Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 536/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1969 nr 249 poz 25 art. 7 ust. 1
law: Dyrektywa Rady z dnia 17 lipca 1969 r. dotycząca podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (69/335/EWG)
article: art. 75 par. 1, art. 79 par. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 6 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 08 marca 2012 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 października 2011 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. "A." Spółka Akcyjna w P., powołując się na art. 75 § 1 w związku z art. 73 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł., pobranego przez płatnika w okresie od października 2005 r. do lipca 2011 r. w związku z podniesieniem kapitału zakładowego Spółki, które nastąpiło w wyniku wniesienia do Spółki wkładów pieniężnych. Ponadto, na podstawie art. 78 Ordynacji podatkowej Spółka wniosła o naliczenie stosownego oprocentowania od wskazanej nadpłaty.

Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że na mocy uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Spółki w okresie od maja 2005r. do lipca 2011 r. ( uchwały z aktów notarialnych Rep. [...], [...], [...], [...], [...]) doszło do podwyższenia kapitału zakładowego poprzez wniesienie wkładów pieniężnych.

W części dotyczącej, m.in. podwyższenia kapitału zakładowego z dnia 6 maja 2005 r. (akt notarialny Rep. A 1123/2005) o kwotę [...] zł. poprzez emisję 500.000 sztuk akcji na okaziciela serii C o wartości nominalnej 1 zł. każda, które zostało całkowicie pokryte wkładem pieniężnym, Spółka wskazała , że notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnej w kwocie [...] zł. Zdaniem Spółki, pobranie podatku z tytułu powyższej czynności nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa unijnego, w szczególności art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2011 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia 2 listopada 2011 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł od zmiany umowy spółki zawartej w dniu 6 maja 2005r (akt notarialny Rep. A 1123/2005 ), polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego, .umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 70§ 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał w dniu 6 maja 2005r.tj. z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki. Wobec powyższego Termin do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych upłynął z dniem 31 grudnia 2010r.Z tym dniem wygasło również prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W myśl art. 208 ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzje o umorzeniu postępowania.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Spółkę, Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 8 marca 2012 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z kolei art. 70 § 1 powołanej ustawy stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie Spółka uiściła podatek w dniu sporządzenia aktu notarialnego tj. w dniu 6 maja 2005 r. Zatem Spółka mogła skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty do dnia 31 grudnia 2010 r. Po tym terminie, podatnik nie może skutecznie domagać się zwrotu nadpłaty, bowiem zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło. Spółka wniosek złożyła dopiero w dniu 2 listopada 2011 r. W konsekwencji, za zasadne organ odwoławczy uznał umorzenie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. S.A. w P. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 120 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie w sprawie, czego przejawem jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej

- art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie;

- art. 72 § 1 pkt 2 w zw. z art. 73 § 1 pkt w zw. z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne umorzenie jako bezprzedmiotowe postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki podczas, gdy mający bezpośrednie zastosowanie art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady z dnia 17 lipca 1969 r. nr 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału przewiduje zwolnienie z opodatkowania podatkiem kapitałowym takiej transakcji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie

- art. 2 Aktu Akcesyjnego, będącego integralną częścią Traktatu akcesyjnego zawartego przez Polskę z Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej;

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa. Tym samym, sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a jedynie poddaje ocenie prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji w wyniku postępowania wyjaśniającego oraz prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa.

Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 grudnia 2011 r., którą umorzono, jako bezprzedmiotowe, postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie podwyższenia kapitału zakładowego skarżącej Spółki z dnia 6 maja 2005 r., (akt notarialny Rep. A [...]). Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji w świetle wskazanych wyżej przepisów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych wyżej decyzji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności. (vide Ordynacja podatkowa, Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LexisNexis, wydanie III, 2006 r.). Co do zasady więc w przypadku przepisów materialnoprawnych, jeżeli przepisy intertemporalne inaczej nie stanowią, do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia tj. w tym przypadku w dniu powstania nadpłaty.

W 2005 r. tj. w momencie powstania nadpłaty w niniejszej sprawie, kwestię związaną z terminem do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty regulował art. 79 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 1, tj. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, wygasa: po upływie 5 lat od dnia: pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej

Niezależnie jednakże od tego, że organy w niniejszej sprawie, jak wynika z uzasadnienia decyzji, wskazały art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. Stosując bowiem art. 79 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, należało przyjąć, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło z dniem 6 maja 2010 r., natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przez Spółkę dopiero w dniu 2 listopada 2011 r. W tej sytuacji zatem, zasadnie organy podatkowe przyjęły, że w dniu złożenia przez skarżącą Spółkę wniosku o twiesrdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia kapitały zakładowego na mocy uchwały z dnia 6 maja 2005 r., prawo Spółki do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło.

Wobec sformułowanego przez stronę skarżącą zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 oraz art. 2 Aktu Akcesyjnego, należy wskazać, co wielokrotnie podkreślano w orzeczeniach sądów administracyjnych, że w odniesieniu do Polski, która przystąpiła do Wspólnot Europejskich w dniu 1 maja 2004 r., przy braku jakichkolwiek postanowień wprowadzających odstępstwa w tym zakresie, art. 7 ust. 1 Dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obligatoryjne zwolnienie dotyczy wszystkich czynności objętych Dyrektywą, które w dniu 1 lipca 1984 r. na gruncie prawa krajowego były zwolnione z podatku kapitałowego lub były opodatkowane tym podatkiem według obniżonej stawki 0,5 % lub niżej. Brak jest więc w odniesieniu do Polski warunków zwolnienia z podatku od kapitału sformułowanych na dzień 1 lipca 1984 r. w Dyrektywie nr 69/335/EWG, skoro Dyrektywa ta nie obowiązywała w tym dniu w stosunku do Polski. W konsekwencji odnieść się należy do przepisów prawa krajowego obowiązujących w dniu 1 lipca 1984 r., które przewidywały powstanie obowiązku podatkowego w (opłacie skarbowej) od zmiany umowy spółki polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego według stawki wyższej niż 0,5 %. W następstwie tego zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 Dyrektywy nie miało zastosowania do zmian umowy spółki polegających na podwyższeniu kapitału zakładowego, co uprawniało do opodatkowania tej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przedstawione stanowisko wynika, m.in.,. z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 98/12 i sygn. akt II FSK 99/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), którymi Sąd uchylił powołane przez skarżąca w skardze wyroki Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu, (por. także wyroki Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie Logstor ROR Polska, C- 212/10 i 16 lutego 2012r. w sprawie Pak-Holdco sp. z o.o., C-372/10 ).

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) oddalił skargę.