Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 593/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 246 par. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą zwrotu K. M. należności celnych w kwocie [...] zł wymierzonych w decyzji nr [...] z dnia [...] r.

Decyzja ta została wydana przy następujących ustaleniach faktycznych:

W dniu [...] r. decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr [...] wymierzone zostały K. M. należności celne od sprowadzonego przez niego z zagranicy samochodu osobowego marki [...] Od decyzji tej K. M. wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Dnia [...] r. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] uchylił decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. wymierzył należności celne od samochodu osobowego marki [...]. Od tej decyzji Strona również wniosła odwołanie. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w K.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K., oddalił wniesioną przez K. M. skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł (sygn. akt I SA/Ka 196/96).

Dnia [...] r. K. M. złożył wniosek o zwrot pobranych należności oraz zapłaconych odsetek. W swym wniosku wskazał, że wnioskuje o zwrot należności celnych na podstawie art. 247 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.- Kodeks celny (Dz. U. Z 2011 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.). Po rozpatrzeniu tego wniosku organ pierwszej instancji zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgodnie z art. 200 ustawy – z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. - dalej zwaną O.p.). Z możliwości tej Strona skorzystała przysyłając pismo, w którym podtrzymała swoje stanowisko z wcześniejszego wniosku.

Na podstawie art. 246 § 4 Kodeksu celnego oraz przepisów wykonawczych, wydane zgodnie z delegacją zawartą w art. 252 § 1 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił zwrotu należności celnych w kwocie [...] zł.

Od decyzji tej K. M. złożył odwołanie. Ponownie przedstawił w nim sprawę wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego, pisząc jednocześnie o zakupie nieruchomości we wsi W., co miało być dowodem na to, że samochód stanowił mienie przesiedlenia. Ponadto zarzucił organowi, że sprawa nie została należycie zbadana.

Na podstawie art. 222 O.p., postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor Izby Celnej w K. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie K. M., wskazując, że swoich pismach podnosi kwestie pozostające bez związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym w sprawie zwrotu należności celnych, natomiast dotyczących postępowań prowadzonych w latach ubiegłych.

Na powyższe postanowienie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/GI 955/08 zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] r. zostało uchylone. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego o niewypełnieniu przez Stronę wymagań określonych w art. 222 O.p. "Strona jako nieprofesjonalista nie musiała konkretnie wskazywać uchybień zaskarżonego rozstrzygnięcia, ani jednoznacznie artykułować swoich zarzutów. Wystarczy, że podważa zasadność konkretnie wskazanej decyzji (..)".

VV związku z powyższym, po zakończeniu postępowania odwoławczego, poprzedzonym nowym przeanalizowaniem sprawy, w dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K., zgodnie z art. 200 O.p., wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi, K. M. złożył pismo nie wnoszące nowych dowodów w sprawie, podtrzymujące jego stanowisko zawarte w odwołaniu z dnia [...] r. i opisujące ponownie sprawę sprowadzenia samochodu.

W dniu [...] r., decyzją nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał swoją decyzję nr [...] z dnia [...] r., w której odmówił zwrotu należności celnych.

Na powyższą decyzję, K. M. wniósł skargę zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w K. nienależyte rozpatrzenie zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2010 r. oraz ponownie przedstawił i podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wcześniejszych wnioskach oraz pismach.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. przed 1 maja 2004 r., do spraw dotyczących tego długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny oraz aktów wykonawczych. W przedmiotowej sprawie dług celny powstał w 1996 r.

W związku z tym organ stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku z dnia [...] r. dotyczącego zwrotu należności celnych należało stosować przepisy działu V tytułu VII Kodeksu celnego.

Zgodnie z treścią art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków wymienionych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego.

Decyzję nr [...] z dnia [...] r., w której Dyrektor Urzędu Celnego w K. wymierzył należności celne od samochodu osobowego marki [...], Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy. Również Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K., wyrokiem sygn. akt I SA/Ka 196/96 oddalił wniesioną przez K. M. skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Dyrektor Izby Celnej w K. przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2558/05 (LEX nr 240101), że "co do istnienia należności celnych w dacie wydania stosownej decyzji wiążące jest ostateczne rozstrzygnięcie organów celnych określające obciążenie z tego tytułu na postawie przepisów obowiązujących w dacie sprowadzenia pojazdu". Tok postępowania w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. został wyczerpany, gdyż organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. Decyzja funkcjonuje więc w obrocie prawnym i jest wymagalna.

Oznacza to, według organu, że w tej sprawie nie może mieć zastosowania przepis zawarty w art. 246. czy też przywołany przez Stronę art. 247 Kodeksu celnego, ponieważ należności celne są prawnie należne, czego dowiedziono powyżej. Ponadto, nie zaistniały też wypadki określone w art. 229 § 3 Kodeksu celnego.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K., w niniejszej sprawie nie został spełniony również warunek zwrotu należności celnych zawarty w art. 246 § 4 kodeksu celnego. Przepis ten ogranicza możliwość zwrotu lub umorzenia należności celnych tylko do przypadków, w których złożenie wniosku nastąpiło przed upływem 3 lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.

Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Warszawie, przepisów dotyczących zwrotu i umorzenia należności celnych nie można stosować z pominięciem art. 246 § 4 i 6 wymienionej ustawy (sygn. akt V SA/Wa 20/07, LEX nr 344629).

W rozpatrywanej sprawie, powiadomienie o długu celnym wynikającym z decyzji wymierzającej należności celne do zapłaty nr [...] z dnia [...] r. nastąpiło w dniu [...] r. Trzyletni termin na złożenie przedmiotowego wniosku minął zatem [...] roku.

Argumenty podnoszone przez Stronę we wniosku oraz w skardze przedstawiające ponownie w sposób bardzo szczegółowy historię odprawy celnej samochodu osobowego marki [...], jego wywóz do K., zakup działki w P., nie mają oparcia w prowadzonym postępowaniu w sprawie zwrotu należności celnych. Ponadto, były już przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym i procesowym. Decyzja wymierzająca należności pozostała w mocy prawnej.

Odnosząc się natomiast do zarzutów K. M. zawartych w pismach, jak również w skardze z dnia [...] r. dotyczących m.in.: nie wydania oryginałów dokumentu, braku odpowiedzi na zadawane pytania, czy też przyjazdu do IC K. w celu zapłaty należności, Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, że w tym zakresie udzielił już odpowiedzi. Dyrektor ponownie zauważył, że K. M. opisuje kolejny raz okoliczności związane ze zgłoszeniem samochodu, począwszy od podjęcia samochodu procedurą tranzytu w W., poprzez odprawę pojazdu w oddziale celnym w C., przyjazd do P. w celu zapłaty należności, postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy w K., czy też postępowanie przed Sądem. Okoliczności te były już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej w ramach właściwych instytucji procesowych i nie potwierdziły słuszności stawianych przez Stronę narzutów.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji [...] z dnia [...] r. i stwierdził, że w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zwrotu należności celnych określone w przepisach art. 246 § 2 i § 4 ustawy - Kodeks celny oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1653).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nienależyte rozpatrzenie zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z 5 sierpnia 2011 r. oraz ponownie przedstawił i podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wcześniejszych wnioskach oraz pismach opisując historię sprowadzenia samochodu osobowego na polski obszar celny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zarzuty strony skarżącej nie są zasadne.

Stan faktyczny, jaki legł u podstaw zaskarżonej decyzji ma charakter bezsporny i został przedstawiony w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, a wcześniej decyzji organu pierwszej instancji.

Na wstępie Sąd chciał zwrócić uwagę, że sporna decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] wydana w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania z [...] r. od decyzji nr [...] została wydana po dniu 1 maja 2004 r., tj. po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, a więc już w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). jednakże w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z późn. zm.) w przypadkach powstania długu celnego przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej w sprawach dotyczących długu celnego mają zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy – kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.).

Z akt sprawy wynika, że dług celny w niniejszej sprawie został określony na mocy ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., którą Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy. Również po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K. wyrokiem sygn. akt I SA/Ka 196/96 oddalił wniesiona przez K. M. skargi na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Zgodnie z art. 246 § 4 Kodeksu celnego należności celne są zwracane lub umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Skarżący został poinformowany o obowiązku zwrotu należności celnych wynikających z różnicy między należnościami należnymi a uiszczonymi w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r.

Dopiero dnia [...] r. skarżący złożył wniosek o zwrot pobranych należności oraz zapłaconych odsetek. Jak wynika z art. 246 § 4 i 6 Kodeksu celnego należności celne są zwracane na wniosek dłużnika złożony po upływie 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Termin ten może być jednak przedłużony jeżeli dłużnik udowodni, że niezłożenie wniosku przed upływem 3 lat od dnia powiadomienia go o tych należnościach było spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami lub działaniem siły wyższej.

Jak wynika z akt sprawy, powiadomienie o długu celnym wynikającym z decyzji wymierzającej należności celne do zapłaty z dnia [...] r. nastąpiło w dniu [...]r. Trzyletni termin na złożenie przedmiotowego wniosku minął zatem [...] r.

Skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia nieprzewidzianych okoliczności czy też działań siły wyższej.

Oczywistym jest, że w analizowanej sprawie skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, co w konsekwencji spowodowało utratę możliwości skorzystania z tego uprawnienia.

Ponadto organ słusznie wskazał, że w sprawie nie zachodzą również inne przesłanki przemawiające za zwrotem tych należności celnych.

Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego w postaci decyzji, określone w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a ponadto nie wystąpiły przesłanki do zwrotu należności celnych określone w przepisach art. 246 § 2 i 4 ustawy – Kodeks celny oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r.

Organ ocenił prawidłowo i wnikliwie cały zgromadzony materiał dowodowy oraz wskazane przez skarżącego fakty i okoliczności. Ponadto dokonał prawidłowej subsumcji do stanu faktycznego jak i prawidłowo wskazał i zastosował przepisy intertemporalne, a to art. 247 w zw. z art. 246 Kodeksu celnego.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisami celnymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji, tj. [...] r. okres w którym dłużnik mógł domagać się umorzenia należności celnej wynosił jedynie 12 miesięcy licząc od dnia pierwotnej odprawy celnej (ustawa z dnia 16 maja 1994 r. - Prawo celne, Dz. U. 1994 Nr 71, poz. 312 z późn. zm.).

Zarzuty podniesione przez stronę w skardze nie dają podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji zarówno z przyczyn materialnoprawnych jak i proceduralnych.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.