Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2531/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 8, art. 109 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1, art. 22 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 7 ust. 2, art. 7e ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 12
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 888
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 231
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w M. (dalej nazywany: "ZUS") wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu M. G. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wyjaśniając, że M. G. (nazywany dalej: "skarżący") nie zgłosił prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Zakład poinformował, że Skarżący nie spełniał warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, ze względu na pobieranie emerytury rolniczej od dnia [...] kwietnia 1995 r.

Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej wynikało, że skarżący był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą H. z datą rozpoczęcia wykonywania działalności [...] czerwca 1990 r. Działalność została wykreślona w dniu [...] grudnia 2013 r., z datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej [...] grudnia 2013 r. Przedmiotem działalności była sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego.

2. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] stwierdził, że skarżący podlegał w okresie: od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

3. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu odwołania skarżący, powołując się na swoje wyjaśnienia skierowane do organu w pismach z dnia [...] kwietnia 2014 r. i [...] kwietnia 2014 r., podał, że celem prowadzenia działalności było "dorobienie" do skromnej emerytury rolniczej pobieranej od 1995 r., która nie wystarcza na zakup produktów pierwszej potrzeby. Niskie dochody wymagają dokonywania wyborów pomiędzy kupnem opału bądź wykupieniem przepisanych leków, niezbędnych do życia z uwagi na nadciśnienie tętnicze, astmę, zmiany naczyniowe, dermatologiczne.

4. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej: "Prezes NFZ") decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, nazywanej dalej: "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania, skarżącego, utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r.

Na wstępie Prezes NFZ wyjaśnił, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym"), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm., nazywanej dalej: "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ") - zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, nazywanej dalej "ustawą o sus", w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o swobodzie działalności"). Od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z brzmieniem art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Natomiast zgodnie z brzmieniem ww. artykułu obowiązującym od dnia 1 lipca 2011 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Jednocześnie, dodany i obowiązujący również od 20 września 2008 r. art. 7ba ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., nazywanej dalej: "ustawą prawo działalności") stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu wykonywania działalności oraz o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia złożenia wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 27a ust. 2 ww. ustawy o swobodzie, a od dnia 31 marca 2009 r. art. 14a ust. 6 ustawy o swobodzie, w myśl którego okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywanej działalności, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku).

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega osoba, która nie zawiesiła działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 2000 r. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 41, poz. 324 z późn. zm.) - podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne wymagało zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Z kolei w myśl art. 18 i art. 19 ust. 1 tej ustawy - przedsiębiorca był obowiązany zgłaszać do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do przedsiębiorcy i działalności gospodarczej, powstałe po wpisie do ewidencji i objęte stanem zawartym w zgłoszeniu. Wpis do ewidencji podlegał natomiast wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności, przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zgłaszając we wniosku o wpis do ewidencji datę rozpoczęcia działalności. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 88a ust. 1, art. 88d i art. 88e ust. 1 pkt 1, a od 1 stycznia 2004 r. - art. 7b ust. 2 pkt 4 i art. 7d ust. 1 tej ustawy).

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tytułu. Podobnie kwestię tę regulował art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym.

Prezes NFZ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przyjął, że skarżący [...] czerwca 1999 r. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej "S.". W dniu [...] grudnia 2013 r. skarżący złożył wniosek o wykreślenie działalności gospodarczej w CEIDG z dniem [...] grudnia 2013 r. Skarżący nie zgłosił prowadzenia działalności gospodarczej w ZUS. skarżący od [...] kwietnia 1995 r. pobiera emeryturę rolniczą, w związku z powyższym nie spełnia warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Skarżący w piśmie z [...] kwietnia 2014 r., uzupełnionym korespondencją z [...] kwietnia 2014 r., we wniesionym odwołaniu z [...] czerwca 2014 r., jak i w piśmie z 12 sierpnia 2014 r. wyjaśnił m.in., że w 1999 r. otrzymał informację z KRUS, że jako rolnik emeryt (od 1995 r.) nie podlega dodatkowym świadczeniom z powyższego tytułu oraz, że przez wszystkie lata nie otrzymał żadnej informacji z żadnego urzędu administracyjnego o obowiązku jakichkolwiek opłat. Skarżący wyjaśnił, że od około 8 lat działalność w większości była nieaktywna z uwagi na stan zdrowia. Poinformował również, że prowadzona działalność gospodarcza nie przynosiła mu znaczącego dochodu, a w niektórych latach straty, a miesięczne dochody nigdy nie przekroczyły minimalnego wynagrodzenia brutto.

Do wyjaśnień zostały załączone: Zaświadczenie Urzędu Skarbowego w M. nr [...] z [...] sierpnia 2014 r., dotyczące lat 2008 – 2013 oraz kopie zeznań podatkowych PIT-36 za lata: 2008 - 2013. Z uwagi na fakt, że skarżący nie był w posiadaniu zeznań podatkowych za lata wcześniejsze (okres przedawnienia), skarżący wyjaśnił, że za te lata wykazał stratę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej: za 2004 r. - strata 4.700,14 zł., za 2005 r. - strata 7.130,67 zł., za 2006 r. - strata 2.285,77 zł.

Z przekazanej przez skarżącego dokumentacji wynikało, że za lata 2008 - 2010 uzyskał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast za lata 2011 - 2013 przychód z ww. tytułu był zerowy. Brak jest natomiast informacji odnośnie okresu od 1999 r. do 2007 r.

Zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (wydruk z [...] maja 2015 r.), skarżący zgłosił wykonywanie działalności gospodarczej w przedmiocie: "H. ", w okresie od [...] czerwca 1990 r. W dniu [...] grudnia 2013 r. działalność została wykreślona z CEIDG z datą zaprzestania jej wykonywania 30 grudnia 2013 r. Brak jest informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej.

Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] lutego 2013 r., przekazanego przez ZUS przy wniosku z [...] marca 2014 r., znak: [...] wynikało, że skarżący figuruje w ewidencji podatników tamtego urzędu jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą od [...] czerwca 1990 r. do [...] grudnia 2013 r. Oświadczeniem z [...] stycznia 1999 r. skarżący zgłosił opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a następnie oświadczeniem z [...] stycznia 2001 r. zgłosił zmianę formy opodatkowania na zasady ogólne. W aktach podatnika brak było informacji o zawieszeniach działalności gospodarczej. Skarżący złożył zeznania podatkowe PIT-28 za lata 1999 i 2000, w których wykazał przychód z działalności gospodarczej, zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2001 - 2010, z czego za lata 2001 - 2003 oraz za rok 2007 wykazał dochód z działalności gospodarczej, natomiast w latach 2004 - 2006 oraz 2008 2010 wykazał stratę. Ponadto poinformowano, że deklaracje podatkowe VAT-7 skarżący składał za okres 1/1999 - 12/2013. Wpłat tytułem zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych dokonał za okres 10-12/2000, wpłat tytułem podatku VAT dokonał za okres 8/2007 oraz 7/2008, wpłat tytułem podatku dochodowego dokonał za 1-2/2001, 4-5/2001, 9/2001,11-12/2001, 3-4/2003, 10/2003, 7/2007.

W ocenie Prezesa NFZ, z zebranego materiału dowodowego wynikało, że skarżący prowadził nieprzerwanie działalność gospodarczą od styczniu 1999 r. do końca grudnia 2010 r.

5. W skardze z 31 sierpnia 2015 r., uzupełnionej pismem z 14 kwietnia 2016 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł o jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego:

a. art. 7 K.p.a. i art. 136 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. niezbędnych do ustalenia w jakiej wysokości skarżący w okresie od [...] stycznia 1999 r. - [...] grudnia 2010 r. pobierał emeryturę i jakiej wysokości dochody uzyskiwał w tym okresie z prowadzonej działalności gospodarczej,

b. art. 77 K.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w zakresie ustalenia wysokości emerytury Skarżącego w okresie od [...] stycznia 1999 r. - [...] grudnia 2010 r. oraz w zakresie ustalenia wysokości dochodów uzyskiwanych w tym okresie z prowadzonej działalności gospodarczej,

c. art. 9 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów, względnie brak zlecenia przeprowadzenia postępowania organowi pierwszej instancji,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 8 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie, że pobierane przez skarżącego świadczenie emerytalne nie przekraczało kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz, że uzyskiwane dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekraczały miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury.

Mimo, że to na organie ciąży z urzędu obowiązek gromadzenia informacje niezbędnych do prawidłowego rozpoznania sprawy, skarżący sam załączył Zaświadczenie Urzędu Skarbowego, z którego wynikało, że dochody roczne wynosiły odpowiednio w roku 2008 4.589,89 zł, w roku 2009 3109,40 zł, w roku 2010 2.695, 44 zł. Miesięcznie dochody nie przekraczały 50 % kwoty najniższej emerytury. Organ pierwszej instancji nie rozważył tej kwestii, a organ odwoławczy podtrzymał jego ustalenia.

Informacje o wysokości dochodów były istotne w świetle art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 24 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Poprawne ustalenie tych informacji wykazałoby, że skarżący uzyskuje emeryturę nieprzekraczającą minimalnych dochodów, dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej nie przekraczają 50% najniższej emerytury, w konsekwencji czego składka na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie musiała być przez skarżącego opłacana.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej w 1999 r. dowiadywał się w KRUS, czy podlega opłatom z tytułu prowadzenia działalności. Otrzymał informację, że nie. Dlatego też w dalszym okresie nie opłacał składek na ubezpieczenie zdrowotne, będąc przekonany, że postępuje zgodnie z prawem, w zaufaniu do uzyskanej informacji jaką otrzymałem w KRUS. Informował również organ w trakcie trwania postępowania, że prowadzona działalność przynosiła albo znikome dochody, albo nie przynosiła ich wcale, popierając to stosownymi dokumentami - zeznaniami podatkowymi. Skarżący wskazał również, że otrzymywana emerytura jest bardzo niska. Organ prowadzący postępowanie nie żądał od skarżącego dokumentów na potwierdzenie wysokości emerytury cały okres jej pobierania. Skarżący przedstawił organom wszystkie dokumenty, w których jest posiadaniu.

6. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Bezspornym jest, iż w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) obejmujące obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia powstaje i wygasa w terminach określonych w ustawie o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dnia 1 stycznia 2004 roku art. 88e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną- powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ustawach z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, natomiast w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o jej wykreślenie.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.

Jak akcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2006 r. wydanym w sprawie I UK 220/05, z określeniem przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności wiąże się co najmniej domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), że działalność gospodarcza została podjęta w tej właśnie dacie. Podobne stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r. w sprawie II GSK 179/06 stwierdzając, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.

Tak więc dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, LEX nr 205585, lub też wyrok WSA e z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, LEX nr 197465).

6. Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Według art. 1a pkt 1 ustawy z 1997 o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ubezpieczenie zdrowotne zostało oparte w szczególności na zasadzie solidarności społecznej. Oznacza to, że zgodnie z art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy (w brzmieniu noweli) jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7. Odpowiednikiem tego przepisu jest obecna regulacja w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych z 2004 r., który stanowi, iż w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jak już wyżej wskazano w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

7. W światłe zebranego materiału dowodowego wynika, iż M. G. prowadził nieprzerwanie działalność gospodarczą od styczniu 1999 r. do końca grudnia 2010 r. W związku z powyższym, nie przedstawienie przez Ubezpieczonego dowodów potwierdzających nie prowadzenia działalności gospodarczej ww. okresie, powyższy stan faktyczny został uznany za prawidłowo ustalony.

W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo uznał, że w odniesieniu do faktu, iż prowadzona przez Ubezpieczonego działalność gospodarcza przynosiła w niektórych latach straty, iż w orzecznictwie sądów podkreśla się, że działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy). Skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że działalność ta była przez odwołującego prowadzona, również bez względu na to czy uzyskiwał on przychody, czy może ponosił straty w spornym okresie, a tym samym istnieje obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne (podobnie np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 764/08 oraz z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 440/12).

Zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach, wniosek do Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić m.in. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.

Skarżący nie zgłaszał do ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu wykonywania działalności.

W konsekwencji Sąd uznał, iż organ prawidłowo ustalił, że skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresie wskazanym w decyzji. A zatem skarżący od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia jej wykreślenia z ewidencji był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. W sprawie istotnym jest rozumienie dwóch pojęć: "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu i "objęcie" tym ubezpieczeniem. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I UK 227/05 – "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z "objęcia" ubezpieczeniem społecznym. W art. 8 ust. 1 ustawy z 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wśród "objętych" ubezpieczeniem wymieniono osoby prowadzące działalność gospodarczą. W kontekście ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy systemowej z dnia 13 października 1998 r. kategoria osób objętych ubezpieczeniem społecznym jest szersza niż podlegających temu ubezpieczeniu. Podleganie wynika z objęcia ubezpieczeniem ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie (na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. W tym rozumieniu skarżący w okresie wskazanym w decyzji podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba objęta ubezpieczeniem społecznym, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów według art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi, o czym stanowi m.in. lit. c) tego przepisu i ten warunek skarżący spełniał wykonując gospodarczą działalność pozarolniczą.

Podkreślić należy, iż co innego jest naliczenie i wysokość składek ubezpieczeniowych, a co innego fakt objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje skutkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istotą kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji administracyjnych jest stwierdzenie, czy skarżący w okresie wskazanym w decyzji był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Należy także nadmienić, iż brak dochodu z działalności nie świadczy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej oraz nie stanowi przesłanki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Jej istotą jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko.

Stanowisko to zostało zawarte w wyroku NSA z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt II GSK 140/06, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "O ile bowiem celem prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej jest nastawienie się przedsiębiorcy na osiąganie zysku, o tyle niemożność jego wypracowania (spowodowana np. nieuzyskaniem przychodów) mieści się w ryzyku gospodarczym, które każdy podejmujący działalność gospodarczą ponosi. Twierdzenie zatem przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż nieuzyskanie przez przedsiębiorcę przychodów powinno być traktowane na równi z nieprowadzeniem działalności gospodarczej, Sąd odwoławczy uważa za chybione".

Jednocześnie można zauważyć, iż w myśl art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (po znowelizowaniu) "Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty najniższego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoby te:

1) uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,

2) opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej".

Jak zatem wynika z cytowanego przepisu także emeryt lub rencista, uzyskujący przychody wskazane w punktach 1 i 2 ust. 4 art. 22, nie przestał być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, lecz mógł być zwolniony z obowiązku opłacania składki. W tej kwestii jednakże orzeka Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gdyż w zakresie kompetencji Prezes NFZ leży jedynie ustalenie, czy skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie tej okoliczności przez Fundusz jest kwestią niejako wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dopiero po stwierdzeniu przez NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość. Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Z tych powodów argumentacja skarżącego ww. zakresie nie mogła być uwzględniona.

8. Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił okres podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Organy administracji prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

9. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.