Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3235/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 88
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 53 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1045
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2249
law: UIstawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt II SA/Op 379/17 w sprawie ze skargi B. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia i pobrania kary pieniężnej za zniszczenie drzew 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt II SA/Op 379/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia i pobrania kary pieniężnej za zniszczenie drzew, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję B.G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Burmistrz G., na podstawie art. 88 i art. 89 oraz art. 85 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "u.o.p." wymierzył B. i M. G. karę pieniężną w wysokości 3.180.999,57 zł za zniszczenie 36 drzew z gatunku brzoza brodawkowata, lipa drobnolistna, jesion wyniosły, wierzba krucha i olsza czarna, rosnących na działce nr [...] położonej w obrębie sołectwa P., gmina G. Jednocześnie decyzją tą zgodnie z art. 88 ust. 3 u.o.p. odroczył termin płatności kary na okres 3 lat, ponieważ stopień uszkodzenia drzew nie wykluczał zachowania ich żywotności lub możliwości odtworzenia korony.

W dniu 24 września 2013 r. Burmistrz G. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia, czy zniszczone drzewa zachowały żywotność lub odtworzyły korony.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 12 stycznia 2014 r. w ustalono, że z 36 drzew wskazanych w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. żywotności nie zachowało 7 sztuk drzew (6 sztuk z gatunku brodawkowata i 1 sztuka z gatunku lipa drobnolistna), pozostałych 29 sztuk drzew zachowało żywotność, a ponadto posiadało odtworzoną koronę. Kolejne oględziny z udziałem skarżących oraz dendrologa zostały przeprowadzone w dniu 5 maja 2016 r. Organ postanowił dopuścić w przedmiotowej sprawie dowód z opinii rzeczoznawcy dendrologa A. S. z dnia 30 maja 2016 r. uzupełnionej w dniu 5 września 2016 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Burmistrz G., działając w oparciu o art. 88 ust. 4 i ust. 5 u.o.p. orzekł o umorzeniu skarżącym należności w wysokości 2.598.576,28 zł, z tytułu wymierzonej kary pieniężnej za zniszczenie 29 sztuk drzew, które zachowały żywotność, a spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych rosnących na działce nr [...] położonej w obrębie sołectwa P. oraz stwierdził, że w pozostałej części dotyczącej 7 sztuk drzew, które nie zachowały żywotności z powodu wykonania niewłaściwych zabiegów pielęgnacyjnych kara pieniężna w kwocie 582.423,29 z, staje się wymagalna.

Na skutek wniesionego przez B. G. i M. G. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (zwane dalej w skrócie SKO w O.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza G. z dnia [...] grudnia 2016 r. i orzekło co do istoty sprawy, tj. postanowiło umorzyć wymierzoną stronie należność z tytułu kary pieniężnej ustaloną przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. oraz pobrać od B. i M. G. należność z tytułu kary pieniężnej ustalonej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. w wysokości 582.423,29 zł w związku z niezachowaniem żywotności przez 6 drzew z gatunku brzoza brodawkowata oraz jedno drzewo z gatunku lipa drobnolistna.

Od tej decyzji wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

W motywach wskazanego na wstępie wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga B. i M. G. zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, że z dniem 28 sierpnia 2015 r. w ustawie o ochronie przyrody wprowadzono zmiany mające na celu wypełnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. SK 6/12, aby dostosować dotychczasową regulację do wymogów Konstytucji RP, tj. art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045). Zgodnie z art. 53 ust. 3 tej ustawy do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Przy czym na dzień orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała kolejna zmiana ustawy o ochronie przyrody wprowadzona art. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249). Przepis art. 4 ust. 2 tej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza.

Sąd podniósł, że przywołane wyżej rozwiązania przejściowe w stosunku do zmian dokonanych w ustawie o ochronie przyrody, w tym obejmujących w całości art. 88 i art. 89 tej ustawy nie mogły być pominięte przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, tj. ustaleniu podstaw do umorzenia wymierzonej uprzednio administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew i orzeczenie o umorzeniu lub pobraniu nałożonej kary. Zaakcentowano, że organ odwoławczy wprawdzie dostrzegł ww. zmiany, ale podobnie jak organ pierwszej instancji zastosował przepisy sprzed nowelizacji z dnia 28 sierpnia 2015 r. pomimo że nie rozważał, czy w tej sprawie nałożona administracyjna kara byłaby względniejsza. W ocenie Sądu w kwestii orzekania o umorzeniu administracyjnej kary lub pobraniu tej kary za zniszczenie drzew, organy nie mogą abstrahować od znaczenia rozwiązań przejściowych i wprowadzających zmiany w przepisach ustawy o ochronie przyrody. W kontrolowanej sprawie w zakresie umorzenia kary, organ wskazał jedynie na okoliczność żywotności uszkodzonych drzew w okresie 3 lat. Przyjęcie w tej sprawie przez organ przepisów "ustawy względniejszej", w tym przypadku sprzed 28 sierpnia 2015 r. nie znalazło odzwierciedlenia w materiale dokumentacyjnym, ani w motywach uzasadnienia, co z kolei skutkowało uznaniem naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., a w szczególności art. 7a K.p.a. określającego zasadę rozstrzygania "na korzyść strony", która odnosi się wyłącznie do wątpliwości co do stanu prawnego. Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Za nietrafne uznał Sąd zarzuty skarżących dotyczące wadliwego, niekonstytucyjnego naliczenia wysokości orzeczonej kary decyzją ostateczną z 2011 r. Argumentacja w tym zakresie nie mogła być wzięta pod uwagę, bowiem w niniejszym postępowaniu organ nie wymierzał kary za zniszczenie drzew, lecz rozstrzygał kwestię umorzenia opłaty za zniszczenie drzew, w sytuacji zachowania ich żywotności i ewentualnego pobrania opłaty za zniszczone drzewa przy stwierdzeniu braku ich żywotności, która była konsekwencją prowadzenia nowego (odrębnego) postępowania administracyjnego.

W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wykazania, przy równoczesnym ustaleniu w sposób jednoznaczny przesłanek do umorzenia oraz pobrania opłaty, które przepisy ustawy o ochronie przyrody należy zastosować w tej sprawie oraz uwzględnić stanowisko Sądu w zakresie stosowania art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO w O., zaskarżając go w całości. Sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", zarzucono naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r. poz. 2249) oraz w związku z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) polegające na niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisów, a w konsekwencji błędnym zarzuceniu organowi odwoławczemu niewykazania i nieumotywowania zastosowania przepisu art. 88 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 sierpnia 2015 r. jako ustawy względniejszej przy jednoczesnym braku wykazania przez Sąd, że zarzucane SKO w O. uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i w związku z art. 153 P.p.s.a. poprzez zalecenie przez Sąd prowadzenia postępowania dowodowego w kontekście ustalenia, w jakim brzmieniu przepisy ustawy o ochronie przyrody znajdują zastosowanie w sprawie, podczas gdy kwestia ta nie wymaga prowadzenia żadnego postępowania dowodowego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 P.p.s.a wobec sprzecznego stanowiska Sądu w zakresie oceny prawnej wiążącego charakteru decyzji ostatecznej wymierzającej karę za zniszczenie drzew przy jednoczesnym wskazaniu na możliwość zmiany "w nowym postępowaniu (po upływie odroczonego terminu płatności) w zakresie orzekania w przedmiocie pobrania kary";

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez błędne zarzucenie, że SKO w O. nie wyjaśniło dlaczego stosuje przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym (obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw), podczas gdy organ odwoławczy wyjaśnił tę kwestię, a nawet przyjęcie, że SKO w O. naruszyło przepisy K.p.a. w zakresie wskazywanym przez Sąd, to w stanie sprawy ww. uchybienie nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a Sąd nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 7a K.p.a. polegające na błędnym zarzuceniu SKO w Opolu naruszenia ww. przepisu, w sytuacji gdy ani w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji ([...] grudnia 2016 r.) ani w dacie orzekania przez organ odwoławczy ([...] kwietnia 2017 r.) przepis ten nie obowiązywał, a wprowadzony został ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. i M. G. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Istota sporu w sprawie dotyczy oceny prawidłowości wykładni art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r. poz. 2249) oraz art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045).

Rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że w tej sprawie organ odwoławczy zobowiązany był do ustalenia, które przepisy powinny być stosowane do prawidłowego załatwienia sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że decyzją Burmistrza G. z [...] maja 2011 r. wymierzono B. i M. G. karę za zniszczenie 36 sztuk drzew w wysokości 3.180.999,57 złotych odraczając termin jej płatności na okres 3 lat. Pismem z dnia 24 września 2013 r. organ pierwszej instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania celem ustalenia zachowania żywotności ww. drzew. Decyzja organu pierwszej instancji zapadła w dniu [...] grudnia 2016 r., a decyzja organu drugiej instancji w dniu [...] kwietnia 2017 r. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie przyrody dokonana ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045). Zgodnie z jej art. 53 ust. 3 zawierającym przepis intertemporalny, do dotychczas prowadzonych postępowań administracyjnych w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, które nie zostały zakończone decyzją ostateczną przed dniem [...] sierpnia 2015 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów zmienianej ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym ww. nowelizacją z dnia 25 czerwca 2015 r. byłaby względniejsza. Ww. ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) dokonała zmiany art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody i zgodnie z powołanym art. 53 ust. 3 tejże ustawy o tym, które przepisy stosować do wszczętych i niezakończonych postępowań rozstrzyga wysokość kary pieniężnej wymierzanej na podstawie przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie tej ustawy lub po dacie wejścia jej w życie.

Art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody obejmują zasadniczo dwa postępowania: postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej i postępowanie w przedmiocie zobowiązania do zapłaty całości lub części już wymierzonej kary w przypadku odroczenia terminu jej płatności z powodu możliwości zachowania żywotności drzew i krzewów. Skoro więc ustawodawca w art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej z 25 czerwca 2015 r. nakazuje dokonanie oceny, która kara byłaby względniejsza dla strony dla każdego postępowania objętego art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, to wyliczenie korzystniejszej dla strony kary stanowi przesłankę uzależniającą stosowanie przepisów do niezakończonych postępowań. Tym samym organ administracyjny prowadząc postępowanie w dacie wejścia w życie nowelizacji art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody dokonanej ww. ustawą nowelizującą z 25 czerwca 2015 r. miał obowiązek dokonać oceny, czy kara pieniężna obliczona na podstawie dotychczasowych przepisów byłaby względniejsza dla strony, czy też względniejszą byłaby kara obliczona na podstawie nowych przepisów. Dotyczy to nie tylko postępowania w przedmiocie wymierzenia samej kary pieniężnej, ale także postępowania w przedmiocie zobowiązania do zapłaty już wymierzonej kary z powodu niedochowania żywotności zniszczonych drzew.

Także kolejna nowelizacja ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r. poz. 2249) wprowadziła przepis intertemporalny zawarty w art. 4 ust. 2 zgodnie z którym do wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2017 r. postępowań prowadzonych na podstawie art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w dotychczasowej treści byłaby względniejsza. Trafnie w tym zakresie Sąd pierwszej instancji wskazał na potrzebę oceny, czy postępowanie zmierzające do zobowiązania do zapłaty naliczonej już kary za usunięcie drzew ma być prowadzone według przepisów postępowania obowiązujących do dnia 1 stycznia 2017 r., czy po tej dacie. Także i w tym przypadku kryterium wyboru prawidłowej procedury postępowania jest ocena, czy kara naliczona na podstawie nowych przepisów byłaby względniejsza dla strony, czy względniejszą byłaby kara ustalona na podstawie dotychczasowych przepisów.

Tym samym skoro w tej sprawie SKO w O. przyjęło a priori, bez dokonywania jakichkolwiek obliczeń "względniejszej" kary dla strony, stosowanie przepisów sprzed nowelizacji z dnia 28 sierpnia 2015 r. (daty wejścia w życie) ustawy zmieniającej z dnia 25 czerwca 2015 r.), to trafnie Sąd pierwszej instancji nakazał organom dokonanie oceny, która wysokość kary byłaby względniejsza dla strony. Przy czym należy wyraźnie wskazać, że owe naliczanie wysokości kary w tej sprawie nie dotyczy nowego jej ustalania, ale jest to podstawa do wskazania, jakie przepisy proceduralne organy powinny stosować. Kara natomiast, jak wynika z akt sprawy, została ostatecznie ustalona decyzją z [...] maja 2011 r. i ta sprawa nie może obejmować ponownego jej wymierzania.

Mając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Przechodząc do zarzutów strony skarżącej kasacyjnie należy stwierdzić, że zasadniczo nie są one zasadne.

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r. poz. 2249) oraz w związku z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) polegające na błędnym zarzuceniu SKO w O. niewykazania i nieumotywowania zastosowania art. 88 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 sierpnia 2015 r. jako ustawy względniejszej przy jednoczesnym braku wykazania przez Sąd, że zarzucane SKO w O. uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołane przepisy ustaw nowelizujących ustawę o ochronie przyrody zawierają przepisy intertemporalne, których zastosowanie warunkowało w tej sprawie określenie prawidłowych przepisów procedury administracyjnej, zawartych w nowelizowanych art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody. Tym samym bez oceny, która procedura powinna być stosowana, tak organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i w związku z art. 153 P.p.s.a. poprzez nakazanie prowadzenia postępowania dowodowego w kontekście ustalenia, w jakim brzmieniu przepisy ustawy o ochronie przyrody znajdują zastosowanie w sprawie, skoro kwestia ta nie wymaga prowadzenia żadnego postępowania dowodowego.

Wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie to organ administracyjny powinien dokonać ustalenia wysokości kary w oparciu o znowelizowane przepisy i na tej podstawie ustalić, które przepisy ustawy o ochronie przyrody (w której wersji) powinny być w tej sprawie stosowane. Wymaga to przeprowadzenia czynności dowodowych. Trafnie w tym zakresie zostało to wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. organ administracyjny związany jest oceną prawną i wskazaniami w orzeczeniu sądu. Wskazania do dalszego postępowania zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a.

Natomiast częściowo rację ma strona skarżąca kasacyjnie podnosząc niejasność stanowiska Sądu co do możliwości zmiany raz wymierzonej kary pieniężnej za zniszczone drzewa. W tej sprawie kara pieniężna wymierzona na podstawie decyzji Burmistrza G. z [...] maja 2011 r. nie podlegała zmianie. Sąd pierwszej instancji wskazał zaś, że po ustaleniu właściwych przepisów postępowania w tej sprawie zastosowana regulacja może przewidywać np. ulgi lub zwolnienia z części już wymierzonych ostateczną decyzją kar. Zasadniczo takie stanowisko Sądu nie narusza prawa, aczkolwiek nie należy tego traktować jako jakiekolwiek przesądzenie tej kwestii. Dopiero ustalenie prawidłowych przepisów w tej sprawie pozwoli na ocenę, czy w ogóle jakiekolwiek ulgi lub zwolnienia w zakresie samej zapłaty kary mogą przysługiwać stronie.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez błędne zarzucenie, że SKO w O. nie wyjaśniło dlaczego stosuje przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym (obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw), podczas gdy organ odwoławczy wyjaśnił tę kwestię, a nawet gdyby nie wyjaśnił to nie miało to istotnego wpływu na wydane w sprawie decyzje.

Ustosunkowując się do tego zarzutu należy stwierdzić, że art. 6 K.p.a. nakazuje podejmowanie przez organy administracyjne czynności w procedurze administracyjnej na podstawie i w granicach prawa, a w tej sprawie działanie na podstawie prawa oznaczało w pierwszej kolejności wyjaśnienie, jakie przepisy powinny być stosowane tak przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji.

Art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. także zostały naruszone w tej sprawie przez organy administracyjne, ponieważ poprawność oceny zastosowania przepisów regulujących ustalanie stanu faktycznego sprawy zależna jest do tego, czy organy stosowały właściwe przepisy. Skoro trafnie Sąd pierwszej instancji uznał w tym zakresie wady, to tym samym nie można było przyjąć, że także ustalenie stanu faktycznego sprawy i udowodnionych okoliczności faktycznych było prawidłowe. Skutkiem tego zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. nakazujący zamieszczenie w decyzji administracyjnej uzasadnienia faktycznego zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawne zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Naruszenie tego przepisu jest także wynikiem braku ustalenia, które przepisy w tej sprawie powinny być stosowane.

Natomiast niezasadne Sąd pierwszej instancji zarzucił organom administracyjnym w tej sprawie naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. oraz art. 7a K.p.a., ponieważ przepisy te na datę tak wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie obowiązywały. Zostały one wprowadzone ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) z mocą od 1 czerwca 2017 r. W tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne, aczkolwiek tak wyrażone stanowisko Sądu pierwszej instancji nie ma istotniejszego znaczenia w tej sprawie i nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie bowiem z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną także wtedym, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku tylko w pewnym zakresie jest błędne, a sam wyrok odpowiada prawu.

O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.