Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 930/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M.C., Ł.P. oraz ,,A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 maja 2014 r. nr [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania jako zobowiązanego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów ,A"; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. określa, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 nie może być wykonana; 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej ,,A" kwotę 2550(dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 lutego 2014 r. w przedmiocie określenia M.Ch., Ł.P. i T. s.c. M.Ch., Ł.P. prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 17 marca 2011 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 17 marca 2011 r. agencja celna działając w charakterze przedstawiciela bezpośredniego zgłosiła w imieniu panów M. Ch. i Ł.P., wspólników spółki cywilnej A s.c. M.Ch., Ł.P., do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar deklarowany jako instrumenty muzyczne oraz smyczki i futerały do instrumentów muzycznych.

Zgłoszenie spełniało warunki formalne, zostało w związku z tym przyjęte i zarejestrowane w ewidencji elektronicznej. Wartość celną przywiezionego towaru przyjęto na podstawie załączonych do zgłoszenia faktur handlowych z dnia 18 stycznia 2011 r. W powyższym zgłoszeniu celnym wykazano kwotę należności celnych w wysokości 2.834 zł oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu tego towaru w wysokości 17.360 zł.

Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 68 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.) przystąpił do weryfikacji powyższego zgłoszenia. W szczególności przeprowadził rewizję części towaru, deklarowanego jako futerały do instrumentów, pod kątem umieszczonych na nich znaków towarowych i prawidłowej klasyfikacji taryfowej. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2011 r. określił:

1. klasyfikację taryfową towaru deklarowanego jako futerały do instrumentów muzycznych do kodu TARIC 4202 92 98 90 ze stawką celną 2,7%;

2. kwotę należności celnych (A00) w wysokości 2.197 zł;

3. podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego powyższym zgłoszeniem celnym w wysokości 17.214 zł.

Od przywołanej wyżej decyzji nie zostało wniesione odwołanie. Wobec tego stała się ona ostateczna.

Funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili w dniach 11 lipca - 3 sierpnia 2012 r. kontrolę obrotu towarowego z krajami trzecimi w przedsiębiorstwie ww. spółki. Powzięte ustalenia zostały szczegółowo opisane w protokole kontroli z dnia 6 sierpnia 2012 r.. Kontrolujący zakwestionowali w szczególności ustalenie wartości celnej przywiezionych towarów. W ocenie kontrolujących i organu pierwszej instancji płatności na rzecz eksportera za towar objęty powyższym zgłoszeniem celnym znacznie przewyższają wartość transakcyjną tego towaru deklarowaną w zgłoszeniu. Protokół pokontrolny został przekazany, zgodnie z właściwością miejscową Naczelnikowi Urzędu Celnego.

Po zapoznaniu się z ww. protokołem Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie zakończonej przywołaną wyżej decyzją ostateczną z dnia 6 kwietnia 2011 r. Równocześnie wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej tą decyzją ostateczną. Jako stronę tych postępowań, a w konsekwencji adresata decyzji kończącej te postępowania, wskazał A s.c. M.Ch., Ł. P.

Wznowione z urzędu postępowanie celne i podatkowe zostało zakończone wydaniem jednej decyzji z dnia 30 kwietnia 2013 r., w której Naczelnik Urzędu Celnego:

1. uchylił dotychczasową decyzję z dnia 6 kwietnia 2011 r. w części dotyczącej określenia kwoty należności celnych (A00) oraz należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru;

2. ustalił na nowo wartość celną przywiezionego towaru;

3. określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3.811 zł;

4. orzekł o poborze odsetek przewidzianych w art. 65 ust. 5 Prawa celnego od kwoty 1.614 zł;

5. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego powyższym zgłoszeniem celnym w wysokości 29.787 zł.

Od tej decyzji, pismem z dnia 23 maja 2013 r., pełnomocnik ustanowiony przez A s.c. M.Ch., Ł. P.- radca prawny J.O. wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję z dnia 23 sierpnia 2013 r., którą uchylił w całości przywołaną wyżej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 kwietnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne wobec panów M.Ch., Ł. P., wspólników spółki cywilnej A s.c. M.Ch., Ł. P. Równocześnie wobec ww. osób wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej przywołaną wyżej decyzją ostateczną z dnia 6 kwietnia 2011 r..

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję z dnia 12 lutego 2014 r., w której ustalił na nowo wartość celną przywiezionego towaru, określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu i orzekł o poborze odsetek przewidzianych w art. 65 ust. 5 Prawa Celnego. Adresaci tej decyzji nie wnieśli od niej odwołania. Wobec tego stała się ona ostateczna.

Równocześnie po ponownym przeprowadzeniu wznowionego z urzędu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję z dnia 12 lutego 2014 r., w której uchylił dotychczasową decyzję z dnia 6 kwietnia 2011 r. w części dotyczącej określenia należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru i określił podatek od towarów i usług z tytułu importu przywiezionego towaru w wysokości 29.787 zł.

Od tej decyzji wniesione zostały łącznie trzy odwołania zawarte w pismach z dnia 4 marca 2014 r., sporządzonych przez radcę prawnego - pełnomocnika ustanowionego przez A s.c. M.Ch., Ł. P., M.Ch., Ł. P. (adresatów zaskarżonej decyzji w dalszej części uzasadnienia określanych mianem Stron). W odwołaniach tych pełnomocnik Stron zarzucił naruszenie:

1. art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na zakwestionowaniu wyjaśnień Strony składanych w toku postępowania;

2. art. 188 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez strony dowodu z przesłuchania świadka;

3. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotnego zdaniem Stron dowodu;

4. art. 29 ust. 1 i ust. 3 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Nadto pełnomocnik Stron zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osób nie będących podatnikami podatku od towarów i usług tj. panów M.Ch., Ł. P.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów. Podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło (art. 29 ust. 13 ustawy). Zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy w imporcie przywiezionego towaru w dniu przyjęcia powyższego zgłoszenia celnego obowiązywała stawka podatku 23%.

Przy czym, istotne elementy mające znaczenie dla określenia kwoty należnego podatku na podstawie przytoczonych wyżej przepisów prawa tj. wartość celna i kwota należnego cła, zostały określone w toku równolegle prowadzonego postępowania celnego zakończonego przywołaną wyżej decyzją z dnia 12 lutego 2014 r. Decyzja ta jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec tego Dyrektor Izby Celnej nie ma kompetencji do weryfikowania ustaleń powziętych przez organ celny w tym postępowaniu celnym w ramach odrębnie prowadzonego odwoławczego postępowania podatkowego. Podkreślił Dyrektor Izby Celnej, że w nauce prawa i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż elementy kalkulacyjne określone w decyzji kończącej postępowanie celne są wiążące dla organu podatkowego tak długo, jak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. W myśl art. 38 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług wspomniane elementy mogą być ustalane w postępowaniu podatkowym tylko w przypadku przedawnienia terminu do powiadomienia o kwocie długu celnego. Nie budzi przy tym wątpliwości, że taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do, zarzutów Stron zawartych w odwołaniach Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że jedyny zarzut, który odnosi się do naruszenia przepisów prawa podatkowego (tak procesowego jak i pośrednio materialnego) dotyczy skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, tj. wspólników spółki cywilnej, którzy wedle Stron nie są w tym przypadku podatnikami (jak należy wnosić z odwołania Stron miałaby nim być wyłącznie spółka cywilna). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług za podatników podatku z tytułu importu towarów uznaje się osoby, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła. W myśl przepisów prawa celnego (art. 4 pkt 12 Wspólnotowego Kodeksu Celnego) dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty długu celnego, w tym osoba fizyczna. Bezspornym jest, że spółka cywilna nie może być uznana za dłużnika celnego, dłużnikami celnymi są jej wspólnicy. W konsekwencji biorąc pod uwagę zacytowany wyżej przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, organ odwoławczy nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osób nie będących podatnikami podatku od towarów i usług tj. panów M.Ch., Ł. P.

Sposób sformułowania pozostałych zarzutów wskazuje na to, że dotyczą one naruszenia przepisów proceduralnych zawartych w Dziale IV Ordynacji podatkowej. Z uzasadnienia tych zarzutów wynika jednak, iż Strony kwestionują w nich sposób procedowania przez organ celny pierwszej instancji. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż zarzucana przez Strony nieuzasadniona odmowa przesłuchania świadka, a także uznanie za niewiarygodne wyjaśnień Stron złożonych w toku postępowania, dotyczą przede wszystkim ustalenia wartości celnej przywiezionego towaru oraz określenia kwoty należnego cła. Jakkolwiek zagadnienia te mają znaczenie dla określenia kwoty należnego podatku, to jednak były one przedmiotem równolegle prowadzonego odrębnego postępowania celnego. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej działając w niniejszym postępowaniu w charakterze organu podatkowego nie jest uprawniony do oceny tych zarzutów, w sytuacji gdy Strony nie wniosły odwołania od decyzji kończącej tamto postępowanie celne.

Podsumowując powyższe rozważania, niezależnie od zakresu żądania Stron zawartego w odwołaniach, Dyrektor Izby Celnej po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy stwierdza, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo określił należny podatek od towarów i usług z tytułu importu przywiezionego towaru przyjmując dla odliczenia podstawy opodatkowania wartość celną i należne cło określone w toku postępowania celnego.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej M.Ch., Ł. P. i A s.c. M.Ch., Ł. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 § 1, art. 191 oraz z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego, polegające na pominięciu w całości twierdzeń Skarżących i powołaniu się na związanie organu ustaleniami co do wartości celnej i kwoty należnego cła poczynionymi w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 lutego 2014 r., która to decyzja nie weszła do obrotu prawnego, gdyż brak jest podstaw do uznania jej doręczenia za skuteczne w związku z doręczeniem jej bezpośrednio panu M.Ch. oraz panu Ł.P. z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika, a w konsekwencji wydanie decyzji bez wszechstronnej i całościowej analizy przedstawionego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu w zakresie wiążącego charakteru ustaleń co do wartości celnej i kwoty należnego cła poczynionych w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 lutego 2014 r.. Podkreślili, iż znają i podzielają wyrażany w doktrynie i orzecznictwie sądów, administracyjnych pogląd, że elementy kalkulacyjne określone w decyzji kończącej postępowanie celne są wiążące dla organu podatkowego tak długo, jak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Jednakże w niniejszej sprawie twierdzenie o wiążącym charakterze ustaleń Naczelnika Urzędu w decyzji z dnia 12 lutego 2014 r. nie powinno mieć miejsca - decyzje te nigdy nie weszły bowiem do obrotu prawnego.

Stronami w postępowaniu celnym byli M.Ch. i Ł.P. W powołanych decyzjach z dnia 12 lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu wskazał, iż wraz z pismem z dnia 22 lutego 2013 r. radca prawny J.O. przekazał pełnomocnictwo z dnia 13 sierpnia 2012 r. do działania we wszystkich postępowaniach prowadzonych przed organami celnymi jedynie w imieniu A s.c.. Wspólnicy spółki cywilnej nie upoważnili zaś innej osoby do występowania w ich imieniu w tej sprawie. Naczelnik Urzędu doręczył zatem decyzje bezpośrednio do M.Ch. i Ł.P.

D

Twierdzenia, iż przedłożone pełnomocnictwo nie upoważnia pełnomocnika do działania w imieniu wspólników spółki cywilnej, lecz jedynie do działania w imieniu spółki, nie sposób zaakceptować. Należy tu zwrócić uwagę na fakt, iż radca prawny J.O. niejednokrotnie został uznany mocą przedmiotowego pełnomocnictwa za pełnomocnika M. Ch. i Ł.P.

Przechodząc do istotnej kwestii skuteczności decyzji z dnia 12 lutego 2014 r. skarżący wskazał na treść art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W sprawie będącej przedmiotem wskazanej decyzji stronami byli M.Ch. i Ł.P., reprezentowani - jak ustalono powyżej - przez pełnomocnika. Tymczasem Naczelnik Urzędu doręczył decyzję bezpośrednio stronom, naruszając tym samym powołany wyżej przepis art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji pełnomocnik nie dowiedział się o wydaniu decyzji, przez co nie miał szans wnieść od niej odwołania w terminie wymaganym przez przepisy podatkowe.

Z tego względu nie ma wątpliwości, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 lutego 2014 r. nie została wprowadzona do obrotu prawnego, a więc nie obowiązuje. W konsekwencji organ wydając skarżoną decyzję nie mógł być związany ustaleniami powyższej decyzji z dnia 12 lutego 2014 r., co do wartości celnej i kwoty należnego cła. Niezbędne jest zatem przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie elementów kalkulacyjnych wpływających na wymiar cła a w konsekwencji podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Mając na uwadze powyższy zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z powodów w niej wskazanych.

Przedmiotem sprawy jest kwota podatku od towarów i usług powstała w wyniku importu towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego z dnia 17 marca 2011 r., określona w decyzji adresowanej do każdego z wspólników spółki cywilnej i do spółki cywilnej. Podstawą dokonanych przez organ wyliczeń wartości podatków od towarów i usług była wartość celna zaimportowanego towaru określona przez Naczelnika Urzędu Celnego w decyzji wydanej w postępowaniu celnym.

Przy czym zarzuty skargi, w głównej mierze koncentrują się na niewyjaśnionym, w opinii skarżących stanie faktycznym sprawy prowadzonej w ramach postępowania celnego i pominięciu przez organy podatkowe dowodów świadczących o prawidłowości zgłoszenia celnego oraz braku związania organu podatkowego ustaleniem wartości celnej w postępowaniu celnym wobec doręczenia decyzji celnej bezpośrednio wspólnikom z pominięciem pełnomocnictwa (zdaniem skarżących decyzja nie weszła do obrotu prawnego).

W tym miejscu należy, zdaniem Sądu, podnieść, że ugruntowane jest orzecznictwo sądów administracyjnych, które jednoznacznie wskazuje, że obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego, który jest określany przez organy celne, a nie podatkowe. Oceny tej nie może zmieniać fakt, iż z uwagi na specyfikację sprawy naczelnik urzędu celnego, a następnie dyrektor izby celnej występuje w odmiennym charakterze z uwagi na zakres przedmiotowy postępowania dotyczącego określenia długu celnego, czy określenia zobowiązania podatkowego wynikającego z jego powstania. Nadal są to dwa niezależne, odrębne postępowania, przy czym postępowanie podatkowe jest następstwem uprzednio dokonanego określenia długu celnego. Z tego też względu, w ramach postępowania podatkowego są one zobligowane do uwzględnienia w skutkach podatkowych wszelkich okoliczności już uprzednio rozstrzygniętych przez organy celne. Nie są zatem uprawnione do czynienia w tym zakresie ponownych ustaleń faktycznych ani dokonywania oceny postępowania organów celnych, w tym prawidłowości doręczenia decyzji celnej bezpośrednio zobowiązanym wspólnikom, ustalania istnienia bądź nie istnienia prawidłowego pełnomocnictwa w tymże postępowaniu celnym. Wszelkie zastrzeżenia dotyczące wartości celnej towarów kwestionować, w tym przypadku, należało we właściwym trybie wynikającym z przepisów prawa celnego.

Zatem w przypadku, gdy wartość celna określona została ostatecznym orzeczeniem uprawnionej do orzekania w tej materii władzy, to rozstrzygnięcie podjęte w tej sprawie staje się wiążące dla innych organów orzekających w sprawach pochodnych dopóty, dopóki orzeczenie zawierające to ustalenie nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, a to z kolei oznacza, że "sprawa celna" dotycząca wartości celnej towarów nie może być tożsama ze "sprawą podatkową" dotyczącą podatku akcyzowego lub podatku od towarów i usług (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 marca 2013 r., I SA/Łd 1306/12 LEX nr 1299386, wyrok WSA w Gdańsku z 28 kwietnia 2011 r., I SA/Gd 214/11, cbois; wyrok; wyrok NSA z 4 grudnia 2007 r., IFSK 1605/07).

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja w zakresie określenia podatku od towarów i usług w stosunku do towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie narusza prawa (art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o podatku VAT) i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi w tym zakresie (w tej części).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził natomiast naruszenie przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.) w części dotyczącej wskazania jako zobowiązanego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów A s.c. M.Ch., Ł. P.

Przepisem określającym podatników podatku od towarów i usług w przypadku importu towarów jest przepis art. 17 ustawy o VAT.

W rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2004 r. o podatku od towarów i usług od 1 maja 2004 r., jeżeli dług celny w przywozie powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego w wyniku wprowadzenia przez wspólników spółki cywilnej na obszar celny Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym, to podatnikami podatku od towarów i usług w imporcie towarów są te osoby fizyczne, na których ciąży solidarny obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych, wynikający z art. 4 pkt 9) i art. 213 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), a nie spółka cywilna (art. 860-875), która jako jednostka organizacyjna nieposiadająca zdolności prawnej (art. 33a § 1 k.c.) nie może być podmiotem praw i obowiązków względem prawa celnego, którym są przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 29113/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) oraz przepisy wydane w celu stosowania go we Wspólnocie lub w Państwach Członkowskich Wspólnoty tj. w przypadku Polski - przepisy ustawy z 2004 r. - Prawo celne.

W przepisie tym zastosowano tzw. mechanizm odwróconego poboru podatku.

O ile bowiem w przypadku podatku od towarów i usług zasadą jest, że prawny ciężar zobowiązania podatkowego ciąży na podmiocie, który dostarcza towary bądź świadczy usługi, o tyle w tych przypadkach ciężar rozliczenia podatku został przeniesiony na nabywców towarów lub usług. Wszystkie wymienione tutaj transakcje wiążą się z transakcjami transgranicznymi, zachodzącymi z kontrahentami z różnych państw. Fakt ten stał się też podstawową przyczyną wprowadzenia odwrotnego mechanizmu rozliczania podatku w przypadku tych czynności. Podatek występuje bowiem w państwie, gdzie rezydencję podatkową ma nabywca towaru lub usługi. Zatem, wbrew twierdzeniom organów, w sprawie adresatem i zobowiązanym w podatku VAT z tytułu importu towarów nie mogła być A s.c. M.Ch., Ł. P., co skutkowało uchyleniem decyzji w części dotyczącej wskazania jako zobowiązanego w/w spółki cywilnej.

O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a., zaś na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w uchylonej części.

DSz