Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 122/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98 ust. 3, 131, 4 pkt 9, 129 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Starostą C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku U. i T. P. o wypłatę odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę krajową postanawia: wskazać Starostę C. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 27 czerwca 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Starostą C. w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wypłaty odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę krajową.

W uzasadnieniu wskazano, że Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia [...]czerwca 2000 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości niezabudowanej położonej w C. stanowiącej działki nr [...] będących własnością U. i T. P. W wyniku podziału z działek tych wydzielono m.in. działkę nr [...] wydzieloną pod projektowaną drogę krajową. W dniu 23 sierpnia 2010 r. U. i T. P. złożyli do Starosty C. wniosek o wypłatę odszkodowania za działkę nr [...] położoną przy ul. [...] w C., zaś Starosta C. postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. przekazał na podstawie art. 65 k.p.a. według właściwości powyższe pismo do Oddziału GDDKiA w G. wskazując, że to ten organ jest właściwy do zapłaty odszkodowania za przedmiotową działkę.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podniósł, że właściwa interpretacja przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w szczególności art. 98 tej ustawy wskazuje, że organem właściwym zobowiązanym do prowadzenia z byłymi właścicielami obligatoryjnych rokowań dotyczących wysokości odszkodowania za grunty, które przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa w rozumieniu art. 4 pkt 9 oraz art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1342/05 (Lex 289059).

Mając na uwadze powyższe Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o wskazanie organu właściwego do wypłaty odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa działki nr [...] wydzielonej pod drogę krajową z nieruchomości objętej podziałem zatwierdzonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta C. z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...].

Starosta C. w odpowiedzi na wniosek podniósł, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, jednakże zgodnie z art. 19 ust. 2 tej ustawy wykonywanie zadań zarządcy tych dróg zostało powierzone Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad. Do zarządcy drogi należy w szczególności nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Zdaniem Starosty negocjacje co do wysokości odszkodowania winien przeprowadzić Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a w razie ich negatywnego wyniku odszkodowanie ustala Starosta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Pozostające w negatywnym sporze kompetencyjnym organy domagały się wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy z wniosku U. i T. P. z dnia 23 sierpnia 2010 r. dotyczącego wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] położoną przy ul. [...] w C.

Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta C. w dniu [...] czerwca 2000 r. (nr [...]) na wniosek U. i T. P. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości niezabudowanej położonej w C., stanowiącej działki nr [...], w wyniku której wydzielona została m.in. działka nr [...] pod drogę krajową, która jak zaznaczono w decyzji przechodzi z mocy prawa na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem uzgodnionym pomiędzy właścicielami a Starostą C. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.).

Zgodnie z art. 98 ust. 3 tej ustawy za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do art. 4 pkt 9 powołanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa. W myśl zaś art. 129 ust. 5 pkt 1 tej ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126. W świetle treści wskazanych przepisów stwierdzić należy, że to Starosta jest w niniejszej sprawie właściwym organem, przed którym winno toczyć się zarówno postępowanie zmierzające do uzgodnienia wysokości odszkodowania, jak i w razie, gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie jest zobowiązany do ustalenia i wypłacenia odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Skoro wydzielenie nieruchomości pod drogę krajową nastąpiło na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to również ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa nastąpić powinny według zasad określonych w tej ustawie. Za chybione uznać więc należało stanowisko Starosty, który odwołując się do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i obowiązków zarządców dróg poszukiwał w niniejszej sprawie w przepisach tej ustawy właściwości Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Jak podano we wniosku na właściwość w tego rodzaju sprawach starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1342/05, takie też stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w postanowieniu z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 71/06.

Z przedstawionych względów jako organ właściwy w sprawie wskazany został na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Starosta C.