Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 4/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 738/19 o odrzuceniu skargi M. S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 738/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 marca 2019 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie siedemnastu odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych.

Jak wynika z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej, przesyłki nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z dnia 8 maja 2019 r. i awizo powtórne z dnia 16 maja 2019 r.), po czym w dniu 23 maja 2019 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę Sądowi, który uznał ją za skutecznie doręczoną w dniu 22 maja 2019 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, że w odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, przyjmując, że niedołączenie przez stronę wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie siedemnastu odpisów skargi. Odpis ww. wezwania został uznany za skutecznie doręczony w dniu 22 maja 2019 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 29 maja 2019 r. W związku z tym, że skarżąca nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi skarga podlegała odrzuceniu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. S., wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu wnosząca zażalenie wskazała, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została faktycznie zwrócona Sądowi w dniu 23 maja 2019 r., to jednak kwestią sporną pozostaje jej prawidłowe doręczenie. W wystawionym przez urząd pocztowy właściwy dla miejsca zamieszkania skarżącej w dniu 16 maja 2019 r. awizo powtórnym, została wskazana data odbioru przesyłki na dzień 23 maja 2019 r. Zatem należy przyjąć, że do końcowych godzin pracy urzędu pocztowego miała prawo zrealizować powyższe awizo (prawidłowo odebrać przesyłkę pocztową). Jednakże w dniu 23 maja 2019 r. udając się do ww. urzędu pocztowego (godziny popołudniowe) nie mogła odebrać przesyłki, gdyż w godzinach rannych została ona odesłana nadawcy. Skarżąca nie mogła także dowiedzieć się kto był nadawcą przesyłki, a zatem nie mogła uzyskać w inny sposób informacji na temat zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. W związku z datą odbioru umieszczoną na powtórnym awizo (23 maja 2019 r.) przedmiotowa przesyłka powinna być zgodnie z wewnętrznymi procedurami obowiązującymi w zakresie doręczenia i odsyłania przesyłek sądowych przekazana Sądowi w dniu 24 maja 2019 r.

Na potwierdzenie tego faktu przedłożyła kserokopię awizo z dnia 16 maja 2019 r. oraz kserokopię pisma złożonego na ręce Naczelnika Urzędu Pocztowego [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu tego przepisu mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 P.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Podkreślić należy, na co właściwie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 stwierdził, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 tej ustawy, uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez Sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek.

Podzielając pogląd składu siedmiu sędziów wyrażony w powyższej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zgodne z prawem, bowiem skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do złożenia 17 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem zostało uznane za skutecznie doręczone M. S. w dniu 22 maja 2019 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął zatem w dniu 29 maja 2019 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała prawidłowo ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 marca 2019 r., a zatem Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę.

Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując stosownych zawiadomień, przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia powyższego okresu. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że przesyłkę zawierającą wezwanie z dnia 29 marca 2019 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi należało – w świetle powołanej wyżej regulacji – uznać za doręczoną z dniem 22 maja 2019 r., tj. z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej (8 maja 2019 r.). Okoliczność ewentualnego późniejszego odbioru przesyłki nie mogła mieć zatem wpływu na skutki procesowe wynikające z cytowanych przepisów, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II FZ 762/12, z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 103/04, z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I GZ 394/16, z dnia 6 listopada 2017 r. sygn. akt II FZ 621/17, z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt II GZ 32/18 oraz z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 630/17; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Późniejsze wydanie pisma stronie na jej żądanie, pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a. (a zatem bezpodstawnie przetrzymywanego przez operatora pocztowego), nie obaliłoby zatem doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013).

Błędne poinformowanie przez pracownika operatora pocztowego o terminie odebrania przesyłki nie mogła zatem wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te mogłyby ewentualnie stać się przedmiotem oceny w przypadku wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu w odrębnym postępowaniu incydentalnym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.