Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 153/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,b i c ;  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. M. S. (dalej: skarżący) zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. W sekcji VII: Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich strona zadeklarowała 85 działek ewidencyjnych w tym działkę nr [...] o pow. [...] ha. W sekcji VIII: Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych strona zadeklarowała 10 działek rolnych oznaczonych literami od A do J o powierzchni [...] ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO).

W deklaracji rolnika wykryto nieprawidłowości dotyczącej działek:

nr [...] - powierzchnia działki ewidencyjnej rożna od powierzchni wynikającej z ewidencji gruntów oraz brak możliwości jej lokalizacji na ortofotomapie,

[...],[...]- niezgodność powierzchni gruntów rolnych w sekcji VII i VIII wniosku,

[...]- została zadeklarowana przez innego producenta rolnego,

H/Hl - brak spójności,

-[...], [...],[...],[...],[...]- przekroczenie powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności tj. powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

W tej sytuacji, organ I instancji w dniu [...] r. wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi skarżący złożył w dniu [...] r. korektę wniosku, zgodnie z którą dokonała podziału działki H/Hl o pow. [...] na dwie odrębne działki H/Hl o pow. [...] ha i K/Kl o pow. [...] ha. Do korekty dołączony został załącznik graficzny dotyczący działki rolnej J/Jl, a ponadto strona złożyła dodatkowe pisemne wyjaśnienia i wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej we wniosku o płatność w zakresie działki [...], wskazując, że nie miała i nie ma zamiaru ubiegać się o przyznanie do niej płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał w dniu [...] r. decyzję (nr [...]), na mocy której przyznał skarżącemu płatności do powierzchni stwierdzonej w kontroli administracyjnej wniosku tj. [...] ha w kwocie [...] zł, wynikającej z pomniejszenia o [...] zł dla JPO i w kwocie [...] zł, wynikającej z pomniejszenia o [...] zł dla UPO.

W uzasadnieniu wskazano, że różnica bowiem pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika we wniosku a powierzchnią ustaloną w wyniku kontroli administracyjnej ([...]ha) wynosiła 5,9825%, zatem stosownie do art. 58 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) stanowiącego, iż jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, zmniejszono płatności JPO i UPO.

Podniesiono w uzasadnieniu, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r" str. 16). Dla działki rolnej A okazała się mniejsza od deklarowanej o [...] ha. Natomiast wykluczeniu ponadto podlegała cała powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana na działce ewidencyjnej nr [...], która zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...]r. nie jest przez niego użytkowana.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że jest ona krzywdząca bowiem organ nie uwzględnił jej wniosku z dnia [...] r. w sprawie oczywistej pomyłki pisarskiej odnośnie działki nr [...], związanej z korzystaniem z oprogramowania komputerowego, skarżący nie miała i nie ma zamiaru ubiegać się o przyznanie do niej płatności.

Rozpoznając odwołanie, zakażoną decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), nazywana w dalszej części decyzji ustawą.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr [...], z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej [...] ha;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie natomiast z ust. 1a, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazał organ, że jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa), do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Dalej wskazał, że stosownie do art. 14 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany dalej "systemem zintegrowanym"). System zintegrowany obejmuje następujące elementy:

skomputeryzowaną bazę danych;

system identyfikacji działek rolnych;

system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;

wnioski o pomoc;

zintegrowany system kontroli;

jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.

Zgodnie z art. 17 cytowanego wyżej rozporządzenia, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 (tzw. system identyfikacji działek rolnych LPIS).

Odpowiednio do treści art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Natomiast stosownie do art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c wyżej cyt. rozporządzenia, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

Dalej w uzasadnieniu organ podniósł, że z analizy całości materiału zgromadzonego w niniejszej wynika, że decyzja organ I instancji została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa.

W tym zakresie organ wskazał, że Agencja, zgodnie z art. 14 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 17 cytowanego wyżej rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. (tzw. system identyfikacji działek rolnych LPIS). Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, w rozpatrywanej sprawie powierzchnia referencyjna ewidencyjno-gospodarcza (PEG) gruntów rolnych, na których zlokalizowana została działka rolna A, wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskiwanych z ortofotomapy, będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wynosi mniej niż zostało zadeklarowane przez wnioskodawcę do płatności. Po uwzględnieniu powierzchni referencyjnej (PEG) oraz powierzchni dokonanych pomiarów na podstawie dostępnych ortofotomap organ I instancji ustalił, że powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności JPO i UPO dla tej działki jest o [...] ha mniejsza niż całkowita powierzchnia zadeklarowana do tej pomocy przez skarżacego ([...]ha). Należy wskazać, iż analiza zastosowania przez organ I instancji powierzchni PEG jak i dokonanych pomiarów działek odniesienia przy zastosowaniu zintegrowanego systemu wykazała na prawidłowość tych czynności. Ponieważ działka rolna A położona jest na 7 działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...]analiza powierzchni PEG dotyczyła każdej z nich z osobna. Analiza dostępnych w systemie LPIS ortoobrazów nie pozwoliła na stwierdzenie nieprawidłowości w wyznaczeniu powierzchni referencyjnej, która mogłaby mieć wpływ na ustalenia dokonane przez organ I instancji. W związku z powyższym organ I instancji mógł rozpatrzyć wniosek jedynie w granicach danych zawartych w zintegrowanym systemie administrowania i kontroli, odnośnie zadeklarowanej działek ewidencyjnych. Dane te wskazują, iż największy spójny obszar kwalifikujący się do dopłat na działce [...] jest o [...] ha mniejszy od deklarowanego, na działce [...] o [...] ha, na działce [...] o [...] ha na działce [...] o [...] ha, a na działce [...] o [...] ha, co łącznie daje [...]ha na działce rolnej A.

Odnośnie wykluczenia gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, organ wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Ponieważ nieprawidłowość polegająca na wykryciu podczas tzw. kontroli administracyjnej krzyżowej wykazała, iż ww. działka została zadeklarowana także przez innego producenta rolnego, o czym strona została powiadomiona w wezwaniu z dnia [...] r., skarżący nie mógł skutecznie jej wycofać w terminie późniejszym.

Podniósł także, że okoliczności, na która wskazuje strona nie można uznać za oczywista pomyłkę. Błędnej deklaracji nieodpowiadającej stanowi faktycznemu w żadnym wypadku nie można uznać za oczywistą omyłkę. Jak wskazał organ. zgodnie z dokumentem roboczym Komisji Europejskiej nr AGR 49533/2002 z dnia 05.06.2002 r., do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim błędy, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane) oraz błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego. Natomiast w sprawie, Sekcja VII i VIII wniosku zawiera spójne dane co do działki nr [...], bowiem w obu częściach ww. wniosku znajduje się deklaracja do płatności działki nr [...], przy czym nie można uznać to za błąd wynikający z działania oprogramowania komputerowego, na co wskazał pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] r., bowiem działka ta w sekcji VII została wpisana odręcznie. Tym samym art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczący możliwości korygowania wniosku w każdym momencie, bez żadnych negatywnych konsekwencji dla wnioskodawcy, pod warunkiem jednak, iż błąd ma charakter "pomyłki oczywistej", w zaistniałej sytuacji nie znajduje zastosowania.

Podniósł organ, że skarżący deklarując we wniosku określone działki ewidencyjne i rolne do płatności potwierdza własnoręcznym podpisem, że zna zasady przyznawania płatności oraz oświadcza pod groźba odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, iż informacje zawarte we wniosku są zgodnie ze stanem faktycznym.

W tym kontekście organ Agencji podniósł, że nie było w zaistniałej sytuacji podstaw aby odstąpić od zastosowanych na rolnika zmniejszeń w przypadku przedeklarowania gruntów o więcej niż 2 ha lub 3%. Odstąpienie od ww. zmniejszeń i sankcji możliwe jest jedynie w przypadkach określonych w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., który stanowi, iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (ust. 1). Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji (ust. 2).

W związku z powyższym, zdaniem organu, zasadne stało się zastosowano regulacje zawartą w art. 58 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, stanowiacego: jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 2 ha lub 3 % lecz nie więcej niż 20 % płatność zostaje pomniejszona o kwotę stanowiącą dwukrotność stwierdzonej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną w kontroli.

W skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał w tym zakresie na okoliczność, że wezwanie z dnia [...] r. jakie otrzymał od organu było nieczytelne, oraz na okoliczność nieuwzględnienia przez organy ARiMR wyjaśnień jakie złożył ówczesny pełnomocnik skarżącego, że zadeklarowanie we wniosku działki [...] wynikało z oczywistej pomyłki.

Skarżący podniósł w skardze, że nie można uznać, że organy poinformowały go o nieprawidłowościach, bowiem z wezwania z dnia [...] r. nie można jednoznacznie stwierdzić, jakiego uchybienia dopuścił się wnioskodawca. W praktyce dopiero osobiste stawiennictwo z BP ARiMR we W. pozwoliło stronie na zrozumienie treści wezwania. Ponadto podniósł, że nie wiedząc jakie konkretnie zastrzeżenia ma organ do omawianej działki, niezwłocznie po otrzymaniu wezwania wniosła o sprostowanie oczywistej pomyłki. Wskazał, że od marca 2010 stał się właścicielem 84 działek objętych KW nr 15660. Wpisanie działki [...] stanowiło pomyłkę - błędne działanie oprogramowania komputerowego, przy pomocy którego wypełniany był wniosek - bowiem niemal wszystkie działki w obrębie Smolec o numerach rozpoczynających się od liczby 180 należą do skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu niezrozumiałej treść wezwania z dnia [...] r., organ Agencji wskazać, że w pkt 16 tego wezwania wyraźnie widnieje zapis, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanych do programu oraz powierzchni zalesionych, wskazanych we wnioskach złożonych przez Producentów ubiegających się o dopłaty, położonych na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej zgodnie z bazą referencyjną. Powyższy zapis, zdaniem organu, czytelnie wskazuje, że na przedmiotową działkę wniosek złożył więcej niż jeden producent rolny. Dlatego zarzut o niepoinformowaniu o nieprawidłowościach należy uznać za niezasadny.

Niezależnie od tego, organ podniósł, że zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 powiadomienie o jakichkolwiek nieprawidłowościach stwierdzonych we wniosku wyklucza możliwość wycofania tej części wniosku, do których owe nieprawidłowości się odnoszą, a zatem samo wskazanie w wezwaniu organu I instancji, że na działce [...] stwierdzono błędy wystarczy, aby zastosowanie miał ww. art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wyjaśnienia jakie złożył w dniu [...] r. ówczesny pełnomocnik strony nie mogą zatem spowodować skutecznego wycofania gruntów rolnych położonych na działce [...], bowiem były one wynikiem otrzymanego wezwania.

Odnośnie pomyłki przy wypełnieniu wniosku spowodowaną jednolitą numeracją działek czy błędami oprogramowania komputerowego, organ Agencji wskazał, że te okoliczności nie mogą zostać uznane za oczywisty błąd. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postępowanie o przyznanie płatności do gruntów rolnych jest wszczynane na wniosek strony, a zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym.

Natomiast do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim błędy, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane) oraz błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego. Natomiast sporna działka została zadeklarowana przez rolnika tak w sekcji VII wniosku, jak i sekcji VIII wniosku jako część działki rolnej J/Jl. Nie można zatem stwierdzić niespójności tej części wniosku uzasadniającej uznanie deklaracji działki 180/7 za oczywistą pomyłkę.

Ponadto organ Agencji wskazał, że warunkiem przyznania płatności jest posiadanie zadeklarowanych działek, a nie tytuł prawa własności jakim dysponuje producent deklarujący działki do płatności. Dlatego też wyjaśnienia skarżącego, że przedmiotowa działka nie widnieje w księdze wieczystej jako jego własność, jest bez znaczenia w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiada prawu i skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak trafnie wskazała organ Agencji, aktem prawnym regulującym warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej ustawa).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli min.: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej [...]ha (pkt 1) ;

Stosownie do art. 7 ust.1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Natomiast jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Wskazać należy, że stosownie do art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16), każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany dalej "systemem zintegrowanym"). System zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) skomputeryzowaną bazę danych; b) system identyfikacji działek rolnych; c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; d) wnioski o pomoc; e) zintegrowany system kontroli; f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc (art. 15 ust.1 rozporządzenia).

Jak zasadnie wskazał organ Agencji, płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika (art. 18 ust.1 ustawy). Z tym, że zgodnie z art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (ust.1 ). Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy (ust. 2).

Natomiast stosownie do art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L. 2009.316.65 ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

Powyższe wskazuje, że płatność bezpośrednia może być przyznana do kwalifikowalnego obszaru i spełnienie tego warunku podane jest kontroli organów Agencji.

Jak wynika z akt sprawy Agencja, zgodnie z art. 14 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który – zgodnie z art. 17 tego rozporządzenia ustanawiany - jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. (tzw. system identyfikacji działek rolnych LPIS). Przy jego sporządzaniu korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Maksymalną powierzchnię referencyjną ewidencyjno-gospodarcza (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009.

Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

W przedmiotowej sprawie, przeprowadzona według wskazanych zasad kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości we wniosku skarżącego.

Istotnym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie, w konsekwencji powyższej kontroli jest kwestia wykluczenia z płatności określonych gruntów rolnych, a w szczególności zastosowanie sankcji przy określeniu kwoty przyznanej płatności.. Idzie o nieprawidłowości w odniesieniu w działki rolnej oznaczonej litera A i J.

Jak wynika z akt sprawy, powierzchnia referencyjna ewidencyjno-gospodarcza (PEG) gruntów rolnych, na których zlokalizowana została działka rolna A, wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskiwanych z ortofotomapy, będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wynosi mniej niż zostało zadeklarowane przez wnioskodawcę do płatności. Po uwzględnieniu powierzchni referencyjnej (PEG) oraz powierzchni dokonanych pomiarów na podstawie dostępnych ortofotomap ustalono, że powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności JPO i UPO dla tej działki jest o 0,09 ha mniejsza niż całkowita powierzchnia zadeklarowana do tej pomocy przez skarżącego.

W związku z powyższym organy Agencji mogły rozpatrzyć wniosek jedynie w granicach danych zawartych w zintegrowanym systemie administrowania i kontroli, odnośnie zadeklarowanej działek ewidencyjnych w ramach działki oznaczonej literą A. Powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...]ha, natomiast stwierdzono w wyniku kontroli powierzchnię [...]ha.

Odnośnie nieprawidłowość na działce oznaczonej litr J - wykluczenia z płatności gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...]o powierzchni [...]ha. Jak wynika z akt sprawy, tzw. kontrola administracyjna krzyżowa wykazała, że ta działka została zadeklarowana także przez innego producenta rolnego, o czym strona została powiadomiona w wezwaniu z dnia [...] r. W odpowiedzi skarżący złożył w dniu [...] r. korektę wniosku i dodatkowe pisemne wyjaśnienia, że nie było jego wolą obieganie się o opłatności na działkę nr [...]. Jednocześnie wystąpił o sprostowanie tego błędu jako oczywistej omyłki pisarskiej wniosku.

Kwestią istotną w tym zakresie, jest czy można uznać wycofanie przedmiotowej działki za skutecznie prawne, nie rodzące sankcji przy określaniu kwoty płatności.

Zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1), natomiast jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).

W tej sytuacji, ponieważ o nieprawidłowość skarżący został powiadomiony w wezwaniu z dnia [...]r., skarżący nie mógł skutecznie wycofać przedmiotowej działki w terminie późniejszym - [...] r. Bowiem, jak już wskazano, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości.

Odnośnie zarzutu skargi co do niezrozumiałej treść wezwania z dnia [...] r., podzielić należy stanowisko organu Agencji, że jest on niezasadny

Jak wynika z akt sprawy, w wezwaniu tym wyraźnie wskazano, że w związku z wnioskiem z dnia [...] r. – o płatności bezpośrednie – stwierdzono nieprawidłowość: suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanych do programu oraz powierzchni zalesionych, wskazanych we wnioskach złożonych przez Producentów ubiegających się o dopłaty, położonych na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej) występujących na tej działce ewidencyjnej zgodnie z bazą referencyjną (pkt 16 i pkt 17).

Z tego zapisu wynika niewątpliwie, że na przedmiotową działkę wniosek złożył więcej niż jeden producent rolny, że jest niezgodność w zakresie powierzchni działek zgłoszonych do płatności bezpośredniej.

Ponadto nie można uznać, jak chce skarżący, że mamy w przedmiotowej sprawie (zgłoszenia działki ewidencyjnej nr [...]) z oczywistą omyłką pisarską. Z błędem, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczący możliwości korygowania wniosku w każdym momencie, bez żadnych negatywnych konsekwencji dla wnioskodawcy. Nie ma bowiem ten błąd charakteru "pomyłki oczywistej".

Jak trafnie wskazał organ, powołując się na dokument roboczy Komisji Europejskiej nr AGR 49533/2002 z dnia 05.06.2002 r., że do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim błędy, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane) oraz błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego. Jak natomiast wynika z akt sprawy, przedmiotowa działka została ujęta w Sekcja VII i VIII wniosku. Zawarte tam dane są spójne i niewykluczające się, w obu częściach wniosku znajduje się deklaracja do płatności działki nr [...]. Nie ma we wniosku, odnośnie tej działki wykluczających się danych. Nie można uznać tego wpisu także za błąd wynikający z działania oprogramowania komputerowego, bowiem działka ta w sekcji VII została wpisana odręcznie.

Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że skarżący deklarując we wniosku określone działki ewidencyjne i rolne do płatności potwierdza własnoręcznym podpisem, że zna zasady przyznawania płatności oraz oświadcza pod groźba odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, iż informacje zawarte we wniosku są zgodnie ze stanem faktycznym.

Nie trafny jest więc zarzut skargi naruszenia art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., odnośnie braku możliwości wycofania części wniosku

Wskazać należy, podzielając stanowisko organu agencji, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły podstawy do odstąpienia od zastosowanych na rolnika zmniejszeń w przypadku przedeklarowania gruntów w przypadkach określonych w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Zgodnie bowiem z jego postanowieniami, obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (ust. 1). Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji (ust. 2). Jak już wskazano, Agencja poinformowała skarżącego o nieprawidłowości wniosku odnośnie działki nr [...], przed wyjaśnieniami strony i korektą wniosku.

W konsekwencji wskazanych powyżej nieprawidłowości odnośnie działki oznaczonej litera A i J, łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów wyniosła [...] ha. W konsekwencji powierzchnia, od których przyznano płatności wyniosła [...]ha. Skarżący zadeklarował we wniosku do płatności powierzchnię [...]ha. Wskazuje to, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika we wniosku a powierzchnią ustaloną w wyniku kontroli administracyjnej wynosiła więcej niż 3%. Jak trafnie wskazały organy agencji, w tej sytuacji zastosowanie w sprawie znalazł art. 58 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. stanowiący, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W konsekwencji zasadnie zmniejszono płatności JPO i UPO.

Przyznana kwota płatności została wyliczona w sposób prawidłowy, według wskazanej powyżej zasady. Skarżący tego obliczenia nie kwestionuje.

Zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzje organu pierwszej instancji wydane zostało w oparciu o prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i obowiązujące przepisy prawa. Nie można zatem uznać trafności zarzutu skargi naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Mając powyższe na względzie skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec jak w sentencji wyroku.