Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1890/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 2 ust 2, art 5 ust 3
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania B. B. -utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania jej świadczenia wychowawczego na dziecko L. B.

Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmówił B.B. przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L.B.

Powodem odmowy przyznania tego świadczenia było przekroczenie kryterium dochodowego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że rodzina wnioskodawcy składa się z 3 osób. Dochód tej rodziny w 2014 roku wyniósł [...] zł – co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje miesięcznie kwotę [...] zł, która przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...] zł na osobę.

Od decyzji tej B. B. wniosła odwołanie zarzucając organowi niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Podniosła, iż od [...] stycznia 2015 r. jest wdową, samotnie wychowującą córkę. Wraz z nimi zamieszkuje też [...] letni syn, który pomaga w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

W następstwie rozpoznania powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Uzasadniając podjętą decyzję Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dość lakonicznie wskazał wysokość dochodu rodziny, nie wskazując nawet źródła uzyskania tego dochodu (co stanowiło ten dochód), czy też sposobu jego wyliczenia. Dodało, iż można odnieść wrażenie, że ciężar właściwego merytorycznego załatwienia sprawy i uzasadnienia stanowiska organ I instancji od razu przerzucił na organ odwoławczy, co jest prawnie niedopuszczalne.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy [...] decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] odmówił B. B. przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. B.

W uzasadnieniu wskazał, iż B. B. wnioskowała o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w wieku poniżej 18 roku życia, co obligowało organ do ustalenia, czy w odniesieniu do rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie zostało spełnione kryterium dochodowe. Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.

Następnie wyjaśnił, że dochód na okres trwający od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. oblicza się na podstawie dochodów uzyskiwanych w roku bazowym 2014.

Dochód B. B. za rok 2014 wyniósł netto [...] zł. (dochód ten jest uzyskany z gospodarstwa rolnego - [...] ha przeliczeniowe x [...] zł. x 12 = [...] zł.). W myśl art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 1 listopada 1984 r. o podatku rolnym - zgodnie z którym przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2014 r. - [...] zł. ([...]/12 miesięcy = [...]zł.).

Ponadto z posiadanej dokumentacji wynika, że B. B. pobiera rentę rodzinną na córkę L. B. od dnia [...] stycznia 2015 r. Zgodnie z art. 2 pkt 20 lit. d ww. ustawy, uzyskaniem dochodu jest uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej (a nie uzyskanie decyzji, uzyskanie uprawnienia, czy uzyskanie prawa do renty). Oznacza to, iż miesiącem w którym nastąpiło uzyskanie dochodu z tego tytułu, jest miesiąc pierwszej wypłaty przyznanej renty rodzinnej. Ww. renta rodzinna została pierwszy raz wypłacona [...] lutego 2015 r. Zgodnie zatem z art. 7 ust. 3 cyt. ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z powyższymi przepisami miesiącem, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jest miesiąc marzec 2015 r., tj. miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiła wypłata renty rodzinnej. Zgodnie z ww. art. 7 ust. 3 ustawy, ustalając zatem prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w tej rodzinie, należy uwzględnić dochód uzyskany przez B. B. z tytułu rozpoczęcia pobierania renty rodzinnej, (które w tym przypadku miało miejsce w lutym 2015 r.), doliczając do dochodu rodziny z roku "bazowego", kwotę dochodu osiągniętego z tytułu uzyskania prawa do renty rodzinnej za miesiąc następny, tj. za miesiąc marzec 2015 r. w wysokości [...]zł.

Dochód miesięczny rodziny z roku 2014 wyniósł [...] zł. plus dochód uzyskany z tytułu renty rodzinnej z miesiąca marca 2015 r. w wysokości [...]zł. ([...]+[...]=[...]zł., [...] zł.: 3 osoby = [...]zł.).

Podsumowując Wójt Gminy [...] stwierdził, że z uwagi na fakt przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego ustanowionego w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem B. B. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa - poprzez brak rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony, brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie faktów znanych Organowi z urzędu a także przedstawionych przez stronę w zakresie zmian jakie nastąpiły w roku 2015 w liczbie członków jej rodziny oraz zmian wysokości dochodów członków rodziny w rozumieniu ustawy - co doprowadziło od poczynienia dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych skutkujących odmową przyznania świadczenia;

- art. 107 § 3 Kpa - poprzez brak precyzyjnego i szczegółowego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z przesłankami działania organu;

2) przepisów prawa administracyjnego materialnego:

- art. 7 ust 1 ustawy w zw. z art. 5 ust 1 i 3 ustawy i z art. 2 pkt 19 c ustawy poprzez ustalenie dochodu rodziny z tytułu gospodarstwa rolnego wg stanu na rok 2014, z pominięciem, że na skutek śmierci członka rodziny spadek po nim (w tym także cześć gospodarstwa rolnego) w udziale 1/4 został odziedziczony przez spadkobiercę nie branego pod uwagę przy ustalaniu liczby członków rodziny, a co za tym idzie dochód rodziny w 2015 r. (3 członków) uległ pomniejszeniu o 1/4;

- art. 5 ust 1 i 3 ustawy w zw. z art. 7 ust 3 ustawy w zw. z art. 2 pkt 2, 4, 12, 16 ustawy poprzez błędne ustalenie, że prawo do świadczenia nie przysługuje, na skutek błędnego ustalenia liczby członków z pominięciem żyjącego w 2014 r. K.B.- ojca małoletniej L.B.

Skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy albo uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W oparciu o art. 136 Kpa wniosła również o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia dochodów i liczby członków rodziny.

W uzasadnieniu odwołania przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy. Przywołała również przepisy prawa cywilnego odnośnie spadkobrania wskazując, że majątek spadkowy po K. B. przeszedł na współwłasność czterech spadkobierców, z czego jeden nie pozostaje członkiem rodziny w rozumieniu ustawy. W jej ocenie najbardziej zasadnym, w rozumieniu przepisów ustawy, pozostaje ustalenie dochodu wg stanu na rok 2014 ze wszystkimi zmianami wynikającymi z roku 2015 tj. zmniejszenie liczby członków rodziny do 3, uwzględnienie renty rodzinnej uzyskanej przez małoletnią oraz pomniejszenie dochodu o 1/4 udziału w majątku spadkowym należącego do S. B., niezaliczanego w poczet członków rodziny w rozumieniu ustawy.

Dodała, że powyższe należy traktować jako utratę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, a w szczególności można zakwalifikować np. jako utratę innej pracy zarobkowej. Zaś naruszenie wymienionych na wstępie przepisów doprowadziło do uwzględnienia tylko dochodu uzyskanego z pominięciem dochodu utraconego.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. B.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej jako "ustawa") - dotyczące zasad przyznawania świadczenia wychowawczego.

Podniosło, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Natomiast zgodnie z zapisami art. 7 ust 5-8 i 10 ustawy, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przy czym w art. pkt 20 lit d ustawy wskazano jako przesłankę uzyskania dochodu uzyskanie renty rodzinnej.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium opisało ustalony stan faktyczny.

Stwierdziło, iż w dniu 25 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na małoletnie dziecko L. B. (ur. [...].06.2003 r.) złożyła B. B. W skład rodziny oprócz wnioskodawczyni i córki wchodzi jeszcze P. B. (ur. [...].06.1992 r.) Dochodem tej rodziny w 2014 r. był dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego w wysokości [...]zł ([...]x [...] zł). Oświadczenie o takiej treści, pod rygorem odpowiedzialności karnej, złożyła B. B.

W dniu [...] stycznia 2015 r. zmarł K. B. - członek rodziny i ojciec małoletniej L. B. - a spadek po nim nabyli w udziałach po 1/4 (zgodnie z postanowieniem SR w P. z [...] sierpnia 2015 r. o sygn. akt [...]) żona B. B. oraz dzieci P. K. B., S. B. i L. B. Decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok został wystawiona przez Wójta Gminy [...] na B. B. L. B. od dnia 18 stycznia 2015 r. ma ustalone prawo do renty rodzinnej z tym, że pierwsza wypłata nastąpiła w lutym 2015 r. Za marzec 2015 r. przysługiwała jej renta rodzinna w wysokości [...] zł netto.

Następnie Kolegium dokonało analizy sytuacji faktycznej i prawnej w niniejszej sprawie stwierdzając, iż bezsprzecznie doszło do uzyskania dochodu - w związku z uzyskaniem przez L. B. prawa do renty rodzinnej. Dlatego też organ I instancji słusznie przyjął do wyliczeń jej wysokość wypłaconą za marzec 2015 r. w wysokości [...] zł, gdyż uzyskanie dochodu nastąpiło z jej pierwszą wypłatą w lutym 2015 r.

Odnośnie zaś przyjęcia dochodu z gospodarstwa rolnego, to Kolegium nie zgodziło się z argumentacją zawartą w odwołaniu, że dochód z tego tytułu powinien być pomniejszony o 1/4. Podniosło, iż ustawodawca w sposób zamknięty wskazał, kiedy można uznać, że nastąpiła utrata dochodu - jednakże za taką utratę nie uznał zmiany w areale posiadanego gospodarstwa rolnego. Natomiast okoliczność, iż jeden z członków rodziny zmarł, ma w tym przypadku wpływ na liczbę członków rodziny, uwzględnianą na moment ustalania prawa do świadczenia, przez którą dzieli się uzyskany w 2014 r. dochód.

Wobec powyższego organ stwierdził, że dochód rodziny za 2014 r. wyniósł [...] zł, co daje [...]zł miesięcznie na rodzinę, a po dodaniu dochodu uzyskanego ([...]zł) wyniósł miesięcznie [...] zł. Dochód ten podzielony przez liczbę członków rodziny (3) wyniósł [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe.

Reasumując - mając na uwadze przytoczone okoliczności faktyczne i prawne sprawy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie znalazło podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. B. - wnosząc o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji.

Organowi drugiej instancji zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:

1) przepisów prawa administracyjnego materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 2 pkt 19 ustawy - poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, iż w sprawie nie doszło do utraty dochodu w rozumieniu ustawy, a w konsekwencji ustalono wysokość dochodów rodziny na poziomie przekraczającym kryterium dochodowe występujące w ustawie, skutkujące brakiem prawa do przyznania świadczenia;

b) art. 7 ust. 1-3 ustawy w zw. z art. 5 ust. 1 i 3 i z art. 2 pkt 2,4, 16 ustawy - poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie że liczba członków rodziny w rozumieniu ustawy wynosi 3;

c) art. 2 pkt 19 ustawy w zw. z art. 2, 32, 71 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku - poprzez przyjęcie, iż katalog w nim zawarty jest katalogiem zamkniętym oraz, że w drodze analogii nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie § 7 ust 2 Rozporządzenia z dnia 18 lutego 2016 roku Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Ustalając dochód rodziny, nie uwzględnia się dochodu zaginionego małżonka, a ustalając dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, nie uwzględnia się tego małżonka), a także, że żadna ze wskazanych w art. 2 pkt 19 ustawy sytuacji nie może znaleźć zastosowania w przypadku utraty dochodu z uwagi na podział majątku spadkowego w dziedziczeniu ustawowym - podział gospodarstwa rolnego należącego do majątku spadkowego (przy jednoczesnym zaliczeniu renty rodzinnej z tytułu śmierci zmarłej osoby na poczet uzyskania dochodu i pomniejszeniu liczby członków rodziny o zmarłą osobę), co stanowi jednocześnie naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej, konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz poszanowania dobra rodziny;

2) przepisów prawa administracyjnego procesowego mające wpływ na wynik sprawy:

a) art. 15 k.p.a. tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności - poprzez podjęcie ustaleń dotyczących zmian w składnikach majątku rodziny w 2015 roku w związku z podziałem majątku spadkowego, podczas gdy organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego w tym zakresie oraz pominął powyższe w całości wdając swe orzeczenie;

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy - poprzez brak rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, zinterpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy (liczba członków rodziny i zmiany w dochodzie) na niekorzyść strony z pominięciem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli - co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie poprzez nieuwzględnienie podziału majątku spadkowego jako utraty dochodu trzyosobowej rodziny oraz przyjęcie, iż decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 roku została wystawiona wyłącznie na B. B., podczas gdy dotyczyła ona również trzech innych osób.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r. poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją orzeczenie, naruszają prawo.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmawiającą przyznania B. B. świadczenia wychowawczego na dziecko L. B.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. 2016.r, poz.195), dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W przedmiotowej sprawie wniosek złożyła matka dziecka. Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy - w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z kolei stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 14 ustawy ilekroć w ustawie mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. W niniejszej sprawie skarżąca posiada jedno dziecko L.B.

Wniosek o ustalenie prawa do przyznania świadczenia skarżąca złożyła w dniu 25 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. od 1 kwietnia 2016r.) i kończy się dnia 30 września 2017r. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 r. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.) przez dochód należy rozumieć - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Należy zauważyć, iż stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Natomiast dochód rodziny oznacza dochód wszystkich członków rodziny (art. 3 pkt 4 tej ustawy). Z kolei przez rodzinę na gruncie ww. ustawy, rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia (...).

Mając powyższe regulacje na uwadze, Sąd stwierdził, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły miesięczny dochód rodziny skarżącej – jednakże w sposób nieprawidłowy dokonały ustalenia miesięcznego dochodu członka rodziny.

Organy orzekające w sprawie ustaliły, że dochód rodziny z gospodarstwa rolnego za 2014 r. wyniósł [...] zł, co daje [...] zł miesięcznie. Następnie do tego dochodu dodały dochód uzyskany z renty rodzinnej L. B. ([...] zł) – co dało łącznie kwotę [...] zł. miesięcznego dochodu. Dochód ten podzieliły przez aktualną liczbę członków rodziny (trzy osoby) i wyniósł on [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie - zatem przekroczył ustawowe kryterium dochodowe.

Tymczasem liczba członków rodziny w 2014 roku była inna – rodzina przez cały 2014 rok liczyła cztery osoby (niesporne), gdyż mąż skarżącej zmarł [...] stycznia 2015 r. Skoro miesięczny dochód rodziny w 2014 r. wynosił kwotę [...] zł.- to sumę tę należy podzielić przez cztery, co da kwotę [...] zł. I taki był miesięczny dochód na członka rodziny osiągnięty w czteroosobowej rodzinie skarżącej w 2014 r.

Stanowisko Sądu w tym zakresie jest zgodne z brzmieniem przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Stosownie do art. 2 pkt 2 tej ustawy "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Z tym, że dochód na okres trwający od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. oblicza się na podstawie dochodów uzyskiwanych w roku bazowym 2014. Zatem ustawodawcy wyraźnie chodziło o dochód na członka rodziny uzyskany w 2014 r.

W niniejszej sprawie należy także wziąć pod uwagę treść art. 7 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Ponieważ taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie - córka skarżącej otrzymała w 2015 r. rentę rodzinną po zmarłym ojcu - dlatego też do miesięcznego dochodu członka rodziny uzyskanego w 2014 r., należy dodać miesięczny dochód na członka rodziny uzyskany w marcu z renty rodzinnej.

Wysokość renty rodzinnej L. B. wynosi kwotę [...] zł. Ten miesięczny dochód należy podzielić przez liczbę członków rodziny w marcu 2015 r. (trzy osoby) – co da nam kwotę [...]zł.

W związku z tym do kwoty [...]zł. (miesięczny dochód na członka rodziny w 2014 r.) należy dodać kwotę [...]zł. (miesięczny dochód na członka rodziny w marcu 2015 r.) – co daje kwotę [...]zł.

Zatem dochód w rodzinie skarżącej - na okres trwający od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. - wyniósł [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie - nie przekroczył więc ustawowego kryterium dochodowego.

Wobec powyższego organy obu instancji niesłusznie uznały, iż z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, skarżącej nie przysługuje świadczenie wychowawcze na córkę L.

Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające w sprawie wezmą pod uwagę powyższe ustalenia Sądu i w sposób prawidłowy ustalą wysokość miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.