Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 469/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1 art. 151 art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 1 art. 10 ust. 1 art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 18 art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Dnia 05 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - adwokatowi P. F. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w P. przy ul. [...] kwotę 309,80,- złotych ( trzysta dziewięć 80/100 ), uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak /-/ T. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania Z. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. zostało wszczęte w dniu 28 września 2007 r. na wniosek E. W. Wnioskodawczyni wskazała, że były mąż opuścił ww. lokal w październiku 2005 r., a aktualne miejsce jego pobytu jest nieznane. Do podania dołączyła decyzję Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta P. z dnia 16 października 1991 r. w sprawie najmu przedmiotowego lokalu, kopię wyroku Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydziału XII Cywilnego z dnia 21 lipca 2005 r. orzekającego o eksmisji Z. W. z przedmiotowego lokalu oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydziału VIII Rodzinnego i Nieletnich z dnia 24 października 2006 r., na mocy którego zakazano wymienionemu osobistych kontaktów z małoletnimi córkami: A., A. i J.

W toku czynności administracyjnych prowadzonych przez organ I instancji E. W. w dniu 22 października 2007 r. oświadczyła do protokołu przesłuchania, że jest najemcą przedmiotowego lokalu. Jej były mąż – Z. opuścił mieszkanie dobrowolnie 2 lata temu. Od kilku miesięcy prawdopodobnie przebywa w zakładzie karnym. W przedmiotowym lokalu nie ma dobytku należącego do byłego męża, z którym nie utrzymuje kontaktów.

W dniu 05 listopada 2007 r. Organ prowadzący postępowanie otrzymał z Punktu Krajowego Rejestru Karnego przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu informację dotyczącą pobytu Z. W. w Zakładzie Karnym we W.

Komisariat Policji w piśmie z dnia 08 listopada 2007 r. zawarł informację, że Z. W. od grudnia 2006 r. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.

Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego Z. W. pismem z dnia 02 grudnia 2007 r. poinformował organ I instancji, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. mieszkał od dnia uzyskania przydziału. Mieszkanie opuścił w dniu 13 grudnia 2005 r. po zatrzymaniu przez Policję. Przebywał najpierw w Areszcie Śledczym w P., potem w Zakładzie Karnym w G., po którego opuszczeniu w dniu 13 października 2006r. powrócił do przedmiotowego mieszkania. Przebywał w nim do dnia 21 września 2007 r., gdzie został zatrzymany przez Policję. Obecnie przebywa w Zakładzie Karnym we W. Zaznaczył, że nie zgadza się na wymeldowanie z mieszkania przy ul. [...] ponieważ jest to jedyne miejsce jego pobytu, a ponadto angażował w to mieszkanie swoje środki finansowe oraz przeprowadzał remonty. Wyraził zamiar powrotu do mieszkania po zakończeniu odbywania kary.

Organ administracji w dniu 07 stycznia 2008 r. przesłuchał w charakterze świadka A. W., która zeznała, że ojciec w 2006 r. opuścił Zakład Karny w G. i od tego momentu nie przebywał w przedmiotowym lokalu. W momencie zatrzymania ojca przez Policję mieszkanie przy ul. [...] nie było miejscem jego stałego pobytu. O zatrzymaniu ojca dowiedziała się od sąsiadów. Zeznała, że w związku z wyrokiem sądu, który uznał go za winnego znęcania się psychicznego i fizycznego nad rodziną Sąd zakazał mu przebywania w przedmiotowym lokalu.

Powołani na świadków J. T. oraz H. K. mieszkający w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. od 1979 r., przesłuchani w dniu 09 stycznia 2007 r. zeznali, że nie posiadają wiedzy na temat w jakim okresie Z. W. przebywał w przedmiotowym lokalu. J. T. zeznała, że nie utrzymuje z rodziną W. żadnego kontaktu. Z zeznań H. K. wynikało, że ostatni raz widział Z. W. około pół roku temu na podwórzu. Obecnie nie jest w stanie określić czy Z. W. przebywał wówczas w tym mieszkaniu.

W dniu 10 stycznia 2008 r. zeznająca jako świadek W. W. oświadczyła, że ojciec opuścił lokal około dwa lata temu. Obecnie przebywa w zakładzie karnym. Nie zna dokładnej daty zatrzymania ojca przez Policję. Po opuszczeniu Zakładu Karnego w G. ojciec nie mieszkał już w przedmiotowym lokalu.

Komisariat Policji Poznań Nowe – Miasto pismem, które wpłynęło do Urzędu Miasta dnia 14 stycznia 2008 r. poinformował, że Z. W. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. od listopada 2006 r. kiedy opuścił areszt. Był widywany w rejonie ul. [...], ale nie mieszkał z rodziną.

Kolejny świadek D. K. w dniu 30 stycznia 2008 r. zeznała, że wiedziała o zatrzymaniu przez Policję Z. W. Przed zatrzymaniem przychodził do córek, ale nie wchodził do mieszkania, pukał przez okno i rozmawiał poza lokalem.

Przesłuchani na wniosek Z. W. R. i A. S., zeznali, że Z. W. od ubiegłego roku przebywa w zakładzie karnym. Do dnia zatrzymania przez Policję widywali go na podwórzu, ale nie wiedzą czy mieszkał w przedmiotowym lokalu. A. S. zeznała, że zgodnie z wyrokiem sądu miał zakaz zbliżania się do rodziny.

Decyzją z dnia 09 czerwca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta P., w oparciu o powyższe ustalenia, orzekł o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Uzasadniając decyzję Prezydent Miasta P. stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) na podstawie, których organ podjął decyzję o wymeldowaniu, tj.:

- opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego;

- niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.

Argumentacja przedstawiona przez organ I instancji, wskazywała na ustalenie dotyczące opuszczenia przez Z. W. lokalu nr [...] przy ul. [...], bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, przed osadzeniem w zakładzie karnym, które nastąpiło w dniu 10 października 2007 r. Rozstrzygając sprawę organ wziął pod uwagę zeznania świadków oraz orzeczenia zapadłe w sprawie Z. W. Wyrok z dnia 27 lipca 2005 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu orzekającego o eksmisji Z. W. z przedmiotowego lokalu, na mocy, którego nakazano mu opuszczenie ww. lokalu oraz postanowienie z dnia 24 października 2006 r. Sądu Rejonowego w Poznaniu zakazującego wymienionemu osobistych kontaktów z małoletnimi córkami: A. W., A. W. oraz J. W. Z ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że E. W. od 1987 roku stała się najemcą pomieszczenia zastępczego nr [...] przy ul. [...] w P. Na wniosek E. W. decyzją z dnia 16 października 1991 r. Prezydent Miasta P. przydzielił wnioskodawczyni, jedną izbę o powierzchni 16,5 m2 jako poszerzenie obecnie zajmowanej powierzchni mieszkalnej. Na mocy wydanej decyzji Z. W. - małżonek E. został współnajemcą przedmiotowego lokalu. (k. 6 - akt adm.)

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 08 czerwca 2005 r. (sygn. akt IV K 595/05) Z. W. został uznany za winnego tego, że w okresie od 1999 r. do dnia 23 stycznia 2005 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną E. W. i córkami W., A., A. i J. w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury, w trakcie których używał wobec nich słów wulgarnych, stosował przemoc fizyczną, rzucał różnymi przedmiotami oraz dusząc za szyję groził pozbawieniem życia, tj. o przestępstwo z art. 207 § 1 kk. Sąd wymierzył oskarżonemu Z. W. karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, oddając go jednocześnie pod dozór kuratora sądowego i zobowiązując do poszukiwania pracy – zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz powstrzymywania się od nadużywania alkoholu.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r., sygn. akt XII C 2793/2004 Sąd Okręgowy w Poznaniu rozwiązał przez rozwód małżeństwo E. W. i Z. W., zawarte 25 kwietnia 1986 r., z winy pozwanego. Wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron A. W., A. W. i J. W., powierzył powódce, pozostawiając pozwanemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci oraz nakazał pozwanemu opuszczenie mieszkania położonego w P. na ul. [...] wraz z wszelkimi rzeczami jego prawa reprezentującymi.

Postanowieniem z dnia 27 września 2006 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu XXIV Wydział Karny Wykonawczy, sygn. akt XXIV Ko 3900/06, zarządził wobec skazanego Z. W. wykonanie kary jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 08 czerwca 2005 r. (sygn. akt IV K 595/05).

Postanowieniem z dnia 24 października 2006 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt: VIIIRNsm 605/06) po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z wniosku E. W. oraz Prokuratury Rejonowej Poznań – Nowe Miasto, z udziałem pozwanego, pozbawił Z. W. władzy rodzicielskiej, co do jego małoletnich córek A., A. i J.

Organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy. Instytucja zameldowania ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Zatem spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. W. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wskazał, między innymi, że nie otrzymał wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu orzekającego o eksmisji oraz nie zna jego treści. Wyjaśnił, między innymi, że podczas rozprawy rozwodowej, na którą została powołana w charakterze świadka siostra jego byłej żony, nie wytrzymał psychicznie i opuścił salę rozpraw. Wskazał, że dobrowolnie nie opuścił przedmiotowego lokalu ponieważ funkcjonariusze Policji przyjechali po niego w dniu 13 grudnia 2005 r. na wezwanie E. W. Nie uczestniczył w rozprawie, na której wydane zostało postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 24 października 2006 r. ponieważ zawiadomienie o przełożeniu terminu otrzymał w dniu 13 października 2006 r., gdy opuszczał Zakład Karny w G. Odnosząc się do wydanej decyzji zaznaczył, że nie przebywał w domu dla dobra dzieci i spokoju. Nie mógł zamieszkać w domu gdyż nie otrzymał dokumentów oraz pieniędzy aby podjąć pracę.

Na skutek odwołania wniesionego przez Z. W., decyzją z dnia 04 sierpnia 2008 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji.

Wojewoda wskazał, że organ prowadzący postępowanie był obowiązany jedynie do ustalenia, czy Z. W. faktycznie opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w P. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Z. W. opuścił i nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Kluczowe znaczenie dla sprawy miały zeznania zainteresowanego, a przede wszystkim dowody z zeznań świadków oraz orzeczenia sądowe.

Na decyzję Wojewody [...] skargę złożył Z. W., który zobowiązany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału do sprecyzowania skargi, wskazał, że jej przedmiotem jest decyzja Wojewody [...] z dnia 04 sierpnia 2008 r. dotycząca wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Powtórzył zarzuty przedstawione w odwołaniu, dotyczące wydanych w Jego sprawie orzeczeń Sądu Rejonowego oraz Okręgowego w Poznaniu, podkreślając, że prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego Wydziału XII Cywilnego z dnia 21 lipca 2005 r., dotyczące jego eksmisji otrzymał po 10 miesiącach, zaś postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 24 października 2006 r., którego nie otrzymał, nie jest jeszcze prawomocne.

Zarzucił, że dowody z zeznań świadków W., A. W. i E. W. są niewiarygodne. Wskazał, że każda próba rozmów w sprawach dotyczących przedmiotowego lokalu kończyła się agresją i używaniem wulgarnych słów. Sądowy zakaz kontaktowania z dziećmi jest nieważny. Podkreślił, że przebywając na wolności utrzymywał stały kontakt z dziećmi A., A. i J. Zaznaczył, że gdy otrzyma postanowienie z dnia 24 października 2008 r. złoży odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik skarżącego poparł stanowisko skarżącego, jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uczestniczka postępowania E. W. wniosła o oddalenie skargi, popierając stanowisko organów meldunkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Biorąc pod uwagę wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że lokal przy ul. [...] w P. jest jego jedynym miejscem stałego pobytu, nie opuścił go dobrowolnie. Potwierdził, że opuścił mieszkanie dnia 13 grudnia 2005 r. po zatrzymaniu przez Policję. Przebywał w Areszcie Śledczym w P., potem Zakładzie Karnym w G., który opuścił 13 października 2006 r. i wrócił do mieszkania, w którym przebywał do 21 września 2007 r., gdzie został zatrzymany przez Policję. Do 12 marca 2009 r. przebywał w zakładzie karnym we W. W swoich pismach kierowanych do organów administracji podkreślał, że nie zgadza się na wymeldowanie z lokalu. Poruszał również wiele kwestii związanych z finansami poczynionymi na remont mieszkania oraz wskazywał, że nie otrzymywał wyroków sądowych.

Podstawę prawną wymeldowania Z. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 993 z późn. zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Słusznie organy zwróciły uwagę, iż instytucja zameldowania służy wyłącznie do rejestracji danych o miejscu pobytu osób i ma charakter porządkowy.

Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Charakter porządkowy zarówno aktu zameldowania jak i wymeldowania oznacza, że akt taki nie stanowi źródła powstania jakichkolwiek praw majątkowych, zwłaszcza do domu, czy mieszkania. Akty te nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby.

W orzecznictwie administracyjnym przyjęto, że pobytem stałym w danym lokalu warunkującym zameldowanie w nim na pobyt stały jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych – art. 6 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz z art. 25 kodeksu cywilnego. Miejsce stałego pobytu to takie miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy codziennego użytku (odzież, żywność, meble) przyjmuje wizyty innych osób, nadaje i przyjmuje korespondencję. Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącego z pewnością nie jest sporny lokal.

Przesłanką wydania przez organ administracji publicznej decyzji o wymeldowaniu jest nie tylko samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, ale również powzięty dobrowolnie zamiar takiego zachowania. Trwały i dobrowolny zamiar opuszczenia lokalu powinien dać się wyinterpretować z okoliczności obiektywnych, (np. wyroki NSA z 18 grudnia 2002 r., V SA 935/02, z 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, z 13 lutego 2002 r., II SA/Wr 15/2000; wyrok WSA w Białymstoku, II SA/Bk 563/06).

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stanął na stanowisku, że ustalając istnienie zamiaru trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy, w szczególności należy dogłębnie przeanalizować zachowanie osoby, której dotyczy wymeldowanie, skutkiem którego to zachowania było opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu (por. wyrok II SA/Go 214/08). W ocenie Sądu okoliczność, że sprawca, który popełnia przestępstwo umyślne, a takimi przestępstwami były czyny, za które Z. W. został skazany, musi liczyć się z tym, że jego zachowanie spotka się z sankcją karną ze strony wymiaru sprawiedliwości.

Decydując się na popełnienie przestępstwa umyślnego nacechowanego wysokim stopniem społecznej szkodliwości, wypełniającego znamiona czynu z art. 207 kk – tj. przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad członkami najbliższej rodziny oraz 190 kk – tj. przestępstwa polegającego na groźbie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona - sprawca musi brać pod uwagę nie tylko nieuchronność kary, ale także to, że organy państwa uczynią wszystko co dozwolone w granicach prawa, aby zapobiec popełnieniu przez sprawcę tego rodzaju czynów w przyszłości. Jednym ze środków do osiągnięcia tego celu, (co zostało zaakcentowane w powołanym wyroku II SA/Go 214/08) jest odizolowanie sprawcy od ofiar - w tym przypadku od trójki małoletnich dzieci, poprzez na przykład pozbawienie wykonywania władzy rodzicielskiej, co zostało orzeczone wobec Z. W. postanowieniem z dnia 24 października 2006 r. Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich. Innym tego rodzaju środkiem będzie uniemożliwienie dalszego wspólnego zamieszkiwania sprawcy i ofiary przestępstwa (w rozpatrywanej sprawie nakaz opuszczenia mieszkania, sygn. akt XII C 2793/2004). Nie ulega bowiem wątpliwości, że dobro rodziny, a w szczególności dobro dzieci przemawia za podjęciem wszelkich prawem dopuszczalnych kroków w celu ochrony ich bezpieczeństwa i spokojnego bytu.

Rozpatrując sprawę Sąd kierował się wykładnią systemową obowiązujących przepisów prawa. Skoro na skutek zastosowania odpowiednich norm prawa karnego i rodzinnego doszło do sytuacji, w której skarżący został odizolowany (w dopuszczalnym prawnie zakresie) od członków jego rodziny, to również w dziedzinie prawa administracyjnego wymagana jest konsekwencja w tym przedmiocie.

Konsekwencje prawne czynów jakich dopuszczał się wobec członków swojej rodziny Z. W., należą do tych okoliczności, które są powszechnie znane w społeczeństwie. Stąd też osoba, która kierując się wolną wolą popełnia opisane wyżej czyny, musi liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa. W tym właśnie przejawia się element dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Zastosowanie przedstawionego wyżej rozumowania w toku wykładni art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych prowadzi do konkluzji, że przepis ten znajdzie zastosowanie również do sprawcy przestępstwa umyślnego popełnionego wobec domowników, który za ten czyn odbywa karę pozbawienia wolności, przy czym rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa w sposób oczywisty wykluczają dalsze wspólne zamieszkiwanie sprawcy z ofiarą, bądź ofiarami przestępstwa.

Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego załatwienie sprawy przez organ administracyjny powinno polegać na prawidłowym zastosowaniu normy prawnej w oparciu o wnikliwie ustalony stan faktyczny sprawy. Organ administracyjny rozstrzygając sprawę winien brać pod uwagę całość systemu prawnego obowiązującego na datę orzekania w danej sprawie. Należy w tym miejscu wskazać na uprawnienie uczestniczki postępowania E. W. oraz jej dzieci do domagania się, nie tylko od organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, ale również od innych organów władzy publicznej, podjęcia prawem dozwolonych środków w celu ochrony ich praw oraz zapobieżenia sytuacjom, których ofiarami padły w przeszłości.

Zaprezentowana wyżej wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma przekonujące uzasadnienie normatywne, wynikające z Konstytucji RP, bowiem wszelkie przepisy prawne powinny być interpretowane z uwzględnieniem zasad wynikających z ustawy zasadniczej. Przepis art. 18 Konstytucji RP stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei zgodnie z art. 72 ust. 1 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Z przepisów tych można wyprowadzić prawo rodziny do zapewnienia ochrony ze strony państwa przed przestępstwami przeciwko rodzinie i opiece, a także prawo małoletnich dzieci do zapewnienia ochrony przed popełnianymi w stosunku do nich przestępstwami.

W doktrynie prawa konstytucyjnego sformułowano koncepcję prewencyjnej ochrony praw i wolności jednostki. Polega ona na tym, że jednostka może wezwać odpowiedni organ, aby ten podjął działania zapobiegające zagrożeniu lub naruszeniu jej praw i wolności bądź przynajmniej podjął działania mające na celu zmniejszenie zagrożenia albo niebezpieczeństwa ich naruszenia (B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, C.H. Beck Warszawa 2004, s. 478). W sytuacji faktycznej, jaka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, wydanie przez organ meldunkowy decyzji o wymeldowaniu osoby dopuszczającej się czynów zabronionych przeciwko członkom swojej rodziny, stanowi tego rodzaju prewencyjną ochronę praw i wolności osób narażonych na to, że staną się ofiarami przestępstwa.

Powyższa wykładnia jest również o tyle słuszna, że przyczynia się do zachowania spójności systemu prawnego w zakresie ochrony wolności i praw ofiar przestępstw.

Organy administracyjne obu instancji opierając się na dowodach z zeznań świadków oraz wydanych orzeczeniach sądowych słusznie zatem podjęły decyzje o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu.

Podnoszone przez Z. W. w toku postępowania administracyjnego zarzuty, że nie otrzymał orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu nie zasługują na uwzględnienie. Na podstawie zebranego materiału dowodowego wprawdzie nie sposób jednoznacznie przesądzić, iż egzekucja wyroku orzekającego eksmisję została wykonana, niemniej usunięcie z lokalu mogło stać się utrudnione z powodu niekwestionowanego faktu, iż Z. W. od XII 2005 roku do września 2006 roku przebywał w zakładzie karnym. Skarżący utrzymuje, iż w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym nie wiedział o treści wyroku orzekającego eksmisję, lecz jednocześnie podniósł, iż po jego opuszczeniu nie przebywał w domu, aby "Sąd Rejonowy wyjaśnił z Sądem Okręgowym błąd i pomyłkę. Trwało to 10 miesięcy". Trudno uznać za usprawiedliwione w rozumieniu przepisów Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezamieszkiwanie w lokalu z powodu trwania postępowania wyjaśniającego przed sądem powszechnym w sprawie prawomocnego już wyroku rozwodowego. Niespójne są także wyjaśnienia Skarżącego w części dotyczącej postanowienia Sądu Rejonowego dotyczącego zakazu kontaktów osobistych z dziećmi. Orzeczenie to wydane zostało w październiku 2006 roku, a więc już po opuszczeniu przez Z. W. Zakładu Karnego. Uprawomocniło się ono w dniu 8 grudnia 2006 roku. Skoro Skarżący nie znał jego treści to nie sposób wyjaśnić –dlaczego nie wrócił do spornego mieszkaniu argumentując to jednakże faktem, iż nie chciał łamać zakazu. Miejsce to nie mogło być także jego centrum życiowym wobec jednoznacznych oświadczeń strony, iż "nie mogłem zamieszkać w domu, ponieważ nie otrzymałem dokumentów", "błędem jest, że dobrowolnie opuściłem ww lokal".

Sąd zwraca uwagę na fakt, iż pomimo konsekwentnego kwestionowania prawomocnych już orzeczeń sądów - Skarżący nadal nie podjął żadnych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Fakt ponownego osadzenia w Zakładzie Karnym we wrześniu 2007 roku nie stanowi przeszkody do podjęcia tego typu działań.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie znajdując tym samym podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a.

/-/W. Długaszewska /-/M. Ławniczak /-/T. Geremek