Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 192/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant: Katarzyna Żychlińska, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r na rozprawie sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Ł. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 1, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) oraz § 1 pkt. 3, § 4 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004r. Nr XXVIII/440/04 w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z dnia 19 maja 2004r. Nr 132, poz. 1222), po rozpoznaniu odwołania A Spółki z o.o. w Łodzi od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 442,69 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego w dzielnicy W. o łącznej powierzchni 203,04 m2 w okresie od dnia 5 października 2009 r. do dnia 5 października 2009 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wystąpiło w dniu 6 października 2009 r. do zarządcy drogi z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego na okres od dnia 5 października 2009r. do dnia 4 listopada 2009r. dla umieszczenia reklamy jednostronnej w lokalizacjach i o powierzchniach podanych w załącznikach nr 1 oraz nr 2 wniosku.

Organ l instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielił zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od dnia 6 października 2009 r. do dnia 4 listopada 2009 r., w celu umieszczenia reklam na wiatach AMS według szczegółowego wykazu lokalizacji wym. w załączniku, stanowiącym integralną część decyzji, w pasie drogi P., W. i K. w dzielnicy W. - wg lokalizacji szczegółowej określonej na planie sytuacyjnym

Jednocześnie, z uwagi na brak zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia tablic reklamowych na wiatach przystankowych zlokalizowanych na terenie dzielnicy W. w okresie od dnia 5 października 2009 r. do dnia 5 października 2009 r., decyzją z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. nałożył na stronę karę pieniężną stanowiącą 10 - krotność opłaty podstawowej. Do naliczenia opłat za zajęcie pasa drogowego przyjęto stawkę podstawową zgodną z § 4 pkt 3 i 4 Uchwały Rady Miejskiej w Łodzi dnia 7 kwietnia 2004r. Nr XXVIII/440/04, który stanowi, iż za reklamy zlokalizowane na terenie wiat przystankowych komunikacji miejskiej, stawki ustalone w punkt 3 zmniejsza się o 90% dla podmiotów, które w ramach umowy z miastem zajmują się zagospodarowaniem i utrzymaniem przystanków komunikacji miejskiej.

W odwołaniu z dnia [...] r. skarżąca Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 57 § 4 k.p.a. i art. 115 k.c. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych przez błędne przyjęcie, że miało miejsce przekroczenie terminu zajęcia pasa drogi, w sytuacji, gdy termin ten został określony w poprzedniej decyzji na dzień 4 października 2009 r. – tj. dzień ustawowo wolny. Ponadto, zdaniem strony wnoszącej odwołanie, naruszone zostały przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, ponieważ przedmiotowa decyzja została wydana bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zawinionego przez stronę zajęcia pasa drogi z przekroczeniem terminu, a także naruszenie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nawet w przypadku niezawinionego przez stronę zajęcia pasa drogi z przekroczeniem terminu może być on stosowany. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, iż poprzednia decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., zezwalająca stronie na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia tablic reklamowych na wiatach przystankowych zlokalizowanych na terenie dzielnicy W., została wydana do dnia 4 października 2009r., który to dzień był ustawowo wolny od pracy (niedziela). Zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. i 115 k.c., jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy, następny dzień powszedni. W ocenie Spółki, powyższe oznacza, iż decyzja organu I instancji z dnia 10 września 2009r. wygasła w dniu 5 października 2009r. i dlatego strona prawidłowo złożyła kolejny wniosek o zajęcie pasa drogowego w dniu 6 października 2009r. Ponadto, Spółka podkreśliła, iż z godnie z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, kara pieniężna powinna być pobierana tylko w przypadkach, gdy sprawcy zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia można przypisać kwalifikowany przejaw winy, a zarządca drogi nie akceptuje takiego stanu rzeczy oraz gdy zajęcie pasa stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zdaniem strony skarżącej, organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego na okoliczność stopnia zawinienia strony, jak również co do faktycznego zajmowania przez stronę w dniu 5 października 2009r. pasa drogowego we wszystkich wskazanych w decyzji lokalizacjach.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. z dnia z dnia [...] r. Organ, powołując się na treść przepisu art. 40 ustawy o drogach publicznych wskazał, że każdorazowe zajęcie pasa drogowego wymaga uprzedniego wystąpienia do zarządcy drogi i może nastąpić tylko za jego zezwoleniem wydawanym w formie decyzji administracyjnej, w której zarządca nalicza opłatę za zajęcie (art. 40 ust.1 ustawy o drogach publicznych). Natomiast brak takiego zezwolenia skutkuje nałożeniem przez zarządcę drogi kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty. Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 61 § 3 k.p.a., który stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Kolegium wyjaśniło, że skarżąca Spółka złożyła stosowny wniosek o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego celem umieszczenia w nim reklam w dniu 6 października 2009 r. i ten dzień jest datą wszczęcia postępowania. W tej sytuacji organ l instancji prawidłowo orzekł decyzją z dnia [...] r. o zezwoleniu na umieszczenie reklam we wskazanych lokalizacjach o łącznej pow. 203,04m2 od dnia 6 października 2009r. Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, iż umieszczenie reklamy na wiatach przystankowych stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu powołanych przepisów i wymaga zezwolenia zarządcy drogi, którym jest Prezydent Miasta Ł. Z uwagi na fakt, iż w dniu 5 października 2009 r. strona samowolnie zajęła pas drogowy, co do którego poprzednie zezwolenie wygasło z dniem 4 października 2009r., organ l instancji zasadnie nałożył karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało jednocześnie za nieprawidłowe stanowisko Spółki przyjmujące, że opóźnienie w złożeniu wniosku miało uzasadnienie w tym, iż dzień 4 października 2009 r. - czyli ostatni dzień, na który strona posiadała stosowne zezwolenie, był dniem wolnym od pracy i brak było możliwości na złożenie nowego wniosku o wydanie zezwolenia na kolejny okres. Organ wskazał, że powołany przez stronę termin wynikający z art. 57 k.p.a. jest terminem prawa procesowego i dotyczy instytucji związanych z zachowaniem terminów np. do złożenia odwołania, zażalenia, czy też wykonania określonych czynności procesowych. Ponadto, w żadnym wypadku w przedmiotowej sprawie nie mogą mieć zastosowanie terminy wynikające z kodeksu cywilnego.

Kolegium wyjaśniło także, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, ustawodawca nie przewiduje możliwości uznaniowego rozstrzygania w zakresie wymierzania kary pieniężnej czy też różnicowania sytuacji w zależności od przyczyn oraz liczby dni opóźnienia. Organ odwoławczy wskazał, iż zarządca drogi uprawniony był do wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej z uwagi na to, ponieważ strona nie posiadała w dniu 5 października 2009r. zezwolenia na umieszczenie reklamy i zajęcia pasa drogowego,.

W skardze z dnia 4 marca 2010 r., A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosło o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca, przytaczając argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu, zarzuciła organom naruszenie przepisu art. 115 k.c. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że miało miejsce przekroczenie terminu zajęcia pasa drogi, skoro termin ten został określony w poprzedniej decyzji na dzień 4 października 2009 r., czyli dzień ustawowo wolny. Wskazała również na naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych przez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, czy miało miejsce zawinione przez stronę zajęcie pasa drogi z przekroczeniem terminu. W ocenie skarżącej Spółki organy administracji dopuściły się również naruszenia art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że nawet w przypadku niezawinionego przez stronę zajęcia pasa drogi z przekroczeniem terminu może być on stosowany.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje wydane zostały z uchybieniami, które powodowałyby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., a także utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nakładająca na A Sp. z o.o. w Ł. karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego o łącznej powierzchni 203,04 m² pod reklamę umieszczoną na wiatach przystankowych znajdujących w dzielnicy W. za okres od dnia 5 października 2009r. do dnia 5 października 2009r.

Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Nie jest więc możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. W przeciwnym bowiem przypadku, zarządca drogi na podstawie art. 40 ust. 12 powołanej wyżej ustawy, wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Stąd też, każdy przypadek zajęcia pasa drogowego w celu zlokalizowania w nim urządzenia lub obiektu niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi publicznej, bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem zezwolenia lub na podstawie zezwolenia, ale z naruszeniem określonych w nim warunków, stanowi podstawę do pobrania przez zarządcę drogi opłaty z tego tytułu. Podkreślić należy, że użyte w art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych sformułowanie "ustala się" oznacza, iż organ ma obowiązek określenia opłaty w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Powód zajęcia jest przy tym obojętny. Opłata za zajęcie pasa drogowego jest pobierana za sam fakt zajęcia, a nie za czerpanie korzyści z tego zajęcia – w konsekwencji, wymierzenie kary jest obligatoryjne i niezależne od badania przyczyn niezłożenia wniosku.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż skarżąca Spółka, w dniu 5 października 2009 r., zajmowała bez zezwolenia pas drogowy w dzielnicy W. o łącznej powierzchni 203,04 m² dla umieszczenia reklam na wiatach przystankowych. W ocenie organów, fakt, iż wcześniejsze zezwolenie na zajęcie tego pasa drogi, udzielone decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., wygasło z dniem 4 października 2009r., a strona złożyła kolejny wniosek dopiero w dniu 6 października 2009r., spowodował, że w dniu 5 października 2009r. Spółka A zajmowała pas drogowy bez wymaganego zezwolenia. Dlatego też, zarządca drogi - powołując się na treść art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych - nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6, z uwzględnieniem zniżki procentowej wynikającej z § 4 pkt 3 i 4 uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004 r. Nr XXVIII/440/04, tj. w wysokości 442,69 złotych.

Takie stanowisko organów uznać należy za zgodne z obowiązującymi przepisami prawnymi. Z cytowanego wyżej art. 12 ustawy o drogach publicznych oraz ze sposobu naliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego wynika bowiem jasno, iż zgoda na zajęcie pasa drogowego ma charakter czasowy. Oznacza to, iż z upływem ostatniego dnia zezwolenia podmiot, który na jego podstawie zajmuje pas drogowy, jest zobowiązany do przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności, pod rygorem nałożenia kary w trybie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych – za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Możliwość kontynuowania zajęcia pasa drogowego po okresie na jaki udzielona została uprzednio zgoda, uzależniona jest zatem od wydania kolejnego zezwolenia. Skoro, bezspornym jest, iż Spółka A wystąpiła z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego na kolejny okres przypadający od 5 października 2009r. do 4 listopada 2009r. dopiero w dniu 6 października 2009r. (w sytuacji gdy poprzednie zezwolenie udzielone było do dnia 4 października 2009r.), to zarządca drogi miał obowiązek nałożenia wobec strony skarżącej kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia w dniu 5 października 2009r. pasa drogowego pod reklamę umieszczoną na wiatach przystankowych.

Odnosząc się do treści skargi, Sąd uznał za niezasadny zarzut Spółki, polegający na naruszeniu przez organy administracji przepisu art. 57 § 4 k.p.a. i art. 115 k.c. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że miało miejsce przekroczenie terminu zajęcia pasa drogi, skoro termin ten został określony w poprzedniej decyzji na dzień 4 października 2009 r. - dzień ustawowo wolny. Zdaniem strony skarżącej, wobec tego, iż koniec terminu określonego w poprzednim zezwoleniu przypadał na niedzielę, to za ostatni dzień tego terminu należało uznać następny, najbliższy dzień powszedni tj. 5 października 2009r.

Powyższe stanowisko strony nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. W ocenie Sądu, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia do stosowania w niniejszej sprawie przepisów związanych ze sposobem liczenia terminów procesowych, określonych przez przepisy postępowania administracyjnego, a tym bardziej przez przepisy kodeksu cywilnego. Termin procesowy jest bowiem okresem do dokonania konkretnej czynności procesowej przez podmioty lub uczestników postępowania, a jego uchybienie ma wpływ na skuteczność tej czynności. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydawane jest tymczasem w oparciu o ustawę o drogach publicznych, na wskazany w decyzji okres, co wynika z art. 40 ust. 12 pkt 2 tej ustawy. Termin określony w zezwoleniu ma więc charakter materialny, co oznacza, że uchybienie temu terminowi wywołuje skutek prawny polegający na wygaśnięciu praw i obowiązków o charakterze materialnym - w tym przypadku - na wygaśnięciu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Z upływem ostatniego dnia wskazanego terminu podmiot, który zajmuje pas drogowy, obowiązany jest zatem do przywrócenia stanu poprzedniego. Obowiązek taki wynika zresztą jasno z pkt I. 2) decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...]r., udzielającej zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w okresie od dnia 5 września 2009 r. do dnia 4 października 2009 r.

W ocenie Sądu, trafnie zatem organy administracji publicznej zakwalifikowały termin, o którym mowa w art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych jako termin materialnoprawny. Należy zaznaczyć, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktryna jednoznacznie podzielają pogląd, że do terminów prawa materialnego nie stosuje się przepisów rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie oblicza się tych terminów w sposób wskazany w art. 57 i że nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58-60 k.p.a. Dlatego też, koniec terminu wskazany w zezwoleniu Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., przypadający na dzień ustawowo wolny od pracy (niedziela) - 4 października 2009 r., nie powoduje wydłużenia tego terminu do następnego dnia powszedniego, czyli 5 października 2009 r. Termin ten ma charakter terminu prawa materialnego, do którego nie ma zastosowania przepis art. 57 § 4 k.p.a. jako odnoszący się do terminów prawa procesowego.

Sąd orzekający w tym składzie nie podzielił także poglądu skarżącej Spółki, że w zaistniałym stanie faktycznym istniała konieczność badania stopnia zawinienia strony przy dokonywaniu zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu. Rację mają organy, iż powyższe okoliczności nie mogły zostać uwzględnione przez zarządcę drogi przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, albowiem przepis art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych ma charakter obligatoryjny i nałożenie kary nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania zawinienia w nieterminowym złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Jak już zaznaczono wyżej, każdy przypadek zajęcia pasa drogowego w celu zlokalizowania w nim urządzenia lub obiektu niewiązanego z funkcjonowaniem drogi publicznej, bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem zezwolenia lub wprawdzie na podstawie takiego zezwolenia, ale z naruszeniem określonych w nim warunków, stanowi podstawę do pobrania przez zarządcę drogi opłaty z tego tytułu. Konsekwencją takiego stanowiska jest uznanie, że wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, wymierzenie kary administracyjnej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 powołanej ustawy nie jest zależne od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność zawinienia podmiotu zajmującego pas drogowy po upływie terminu określonego w zezwoleniu. Wskazany przepis nie formułuje również przesłanki wykazania "samowolności" zajęcia. Termin "samowolność" został użyty w § 12 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6 poz. 33 ze zm.). Rozporządzenie to utraciło jednak moc z dniem 10 grudnia 2004 r., stosownie do art. 11 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.). Wobec tego, iż w stanie prawnym będącym wynikiem omawianej nowelizacji ustawodawca nie wskazuje "samowoli" jako przesłanki nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, na gruncie aktualnego brzmienia art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, brak jest podstaw do wyprowadzania wniosków, co do uzależnienia dopuszczalności nałożenia kary pieniężnej od przesłanek winy (kwalifikowanej) podmiotu zajmującego pas drogowy i wyraźnego braku akceptacji zajmowania pasa przez zarządcę drogi.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej polegającego na tym, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego, które miałoby na celu ustalenie, czy rzeczywiście przedmiotowe reklamy znajdowały się we wskazanych lokalizacjach w dniu 5 października 2009 r. Sąd uważa, że również nie zasługuje on na uwzględnienie. Należy podnieść, że skarżąca Spółka składając w dniu 6 października 2009r. wniosek o zajęcie pasa drogowego sama zaznaczyła, że prosi o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego w terminie od dnia 5 października 2009 r. do dnia 4 listopada 2009 r., co w ocenie Sądu jednoznacznie świadczy o tym, że w dniu 5 października 2009 r. przedmiotowe reklamy były umieszczone w miejscach wymienionych w załączniku do wniosku. Ponadto, w pkt I. 2) decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], udzielającej zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w okresie od dnia 5 września 2009r. do dnia 4 października 2009r., wyraźnie zaznaczono, iż "w przypadku rezygnacji z dalszego zajmowania terenu poza termin wyznaczony niniejszą decyzją, właściciel zobowiązany jest do jej usunięcia w ostatnim dniu ważności decyzji, uporządkowania terenu oraz pisemnego zgłoszenia tego faktu zarządcy drogi w terminie 3 dni od daty upływu terminu wyznaczonego niniejszą decyzją w celu dokonania protokolarnego odbioru, a w przypadku wyrażenia woli przedłużenia terminu ważności decyzji, właściciel reklamy zobowiązany jest do złożenia wniosku oraz wymaganych dokumentów na 7 dni przed upływem terminu określonego niniejszą decyzją – w sytuacji niedopełnienia powyższego zarządca drogi naliczy opłaty karne z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego w oparciu o art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych". W aktach sprawy brak jest tymczasem dokumentu potwierdzającego okoliczność pisemnego zgłoszenia przez skarżącą Spółkę faktu usunięcia w dniu 4 października 2009r. reklam umieszczonych na wiatach przystankowych znajdujących się w dzielnicy Widzew, a na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że Spółka A nie dokonywała pisemnego zgłoszenia faktu usunięcia reklam w ostatnim dniu ważności decyzji z dnia [...] r. Powyższe okoliczności dawały zatem organom administracji podstawę do uznania, iż w dniu 5 października 2009 r. reklamy faktycznie znajdowały się na wiatach przystankowych i przeprowadzanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie należy, w ocenie Sądu, uznać za zbyteczne. Istotne jest również, iż w żadnym z pism procesowych skarżąca Spółka nie składała oświadczenia, iż w dniu 4 października 2009 r. reklamy zostały usunięte z wiat przystankowych, a pas drogowy przywrócony do stanu poprzedniego. Zarzut nieprzeprowadzenia przez zarządcę drogi postępowania wyjaśniającego na okoliczność faktycznego zajmowania pasa drogowego w dniu 5 października 2009 r. pojawił się w odwołaniu strony skarżącej w dniu 13 listopada 2009 r., w sytuacji, gdy decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. udzielił zgody na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego pod reklamy na okres od 6 października 2009 r. Zlecanie zatem obecnie organom administracji, przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność rzeczywistego znajdowania się reklam na wiatach przystankowych w dniu 5 października 2009r., byłoby również nieracjonalne.

W tej sytuacji należy uznać, że zarządca drogi zasadnie nałożył na A Sp. z o.o. w Ł. karę pieniężną za przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 81.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

D.T.