Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1054/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi Województwa Ś. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Minister Finansów) z dnia (...) marca 2017 r., nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...)grudnia 2016 r., nr (...), w zakresie zobowiązania Województwa Śląskiego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok w wysokości 7 274 943 zł (słownie: siedem milionów dwieście siedemdziesiąt cztery tysiące dziewięćset czterdzieści trzy złote); 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Województwa Ś. kwotę 97 750 zł (słownie: dziewięćdziesiąt siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... marca 2017 r. Nr ..., utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia ... grudnia 2016 r. Nr ... zobowiązującą Województwo ... (dalej: "Województwo", "Strona", "Skarżący") do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości ... zł.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Urząd Kontroli Skarbowej w K. przeprowadził kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania przez Województwo ... środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia za 2012 r., zakończoną wynikiem kontroli z dnia 21 lipca 2015 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że na skutek nieprawidłowości w szkołach i placówkach w zakresie danych o liczbie uczniów Województwo otrzymało w 2012 r. kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej o ... zł.

Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. Minister Edukacji Narodowej poinformował Ministra Finansów, iż w wyniku wykazanych nieprawidłowości w szkołach i placówkach w zakresie danych o liczbie uczniów Województwo otrzymało w 2012 r. kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej:

- w I wariancie (w kwocie zmniejszenia subwencji uwzględniono liczbę wychowanków MOW w ..., którzy na dzień 30 września 2011 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w Systemie Informacji Oświatowej na podstawie posiadanych skierowań) o ... zł wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 1.572,8847.

Różnica w kalkulacji kwoty zmniejszenia między kalkulacją MEN, a kalkulacją UKS w Katowicach wynika z nieuwzględnienia przez UKS wagi P41 (zadania pozaszkolne wojewódzkie) przy kalkulacji zmniejszenia liczby uczniów ogółem oraz wskaźnika 4,7 % dotyczącego liczby uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz zmiany wskaźnika korygującego Di wskutek obniżenia się liczby uczniów ogółem,

- w II wariancie (w kwocie zmniejszenia subwencji nieuwzględniono liczby wychowanków MOW w ..., którzy na dzień 30 września 2011 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w Systemie Informacji Oświatowej na podstawie posiadanych skierowań), zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych wyniosło 755,8157, a kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 została zawyżona o ... zł.

MEN odwołując się do przesłanek zawartych w piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. Nr ..., rekomendowało przyjęcie wariantu II.

Pismem z dnia 24 października 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów zawiadomił Województwo Śląskie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

Decyzją z dnia ... grudnia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, w. wym. organ zobowiązał Województwo do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości ... zł. Województwo wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rozwoju i Finansów (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z dnia .... marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, przytaczając podstawy prawne rozstrzygnięcia, odniósł się do algorytmu podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na rok 2012. Zdaniem organu odwoławczego, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności ustaleń kontroli przeprowadzonej w Województwie ... przez Urząd Kontroli Skarbowej w K.), przyczyną wystąpienia nieprawidłowości w zakresie danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. było wykazanie w systemie przez dyrektora:

1) Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w K. - w tabeli SO3 (Wychowankowie niedostosowani społecznie zagrożeni niedostosowaniem społecznym,

z zaburzeniami zachowania, zagrożeni uzależnieniami) zawyżonej o 23 liczby wychowanków, a w tabeli U3.1 (Uczniowie w bieżącym roku szkolnym

wg klas, oddziałów, profili kształcenia, zawodów lub specjalności) zawyżonej o 2 liczby uczniów szkoły podstawowej, o 17 liczby uczniów gimnazjum i o 4 liczby uczniów zasadniczej szkoły zawodowej, co spowodowało łączne zawyżenie:

- o 23 uczniów liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P2, P41,

- o 19 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P1,

- o 4 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P7, P8,

- o 17 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P26,

- o 23 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P34.

2) Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. - w tabeli SO3 zawyżonej o 12 liczby wychowanków, a w tabeli U3. zawyżonej o 1 liczby uczniów szkoły podstawowej, o 4 uczniów gimnazjum i o 9 uczniów zasadniczej szkoły zawodowej, co spowodowało łączne zawyżenie:

- o 14 uczniów liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P2, P41,

- o 9 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P7, P3,

- o 4 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P26,

- o 12 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P34.

3) Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w J. - w tabeli SO3 zawyżenie o 16 liczby wychowanków, a w tabeli U31 zawyżenie o 9 liczby uczniów szkoły podstawowej i o 7 uczniów gimnazjum, co spowodowało łączne zawyżenie:

- o 16 uczniów liczby uczniów og. oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P41,

- o 7 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P26,

- o 16 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P34.

4) Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w K.- w tabeli SO3 zawyżonej o 8 liczby wychowanków, a w tabeli U3.1 zawyżonej o 4 liczby uczniów szkoły podstawowej i o 4 liczby uczniów gimnazjum, co spowodowało łączne zawyżenie:

- o 8 uczniów liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P2, P41,

- o 4 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P26,

- o 8 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P34.

Organ podkreślił, że do rzeczywistego stanu uczniów/wychowanków wykazanego w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. doliczeni zostali nieletni skierowani, a niedoprowadzeni do w. wym. Ośrodków do dnia 30 września 2011 r. Prawidłową liczbę uczniów/wychowanków, którzy na dzień 30 września 2011 r. faktycznie przebywali w w.wym. Ośrodkach ustalono w oparciu o zapisy w księgach wychowanków, księgach uczniów, dziennikach lekcyjnych i dziennikach zajęć internatu prowadzonych przez powyższe Ośrodki.

Ponadto w wyniku danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r.:

1. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Niesłyszących i Słabosłyszących w R.:

- liczba uczniów przeliczona wagą P4 została zawyżona o 8 uczniów, liczba wychowanków przeliczona wagą P33 została zawyżona o 7 wychowanków. Wskazani

uczniowie/wychowankowie zostali wykazani w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r., na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych na inny etap edukacyjny, lub wydanych po terminie sprawozdawczym. Te dokumenty nie stanowiły podstawy wykazania w.wym. uczniów/wychowanków w systemie informacji oświatowej, a tym samym nie stanowiły podstawy do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej,

- liczba uczniów przeliczona wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia (K.K. ) Zasadniczej Szkoły Zawodowej ujętego w dzienniku lekcyjnym klasy ... pod nr ... i w księdze uczniów pod poz. .... Uczeń posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na zaburzenia sprzężone nr ... z dnia 23 września 2010 r. wydane przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w R., ważne na rok szkolny 2010/2011. W związku z powyższym powyższe orzeczenie nie stanowiło podstawy do wykazania w. wym. ucznia w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r.,

- jeden uczeń został przeliczony wagą P5 zamiast P4. Uczeń ten posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 6/03/04 z dnia 9 września 2003 r. z uwagi na głęboki niedosłuch. W treści orzeczenia nie wskazano na występowanie innej poza niedosłuchem, niepełnosprawności pozwalającej uznać, iż uczeń posiada niepełnosprawność sprzężoną,

- jeden uczeń został przeliczony wagą P5 zamiast P3. Uczeń ten posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr .. z dnia 18 sierpnia 2010 r. z uwagi na niepełnosprawność ruchową. W treści orzeczenia nie wskazano na występowanie innej poza niepełnosprawnością ruchową niepełnosprawności pozwalającej uznać, iż uczeń posiada niepełnosprawność sprzężoną.

2. Zespołu Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego w R., liczba uczniów przeliczona wagą P3 została zawyżona o 2 uczniów. Uczniowie ci nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, posiadali orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R.. Orzeczenia te, wydawane do innych celów niż edukacyjne, nie stanowią podstawy do wykazania ucznia w systemie informacji oświatowej.

3. Zespołu Szkół Specjalnych przy ... w G.

- liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P1, P22 i P41 została

zawyżona o 10 uczniów,

- liczba wychowanków przeliczona wagą P23 została zawyżona o 19 wychowanków,

- liczba uczniów przeliczona wagą P26 została zawyżona o 2 uczniów.

4. Zespołu Szkół Specjalnych im. .... przy ... w I.

- liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P22 i P41 została

zawyżona o 57 uczniów,

- liczba uczniów przeliczona wagą P1, została zawyżona o 49 uczniów,

- liczba uczniów przeliczona wagą P7 została zawyżona o 8 uczniów,

- liczba wychowanków przeliczona wagą P23 została zawyżona o 75 wychowanków,

- liczba uczniów przeliczona wagą P26 została zawyżona o 13 uczniów.

5. Zespołu Szkół Specjalnych przy ... w K.:

- liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P1, P22, P41 została

zawyżona o 51 uczniów,

- liczba wychowanków przeliczona wagą P26 została zawyżona o 56 wychowanków,

- liczba uczniów przeliczona wagą P26 została zawyżona o 20 uczniów.

6. Zespołu Szkół Specjalnych przy ...

w O:

- liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P22 i P41, została

zawyżona o 17 uczniów,

- liczba wychowanków przeliczona wagą P23 została zawyżona o 18 wychowanków,

- liczba uczniów przeliczona wagą P26 została zawyżona o 5 uczniów.

W związku z powyższym organ stwierdził, że zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 1.572,8847, a tym samym cześć oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012 dla Województwa Śląskiego została zawyżona o kwotę ... zł.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że różnica pomiędzy wyliczeniami Urzędu Kontroli Skarbowej w K., a wyliczeniami powstałymi w wyniku prowadzonego postępowania spowodowana jest uwzględnieniem zmiany wartości wskaźnika korygującego Di dla Województwa ... na skutek obniżenia liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów szkół zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców. Ponadto, przy kalkulacji powyższej kwoty uwzględniono zwiększenie o 4,7%. Zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz.U. nr 288 poz. 1693 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej", przy obliczaniu liczby uczniów ogółem w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz liczby uczniów przeliczonych m.in. wagami P1, P41 w tej szkole liczbę uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, ustaloną na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2011 r., zwiększa się o 4,7 %.

Jak wyjaśnił Minister, uwzględnianie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag. Nieprawidłowości w zastosowaniu odpowiednich wag przy naliczaniu należnej jednostce samorządu terytorialnego na dany rok części oświatowej subwencji ogólnej są skutkiem błędów w danych wykazanych w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. Konkretni uczniowie/wychowankowie mogli być uwzględnieni w określonych wagach tylko na podstawie posiadanych przez tych uczniów/wychowanków i aktualnych na dzień 30 września 2011 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie oświaty", których treść odpowiadała wymogom wskazanym w opisach poszczególnych wag.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej, wagą P34 mogli być przeliczeni jedynie wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. W sytuacji gdy na dzień 30 września 2011 r., tj. na dzień sprawozdawczy, wychowankowie nie zgłosili się do placówki i nie korzystali z zakwaterowania w ośrodku brak podstaw do wykazania ich w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2011 r., a tym samym brak podstaw do uwzględnienia ich przy liczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012.

Organ podkreślił, że w powyższej sprawie nie chodzi o definicję wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego i ustalenie liczby osób uznanych za wychowanków, ale o prawidłowe ustalenie - według stanu na dzień 30 września 2011 r. - liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w ... przeliczonych wagą P34 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012.

W ocenie organu odwoławczego nie sposób podzielić stanowiska Strony, że nieletni staje się wychowankiem ośrodka w momencie otrzymania skierowania, ponieważ ośrodek musi być przygotowany na zapewnienie nieletniemu warunków niezbędnych do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii w tym warunków bezpiecznego pobytu. Z treści rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz.U. Nr 178 poz. 1833 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MENiS z dnia 26 lipca 2004 r." wynika, że nieletni nabywa status prawny wychowanka dopiero od momentu przekroczenia progu ośrodka i z tym momentem powstają prawa i obowiązki tak wychowanka, jak i wszystkich innych podmiotów, których podstawy działania są z tym związane.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył fragmenty pism Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczących finansowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych wskazując, że MEN udzieliło wielu odpowiedzi na interpelacje poselskie w tej sprawie.

Organ odwoławczy, nawiązując do kwestii gotowości ośrodków wychowawczych do przyjęcia uczniów (wychowanków) podkreślił, że stan prawny obowiązujący w okresie objętym przedmiotową sprawą jest jednoznaczny. Przepisy oświatowe nie obejmują możliwości subwencjonowania placówki za gotowość przyjęcia wychowanka posiadającego wskazanie i skierowanie do placówki. Ponadto z uwagi na potrzebę unikania podwójnego liczenia ucznia/wychowanka zmiana w systemie informacji oświatowej przyporządkowująca ucznia lub wychowanka do określonej jednostki systemu oświaty następuje po przyjęciu wychowanka do młodzieżowego ośrodka wychowawczego (także do szkoły w MOW) i przekazaniu tej informacji do szkoły macierzystej nieletniego. Wysokość naliczanej części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (w tym dla Województwa Śląskiego) na dany rok budżetowy jest uzależniona od zapisów zawartych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego corocznie opiniowanych m.in. przez stronę samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz danych dotyczących liczby uczniów (wychowanków) wdanym roku szkolnym wykazanych w systemie informacji oświatowej (według stanu na dzień 30 września i dzień 10 października) przez dyrektorów szkół/placówek

oświatowych, zweryfikowanych przez organy prowadzące (dotujące) szkoły i placówki

oświatowe.

Ustalone kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok budżetowy mogą być zwiększone ze środków rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W związku z powyższym, w przypadku, gdy nieletni wychowanek, który został skierowany, ale jeszcze nie przybył do ośrodka i w związku z tym nie został ujęty w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, jednostka samorządu terytorialnego mogła ubiegać się o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok budżetowy z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych.

Organ wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. Nr 23 poz. 225 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MENiS z dnia 19 lutego 2002 r.", nie decydują o statucie wychowanka, ale stanowią podstawę dokumentowania liczby uczniów/wychowanków w szkole/placówce. Przepisy § 5 w. wym. rozporządzenia jednoznacznie określały, że młodzieżowe ośrodki socjoterapii prowadzą księgę wychowanków. Do księgi wychowanków wpisuje się m.in. datę przyjęcia wychowanka do placówki oraz datę i przyczynę skreślenia z listy wychowanków. Wpisów w księdze wychowanków dokonuje się chronologicznie według dat przyjęcia wychowanków. Datą przyjęcia wychowanka do placówki nie może być data wskazania ośrodka przez ORE, ponieważ w skrajnych przypadkach oznaczałoby to uznanie za uczniów/wychowanków osób, które nigdy się w placówce nie pojawiły. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że argumenty i wyjaśnienia Strony w zakresie zawyżonej liczby uczniów/wychowanków w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w ... są nieuzasadnione.

Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r., 23, 14, 16 i 8 nieletnich skierowanych odpowiednio do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w ..., a nie doprowadzonych do placówki do dnia 30 września 2011 r.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia MENiS z dnia 19 lutego 2002 r., szkoła prowadzi księgę uczniów. Przyjętego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego wychowanka wpisuje się do księgi wychowanków, zatem księga ta jest dokumentem potwierdzającym przyjęcie wychowanka. Przepisy powyższego rozporządzenia wskazują, że uczniem jest osoba przyjęta do szkoły i z dniem przyjęcia wpisana do księgi uczniów, wychowankiem natomiast jest osoba przyjęta do ośrodka i z dniem przyjęcia wpisana do księgi wychowanków.

Ponadto z przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz.U. nr 109 poz. 631), dalej: "rozporządzenie MEN z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych", wynika, że do celów realizacji zadań określonych w § 12 tego rozporządzenia niezbędny jest pobyt wychowanków w młodzieżowym ośrodku wychowawczym a podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w ośrodku jest grupa wychowawcza.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że wychowankiem jest osoba przyjęta do ośrodka i z dniem przyjęcia wpisana do księgi wychowanków, a obowiązkiem szkoły/placówki oświatowej jest weryfikowanie liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczby wychowanków (podopiecznych) faktycznie przebywających w placówce, tj. korzystających z zakwaterowania.

Na powyższą decyzję Województwo Śląskie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części (co do kwoty 7 274 942,86) i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2016 r. oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Województwo Śląskie zarzuciło organowi orzekającemu naruszenie:

1) art. 28 ust. 5 i art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przy zastosowaniu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2012 r. oraz w związku z art. 3 ust.1 pkt 2 i ust. 3, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej oraz w związku z § 6, § 7 i § 16 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych poprzez przyjęcie, że status wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego przysługuje od chwili faktycznego przybycia nieletniego do takiego ośrodka, a co za tym idzie subwencjonowanie następuje od tej chwili, a w konsekwencji zobowiązanie Skarżącego do zwrotu pobranej w 2012 r. nienależnie części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie 7 274 942,86 zł, podczas gdy prawidłowa wykładnia wspomnianych przepisów i ich zastosowanie prowadzi do odmiennego wniosku, a to status wychowanka nieletni uzyskuje z chwilą otrzymania przez dyrektora ośrodka stosownego skierowania,

2) art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie, że zapewnienie przez Województwo ... gotowości właściwego ośrodka wychowawczego do przyjęcia wychowanka, jako zadanie własne samorządu województwa, nie wymaga zapewnienia środków finansowania,

3) art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do władzy publicznej, jak i w sposób sprzeczny z zasadą praworządności oraz z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

4) art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji poprzez dokonanie przez Ministra Rozwoju i Finansów oceny na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

5) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie w uzasadnieniu wydanej decyzji odniesienia się do argumentacji Województwa ... i dowodów na jej poparcie w zakresie sprzecznych informacji i interpretacji dotyczących rozumienia pojęcia "wychowanek", sposobu zgłaszania danych do systemu informacji oświatowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2018 r. organ odwoławczy dodatkowo wskazał, iż zmiana stanu prawnego, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2017 r. potwierdza, że w latach poprzednich nie było podstaw prawnych do gromadzenia w bazie systemu informacji oświatowej danych o wychowankach skierowanych do młodzieżowych ośrodków wychowawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 198 ze zm.), dalej: "ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego", w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka wcześniej dokonała zwrotu nienależnie otrzymanych kwot subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak wynika z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Rozwoju i Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012. Podstawą ustalenia przez organ kwoty należnej części oświatowej subwencji ogólnej były przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. nr 288 poz. 1693 ze zm.).

Stosownie do art. 28 ust. 5 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej - w myśl § 3 w. wym. rozporządzenia według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów wykazanych przez szkoły w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły.

W okresie objętym rozpatrywaną sprawą, podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez jednostki samorządu terytorialnego prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe, znajdujące się na ich obszarze, stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49 poz. 463 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie informacji oświatowej", oraz – wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 10 ust. 1 tej ustawy – rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. Nr 277 poz. 2746 ze zm.). Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012 przewidywał m.in. wagę P34 = 11,000 dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach.

W trakcie kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. w Województwie ... stwierdzono błędy w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., które spowodowały zdaniem Ministra, zawyżenie łącznie o 1.572,8847 liczby uczniów przeliczeniowych, uwzględnionej do wyliczenia wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012.

W toku przeprowadzonego przez organ postępowania ustalono m.in., że w wyniku nieprawidłowo wykazanych danych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r., w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Niesłyszących i Słabosłyszących w R. oraz Zespole Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego w R.została zawyżona liczba uczniów niepełnosprawnych z powodu braku aktualnych orzeczeń publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych z uwagi na daną niepełnosprawność, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych oraz zawyżenie należnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 dla Województwa Śląskiego. Skarżący w tym zakresie nie kwestionuje zasadności zwrotu przedmiotowej subwencji, a kwota ... zł nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. z tego tytułu, została przekazana przez Skarżącego w dniu 13 kwietnia 2017 r. na rachunek Ministerstwa Finansów.

W skardze zakwestionowano natomiast zasadność zobowiązania Skarżącego do zwrotu kwoty ... zł części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny, a przedmiotem sporu jest przede wszystkim ocena, czy wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego

(dla potrzeb wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012) jest osoba od dnia skierowania do ośrodka, czy od dnia stawienia się w ośrodku zgodnie ze skierowaniem. W konsekwencji, czy Skarżący prawidłowo naliczył część oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r., z uwzględnieniem m.in. przeliczenia osób skierowanych do Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych w ... w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2011 r. jako wychowankowie tych ośrodków mimo, że nie korzystały z zakwaterowania w tych ośrodkach.

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest, iż w stanie prawnym obowiązującym w 2012 r. brak jest regulacji, która wskazywałaby wprost jakie okoliczności decydują o tym od kiedy dana osoba jest wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego, czy o uznaniu danej osoby za wychowanka decyduje skierowanie do ośrodka, czy przybycie (wpisanie do księgi wychowanków). Należy zauważyć, że Minister Edukacji Narodowej różnie interpretował pojęcie "wychowanka". W piśmie z dnia 28 czerwca 2016 r. nr 3791/2016 (dostępne na www.sejm.gov.pl), będącym odpowiedzią MEN na interpelację w sprawie rozliczania subwencji oświatowej przeznaczonej dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych MEN wyjaśnił, że: "Do 2012 r. MEN zajmował stanowisko, że ośrodek jest zobowiązany do rezerwowania przez określony czas miejsca dla nieletniego, mogącego w każdej chwili pojawić się w ośrodku, co pozwalało uznać zasadność subwencjonowania tego okresu (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt 2125/17).

W tym kontekście należy podkreślić, że w piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. Minister Edukacji Narodowej przedstawił dwa warianty skutków wykazanych przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. nieprawidłowości w zakresie danych o liczbie uczniów dla określenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w 2012 r., co potwierdza wątpliwości Ministra Edukacji Narodowej dotyczące stosowania powołanych przepisów. Oceny tej nie zmienia odwołanie się przez Ministra Rozwoju i Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do treści odpowiedzi Ministra Edukacji Narodowej na interpelacje poselskie w sprawie zasad finansowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych (Nr 30357, Nr 14894).

Podejmując rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie Minister za prawidłowy uznał wariant I (w kwocie zmniejszenia subwencji uwzględniono liczbę wychowanków MOW w ..., którzy na dzień 30 września 2011 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w Systemie Informacji Oświatowej na podstawie posiadanych skierowań. Województwo zawyżyło liczbę uczniów przeliczeniowych o 1.572,8847 a kwota subwencji była wyższa od należnej ... zł) stwierdzając, że wariant II (w kwocie zmniejszenia subwencji nieuwzględniono liczby wychowanków w. wym. MOW, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w Systemie Informacji Oświatowej na podstawie posiadanych skierowań, zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych wyniosło 755,8157, a kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 została zawyżona o ... zł), nie jest zgodny z obowiązującymi przepisami.

Sąd podziela stanowisko Skarżącej, mimo odmiennego twierdzenia organu odwoławczego, że dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu zasadnicze znaczenie ma definicja wychowanka MOW dla celów wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012, bowiem bez ustalenia zakresu znaczeniowego terminu "wychowanek" nie można prawidłowo ustalić liczby wychowanków objętych subwencją.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2017 r. Sygn. akt II GSK 2125/17, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę to stanowisko podziela,: "Z uwagi na to, że określenie "wychowanek" nie zostało zdefiniowane w ustawie należało w pierwszej kolejności odwołać się do jego językowego znaczenia. Według Popularnego słownika języka polskiego PWN "wychowanek" to: 1.absolwent jakiejś szkoły; uczeń, 2. osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką (Popularny słownik języka polskiego, PWN 2003, s. 1152). Słowo "wychowanek" nie ma więc w języku polskim jednego znaczenia. Mając jednak na uwadze kontekst prawny rozpoznawanej sprawy należało uznać, że "wychowanek" to osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką. Umieszczenie nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym następuje na podstawie orzeczenia sądu rodzinnego, który w przypadkach określonych w art. 12 zdanie pierwsze ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010 r., Nr 33, poz. 178; dalej ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich), jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia nieletniemu jedynie opieki wychowawczej, może orzec umieszczenie go w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (art. 12 zdanie drugie). Z powołanego przepisu wynika zatem, że nieletni, wobec którego orzeczono umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jest osobą wziętą na wychowanie, będącą pod opieką takiego ośrodka."

W ocenie Ministra wychowankiem jest osoba, która posiada skierowanie do ośrodka i z dniem przyjęcia do tego ośrodka została wpisana do księgi wychowanków. Zdaniem Ministra dopiero od momentu przekroczenia progu ośrodka nieletni nabywa status prawny wychowanka i dopiero z tym momentem powstają prawa i obowiązki tak wychowanka, jak i wszystkich innych podmiotów, których podstawy działania są z tym związane. Nieletni z chwilą otrzymania skierowania do młodzieżowego ośrodka wychowawczego nie stawał się jednocześnie wychowankiem tego ośrodka, ani uczniem szkoły funkcjonującej w strukturach młodzieżowego ośrodka wychowawczego. Wychowankiem stawał się nieletni przyjęty do placówki.

Zdaniem Skarżącego skierowanie do konkretnej placówki, znajdujące umocowanie w postanowieniu sądu rejonowego, wydanego w zakresie umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym w oparciu o dyspozycję art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 1982 r. Nr 35 poz. 228 ze zm.), dalej: "ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich", winno stanowić podstawę uznania nieletniego za jej wychowanka. Konieczność zarezerwowania i utrzymywania w pełnej gotowości miejsca oznacza ponoszenie przez ośrodek kosztów utrzymania zarezerwowanego miejsca.

Regulacje dotyczące młodzieżowych ośrodków wychowawczych zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii. Zgodnie z zapisami w. wym. rozporządzenia, właściwy starosta, na podstawie dokumentacji nieletniego sporządza wniosek o wskazanie odpowiedniego dla niego ośrodka i przekazuje wniosek do Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE). Na podstawie tego wniosku ORE wskazuje staroście odpowiedni dla nieletniego ośrodek oraz powiadamia o tym sąd rodzinny, wskazany ośrodek oraz rodziców lub opiekunów. Właściwy starosta wydaje skierowanie dla nieletniego do wskazanego przez ORE ośrodka i przekazuje skierowanie do tego ośrodka. O przyjęciu nieletniego do ośrodka dyrektor ośrodka powiadamia właściwe organy obowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Dyrektor ośrodka, wraz ze skierowaniem otrzymuje pełną dokumentację dotyczącą nieletniego i ma obowiązek zapewnienia nieletniemu miejsca w ośrodku. Nie może zatem odmówić przyjęcia nieletniego, zaś od chwili skierowania nieletniego do ośrodka na dyrektorze spoczywają określone obowiązki.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, iż skierowanie nieletniego do ośrodka sprawia, że miejsce w ośrodku jest wykazywane jako zajęte, a

wykazywanie miejsca w ośrodku jako "zajętego", nie jest powiązane z faktyczną obecnością nieletniego w ośrodku lecz ze skierowaniem do tego ośrodka.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do odmiennego traktowania okresu pomiędzy skierowaniem, a przybyciem nieletniego do ośrodka. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż od skierowania do ośrodka, ośrodek traci możliwość dysponowania miejscem i jest obowiązany pozostawać w gotowości na przyjęcie skierowanego nieletniego oraz wywiązanie się ze swoich wobec tego nieletniego obowiązków. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż nieletni w okresie od skierowania do przybycia do ośrodka nie posiada statusu wychowanka tego ośrodka. Nie ulega też wątpliwości, iż zorganizowanie opieki dla osoby skierowanej do ośrodka, a jeszcze przed jej przybyciem wiąże się z wydatkami. O statusie wychowanka nie decyduje treść § 5 rozporządzenia MENiS z dnia 19 lutego 2002 r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii oraz placówka zapewniająca opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania prowadzą księgę wychowanków (ust. 1). Do księgi wychowanków wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL wychowanka, imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) i adresy ich zamieszkania, adres dotychczasowego miejsca zamieszkania wychowanka, datę przyjęcia wychowanka do placówki oraz datę i przyczynę skreślenia z listy wychowanków, a także nazwę i adres placówki, do której wychowanek został przeniesiony (ust. 2). Wpisów w księdze wychowanków dokonuje się chronologicznie według dat przyjęcia wychowanków (ust. 3). Wskazać należy, iż przepisy w. wym. rozporządzenia z dnia 19 lutego 2002 r. dotyczą sposobu prowadzenia oraz rodzajów dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej, nie stanowią o okolicznościach wskazujących na nabycie, czy utratę statusu wychowanka ośrodka.

Sąd podkreśla, iż dokonując wykładni mających zastosowanie w sprawie, a obowiązujących w 2011 r. i w 2012 r. przepisów dotyczących systemu informacji oświatowej (SIO) co do kwestii umieszczania w nim informacji o wychowankach, a także przepisów dotyczących procedury skierowania i doprowadzania do ośrodków osób, które się w nich dobrowolnie nie stawiły, w kontekście wymogu zapewnienia takim osobom miejsca w ośrodku, należy uwzględnić, że uległy one zmianie, co dowodzi, zdaniem Sądu, prawidłowości powyższych wywodów.

Regulacje prawne, które z uwagi na ich późniejsze wejście w życie nie mają zastosowania w sprawie wskazują, iż dostrzeżono potrzebę uregulowania w sposób nie budzący wątpliwości kwestii decydującej o tym od kiedy osobie skierowanej do ośrodka przysługuje status wychowanka tego ośrodka. Jak już wskazano wyżej definicji wychowanka, nie zawierały właściwe dla rozpoznania niniejszej sprawy przepisy. Nie zawierało jej także rozporządzenie z dnia 12 maja 2011 r., które zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1872), które w myśl § 83 weszło w życie z dniem 1 września 2016 r., z wyjątkiem § 15, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z jego § 15 nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Zauważyć jednocześnie należy, iż analizowane przez Sąd na potrzeby niniejszej sprawy przepisy rozporządzenia z dnia 26 lipca 2004 r. zachowały swoją aktualność. Rozporządzenie z dnia 19 lutego 2002 r. zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1170), a w § 7 tego rozporządzenia zawarto regulacje odpowiadające regulacjom zawartym w § 5 rozporządzenia z dnia 19 lutego 2002 r., przy czym § 7 ust. 3 stanowi odwzorowanie zapisu § 5 ust. 3 uchylonego rozporządzenia.

W ocenie Sądu za trafną należy uznać argumentację Skarżącego co do tego, iż o uznaniu nieletniego za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje moment otrzymania przez dyrektora ośrodka skierowania tej osoby do ośrodka zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Takie stanowisko prezentowane było również w wyrokach sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 182/16, wyroku NSA z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 2125/17.

Zdaniem Sądu, przy wykładni przepisów regulujących wpisywanie wychowanków na dzień 30 września 2011 r. w systemie informacji oświatowej, należy odejść od przedstawionej w decyzji wykładni literalnej zastosowanych przepisów na rzecz wykładni funkcjonalnej i zaakceptować możliwość wpisania w SIO osób na dzień 30 września 2011 r. skierowanych do takich ośrodków, a doprowadzonych do nich po tej dacie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż znajduje uzasadnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a. Z zasady tej wynika m.in. obowiązek dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego. Wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż właściwe rozpoznanie treści norm prawa materialnego i dokładne, wszechstronne i wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego pod kątem dokonania ustalenia stanu faktycznego w celu jego subsumcji do prawidłowo rozpoznanych norm prawa mogłoby doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa, a także treść art. 7b K.p.a. podnoszącego nakaz współdziałania organów administracji w związku z potrzebą wyjaśnienia m.in. stanu prawnego do rangi zasady ogólnej, a także art. 7a K.p.a., zgodnie z którym jeżeli w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł

jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.