Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 42/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. L. i P. L. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta [...] do wydania aktu albo do dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżących z dnia 17 lutego 2020 r., II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od organu na rzecz skarżących E. L. i P. L. sumę pieniężną w wysokości po 500 (pięćset) zł dla każdego ze skarżących, IV. zasądza od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżących kwotę 614 (sześćset czternaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E. L. i P. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 lutego 2020 r. Organowi zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1, 13 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.) poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem w terminie oraz niewydanie decyzji administracyjnej w razie uznania, że zachodzą przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o:

1) zobowiązanie Burmistrza Miasta do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku;

2) stwierdzenie, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności;

3) stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza Miasta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżących solidarnie sumy pieniężnej 500 zł.

Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 17 lutego 2020 r., doręczonym Burmistrzowi Miasta w przedmiocie:

1. Wydania kopii protokołu ze spotkania Państwa E. i P. małżonków L. z Burmistrzem Miasta z dnia 29 listopada 2019 r.

2. Wydania kopii nagrania audio ze spotkania Państwa E. i P. małżonków L. z Burmistrzem Miasta z dnia 29 listopada 2019 r.

Od dnia złożenia wniosku do dnia wywiedzenia niniejszej skargi upłynęło 3 miesiące i 2 dni. Na wniosek nie została udzielona żadna odpowiedź.

W związku z treścią art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r. termin na udzielenie odpowiedzi nie biegł w okresie obowiązywania przedmiotowego przepisu, co nie zmianie faktu, że Burmistrz Miasta pozostawał w bezczynności już przed wejściem w życie ww. przepisu, jak i po jego uchyleniu. Zatem Burmistrz Miasta pozostaje w bezczynności co do odpowiedzi na całość wniosku.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Potwierdzono fakt złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 2 marca 2020 roku oraz zakres tego wniosku wskazany w skardze. Podniesiono, że w związku z licznymi wnioskami skarżących w przedmiocie m.in. udostępnienia informacji publicznej należałoby się zastanowić, czy aby na pewno mieszczą się one w zakresie ustawowej definicji informacji publicznej wynikającej z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem organu nasuwa się wątpliwość, czy aby na pewno każde pytanie zawarte we wnioskach strony skarżącej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czy większość z nich nie służy wyłącznie pozyskaniu informacji przez skarżących do wykorzystania w celach prywatnych (mając na uwadze spór dotyczący inwestycji polegającej na budowie skrzyżowania). W przypadku takiej sytuacji organ nie ma obowiązku udzielać informacji publicznej, gdyż wybiega ona poza zakres ustawowej definicji. Dlatego też w ocenie organu nagranie z przedmiotowego spotkania nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie zawiera informacji o sprawach wymienionych w art. 6 ww. ustawy, a przedmiotowy wniosek nie nosi znamion wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W zaistniałym stanie faktycznym skarżący, mimo literalnego nieudzielenia odpowiedzi na pismo, jako strona uczestnicząca w spotkaniu z dnia 29 listopada 2019 roku, byli w posiadaniu żądanych informacji i nadal są. Tym bardziej za bezprzedmiotowy trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą zainteresowani posiadają. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnie potwierdzenie/sprawdzenie wiadomości znanych już wnioskującym, a których zakres wiąże się z tematyką podnoszoną przez wnioskujących w rozlicznych pismach - związaną z przebudową skrzyżowania drogi gminnej [...] z drogą powiatową [...] (o której to będzie mowa w dalszej części odpowiedzi). Wykracza zatem poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 roku, II SAB 372/03).

Ponadto wydaje się konieczne, aby wspomnieć, że między stroną skarżącą a organem istnieje spór dotyczący przebudowy skrzyżowania drogi gminnej [...] z drogą powiatową [...], które to zadanie leży w gestii Powiatowego Zarządu Dróg w N. T., jako zarządcy drogi wyższej kategorii (na mocy art. 25 ust. 1 Ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). W ocenie organu treść i ilość złożonych wniosków, a także koincydencja czasowa między tymże konfliktem, a przystąpieniem do składania wniosków m.in. o udzielenie informacji publicznej, mogłyby wskazywać na to, że skarżący mogą próbować wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne. Stosowanie trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej dla realizacji takiego celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i nie podlega ochronie prawnej, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przeciągu kilku lat strona skarżąca skierowała do tut. Urzędu, a także do innych instytucji (w tym m.in. Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Departamentu Spraw Obywatelskich Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz innych Organów) szereg pism, których meritum sprowadza się cały czas do tematyki przebudowy przedmiotowego skrzyżowania, a w dalszym ciągu - do wpłynięcia na niemożliwą do podjęcia decyzję wykupu nieruchomości skarżących przez Gminę Miasto N. T. i to bez żadnych podstaw prawnych ku temu (o czym była mowa w rozlicznej korespondencji między stronami). Wobec powyższego nasuwa się wątpliwość, czy aby na pewno każde pytanie zawarte we wnioskach strony skarżącej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czy większość z nich nie służy wyłącznie pozyskaniu informacji przez skarżących do wykorzystania w celach prywatnych. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma na celu zaspokojenia indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, itp. Korzystać z niej należy wtedy, gdy celem jest troska o dobro publiczne. Inny sposób korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej może stanowić nadużycie (wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 marca 2019 roku, II SAB/Ke 6/19).

Warto też podkreślić, że zamiarem przedmiotowego spotkania było przeprowadzenie negocjacji i próba wypracowania wspólnego stanowiska, co w swoim piśmie podkreślają również skarżący. W niniejszej sprawie sam fakt, że spotkanie zostało zorganizowane przez Burmistrza i że Burmistrz w nim uczestniczył nie przesądza, iż protokół i nagranie z tego spotkania stanowią informację publiczną. Spotkanie to utrwalone w formie tradycyjnej i elektronicznej miało charakter roboczy. Strony występowały w roli negocjatorów, a samo spotkanie stanowiło element procesu negocjacyjnego pomiędzy stronami, mający na celu znalezienie wspólnego rozwiązania sporu. Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nie są informacją publiczną dokumenty wewnętrzne, które wprawdzie służą realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunku działania organu w konkretnej sprawie. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę, nie są jednak wiążące, co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu i nie stanowią informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2019 roku, II SAB/Kr 204/18).

Zdaniem organu wniosek strony skarżącej z dnia 2 marca 2020 roku nie był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie tej ustawy i nie nakładał na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji. Jako, że zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym, czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu", a skarżący nie wystosowali takiego ponaglenia tym samym nie wyczerpując środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, to wniosek o odrzucenie skargi jest uzasadniony.

Nadto należy wskazać, że organ otrzymał trzy pisma zatytułowane "skarga", które wpłynęły od pełnomocnika skarżących, jednakże wszystkie dotyczyły jednej i tej samej sprawy, co wedle wykładni celowościowej należało uznać, z uwagi na tożsamość przedmiotową i podmiotową, za jedną skargę. Bezsprzeczną okolicznością jest, że organ przekazał dalej skargę w trybie art. 54 p.p.s.a., która została rozpoznana przez WSA w Krakowie w sprawie II SAB/Kr 107/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że – wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę - spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż zgodnie z od dawna utrwalonym poglądem sądów administracyjnych, skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545).

W dalszej kolejności wskazać należy, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

Wniosek skarżących z dnia 17 lutego 2020 r. (data wpływu do organu 2 marca 2020 r.) zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Organ powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, względnie jeśli według jego oceny żądana informacja nie stanowi informacji publicznej – odpowiedzieć na wniosek zwykłym pismem. Wszystkie te czynności winny zostać podjęte w terminach wynikających z art. 13 u.d.i.p. tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W niniejszej sprawie organ nie zareagował na wniosek w żaden sposób, nawet pomimo tego, że w dniu 26 czerwca 2020 r. otrzymał obecnie rozpatrywaną skargę na bezczynność. Co więcej, skargi tej nie przekazał do Sądu, czego skutkiem było złożenie przez skarżących dwóch wniosków o wymierzenie organowi z tego tytułu grzywny. Po raz pierwszy wniosek ten został uwzględniony postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2021 r. sygn. II SO/Kr 2/21, którym nałożona została na organ grzywna w wysokości 200 zł (zażalenie na to postanowienie oddalił NSA w Warszawie postanowieniem z dnia 14.10.2021r., sygn. III OZ 829/21). Kolejny wniosek skarżących o nałożenie na organ grzywny, wobec dalszego nieprzekazywania skargi, został uwzględniony przez WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. II SO/Kr 15/21, którym nałożono grzywnę w wysokości 2000 zł. Ostatecznie skarga została przekazana Sądowi w marcu 2022 r., jednak przez cały ten dwuletni okres czasu organ nie zareagował w żaden sposób na wniosek skarżących. Okoliczności te świadczą zarówno o niewątpliwej bezczynności, która w niniejszej sprawie miała miejsce, jak i o jej charakterze, którą sąd ocenia ją jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. II wyroku. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. Nadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18).

Dalej odnieść się należy do tego jaki charakter mają żądane we wniosku informacje.

Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki posiadają także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

W odpowiedzi na skargę organ zajął stanowisko, że żądanych informacji nie uważa za informacje publiczne, a nadto uważa, że są one już w posiadaniu skarżących, albowiem dotyczą one protokołu i nagrania ze spotkania z Burmistrzem, w którym uczestniczyli. Jednak zdaniem Sądu, zarówno protokół jak i nagranie ze spotkania skarżących z Burmistrzem, o ile istnieją i zostały sporządzone, stanowią informację publiczną. W szczególności poza sporem jest, że przedmiotem spotkania były kwestie związane z realizacją inwestycji drogowej – jak wskazuje organ, przebudową skrzyżowania drogi gminnej [...] z drogą powiatową [...]. Spotkanie zatem nie dotyczyło spraw prywatnych pomiędzy stronami, ale związane było z realizacją zadania publicznego jakim jest budowa dróg publicznych, a żądane informacje dokumentują jego przebieg i w tym celu zresztą zostały wytworzone, także zapewne po to aby każda ze stron spotkania – a nie tylko organ – mogła mieć do nich dostęp. Nie jest zatem tak jak twierdzi organ, że skarżący informacje te (w postaci dokumentów) posiadają. Fakt, że skarżący byli obecnie na spotkaniu oznacza tylko tyle, że znany im jest jego przebieg, ale już nie treść protokołu, którego nie posiadają. Na podstawie przekazanych sądowi akt sprawy, nie jest możliwe stwierdzenie jakie pisma i czego dotyczące składają skarżący do organu, jednak wniosek z 17 lutego 2020 r. zawierał na jego wstępie prośbę o udostępnienie dwóch wytworzonych dokumentów: protokołu i nagrania ze spotkania. Dalsza część pisma jest dla rozpoznania niniejszej sprawy zasadniczo bez znaczenia. Organ rozpoznając wniosek skarżących do czego został zobowiązany w pkt. I wyroku oceni natomiast, czy protokół szczegółowo odzwierciedla treść i przebieg spotkania i wyjaśni czemu służyło nagranie – samodzielnemu udokumentowaniu jego przebiegu, czy tez stanowiło podstawę do sporządzenia protokołu. O ile bowiem protokół został sporządzony na podstawie nagrania i szczegółowo przedstawia przebieg spotkania, składane w jego trakcie oświadczenia itp., to rzeczywiście nie ma konieczności udostępniania nagrania.

Te same argumenty, które były powodem uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przemawiają za przyznaniem od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r. wydanym na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 746 i 2445) oraz w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021r. wyniosło 4944,79 zł. Oznacza to, że górna granica sumy pieniężnej jaką sąd może przyznać w niniejszej sprawie, wynosi obecnie 24 723,95 zł.

W orzecznictwie NSA słusznie wskazuje się, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu orzekającego i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście istotne jest też dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 111/19). Wybór sądu powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność (przewlekłość), którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu (por. wyrok NSA z 11 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 879/17). W ocenie Sądu przyznanie sumy pieniężnej lepiej spełni rolę oddziałującą na organ niż grzywna. W tym ostatnim przypadku dochodziłoby bowiem jedynie do przesunięcia środków finansowych z dyspozycji organu ponownie do budżetu państwa. Tymczasem świadczenie pieniężne spowoduje ten skutek, że środki będą wypłacone skarżącym, co nie powinno zostać niezauważone, a przez to jest szansa na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Zdaniem Sądu za odpowiednią do całokształtu okoliczności sprawy, należy uznać sumę pieniężną dla każdego ze skarżących w wysokości po 500,00 zł. Kwota taka uwzględnia zarówno sytuację organu, nie do końca kompensacyjną rolę takiego świadczenia (istotna jest tu jej rola oddziałująca na organ), a także sytuację Strony, jej niewątpliwie naruszone zaufanie do organów administracji publicznej.

O kosztach orzeczono w pkt. IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 614 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 34 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).