Wyrok NSA, sygn. akt I SA 128/84
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-10-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 46
journal: Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55
law: Obwieszczenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe.
Teza: Zastosowanie przez organ administracji art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ nie może odnosić się do sytuacji, gdy najemca nie zajmuje lokalu z tego powodu, że uniemożliwia mu wstęp do niego osoba trzecia, która dokonała zmiany /lub zwiększyła liczbę/ zamków w drzwiach wejściowych.

TEZY

Zastosowanie przez organ administracji art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ nie może odnosić się do sytuacji, gdy najemca nie zajmuje lokalu z tego powodu, że uniemożliwia mu wstęp do niego osoba trzecia, która dokonała zmiany /lub zwiększyła liczbę/ zamków w drzwiach wejściowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Kazimierza G. na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 listopada 1983 r. w przedmiocie cofnięcia Zbigniewowi M. przydziału lokalu mieszkalnego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Dzielnicy w Łodzi decyzją z dnia 12 sierpnia 1983 r. nr IV. LK-0191/117/83 cofnął Zbigniewowi M. przydział lokalu mieszkalnego nr 9 w domu nr 52 przy ul. S. w Łodzi z uzasadnieniem, że od 12 lat nie zamieszkuje on w tym lokalu, lecz w lokalu nr 56 w domu nr 11 przy ul. K. w Łodzi, którego najemcą jest Margitta P.

Prezydent Miasta Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania Zbigniewa M., decyzją z dnia 30 listopada 1983 r. nr L. III-817/1072/83/PK uchylił omówioną wyżej decyzję Naczelnika Dzielnicy i "przywrócił Zbigniewowi M. uprawnienia do lokalu nr 9 przy ul. S. 52". W uzasadnieniu decyzji podał, że ze stanu faktycznego wynika, iż Zbigniew M. przebywa obecnie w swojej pracowni plastycznej przy ul. P. nr 135/139, która jednak nie może być miejscem stałego pobytu. Jego czasowa nieobecność jest spowodowana - jak podał w odwołaniu - zmianą zamków przez Kazimierza G. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że odwołujący się wiąże swoje interesy życiowe z innym lokalem. W tych warunkach pozbawienie Zbigniewa M. prawa do mieszkania byłoby krzywdzące.

Tę ostatnią decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimierz G., wnosząc o jej uchylenie i wywodząc, że rozstrzygnięcie organu administracji państwowej II instancji jest następstwem ustalenia, jakoby Zbigniew M. przebywał w swojej pracowni artystycznej. ustalenie to jednak wynika z twierdzenia samego Zbigniewa M. W rzeczywistości mieszka on z Margittą P. w mieszkaniu nr 56 przy ul. K. nr 11. Skarżący podał, że nie zmieniał zamków w lokalu nr 9 przy ul. S. nr 52, dodał jedynie 1 zamek, aby mieszkanie dostosować do wymagań PZU i zabezpieczyć to, co się w nim znajduje. Gdyby wszakże rzeczywiście chodziło o ten zamek, to Zbigniew M. od razu mógł się zwrócić do Milicji Obywatelskiej albo do sądu. W wyniku zaskarżonej decyzji Zbigniew M. znalazł się w posiadaniu 3 mieszkań:

- lokalu spornego

- mieszkania nr 56 przy ul. K. nr 11,

- pracowni.

W rezultacie naruszony został art. 23 prawa lokalowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji państwowej podtrzymał swoje stanowisko, wywodząc podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie, jeżeli chodzi o normy prawa materialnego, to ma zastosowanie art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/. Przepis ten miedzy innymi stanowi, że terenowy organ administracji państwowej może wydać decyzję o cofnięciu przydziału lokalu mieszkalnego w wypadku, gdy najemca faktycznie lokalu nie zajmuje. Z treści tego przepisu zatem wynika, że wystąpienie okoliczności, o których w nim jest mowa /faktyczne niezajmowanie lokalu/, samo przez się nie powoduje cofnięcia przydziału lokalu. przepis wszak mówi, że organ może cofnąć przydział, a to znaczy, że działa tu według tak zwanego uznania administracyjnego. Działanie to jednak nie może mieć dowolnego charakteru, lecz powinno czynić zadość przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 7 tego kodeksu.

Lokal mieszkalny jest jednym z największych dóbr i nie można pozbawiać człowieka tego dobra wtedy, kiedy nie związał trwale swoich interesów życiowych z innym lokalem.

Stąd też cofnięcie przydziału lokalu na podstawie art. 46 in fine prawa lokalowego musi być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania dowodowego, pozwalającego na ustalenie bez żadnej wątpliwości stanu faktycznego /zob. Adam Jaroszyński, Zofia Kuczyńska: Prawo lokalowe z komentarzem, Warszawa 1978, str. 128/.

Przede wszystkim przy rozpoznawaniu spraw, w których może mieć zastosowanie art. 46 prawa lokalowego, trzeba mieć na uwadze, że przez faktyczne zajmowanie rozumie się trwałe związanie interesów życiowych najemcy z lokalem, co nie zawsze musi się charakteryzować stałym w nim pobytem.

Tymczasem w niniejszej sprawie nie ustalono, aby Zbigniew M. związał trwale swoje interesy życiowe z innym lokalem i aby nie wiązał ich już z lokalem nr 9 w domu nr 52 przy ul. S. Faktem jest, że Kazimierz G. zmienił zamki w spornym lokalu, czy też - jak podaje - dodał jeden zamek, wobec czego Zbigniew M. nie miał możliwości wstępu do lokalu. W takiej sytuacji nie można mówić o zastosowaniu art. 46 prawa lokalowego. przepis ten bowiem nie może się odnosić do sytuacji, gdy najemca nie zajmuje lokalu dlatego, że uniemożliwia mu wstęp do tego lokalu osoba trzecia. A tak przecież było w przypadku Zbigniewa M. w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Dzielnicy, jak też w dniu wydania decyzji, która stała się przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. zasadnie zatem Prezydent Miasta Łodzi uchylił decyzję Naczelnika Dzielnicy z dnia 12 sierpnia 1983 r. nr IV. LK-0191/117/83, cofającą Zbigniewowi M. przydział lokalu mieszkalnego. Z użytego w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi sformułowania, iż "przywrócił Zbigniewowi M. uprawnienia do lokalu nr 9 przy ul. S. 52", wynika zaś, że postępowanie pierwszej instancji zostało umorzone.

Omawiana decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nie narusza prawa, i to zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Zarzut skargi, że naruszony został art. 23 prawa lokalowego, albowiem w wyniku wydania zaskarżonej decyzji Zbigniew M. posiada 3 mieszkania, jest chybiony. Zbigniew M. wszak nie ma tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego nr 56 przy ul. K. nr 11 w Łodzi i z akt sprawy nie wynika, aby z lokalem tym związał swoje interesy życiowe. Gdyby zaś nawet przez jakiś czas w tym lokalu zamieszkiwał za zgodą najemcy, to z faktu tego nie można wyciągnąć wniosków takich, jakie wyciąga skarżący. Pracownia artystyczna natomiast nie jest lokalem mieszkalnym.

W sprawie nie zachodzą też przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, nie odpowiada bowiem prawdzie zarzut zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego, że nie brał on udziału w postępowaniu odwoławczym. Złożył wszak obszerne wyjaśnienie z dnia 24 października 1983 r. "do odwołania Zbigniewa M.".

Skoro zatem nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, to zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa skargę należało oddalić.