Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 863/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie sprzeciwu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 15zzs, art. 14a ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 46 pkt 20
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
article: art. 64a, art. 64b § 1, art. 64c § 1, art. 58 § 1 pkt 2, art. 184 w z. z art. 197 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [..] S.A. z siedzibą w K.-J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt: II SA/Gd 516/20 o odrzuceniu sprzeciwu [..] S.A. z siedzibą w K.-J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [..] maja 2020 r., nr [..] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt: II SA/Gd 516/20 odrzucił sprzeciw [..] S.A. z siedzibą w K.-J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [..] maja 2020 r. nr [..] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i zwrócił skarżącej wpis sądowy.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [..] maja 2020 r. doręczonej w dniu 19 maja 2020 r. [..] S.A. z siedzibą w K.-J. przysługiwało prawo wniesienia sprzeciwu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do złożenia sprzeciwu od ww. decyzji upłynął z dniem 2 czerwca 2020 r., tymczasem strona skarżąca wniosła sprzeciw od opisanej wyżej decyzji w dniu 4 czerwca 2020 r., nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że sprzeciw od przedmiotowej decyzji został nadany w placówce pocztowej dwa dni po upływie ustawowego terminu.

Odnosząc się do wskazanej w sprzeciwie argumentacji Sąd stwierdził, że w sprawie nie znajduje zastosowania ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. - dalej "ustawa o COVID-19"), w zakresie art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19 (w brzmieniu na dzień czynności).

Co prawda, zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. ogłoszono na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.), jednakże z art. 15zzs ust. 2 w zw. z art. 14a ust. 5 ustawy o COVID wynikało, że wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów nie dotyczy terminów w sprawach pilnych, a więc w takich, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd. Do takich spraw zalicza się rozpoznanie przez sąd administracyjny sprzeciwu od decyzji wydanej przez organ w trybie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż w myśl art. 64d § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprzeciw na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu.

We wniesionym na powyższe postanowienie zażaleniu [..] S.A. wniosły o: 1) uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) rozpoznanie sprawy na rozprawie; 3) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej solidarnie od uczestników, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wg norm przepisanych, zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 14a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-i9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej specustawa) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie jako jedynego kryterium sprawy pilnej rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni, bez zbadania przesłanek sprawy pilnej m.in. takich jak: spowodowanie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt, poważnej szkody dla interesu społecznego, albo zagrożenie niepowetowaną szkodą materialną, a także czy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości,

2) art. 15zzs ust. 1 i 2 specustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyjęcie, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, w tym w zakresie wniesienia sprzeciwu, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie sprzeciwu w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z powodu niezachowania terminu do wniesienia sprzeciwu, w sytuacji, gdy sprawa nie miała charakteru sprawy pilnej a z powodu wystąpienia siły wyższej skarżąca nie miała możliwości złożenia sprzeciwu w ustawowym terminie;

2) art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 189e k.p.a. przez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy do przekroczenia terminu do złożenia sprzeciwu o dwa dni doszło wskutek działania siły wyższej, w wyniku czego skarżąca nie miała możliwości złożenia sprzeciwu w ustawowym terminie, co w konsekwencji powinno prowadzić do braku ukarania strony poprzez odrzucenie jej środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 roku, poz. 491) funkcjonowanie sądów uległo drastycznej zmianie. Większość rozpraw została odwołana, a sądy rozpoznawały jedynie sprawy pilne. Ponadto przepis art. 14a ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-i9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zawierał zamknięty katalog spraw pilnych, w zakresie których nie znajdują się sprawy w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, co w ocenie wnoszącej zażalenie stanowi uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 14a ust. 4 i 5 specustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie jako jedynego kryterium sprawy pilnej rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni, bez zbadania przesłanek sprawy pilnej m.in. takich jak: spowodowanie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt, poważnej szkody dla interesu społecznego, albo zagrożenie niepowetowaną szkodą materialną, a także czy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Uznając, że Spółka działała w warunkach siły wyższej, w zażaleniu stwierdzono, że nie ma podstaw do przypisywania niniejszej sprawie charakteru sprawy pilnej. Samo odwołanie się do rozpoznawania sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni bez badania przesłanek sprawy pilnej należy uznać za niewystarczające w nadzwyczajnych warunkach pandemii koronawirusa. Podsumowując stwierdzono, że niniejsza sprawa nie może być kwalifikowana jako pilna tylko z tego powodu, że będzie rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym, ponieważ o pilności powinien decydować charakter sprawy, który w tym przypadku ma charakter typowy dla postępowania sądowoadministracyjnego w okresie epidemicznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a podniesione w nim zarzuty są chybione. Przepis art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, zwanej dalej ustawą Covid-19) został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) zmieniającej ustawę z Covid-19 z dniem 16 maja 2020 r.

Skoro zatem zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 19 maja 2020 r., czyli w dniu, w którym nie obowiązywała już regulacja art. 15zzs ustawy Covid-19, dotycząca biegu terminów procesowych i sądowych m.in. w postępowaniach sądowoadministracyjnych, to w sprawie miały zastosowanie zasady ogólne wynikające z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., według którego od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie natomiast z art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Nie ulega wątpliwości, że sprzeciw od przedmiotowej decyzji został nadany w placówce pocztowej w dniu 4 czerwca 2020 r., a zatem dwa dni po upływie ustawowego terminu.

W tej sytuacji odrzucenie sprzeciwu przez Sąd I instancji na podstawie art. 64c § 1 i art. 64b § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie dotyczącym niemającego w sprawie zastosowania art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 14a ust. 4 i 5 ustawy o COVID-19, co czyniło zarzuty zażalenia nieskutecznymi.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.