Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1356/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 3, art. 258 par. 1, par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków A. Z. i L. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącym – A. Z. i L. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

A. Z. i L. Z. złożyli na urzędowym formularzu odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zgodnie wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostają dzieci: 20-letnia córka K., 14-letnim syn M., 11-letnia córka A. i wnuczka K.. Jednocześnie skarżący podali, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącej z tytułu najmu w wysokości 2.000 zł i skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 6.000 zł, osiągany sezonowo, poza tym działalność przynosi stratę.

Skarżący oświadczyli przy tym, że majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 26 ha. Ponadto we wniosku skarżący zawarli także informację dotyczącą wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z wydanym nakazem zapłaty na rzecz A Sp. z o.o. należności głównej w wysokości 86.103,71 zł wraz z pozostałymi kosztami szczegółowo wskazanymi w załączonym zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji z dnia [...] r., a także wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie na rzecz B Sp. z o.o. należności głównej w kwocie 169.505,99 zł wraz z pozostałymi kosztami określonymi w załączonym do wniosku zawiadomieniu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 11 lipca 2011 r. Jednocześnie skarżący podali, że mocą nakazu zapłaty z dnia 28 czerwca 2011 r. zostali zobowiązani do zapłaty Zakładom Chemicznym "C" Spółce Akcyjnej z siedzibą w N. kwoty 1.646.146,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kwotą 27.794 zł tytułem kosztów postępowania.

Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższych wnioskach oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 4 listopada 2011 roku wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia kserokopii zeznań podatkowych za 2010 rok, przesłania dokumentów potwierdzających źródło osiągania przez skarżącą dochodu (kserokopii umowy najmu) wraz z podaniem kwoty dochodu miesięcznego brutto, określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wskazania przyczyny braku osiągania dochodu przez pełnoletnią córkę K. oraz wyjaśnienie kwestii partycypowania w kosztach utrzymania wnuczki K. W. jej rodziców oraz przesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę i sezonowy dochód osiągany przez skarżącego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W wykonaniu powyższego wezwania skarżący w drodze pisma z dnia 17 listopada 2011 r. wyjaśnił, że w ostatnich latach jego firma realizowała postępowanie układowe. W okresie 4 lat spłaciła na rzecz wierzycieli i banków znaczne kwoty. Układ został wykonany i w związku z tym skarżący złożył wniosek do Sądu o jego zatwierdzenie. Prawomocne postanowienie zapadło w dniu 17.10.2011 r. i wtedy ponownie zaczął się ubiegać o kredyt bankowy. Do układu nie przystąpiły banki, w związku z czym obciążono go wysokimi kosztami odsetek. Skarżący wskazał przy tym, że obecnie jego firma zatrudnia 25 osób i boryka się z problemami płatniczymi, toczą się postępowania egzekucyjne, zablokowane zostały rachunki bankowe. Problemy te stara się rozwiązać poprzez sprzedaż majątku i dojście do porozumienia z wierzycielami w celu rozłożenia zadłużenia na raty. Prowadzone wcześniej działania mające na celu uniknięcie tego rodzaju sytuacji nie przyniosły spodziewanego rezultatu. Klient wycofał się z zakupu nieruchomości, gdyż nie otrzymał kredytu, co w konsekwencji stało się przyczyną problemów skarżącego związanych z płynnością jego firmy. Skarżący zaznaczył przy tym, że w związku z obecnymi problemami płatniczymi i obciążeniem kosztami egzekucyjnymi oraz bankowymi najprawdopodobniej 2011 rok zakończy stratą. Do pisma załączył wymagane dokumenty źródłowe, z wyłączeniem deklaracji miesięcznych PITL, których nie składał.

Z kolei skarżąca w drodze pisma z dnia 17 listopada 2011 r. wyjaśniła ponadto, że córka K. jest osobą bezrobotną. Mieszka z nimi wraz z wnuczką, pomaga rodzicom w miarę możliwości i studiuje na stadiach zaocznych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że jest współwłaścicielką kamienicy mieszkalnej z 1929 r. w B., w której mieści się 10 lokali mieszkalnych. Obecnie 4 lokatorów ma opóźnienia w zapłacie czynszu. Dochody brutto oscylują w granicach kwoty 2.000-2.500 zł i w całości są przeznaczane na utrzymanie rodziny i opłaty miesięczne. Do pisma skarżąca załączyła wymagane dokumenty źródłowe.

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".

Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.

Ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostają dzieci: 20-letnia córka K., 14-letnim syn M., 11-letnia córka A. i wnuczka K. Córka K. jest osobą bezrobotną, studiuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców.

Majątek rodziny stanowi dom o pow. 200 m2 oraz nieruchomość rolna o pow.

26 ha. Ponadto skarżąca jest współwłaścicielką kamienicy mieszkalnej z 1929 r. w B., w której mieści się 10 lokali mieszkalnych. W związku z tym źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącej z tytułu najmu w wysokości 2.000-2500 zł i skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 6.000 zł. Osiągane dochody są w całości przeznaczane na utrzymanie rodziny i opłaty miesięczne. W związku z trudnościami finansowymi firmy skarżącego toczą się liczne postępowania egzekucyjne, w tym postępowania egzekucyjne związane z nakazem zapłaty na rzecz A Sp. z o.o. należności głównej w wysokości 86.103,71 zł oraz wyegzekwowanie na rzecz B Sp. z o.o. należności głównej w kwocie 169.505,99 zł. Ponadto w drodze nakazu zapłaty z dnia 28 czerwca 2011 r. skarżący zostali zobowiązani do zapłaty Zakładom Chemicznym "C" Spółce Akcyjnej z siedzibą w N. kwoty 1.646.146,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kwotą 27.794 zł tytułem kosztów postępowania.

Jednocześnie z nadesłanego zeznania podatkowego PIT-36 L wynika, że skarżący w 2010 roku osiągnął dochód w kwocie 22.831, 10 zł, jego żona w tym okresie osiągnęła zaś dochód w wysokości 17.406,75 zł (według PIT-36). Zajęcia rachunku bankowego prowadzonego przez A SA opiewają na łączną kwotę 1.951.274,20 zł. Zadłużenie wynikające z ugody zawartej miedzy Bankiem B w W. i skarżącym stanowi łącznie kwotę 1.406.872,7 zł (kapitał zapadły i odsetki ustawowe). Ponadto z wezwania do zapłaty wynikającego z przedstawienia weksla do zapłaty wynika, że skarżący zostali wezwani do zapłaty kwoty 298.854,08 zł na rachunek Banku C S. A. z terminem płatności na dzień 28 września 2011 r.

W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wnioski skarżących zasługują na częściowe uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę wykazanego dochodu skarżących, obciążeń związanych ze wszczęciem wskazanych postępowań egzekucyjnych oraz kwotę wpisów od aktualnie wniesionych przez skarżących skarg (łącznie 800 zł), a także pozostałe aspekty wykazanej sytuacji majątkowej i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł.

Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego fakt posiadania majątku w postaci udziałów we współwłasności kamienicy oraz okoliczność, iż aktualne położenie firmy skarżącego nie wyklucza możliwości osiągania dochodu w przyszłości, a ponadto fakt, iż ewentualne dalsze koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżący wykazali w sposób dostateczny, iż nie są w stanie ponieść pozostałych (ewentualnych i przyszłych) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosków skarżących w żądanym zakresie. Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis sądowy od skargi, koszty sądowe.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

P.Z-C.