Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1176/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 marca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 924/16 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Poznaniu na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 924/16 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w Poznaniu na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ulicy [...] w Poznaniu doprowadzenie ww. budynku do stanu poprzedniego, poprzez likwidację otworu okiennego znajdującego się w ścianie szczytowej ww. budynku (zlokalizowanego w lokalu numer [...]) w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 24 kwietnia 2015 r. w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku przy ulicy [...] w Poznaniu ustalono, że w lokalu tym w ścianie szczytowej budynku od strony nieruchomości przy ulicy [...] wykonany został otwór okienny o wymiarach 1,48 m x 0,90 m. Wskazano, że okno to znajduje się w przedpokoju z aneksem. W trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie znaleziono dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowego okna. Ustalono jedynie, że budynek znajdujący na nieruchomości przy ulicy [...] w Poznaniu powstał w latach 60 - 70 XIX wieku. Dążąc zatem do ustalenia okresu powstania otworów okiennych w ścianie szczytowej ww. budynku w dniu 2 lutego 2016 r. przesłuchano w charakterze świadka I. J., byłą mieszkankę budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości. I. J. mieszkająca w okresie od 25 stycznia 1963 r. do 4 maja 2007 r. w lokalu [...] przy ul. [...] w Poznaniu po okazaniu jej zdjęcia z otworami okiennymi w ścianie szczytowej nieruchomości przy ulicy [...] od strony ulicy [...] w Poznaniu – zeznała, że otworów okiennych zaznaczonych na wskazanym zdjęciu nie było do czasu zmiany przez nią miejsca zamieszkania czyli do 2006 r. Zaznała także, że w latach 2006 - 2009, kiedy to odwiedzała mieszkającą następnie pod powyższym adresem córkę, nie zauważyła żeby okna zaznaczone na okazanym zdjęciu były wykonane. Dodatkowo w dniu 5 lutego 2016 r. wpłynęło do organu pismo J. C. (mieszkanki nieruchomości przy ulicy [...], lok. [...] - od 4 sierpnia 1946 r. do 25 lipca 1961 r.), w którym poinformowała, że nie wie kiedy dokładnie nastąpiło wykucie okien we wskazanej ścianie budynku. Podniosła jednak, że na ul. [...] w Poznaniu mieszkała od urodzenia tj. od 1935 r. do 1961 r. i do zakończenia II wojny światowej wskazana ściana na pewno nie posiadała żadnych okien. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania uzyskał także od Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego informację, że działka nr [...] (ul. [...]) obręb Poznań od czasu założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Poznań tj. 1972 r. nie uległa żadnemu podziałowi. Ponadto do akt sprawy dołączono też archiwalną mapę Poznania z lipca 1890 r. pozyskaną ze strony internetowej cyryl.poznan.pl, z której jednoznacznie wynika, że działka na której znajduje się budynek przy ul. [...] w Poznaniu do dnia dzisiejszego nie uległa żadnemu podziałowi od XIX wieku. Organ stwierdził więc, że ściana szczytowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...] w Poznaniu zawsze znajdowała się na granicy działki z sąsiadującą nieruchomością i zakwalifikował roboty budowlane w wyniku których powstał przedmiotowy otwór okienny jako roboty budowlane o charakterze przebudowy. Wskazał przy tym, że roboty budowlane o charakterze przebudowy nie są zwolnione w przypadku budynku wielorodzinnego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane). Tak więc w przypadku wykonania robót budowlanych, w tym robót budowlanych o charakterze przebudowy, bez wymaganego pozwolenia zachodzi stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, co z kolei zobowiązuje organ do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o procedurę określoną w art. 51 ww. ustawy. Organ zauważył, że wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną niewątpliwie narusza przepisy techniczno - budowlane zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), bowiem norma zawarta w § 12 tego rozporządzenia nie dopuszcza wykonania otworów okiennych w ścianach budynków usytuowanych bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Organ podkreślił także, że wszystkie inne akty prawne obowiązujące w okresie powstania spornego otworu okiennego nie zezwalały na umieszczenie otworów okiennych w granicy działki budowlanej. W tej sytuacji w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne było, zdaniem organu, wydanie nakazu zamurowania przedmiotowego otworu okiennego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując w całości ustalenia organu pierwszej instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w Poznaniu żądając uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r. uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania prawidłowo zakwalifikował roboty budowlane w wyniku których powstał przedmiotowy otwór okienny jako roboty budowlane o charakterze przebudowy, na które wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Sąd uznał również, że organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporny otwór okienny został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu brak jest także jakichkolwiek podstaw aby podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań świadka i oświadczenia pisemnego co do okresu powstania spornego otworu okiennego. Jak zauważył Sąd strona skarżąca nie zarzuciła aby byłe mieszkanki nieruchomości sąsiedniej twierdziły nieprawdę, a jedynie podnosiła, że nie ustalono kiedy dokładnie i przez kogo utworzony został sporny otwór okienny. Sąd nie dostrzegł także żadnych racjonalnych motywów aby osoby te miały zeznawać nieprawdę, skoro nie są powiązane z żadną ze stron niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu właśnie zeznania świadków, którzy mieszkali naprzeciw ściany, w której znajdują się otwory okienne są najbardziej istotne i nie ma potrzeby przesłuchiwania poprzednich właścicieli budynku. W świetle powyższego Sąd za oczywisty uznał fakt, że przedmiotowy otwór okienny powstał po roku 2009, a więc pod rządami aktualnej ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. A zatem wbrew zarzutom strony skarżącej w celu nakazania jej doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty powstania otworu okiennego. Wystarczające jest, jak zauważył Sąd, ustalenie pod rządami której ustawy Prawo budowlane fakt ten miał miejsce, co w niniejszej sprawie zostało dokonane. Sąd wskazał także, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że nieruchomość przy ul. [...] w Poznaniu, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny, nie została nigdy podzielona. Co oznacza, że ściana szczytowa budynku, w której wykonano m.in. otwór okienny w lokalu nr [...], zawsze umiejscowiona była w granicy z działką przy ul. [...]. Wykonanie natomiast otworu okiennego w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza przepisy techniczno - budowlane zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tak więc Sąd stwierdził, że w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne było wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane nakazu zamurowania przedmiotowego otworu okiennego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w Poznaniu. Zaskarżając wyrok w całości Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy powinny mieć zastosowanie te przepisy, podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy:

- § 57 ust. 1 i § 58 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowiące, że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinny mieć zapewnione oświetlenie dzienne dostosowane do ich przeznaczenia, kształtu i wielkości a dopuszczenie oświetlenia pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym jest możliwe jedynie wtedy, jeżeli oświetlenie dzienne nie jest konieczne lub nie jest wskazane ze względów technologicznych, bądź jeżeli jest uzasadnione celowością funkcjonalną zlokalizowania tego pomieszczenia w obiekcie podziemnym lub w części budynku pozbawionej oświetlenia dziennego poprzez zamurowanie otworów okiennych w pomieszczeniach zajmowanych przez lokatorów;

- dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 r. Nr 36, poz. 343);

2) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", poprzez brak jego zastosowania i oddalenie skargi, pomimo naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 71 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez:

- zaniechanie zarówno przez organy administracji jak i Sąd podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy,

- nieustalenie czasu wykonania otworu okiennego w lokalu nr [...] w kamienicy przy ul. [...] w Poznaniu,

- niedokonanie ustaleń w zakresie ilości lokali we wskazanym budynku przy ul. [...] w Poznaniu od powstania budynku do stanu obecnego w oparciu o kwerendy dokumentów archiwalnych, opinię biegłego, zeznania poprzednich właścicieli, niepoczynienie ustaleń w zakresie niezbędnego nasłonecznienia w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w Poznaniu, niedokonanie żadnych ustaleń w zakresie wpływu nakazania wykonania określonych robót budowlanych na osoby zamieszkujące lokal nr [...] w ww. budynku,

- uznanie, że co prawda organy mogły przeprowadzić szersze postępowanie dowodowe, jednakże nie było to niezbędne w świetle wiarygodnych zeznań świadka I. J., co doprowadziło do błędnego ustalenia, że organy dokonały należytej staranności w tym zakresie,

- pominięcie decyzji legalizacyjnej i nieodniesienie się w żaden sposób do jej charakteru,

- uznanie za najbardziej istotnych zeznań świadków (dwóch starszych kobiet), które zamieszkiwały naprzeciw ściany z otworami okiennymi i przyjęcie ich zeznań jako główne dowody w sprawie, a następnie na podstawie jedynie zeznań jednej z nich ustalenie (niedokładnego) okresu wykonania otworu okiennego,

- nieodniesienie się i pominięcie dowodu z inwentaryzacji zatwierdzonej przez Prezydenta Miasta Poznania decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. potwierdzającej spełnienie warunków technicznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały ludzi,

- przyjęcie, że okno znajduje się w budynku niezgodnie z prawem, podczas gdy przepisy prawa budowlanego w czasie istnienia budynku dopuszczały (pod pewnymi warunkami) istnienie okien w ścianie znajdującej się w granicy budynku;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i oddalenie skargi, pomimo naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności niepodanie w sposób wyczerpujący na jakiej zasadzie organ odwoławczy uznał, że otwór okienny nie istniał do 2009 r. mimo, iż nie przeprowadzono dowodu z dokumentów archiwalnych lub opinii biegłych, a ustalenia zostały poczynione jedynie w oparciu o zeznania dwóch starszych kobiet;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i oddalenie skargi, pomimo naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez niezachowanie zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego obywateli przejawiającego się w nieuzasadnionym pominięciu interesów właścicieli lokalu nr [...] przy ul. [...] w Poznaniu przez pozbawienie ich możliwości korzystania z lokalu z zapewnieniem odpowiedniego nasłonecznienia;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i oddalenie skargi, pomimo naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez niezachowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej w ten sposób, że w sytuacji, w której występują sprzeczne interesy stron – uwzględnienie tylko jednego z interesów w zakresie o którym mowa w pkt. c;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i oddalenie skargi, pomimo naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszechstronnej analizy i oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a także przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, polegające na pobieżnym odniesieniu się do zarzutów skarżącej odnośnie pozbawienia dopływu światła do pomieszczenia.

W oparciu o powyższe zarzuty Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającą go decyzją WWINB w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 (mylnie wskazanego w skardze kasacyjnej jako art. 71 § 1 K.p.a.), art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przeprowadził kontrolę decyzji administracyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Sąd wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia i jego podstawę prawną, a zatem wymogi formalne uzasadnienia zostały spełnione. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem nie stanowi naruszenia ww. przepisów. Organy orzekające w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniły i zbadały w sposób wystarczający wszystkie okoliczności sprawy, zebrały odpowiednie dowody i odniosły się do argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą. Wyjaśniły także powody, dla których uznały, że w celu doprowadzenia wykonanych w budynku przy ul. [...] w Poznaniu robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne było wydanie nakazu zamurowania spornego otworu okiennego w lokalu nr [...], które Sąd pierwszej instancji w całości podzielił. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera elementy konieczne określone w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. i poddaje się kontroli sądowej. Organ odwoławczy w sposób wyraźny przedstawił co legło u podstaw wydania spornej decyzji. Natomiast wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśniła, w jaki sposób naruszenie powyższych przepisów miałoby mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zatem ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające w sprawie i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, czyniąc je podstawą swoich rozważań.

Zauważyć przy tym należy, że przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i ww. przepisów postępowania zmierzają w istocie do zakwestionowania zasadności nałożenia przez organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów art. 50 - 51 ustawy - Prawo budowlane, na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ulicy [...] Poznaniu obowiązku doprowadzenia ww. budynku do stanu poprzedniego, poprzez likwidację otworu okiennego (w lokalu numer [...]) znajdującego się w ścianie szczytowej ww. budynku.

Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że budynek przy ul. [...] w Poznaniu powstał w latach 60 – 70 XIX wieku. W sprawie nie jest również kwestionowane, że w ścianie szczytowej tego budynku od strony nieruchomości przy ul. [...] wykonano otwory okienne, w tym sporny otwór znajdujący się w lokalu nr [...]. Wątpliwości nie budzi także fakt, że ściana szczytowa ww. budynku znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przy czym ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że działka nr [...] na której znajduje się budynek przy ul. [...] w Poznaniu nie ulegała żadnym podziałom od XIX wieku, a zatem uprawnione jest stwierdzenie organów nadzoru budowlanego, że ściana szczytowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...] w Poznaniu zawsze znajdowała się na granicy działki z sąsiadującą nieruchomością. Dążąc więc do ustalenia legalności i czasookresu wykonania spornego otworu okiennego powiatowy organ nadzoru budowlanego zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Poznania, do Miejskiego Konserwatora Zabytków, a także do Archiwum Państwowego o udostępnienie akt archiwalnych dotyczących ww. budynku. W otrzymanych aktach nie znaleziono jednak dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowego okna. Organ pozyskał więc wyjaśnienia i zaznania osób zamieszkujących lokale w budynku przy ul. [...], mających widok na ścianę budynku, w którym wykuto sporne okno. Z wyjaśnień J. C. (mieszkanki nieruchomości przy ulicy [...], lok. [...] - od 4 sierpnia 1946 r. do 25 lipca 1961 r.) wynika, że do zakończenia okresu II wojny światowej w ścianie szczytowej budynku przy ulicy [...] w Poznaniu nie istniał przedmiotowy otwór okienny. Również z zeznań świadka I. J. złożonych w dniu 2 lutego 2016 r. wynika, że do 2006 r., tj. do czasu gdy mieszkała przy ul. [...] w Poznaniu, otworu okiennego m.in. w lokalu nr [...] nie było. Ponadto zeznała, że w okresie zamieszkiwania jej córki pod powyższym adresem, tj. w latach 2006-2009, kiedy odwiedzała ją w mieszkaniu, przedmiotowy otwór okienny także nie istniał. A zatem wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o legalności wykonania spornego otworu okiennego (brak w zasobach archiwalnych), jak też nieprzedłużenia takiej dokumentacji przez stronę skarżącą, organy nadzoru budowlanego w świetle wiarygodnych zeznań i oświadczeń powyższych osób zasadnie przyjęły, że przedmiotowy otwór okienny w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w Poznaniu wykonano już po 2009 r. Podkreślić w tym miejscu należy, co zauważył też Sąd pierwszej instancji, że zeznania świadków, którzy mieszkali naprzeciw ściany, w której znajduje się sporny otwór okienny są najbardziej istotne, bowiem widzieli oni dokładnie ścianę naprzeciwko której mieszkali. Ponadto jako byli mieszkańcy sąsiedniej nieruchomości osoby te nie są zainteresowane wynikiem niniejszego postępowania, tak więc przesłuchiwanie dalszych osób, poprzednich właścicieli budynku przy ul. [...] czy też mieszkańców lokali budynku przy ul. [...] (widok na bok a nie naprzeciwko) w charakterze świadków, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie było niezbędne. Organy dochowały zatem należytej staranności w tym zakresie.

Wskazać należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Zasada ta nie zwalnia skarżącej z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Skarżąca chcąc osiągnąć zamierzony skutek sama mogła przedłożyć stosowne dowody, które organ powinien ocenić. Natomiast sam fakt składania bliżej niesprecyzowanych wniosków nie oznacza, że organ ma w nieskończoność prowadzić postępowanie dowodowe. Co prawda strona, zgodnie z art. 78 K.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 K.p.a. organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego, jeżeli okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ w sposób dostateczny ustalił czas wykonania spornego otworu okiennego i nie musiał już prowadzić dodatkowego postępowania w tym zakresie. Natomiast jeżeli strona posiadałaby dokumenty podważające prawidłowość tych ustaleń, to powinna je przedstawić, a nie ograniczać się do wniosków o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, która została już przez organ ustalona. Zaznaczyć należy, że wprawdzie organ nie ustalił dokładnej daty wybicia spornego otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku, to jednak brak tego ustalenia nie spowodował naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Ustalenie bowiem przez organy, że sporny otwór okienny powstał po 2009 r. powoduje, że w momencie jego wykonania obowiązywały przepisy ustawy – Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie dopuszczały sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi w granicy działki (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia). Zasadnie zatem przyjął organ, że sporne okno wykonano samowolnie. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, wskazywana przez nią decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] marca 2012 r. zatwierdzająca inwentaryzację budynku przy ul. [...] nie mogła legalizować otworu okiennego wykonanego z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych.

Przedstawione powyżej ustalenia dawały z kolei podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 51 w zw. z art. 50 ustawy – Prawo budowlane i wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ww. ustawy. Stosownie bowiem do powyższych przepisów, w sytuacji wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany był więc ustalić czy na wykonanie spornego otworu okiennego wydano pozwolenie na budowę, a także ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami. Mając na uwadze, że otwór okienny wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także, że obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewidywało i przewiduje zakaz sytuowania budynku wraz z otworami w granicy działki, to fakt umieszczenia okna w ścianie budynku zrealizowanego i nadal istniejącego w ostrej granicy działki powodował niezgodność budowy w tym zakresie z przepisami techniczno-budowlanymi. A zatem jedynym sposobem na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem było wydanie nakazu zamurowania przedmiotowego otworu okiennego. Za niezasadny uznać należy więc zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 (mylnie wskazanego w skardze kasacyjnej jako art. 51 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogły znaleźć zastosowania przepisy § 57 ust. 1 i § 58 ust. 1 i 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące zapewnienia odpowiedniego dopływu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, gdyż nie dotyczą one likwidacji skutków powstałych w wyniku robót prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dopiero w prawidłowo (zgodnie z prawem) wybudowanym budynku mogą i powinny być realizowane wymagania wynikające z powyższych przepisów. W rozpoznawanej sprawie brak było także podstaw do stosowania przepisów dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami, bowiem z akt sprawy nie wynika aby postanowieniami tego dekretu objęty był lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w Poznaniu. Dokumentów takich nie przedłożyła również strona skarżąca. Ponadto dokonane przez organ ustalenia co do czasookresu wybicia spornego okna wykluczają możliwość stosowania w niniejszej sprawie przepisów powyższego dekretu.

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.