Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 621/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par. 1 pkt 4 i  par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2014 r. określającej A S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok.

Z ustaleń organu wynikało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku Wójt Gminy W. określił Spółce (wcześniejsza nazwa: "B S.A.") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie 23.218,00 zł.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 roku organ pierwszej nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 rok jest krótszy niż 3 miesiące (upływa z końcem 2014 r.). W takiej sytuacji, w przypadku wniesienia odwołania, sprawa może nie zakończyć się przed upływem terminu przedawnienia. Organ podatkowy domniemywa, że zobowiązanie określone w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. nie zostanie wykonane, gdyż strona w każdej przesłanej do organu korespondencji podkreślała, iż nie zgadza się ze zdaniem organu podatkowego co do opodatkowania linii kablowych, jako budowli (w związku z tym należy przypuszczać, że skorzysta z prawa odwołania się do SKO).

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2014 r. SKO w P. po rozpatrzeniu zażalenia strony wskazało, że zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Stosownie do art. 239b § 1 pkt 4 ww. ustawy, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2 art. 239b Ordynacji podatkowej).

Organ podkreślił, że bezspornym w tej sprawie jest, iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 rok jest krótszy niż trzy miesiące. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej "zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku". Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok upływał więc dnia 31 grudnia 2014 roku.

Organ odwoławczy zauważył, że decyzja wymiarowa została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 30 grudnia 2014 r. (po dwukrotnym awizowaniu: w dniu 16 i 24 grudnia 2014 r.) Do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż termin do wniesienia odwołania. Odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione w dniu 13 stycznia 2015 r. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium czas wydania decyzji ([...] grudnia 2014 r.), jak i perspektywa wniesienia odwołania, a także okoliczność, że odwołanie nie będzie mogło zostać rozpatrzone do końca 2014 r., uprawdopodobniły w sposób wystarczający konieczność nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niepoinformowania strony o wszczęciu i o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, Kolegium stwierdziło, że ustawodawca jasno określił w Ordynacji podatkowej (art. 165 § 5 pkt 3 i art. 200 § 2 pkt 1), iż obowiązku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, jak i obowiązku wyznaczenia siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym nie stosuje się do postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stąd też bezpodstawny jest zarzut niedopełnienia obowiązków wynikających art. 121 Ordynacji podatkowej i naruszenia zasady zaufania do organu podatkowego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zakwestionowanym postanowieniom zarzuciła naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy W. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy w toku postępowania organ administracji nie naruszył prawa w stopniu, który może mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Warunkiem nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest stwierdzenie istnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, a ponadto uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co wynika z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, o której mowa w tym przepisie nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności. Uprawdopodobnić znaczy bowiem tyle, co wskazać jedynie na możliwość, szansę zaistnienia czegoś. Art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej nie wymaga od organów wskazania dowodów na istnienie ryzyka niewykonania zobowiązania. Wystarczające jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodobnią istnienie takiego ryzyka.

Pewne wątpliwości interpretacyjne może natomiast budzić relacja poszczególnych przesłanek zawartych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej do przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, według którego zbliżający się upływu terminu przedawnienia (przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) sam w sobie nie może uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego (przesłanka z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej). Konieczne jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z takiej decyzji nie zostanie wykonane, w szczególności poprzez wskazanie okoliczności związanych z sytuacją majątkową i finansową zobowiązanego, czy dotychczasowymi działaniami podatnika na jego majątku (zob. np. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2012 r., II FSK 1975/10; z 30 maja 2012 r., II FSK 2333/10; z 10 lipca 2012 r., II FSK 2659/10; z 18 grudnia 2012 r., I FSK 135/12; z 16 stycznia 2014 r., II FSK 1102/13).

W innych orzeczeniach zwrócono jednak uwagę, że jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (zob. np. wyroki NSA: z 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12; z 3 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12; z 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z 12 marca 2014 r., I FSK 523/12).

Opowiedzenie się za jednym z tych poglądów powinno być jednak poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności faktycznych sprawy. W omawianym przypadku decyzja wymiarowa została wydana w dniu [...] grudnia 2014 r., nie było zatem możliwości, aby do końca 2014 r. uzyskała ona walor ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Dodatkowym argumentem, który pojawił się na etapie postępowania zażaleniowego, jest fakt, że decyzja wymiarowa została doręczona pełnomocnikowi Spółki dopiero w dniu 30 grudnia 2014 r., gdyż musiał upłynąć stosowny czas na dopełnienie warunków formalnych wynikających z art. 150 Ordynacji podatkowej (doręczenie zastępcze).

W ocenie Sądu okoliczności te w wystarczającym stopniu uzasadniały obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji może nie zostać wykonane, zwłaszcza mając na uwadze czas trwania ewentualnego postępowania odwoławczego. Stąd też zarzut podniesiony w skardze, że w żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku – należy uznać za całkowicie gołosłowny.

Niewątpliwie aby uniknąć takich sytuacji, organy podatkowe powinny wcześniej wszczynać postępowania, nie można jednak odmówić im możliwości określenia wysokości zobowiązania podatkowego tuż przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, co potwierdza art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Ponieważ w omawianej sprawie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był wyjątkowo krótki, w kontekście przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz związanych z tą przesłanką okoliczności uzasadniających obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej), zbędne już było badanie sytuacji majątkowej Spółki.

Z tego powodu nie można również zgodzić się z autorem skargi, że w zaskarżonym postanowieniu brak jest uzasadnienia potwierdzającego zaistnienie dużego prawdopodobieństwa - graniczącego z pewnością - zmaterializowania braku zapłaty przez skarżącą, skoro na etapie postępowania zażaleniowego organ uzyskał całkowitą pewność w tej kwestii. Nie doszło zatem do naruszenia art. 210 § 4 (dotyczącego wymogów faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji – w tym przypadku postanowienia) w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

E.B.