Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 2530/94
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1996-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: par. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 124 poz. 551
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej.
Teza: Przepis par. 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 ze zm./ mówi tylko o chorobie podatnika i nie precyzuje kto, w jakim trybie i jakim dokumentem ma ten fakt choroby udowodnić.

W szczególności ani ten przepis ani żaden inny nie ogranicza możliwości wykazania, iż powodem przerwy jest choroba do zaświadczenia wystawionego na druku L-4.

TEZY

Przepis par. 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 ze zm./ mówi tylko o chorobie podatnika i nie precyzuje kto, w jakim trybie i jakim dokumentem ma ten fakt choroby udowodnić.

W szczególności ani ten przepis ani żaden inny nie ogranicza możliwości wykazania, iż powodem przerwy jest choroba do zaświadczenia wystawionego na druku L-4.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Organy podatkowe zastosowały bowiem w praktyce uwzględniania przerw w działalności gospodarczej podatników uiszczających podatek w formie karty podatkowej wymogi wykraczające poza treść przepisu par. 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 ze zm./. Przepis ten dla wszystkich podatników, za wyjątkiem prowadzących handel obwoźny i obnośny, przewiduje tylko jeden obowiązek - zgłoszenia przerwy w prowadzeniu działalności w terminie trzech dni od jej rozpoczęcia. Powód przerwy jest całkowicie dowolny, a zatem pozostawiony decyzji podatnika. Natomiast w odniesieniu do podatników prowadzących handel obnośny i obwoźny niepobieranie podatku ma miejsce tylko w przypadku przerw spowodowanych szczególnymi względami, tj. chorobą, służbą wojskową, wyjazdem za granicę oraz urlopem wypoczynkowym w wymiarze 1 miesiąca.

Oczywistą jest rzeczą, że podatnik prowadzący handel obwoźny, zawiadamiając o przerwie, obowiązany jest podać przyczynę przerwy /czego nie muszą robić inni podatnicy/. Inaczej natomiast przedstawia się obowiązek udowodnienia tej przyczyny przerwy. Przykładowo - skorzystanie z urlopu nie nadaje się w ogóle do udokumentowania, wystarczające więc będzie oświadczenie podatnika. Na tym tle zastosowanie szczególnego rygoryzmu w żądaniu dokumentowania choroby jawi się tym bardziej wyraźnie jako wykraczające poza prawne obowiązki podatnika.

Omawiany przepis par. 16 ust. 2 mówi tylko o chorobie podatnika i nie precyzuje kto, w jakim trybie i jakim dokumentem ma ten fakt choroby udowodnić. W szczególności ani ten przepis, ani żaden inny nie ogranicza możliwości wykazania, iż powodem przerwy jest choroba do zaświadczenia wystawionego na druku L-4. Druk ten ma znaczenie prawne jako nieodzowny dowód głównie w sferze prawa pracy oraz świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a nadto - służy celom statystycznym. Niektóre szczegółowe przepisy wymagają przedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy na druku L-4 np. w zakresie wypłaty zasiłków dla bezrobotnych wymóg taki wynika z par. 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 grudnia 1991 r. /Dz.U. nr 122 poz. 541/.

Zastosowanie tego wymogu przez organy podatkowe nie ma żadnej podstawy prawnej i jego niespełnienie nie mogło zatem stanowić podstawy do odmowy nie pobierania podatku od skarżącego za okres od 15 maja 1993 r., wobec twierdzenia podatnika o chorobie trwającej przez cały 1993 r.

Swoje twierdzenie podatnik poparł zaświadczeniami lekarskimi oraz wskazaniem, w której placówce służby zdrowia pozostaje w stałym leczeniu. Wyraził nadto gotowość poddania się kontrolnemu badaniu lekarskiemu na żądanie organów podatkowych. Pominięcie tych dowodów przez organy obu instancji pozostaje w sprzeczności z art. 75 par. 1 Kpa, stanowiącym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, jak również z art. 78 par. 1 Kpa, nakazującym uwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby organ podatkowy I instancji dopełnił obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ich prawa i obowiązki, a także czuwania aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W szczególności nie odnotowano faktu poinformowania skarżącego o wymogu udokumentowania choroby drukiem L-4, choć z arkusza wymiarowego karty podatkowej wynika, że skarżący również w latach poprzednich zgłaszał wiele okresów przerwy w działalności z powodu choroby i że przerwy te były uwzględnione.

Postawienie w tej sytuacji zarzutu, że skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku jest całkowicie nieuzasadnione, nawet gdyby taki prawny obowiązek w rzeczywistości istniał.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i przeprowadzenia z urzędu niezbędnego postępowania dowodowego. Sąd zwraca przy tym uwagę, że organy administracji obowiązuje m.in. zasada wyczerpującego zebrania materiału dowodowego z urzędu sformułowana w art. 77 par. 1 Kpa, nie zaś cywilistyczne reguły ciężaru dowodzenia, wynikające z art. 6 Kpa.

Tym samym zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego /par. 16 ust. 2 rozporządzenia z 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej/ oraz prawa procesowego /art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1 i art. 80 Kpa/ w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie na mocy art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 2 Kpa. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na mocy art. 208 Kpa.