Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 302/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, 3a.
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 września 2015 r. AG (zwany dalej "Wnioskodawcą", "Skarżącym") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie (zwanego dalej "Zakładem") z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek, uzasadniony trudną sytuacją finansową Wnioskodawcy. Wnioskodawca podniósł, że starał się opłacać składki w miarę swoich możliwości. Oświadczył, że wobec niego i jego schorowanej matki - Z J było prowadzone postępowanie przez komornika sądowego, które w efekcie doprowadziło do częściowej niewypłacalności, znacznego pogorszenia kondycji finansowej prowadzonej działalności oraz trudności w zaspokajaniu niezbędnych życiowych potrzeb.

Wraz z wnioskiem Wnioskodawca przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w latach 2012, 2013 i 2014 oraz zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do września 2015 r.

Decyzją z dnia 13 listopada 2015 r. nr [...], Zakład odmówił Wnioskodawcy umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami od zaległości oraz kosztami upomnień.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i rodzinną. Wnioskodawca podniósł, że ściągnięcie wierzytelności z jego mieszkania w drodze licytacji komorniczej pozbawiłoby go i jego matkę miejsca zamieszkania i wiązałoby się z koniecznością zlikwidowania działalności. Podniósł również, że brak umorzenia należności może skutkować tym, że on i jego matka zostaną pozbawieni możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Nadto wskazał, że wnosi o umorzenie części składek, ponieważ część opłacał, podobnie jak odprowadzał podatek VAT.

Decyzją z dnia 2 lutego 2016 r. nr [...], Zakład utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15 listopada 2015 r.

Uzasadniając podjęte stanowisko, Zakład wskazał, że od 15 stycznia 2005 r. Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie wykonywania instalacji elektrycznych, oraz że na koncie płatnika figurują zaległości

z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek:

na ubezpieczenia społeczne za okresy 02/2005-10/2006 r., 01-12/2007 r., 02/2008-08/2015 r.; na ubezpieczenie zdrowotne za okresy 02-10/2005 r., 01/2006 r.

05-10/2006 r., 01-03/2007 r., 05-12/2007 r., 02-04/2008r., 07/2008-03/2009 r., 11/2009-01/2010 r., 03-04/2010 r., 10/2010-08/2011 r., 11/2011-07/2014 r., 09-12/2014 r., 05/2015 r., 07-08/2015 r. oraz na Fundusz Pracy za okresy 02/2005 r.,

06/2005-10/2006 r., 01-11/2007 r., 02-05/2008 r., 07/2008-03/2009 r., 11/2009-08/2015 r. - w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Należność z tytułu kosztów upomnienia wynosi [...] zł.

Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że Wnioskodawca w 2012 r. przy przychodach w kwocie [...]zł i kosztach w wysokości [...] zł podniósł stratę w wysokości [...] zł, w 2013 r. przy przychodach w kwocie [...] zł i kosztach w wysokości [...] zł uzyskał dochód w kwocie [...] zł, natomiast w 2014 r. przy przychodach w kwocie [...] zł i kosztach w wysokości [...] zł uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Jednocześnie ustalono, że wnioskodawca w okresie od stycznia do września 2015 r. przy przychodach w kwocie [...] zł i kosztach w wysokości [...] zł uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Średniomiesięczny dochód za okres od stycznia do września 2015 r. wyniósł [...] zł.

Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawcy oraz na podstawie informacji z 7 października 2015 r. uzyskanej od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie stwierdzono, że w dniu 28 listopada 2013 r. Wnioskodawca wystąpił jako nabywca samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1992 nr rej. [...]. Ponadto Wnioskodawcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w S przy ul. [...].

Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, która - jak wynika z danych pobranych z Systemu Emerytalno-Rentowego Zakładu - otrzymuje rentę rodzinną w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Oświadczył także, że ponosi wydatki związane utrzymaniem w wysokości [...] zł miesięcznie.

Na podstawie powyższego Zakład ustalił, że średniomiesięczny dochód w prowadzonym gospodarstwie domowym na jednego członka rodziny wynosi [...] zł, będąc tym samym wyższy od minimum socjalnego w kwocie [...] zł oraz wyższy od minimum egzystencji w kwocie [...] zł ogłoszonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Zakład wskazał również na oświadczenie Wnioskodawcy, z którego wynika, że Wnioskodawca jest osobą schorowaną i ma zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w Urzędzie Skarbowym.

W świetle tak poczynionych ustaleń Zakład dokonał analizy sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) – zwanej dalej "u.s.u.s.", oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) – zwanego dalej "rozporządzeniem".

Zakład stwierdził, że w sprawie nie zachodzą formalne przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., gdyż Wnioskodawca pozostaje czynnym przedsiębiorcą, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą i osiągając z tego tytułu dochody. Ponadto, przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. To zaś oznacza, że istnieje majątek stanowiący podstawę egzekucyjnego dochodzenia, a także zabezpieczenia spłaty należności składkowych o charakterze publicznoprawnym, wykluczający możliwość umorzenia należności w całości lub w części.

Zakład uznał również, że w sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek oraz szczególne okoliczności, o jakich mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s i § 3 ust. 1 rozporządzenia, które winny skutkować rezygnacją z dochodzenia przedmiotowych należności. Zakład zważył bowiem, że Wnioskodawca i pozostająca w nim gospodarstwie domowym matka osiągają stałe dochody, których średniomiesięczna wysokość (przypadająca na członka rodziny) przekracza kwotę ustalonego minimum socjalnego i stanowi podstawę zabezpieczenia nie tylko ich niezbędnych potrzeb życiowych, ale i podstawę finansowania bądź opłacania zobowiązań finansowych choćby w ratach. Wnioskodawca nie wykazał także, że jest osobą trwale wykluczoną z rynku pracy i możliwości zarobkowych ze względu na chorobę (nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie orzeczenia o trwałej niezdolności do pracy) czy konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, a przez to możliwości przystąpienia do spłaty swoich zobowiązań w okresie ich wymagalności - choćby w ratach. Ponadto Wnioskodawca nie poniósł strat w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia, uniemożliwiającego kontynuację prowadzonej działalności zarobkowej, gdzie opłacenie czy przystąpienie do systematycznej spłaty mogłoby pozbawić możliwości jej prowadzenia.

Wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ostateczną decyzję Zakładu, wskazując, że podtrzymuje wnioski i treść pism przesłanych przez niego do Zakładu.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, prezentując stanowisko takie, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Wobec tego, że przedmiotem skargi jest ostateczna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydana w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy finansowanych przez Skarżącego jako płatnika składek, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 32 u.s.u.s., należności z tytułu tych składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (i odpowiednio - zgodnie z art. 32 u.s.u.s. - składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy), z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie, przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Działając na mocy powyższego upoważnienia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. powołane powyżej rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie, przy umarzaniu tych składek - niezależnie od wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności - zawsze należy oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 22/13, LEX nr 1495173).

Zaakcentować należy, że użycie przez ustawodawcę zwrotów "mogą być umarzane" (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.) i "Zakład może umorzyć" (§ 3 ust. 1 rozporządzenia) wskazuje jedynie na możliwość umorzenia, a nie obligatoryjność umorzenia w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia. Oznacza to, że nawet jeżeli zaistnieje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. czy § 3 ust. 1 rozporządzenia, to nie musi ona wywołać umorzenia należnych Zakładowi składek. Powyższe uregulowania dają zatem podstawy Zakładowi do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia.

Oczywiście nie można przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) - zwanej dalej "k.p.a.", organy administracji publicznej działają

na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest - przynajmniej na gruncie k.p.a. - ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że kontrolą Sądu objęte zostały decyzja i prowadzące do wydania tej decyzji postępowanie, w którym Zakład ustalił, iż nie ma podstawy do umorzenia składek, ponieważ nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a także, że nie zachodzi przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia. W następstwie tej kontroli Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Zakładu, że w przypadku Skarżącego nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Skarżący w złożonych przez siebie wnioskach oraz przedstawionych dokumentach nie wskazał bowiem na wystąpienie którejkolwiek z przedmiotowych przesłanek, a z akt sprawy wynika (i czego Wnioskodawca nie kwestionuje), że Skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, osiągając z tej działalności dochody, które mogą podlegać zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym, oraz że jest dysponentem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz samochodu osobowego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że faktycznie brak jest środków i majątku, z którego Zakład mógłby choć częściowo wyegzekwować dochodzone należności.

Wątpliwości Sądu nie budzi także dokonana przez organ ocena sytuacji Skarżącego w świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że przewidziane w tym przepisie umorzenie należności z tytułu składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu np. na znikome źródło dochodów, ciężki stan zdrowia czy inne względy społeczne, nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania wobec Zakładu. Odstąpienie od obowiązku regulowania należności z tytułu składek jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że strona nie tylko obecnie, ale również w przyszłości, nie będzie miała możliwości spłaty zaległości.

Należy mieć ponadto na uwadze, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi dokonywać oceny konkretnej sytuacji w oparciu o obiektywne kryteria i to zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Ustawowym obowiązkiem Zakładu jest dochodzenie należności, albowiem zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Istotną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym, który zobowiązuje Zakład do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Umarzanie zatem należności z tytułu składek ma i musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich uregulowanie (vide m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1231/07, LEX nr 484909 oraz z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/07, LEX nr 492274). Nie wystarczy zatem samo wskazywanie przez zobowiązanego na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności, zwłaszcza gdy zaległość jest konsekwencją nieuregulowania składek w terminie przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Z reguły zapłata jakichkolwiek zobowiązań rodzi pewne niedogodności dla zobowiązanego i ma wpływ na wysokość faktycznie pozostających do jego dyspozycji środków pieniężnych. Jednakże okoliczność ta nie może być samoistną dyrektywą nakazującą umorzenie należności publicznoprawnej i jedynym sposobem na rozwiązanie problemu zadłużenia zobowiązanego.

W rozpoznawanej sprawie Zakład, na podstawie przedłożonych do sprawy dokumentów oraz poczynionych ustaleń, poddał ocenie wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej Skarżącego, i należycie dokonał ich merytorycznej oceny.

Zakład ustalił wysokość przychodów Skarżącego za lata 2012-2015, stan majątkowy (samochód osobowy, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego), stan rodzinny (gospodarstwo domowe składa się ze Skarżącego oraz jego matki, która otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł netto miesięcznie) a także sytuacja materialną, z której wynika że koszty utrzymania Skarżącego (według Jego oświadczenia) wynoszą [...] zł, podczas gdy średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny stanowi kwotę [...] zł. Na tej podstawie Zakład zasadnie, zdaniem Sądu, przyjął, że dochody uzyskiwane w prowadzonym gospodarstwie domowym stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych Skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matki, oraz że mogą stanowić podstawę regulowania zarówno bieżących, jak

i zaległych zobowiązań finansowych (choćby w ratach). Średniomiesięczny dochód

w prowadzonym gospodarstwie domowym na członka rodziny jest bowiem nie tylko wyższy od minimum egzystencji, ale także przekracza kwotę ustalonego minimum socjalnego. Słusznie także Zakład zwrócił uwagę fakt, że poziom osiąganych przez Skarżącego dochodów począwszy od 2013 r. wykazuje tendencję wzrostową.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi także stanowisko Zakładu co do tego, że Skarżący nie wykazał, że jest osobą trwale wykluczoną z rynku pracy i możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, ze względu na przewlekłą chorobę swoją czy też konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnej dokumentacji potwierdzającej zaistnienie takich okoliczności, a poza tym - jak wskazano powyżej – prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu dochody.

Zakład zasadnie również przyjął, że Skarżący nie poniósł strat w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacanie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić Skarżącego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Okoliczności takich nie może bowiem stanowić samo ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej (które ponoszą wszyscy przedsiębiorcy), konieczność regulowania zobowiązań wobec innych podmiotów (w tym urzędu skarbowego), czy też obawa Skarżącego przed utratą posiadanego przez niego mieszkania. Zaznaczyć w tym miejscu należy - i na co słusznie zwrócił uwagę Zakład - że organ egzekucyjny, respektujący zasadę zawartą w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r., w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w pierwszej kolejności sięga po środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego - uwzględniając potrzeby mieszkaniowe dłużników.

Powyższe, w ocenie Sądu, uprawniało Zakład do uznania, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja, w jakiej znajduje się Skarżący, odpowiada wymogom określonym w ww. rozporządzeniu, oraz że wystąpiły podstawy do zastosowania najdalej idącej formy pomocy w postaci całkowitej rezygnacji z dochodzenia należności. Trzeba bowiem jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że ta instytucja jest zastrzeżona dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy z uwagi np. na wiek, stan zdrowia, sytuację rodzinną, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów nie jest realnie możliwe wywiązanie z ciążącego na zobowiązanym obowiązku wobec Zakładu również w dłuższej perspektywie czasowej.

Zdaniem Sądu, organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Wbrew jednak oczekiwaniom Skarżącego wyciągnął

z nich wnioski przemawiające za odmową umorzenia zaległych należności. Wnioski te zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, a dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej (art. 80 k.p.a.). Zarówno wnioski te, jak i wyrażona ocena nie budzą też zastrzeżeń Sądu z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.