Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 499/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W dniu 14 maja 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (ARiMR) w M. wpłynął wniosek pani J. M. (dalej przywoływana jako "Skarżąca"), o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. (wniosek o trzecią płatność rolnośrodowiskową), w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) oraz 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

Wraz z wnioskiem złożono Deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach [...] oraz załączniki graficzne.

2. W okresie pomiędzy 22 a 30 października 2013 r. w gospodarstwie Skarżącej - po uprzednim powiadomieniu w dniu 21 października 2013 r. o planowanych czynnościach - przeprowadzono kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport o nr dok. [...] do którego załączniki stanowią szkice z pomiaru poszczególnych działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą jak również dokumentacja fotograficzna. Raport został do Skarżącej przesłany pocztą i skutecznie doręczony w dniu 21 listopada 2013 r., po czym z informacją umieszczoną na jego 16 stronie o treści "Odmawiam podpisania raportu", został przez Stronę odesłany do Z. Oddziału ARiMR.

3. W dniu 17 grudnia 2013 r. wykonawca kontroli - Biuro Kontroli na Miejscu w Z. Oddziale Regionalnym ARiMR, odpowiadając na prośbę Skarżącej o wyjaśnienie sposobu wykonania pomiaru wysokości drzewek jak również wskazania narzędzi, które zostały wykorzystane do wykonania tej czynności, udzieliło odpowiedzi w powyższym zakresie. W piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r., wskazano dane identyfikacyjne narzędzia wykorzystanego w kontroli załączając dwie fotografie tego sprzętu.

4. Jednostka Certyfikująca w rolnictwie ekologicznym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC) sporządziła i przekazała Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył Skarżącej), w którym wskazano powierzchnię [...] ha dla wariantu trwałych użytków zielonych (z certyfikatem zgodności - symbol wariantu 2.3), oraz obszar [...] ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (w okresie przestawiania - symbol wariantu 2.10). W kolumnie 18 wykazu oznaczonej jako Uwagi, JC PCBC zamieściła informację o treści: "w w. 2.10 - 21,50ha – uzupełniono obsadę drzew i krzewów".

5. W dniu 4 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, w uzasadnieniu której wskazał, iż rozstrzygnięcie takie zapadło w związku, z ustaleniami kontroli na miejscu, podczas których stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym orzeczenie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.10.

6. W dniu 13 lutego 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynęło odwołanie od ww. decyzji. Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem o odmowie płatności za realizację ww. wariantu, wyraziła niezadowolenie ze sposobu, w jaki została w jej gospodarstwie przeprowadzona kontrola, a ponadto przywołując informacje postronnych świadków wskazała, iż inspektorzy przeprowadzający kontrolę nie liczyli i nie mierzyli wysokości wszystkich drzewek.

7. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia 3 marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej w terminie pomiędzy 22 a 30 października 2013 roku, podczas której weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do wariantów Rolnictwa ekologicznego - 2.3 w przypadku działki A oraz 2.10 - w przypadku działek od B do F. Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez Wykonawcę kontroli- Biuro Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w raporcie z czynności kontrolnych o nr dok.[...] .

Organ podniósł, że w przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której Skarżąca wnioskowała poprzez złożony w dniu 14 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie rozważył czy spełnione zostały warunki wynikające z § 2 oraz § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.; dalej przywoływane jako: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe 2013").

Organ przywołał treść § 2, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Organ przypomniał także, iż zgodnie z § 50 ww. rozporządzenia, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym") w zakresie m. in wariantu dziesiątego pakietu, Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonym dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 roku.

Ponadto - zgodnie z ust, 3 § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 - w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (czyli jak w niniejszej sprawie, gdzie Skarżąca rozpoczęła realizację zobowiązania w 2011 roku i na skutek rozpatrzenia wniosków o przyznanie płatności złożonych w 2011 i 2012 roku, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zrealizowała pierwszą i drugą płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie 114 835,80zł) - płatność jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Powołując się na § 9 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których jest przyznawana płatność rolnośrodowiskową, Organ wskazał, iż płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni domowej powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Przy tym, Organ podkreślił, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Organ wskazał także na treść załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, który zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania):

a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz

c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Organ podkreślił, że brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 r.).

Organ wskazał na wysokość zmniejszeń, którą określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady).

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego, określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, Organ podniósł, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a).

W odniesieniu do trwałych użytków zielonych, na których realizowany jest wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), Organ wskazał, że w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., w części II. Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, ust. 2 pkt 1), wskazano na wymóg dotyczący koszenia użytków zielonych w terminie do dnia 31 lipca danego roku i usunięcia bądź złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe.

W uzasadnieniu decyzji Organ podniósł, że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR - w dniach 22 - 30 października 2013 r. - przeprowadzili kontrolę gruntów w gospodarstwie Skarżącej, stwierdzając na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej, iż część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust 2 pkt 3) rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, iż na części działek o identyfikatorach od B do F, Skarżąca nie prowadziła produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachowała należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Organ podkreślił, że jak wynika to z Raportu z kontroli o nr dok. [...] stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych), wynosiła odpowiednio;

- 51 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki B - 0,57ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 71 drzewek,

- 38 sztuk na stwierdzonym obszarze działki C - 0,61 ha, dla którego minimalna obsada wynosi 76 drzewek,

- 455 sztuk na działce D o pow. 8,73ha, na której powinny znajdować się drzewka w ilości nie mniejszej niż 1091;

- 526 sztuk na działce E o pow. 9,88ha, podczas gdy minimalna obsada jabłonek obliczona dla tego obszaru wynosi 1235 oraz

- 697 sztuk na działce F o pow. 12,49ha, na której Skarżąca obowiązana jest prowadzić uprawę z użyciem drzewek o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 1561 sztuk,

Wskazana powyżej ilość, którą Organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działce, Organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego; z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278) zachowanie minimalnej obsady drzew o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż:

- 68 sztuk na działce B,

- 73 sztuk na działce C,

- 1039 sztuk na działce D,

- 1176 sztuk na działce E oraz

- 1535 sztuk na działce F,

stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności.

Organ wskazał także, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącej, odbyła się zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dn. 02-12-2009r.). Powierzchnie wszystkich 6 działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej - zgodnie z art. 34 przywołanego rozporządzenia - określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, w tym urządzenia pomiarowe typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili wszelkie konieczne dane odnośnie powierzchni działki, w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru. Powyższe oznacza, iż ostatecznie stwierdzona powierzchnia działki uwzględniała tolerancję pomiaru dla zmierzonych w kontroli obszarów, a Organ nie odnalazł przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru.

Nadto Organ wskazał, że analiza raportu z czynności kontrolnych wskazuje, iż został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawiera błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych na przedmiotowych działkach rolnych. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w poprawnej rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę, polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji.

Odnośnie urządzeń wykorzystanych do pomiaru wysokości i grubości drzewek jabłoniowych, w tym przymiarów wstęgowych czy suwmiarek dwustronnych analogowych, Organ podkreślił, iż zostały one poddane wzorcowaniu. Na potwierdzenie powyższego Organ dysponuje Świadectwami Wzorcowania nr U/91/20/2014 (dla przymiaru) oraz nr U/9LW/48.1/2014 (dla suwmiarki), wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar i Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w S. Zgodnie z wynikami wzorcowania, wykorzystywane przez ARiMR przymiary wstęgowe mają długość 0,99999 m dla odcinka o nominalnej długości 1 m (przy niepewności rozszerzonej pomiaru wynoszącej 0,2 mm), zaś suwmiarki wykazują błąd pomiaru 0,05 mm dla wartości odniesienia 21,25 mm, 0,08 mm dla wartości odniesienia 71,05 mm i 0,15 mm dla wartości odniesienia 150,00 mm. W świetle wyników wzorcowania nie ulega więc wątpliwości, iż urządzenia zastosowane w toku kontroli cechuje absolutnie wystarczająca precyzja pomiaru, by w sposób nie budzący wątpliwości pozwolić na ustalenie, czy dane drzewko liczy sobie co najmniej 80 cm wysokości. Z kolei urządzenia GPS nie podlegają legalizacji. Zamknięty katalog przyrządów pomiarowych podlegających przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2008r. nr 3, poz. 13 ze zm.). Akt ten nie przewiduje legalizacji urządzeń pomiarowych wykorzystujących GPS.

Organ podkreślił także, iż Skarżąca - zgodnie z pouczeniem zawartym na str. 13 raportu - miała możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu. W niniejszym przypadku Skarżąca - pomimo, iż odmówiła podpisania raportu - nie zgłosiła uwag do ustaleń z kontroli, a jedynie skierowała zapytanie do Wykonawcy kontroli o sposób i narzędzie, z wykorzystaniem którego mierzono wysokości drzewek, przez co Organ stwierdził, iż Skarżąca zapoznała się z treścią raportu, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów E2, E6 i E7, których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie Organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za wariant 2.10.

Organ zwrócił także uwagę na udokumentowane ustalenia kontroli. Na podstawie starannie wyrysowanych szkiców z pomiaru działek rolnych stanowiących załączniki do raportu czy obszernej dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości Organu stwierdził on, iż wymagana obsada drzewek na ww. działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie Organu inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

O wyłącznej kwalifikacji drzewek spełniających ww. parametry do obsady drzew, którą beneficjent Programu rolnośrodowiskowego realizujący wariant 2.10 i deklarujący chęć otrzymania płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały okres trwającego zobowiązania rolnośrodowiskowego traktuje § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z przywołanym przepisem płatność rolnośrodowiskową jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których: wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Wymagania, o których mowa powyżej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), w którym w Dziale XIII Pozostałe gatunki, części B. Jakość elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego roślin sadowniczych, w pkt II. Elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, określone zostały minimalne wymagania jakościowe jakie powinien spełniać elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, co w przełożeniu na niniejsze postępowanie, stanowi przepis prawa określający wymagania dla drzewek tworzących uprawę sadowniczą zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej.

Organ wskazał też, iż Skarżąca miała świadomość, że działki rolne będące w jej posiadaniu, a które zgłosiła do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady i tryb realizacji Programu, jak również, iż świadoma jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisała zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw".

W konkluzji uzasadnienia Organ wyjaśnił, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniu wydanej dniu 4 lutego 2014 roku decyzji Nr [...] uzasadniając stanowisko organu w kwestii wymogów obowiązujących dla uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.10 i wysokości zmniejszeń płatności związanych z ustaleniami kontroli na miejscu, błędnie przywoływał załączniki Nr 3 i 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze. zm.). Organ podniósł, że właściwym, zgodnie obowiązującymi w tym zakresie przepisami - w związku z § 50 ust. 3 ww. rozporządzenia - jest załącznik Nr 3 i 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.). Jednak to uchybienie Organu I instancji nie wpłynęło na rozstrzygnięcie organu o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej.

8. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu z dnia 17 marca 2014 r., wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej odmowy płatności rolnośrodowiskowej, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W skardze wskazała na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącej, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie decyzji.

Skarżąca podniosła także naruszenie art. 8,9,10,11,12 i 35 k.p.a.

i wskazała, że Organ I instancji wydając decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej naruszył art. 107 § 3 k.p.a., nie wskazał bowiem faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Jak wynika z uzasadnienia Skargi, Skarżąca kwestionuje sposób i prawidłowość przeprowadzonej kontroli. Wskazuje, iż kontrolujący nieprawidłowo liczyli drzewa na plantacji i niezgodnie z metodyką prowadzenia kontroli mierzyli wysokość drzew. Poddaje także w wątpliwość jakość miarki, która w ocenie Skarżącej mogła błędnie wskazywać wysokość drzew.

Zdaniem Skarżącej pracownicy ARiMR nie posiadali odpowiedniej wiedzy z zakresu rolnictwa, sadownictwa i geodezji a ich wykształcenie jest znacząco inne od wymaganego do tego typu prowadzenia prac (są to ekonomiści). Nie posiadają oni także należnej praktyki i wykształcenia w dokonywaniu oceny stanu plantacji pod względem zachowania dobrej praktyki rolnej, stanu fitosanitarnego plantacji i zachwaszczenia. Jak podniosła Skarżąca, w wyniku braku wiedzy i praktyki kontrolujący popełnili istotne błędy w ocenie stanu plantacji.

Skarżąca kwestionuje także prawidłowość sporządzenia dokumentacji fotograficznej.

9. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

W przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której Strona skarżąca wnioskowała poprzez złożony w dniu 14 maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności, rozważyć należy czy spełnione zostały warunki wynikające z § 2 oraz § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze. zm., dalej przywoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe 2013"). Zgodnie z przywołanym § 2, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 50 ww. rozporządzenia, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym") w zakresie m. in wariantu dziesiątego pakietu, Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonym dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Ponadto - zgodnie z ust, 3 § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 - w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej płatność jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Powołując się zatem na § 9 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których jest przyznawana płatność rolnośrodowiskową, wskazać należy, że płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze. zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni domowej powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z kolei załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania):

a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz

c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013).

Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady).

Zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a).

Konkludując powyższe należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie.

11. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy i odnosząc się do argumentacji Skarżącej, która utrzymuje, iż kontrola została przeprowadzona nierzetelnie Sąd wskazuje, iż zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.

Jak wynika z akt sprawy, tj. raportu, dokumentacji fotograficznej i szkiców pomiarowych, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację zdjęciową a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych.

Jak wskazano wyżej, jedynie spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni domowej wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego.

Natomiast jak wynika ze zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego, znacząca część drzewek stwierdzonych na działkach B, C, D, E i F nie spełniała ww. wymagań. Na każdej z kontrolowanych działek rolnych z uprawą sadowniczą stwierdzono drzewka suche bądź o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość, stanowiąca odpowiednio:

- 36 sztuk drzewek na działce B (w tym 9 suchych),

- 51 jabłonek na działce C (w tym 5 suchych),

- 768 drzewek na działce D (w tym 115 suchych),

- 776 jabłonki na działce E (w tym 163 suche) oraz

- 1069 sztuk na działce F (w tym 217 suchych),

stanowi tę część uprawy, która prawidłowo nie została zakwalifikowana do obsady poszczególnych działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o wysokości przekraczającej 80 cm i średnicy pnia większej niż 8 mm (mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia).

Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, Organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której — w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości także w ocenie Sądu - wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. Na kilkuset zdjęciach (w tym m. in. fotografiach o nr:[...]), udokumentowano drzewka suche, o wysokości poniżej 80 cm, o średnicy pnia mniejszej niż 8 mm czy porażone przez szkodniki lub choroby.

12. Raport z kontroli o nr dok. [...] - zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej przywoływana jako: "ustawa EFRROW"), tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007r., N 168, poz. 1181 ze zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawię do odmowy podpisania raportu.

Z kolei Skarżąca, która została pouczona o prawie do odmowy podpisania raportu i tak też uczyniła - zgodnie z § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia - miała prawo, w terminie 7 dni od otrzymania raportu, do złożenia pisemnego wyjaśnienia przyczyn tej odmowy bądź zgłoszenia zastrzeżeń z równoczesnym zwrotem otrzymanej dokumentacji (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika jednak, iż Skarżąca w trakcie kontroli, po jej zakończeniu i otrzymaniu raportu, czy w późniejszym czasie nie zgłosiła wątpliwości co do stanu faktycznego ustalonego podczas kontroli. Jak to słusznie podniesiono w decyzji Organu II instancji, Skarżąca jedynie chcąc poznać sposób mierzenia drzewek i specyfikację narzędzi, które do tego pomiaru wykorzystano, skierowała do Wykonawcy kontroli zapytanie w tym zakresie nie zgłaszając żadnych wątpliwości.

13. Jednocześnie Skarżąca, przywołując informacje postronnych świadków wskazała, iż inspektorzy przeprowadzający kontrolę nie liczyli i nie mierzyli wysokości wszystkich drzewek znajdujących się na plantacji co uczyniło tę kontrolę za przeprowadzoną niezgodnie z zasadami prawa i nie wystarczająco udokumentowaną. Jednak Skarżąca formułując takie zarzuty nie wskazała jakiegokolwiek przepisu obowiązującego prawa, który w przeprowadzonej kontroli został jej zdaniem naruszony, jak również nie wskazała świadków mogących potwierdzić okoliczności związane z liczeniem i mierzeniem drzewek.

W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy EFRROW, to strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek - a ponadto - ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W praktycznym znaczeniu oznacza to, iż strona, która uznając sposób przeprowadzenia kontroli za nieprawidłowy, winna była przedłożyć dowody potwierdzające tą okoliczność, wykazać na ich podstawie niezgodność przeprowadzonych czynności z obowiązującym przepisem prawa w efekcie wpływających na błędny charakter ustaleń z raportu.

W niniejszym postępowaniu Skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 ust. 3 ustawy EFRROW, albowiem nie udowodniła okoliczności podnoszonych w odwołaniu od decyzji Nr [...] jak też skardze, jakimkolwiek materiałem dowodowym. W istocie twierdzenia Skarżącej stanowią polemikę względem dowodu z kontroli, niepopartą żadnym przeciwdowodem uzasadniającym zarzuty.

14. Sąd pragnie wskazać, że bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje również twierdzenie Skarżącej o braku świadomości skutków wynikających z ustaleń kontroli. Warto podkreślić, że Skarżąca podpisując wniosek o przyznanie płatności, na jego ostatniej 4 stronie - poza zobowiązaniem do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami, przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności czy realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego - oświadczyła, iż jest świadoma konsekwencji i niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji Programu rolnośrodowiskowego. Z tych też względów - nie zgadzając się z wynikami kontroli czy sposobem jej przeprowadzenia - winna była, w odpowiednim czasie (np. podczas kontroli, bezpośrednio po jej zakończeniu bądź po otrzymaniu raportu z kontroli przesyłką pocztową) skorzystać z przysługującego prawa do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń. Skarżąca czynności takiej nie uczyniła; pomimo, iż odmówiła podpisania raportu nie zgłosiła do wykonawcy kontroli jakichkolwiek wątpliwości.

W dalszym toku sprawy, wskutek wyrażonej prośby o informacje o sposobie i narzędziach do pomiaru drzewek czy o wydanie dokumentacji fotograficznej, informacje i dowody powyższe zostały jej udostępnione, a cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, został ponownie wyczerpująco rozpatrzony przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją.

15. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Organu II instancji w zakresie sposobu wykorzystania wykazu z Jednostki Certyfikującej zawierającego informacje o uzupełnieniu obsady oraz protokołu PCBC S.A., udokumentowanego podczas kontroli ARiMR na zdjęciach o nr[...] , wskazującego na konieczność usunięcia stwierdzonej niezgodności do dnia 1 października 2013 r. Podnieść bowiem należy, iż poza kontrolą ARiMR, również i kontrola innego podmiotu stwierdziła podobne nieprawidłowości. Dowód ten potwierdza prawidłowość ustaleń Organów obu instancji, iż zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości ustalonych przez ARiMR w październiku 2013 roku istniało już w dacie 29 sierpnia 2013 roku, kiedy to inspektor rolnictwa ekologicznego przeprowadził kontrolę z udziałem Skarżącej i sporządził z niej protokół Nr[...] . Z dokumentu tego wynika, iż kontrolowana zaakceptowała stwierdzone naruszenia oraz zobowiązała się do podjęcia niezbędnych środków naprawczych.

16. Poza powyższym ponownie należy podkreślić, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem. To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej w dniach 22 - 30 października 2013 r., podczas której stwierdzono, iż warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymóg z załącznika nr 3 do rozporządzenia do określonej minimalnej obsady drzew i prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, nie zostały spełnione.

Prawidłowo zatem, biorąc pod uwagę powyższy wywód, Organ uznał za konieczne zastosowania dyspozycji, o której mowa w § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, czyli zmniejszenia wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzono uchybienie tym wymogom - co w istocie sprowadzało się do konieczności odmowy przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania).

17. W ocenie Sądu słusznie Organ II instancji uznał, że inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali pomiaru i kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Potwierdzeniem prawidłowości pomiarów jest znajdujące się w aktach pismo prof. L. M., z-cy Dyrektora ds. Naukowych Instytutu Ogrodnictwa, wskazujące na prawidłowe postępowanie przy mierzeniu wysokości drzewek na plantacji.

Z okoliczności powyższej, iż na części plantacji stwierdzono sadzonki o wysokości poniżej 80 cm, licząc od szyjki korzeniowej (co wynika z dokumentacji zdjęciowej), wynika dodatkowa konsekwencja wpływająca na sytuację prawną Skarżącej.

Z § 9 ust. 2 pkt 3) lit a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika bowiem, iż w przypadku pakietu 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w tak zatytułowanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. (Dz. U. z 2007r. nr 29, poz. 189 ze zm.).

W Załączniku nr 9 akt ten określa m.in., iż elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej.

W tym miejscu Sąd podnosi jednakże, iż przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji. Mają one zastosowanie zawsze, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny wysokość drzewek uległa zmniejszeniu do poziomu poniżej 80 cm.

Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której — w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości - wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie.

18. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, w tym ww. rozporządzeń rolnośrodowiskowych z 2009 r. i z 2013 roku, w których określono, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi wówczas gdy realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, jak również rolnik ten winien spełniać warunki przyznania płatności w ramach określonych w rozporządzeniu pakietów lub ich wariantów, Organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania płatności do działek rolnych B, C,D, E oraz F, wydały decyzje zgodne z obowiązującym prawem.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że w sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje.

Istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Jak to bowiem wynika ze zgodnych ustaleń ARiMR oraz jednostki certyfikującej, na gruntach objętych wnioskiem Skarżącej nie była - przejściowo - dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar. Niezależnie od tego z ustaleń kontrolerów ARiMR wynika, iż w dacie kontroli część nasadzeń nie spełniało wymogu wysokości określonej w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Z przywołanych regulacji prawa krajowego, wobec niemającego znaczenia dla instytucji przyznawania dopłat następczego dokonania naprawy stwierdzonych naruszeń wynika jednoznacznie, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych decyzja o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami.

19. Jednocześnie analiza akt sprawy nie doprowadziła do stwierdzenia istotnych nieprawidłowości, które naruszałyby prawnie chronione interesy Strony bądź naruszały obowiązujące przepisy prawa - zarówno procesowego jak i materialnego - w zakresie wpływającym na prawidłowość postępowania i kształt przyjętego rozstrzygnięcia.

20. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.