Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 846/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 29
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "strona", "Spółka"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2016 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania Spółce płatności bezpośrednich na rok 2006.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie, zainicjowanej wnioskiem spółki z dnia 15 maja 2006 r., w którym zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Kierownik ARiMR przyznał wnioskodawcy płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor ARiMR decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi strony, wyrokiem z dnia 28 października 2008 r. w sprawie VIII SA/Wa 259/08 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r.

(II GSK 158/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 marca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 797/09 uchylił zaskarżoną

i poprzedzającą ją decyzję Kierownika ARiMR z [...] czerwca 2007 r. Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego przy obliczaniu tolerancji pomiaru przyjmowały szerokość strefy buforowej na [...] m. Wyjaśnienie tej wątpliwości miało wpływ na stwierdzenie powierzchni kontrolowanych działek, a w konsekwencji na sposób dokonania przez organy kompensacji zawyżenia przez skarżącą wielkości gruntów rolnych o wielkość ich niedoszacowania na niektórych działkach. Sąd I instancji wskazał, iż w czynnościach organów obu instancji, dotyczących kompensacji zaniechano wyjaśnienia wszystkich podnoszonych przez skarżącą wątpliwości. W przypadku działek położonych w obrębie [...]: [...] (nr [...]) i [...] (nr [...]), skarżąca we wniosku wskazała powierzchnię użytkowaną działki [...] na [...] ha, a działki [...] na [...] ha. W trakcie kontroli, podczas wspólnego pomiaru obu działek stwierdzono, że powierzchnia działki [...] wynosi [...] ha, a działki [...] – [...] ha. Zatem stwierdzona różnica w powierzchni działki [...] wynosiła [...] ha. Kod DR- przypisano jedynie działce [...]. Następnie skarżąca zweryfikowała powierzchnię działki [...] do [...] ha. O dopłatę w związku z użytkowaniem działki [...] miał ubiegać się także inny producent, co stwierdził organ I instancji. Jednakże powierzchnia deklarowana przez tego producenta miała obejmować [...] ha. W tej sytuacji suma części działki [...] użytkowanej przez skarżącą i drugiego producenta wynosiła [...] ha. Organy nie wyjaśniły, co się stało z różnicą między wartościami wynikającymi:

z protokołu kontroli ([...] ha) i wniosków obu producentów ([...] ha). Nadto

w protokole kontroli administracyjnej, m.in. działki [...] w pozycji 31, 42, 44, 51 figurują wykluczające się zapisy.

Z kolei co do działki [...] we wniosku z 27 lipca 2006 r. skarżąca wskazała powierzchnię [...] ha i taka powierzchnia była rozpatrywana podczas kontroli.

W protokole kontroli administracyjnej z [...] czerwca 2007 r. również taka powierzchnia działki [...] jest analizowana. Zatem stanowisko organów, że zastosowano sankcje podczas naliczania płatności, nie zostało wyjaśnione.

W odniesieniu do pozostałych działek, za wyjątkiem działek [...], [...], [...]

w kwestii dotyczącej śladów worania i zmniejszenia ich areału, organy nie zajęły stanowiska. Skarżąca w odwołaniu ogólnie odnosiła się do problemu kompensacji. Dopiero w piśmie z 1 października 2008 r. wskazała numery kolejnych działek: [...], [...], [...], [...], co do których nie uwzględniono na korzyść skarżącej tolerancji pomiaru, a rezultacie nie zastosowano kodu DR-. Działki te były przedmiotem wniosku skarżącej i postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r. Zatem powinny być także przedmiotem rozważań organów.

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2011 r. Kierownik ARiMR, po ponownym rozpoznaniu sprawy, orzekł o przyznaniu skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w pomniejszonej wysokości ze względu na wykryte nieprawidłowości tj. w łącznej wysokości [...] zł, w tym jednolitej płatności obszarowej w kwocie [...] zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie [...] zł. Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 806/11 uchylił ww. decyzje obu organów orzekających. Sąd wskazał m.in., iż po wydaniu wyroku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 797/09 z 23 marca 2010 r. organy zostały zobowiązane do wykonania zaleceń Sądu. Natomiast analiza zaskarżonych decyzji wykazała, iż nie wszystkie zalecenia zostały wykonane, bądź też nie do wszystkich uwag organy odniosły się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, co Sąd szczegółowo uzasadnił.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2013 r. decyzję Nr [...]. W przedmiotowym postępowaniu organ I instancji skupił się na tzw. sztucznym podziale gospodarstwa i odmówił stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazując, że w ocenie organu I instancji strona postępowania nie była w roku 2006 posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności gdyż posiadaczem przedmiotowego gospodarstwa był P. M. Organ I instancji odnosząc się do wytycznych WSA zawartych w wyroku z dnia 18 czerwca 2012 r. (VIII SA/Wa 806/11) wskazał że zalecenia dotyczące przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania obydwu stron postępowania na okoliczność daty zawarcia umów warunkowych dzierżawy oraz ustalenia okresu przez jaki podmiot ubiegający się o płatności był w posiadaniu działek zostały zrealizowane. Natomiast dalsze ustalenia organu co do kwestii śladów "worania", czy też zastosowanych sankcji nie mają znaczenia w świetle podjętego rozstrzygnięcia tj. całkowitej odmowy przyznania płatności bez zastosowania sankcji w oparciu o nowe ustalenia stanu faktycznego zmieniającego całkowicie postać rzeczy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich. Dyrektor ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 3 ust. 1, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.

o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielonej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.; dalej: "ustawą o płatnościach") oraz art. 29 Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.U. WE nr L 72 z 14.03.2001 r., str. 6; dalej: "rozporządzenie 1782/2003"), art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ze względu na stworzenie sztucznych warunków, o których mowa w art. 29 rozporządzenia 1782/2003, w celu uzyskania nienależnych płatności poprzez sztuczny podział posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji, strona zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów faktycznych, ustaleniach w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione pominięcie oceny prawnej i zaleceń sądu administracyjnego, a także realne pozbawienie udziału strony w końcowym, najważniejszym stadium postępowania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] maja 2016 r. wskazał, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Ponadto zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001. Wyjaśnił, iż stan faktyczny ustalony przez organ I instancji ARiMR na podstawie zgromadzonych dowodów, różni się zasadniczo od stanu faktycznego będącego podstawą do wydania przez organy uprzednich decyzji, jak również stanu faktycznego, który był podstawą orzekania przez sądy administracyjne

w przedmiotowej sprawie, co obliguje organy ARiMR do wydania rozstrzygnięcia

z uwzględnieniem posiadanych informacji.

Dyrektor ARiMR wskazał, iż rozpoznając sprawę, dokonał analizy obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawach o przyznanie płatności na lata 2005-2014 prowadzonych z wniosku kilkudziesięciu podmiotów (spółek cywilnych, spółek z o.o.), w których P. M. jest wspólnikiem, składających odrębne wnioski o przyznanie płatności (zakres analizy obejmował kilkaset teczek aktowych, zgromadzonych w latach wskazanych powyżej). Przedmiotem wskazanej analizy było postępowanie P. M. który wspólnie z członkami najbliższej rodziny oraz współpracownikami, zawiązał kilkadziesiąt spółek cywilnych i spółek

z ograniczoną odpowiedzialnością oraz podzielił posiadany areał gruntów rolnych na mniejsze, formalnie odrębne gospodarstwa rolne wykazywane przez te podmioty, przy zarządzaniu całością przez P. M. i czerpaniu przez niego zysków.

Stwierdzenie sztucznego podziału gospodarstwa prowadzonego przez P. M. (którego część wykazuje w przedmiotowym postępowaniu [...] sp. z o.o.), możliwe było dopiero po analizie dokumentacji wszystkich spółek utworzonych przez P. M. w latach 2006-2013, w tym analizy przekazywania poszczególnych działek rolnych pomiędzy spółkami P. M., wykonywania prac na zlecenie spółek przez podmioty powołane przez P. M., analizy numerów kont wskazywanych przez te spółki, a także tożsamości osób zawiązujących te spółki. Dyrektor ARiMR zauważył, iż na moment wydawania decyzji uchylonych później przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, organy ARiMR nie były w stanie ustalić mechanizmu sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego na kilkadziesiąt odrębnych podmiotów.

Organ odwoławczy podniósł, iż podstawą odmowy przyznania płatności

w zaskarżonej decyzji nr [...] jest uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków. Powyższa okoliczność nie była przedmiotem poprzednich rozważań zarówno organów ARiMR, jak i sądu administracyjnego. Tym samym są to nowe ustalenia faktyczne organów, które nie mogły być przedmiotem oceny również sądu administracyjnego.

Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2013 r., bez uszczerbku dla przepisów szczególnych odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, odnośnie których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, działania skierowane na pozyskanie korzyści

w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Dyrektor ARiMR podniósł, iż spółka [...] sp. z o.o. na podstawie złożonego wniosku na rok 2006 wnioskowała o przyznanie płatności obszarowej, w związku z użytkowaniem gruntów rolnych na powierzchni łącznej wynoszącej [...] ha. Jak wynika z odpisu KRS podmiot ten reprezentuje zarząd w osobie: P. M. - Prezes Zarządu, natomiast wspólnikiem jest P. M. posiadający 500 udziałów oraz R. M. posiadająca 500 udziałów (z tysiąca udziałów o łącznej wartości [...] zł). Jak wynika z danych rejestrowych [...] sp. z o. o., zarejestrowana jest pod adresem ul. K. [...], [...] [...], a przedmiotem jej działalności jest m.in.: uprawa zbóż, ziemniaków, roślin okopowych, szkółkarstwo leśne oraz działalność usługowa związana z rolnictwem i leśnictwem.

Następnie organ odwoławczy przedstawił strukturę własnościową podmiotów (wnioskujących odrębnie o płatności w 2006 roku) tj. [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. wskazując, iż z jej analizy wynika, iż bezpośrednio jako wspólnicy występują: P. M. R. M. oraz [...] SA. Pośrednio, własność udziałów we wszystkich opisanych wyżej spółkach skupiła się głównie w rękach P. M. oraz w niewielkim wymiarze R. M. (ówczesnej małżonki) i M. M. (ojca). Zatem spółki te są jedynie inną formą prawną posiadanego przez P. M. gospodarstwa. Ponadto, wszystkie te podmioty wskazały jako swoją siedzibę ten sam adres tj., ul. K. [...], [...] [...] oraz taki sam zakres ich działalności (poza powstałym wcześniej [...]).

Organ odwoławczy zauważył, iż przedmiotem ustaleń organu nie jest jednak sam fakt ustalenia praw własności, lecz faktycznego posiadania przez stronę niniejszego postępowania w roku 2006 gruntów rolnych oraz fakt rzeczywistego prowadzenia na nich jako rolnik odrębnego, samodzielnego gospodarstwa rolnego

z uwzględnieniem uregulowań art. 2 ustawy o płatnościach. Dalej wskazał, iż

w punkcie I Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE. L. 2002.216.1), gospodarstwo rolne określono jako samodzielnie zarządzaną oraz technicznie

i ekonomicznie samodzielną jednostkę wytwarzającą produkty rolne, które może także dodatkowo dostarczać inne nierolnicze produkty i usługi. W pkt II tego Załącznika wyszczególniono kryteria definiujące gospodarstwo rolne. Są to: produkcje produktów rolnych; samodzielne zarządzanie, które uznaje się za samodzielne, nawet jeśli jest prowadzone przez działające wspólnie dwie osoby lub więcej; samodzielność techniczna i ekonomiczna, której ogólnym przejawem jest wspólne użytkowanie siły roboczej i środków produkcji (maszyn, budynków lub ziemi itd.). W pkt II 2.1 objaśniono, że za jedno samodzielne gospodarstwo uważane jest gospodarstwo nawet podzielone między dwie lub więcej osób ze względów podatkowych lub innych, ale ciągle posiadające jeden zarząd (jednego wspólnego zarządcę) i które z tego względu można uważać za jedną jednostkę ekonomiczną. Wskazano, że dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jednego gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą

i urządzenia. Wyjaśniono również (pkt B/1a), że małżonków lub bliskich członków rodziny wspólnie posiadających lub dzierżawiących gospodarstwo należy normalnie uważać za posiadaczy jednego niezależnego gospodarstwa zarządzanego przez jednego posiadacza.

Dyrektor ARiMR wskazał, iż wszystkie grunty zadeklarowane do płatności przez [...] sp. z o.o., stanowią własność Skarbu Państwa (w zasobie ANR) wydzierżawione przez P. M., R. M. lub [...] sp. z o.o., a następnie oddane w poddzierżawę podmiotowi [...] sp. z o.o., bądź też w sporadycznych przypadkach były użytkowane bezumownie. W roku 2006 wśród zadeklarowanych 41 działek ewidencyjnych, 1 stanowiła własność P. M., 40 własność Skarbu Państwa pozostająca w zasobie ANR, w tym: 2 działki wydzierżawione bezpośrednio przez [...] sp. z o.o., 31 działek wydzierżawionych przez P. M., 1 działka wydzierżawiona przez R. M., 2 działki wydzierżawione przez [...] sp. z o.o. oraz 4 działki użytkowane bezumownie. Zdaniem organu odwoławczego, swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy podmiotami nie wskazuje, że były one w posiadaniu przez stronę, gdyż posiadanie powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony.

Dyrektor ARiMR zauważył, iż wszystkie grunty rolne zadeklarowane przez stronę w roku 2006, były również deklarowane w latach 2005-2007, w tym część działek było współużytkowanych przez inne podmioty. W roku 2008 [...] sp. z o.o., przekazał posiadanie większości gruntów rolnych zgłaszanych do płatności w latach 2005-2007 (poza dz. ewid.: [...],[...]). W roku 2008 posiadanie wykazanych wyżej gruntów rolnych okazywało już dziesięć innych podmiotów - spółek cywilnych oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...]. We wszystkich tych spółkach (bezpośrednio bądź pośrednio przez inne podmioty) wspólnikiem był P. M. Wszystkie przekazania gruntów następowały na podstawie "umów przeniesienia posiadania" zawieranych bezpośrednio pomiędzy zainteresowanymi podmiotami.

Po przekazaniu większości gruntów rolnych, w roku 2008 [...] sp. z o.o. zadeklarowała pozostające z lat poprzednich działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] a także, wcześniej nie deklarowane działki ewidencyjne nr [...] oraz [...]. Grunty te były deklarowane przez [...] sp. z o.o. również w roku 2009.

W roku następnym nastąpiła kolejna zmiana deklaracji gruntów rolnych przez [...] sp. z o.o. Na podstawie "umów przeniesienia posiadania", w roku 2010 podmiot [...] przejął posiadanie gruntów rolnych od kolejnych spółek cywilnych których jest wspólnikiem tj. [...], [...], a także od [...] sp. z o.o. Działka ewidencyjna [...]została zadeklarowana tylko w roku 2010, działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] były deklarowane również w roku 2011, a pozostałe działki tj. [...], [...], [...], [...], [...] były deklarowane w latach 2010-2012. W kolejnych latach [...] sp. z o.o. nie składało wniosków o przyznanie płatności.

Dyrektor ARiMR podniósł, iż w analizowanym okresie, regularnie zmieniały się podmioty deklarujące konkretne grunty rolne objęte w wnioskiem [...] sp. z o.o., co nie zmienia faktu, że tak czy inaczej działalność na przedmiotowych gruntach nadzorowana i zarządzana (kontrolowana) była przez P. M. jako wspólnika wszystkich wykazanych podmiotów. W ocenie organu, umowy przeniesienia posiadania przedmiotowych gruntów zawierane pomiędzy ww. podmiotami miały stanowić jedynie uzyskanie formalnego tytułu do pozornego wydzielenia gruntów.

Dalej organ odwoławczy zauważył, iż wszystkie analizowane podmioty, niezależnie od województwa w którym położone są grunty wykazywane przez poszczególne podmioty, w roku 2006 zleciły wykonanie usług rolnych [...] S.A. (której jedynymi akcjonariuszami byli P. M. oraz M. M.), a w okresie późniejszym (od roku 2007) firmie P. M. [...].

Nadto pomimo wezwania organu nr [...] spółka [...] nie wykazała faktu rzeczywistego posiadania w roku 2006 zadeklarowanych gruntów rolnych oraz prowadzenia na nich odrębnej działalności rolniczej. Nie okazano jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej posiadanie gruntów objętych deklaracją i odrębne zarządzanie nimi, jak i dokumentacji dotyczącej posiadania maszyn rolniczych, czy też budynków wykorzystywanych do prowadzonej działalności rolnej. Strona nie wykazała także jaki konkretny sprzęt był własnością spółki

Zdaniem Dyrektora ARiMR istotna w sprawie jest również wykazana "decyzyjność" P. M. To P. M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw analizowanych spółek, związanych zarówno z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw, a także wszelkich spraw formalnych w kontaktach z ARiMR (co wynika chociażby z pism składanych przez P. M. w niniejszej sprawie, a także w sprawach pozostałych analizowanych podmiotów).

Organ odwoławczy zauważył, iż zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej, a także prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, parku maszynowego prowadzi do stwierdzenia, iż [...] sp. z o.o., znajdując się w grupie osób fizycznych lub prawnych zawiązanych przez P. M. prowadzącego jedno, spójne gospodarstwo, nie był w roku 2006 producentem rolnym prowadzącym odrębne od niego gospodarstwo rolne.

Z kolei dokonując analizy powiązań podmiotów, w których P. M. jest wspólnikiem, zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów, organ uznał, iż to P. M. jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą w posiadanym przez niego gospodarstwie. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P. M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, którego część była przedmiotem deklaracji we wniosku złożonym przez stronę niniejszego postępowania.

W świetle powyższego, Dyrektor ARiMR stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez stronę postępowania, są zarządzane przez tą samą osobę – P. M., a grunty zgłaszane do płatności odrębnie przez P. M. oraz spółki, w których jest on wspólnikiem, nie stanowią gospodarstw samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Wręcz przeciwnie, wzajemne powiązania osobowe oraz biznesowe dają podstawy do twierdzenia, że podmioty te zostały zawiązane przez P. M. oraz grupę osób z nim związanych jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków do otrzymania nienależnych płatności. Natomiast podejmowane przez wspólnika [...] sp. z o.o. – P. M. czynności, miały na celu obejście przepisów prawa. Jako takie należy rozumieć czynności, które jakkolwiek nie są prawnie zakazane, lecz podejmowane są dla osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Pomiędzy, wymienionymi w treści decyzji organów orzekających, podmiotami występują powiązania o charakterze osobowym oraz organizacyjnym powodujące, że podmioty te nie prowadzą samodzielnie działalności rolniczej, a jedynym celem ich utworzenia było uzyskanie nienależnych płatności. Wymienione podmioty powiązane są ze sobą osobowo - poprzez osobę P. M., który we wszystkich ze wskazanych powyżej spółek pełni funkcję umożliwiającą sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami - wspólnika, prezesa zarządu, prokurenta bądź pełnomocnika. Ponadto podobne funkcje w spółkach sprawują także członkowie rodziny P. M. m.in. R. M., oraz inne osoby, których nazwiska powtarzają się w większości podmiotów: M. P., M. D., W. K. Powyższe występuje zarówno bezpośrednio, jak pośrednio, gdzie wspólnikiem spółki występującej o płatności jest, oprócz wymienionych osób, także inna spółka, w której skład osobowy jest zbliżony. Powoduje to, że mimo pozornej wielości podmiotów działalność rolnicza prowadzona jest de facto przez te same osoby.

Zdaniem organu odwoławczego, aplikowanie o pomoc przez te same osoby

w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Z przebiegu całego postępowania wynikło, że w sprawie nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej. Powyższe jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominiecie przepisów, narusza tym samym art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Pomimo, że istnieje swoboda układania określonych stosunków gospodarczych, to jednak organy są zobowiązane do badania, czy stosunki te me są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej i w wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ winien odmówić przyznania dofinansowania.

W ocenie Dyrektora ARiMR sposób działania P. M. miał na celu ominięcie przepisów modulacyjnych. Spółka została utworzona "sztucznie", tylko

w celu otrzymania wyższych dotacji z UE. Nadto nie sposób nie dostrzec, iż wszystkie podmioty w których głównym udziałowcem jest P. M., zajmując tę samą siedzibę tj. ul. K. [...] [...] (woj. [...]), zadeklarowały do płatności grunty rolne położone w kilku innych województwach, dodatkowo w gospodarstwie rozproszonym na kilka powiatów, co oceniając jednostkowo, ze względu na odległość od siedziby, znacząco zwiększa ponoszone koszty ogólne prowadzenia gospodarstwa (ekologicznego, a więc ze swej natury wysokonakładowego) i podważa sens ekonomiczny takiej działalności.

Zdaniem Dyrektora ARiMR organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy i na jego podstawie poczynił prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności utworzenia kolejnej spółki przez P. M., zawierania kolejnych porozumień w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości między spółkami i małżonkami, przeanalizowały szczegółowo istniejące powiązania osobowe, rodzinne, pełnione funkcje, co organ przedstawił w postaci tabelarycznej, a ustalił w oparciu o zebrane w sprawach odpisy ICRS. Z powyższego organ zasadnie wywiódł, iż to P. M. wraz członkami rodziny (byłą żoną R. M.) był posiadaczem gospodarstwa rolnego i to on prowadził działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek. To P. M. (Prezes i zarazem wspólnik skarżącej spółki) uzyskiwał dochody i ponosił koszty, o czym świadczą przede wszystkim zebrane w aktach faktury VAT (wymienione w treści niniejszej decyzji) oraz to on świadczył usługi rolne poprzez działalność gospodarczą [...]. A więc prowadził jedno spójne gospodarstwo rolne, sztucznie podzielone i zgłaszane oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych jako odrębni producenci rolni, działający w formie spółek. Analizy przeprowadzono na podstawie kilku podmiotów wymienionych w decyzji ze względu na obszerność materiału dowodowego. P. M. brał także udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla strony postępowania, jak i wymienionych w decyzji spółek, związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych, co potwierdzają wymienione już w uzasadnieniu decyzji dokumenty i oświadczenia, zeznania.

W ocenie organu II instancji ustalone przez organ fakty i okoliczności prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę (ta sama siedziba, ci sami wspólnicy bądź prezesi, wzajemne przekazywanie sobie posiadanych gruntów, deklarowanie działek rolnych w tych samych obrębach ewidencyjnych) zasadnie wskazują, że spółka ta została zawiązana w celu podzielenia łącznie posiadanego areału ziemi na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasady, że płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem.

Organ odwoławczy podzielił także wnioski i oceny, że ustalone

w rozpatrywanej sprawie i wykazane w formie zestawienia tabelarycznego "multiplikowanie" spółek prawa handlowego nie stanowi uzasadnionej okoliczności formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest przejawem działania nastawionego na uzyskanie płatności w wyższej niż dopuszczalna kwota i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników prowadzących działalność rolnicza i wnioskujących o przyznanie płatności.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca Spółka, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Autor skargi zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów faktycznych, ustaleniach

w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione pominięcie oceny prawnej i zaleceń sądu administracyjnego,

a także realne pozbawienie udziału strony oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady WE 1975/2006 oraz art. 2 i art. 30 rozporządzenia Rady WE 73/2009. Skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Organy w rozpoznawanej sprawie po raz kolejny odmawiają skarżącej przyznania płatności bezpośrednich za 2006 r., aktualnie jako podstawę odmowy wskazując niespełnienie warunku posiadania gruntów rolnych w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności

w rozumieniu art. 29 rozporządzenia 1782/2003, zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, odnośnie których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Organy orzekające wskazują również na treść art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Sąd zauważa, iż przedmiotem ustaleń organów orzekających w sprawie nie był sam fakt ustalenia praw własności, lecz faktycznego posiadania przez stronę niniejszego postępowania w roku 2006 gruntów rolnych oraz fakt rzeczywistego prowadzenia na nich jako rolnik odrębnego, samodzielnego gospodarstwa rolnego

z uwzględnieniem uregulowań art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 mającej zastosowanie w sprawie ww. ustawy

o płatnościach osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Zgodnie z ust. 2 warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych

o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Przepisy o płatnościach, zarówno tych bezpośrednich, jak też rolnośrodowiskowych i płatności ONW, nie zawierają definicji posiadania. Dlatego też należy posiłkować się rozumieniem tego pojęcia na gruncie przepisów prawa cywilnego (w szczególności art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121), przy zastrzeżeniu, że posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe. Pojęcie to należy bowiem interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów i rozumieć je jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Tak rozumiane posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie

z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (gruntów rolnych, gospodarstwa rolnego). Za takim rozumieniem tego pojęcia, przemawia także fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Skoro ustawodawca wiąże przyznanie płatności bezpośrednich z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze, to nie sposób tego wymogu oddzielić od ich posiadania polegającego na faktycznym władaniu. Płatności mogą być przyznane zatem tym rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Oceniając posiadanie przez pryzmat faktycznego użytkowania należy mieć przy tym na uwadze różny charakter użytkowania różnych gruntów. Niewątpliwie inny jest zakres, intensywność użytkowania, typowych gruntów rolnych przeznaczonych pod uprawy zbożowe, warzywne czy owocowe, co wymaga wielu zabiegów agrotechnicznych o znacznej intensywności, związane jest z osiąganiem znacznych przychodów z jednostki powierzchniowej, a inna intensywność wykorzystywania łąk, zwłaszcza gdy nie jest na nich prowadzony wypas zwierząt, co przecież nie jest warunkiem ich użytkowania. Mając to na uwadze należy oceniać, czy dany podmiot faktycznie jest posiadaczem gruntów.

Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu faktycznego elementu władania rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu (animus rem sibi habendi) rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Władztwo faktyczne musi być stanem trwającym przez przynajmniej określony czas (tu: czas adekwatny do sposobu użytkowania, z którym wiąże się prawo do uzyskania płatności), i polegać na możności korzystania z rzeczy. Z kolei zamiar władania rzeczą dla siebie manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza.

W przypadku gruntów rolnych zatem, posiadaczem jest ten kto samodzielnie decyduje o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Psychiczny element posiadania jest więc bardzo istotny. W sposób prosty można odnosić ten element psychiczny do posiadania wykonywanego przez osoby fizyczne, bo przecież w ścisłym tego słowa rozumieniu nie można doszukiwać się motywacji psychicznych u osób prawnych czy jednostek organizacyjnych takich jak spółki cywilne. Podmioty takie działają przez swoich reprezentantów, i to świadomość wola tych reprezentantów musi być oceniana w kontekście istnienia zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Dla określenia stanu woli reprezentantów jednostki organizacyjnej czy osoby prawnej konieczne jest więc ustalenie, czy wykonują oni posiadanie dla tej jednostki, czy też dla siebie lub dla innych jednostek. Nie jest przy tym możliwe określenie tego tylko na podstawie obiektywnych okoliczności, bez oceny subiektywnych zamiarów istniejących po stronie osób podejmujących działania w imieniu reprezentowanego podmiotu. Przy czym ocena subiektywnych zamiarów nie musi się ograniczać tylko do deklaracji tych reprezentantów, ale również może brać pod uwagę rzeczywiste, obiektywne przejawy czy efekty ich działań. Niezbędna jest przy tym ocena wiarygodności deklaracji co do zamiarów reprezentantów w konfrontacji z obiektywnymi okolicznościami. Wykazanie po stronie występującego o płatności beneficjenta braku posiadania gruntu, do którego dopłaty mają być dokonane, stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy płatności.

Dopiero, gdy nie można wykluczyć posiadania, należy przejść do oceny, czy nie zachodzą inne przesłanki odmowy płatności, takie jak sztuczne tworzenie warunków do przyznania płatności. Również stworzenie sztucznych warunków nie jest prawnie zdefiniowane. Próba interpretacji tego przepisu była podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencja (publ: www.eur-lex.europa.eu).

W wyroku tym Trybunał orzekł, że:

1) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się

o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Pogląd wyrażony w tym wyroku Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę

w pełni akceptuje i uważa, że ma on do realiów tej sprawy zastosowanie jako zdefiniowanie sztucznych warunków. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek).

Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków

w rozumieniu art. 29 rozporządzenia 1782/2003, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę

w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy przepisu art. 29 rozporządzenia 1782/2003 w obu aspektach: obiektywnym

i subiektywnym, wskazując na ustalenia stanu faktycznego, że działalność gospodarcza skarżącej nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, jest ściśle powiązana osobowo, rodzinnie i kapitałowo. Została utworzona tylko w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez wiele podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

Organy obu instancji, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie, zasadnie, zdaniem Sądu, doszły do przekonania, że ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej, a także prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, parku maszynowego prowadzi do stwierdzenia, iż [...] sp. z o.o., znajdując się w grupie osób fizycznych lub prawnych zawiązanych przez P. M. prowadzącego jedno, spójne gospodarstwo, nie był w roku 2006 producentem rolnym prowadzącym odrębne od niego gospodarstwo rolne.

W ocenie Sądu zasadnie, po przeprowadzeniu analizy powiązań podmiotów, w których P. M. jest wspólnikiem zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów i ich wykazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uznał, iż to P. M. jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą w posiadanym przez niego gospodarstwie. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P. M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, którego część była przedmiotem deklaracji we wniosku złożonym przez stronę niniejszego postępowania.

Sąd aprobuje pogląd Dyrektora ARiMR, że grunty rolne zgłaszane przez stronę postępowania, są zarządzane przez tą samą osobę – P. M., a grunty zgłaszane do płatności odrębnie przez P. M. oraz spółki, w których jest on wspólnikiem, nie stanowią gospodarstw samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Wręcz przeciwnie, wzajemne powiązania osobowe oraz biznesowe dają podstawy do twierdzenia, że podmioty te zostały zawiązane przez P. M. oraz grupę osób z nim związanych jedynie w celu stworzenia warunków do otrzymania nienależnych płatności.

Przemawia za tym również struktura organizacyjna spółek, w których P. M., R. M. (ówczesna małżonka) mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami, bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P. M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach.

Organy zebrały kompletny, zdaniem Sądu, materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące nie tylko sposobu tworzenia spółek, ale i porozumień w sprawie przeniesienia posiadania deklarowanych do płatności działek. Przeanalizowały szczegółowo wskazane wyżej istniejące powiązania osobowe, rodzinne, majątkowe, pełnione przez P. M. funkcje w spółkach, rejestracji tworzonych podmiotów pod kątem wskazywania siedziby spółek tożsamych z miejscem zamieszkania skarżącego. Nadto organy orzekające wskazały na nieograniczoną decyzyjność P. M.

Organy orzekające słusznie wywiodły, iż powiązania organizacyjne pomiędzy spółkami przejawiają się także w swobodnym i niezależnym od miejsca położenia działek przenoszeniu posiadania działek rolnych. Wykazały, iż poszczególne działki rolne deklarowane były w kolejnych latach przez różne spółki i samego P. M., przy czym potwierdzeniem ewentualnego przeniesienia posiadania działek rolnych były oświadczenia, gdzie w imieniu różnych spółek występowały te same osoby. Pomiędzy wymienionymi w treści kontrolowanych rozstrzygnięć podmiotami występują powiązania o charakterze osobowym oraz organizacyjnym, co prowadzi do słusznego stanowiska, że podmioty te nie prowadzą samodzielnie działalności rolniczej, a jedynym celem ich utworzenia było uzyskanie nienależnych płatności.

Działalność spółki w istocie była prowadzona na rachunek P. M., choć pod względem formalnym ryzyko prowadzonej przez nią działalności, jak również przez inne spółki cywilne i spółki z o.o., tworzone przez P. M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie, obciążały te spółki. Działalność rolna P. M. była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P. M. uzyskiwał bowiem przychody oraz ponosił wydatki związane z przedmiotową działalnością, a więc, jak słusznie wywiodły organy, był on posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni w formie spółek cywilnych i spółek z o.o. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje, zdaniem Sądu, na zamierzoną już w momencie powoływania spółek koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności.

W ocenie Sądu, ww. okoliczności i mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które to podmioty występują o te same płatności oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami pozwalają uznać, że oba elementy (obiektywny i subiektywny) stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia,

o których mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C–434/12, zostały szczegółowo przeanalizowane i stwierdzone przez organy administracji

w przedmiotowej sprawie.

Na podstawie materiału dowodowego zebranego organy orzekające zasadnie wywiodły, iż spółka nie była samodzielnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą deklarowane do płatności działki rolne, tylko P. M. jest posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, podzielonego pomiędzy poszczególne podmioty. To on prowadził działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek, uzyskiwał dochody i ponosił wydatki.

W okolicznościach faktycznych tej sprawy należy również zauważyć, iż skarżąca spółka sama nie prowadziła działalności rolniczej, zatrudniała firmę ([...]), której de facto właścicielem był sam P. M., nie wykazała, czy to na jej ryzyko i rachunek były prowadzone prace rolne, nie wykazała też czy plon był zbierany i jakie było jego wykorzystanie.

W ocenie Sądu orzekającego, prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym.

W następstwie poczynionych ustaleń zasadnie organy orzekające uznały, że przyznanie wnioskowanej przez [...] sp. z o.o. płatności byłoby sprzeczne ze wskazanymi w treści uzasadnienia wyroku przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnej oceny materiału dowodowego, Sąd uznał że stanowią one polemikę z ustaleniami organów orzekających, które zostały poparte dowodami zgromadzonymi w sprawie i wskazanymi w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji zwracał się do spółki z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i dokumentów na potwierdzenie prowadzenia przez spółkę odrębnego gospodarstwa rolnego, na które strona nie odpowiedziała. Wobec powyższego należy uznać, iż strona nie wykazała, iż to Spółka na własną rzecz, ryzyko i rachunek prowadziła działalność rolniczą, że to ona ponosiła koszty działalności i osiągała przychody.

Zdaniem Sądu organy orzekające zebrały dowody potwierdzające wydane rozstrzygnięcie, natomiast organ odwoławczy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z art. 80 k.p.a., nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów. W świetle powyższego należy uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji Nr [...].

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy oraz przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.