Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1908/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  1  par. 1,  art.  3  par.  1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.  134  par.  1,  art.  145  par. 1  pkt  1  lit.  c,  art.  152,  art.  200 w zw.  art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art.  77  par.  1,  art.  80,  art.  107  par.  3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par.  2
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] lutego 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1908/13

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1 b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – także jako ustawa lub u.d.d. oraz lp. 7 pkt 7 lit. c), lp. 0 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania J.Z. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą P. w B. – [...] ul. [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1320 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

W dniu [...] sierpnia 2012 r. w C. skontrolowano zespół pojazdów tj. ciągnik dwuosiowy nr rej. [...] z trzyosiową naczepą marki [...] nr rej [...], poruszający się po ul. J. – drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę do 10t. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisków pojedynczej osi napędowej pojazdu na drogę o 0,7t oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (dmc) o1,2t. Kierujący pojazdem S.K. odmówił podpisania protokołu kontroli na polecenie przedsiębiorcy, który był obecny na punkcie kontrolnym w celu przeładowania pojazdu nienormatywnego. Pojazd na wniosek kierowcy był ważony ponownie, jednak wobec stwierdzenia przy tym ważeniu wyższych przekroczeń nacisku osi na drogę, przyjęto naciski ustalone w pierwszym ważeniu, jako korzystniejsze dla przewoźnika. Ważenia pojazdów dokonano na zalegalizowanym stanowisku do ważenia pojazdów dwoma wagami nieautomatycznymi elektronicznymi do pomiarów statycznych typu LP 600 posiadającymi ważne świadectwa legalizacji ponownej. Kierowcy okazano świadectwa legalizacyjne wag, protokół pomiaru stanowiska do ważenia pojazdów oraz pouczono o prawach i obowiązkach podczas kontroli. Kierowca nie wniósł żadnych uwag do kontroli.

Przesłuchiwany w charakterze świadka kierowca pojazdu podał, że nie jest zatrudniony w przedsiębiorstwie P., lecz w dniu kontroli wykonywał transport drogowy koksu na trasie z B. do G. w imieniu w/w przedsiębiorcy. Po wykonaniu kursu miał uzgodnić wynagrodzenie z J.Z. Zaznaczył, że nigdzie nie doładowywał się, nie tankował paliwa a załadunek odbywał się w pustej skrzyni załadunkowej. Świadek podpisał protokół przesłuchania

.

Po zawiadomieniu J.Z. o wszczęciu postępowania administracyjnego i o prawach przysługujących stronie oraz po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał dnia [...] października 2012 r. decyzję administracyjną stwierdzającą nakładająca karę pieniężną w kwocie 720 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi napędowej pojazdu na drodze do 10t powyżej 10,5t do 11,00t – 720 zł oraz za przekroczenie masy całkowitej pojazdu członowego powyżej 40t do 50t – 600 zł, łącznie nakładając karę pieniężną w kwocie 1320 zł.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy J.Z. złożył odwołanie wnosząc o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdzającą przekroczenia nacisków osi na drogę i dopuszczalnej masy całkowitej zestawu pojazdów, nakładając na J.Z. łącznie karę pieniężną w kwocie 1320zł. Wskazując na art. 2 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Radu z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, organ stwierdził, że z Dyrektywy tej nie wynika, by wagi użyte do kontroli (klasy dokładności III) nie nadawały się do obliczania masy całkowitej pojazdu, chociaż w załączniku nr 1 do Dyrektywy w wymogach metrologicznych określono wagi o dokładności I do II. Także stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności, wagi LP 600 umożliwiają określanie masy całkowitej pojazdów, tym bardziej, że przedmiotowe wagi posiadały właściwą legalizację.

J.Z. złożył odwołanie od wymienionej decyzji wnosząc o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że pojazd został zarejestrowany po raz pierwszy w dniu [...] grudnia 2000 r. a jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 42t. W czasie kontroli zastosowano wagi LP 600 nie posiadające homologacji do dokonywania pomiarów całkowitej masy pojazdu. Skarżący odwołał się do raportu najwyższej Izby Kontroli co do braku możliwości wyznaczenia przy zastosowaniu ww. wag całkowitej masy pojazdu wskazując, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, gdyż dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej określonej w zezwoleniu. W związku z tym zarzucił naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a.

Decyzją wymienioną na wstępie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną.

Opisując stan faktyczny i cytując powołane w decyzji przepisy organ administracji stwierdził, że zostały przekroczone naciski na osi napędowej pojazdu silnikowego o 0,7t i masa całkowita pojazdu o 1,2t. Przewóz był wykonywany bez zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wagi legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S.

Organ odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej stanowiska Najwyższej Izby Kontroli organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko to nie zostało poparte żadną analizą prawną ani faktyczną, podobnie jak stanowisko Głównego Urzędu Miar zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., dotyczące również wag LP 600, dlatego nie podziela wniosków tych organów tym bardziej, że nie są to rozstrzygnięcia oparte na przepisach prawa. Zdaniem organu odwoławczego wagi użyte do kontroli spełniały wymagania klasy dokładności od I do IIII, zatem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) nadawały się do obliczenia masy całkowitej pojazdu.

Zdaniem organu argumenty przedstawione przez skarżącego nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że kontrola oprócz dopuszczalnego nacisku osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.

W ocenie Głównego Inspektora w sprawie nie znajduje zastosowania art. 5 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, ponieważ kontrola wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu obok przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. Zaznaczył, że przedsiębiorca jest obowiązany do wykazania braku odpowiedzialności przez wykazanie dochowania należytej staranności w przewozie i braku wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ to on wywodzi korzystne dla siebie skutki, a tych okoliczności przewoźnik nie wykazał. Powołanie się przez stronę na rejestrację po raz pierwszy pojazdu silnikowego [...] grudnia 2000 r., w związku z określeniem jego dmc na 42t, nie miało znaczenia, bowiem naczepa została zarejestrowana w dniu [...] grudnia 2011 r., a badano pojazd członowy.

Odnosząc się do zarzutu strony naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. organ stwierdził, że zgromadził i zważył w przedmiotowej sprawie cały materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.

Załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych określa wysokość nakładanych kar pieniężnych bez możliwości ich miarkowania przez organy inspekcji.

Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego J.Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucił naruszenie ustawy o drogach publicznych, poprzez przyjęcie dowolnej, nieobiektywnej i stronniczej interpretacji jej przepisów, a ponadto naruszenie art. 10 § 1 kodeksu postepowania administracyjnego poprzez nie poinformowanie strony postępowania o nowym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Skarżący ponownie wskazywał na pierwszą rejestrację pojazdu w dacie [...] grudnia 2000 r. z dopuszczeniem w rubryce F3 dopuszczalnej jego masy całkowitej do 42t. W związku z tym wydano w dniu [...] lipca 2012 r. pozwolenie czasowe na przedmiotowy pojazd z dmc do 42t. W tych warunkach nie można było kwestionować homologacji pojazdu przez wskazywanie na przekroczenie przez niego dopuszczalnej masy całkowitej na podstawie § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), gdyż pojazd był dopuszczony do ruchu z dopuszczalną masą całkowitą do 42t.

Odnosząc się wag LP 600 zastosowanych przy obliczaniu dmc pojazdów skarżący stwierdził, że w opisie procedury ważenie jest mowa na stronie 9 o tym, że wagi LP 600 mogą pracować jedynie każda oddzielnie, lub w zespole ważącym, wyraźnie podano możliwość pomiaru jedynie nacisku kół i nacisku osi pojazdów. W tym zakresie ponownie odwołał się do raportu NIK i instrukcji wag LP 600. Skarżący wskazał, że organ nie uprawdopodobnił żadnym dokumentem, że ważenie odbyło się wagą służącą do ważenie dmc pojazdów. Ponadto zakwestionował zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie przeprowadzania kontroli podkreślając, że nie jest to przepis prawa wskazując, iż organ kwestionując raport NIK również stwierdził, że nie jest to przepis prawa. Zatem na jakiej podstawie zastosował wewnętrzne zarządzenie Głównego Inspektora będące podstawą przeprowadzenia kontroli, które także nie było przepisem prawa. Skarżący zaznaczył, że na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ww. sprawie należy umorzyć postępowanie, ponieważ rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna. Zdaniem skarżącego organ nie wypowiedział się co do powyższych okoliczności z naruszeniem wymienionego przepisu oraz wskazanych przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Zespół pojazdów skarżącego został poddany kontroli w dniu [...] sierpnia 2012r., a więc w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym zgodnie z dziennikiem promulgacyjnym z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. w szczególności jeżeli chodzi o zastosowanie przepisu art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 1 tej ustawy i jej załącznika nr 2 ze wskazanymi liczbami porządkowymi.

Zasadniczym jednak zarzutem skarżącego jest określenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przy użyciu, jak twierdzi skarżący, wag LP 600 nienadających się do określania tych parametrów. W tym zakresie skarżący odwoływał się do informacji Najwyższej Izby Kontroli i Głównego Urzędu Miar, które w jego ocenie wskazywały na nieprzydatność tego typu wag do badania tych parametrów pojazdów.

Zarzuty skarżącego w ocenie Sądu nie były chybione.

Jak wskazywał Prezes Głównego Urzędu Miar w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. ([...]) wagi LP 600 uzyskały certyfikat zatwierdzenia typu WE nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. przez Jednostkę Notyfikowaną nr [...] dla T. sp. z o.o. z S., upoważnionego na teren Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiciela producenta firmy I., [...], M., [...], USA. Certyfikat ten dotyczy wag nieautomatycznych elektronicznych do ważenia nacisku kół lub osi pojazdu (Typ LP 600) klasy dokładności IIII o maksymalnym obciążeniu 10t. Na stronie 3 instrukcji Obsługi tych wag producent potwierdza, że wagi LP 600 są przeznaczone do pomiaru nacisków kół i osi pojazdów, wagi te mogą pracować każda oddzielnie lub w zespołach, lecz także przy pomiarach nacisku kół lub osi pojazdów (s. 9 Instrukcji Obsługi wagi "Procedury ważenia"). Jak zatem wynika tak z pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar, jak i z Instrukcji Obsługi wag Typu LP 600, mogą one służyć jedynie do ważenia nacisków kół i osi pojazdów lecz nie do określania ich masy całkowitej, co wyraźnie podkreśla Prezes Głównego Urzędu Miar w wymienionym piśmie – "typ wagi LP 600 nie powinien być wykorzystywany do wyznaczania masy pojazdu".

Organ administracji odwołując się do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) błędnie uznaje, że skoro rozporządzenie to odnosi się do wag klasy dokładności od I do IIII, to w sytuacji, w której wagi LP 600 użyte do kontroli miały dokładność klasy IIII, to oznacza, że można było nimi dokonać pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. Nie chodzi bowiem o klasę dokładności wagi, lecz o to, że wagi Typu LP 600 nie były certyfikowane przez Jednostkę Notyfikowaną do wyznaczania masy pojazdów. W związku z tym ich użycie dla określenia tego parametru nie mogło być miarodajne w kontroli i w tym zakresie organy inspekcji nie dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co uzasadnia także stwierdzenie o naruszeniu art. 80 k.p.a., a w rezultacie także art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ administracji odwołując się do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. nie zauważył także, iż rozporządzenie to w § 2 określa zakres jego stosowania do wag nieautomatycznych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania na podstawie decyzji zatwierdzenia typu wydanych do dnia 30 kwietnia 2004 r. w wyniku dokonania oceny zgodności. Obie wagi użyte w czasie kontroli (Typ WE: PL 05 004, a więc zgodny z wymienionym wcześniej certyfikatem zatwierdzenia) zostały wyprodukowane w 2005 r., a świadectwa legalizacji ponownej zostały na te wagi wystawione w dniach [...] wrzesień 2010 r. i [...] sierpnia 2011 r., zatem wszystkie trzy wymienione daty występują po dacie wskazanej w § 2 wymienionego rozporządzenia. W związku z tym powołanie się przez organ na to rozporządzenie, jako uzasadniające właściwość wag użytych w czasie kontroli, także z tego powodu nie mogło zasługiwać na aprobatę.

W tych okolicznościach organ administracji powinien ponownie rozpatrując sprawę mieć na uwadze powyższe okoliczności, a także przepis art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, rozważając ewentualnie zasadność jego zastosowania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.