Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1046/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Gminy
Powołane przepisy: article: art. 147  par.  1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia szczegółowych zasad przyznawania dotacji niepublicznym szkołom podstawowym i gimnazjum I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 3 oraz w części obejmującej § 2 pkt 3 i 4, i § 5 załącznika, II. w pozostałej części skargę oddala, III. z a s ą d z a od Gminy [...] na rzecz Stowarzyszenia Rozwoju Wiosek Wyspy [...] kwotę 150 /.../ złotych zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania dotacji niepublicznym szkołom podstawowym i gimnazjom.

Uchwała została podjęta na podstawie art. 90 ust.1, 2a, 3c i 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /tekst jednolity: Dz.U. z 1996r. Nr 67,poz. 329 ze zm./ w związku z art. 7 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./.

W uchwale postanowiono, że ustala ona sposób dofinansowania działalności niepublicznych szkół podstawowych i gimnazjów działających na terenie gminy Wolin. Zasady przyznawania dotacji zamieszczone są w załączniku do niniejszej uchwały /§ 1 uchwały/.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia /§ 3/ .

W § 2 pkt 3 załącznika do tej uchwały określono, że dotację przyznaje lub cofa Burmistrz Gminy i Miasta [...], a w pkt 4 , że w roku [...] dotacja będzie przyznana na pisemny wniosek osoby prawnej złożony do Burmistrza nie później niż do 10 każdego miesiąca w okresie od września do grudnia w wysokości 100% dla Społecznej Szkoły Podstawowej w [...] i 100% dla Społecznej Szkoły Podstawowej w [...].

Ponadto w § 5 załącznika do tej uchwały określono, że dotację cofa się w przypadku:

1/ zaprzestania działalności przez jednostkę dotowaną,

2/ wykorzystywania dotacji przez osobę prawną lub fizyczną prowadzącą jednostkę dotowaną na inne cele niż wymienione w § 4 pkt 1.

3/ niedopełnienia wymogów o informowaniu gminy o aktualnej liczbie uczniów w cyklu miesięcznym.

Pismem z dnia [...]r. Stowarzyszenie Rozwoju Wniosek Wyspy [...] prowadzące Społeczną Szkołę Podstawową w [...] i w [...] wezwało Radę Miejską w [...] do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem Uchwały Nr [...]. W wezwaniu Stowarzyszenie zarzuciło, że uchwała narusza art. 90 ust.2a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329/, bowiem w § 4 pkt 2 załącznika do tej uchwały ustalono, że na wniosek osoby prawnej lub fizycznej /organu prowadzącego/ przysługuje dotacja w wysokości kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę, a w pkt 4 zobowiązano Burmistrza do ustalenia planowanej wysokości dotacji na 1 ucznia w danym roku kalendarzowym w oparciu o subwencję oświatową i uchwalony budżet. Wykonując powyższe dyspozycje Burmistrz wydał Zarządzenie Nr [...] w sprawie sposobu ustalania wysokości dotacji dla Społecznej Szkoły Podstawowej w [...] i Społecznej Szkoły Podstawowej w [...]. Wykonując to zarządzenie zdaniem Stowarzyszenia błędnie obliczono wysokość dotacji na 1 ucznia zatem przekazana dotacja była niższa od dotacji należnej.

W dniu [...]r. Rada Miejska w [...] podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie zajęcia stanowiska dotyczącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r.

Z uchwały tej wynika, że wezwanie Stowarzyszenia Rozwoju Wniosek Wyspy [...] z dnia [...] r., zostało odrzucone z następujących przyczyn:

1. z powołanego w wezwaniu art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty nie wynika uprawnienie Społecznej Szkoły Podstawowej w [...] do uzyskania jakiejkolwiek dotacji w roku [...], ponieważ zgodnie z wymogami w/w przepisu wniosek o przyznanie dotacji powinien być złożony najpóźniej do dnia [...] r. W związku z tym otrzymanie przez Stowarzyszenie dotacji za ten rok było wynikiem wykazania woli maksymalnie dobrego współdziałania i wspierania inicjatyw lokalnych ze strony organów gminy, nie zaś roszczenia wynikającego z ustawy.

Stowarzyszenie otrzymało w [...] roku 100% środków pozostałych do wykorzystania w budżecie gminy na dany rok po likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w [...], a jakikolwiek wzrost tej dotacji musiałby skutkować zmianą w budżecie gminy w celu zwiększenia wydatków na oświatę.

2. z wezwania wynika, iż Stowarzyszenie w istocie nie kwestionuje w nim żadnej uchwały Rady Miejskiej w [...], a jedynie zarzuca nieprawidłowe wykonanie tej uchwały, co należało do ustawowych obowiązków burmistrza.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Stowarzyszenie [...] zarzuciło, że Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania dotacji niepublicznym szkołom podstawowym i gimnazjom, została wydana z naruszeniem prawa. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty wskazane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

Burmistrz Miasta [...] reprezentując Radę Miejską [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarga nie zawiera żadnych konkretnych zarzutów naruszenia art. 90 ust.2a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /tj. Dz.U. z 2004r., Nr 256 poz. 257/ w treści przedmiotowej uchwały, a jedynie skarży się na zbyt niską wysokość dotacji przyznanej w [...]r.

Burmistrz wskazał też, że wątpliwe jest czy stronie skarżącej w ogóle należała się dotacja w roku [...], skoro termin złożenia wniosku z podaną liczbą uczniów został przekroczony o wiele miesięcy, zaś kompetencją Rady Miejskiej zgodnie z art. 90 ust.2a jest jedynie ustalanie trybu udzielania i rozliczania dotacji.

Przewodniczący Rady Miejskiej w [...] podtrzymał stanowisko wyrażone przez Burmistrza Miasta [...] /pismo z dnia [...]r./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w trybie przewidzianym w art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./.

Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszania - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Badając warunki formalne tej skargi Sąd stwierdził, że z uwagi na przedmiot uchwały tj. "w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania dotacji niepublicznym szkołom podstawowym i gimnazjom działających na terenie Gminy [...]" uchwała ta została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Przed wniesieniem skargi Stowarzyszenie wyczerpało przewidziany w art. 101 ust.1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona skarżąca wezwała organ, który wydał zaskarżoną uchwałę tj. Radę Miejską w [...] pismem z dnia [...]r. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego przedmiotową uchwałą.

W odpowiedzi na to wezwanie Rada Miejska [...] podjęła uchwałę z dnia [...]r. , a skarga do Sądu za pośrednictwem organu została wniesiona w dniu [...]r., a zatem zachowany został 30-dniowy termin do wniesienia skargi.

W ocenie Sądu treść skargi uzasadnia stwierdzenie, że strona skarżąca w istocie nie podniosła żadnych zarzutów do samej uchwały będącej przedmiotem skargi, zarzuty te bowiem zostały skierowane przeciwko Zarządzeniu Nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta w [...] z dnia [...]r. w sprawie sposobu ustalenia wysokości dotacji dla Społecznej Szkoły Podstawowej w [...] i Społecznej Szkoły Podstawowej w [...].

Powyższe spostrzeżenie nie zwalnia jednak Sądu od kompleksowego zbadania zaskarżonej uchwały pod kątem zgodności z prawem z uwagi na treść art. 134 § 1 P.p.s.a

Zgodnie z art. 90 ust.2a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm./ - w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały - dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust.1 i 2, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do [...] roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Stosownie zaś do art. 90 ust.4 tej ustawy - organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust.2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczenia dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielnie dotacji.

W ocenie Sądu, Rada Miejska w [...] bez podstawy prawnej rozszerzyła kompetencje burmistrza o uprawnienie do przyznawania lub cofania dotacji.

Wprawdzie w przytoczonym wyżej art. 90 ust.4 ustawy o systemie oświaty mowa jest o prawie rady do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji, co jednak nie jest równoznaczne z przyznawaniem dotacji i cofaniem dotacji.

Burmistrz nie jest uprawniony do przyznawania dotacji, skoro prawo do dotacji wynika z ustawy o systemie oświaty. Realizacja tego prawa polega na udzielaniu dotacji w warunkach określonych w ustawie i uchwale rady gminy. Żaden przepis ustawy o systemie oświaty, nie daje radzie gminy upoważnienia do określenia w uchwale podejmowanej w trybie art. 90 ust.4 uprawnienia organu wykonawczego gminy /wójt, burmistrz, prezydent/ do cofania dotacji. Dlatego Sąd stwierdził nieważność § 2 pkt 3 i § 5 załącznika do uchwały.

Identycznie należało orzec w odniesieniu do § 2 pkt 4 załącznika do uchwały. Zdaniem Sądu przepis ten stanowi indywidualne władcze rozstrzygnięcie rady gminy będące przyrzeczeniem udzielenia dwóm konkretnym podmiotom dotacji, o ile spełnią wymagane tym przepisem warunki.

Tymczasem istotą uchwały rady gminy, jako aktu prawa miejscowego /art. 4 ust.1 ustawy o samorządzie gminnymi/ jest stanowienie norm abstrakcyjnych, adresowanych do bliżej nieokreślonych adresatów, powszechnie obowiązujących na terenie działania rady, która te przepisy ustanowiła.

Jak już wyżej zostało nadmienione, zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a zatem z mocy art.42 ustawy o samorządzie gminnym odnoszą się do niej przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych /Dz.U. Nr 62, poz. 718 ze zm./.

W § 3 zaskarżonej uchwały rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Tymczasem w myśl art.4 ust.1 w związku z art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, uchwała ta, jako akt prawa miejscowego podlegający obligatoryjnemu ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, jeśli w swej treści nie określa dłuższego terminu.

Idąc tym tokiem rozumowania, z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd uznał, że § 3 uchwały i § 2 pkt 3 i 4 oraz § 5 załącznika do uchwały zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa i dlatego na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1.

Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało o przepis art. 200 tej ustawy.