Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 2272/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2002-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 72
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, nie jest okolicznością faktyczną, zależną wyłącznie od woli podatnika. Nie jest uprawniony wniosek, że dokonanie przez podatnika faktycznej zmiany sposobu wykorzystania budynku stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania. Wpływ na wysokość opodatkowania ma tylko taka zmiana sposobu wykorzystania, która pozostaje w zgodzie z wymaganiami formalnymi, określonymi w art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/.

TEZY

Zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, nie jest okolicznością faktyczną, zależną wyłącznie od woli podatnika. Nie jest uprawniony wniosek, że dokonanie przez podatnika faktycznej zmiany sposobu wykorzystania budynku stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania. Wpływ na wysokość opodatkowania ma tylko taka zmiana sposobu wykorzystania, która pozostaje w zgodzie z wymaganiami formalnymi, określonymi w art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu 13 czerwca 2002 r. sprawy ze skargi Marka U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 3 października 2000 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 rok - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 sierpnia 2000 r. Prezydent Miasta Ł. ustalił Markowi U. podatek od nieruchomości położonej przy ul. G. za 2000 rok. W jej uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ wszystkie grunty i budynki położone na przedmiotowej nieruchomości opodatkowano jako związane z działalnością gospodarczą. W ocenie organu, o uznaniu budynków i gruntów za związane z działalnością gospodarczą decyduje to, czy podmiot, który jest ich właścicielem lub posiadaczem, prowadzi taką działalność, zaś podatnik wykorzystuje część powierzchni na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności oraz na mieszkanie, część powierzchni wydzierżawią, zaś pozostała część jest niewykorzystana.

W odwołaniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji. Podniósł, że o kwalifikacji nieruchomości do kategorii związania z działalnością gospodarczą bądź braku takiego związku nie decyduje samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, jakim był w chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości i pozostaje w trakcie postępowania podatkowego, lecz aktualny sposób wykorzystania tejże nieruchomości. Wniosek ten autor odwołania wywiódł z treści art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., który jako przesłankę obniżenia lub podwyższenia podatku wskazuje zmianę sposobu wykorzystania gruntu lub budynku. Zatem, nie jest decydujące prowadzenie przez właściciela lub posiadacza nieruchomości działalności gospodarczej, lecz aktualny sposób jej wykorzystania. Wywiódł, że w trakcie roku podatkowego część budynku o powierzchni ponad 580 m2 zaczęła być wykorzystywana dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego rodziny oraz że część gruntów i budynków nie ma żadnego związku z prowadzoną przezeń działalnością gospodarczą.

Decyzją z 3 października 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta, iż decydujące znaczenie dla wysokości stawek podatku od nieruchomości ma fakt, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez przedsiębiorcę dla celów działalności gospodarczej. Wskazał też, że nie aktualny sposób wykorzystania, lecz zmiana przeznaczenia budynku z socjalno-biurowego na mieszkalny miałaby wpływ na wysokość stawki podatku od nieruchomości.

W skardze do NSA skarżący podniósł, że za budynki związane z działalnością gospodarczą należy uznać te budynki, w których faktycznie prowadzona jest taka działalność oraz służące tej działalności i faktycznie w tym celu wykorzystywane różnego typu budynki administracyjne, magazynowe czy socjalne. Innymi słowy, skarżący uznał, że dla ustalenia odpowiedniej stawki podatku od nieruchomości należy stosować wyłącznie kryterium przedmiotowe, czyli odnoszące się do przedmiotu opodatkowania, zaś kryterium podmiotowe należy stosować jedynie przy określeniu osoby podatnika. Podniósł też, że sposób wykorzystania nieruchomości to okoliczność faktyczna, której nie można utożsamiać z wolą, zamiarem czy oświadczeniem podatnika ani też z formalnoprawnym przeznaczeniem przedmiotu opodatkowania. Wywiódł w związku z tym, że jeśli część budynku, którą do tej pory użytkował jako część socjalno-biurową, wykorzystuje obecnie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i okoliczność ta znajduje potwierdzenie w protokole kontroli pracowników referatu finansowego, to organ podatkowy ma obowiązek zmienić zastosowaną stawkę podatku stosownie do aktualnego sposobu wykorzystania nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, zaś w zaskarżonej decyzji dokonano trafnej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 39 ze zm./ dotyczących podatku od nieruchomości.

Zasadniczy spór między stronami w sprawie dotyczył bowiem wykładni pojęć: "grunty związane z działalnością gospodarczą", użytego w art. 5 ust. 3, oraz "zmiana sposobu wykorzystywania budynku albo gruntu", o którym mowa w art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy.

Wykładnia pierwszego z nich została w orzecznictwie NSA jasno sprecyzowana uchwałą 5 sędziów z dnia 2 kwietnia 2001 r., FPK 3/00 - Prokuratura i Prawo 2001 nr 7-8 poz. 41. Teza przywołanej uchwały jest jednoznaczna i brzmi następująco: W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. W uzasadnieniu Sąd podniósł między innymi, że za takim rozumieniem omawianego pojęcia przemawiają wykładnie językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten jasno stwierdza, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą. Porównanie zmiany odpowiedniego przepisu, wprowadzonej od 1 stycznia 1997 roku wskazuje, iż ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres tego pojęcia, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty niesłużące rzeczywiście prowadzeniu działalności gospodarczej. U podstaw tego legło niewątpliwie dążenie do objęcia wyższym podatkiem wszystkich nieruchomości, co może wpływać na proces pozbywania się gruntów zbędnych podatnikowi. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje przedstawioną wyżej wykładnię pojęcia gruntów związanych z działalnością gospodarczą, zawartego w art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., w związku z czym zarzutów i argumentów skargi nie można uznać za uzasadnione.

Sąd podziela także stanowisko organów podatkowych, wyrażone w rozpoznawanej sprawie, co do tego, że zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu, o której mowa w art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., nie jest okolicznością faktyczną zależną wyłącznie od woli podatnika. Ma ona treść normatywną tożsamą z definicją zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wskazaną w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/, zaś zgodnie z art. 72 ww. ustawy, może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania określonego stosownym aktem prawnym - rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47 ze zm./. Zatem, do zmiany sposobu wykorzystania /użytkowania/ może dojść wyłącznie na skutek wydania stosownego aktu przez właściwy organ administracyjny, po przeprowadzeniu określonego wyżej postępowania. W tej mierze kontrola przeprowadzona przez organ podatkowy pod kątem stawki podatku od nieruchomości nie może /z przyczyn oczywistych/ być uznana za zdarzenie konstytuujące zmianę sposobu użytkowania nieruchomości bądź jej części.

Ponadto, na potwierdzenie powyższych wywodów należy podnieść, że cenną wskazówką interpretacyjną jest brzmienie omawianego przepisu. Mowa w nim o zmianie sposobu wykorzystania budynku lub jego części, mającej wpływ na wysokość opodatkowania. Nie jest zatem uprawniony wniosek, że dokonanie przez podatnika faktycznej zmiany sposobu wykorzystania budynku stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania. Z omawianego przepisu wynika bowiem wprost, że wpływ na wysokość opodatkowania ma tylko taka zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości, która pozostaje w zgodzie z wyżej określonymi wymaganiami formalnymi. Mając na uwadze powyższe wywody i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało orzec jak w sentencji.