancji nieprawidłowo jednak ocenił, że w sprawie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania.

W rozpoznawanej sprawie należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 842 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego dopuszczalne jest również powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji administracyjnej. Do pozwu należy dołączyć postanowienie administracyjnego organu egzekucyjnego odmawiające żądaniu wyłączenia przedmiotu spod egzekucji. Niezależnie od wyniku sprawy sąd nałoży koszty procesu na osobę trzecią, powołującą w powództwie o zwolnienie przedmiotu od egzekucji administracyjnej nowe dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, których nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym, mimo że mogła je powołać w tym postępowaniu. Powództwo można wnieść w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego, a jeżeli zainteresowany wniósł zażalenie na to postanowienie - w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia wydanego na skutek zażalenia (§ 2).

Warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia powództwa z art. 842 k.p.c. jest uprzednie wystąpienie osoby trzeciej z żądaniem do organu administracji o wyłączenie przedmiotu od egzekucji i zakończenie tego postępowania. W wypadku niedołączenia postanowienia organu administracji o odmowie wyłączenia przedmiotu od egzekucji i nieuzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, nastąpi zwrot pozwu. Zwrócony w ten sposób pozew nie wywoła żadnych skutków związanych z jego wniesieniem (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. Z. Resich, W. Siedlecki, Warszawa 1969, s. 1160). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 44 u.p.e.a. nie może być traktowany jako wyłączenie spod kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w przedmiocie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Strona trzecia ma prawo żądania sądowej kontroli zasadności odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Właśnie zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 44 u.p.e.a. w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy będzie przedmiotem oceny sądu powszechnego. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że wypowiedź organu egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi mimo wszystko odmowę uwzględnienia wniosku a nie stwierdzenie jego bezprzedmiotowości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym stanie sprawy rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 38 § 1 w zw. z art. 44 u.p.e.a. jest niecelowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012r,) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepis art. 38 § 1 i art. 44 u.p.e.a. oraz art.105 § 1 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) dalej u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art.38 § 1 wymienionej ustawy kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

W myśl art.40 § 2 u.e.p.a. na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego.

Zgodnie z treścią art.44 u.p.e.a. żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego.

W myśl art.842 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego dopuszczalne jest również powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji administracyjnej. Do pozwu należy dołączyć postanowienie administracyjnego organu egzekucyjnego odmawiające żądaniu wyłączenia przedmiotu spod egzekucji. Niezależnie od wyniku sprawy sąd nałoży koszty procesu na osobę trzecią, powołującą w powództwie o zwolnienie przedmiotu od egzekucji administracyjnej nowe dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, których nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym, mimo że mogła je powołać w tym postępowaniu.

Zgodnie z treścią art.842 § 2 K.p.c. powództwo można wnieść w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego, a jeżeli zainteresowany wniósł zażalenie na to postanowienie - w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia wydanego na skutek zażalenia.

Należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 6 maja 2014r. w spr. II FSK 1304/12 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 lutego 2012r. w części w której oddalono skargę. W uzasadnieniu NSA podniósł, że przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. nie dają podstaw aby przyjąć, że w sytuacji, gdy z rzeczy lub prawa majątkowego przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania. Zdaniem NSA żądanie osoby, nie będącej zobowiązanym, która rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną znajduje podstawę w przepisie prawa pozytywnego (art. 38 § 1 u.p.e.a.); istnieje zatem podstawa prawna do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego żądania. Przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi prawem określoną konsekwencję okoliczności faktycznej polegającej na egzekucyjnej sprzedaży rzeczy lub wykonania prawa majątkowego. Ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne co jednak nie powinno być utożsamiane z bezprzedmiotowością postępowania. Dlatego też osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić wówczas jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a. Zatem zaistnienie przesłanki wynikającej z art. 44 Kpa stanowi podstawę odmowy uwzględniania wniosku a nie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zwrócić także uwagę na treść art. 44 Kpa, który stanowi, że "żądanie nie może być zgłoszone" co należy rozumieć jako formalną przeszkodę uwzględnienia wniosku. Czym innym jest jednak formalna przeszkoda uwzględnienia wniosku, czym innym zaś bezprzedmiotowość rozumiana jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przedmiot postępowania administracyjnego nie może być utożsamiany z istnieniem konkretnej rzeczy lub prawa, co do zasady bowiem okoliczność ta nie przesądza o istnieniu sprawy administracyjnej.

Nadto NSA podniósł, że warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia powództwa z art. 842 k.p.c. jest uprzednie wystąpienie osoby trzeciej z żądaniem do organu administracji o wyłączenie przedmiotu od egzekucji i zakończenie tego postępowania. W wypadku niedołączenia postanowienia organu administracji o odmowie wyłączenia przedmiotu od egzekucji i nieuzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, nastąpi zwrot pozwu. Zwrócony w ten sposób pozew nie wywoła żadnych skutków związanych z jego wniesieniem (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. Z. Resich, W. Siedlecki, Warszawa 1969, s. 1160). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 44 u.p.e.a. nie może być traktowany jako wyłączenie spod kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w przedmiocie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Strona trzecia ma prawo żądania sądowej kontroli zasadności odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Właśnie zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 44 u.p.e.a. w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy będzie przedmiotem oceny sądu powszechnego. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że wypowiedź organu egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi mimo wszystko odmowę uwzględnienia wniosku a nie stwierdzenie jego bezprzedmiotowości.

Zgodnie z treścią art.190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony przez NSA w wyroku w spr. II FSK 1304/12. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 2 lipca 2004r. w spr. I SA/Wr 1587/02. W tym ostatnim wyroku sąd podniósł, że w przypadku złożenia przez osobę nie będącą zobowiązanym żądania, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. wskazują jedynie na dwa rodzaje rozstrzygnięć a mianowicie postanowienie w sprawie wyłączenia i postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Niedopuszczalne jest natomiast umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie takiego żądania.

W rozpoznawanej sprawie w dniu [...] I. K. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. wniosek o wyłączenie spod egzekucji kwoty 864 zł należnej mu od Izby Skarbowej w Ł. jako pełnomocnikowi W. W.. Żądanie zostało złożone w czternastodniowym terminie, o którym mowa w art.38 § 1 u.p.e.a. gdyż skarżący w dniu 6 grudnia 2010r. został powiadomiony o zajęciu należnych mu kosztów postępowania sądowego zaś żądanie zostało zgłoszone w dniu [...]Zachowany został zatem termin określony w art.38 § 2 u.p.e.a. W sytuacji gdy skarżący złożył w wymaganym terminie żądanie wyłączenia spod egzekucji kwoty 864 zł to obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Niedopuszczalne było w takim wypadku umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego z których przeprowadzana jest egzekucja może bowiem dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego zaś warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia powództwa z art.842 K.p.c. jest dołączenie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie wyłączenia przedmiotu spod egzekucji.. Jak podkreślił NSA w wyroku w spr. II FSK 1304/12 w przypadku niedołączenia takiego postanowienia w wymaganym terminie nastąpi zwrot pozwu.

Organ odwoławczy błędnie uznał, że postępowanie w przedmiocie żądania skarżącego z [...] stało się bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Żądanie to winno być merytorycznie rozstrzygnięte. Organ odwoławczy naruszył zatem, przepisy art.38 § 1 i art.44 u.p.e.a. oraz art.105 § 1 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a.) i c.) p.p.s.a, sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części uchylającej postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie pierwszej instancji.

Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 p.p.s.a., sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zwarte w wyroku NSA w spr. II FSK 1304/12 oraz w niniejszym uzasadnieniu. Należy ponownie wnikliwie ocenić cały zebrany materiał dowodowy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz I. K. kwotę 226,69 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd uwzględnił jedynie w części żądanie zwrotu kosztów postępowania.

Zgodnie z treścią art.205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

W myśl art.205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.85 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1025), dalej u.k.s., świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu.

W myśl art.85 ust.2 wymienionej ustawy górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Zgodnie z treścią art.85 ust.4 u.k.s. wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3, świadek powinien należycie wykazać.

W myśl art.86 ust.1 i 2 u.k.s. świadkowi przysługuje zwrot zarobku lub dochodu utraconego z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu. Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód za każdy dzień udziału w czynnościach sądowych przyznaje się świadkowi w wysokości jego przeciętnego dziennego zarobku lub dochodu. W przypadku świadka pozostającego w stosunku pracy przeciętny dzienny utracony zarobek oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu należnego pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Zgodnie z treścią art.86 ust.3 u.k.s. górną granicę należności, o których mowa w ust. 2, stanowi równowartość 4,6% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. W przypadku gdy ogłoszenie ustawy budżetowej nastąpi po dniu 1 stycznia roku, którego dotyczy ustawa budżetowa, podstawę obliczenia należności za okres od 1 stycznia do dnia ogłoszenia ustawy budżetowej stanowi kwota bazowa w wysokości obowiązującej w grudniu roku poprzedniego.

W myśl art.86 ust.4 u.k.s. utratę zarobku lub dochodu, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość świadek powinien należycie wykazać.

W niniejszej sprawie I. K. wnosił o zasądzenie kosztów przejazdu do sądu na rozprawy w dniach 17 stycznia 2012r. i 9 września 2014r. oraz równowartości dochodu utraconego wskutek stawiennictwa na dwóch wymienionych rozprawach. Łączna wysokość żądanych kosztów została sprecyzowana w piśmie procesowym z 12 września 2014r. i wyniosła 1130 zł.

Należy zaznaczyć, że skarżący brał udział w rozprawach w dniach 17 stycznia 2012r. i 9 września 2014r. choć nie był wzywany do osobistego stawiennictwa.

Odnośnie kwestii czy stronie przysługuje zwrot kosztów przejazdu do sądu oraz równowartość utraconego zarobku w sytuacji gdy nie była ona zobowiązana do osobistego stawiennictwa orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite. Część sądów wyraża pogląd, że zwrot kosztów, o których mowa w art.205 § 1 p.p.s.a. przysługuje tylko wówczas gdy strona została wezwana na rozprawę do osobistego stawiennictwa. Część sądów stoi natomiast na stanowisku, że zwrot kosztów przysługuje także wówczas gdy strona nie została wezwana do osobistego stawiennictwa na rozprawę. (por. postanowienie NSA z 25 sierpnia 2010r. w spr. I OZ 624/10 i z 18 listopada 2010r. w spr. I OZ 863/10). Sąd w obecnym składzie podzielił ten ostatni pogląd. W sytuacji zatem gdy strona stawiła się na rozprawę aby przedstawić swoją argumentację na poparcie skargi i poprzeć swoje stanowisko przed sądem to w razie uwzględnienia skargi, w ocenie sądu, przysługuje jej zwrot kosztów, o których mowa w art.205 § 1 p.p.s.a.

Zdaniem sądu niezasadne jest żądanie skarżącego zwrotu kosztów postępowania w związku z jego udziałem w rozprawie w dniu 17 stycznia 2012r.

Należy zaznaczyć, że w skardze jest zawarte żądanie zwrotu kosztów postępowania. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012r. I. K. nie zgłosił jednak żądania zwrotu kosztów przejazdu do sądu oraz zwrotu utraconego dochodu. W związku z czym w wyroku z dnia 7 lutego 2012r. sąd zasądził na rzecz skarżącego jedynie kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu. W wyroku w spr. II FSK 1304/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedynie częściowo zaskarżony wyrok a mianowicie w części w której oddalono skargę. W związku z czym punkt 3 wyrok z 7 lutego 2012r., dotyczący kosztów postępowania, stał się prawomocny.

Żądanie zwrotu kosztów postępowania strona winna zgłosić najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia (art.210 § 1 p.p.s.a.) Po tym momencie traci ona takie uprawnienie. I. K. do momentu zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku z 7 lutego 2012r. nie zgłosił żądania zwrotu kosztów przejazdu do sądu na rozprawę w dniu 17 stycznia 2012r. oraz zwrotu utraconego dochodu. Z uwagi na niezachowanie terminu zgłoszenia żądania, określonego w art.210 § 1 p.p.s.a, utracił on prawo żądania zwrotu kosztów, o których mowa w art.205 § 1 p.p.s.a. w związku z uczestnictwem w rozprawie w dniu 17 stycznia 2012r.. W związku z czym sąd uznał, że żądanie skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Częściowo zasadne jest natomiast żądanie zwrotu kosztów postępowania w związku z uczestnictwem skarżącego w rozprawie w dniu 9 września 2014r.

Jeżeli chodzi o zwrot kosztów przejazdu do sądu to mają tutaj zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013r. poz.167) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania dla celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawczy (Dz.U. nr 27 poz.271 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią § 3 ust.4 rozporządzenia z 29 stycznia 2013r. w przypadkach, o których mowa w ust. 3, pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 oraz z 2013 r. poz. 21).

W myśl § 2 pkt 1 b.) rozporządzenia z 25 marca 2002r. koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż: dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 – 0,8358 zł.

Z R. do Łodzi jest 87 km zaś w obie strony 174 km. I. K. na rozprawę w dniu 9 września 2014r. przyjechał własnym samochodem przy czym pojemność skokowa silnika wynosi 2000 cm3. W związku z czym koszty przejazdu wynoszą 145,43 zł (174 km x 0,8358 km).

Odnośnie zwrotu kosztów utraconego dochodu to należy zaznaczyć, że I. K. jest doradcą podatkowym i prowadzi w R. własną działalność gospodarczą. Skarżący przedstawił wyliczenie dochodu za 1 godzinę wykonywanej działalności w ten sposób, że dochód osiągnięty w 2013r. (168463,71 zł) podzielił przez liczbę przepracowanych godzin w 2013r. – 2008 godzin przez 251 dni. Jedna godzina dochodu wyniosła 83,90 zł. W ocenie sądu taki sposób wyliczenia jednej godziny dochodu z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej jest logiczny.

Górna granica utraconego dochodu mnie może jednak przekraczać równowartości 4,6 % kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość ustalona jest według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. W ustawie budżetowej na 2014r. z 24 stycznia 2014r. (Dz.U. z 2014r. poz.162) przewidziano, że kwota bazowa dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe wynosi 1766,46 zł zaś 4,6 % tej kwoty to 81,26 zł. Kwota 81,26 zł stanowi zatem górną granicę dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Taka też kwota została przyznana skarżącemu.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że skarżącemu przysługuje kwota 226,69 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za udział w rozprawie w dniu 9 września 2014r. (145,43 zł – koszty przejazdu do sądu + 81,26 zł – utracony dochód). Żądania skarżącego zasądzenia kosztów w wyższej wysokości nie zostało uwzględnione.

ms