Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2011/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 1 pkt 1, art. 146 ust. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2005 nr 14 poz 114
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych:

1. uchyliła w całości orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w v z dnia [...] lutego 2010 r.

2. uznała obwinioną B. M. winną nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych polegającego na udzieleniu zamówcie publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych na wykonanie dostawy i montażu mebli o ogólnej wartości 88 892,95 zł. netto (108 449,40 zł brutto) tj. naruszenia art. 7 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych.

3. na podstawie art. 31 ust. 1 pkt. 1 ustawy wymierzyła obwinionej karę upomnienia,

4. na podstawie art. 167 ust. 1 ustawy obciążyła obwinioną obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 271,67 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach i rozważaniach. W dniu 26 sierpnia 2009 r. Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] skierował wniosek o ukaranie karą upomnienia B. M., pełniącej w czasie popełnienia naruszenia, funkcję [...] Lekarza Weterynarii, stawiając jej zarzut nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 17 ust. I pkt. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 z późn. zm.). Naruszenie to polegało na dokonaniu w 2008 r podziału zamówienia publicznego, pn. "Wykonanie, dostawa i montaż mebli biurowych dla Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w [...]" o wartości netto 88.892,95 zł, w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień Publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) - zwanej dalej Pzp, co stanowiło naruszenie przepisów art. 7 ust. 3, w związku z art. 32 ust. 2 tej ustawy.

Na rozprawie Obwiniona potwierdziła, że zakupu mebli biurowych dokonała z dodatkowych środków finansowych, które otrzymała z rezerwy budżetowej, nieprzewidzianych w planie finansowym jednostki. W związku z powyższym oraz zgodnie z tym, że każde zamówienie nie przekraczało kwoty 14.000 euro była przekonana, źe nie miała obowiązku wyboru wykonawcy w trybie określonym w Pzp. Podkreśliła także, że zagadnienia zamówień publicznych objęte są w jednostce ustalonymi na piśmie procedurami, których się przestrzega, a w razie wystąpienia wątpliwości, korzysta się z fachowej prasy i konsultantów z zakresu prawa zamówień publicznych. Dodała także, że firmę pana [...] wybrano między innymi z uwagi na fakt, że firma ta zgodziła się na montaż mebli w godzinach popołudniowych i w dni wolne od pracy, nie pobierając z tego tytułu dodatkowej opłaty.

Organ I instancji ustalił, że Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w [...] funkcjonuje w formie jednostki budżetowej wchodząc w skład zespolonej administracji rządowej w województwie i jako taki jest jednostką sektora finansów publicznych. Jednostki budżetowe zobowiązane są przy udzielaniu zamówień publicznych stosować przepisy Pzp. Obowiązek ten nakładał na Obwinioną art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, obowiązujący w czasie popełnienia zarzucanego czynu. Wbrew tym przepisom, Obwiniona, pełniąc funkcję Kierownika Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w [...], udzieliła w 2008 r. zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. Ustalono, że zamówienie na wykonanie, dostawę i montaż mebli biurowych, o wartości ogółem 88.892,95 zł netto, udzielone zostało jednemu wykonawcy, tj. firmie - "[...]" z siedziba w [...]. Z wymienionym wykonawcą Obwiniona zawarła dwie umowy:

- umowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zgodnie ze złożoną w dniu 3 grudnia 2008 r. ofertą wykonawcy z terminem wykonania do 29 grudnia 2008 j\, na kwotę 35.746.00 zł brutto (29.300 zł netto);

- umowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zgodnie ze złożonymi przez wykonawcę ofertami z dnia 17 września 2008 r. i 17 grudnia 2008 r., z terminem wykonania do 31 grudnia 2008 r" na kwotę 55.684,40 zł brutto.(45.643,95 zł netto).

Łącznie wartość udzielonego zamówienia z powyższych umów wynosiła 74.942,95 zł. netto (brutto 91.430,40 zł) i przekraczała wartość progową określoną w art. 4 pkt 8 Pzp (19.329,64 euro).

Oprócz ww. dostaw zrealizowanych na podstawie podanych umów ten sam dostawca zrealizował w dniu 26 listopada 2008 r. zamówienie na dostawę i montaż mebli biurowych - bez umowy, na kwotę 13,950,00 zł netto (17.019 zł brutto). Ogółem więc udzielone firmie [...] zamówienie w 2008 r., wyniosło kwotę 88,892,95 zł netto i 108.449,40 brutto.

Podpisanie ww. umów z tym samym wykonawcą potwierdza, że zamawiający, znając rodzaj i termin dostaw i usług, warunki organizacyjno-techniczne, w jakich mają być realizowane oraz możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę, dokonał podzielenia zamówienia, co stanowiło naruszenie przepisów art. 7 ust, 3, w związku z art. 32 ust. 2 Pzp.

Udzielenie ww. zamówień wykonawcy nie wybranemu na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych, stanowi również naruszenie zasad gospodarki jednostek sektora finansów publicznych, wyrażonych w art. 35 ust. 4 z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( obecnie art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych) oraz naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy.

Odpowiedzialność z tego tytułu ponosi Obwiniona, która podpisała umowy z [...], udzielając zamówienia publicznego wykonawcy nie wybranemu na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych. Odpowiedzialność ta, wynika również z racji zajmowania - w dacie popełnienia zarzucanych czynów - stanowiska kierownika jednostki, który odpowiada za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia stosownie do przepisu art. 18 ust, 1 Pzp oraz odpowiada za całość gospodarki finansowej jednostki, zgodnie z art. 44 ust. I ustawy z dnia 30 czerwca 2005 o finansach publicznych ( obecnie art. 53 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych).

W ocenie Regionalnej Komisji Orzekającej, zgromadzone w sprawie dowody oraz ujawnione w trakcie rozprawy okoliczności wskazują, że Obwiniona miała możliwość innego zgodnego z prawem zachowania się, a to przesądza, że można jej przypisać winę. W ocenie RKO zarzucane czyny zostały popełnione nieumyślnie, Obwiniona, udzielając przedmiotowego zamówienia wykonawcy, który nie został wybrany w trybie przepisów Pzp, działała w przekonaniu, że działa zgodnie z prawem w czym utwierdził ją podpis radcy prawnego na złożonych wnioskach o udzielenie zamówienia publicznego. Mając powyższe na uwadze, RKO uznała Obwinioną winną nieumyślnego popełnienia zarzucanych jej czynów i wymierzyła jej karę upomnienia jako najlżejszą karę z katalogu przewidzianego art. 31 ustawy.

Od wydanego orzeczenia, odwołanie złożyła Obwiniona B. M.. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów ustawy, tj.:

- art. 17 ust. 1 pkt 1 poprzez przyjęcie, że zamawiający udzielił zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach Pzp,

- Art. 28 poprzez nieuwzględnienie przepisu, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy,

- oraz art. 32 ust. 2 Pzp, poprzez przyjęcie, iż zamawiający dokonał podziału jednego zamówienia na części.

Obwiniona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz uniewinnienie jej lub odstąpienie od wymierzenia kary, bądź uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Komisji Orzekającej 1 instancji do ponownego rozpoznania.

Główna Komisja Orzekająca, postanowiła nie uwzględnić odwołania i utrzymać orzeczenie RKO w mocy.

W ocenie GKO, wnioski i argumenty podniesione przez Obwinioną i jej Obrońcę nie zasługują na uwzględnienie i są niewystarczające do odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego, niż miało to miejsce w postępowaniu przed Regionalną Komisja Orzekającą.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1-3 Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.

Wykonawca zamówienia na meble firma "[...]" z siedzibą w [...] nie został wybrany w trybie przewidzianym przepisami Pzp, a zamówienia udzielono na podstawie przedłożonych przez niego ofert z dnia: 17 września, 5 listopada, 3 i 17 grudnia 2008 r. - łącznie na kwotę 88.892,95 zł netto. Powyższa kwota stanowi równowartość 22.927,69 euro i stosownie do przepisów art. 4 pkt 8 Pzp, przekroczyła wartość progową 14.000 euro, do której to wartości zamówienia, nie stosuje się przepisów Pzp.

Zarówno Obwiniona, jak i jej Obrońca, sytuacje te uzasadniali tym, że zamówienia były realizowane z dodatkowo otrzymywanych środków finansowych (poza planem) i że nie znano zarówno terminu ich otrzymania jak i ich wysokości. Stwierdzeń tych, nie potwierdzają jednak dowody zgromadzone w sprawie.

Na początku lipca 2008 r. Obwiniona wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o uruchomienie II transzy z rezerwy celowej cz. 83 poz. 16 budżetu, przeznaczonej na zwalczanie chorób zakaźnych na łączną kwotę 5.496.412 zł, w tym wskazała między innymi potrzeby w § 4210 na zakup materiałów i wyposażenia w kwocie 371.000 zl.

Wojewoda, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., zwiększył plan wydatków na 2008 r., i przyznał Wojewódzkiemu Inspektoratowi Weterynarii kwotę 5.946.412 zł - w tym na § 4210 kwotę 371.000 zł. W decyzji tej Wojewoda zaznaczył, że środki objęte decyzją powinny być wykorzystane do końca 2008 r. i nie mogą być ujęte w wykazie wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego.

Podobna sytuacja dotyczy decyzji NR [...] i [...] z dnia [...] listopada 2008 r., (Wojewody [...]). Decyzja ta poprzedzona była prośbą Obwinionej do Wojewody (pismo z dnia 6 listopada 2008 r.) o zwiększenie planu finansowego wydatków budżetowych na 2008 r.} o kwotę 700.000 zł w tym 300.000 zł dla Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, Jednocześnie wnosząc tę prośbę, Obwiniona wskazała potrzeby w § 4210 w kwocie 180.000 zł dotyczące zakupu materiałów i wyposażenia.

Tak więc twierdzenie Obwinionej, że nie posiadała informacji na temat przyznanych dodatkowych środków mija się z prawdą. Wiedzę tę posiadała zanim Wojewoda wydał wskazane wyżej decyzje, gdyż zwiększenie środków finansowych odbywało się przy jej czynnym udziale (korespondencja, wnioski itp,).

Istotne są tu także, kolejne działania podjęte w sprawie udzielenia zamówienia na meble, a mianowicie zgodnie z obowiązującą w Inspektoracie procedurą, poszczególne komórki organizacyjne złożyły wnioski o zakup mebli i tak;

- w dniu [...] września 2008 r. - wniosek [...] Zakładu Higieny na zakup mebli laboratoryjnych z terminem wykonania do dnia 31 grudnia 2008 r., za kwotę 54.000 zl - z dodatkowych pieniędzy,

- w dniu [...] i [...] września 2008 r. - wniosek [...] Zespołu Administracyjno- Gospodarczego i Zaopatrzenia na zakup mebli i wyposażenia z terminem wykonania do 31 grudnia 2008 r., za kwotę 54.200 zł - z dodatkowych pieniędzy,

- w dniu [...] i [...] listopada 2008 r. - wniosek [...] Zespołu Administracyjno- Gospodarczego i Zaopatrzenia na zakup mebli i wyposażenia, z terminem wykonania do dnia 31 grudnia 2008 r., za kwotę 54.200 zł - z II transzy dodatkowych pieniędzy.

Powyższe wnioski złożone zostały, gdy znane były decyzje o przyznaniu dodatkowych pieniędzy - pierwsza decyzja wojewody na kwotę 371 tys. zł z dnia [...] sierpnia 2008 r., a druga na kwotę 180 tys. zł. z dnia [...] listopada 2008 r.

Oferty otrzymane od wykonawcy noszą daty: 17 września 2008 r., 3 i 17 grudnia 2008 r., a umowy podpisano: umowę Nr [...] w dniu 5 grudnia 2008 r.; umowę Nr [...] w dniu 10 grudnia 2008 r.

Zgodnie z wyżej wskazanymi datami wykonanych czynności zmierzających do zakupu mebli, a także ze stanowiskiem Obrońcy, który stwierdził, że postępowanie o zamówienie rozpoczynały wnioski właściwych komórek organizacyjnych, GKO stwierdziło, że nie było przeszkód, aby Obwiniona w niniejszym zamówieniu zastosowała się do procedur wynikających z Pzp.

Już na etapie składania wniosków o zakup znane były wysokości dodatkowych środków finansowych niezbędnych na pokrycie zamówienia. Znane też były potrzeby, bowiem wszystkie wnioski dotyczyły zakupu mebli. Każdy wniosek przewidywał wartość zamówienia w wysokości do 14.000 euro, a więc nie było przeszkód, aby te wartości zsumować i ustalić całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, zgodnie z art. 32 ust. 1 Pzp. W ocenie GKO, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z jednym zamówieniem, o wartości przekraczającej wartość progową 14 tys. euro i wobec tego wykonawca tego zamówienia winien być wyłoniony z zachowaniem przepisów Pzp, czego nie uczyniono. Doszło zatem do naruszenia określonego w art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy, zgodnie z którym naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych.

Odpowiedzialność, stosownie do przepisów art, 19 ust. 1 i 2 ustawy ponosi Obwiniona, która podpisała umowy z [...]. Odpowiedzialność ta wynika również z racji zajmowanego stanowiska kierownika jednostki w dacie popełnienia zarzucanych czynów, który stosownie do przepisów art, 18 ust. 1 Pzp, odpowiada za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego a także jako kierownik jednostki, odpowiada za całość gospodarki finansowej jednostki, zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (obecnie art. 53 ust. ł ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych).

Główna Komisja Orzekająca podzieliła stanowisko Regionalnej Komisji Orzekającej, że, w świetle zgromadzonych dowodów oraz ujawnionych okoliczności, Obwiniona miała możliwość innego zgodnego z prawem zachowania się, a to przesądza o tym, że można jej przypisać winę w czasie popełnienia czynu. GKO, podzieliła w tej sprawie także stanowisko wyrażone przez Z-cę Głównego Rzecznika, który, odnosząc się do kwestii winy stwierdził, że winę udowadnia się także na podstawie przedstawionych dowodów, pewnej ich sekwencji i zamiarów, jakie na podstawie poszczególnych działań wynikają, a nie tylko na podstawie przyznania się Obwinionego do popełnienia czynu.

W tej sprawie to właśnie sekwencja dat, działań powiązanych z tymi datami jednoznacznie wskazuje, że Obwiniona świadomie, mając wiedzę o danych środkach podejmowała decyzje, które doprowadziły do postawienia jej zarzutu podziału postępowania o zamówienia publiczne. Trudno także przyjąć za przekonujące wyjaśnienia Obwinionej i jej Obrońcy, że podzielono zamówienia ze względu na przedmiot zamówienia ( meble laboratoryjne i biurowe). Z oferty cenowej dla jednostk oraz specyfikacji do faktury [...] jednoznacznie wynika, że zakupione meble nie były meblami laboratoryjnymi tylko meblami biurowymi zakupionymi do pomieszczeń laboratoryjnych. Jedynie jedną z pozycji (regały laboratoryjne z pólkami szklanymi na kwotę 2.800 zł + VAT) z czternastu wyszczególnionych na ww. dokumentach można ewentualnie uznać za meble laboratoryjne. Potwierdzeniem powyższego stanu jest także to, że wszystkie zamówione meble mógł wykonać ten sam wykonawca.

Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia przez Regionalną Komisję Orzekającą, przepisów art. 28 ustawy GKO nie znalazła argumentów na poparcie go. Obwiniona postawiła bowiem zarówno siebie jak i finanse publiczne w sytuacji takiej oto, że nie ma pewności i nie jest możliwe obecnie sprawdzenie, czy zakupów tych nie można było dokonać po znacznie niższych cenach, czyli wydatkować mniej środków budżetowych. Dlatego zarzut postawiony Obwinionej nie dotyczy kwestii wyboru najlepszej oferty ( np. najtańszej), a dotyczy naruszenia fundamentalnych zasad, jakimi winna się kierować jednostka sektora finansów publicznych udzielając zamówienia, zasad określonych w art. 7 Pzp.- zapewniających zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowanie wykonawców. Niestosowania tych zasad nie można traktować jako naruszenia o znikomym stopniu szkodliwości dla finansów publicznych, o którym mówi art. 28 ustawy.

GKO podzieliła stanowisko RKO w zakresie wymierzenia Obwinionej kary upomnienia. Kara ta, zdaniem GKO, odniesie w przyszłości zamierzony skutek w postaci zwiększenia staranności w postępowaniach o zamówienia publiczne.

Skargę na orzeczenie organu odwoławczego wniosła B. M. domagając się jej uchylenie oraz zarzucając m.in. naruszenie art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że:

Główna Komisja Orzekająca wydała wewnętrznie sprzeczne orzeczenie. W sentencji orzeczenia z dnia 14 czerwca 2010r. w pkt 1 GKO stwierdziła, że uchyla w całości orzeczenie RKO w [...] a w pkt 2, że uznaje obwinioną winną naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 ust.l pkt 1 ustawy polegającego na udzieleniu zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. W pkt 3 GKO wymierzyła karę upomnienia. Natomiast na stronie 5 uzasadnienia GKO stwierdziła, że po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i w odwołaniu, postanowiła nie uwzględnić odwołania i utrzymać orzeczenie RKO w mocy. Takie postępowanie zdaniem skarżącej stanowi naruszenie zasady państwa prawa wynikającej z art.2 Konstytucji RP. Jeżeli przyjąć zasadę, że w sentencji orzeczenia zawarte jest rozstrzygnięcie i że treść sentencji jest decydująca dla kształtu rozstrzygnięcia, to treść uzasadnienia w tej części jest sprzeczna z art. 137 ust.2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Skarżąca uważa, że Główna Komisja Orzekająca bezpodstawnie zmieniła kwalifikację prawną zarzucanego jej czynu. Regionalna Komisja Orzekająca w [...] wydała orzeczenie dotyczące odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na dzieleniu w 2008r. Zamówienia publicznego pn." Wykonanie, dostawa i montaż mebli biurowych dla Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Bydgoszczy" na części w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Natomiast GKO bez żadnego uzasadnienia zmieniło kwalifikację prawną czynu na "nieumyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 17 ust. l pkt 1 ustawy polegające na udzieleniu zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. Poza tym zmiana kwalifikacji prawnej czynu nastąpiła po wniesieniu przez obwinioną odwołania od decyzji RKO w [...] a takie działanie jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 146 ust.l zd.2 ustawy o dyscyplinie finansów publicznych, gdyż organ II instancji faktycznie orzekł na niekorzyść w sytuacji gdy tylko obwiniona wniosła odwołanie od decyzji.

W ocenie skarżącej argumenty podniesione w czasie postępowania przed Regionalną Komisją Orzekającą a także przed Główną Komisją Orzekającą jak i zebrany materiał dowodowy nie stanowią podstawy do uznania jej winną zarzucanego czynu a także do ukarania karą upomnienia. Nałożona kara jest bowiem nieadekwatna do popełnionego przez nią czynu. Organy orzekające naruszyły także wynikającą z art. 31 ust.2 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności. Skarżąca zwróciła uwagę, że zamówienia przedmiotowych mebli dokonała mając pewność, że to działanie jest zgodne z przepisami prawa. W tym przekonaniu utwierdzili ją również pracownicy, którzy przygotowywali zamówienie w tym m.in. główna księgowa i pracownik do spraw zamówień publicznych. Podniosła również okoliczności, które stanowiły podstawę zakupu mebli tj. remont w siedzibie WIW. Organy orzekające nie wykazały poza tym, że finanse publiczne doznały jakiegokolwiek uszczuplenia w wyniku jej postępowania. W trakcie postępowania nie wykazano również, że w przypadku stosowania przepisów o zamówieniach publicznych możliwe było uzyskanie niższej ceny niż cena uzyskana w postępowaniu, którego dotyczy niniejsza sprawa. A zatem w przypadku skarżącej wystąpił znikomy stopień szkodliwości społecznej czynu, co w świetle art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych stanowi podstawę do odstąpienia, od dochodzenia od obwinionej odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Jeżeli chodzi o ocenę zarzutów przedstawionych przez jej autora to przedstawia się ona następująco:

1) zarzut naruszenia art. 2 oraz art. 31 ust. 2 Konstytucji jest chybiony albowiem w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia żadnego z ww. przepisów. Pierwszy z nich stanowi, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Drugi zaś wskazuje, że każdy obowiązany jest szanować wolności i prawa innych. Poza tym nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

W ocenie skarżącego naruszenie powyższych przepisów miałoby się wiązać z tym, że Główna Komisja Orzekająca wydała orzeczenie sprzeczne wewnętrznie, albowiem w jego sentencji stwierdziła, że orzeczenie pierwszoinstancyjne uchyla w całości a obwinioną uznaje winną naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy podczas gdy jednocześnie na stronie 5 swojego rozstrzygnięcia stwierdza, że postanowiła nie uwzględniać odwołania i orzeczenie organu I instancji utrzymać w mocy. Dokładna analiza orzeczeń wydanych w obu instancjach prowadzi jednak do wniosku, iż sprzeczność na, którą powołuje się skarga ma charakter pozorny.

Organ I instancji uznał bowiem skarżącą winną nieumyślnego naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegającego na dzieleniu na części zamówienia publicznego w 2008 r. "wykonanie, dostawa i montaż mebli biurowych dla Wojewódzkiego Instytutu Weterynarii w [...] " w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Za tak przypisany czyn wymierzył jednocześnie karę upomnienia.

Z kolei organ odwoławczy uznał skarżącą winną nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonych w art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy polegającego na udzieleniu zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych na wykonanie dostawy i montażu mebli, których dotyczyły cztery różne faktury (szczegółowo opisane w orzeczeniu) o wysokości ogółem 88 892,95 zł. netto (108 449,40 zł brutto).

Za wyżej opisany czyn organ odwoławczy wymierzył skarżącej również karę upomnienia.

Porównanie obu ww. orzeczeń prowadzi do wniosku, że skarżąca w obu instancjach została ukarana identyczną karą za ten sam czyn. Różnica dotyczy jedynie opisu czynu, który jest bardziej szczegółowy. Organ odwoławczy wskazuje nadto czas popełnienia czynu oraz przepisy prawa, które zostały naruszone.

Uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego (pkt 1 orzeczenia organu II instancji) miało więc w istocie charakter porządkujący i nie pociągało za sobą naruszenia zakazu reformatio in peius.

Jeśli chodzi natomiast o ten fragment uzasadnienia Głównej Komisji Orzekającej w, którym mowa jest o nie uwzględnieniu odwołania i utrzymaniu orzeczenia RKO w mocy to uznać należy, iż jest on co najwyżej wyrazem pewnej niezręczności słownej, która jednakże nie ma wpływu na ocenę oraz rozumienie istoty podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy za bezpodstawny uznać należy zarzut naruszenia art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. nr 14 z 2005 r. poz. 144 ze zm.) jak już bowiem wykazano wcześniej Główna Komisja Orzekająca w sprawie niniejszej ani nie zaostrzyła skarżącej wymierzonej w I instancji kary, ani też nie ukarała jej za popełnienie czynu innego niż określony przez Komisję Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...].

Sąd nie podziela również tego jakoby w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 28 w/w ustawy.

Przepis ten stanowił, że:

1. Nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy (ust. 1),

2. Przy ocenie stopnia szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków, sposobu i okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia biorąc pod uwagę w szczególności:

a. wysokość uszczuplenia środków publicznych,

b. kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy rachunek budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych,

c. kwotę środków publicznych wydatkowaną bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem albo niezgodnie z przeznaczeniem,

d. Wysokość zobowiązań zaciągniętych bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem,

e. Kwotę odsetek, kar i opłat zapłaconych wskutek zwłoki w opłaceniu należności (ust.2).

Odnosząc się do powyższego przepisu zauważyć należy, iż katalog przyczyn, które mają wpływ na ocenę stopnia szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie został przez ustawodawcę określony w sposób wyczerpujący.

W tym miejscu godzi się przypomnieć także treść art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. nr 113 z 2010 r. poz. 759 tekst jedn.), który stanowi, że zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej zauważyć należy, że skarżącej przypisano popełnienie czynu, który polegał na naruszeniu w/w przepisu. Jest przy tym niesporne, że skarżąca była kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych a zatem podmiotem odpowiedzialnym za całość gospodarki finansami publicznymi tej jednostki. Odpowiedzialność ta wynika w oczywisty sposób z treści art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. nr 157 z 2009 r. poz. 1240 ze zm.).

Oczywistym jest również to, że jako kierownik tejże jednostki dopuściła do sytuacji w, której nie zapewniono zachowania uczciwej konkurencji w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, albowiem udzielono zamówienia publicznego na wykonanie, dostawę i montaż mebli wykonawcy, który nie został wybrany w trybie przewidzianym przez ww. ustawę. Doszło bowiem do sytuacji w, której zamówienie to "podzielono" i to tylko po to aby nie przekroczyć kwoty wskazanej w art. 4 pkt. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych. Dopuszczono więc do obejścia tego przepisu, który wymusza na zamawiającym postępowanie zgodne z procedurą przewidzianą w ustawie. Takie zachowanie skarżącej wiązało się więc także z naruszeniem art. 32 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

W ocenie Sądu powyższe oznacza, iż w przedmiotowej sprawie o zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie mogło być mowy.

Bez znaczenia jest przy tym fakt, że skarżąca przy podejmowaniu określonych czynności posiłkowała się opiniami, których źródłem byli wyspecjalizowani pracownicy bądź fachowa literatura. Nawet błędność takich opinii nie zwalnia od odpowiedzialności tego, który był uprawniony do ich podjęcia. Z takim uprawnieniem wiąże się bowiem zawsze odpowiedzialność przewidziana w art. 53 ustawy o finansach publicznych.

Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.