Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 631/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński, Sędziowie NSA Jacek Chlebny, Jerzy Chromicki (spr.), Protokolant Magdalena Rosik, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" s.c. w Częstochowie - [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 216/03 w sprawie ze skargi "[...]" s.c. w Częstochowie - [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 6 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od "[...]" s.c. w Częstochowie – [...] kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Gdyni tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 216/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę [...] – wspólników "[...]" Spółki cywilnej w Częstochowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 6 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru i wymiaru należności celnych.

Sąd oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych sprawy.

Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Gdyni, zawartą w dokumencie SAD z dnia 22 marca 1995 r., dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym obuwie tekstylno-gumowe, ustalając wartość celną towaru na podstawie faktur dołączonych do zgłoszenia celnego. W wyniku kontroli celnej przeprowadzonej w Spółce "[...]" została ujawniona faktura nr PDA 95-1054 z dnia 6 kwietnia 1995 r., wystawiona przez eksportera obuwia - [...]

Po wznowieniu postępowania w sprawie Dyrektor Urzędu Celnego w Gdyni wydał w dniu 19 marca 1997 r. decyzję, którą uchylił decyzję zawartą w dokumencie SAD w zakresie wartości celnej towaru i ustalił nową wartość celną, doliczając do tej wartości proporcjonalną część kosztów objętych fakturą nr PDA – 1054, wystawioną przez eksportera za usługi związane z zakupem towarów oraz dokonał ponownego wymiaru należności celnych.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki "[...]" z dnia 28 marca 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 13 lipca 1999 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi strony z dnia 12 sierpnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1742/99 uchylił powyższą decyzję Prezesa GUC.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzją z dnia 6 stycznia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Gdyni, zmieniając ją jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej.

W skardze na powyższą decyzję wspólnicy Spółki cywilnej "[...]" wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego poprzez przyjęcie, że faktura nr PAD 95-1054, wystawiona w dniu 6 kwietnia 1995 r. na łączną kwotę 105.829,79 USD, ma związek z odprawą obuwia objętego dokumentem [...] z dnia 22 marca 1995 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. oddalił skargę uznając, że organy celne, wbrew wywodom skargi, prawidłowo przyjęły, iż kwota objęta fakturą PDA 95-1054 z dnia 6 kwietnia 1995 r. odnosiła się do poszczególnych zgłoszeń celnych i podwyższała wartość celną importowanego towaru. Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżących, że kwota ta nie ma związku z odprawą obuwia objętego ww. dokumentem SAD, oraz że nie ma wpływu na wartość celną ustaloną, a także że nie jest związana z przedłożoną umową współpracy podpisaną z eksporterem w dniu 2 marca 1995 r., dotyczącą kolekcji zimowej 1995/1996.

W ocenie Sądu I instancji organy celne prawidłowo wywiodły, że § 3 powyższej umowy wymagał wyprodukowania katalogów i egzemplarzy próbek kontrolnych z każdej kategorii obuwia oraz przygotowania wzorów butów oraz pantofli (§ 2) przez stronę chińską jako warunek uruchomienia płatności. W celu udowodnienia związku faktury PDA 95-1054 z ww. umową w interesie skarżących leżało wykazanie, że powyższe warunki były zrealizowane w dniu wystawienia faktury PDA 95-1054. Skarżący nie przedłożyli takich dokumentów podnosząc, że ich nie posiadają, ponieważ nie istnieje konieczność przechowywania dokumentów po upływie 8 lat. Sąd podkreślił, że skarżący mieli świadomość trwającego postępowania celnego. W związku z tym zaniechanie przechowywania dokumentów związanych z przedmiotem postępowania nie może zwalniać ich z obowiązku udowodnienia (udokumentowania) twierdzeń, z których chcą wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Sąd stwierdził, że skoro skarżący nie wykazali związku faktury PDA 95-1054 z umową współpracy z dnia 2 marca 1995 r., a faktura w swojej treści zawiera zapis, iż dotyczy opłat pobranych w okresie od stycznia do lutego 1995 r., co koresponduje z datami faktur załączonych do zgłoszenia celnego, to organy celne w sposób uprawniony przyjęły, że kwota z tej faktury podlegała doliczeniu do wartości celnej importowanych towarów.

"[...]" Spółka cywilna w Częstochowie, na podstawie art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżyła skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości, zarzucając:

- naruszenie art. 23 ust. 1 oraz art. 25 ust 1 pkt 5 Prawa celnego poprzez przyjęcie, że faktura nr PAD 95-1054 wystawiona w dniu 6 kwietnia 1995 r. na łączną kwotę 105.829,79 USD ma związek z odprawą obuwia objętego dokumentem SAD [...] z dnia 22 marca 1995 r. i w związku z tym bezpodstawne dokonanie ponownego wymiaru należności celnych i wezwanie strony skarżącej do dopłaty cła w kwocie 4.619,70 zł;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy, w szczególności naruszenie przepisów dotyczących postępowania poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonego wyroku i decyzji;

- naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), a w szczególności art. 121, art. 122, art. 125, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów oraz nierozpatrzenie i nieocenienie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i szczególnie wnikliwy, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodów korzystnych dla strony oraz przez mało wnikliwą ocenę dowodów przedstawionych w sprawie i ich instrumentalną ocenę, mającą służyć wyłącznie uzasadnieniu postawy organu celnego, nie zaś bezstronnej analizie okoliczności.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wnieśli o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie objętym zaskarżeniem;

- wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 6 stycznia 2003 r. nr [...];

- zwolnienie skarżących od kosztów niniejszego postępowania z uwagi na trudną sytuację materialną w jakiej się obecnie znajdują.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że koszty wskazane w fakturze nr PDA 95-1054 z dnia 6 kwietnia 1995 r. były związane z zakupem obuwia ujętego dokumentem SAD nr [...] z dnia 22 marca 1995 r. i tym samym bez uzasadnionego oparcia w zebranym w sprawie materiale z naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego ustalił, że powinny być one wliczone do wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej.

Skarżący wskazali, że w umowie współpracy dotyczącej kolekcji zimowej 1995/1996, podpisanej z eksporterem w 1995 r., ustalono, że konsygnatariusz obciąży klienta kosztami wyprodukowania katalogów, próbek i wzorów butów i pantofli oraz zorganizowania linii technologicznej i tych kosztów dotyczy faktura PDA 95-1054. Skarżący podnieśli, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że nie dołożyli oni należytej staranności w zabezpieczeniu dokumentów swej firmy i winni ponieść konsekwencje swego działania. Zdaniem skarżących stanowisko takie nie jest zasadne, bowiem pierwsze decyzje w przedmiotowej sprawie zostały wydane prawie 8 lat temu i nie istniała konieczność przechowywania przez stronę tak starej dokumentacji celnej. Skarżący podkreślili, że postępowanie w sprawie toczy się już 8 lat i to bez ich winy, dlatego też nie mogą oni ponosić ujemnych skutków takiego działania organów wydających decyzje w tej sprawie. Tymczasem bez uzasadnionej podstawy ponoszą negatywne konsekwencje błędnego i niewłaściwego działania organów, które już w początkowej fazie postępowania winny żądać odpowiednich dokumentów, czego nie uczyniły przerzucając całość odpowiedzialności w tym zakresie na skarżących, którzy nie mogli wiedzieć jakie dokumenty będą wymagane przez organy prowadzące postępowanie. Skarżący stanęli na stanowisku, że jeżeli przez tyle lat trwania postępowania nie żądano od nich żadnej innej dokumentacji, to materiał dowodowy w tej sprawie został już w całości zgromadzony. Podnieśli, że organy błędnie przyjęły, że kwota objęta fakturą nr PDA 95-1054 odnosiła się do poszczególnych zgłoszeń celnych i podwyższała wartość celną importowanego towaru.

Dyrektor Izby Celnej w Gdyni wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżących na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Gdyni zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący oparli skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne (Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) oraz zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonego wyroku i decyzji, przy czym nie wskazali konkretnych przepisów prawa procesowego, które zostały naruszone, a ponadto zarzucili również naruszenie wymienionych w petitum skargi przepisów Ordynacji podatkowej.

W związku z oparciem skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a. rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejnosći wymagały zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny dopiero wówczas, gdy skarga nie opiera się na drugiej podstawie (art. 174 pkt 2), albo gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Podstawę skargi kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jako skierowanym przeciwko wyrokowi wojewódzkiego sądu administracyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania powinna określać, które konkretnie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone oraz wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wymagań tych nie spełnia podstawa sformułowana w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, gdyż nie podano w niej, które przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez Sąd I instancji, lecz ograniczono się do ogólnie sformułowanego zarzutu "naruszenia przepisu postępowania". Brak tego elementu podstawy kasacyjnej uniemożliwia ocenę zasadności skargi kasacyjnej w tej części. Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej art. 183 § 1 P.p.s.a. i poza okolicznościami wymienionymi w § 2, stanowiącymi podstawy nieważności postępowania, które w sprawie nie zachodzą, nie może wyręczać strony, ani nie jest uprawniony z własnej inicjatywy do samodzielnego konkretyzowania podstaw kasacyjnych. (por. B. Gruszczyński [w]: B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., teza 2 do art. 174, s. 406 i teza 7 do art. 183, s. 455).

Usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej nie stanowią również powołane w jej podstawie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), gdyż przepisy te nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym, nie mogły więc być naruszone przez Sąd I instancji. Powołanie tych przepisów bez związku, w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r. FSK 181/04 oraz wyrok NSA z dnia 1 lipca 2004 r. GSK 125/04 ONSA i WSA z 2004 r. poz. 36 i 67).

W związku z brakiem w skardze kasacyjnej skutecznego prawnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego wyroku, w tym także ustaleniem faktycznym, że koszty objęte fakturą nr PDA 95-1054 z dnia 6 kwietnia 1995 r. nie są związane z umową współpracy podpisaną przez skarżących z eksporterem w dniu 2 marca 1995 r., lecz stanowią koszty faktycznie poniesione przez skarżących, stanowiące składnik ceny należnej za zakupione u eksportera obuwie (wartość transakcyjna) i z tej racji na podstawie art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 cyt. wyżej ustawy – Prawo celne podlegają doliczeniu do wartości celnej tych towarów. Ustalenie to znajduje oparcie w treści faktury nr PDA 95-1054 z 6 kwietnia 1995 r. (k. 57 akt adm.) zawierającej jednoznaczny zapis stwierdzający, że objęte nią koszty dotyczą stycznia i lutego 1995 r., a zatem okresu przed zawarciem umowy współpracy z dnia 2 marca 1995 r., która dotyczy zakupu przez skarżących kolekcji zimowej 1995/96 i zobowiązania eksportera (konsygnatariusza) do wyprodukowania: katalogów modeli, próbek kontrolnych, wzorów butów i pantofli oraz zorganizowania linii technologicznej do produkcji w terminie do dnia 5 kwietnia 1995 r., a więc zobowiązania przewidzianego do wykonania po okresie, którego dotyczy sporna faktura nr PDA 95-1054 z 6 kwietnia 1995 r. Wobec czego zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego – jest chybiony.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.