Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 501/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 10a ust. 1 i 2, art. 10b pkt 1, art. 10c ust. 1, art. 22 ust.2a, ust. 2b i ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska -Frankiewicz Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 czerwca 2022 r. nr 1001-IOC.48.7.2022.5.EA w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów oddala skargę. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 czerwca 2022 r., nr 1001-IOC.48.7.2022.5.EA Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540), dalej O.p., art. 10a ust. 1, 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1857), dalej ustawa o SENT, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 28 marca 2022 r., nr 368000-COC-l.48.40.2021.MSu w przedmiocie nałożenia na K.W. kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów w wysokości 10 000 zł.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

19 sierpnia 2021 r. funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przeprowadzili kontrolę drogową na autostradzie A2 (w miejscowości S.) samochodu ciężarowego z naczepą o numerach rejestracyjnych [...], którym przewożono towar - Lubricating Oil, w ilości 31578 litrów, zaklasyfikowany do pozycji CN 2710. Przewóz towarów został zgłoszony do systemu SENT i zarejestrowany pod numerem SENT[...], a przewoźnikiem towaru była K.W. prowadząca działalność pod firmą A.. Kontrolujący stwierdzili przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych ww. pojazdu trwającą 2 godziny, tj. od godz. 08:29:03 do godz. 10:29:05. Kierowca wyjaśnił, że nie zauważył braku połączenia z systemem, ma nowy telefon, jednocześnie odmówił przyjęcia mandatu karnego. Przebieg kontroli został udokumentowany w protokole z kontroli z 19 sierpnia 2021 r.

Postanowieniem z 29 września 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu wobec K.W. postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów objętych ww. zgłoszeniem.

Decyzją z 28 marca 2022 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi nałożył na K.W. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów objętych zgłoszeniem SENT [...].

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zarzucił:

1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 12 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, która jest nieproporcjonalna w stosunku do ewentualnego błędu, za który odpowiedzialności nie ponosi przewoźnik, ale wyłącznie kierowca,

- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego nie zastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa. Pominięcie przez organy przy ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego", rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływu budżetowego, a w związku z brakiem przekazywania danych geolokalizacyjnych nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetycznie ryzyko uszczuplenia należności cywilnoprawnych,

- art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zw. z art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 235 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności poprzez nałożenie na stronę wysokiej i nieproporcjonalnej kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem wyłącznie wymagania formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, a zatem sankcja w stałej wysokości 10 000 zł jest drakońska, nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 O.p. i wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 21 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy o SENT wskazując go jako przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez odstąpienie od nałożenia kary.

Wskazaną na wstępie decyzją z 14 czerwca 2022 r., nr 1001-IOC.48.7.2022.5.EA Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT, system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o SENT, systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów objętych pozycją Nomenklatury Scalonej CN 2710, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W myśl art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, obowiązany jest zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Wykonywanie określonego w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT obowiązku przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych może być realizowane przez wykorzystanie specjalnej mobilnej aplikacji, instalowanej na smartfonie lub tablecie wykorzystywanym przez kierowcę w trakcie wykonywanego przewozu albo przez zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który gromadzi dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z instalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologię pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. W przypadku wykorzystania ZSL konieczna jest rejestracja usługi przesyłania danych lokalizacyjnych przez operatora ZSL, a następnie korzystający z jego usługi przewoźnik zobowiązany jest do rejestracji urządzeń GPS powiązanych z tą usługą. Przewoźnik powinien zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu przez całą trasę przewozu.

W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej (art. 10c ust. 1 ustawy o SENT). W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (art. 22 ust. 2a ustawy o SENT).

W rozpatrywanej sprawie 19 sierpnia 2021 r. przeprowadzona została kontrola drogowa środka transportu o nr rejestracyjnych [...], którym K.W. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A. przewoziła z Łotwy do Niemiec towar o nazwie Lubricating Oil, kod CN 2710, w ilości 31578 litrów. Przewóz został zgłoszony do systemu SENT pod nr SENT[...], a pojazd wyposażony był w lokalizator GPS nr [...] (aplikacja SENT-GEO na telefonie komórkowym). Przewóz towaru na terytorium Polski rozpoczął się 19 sierpnia 2021 r. o godz. 07:46:48 w B. (zgodnie z odczytami z kamer ANPRS). W trakcie przewozu wystąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez 2 godz., tj. 19 sierpnia 2021 r. od godz. 8:29:03 do godz. 10:29:05, co wynika z kart monitoringu i co skutkowało nieprzekazywaniem danych geolokalizacyjnych do systemu. Zgodnie z informacją przekazaną przez Centrum Informatyki Resortu Finansów 19 sierpnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy oraz nie stwierdzono w Help Desk, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu (tj. pismo Centrum Informatyki Resortu Finansów z 2 listopada 2021 r.)

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że z wydruków z systemu SENT-GEO wynika, że przewoźnik nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu, ponieważ odnotowano przerwę w przesyłaniu sygnału, która przekraczała dopuszczalny ustawą limit czasu. W przypadku wskazanego w zgłoszeniu SENT[...] numeru lokalizatora [...], stwierdzono przerwę w przekazywaniu sygnału, która nastąpiła 19 sierpnia 2021 r. od godz. 8:29:03 do godz. 10:29:05 (tj. 2 godz.). Skoro dane geolokalizacyjne nie były przekazywane do systemu, a 19 sierpnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, to przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, tj. nie zapewnił w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, co skutkuje nałożeniem na przewoźnika, kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 22 ust. 2b ustawy o SENT, którego zapis upoważnia do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku z art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, ponieważ 19 sierpnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Aplikacji Mobilnych Kierowcy, co potwierdza pismo Centrum Informatyki Resortu Finansów z 2 listopada 2021 r.

Odwołując się natomiast do treści art. 22 ust. 3 ustawy o SENT organ wyjaśnił, że użyte ww. przepisie sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Zarówno ustawa o SENT, jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych, nie definiuje omawianych pojęć. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ważny interes przewoźnika oznacza sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować nałożonej kary. Są to zatem sytuacje o charakterze wyjątkowym i szczególnym, których przewoźnik dbający o swoje interesy nie mógł przewidywać. W ocenie Dyrektora Izby Administracji zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana, tj. wysyłającym, odbierającym, przewoźnikom i kierującym środkiem transportu. Argumenty podnoszone przez stronę, że było to jedynie uchybienie formalne, z nieznanych przyczyn przekazywanie danych zostało przerwane, a prowadzący pojazd kierowca nie miał możliwości zauważenia błędu z uwagi na obowiązki związane z prowadzeniem pojazdu i kontrolowaniem drogi, nie mieszczą się w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których odwołuje się ww. przepis. Organ podkreślił, że przewoźnik, który ma zapewnić poprawne przesyłanie danych lokalizacyjnych do systemu, dysponuje w każdym momencie, poprzez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406, możliwością sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Zaistniała sytuacja świadczyć może zatem jedynie o braku dołożenia należytej staranności w prowadzonej działalności gospodarczej i nieznajomości przepisów, czy właściwego ich stosowania przez przewoźnika i jego pracowników.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej, nie przemawia też sytuacja finansowa przewoźnika, co ustalił w toku prowadzonego postępowania Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi. Wobec skarżącej została wydana decyzja ratalna dotycząca podatku PPL za 2020 r. i były prowadzone postępowania egzekucyjne, natomiast za 2020 r. do chwili obecnej nie prowadzono postępowań podatkowych, karnych skarbowych ani kontroli podatkowych, natomiast składki do ZUS w 2021 r. były opłacane terminowo.

Odnosząc się pojęcia "interesu publicznego" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że niezapewnienie przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, uniemożliwia organom prawidłowe monitorowanie w systemie tego przewozu. W interesie publicznym jest powszechne, prawidłowe stosowanie przepisów prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów "wrażliwych". Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi", a każdy z przewoźników obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. Z zapisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (Ceidg.gov.pl) wynika, że przeważającą działalnością gospodarczą strony jest transport drogowy towarów, a zatem powinna zabezpieczyć swoje interesy poprzez zapewnienie wykonywania działalności przewozowej zgodnie z przepisami prawa, w tym zapewnić prawidłowe przekazywanie pozycji GPS pojazdu wykorzystywanego do przewozu. Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych ciąży na przewoźniku. W sprawie nie zaistniała awaria, czy nieprawidłowe działanie systemów KAS. Profesjonalny przewoźnik powinien podjąć takie działania organizacyjne w swoim przedsiębiorstwie, aby właściwe dane były przekazywane. Dotyczy to zarówno samego przedsiębiorcy, jak i osób za pośrednictwem których prowadzi działalność gospodarczą. Profesjonalny przewoźnik zawodowo zajmujący się przewozem drogowym ładunków, których przewóz odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego, powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa oraz przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, aby sprostać tym wymaganiom. Na stronie PUESC https://puesc.gov.pl/sent-zsl-geo, znajdują się wszelkie informacje związane ze stosowaniem systemu, a także aktualne instrukcje związane z instalacją i obsługą usługi ZSL, urządzeń GPS i wypełniania zgłoszeń w zakresie modułu SENT GEO oraz Specyfikacja interoperacyjności pomiędzy zewnętrznymi systemami lokalizacyjnymi (ZSL), a systemem monitorowania przewozu towarów (SENT). W instrukcjach tych znajdują się między innymi informacje dotyczące zadań operatorów i przewoźników w zakresie rejestracji danych w systemie oraz przekazywania danych do SENT GEO. Zachowanie przewoźnika naruszało też podstawowe cele ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Skoro celem ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym, leży jego przestrzeganie. W ocenie organu brak przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej. Numery rejestracyjne, dane przewoźnika, adres odbiorcy, przekazywanie aktualnych danych lokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru, to główne i podstawowe dane, umożliwiające organom sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Brak przekazywania danych lokalizacyjnych praktycznie uniemożliwia lub co najmniej bardzo utrudnia sprawowanie kontroli nad przewozem. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nawet jednostkowe naruszenie przepisu (w tym wypadku art. 10a ust. 1 ustawy o SENT), w efekcie którego naruszenia istnieje obowiązek prawny nałożenia kary pieniężnej i kara ta zostaje nałożona przez uprawniony organ, nie może świadczyć o naruszeniu zasady zaufania do organów władzy publicznej. Organ nakładający karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie zapewnił w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych transportu objętego zgłoszeniem, albowiem kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy, czy jednostkowości naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że nie doszło do naruszenia art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców, ponieważ stosownie do treści art. 1 cyt. ustawy, przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej.

Dla zagwarantowania prawidłowego monitorowania transportu towarów w zgodzie z przepisami ustawy o SENT niezbędne jest, aby dane zgłoszone w elektronicznym systemie SENT, pokrywały się ze stanem rzeczywistym, zarówno w zakresie dokonywanego przewozu, jak i towarzyszących mu dokumentów. W kwestii prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych, przepisy ustawy SENT wymagają, aby do zgłoszenia podany był prawidłowy numer lokalizatora albo urządzenia oraz aby przewoźnik zapewnił ciągły przesył aktualnych danych geolokalizacyjnych podczas trwania przewozu (art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 10a ust. 1 ustawy o SENT). Wykonywanie określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązku przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych może być realizowane przez wykorzystanie specjalnej mobilnej aplikacji, instalowanej na smartfonie lub tablecie wykorzystywanym przez kierowcę w trakcie wykonywanego przewozu albo przez zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który gromadzi dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego, w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologię pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. Przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, powinien zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a w przypadku niesprawności geolokalizatora trwającej dłużej niż godzinę, kierujący jest zobowiązany do niezwłocznego zatrzymania pojazdu na najbliższym parkingu. Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że w trakcie przewozu przez dwie godziny sygnał geolokalizacyjny nie był przekazywany. Przewoźnik nie dopełnił zatem obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem i zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 22 ust. 2a ustawy o SENT.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Przepisy wprowadzające obowiązek ścisłego nadzorowania przebiegu każdego podlegającego ustawie transportu, za pośrednictwem geolokalizacji, wprowadzono art. 1 pkt 7 ustawy z 15 czerwca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz.1539), zmieniającej ustawę o SENT z dniem 1 października 2018 r. Ustawodawca uznał, iż w celu realizacji zadań ustawy, konieczny jest ściślejszy monitoring trasy przewozu towarów podlegających ustawie. Jednym z podstawowych warunków walki z szarą strefą w handlu paliwami jest dokładne oznaczenie, gdzie, kiedy i w jakiej ilości dany towar się znajduje. Przerwy w możliwości skontrolowania takiego transportu stanowią jednoznaczne zagrożenie dla budżetu państwa poprzez możliwość, np. zboczenia z trasy i dokonania niewskazanego w zgłoszeniu załadunku, czy rozładunku towarów. W art. 10c ustawy o SENT wskazane zostały obowiązki w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 10b ustawy o SENT, w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany: 1) włączyć lokalizator: a) przed rozpoczęciem przewozu towaru, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju, b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, 2) wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą: a) dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, b) zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju. W myśl art. 10c ust. 1 i 3 ustawy o SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przewóz towaru środkiem transportu może być kontynuowany po: 1) przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, 2) przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, 3) wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator, 4) nałożeniu zamknięć urzędowych na środek transportu lub towar albo zarządzeniu konwoju. Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Natomiast obowiązki przewoźnika, wynikają z art. 10a ustawy o SENT i nie budzą wątpliwości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że do trasy przewozu objętego zgłoszeniem SENT[...], przewoźnik wskazał w zgłoszeniu lokalizator GPS numer [...]. Wygenerowane dane z systemu SENT-GEO dotyczą ww. urządzenia. Powoływanie się natomiast na dane z innych, wewnętrznych, firmowych urządzeń, które nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie, w szczególności nie posiadają zainstalowanego oprogramowania Krajowej Administracji Skarbowej służącego do monitorowania przewozu towaru, i które nie były zgłoszone w systemie jako zewnętrzny system lokalizacji, nie są dla organów wiążące i nie mogą być brane pod uwagę jako źródło śledzenia trasy pojazdu.

Odnosząc się do kwestii wysokości i nieproporcjonalności kary pieniężnej, w związku z niedopełnieniem wyłącznie wymagania formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że nakładając karę, organ co do zasady nie bada przyczyn, dla których przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia, itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Podstawę do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Odstąpienie od nałożenia kary z należy jednak traktować jako instytucję wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Przewoźnik ma obowiązek wyposażyć kierowcę w sprawnie działające urządzenie i zapewnić przekazywanie aktualnych danych lokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru. Jak ustalono, w dniu kontroli, system SENT GEO działał bez zakłóceń, natomiast wyjaśnienia przewoźnika, czy kierowcy, że urządzenie, którym dysponował kierujący pojazdem nie działało prawidłowo, nie zwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych na całej trasie przewozu. Ma on bowiem narzędzia do sprawowania nadzoru nad przewożonym towarem, np. komunikat 406 na stronie internetowej PUESC, wskazujący ostatnią zapisaną w SENT-GEO lokalizację urządzenia GPS zgłoszonego w przewozie.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 187 O.p.

Reasumując organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie można mówić o oczywistym błędzie formalnym w zgłoszeniu lecz przerwą w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych, która powoduje brak możliwości kontroli nad faktycznym przepływem towaru, a rzeczywista droga przewozu środka transportu nie jest znana. Stwierdzona w trakcie kontroli okoliczność braku przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu, nie była w sprawie kwestionowana, wskazywano jedynie na winę kierowcy i niesprawnie działające urządzenie. Wynikający z ustawy o SENT zakres obowiązków i odpowiedzialności kierowcy jest inny, od obowiązków nałożonych na przewoźnika, który w ramach prowadzonej działalności odpowiada za działania lub zaniechania zatrudnionych pracowników, właściwą organizację pracy i faktycznie sprawowany nadzór nad przewozem. Nie ma znaczenia zatem przedłożona w toku postępowania odwoławczego decyzja o odstąpieniu od nałożenia kary, która zdaniem przewoźnika została wydana w analogicznej sprawie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zaskarżając powyższą decyzję w całości podtrzymał zarzuty postawione w odwołaniu, tj.:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł, która jest nieproporcjonalna w stosunku do ewentualnego błędu za który odpowiedzialności nie ponosi przewoźnik, ale wyłącznie kierowca.

- art. 22 ust 3 w zw. z art. 26 ust 3 ustawy o SENT poprzez jego nie zastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art.187 §1 o.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa. Pominięcie prze organy przy ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowego, a w związku z brakiem przekazywania danych geolokalizacyjnych nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych;

- art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zw. z art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności poprzez nałożenie na stronę wysokiej i nieproporcjonalnej kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem wyłączenie wymagania formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, a zatem sankcja w stałej wysokości 10 000,00 zł jest drakońska, nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia

2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 i 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 O.p. i wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 21 ust. 3 i 26 ust. 3 ustawy o SENT, wskazując go jako przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że wskazane naruszenie z 19 sierpnia 2021 r. nie było działaniem świadomym ani celowym. W trakcie przejazdu kierowca korzystał z aplikacji SENT GEO zainstalowanej w telefonie komórkowym i przed rozpoczęciem przejazdu, przed wjazdem na terytorium RP, aplikacja została uruchomiona. W trakcie jazdy kierowca wykonał połączenie telefoniczne i z nieznanych kierowcy przyczyn połączenie spowodowało przerwanie przekazywania danych geolokalizacyjnych, które nie zostało przywrócone po zakończeniu połączenia telefonicznego. Transmisja po jej przerwaniu powinna zostać przywrócona zgodnie z funkcjonalnością aplikacji, co jednak nie nastąpiło bez winy kierowcy i przewoźnika, a kierowca podczas jazdy nie jest w stanie kontrolować, czy aplikacja przekazuje dane geolokalizacyjne pojazdu. Na potwierdzenie powyższych okoliczności pełnomocnik przedstawił raporty karty drogowej oraz mapę przedstawiającą trasę pojazdu pochodzące ze strony widziszwszystko.pl, która umożliwia monitoring GPS pojazdów. Załączone zdjęcia wyraźnie wskazują jak dokładnie przebiegała trasa oraz w jakich godzinach kierowca poruszał się pojazdem oraz kiedy i gdzie odpoczywał. W okresie pomiędzy utratą a ponownym pojawieniem się sygnału GPS kierowca był na trasie (jechał). Zakładając zatem, że pojazd z naczepą poruszał się ze średnią prędkością 80-90 km/h przedstawione wykresy wykluczają jakąkolwiek możliwość zbaczania z trasy i naruszania przepisów ustawy SENT. Przewoźnik uzupełnił zgłoszenie prawidłowym numerem geolokalizatora, który faktycznie znajdował się w pojeździe. Przewoźnik nie miał wpływu na to, że na części trasy nie były przekazywane dane geolokalizacyjne. Działanie to nie było świadome i nie miało na celu uszczuplenia należności publicznoprawnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu K.W. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie obowiązku określonego w art.10a ust.1 ustawy o Sent.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2018r. poz.2332 ze zm.), dalej ustawa o Sent.

Zgodnie z treścią art.3 ust.1 wymienionej ustawy, system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.

W myśl art.3 ust.2 pkt 1c.) ustawy, systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz:

1) towarów objętych pozycjami CN 2710,

Zgodnie z treścią art.4 ust.1 pkt 1 ustawy, środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują:

1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";

W myśl art.10a ust.1 i 2 ustawy o Sent, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator.

Zgodnie z treścią art.10b pkt 1 ustawy w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator:

a) przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju,

b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1;

W myśl art.10c ust.1 ustawy o Sent w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.

Zgodnie z treścią art.22 ust.2a ustawy w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W myśl art.22 ust.2b ustawy odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.

Zgodnie z treścią art.22 ust.3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Organy administracji słusznie uznały, ze skarżąca dopuściła się deliktu, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 19 sierpnia 2021r. K.W. realizowała przewóz towaru o nazwie Lubiricating Oil, objęty kodem CN 2710, w ilości 31578 litrów z Łotwy do Niemiec. Przewóz został zgłoszony do systemu Sent zaś pojazd wykonujący przewóz został wyposażony w lokalizator GPS w postaci aplikacji Sent – Geo na telefonie komórkowym. Przewóz na terytorium Polski rozpoczął się w dniu 19 sierpnia 2021r. o godz.7.46 w B. W tym dniu funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno – Skarbowego przeprowadzili kontrolę pojazdu K.W. i stwierdzili, że w trakcie przewozu nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolkalizacyjnych przez 2 godziny a mianowicie od godz.8.29 do godz.10.29. Oznacza to, że skarżąca naruszyła obowiązek, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę. Dodać należy, że w dniu 19 sierpnia 2021r. nie odnotowano wadliwego działania systemu Sent Geo, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od mobilnych aplikacji kierowcy. Nie stwierdzono także w Help Desk aby skarżąca zgłaszała problemy w działaniu systemu co wynika z treści pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów z dnia 2 listopada 2021r. (k. 27 alt administracyjnych).

Organy administracji trafnie uznały, że nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art.22 ust.3 ustawy o Sent uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Zaznaczyć należy, że odstąpienie od ukarania oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Z przepisu art.22 ust.3 wynika, że można podstąpić od nałożenia kary gdy jest to uzasadnione jedną z dwóch następujących przesłanek":

1.) ważnym interesem przewoźnika lub

2.) interesem publicznym.

Ad 1.)

Pojęcie "ważnego interesu strony" nie zostało zdefiniowane w ustawie. O istnieniu takiego interesu nie decyduje subiektywne przekonanie strony, decydują kryteria zobiektywizowane przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków strona nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Nie każde trudności finansowe strony uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawiał ważny interes skarżącej. Nie zaistniały bowiem żadne wyjątkowe, nadzwyczajne okoliczności uzasadniające takie odstąpieniu. Zresztą nawet skarżąca nie podnosiła żadnych takich okoliczności ani też nie przedłożyła żadnej dokumentacji na poparcie istnienia jej ważnego interesu. Dodać należy, iż za odstąpieniem nie przemawiała zła sytuacja finansowa firmy K.W.. W 2020r. została wydana decyzja ratalna dotycząca podatku PPL i za 2020r. nie prowadzono postepowań podatkowych, karnych skarbowych ani kontroli podatkowych zaś składki ZUS były opłacane terminowo.

Organy administracji trafnie uznały, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej nie przemawiał "ważny interes skarżącej", o którym mowa w art.22 ust.3 ustawy o Sent.

Ad 2.)

Należy zaznaczyć, że dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Przy ocenie czy spełniona została przesłanka odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny należy uwzględnić podnoszone przez skarżącą okoliczności z powodu których doszło do naruszenia obowiązku, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent. K.W. podniosła, iż kierowca wykonujący przewóz (J.W.) przed jego rozpoczęciem uruchomił aplikację Sent – Geo lecz w czasie jazdy wykonywał połączenie telefoniczne co spowodowało przerwanie przekazywania danych geolokalizacyjnych i nie zostało ono przywrócone po zakończeniu połączenia. Kierowca w czasie jazdy nie mógł kontrolować czy aplikacja przekazuje dane geolokalizacyjne gdyż nie mógł co chwila spoglądać na telefon. Spowodowałby bowiem zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Aplikacja zaczęła przekazywać dane geolokalizacyjne dopiero po upływie dwóch godzin.

W ocenie sadu organy administracji słusznie uznały, że wymienione okoliczności nie uzasadniają odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny. Przepis art.10a ust.1 ustawy o Sent nakłada na przewoźnika obowiązek przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu wykonującego przewóz. Podkreślenia wymaga, że przekazywane dane muszą być aktualne czyli dotyczące teraźniejszości (każdej chwili wykonywania przewozu). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wykonanie tego obowiązku przez przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia kierowcy w lokalizator, uruchomienia go w momencie rozpoczęcia przewozu oraz zgłoszenia przewozu do systemu Sent. Obowiązkiem przewoźnika jest także nadzorowanie przewozu, monitorowanie go celem ustalenia czy dane geolokalizacyjne pojazdu są przekazywane do systemu Sent. Innymi słowy przewoźnik winien kontrolować wykonywany przewóz dla sprawdzenia czy lokalizator przekazuje dane do systemu. O tym w jaki sposób przewoźnik winien monitorować przewóz wyjaśniono w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji oraz w odpowiedzi na skargę. Na stronie internetowej PUESC znajdują się wszelkie informacje związane ze stosowaniem sytemu Sent w tym także związane z instalacją i obsługą lokalizatorów oraz monitorowaniem przewozu. Na tej stronie w komunikacie 406 wskazana jest lokalizacja urządzenia GPS pojazdu zgłoszonego do przewozu i można monitorować przekazywanie danych geolokalizacyjnych pojazdu do systemu Sent. Oczywiście monitorowania przewozu nie musi wykonywać osobiście przewoźnik a czasami może okazać się to niemożliwe gdy firma przewozowa posiada kilkanaście czy kilkadziesiąt różnych pojazdów. Czynności te może wykonywać któryś z pracowników firmy przewozowej. Kwestia w jaki sposób firma przewoźnika monitoruje przewozy zależy od organizacji pracy w firmie a ta leży w gestii jego właściciela. W rozpoznawanej sprawie istotne jest jedynie to aby przewoźnik wykonywał obowiązek określony w art.10a ust.1 ustawy o Sent a mianowicie zapewnił przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu wykonującego przewóz. Nie jest natomiast istotne w jaki sposób zorganizuje pracę firmy aby realizować ten obowiązek.

W niniejszej sprawie skarżąca nie nadzorowała przewozu wykonywanego w dniu 19 sierpnia 2021r. Wprawdzie dokonała zgłoszenia przewozu do systemu Sent zaś lokalizator została uruchomiony lecz nie monitorowała przewozu za pośrednictwem strony internetowej PUESC. Nie zapewniła zatem przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu co stanowi naruszenie obowiązku określonego w art.10a ust.1 ustawy o Sent. W sytuacji gdyby K.W. kontrolowała przewóz to zauważyłaby, że dane geolokalizacyjne pojazdu począwszy od goidz.8.29 nie są przekazywane do systemu Sent i mogłaby podjąć odpowiednie czynności np. powiadomić o tym kierowcę celem podjęcia działań, o których mowa w art.10c ustawy o Sent. Skarżąca jednak nie nadzorowała przewozu wykonywanego w dniu 19 sierpnia 2021r. co świadczy o braku z jej strony dołożenia należytej staranności i dbałości w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Skoro zatem K.W. nie dołożyła należytej staranności i dbałości przy realizacji przewozu to brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny.

Przy ocenie czy spełniona została przesłanka odstąpienia od nałożenia kary, o której mowa w art.22 ust.3 ustawy należy wziąć pod uwagę fakt, że okres czasu nieprzekazywania danych geolkalizacyjnych pojazdu nie był krótki. Nie był to okres kilku, kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu minut lecz okres dwóch godzin co jest stosunkowo długim okresem czasu. Podkreślić należy, iż ustawodawca w przepisie art.10c dopuścił możliwość nieprzekazywania danych geolkalizacyjnych pojazdu z powodu niesprawności lokalizatora ale nie dłużej niż przez jedną godzinę. W przepisie tym określono procedurę postępowania w razie stwierdzenia niesprawności lokalizatora przez okres dłuższy niż jedna godzina. Analiza wymienionego przepisu wskazuje zatem, że niesprawność lokalizatora winna zostać ujawniona w ciągu godziny a gdy niesprawność trwa dłużej musi zostać wszczęta odpowiednia procedura. W niniejszej sprawie nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych pojazdu trwało dwie godziny czyli dwa razy dłużej niż okres czasu, o którym mowa w art.10c ust,.1 ustawy o Sent. Nie można zatem przyjąć, że był to krótki okres czasu.

W przekonaniu sądu naruszenie przez skarżącą obowiązku, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent nie można uznać za błahe uchybienie o charakterze formalnym.

Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu uniemożliwia bowiem organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu przewozu drogowego towarów i zapewnienia bezpieczeństwa całego przewozu. Organy celno – skarbowe mogą nadzorować transport towarów "wrażliwych" na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazywanych przez pojazd a skoro dane takie nie są przekazywane to organy nie mogą wykonywać takiego monitoringu. Godzi to w cel ustawy o Sent jakim jest stworzenie szczelnego, skutecznego i bezpiecznego systemu kontroli przewozu towarów "wrażliwych" i zapobieżenie omijania tego systemu przez przewoźników. W sytuacji gdy dane geolokalizacyjne pojazdu nie były przekazywane przez okres dwóch godzin to oznacza, że przez dwie godziny transport towaru "wrażliwego" nie był monitorowany przez organ i nie wiadomo w jaki sposób w tym czasie był wykonywany przewóz. Nie można wykluczyć sytuacji, że w tym czasie pojazd mógł zboczyć z trasy i dokonywać niewskazanego w zgłoszeniu załadunku lub rozładunku towarów. Okres dwóch godzin jest wystarczająco długim okresem czasu aby można było wykonać takie czynności. Można zatem uznać, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych przez dwie godziny stwarzał ryzyko uszczuplenia należności budżetowych państwa. Z uwagi na dość długi okres czasu nieprzekazywania danych do systemu Sent ryzyko to, w ocenie sądu, należy uznać za realne. Brak możliwości monitorowania przewozu towaru "wrażliwego" przez okres dwóch godzin narusza cel ustawy o Sent a tym samym, w przekonaniu sądu, brak jest podstaw do uznania, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż nie istniało najmniejsze ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych gdyż karty drogowe oraz mapa przedstawiająca trasę przejazdu pochodząca ze strony widziszwszystko.pl wskazują, że pomiędzy utratą a ponownym pojawieniem się sygnału GPS kierowca był w trasie.

Wbrew temu zarzutowi istniało realne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych gdyż przewóz nie był monitorowany przez organy celno – skarbowe przez okres dwóch godzin. Nie wiadomo zatem jak był wykonywany przewóz przez dwie godziny co stwarzało ryzyko, że w tym czasie mogło dojść do załadunku lub rozładunku towaru nie wykazanego w zgłoszeniu o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Odnośnie mapy przejazdu pochodzącej ze strony widziszwszystko.pl to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie podniesiono, że nie jest ona wiążąca gdyż urządzenia śledzące trasę przejazdu nie posiadają zainstalowanego oprogramowania KAS służącego do monitorowania przewozu towarów i nie były zgłoszone do systemu Sent jako zewnętrzny system lokalizacji. Dane z takich urządzeń nie mają zatem charakteru wiążącego dla organów celno – podatkowych. W sytuacji gdyby uznać dane z takich urządzeń za wystarczające do śledzenia przewozu towarów "wrażliwych" to nie byłoby potrzeby zgłaszania do systemu Sent danych geolokalizacyjnych pojazdów przewożących takie towary. W ustawie o Sent nie przyjęto jednak takiego uregulowania lecz na przewoźników nałożono obowiązki określone w art.10a ustawy. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.

Niezasadny jest zarzut skargi, iż organ administracji winien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej gdyż Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi decyzją z dnia 28 marca 2022r., przy podobnym stanie faktycznym jaki wystąpił w niniejszej sprawie, wydał takie rozstrzygnięcie. Do akt administracyjnych załączono decyzję z 28 marca 2022r. w wersji zanonimizowanej (k.121-127).

Należy zaznaczyć, że organy administracji w niniejszej sprawie nie są związane treścią decyzji z dnia 28 marca 2022r. Okoliczność, że w tej ostatniej decyzji organ administracji odstąpił od nałożenia kary pieniężnej przy podobnym stanie faktycznym nie oznacza, że również w niniejszej sprawie organy winny wydać takie samo rozstrzygnięcie. Zarzut skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Nieuzasadnione są zarzuty skargi, iż celem ustawy o Sent nie jest zwiększenie dochodów budżetu państwa poprzez karanie przewoźników za oczywiste błędy nie stwarzające zagrożenia dla wpływów należności do budżetu. Dotyczy to pewnych uchybień formalnych lub nieistotnych omyłek jakich dopuścił się przewoźnik. Na poparcie takiego poglądu w skardze przytoczono szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w skardze, że ustawa o Sent nie ma na celu zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez karanie przewoźników za oczywiste błędy nie stwarzające zagrożenia dla wpływów należności do budżetu państwa. Słuszna jest również uwaga skarżącej, że przewoźnik nie powinien być karany za pewne uchybienia formalne lub nieistotne pomyłki. Tyle tylko, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Nieprzekazywanie do systemu Sent danych geolokalizacyjnych pojazdu przez okres dwóch godzin nie jest ani drobnym błędem ani błahym uchybieniem formalnym ani nieistotną omyłką. Jest to istotne naruszenie obowiązku, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy zaś dość długi okres nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu (2 godziny) stwarzał realne ryzyko uszczuplenia należności budżetowych co został omówione we wcześniejszych rozważaniach. Naruszenia przez skarżącą obowiązku określonego w art. 10 a ust.1 ustawy nie można bagatelizować sprowadzając to do drobnego błędu, błahego uchybienia formalnego czy nieistotnej omyłki. Jeżeli chodzi o orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w skardze to wyrażone w nich poglądy odnoszą się do stanów faktycznych występujących w tych sprawach. Stany faktyczne jakie miały miejsce w tych sprawach są odmienne od tego jaki występuje w niniejszej sprawie. W wymienionych orzeczeniach sądy odstępowały od wymierzenia kar pieniężnych z uwagi na to, że przewoźnicy dopuszczali się rzeczywiście drobnych i błahych uchybień jak podanie w zgłoszeniu złego miejsca załadunku, braków uzupełnienia pewnych pól w zgłoszeniu, wpisanie w zgłoszeniu nieprawidłowego numeru zezwolenia drogowego czy brak takiego numeru w zezwoleniu, niewpisanie w zgłoszeniu numeru licencji i.t.p. Rzeczywiście są to drobne uchybienia, które uzasadniały odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W niniejszej sprawie nie miało natomiast miejsce ani drobne ani błahe ani nieistotne uchybienie ze strony skarżącej o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. W związku z czym poglądy sądów administracyjnych w wymienionych sprawach nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Odnośnie rozważań zawartych w skardze dotyczących przepisu art.30 ustawy o Sent to nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wymieniony przepis dotyczy bowiem naruszeń przepisów ustawy stwierdzonych w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno – skarbowej. W rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca taka sytuacja gdyż naruszenie przepisów ustawy stwierdzono w czasie kontroli drogowej. Przepis art.30 nie ma w ogóle zastosowania do skarżącej. W przeciwieństwie do uregulowania określonego w art.30 ust.4 przesłanką wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art.22 ust.2a ustawy nie jest okoliczność dojścia do uszczuplenia należności podatkowych. Cały przepis art.30 ustawy o Sent nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Jeżeli chodzi o zarzut skargi niewspółmierności wymierzonej kary oraz naruszenia zasady proporcjonalności to należy podnieść, ze przepis art.22 ust.2a ustawy o Sent przewiduje sztywną wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art.10a ust.1. W ustawie nie przewidziano możliwości miarkowania tej kary. W związku z czym organy administracji nie miały ,możliwości orzec kary niższej niż 10000 zł. Ewentualne uwagi dotyczące niewspółmierności kary wobec przewoźnika i naruszenia zasady proporcjonalności winny zostać skierowane do ustawodawcy jako postulat de lege ferenda a nie do organów, które stosują przepis art.10a ust.1 w związku z art.22 ust.2a ustawy.

W ocenie sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy treść postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 4 lipca 2022r. w sprawie II W [...] umarzającego postępowanie wobec J.W. o czyn z art.32 ust.1 pkt 3 ustawy o Sent (k.49-50).

Przede wszystkim nie wiadomo czy postanowienie to jest prawomocne bo nie wynika to z nadesłanego odpisu tego orzeczenia. Należy zaznaczyć, iż odpowiedzialność karna kierowcy opiera się na zasadzie winy zaś odpowiedzialność administracyjna przewoźnika ma charakter obiektywny a więc istotne jest jedynie to czy doszło do naruszenia przepisów ustawy zaś kwestia winy przewoźnika nie ma żadnego znaczenia. W uzasadnieniu wymienionego postanowienia zawarto zdanie, że krótkotrwały przewóz towaru bez skutecznego monitorowania przewozu należy rozpatrywać w kategoriach uchybienia formalnego i nie prowadziło to do ryzyka uszczupleń fiskalnych mających wpływ na interes Skarbu Państwa. Sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu sądu karnego wyrażonego w wymienionym zdaniu. Podnieść należy, że zdanie to jest lakoniczne i ogólnikowe zaś sąd karny nie uzasadnił swojego stanowiska wyrażonego w tym zdaniu. Nie wiadomo zatem dlaczego sąd karny wyraził taki pogląd. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych pojazdu do systemu Sent przez dwie godziny nie jest drobnym uchybieniem formalnym lecz istotnym naruszeniem obowiązku przewoźnika określonego w art.10a ust.1 ustawy. W przekonaniu sądu naruszenie przepisów ustawy przez skarżącą stwarzało także realne zagrożenie powstania uszczupleń należności budżetowych co zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. W związku z czym sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu sądu karnego wyraźnego w cytowanym zdaniu uzasadnienia postanowienia z dnia 4 lipca 2022r.

Reasumując sąd uznał, ze skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że K.W. naruszyła obowiązek określony w art.10a ust.1 ustawy o Sent. Wprawdzie dokonała ona zgłoszenia przewozu do systemu Sent zaś pojazd został wyposażony w lokalizator, który został uruchomiony z chwilą rozpoczęcia przewozu lecz skarżąca nie nadzorowała przewozu i przez okres dwóch godzin dane geolokalizacyjne nie były przekazywane do systemu Sent. Jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia do nałożenia kary określone w art.22 ust.3 ustawy. W szczególności ze względu na stosunkowo długi okres nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu i realne zagrożenie powstania uszczupleń publicznoprawnych brak było podstaw do uznania, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawiał interes publiczny. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę K.W.

bg