Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1198/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 września 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta T. decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r. znak: [...], w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego z wniosku A. K. w sprawie podwyższenia poziomu i utwardzenia części gruntu na działce nr [...] obr. [...] w T. ze szkodą dla działki nr [...] obr. [...] w T., odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] w T. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom dla działki nr [...] obr. [...] w T..

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) w związku z art. 234 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.).W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. pismem z dnia 18 listopada 2019 r. przekazał Prezydentowi Miasta T. wniosek A. K. w sprawie podniesienia terenu działki [...] obr. [...] w T. w związku z wykonaniem na niej nowej kostki brukowej oraz zlikwidowania kratki ściekowej, ze szkodą dla działki wnioskodawcy o nr [...] obr. [...] w T.. A. K. w swoim wniosku wskazał, że w trakcie prowadzonych prac na sąsiedniej posesji, polegających na remoncie podjazdu garażowego i chodnika, została zlikwidowana kratka ściekowa usytuowana przy schodach wejściowych do budynku, która służyła do odprowadzania wody. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że w wyniku ww. robót podwyższony został o około 10 cm poziom działki na odcinku od bramy wejściowej do budynku. A. K. twierdzi, że kostka na podniesionym gruncie ułożona została ze spadkiem w kierunku jego posesji, powodując że spływająca woda opadowa tworzy na działce nr [...] obr. [...] kałuże i jest przyczyną podmakania terenu. Pan K. obawia się również, że taki stan rzeczy może prowadzić do zawilgocenia fundamentu, a także zalewania podpiwniczenia domu. Wnosi o dokonanie weryfikacji wykonanych przez sąsiada robót pod kątem zgodności z przepisami Prawa budowanego wskazując na fakt, że nieruchomości stanowią zabudowę szeregową. (...). W toku przeprowadzonych oględzin działek nr [...] i [...] obr. [...] oraz opierając się na dostępnych danych ewidencyjnych będących w posiadaniu urzędu, organ prowadzący postępowanie ustalił, co następuje: Lokale (budynki) o nr [...] wchodzą w skład kompleksowej zabudowy szeregowej zlokalizowanej przy ul. [...] w T.. Działki gruntowe o nr [...] z budynkiem nr [...] i nr [...] z budynkiem nr [...] posiadają szerokości około 6 m. Od strony północnej przylegają do pasa drogowego ul. [...]. Budynki na działce usytuowane są w odległości 10 m od ulicy. Połowę szerokości działek zajmują wjazdy do garaży mające wyraźny spadek w stronę budynku. Drugą połowę działek zajmują chodniki (pasy dojścia od ulicy do budynków) oraz wąskie pasy zieleni. Zagospodarowanie frontowych części obu działek jest bliźniaczo podobne.

Na podstawie danych Zintegrowanego Systemu Informacji Przestrzennej umożliwiającej pomiar ustalono, że chodnik (przedmiot sporu) na działce nr [...] obr. [...] ma powierzchnię około 13,5 m2. Na szerokości wjazdu do garażu wmontowane jest odwodnienie liniowe zbierające wodę z podjazdu do garażu. W oparciu o mapę zasadniczą obrazującą stan uzbrojenia terenu stwierdzono: że budynki nr [...] podłączone są wspólnym przyłączem fi 150 mm do sieci kanalizacji ogólnospławnej w ulicy [...]. Mapa nie odzwierciedla indywidualnych podłączeń wód opadowych z nieruchomości do kanalizacji w ul. [...]. Jednakże bezspornym jest fakt, że przy wjazdach do garaży istnieją odwodnienia liniowe. W związku z powyższym należy uznać, że do kanalizacji wprowadzane są również wody opadowe. Do pomieszczeń mieszkalnych (parteru) budynku nr [...] prowadzą schody usytuowane od strony działki A. K.. Pod budynkiem znajduje się garaż. Wjazd do garażu jest od strony ulicy [...]. Oględziny potwierdziły, że na wjeździe do garażu M. K. na działce nr [...] obr. [...] (od ul. [...] do lokalu nr [...]) oraz na ciągu pieszym została wykonana nowa nawierzchnia z kostki brukowej. Podest przed schodami, podobnie jak chodnik, został wyłożony kostką i zgodnie z oświadczeniem pana Kotusa zlikwidowana została kratka (wycieraczka) znajdująca się na podeście.

W trakcie oględzin stwierdzono, że nowo wykonany chodnik na działce pana K. jest położony o kilka centymetrów wyżej niż chodnik na działce pana K. , ale z zachowanym na całej długości wyraźnym spadkiem w kierunku ulicy [...]. Zwrócono również uwagę, że przy ogrodzeniu z działką nr [...] obr. [...] wykonany został rowek betonowy ze spadkiem odpowiadającym spadkowi chodnika.Na pytanie organu skierowane do A. K., czy zmiana stanu wody na działce pana K. w wyniku położenia nowej nawierzchni spowodowała realną szkodę na jego nieruchomości oświadczył, że na chwilę obecną ma obawy czy dodatkowa ilość wody, która przedostanie się na jego działkę , będzie mogła być przyjęta przez grunt i nie spowoduje podmakania budynku. Nie stwierdzono więc rzeczywistej szkody na nieruchomości pana K.

Zdaniem organu nieco podniesiony poziom chodnika przy zachowanym spadku w kierunku drogi nie daje wiary zarzutom pana K. , że woda z chodnika spływa na jego działkę. W przekonaniu organu nie ma podstaw do nakazania właścicielowi działki nr [...] obr. [...] likwidacji nowego chodnika i przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie. Zdaniem organu rozwiązanie, jakie zastosował pan K. do odwodnienia swojej wycieraczki, nie daje przesłanek do tego by uznać, że analogiczne występowało w wycieraczce u pana K. . Organ stanął na stanowisku, że nakazanie odbudowy wycieraczki, bez dowodów że pełniła ona funkcje urządzenia odwadniającego, stanowiłaby naruszenie prawa własności. Bezspornym natomiast jest fakt, że ochrona prawa własności jednej strony nie może być z uszczerbkiem dla własności drugiej strony. Dlatego też w trakcie oględzin zwrócono panu Kotusowi uwagę na konieczność szczególnego dopilnowania, aby woda opadowa z jego podestu o pow. 1,5 m2, znajdującego się przed schodami, nie spływała do kratki (wycieraczki) pana Kocika i kontrolowania czy nie zachodzi przypadek korzystania z systemu odwadniającego sąsiada.

W trakcie kolejnych oględzin, przeprowadzonych w dniu 24 czerwca 2020 r., organ l instancji ustalił dodatkowo, iż: "nie stwierdzono, by podest na nieruchomości pana K. posiadał uszkodzenia, które miałyby być spowodowane wodą spływającą z działki sąsiada".Nie znajdując podstaw do nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] w T. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom dla działki nr [...] obr. [...] w T. organ uznał, iż nie zachodzą delikty mające oparcie wart. 234 ustawy Prawo wodne i orzekł jak w sentencji decyzji.

W odwołaniu A. K. od ww. decyzji zarzucono, że organ l instancji zaakceptował twierdzenia M. K., a przyczyną zalewania nieruchomości odwołującego jest likwidacja kratki ściekowej i wynikająca z tego możliwość przepływu wody na teren nieruchomości A. K.. Wskazano także na niezgodność wykonanych robót z przepisami prawa budowlanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 września 2020 r. sygn. akt [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 234 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 12 sierpnia 2020 r., znak: [...] wskazało, że poddane kontroli instancyjnej postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, dalej p.w. Zacytowano art. 234 ust. 1 - 5 p.w. i wskazano, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 p.w.).

Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 234 ust. 3 p.w.). Z przepisu tego wynika, że aby mogło być możliwym wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 p.w., ustalić należy dwie okoliczności: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Innymi słowy przesłankami wydania jednego z nakazów, o jakich mowa art. 234 ust. 3 p.w. są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy (tak przykładowo NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt: II OSK 7/14). Obie te przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie, zdaniem SKO, nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie spełnione są te przesłanki, tj. zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Ustalenia organu l instancji są jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia odwołującego nie zostały poparte żadnymi dowodami. Z najistotniejszych ustaleń organ odwoławczy przywołał: brak realnej szkody, której istnienie były w stanie wykazać A. K. oświadczający, że na chwilę obecną ma obawy czy dodatkowa ilość wody, która przedostanie się na jego działkę będzie mogła być przyjęta przez grunt i nie spowoduje podmakania budynku oraz zachowanie spadku nowo ułożonego chodnika w kierunku drogi, co powoduje, że nawet podniesienie jego poziomu o kilka centymetrów nie będzie powodować możliwości przepływu wody, która spłynie zgodnie z ukierunkowaniem - w stronę drogi. SKO wskazało, że ocena prawidłowości wykonanych robót budowlanych nie może zostać dokonana w niniejszym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest w tej sprawie organem kompetentnym. Ze stosowanym wnioskiem odwołujący może zwrócić się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T.. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak sentencji decyzji.

Na powyższą decyzję Kolegium z dnia 14 września 2020 r. sygn. akt [...], A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w K., ponawiając zarzuty stawiane w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta T., tj. zarzut: 1) naruszenia przepisu postępowania administracyjnego w postaci art. 7 KPA i wyrażonej w nim zasady prawdy obiektywnej, poprzez nie zastosowanie się do dyspozycji tego przepisu, który nakazuje ażeby w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ponieważ w ocenie skarżącego organ Miasta T. nie wyjaśnił dokładnie sprawy mimo uchylenia wcześniejszej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze; 2) poczynienia błędnych i nieprecyzyjnych ustaleń w zakresie oceny spadku poziomu chodnika bez faktycznego zweryfikowania stopnia tego spadku i kierunku (organ oparł się na oświadczeniach uczestnika oraz jego "pomiarach" za pomocą poziomicy); 3) błędnej wykładni art. 234 p.w. i przyjęcie, że brak uwidocznienia szkód spowodowanych zmianą stosunków wodnych między nieruchomościami stanowi wystarczającą przesłankę negatywną do zastosowania dyspozycji wynikających z przedmiotowego przepisu, w sytuacji gdy w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten winien być zastosowany także w sytuacji szkody hipotetycznej, a obowiązkiem organu jest zweryfikowanie - w oparciu o opinię biegłego - czy taka szkoda może powstać. 4) naruszenia przepisów postępowania polegające na braku odniesienia i uwzględnienia regulacji art. 41 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przewidującej obowiązek przeprowadzenia tzw. prac przygotowawczych przy robotach budowlanych - a remont jest zgodnie z przywołaną ustawą rodzajem robót budowlanych - obejmujących m.in. niwelacje terenu budowy, które w przypadku prac realizowanych przez właścicieli nieruchomości, której dotyczy postępowanie nie zostały przeprowadzone. Podobnie nie została uwzględniona treść art. 5 ustawy Prawo budowlane. Ponadto skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w istocie nie odniosło się do istotny odwołania oraz zawartych w nim zarzutów, bezkrytycznie przyjmując ustalenia organu pierwszej instancji i nie zwracając uwagi na wadliwość, nierzetelność i bezpodstawność tych ustaleń. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji i zaaprobowane przez SKO w T. oparte było bowiem wyłącznie na oświadczeniach uczestnika, niezweryfikowanych w żaden sposób w toku postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi administracji.

W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że najbardziej rażącym naruszeniem po stronie organów administracji jest nierzetelność i powierzchowność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Organ administracji pierwszej instancji, jak również organ drugiej instancji, w ogóle nie badały sposobu i okoliczności przeprowadzenia przez właścicieli działki nr [...] remontu klatki schodowej i podjazdu. Należy zwrócić uwagę, iż remont - zgodnie z treścią 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - jest także robotą budowlaną. Tym samym zastosowanie powinien w tym przypadku znaleźć art. 41 Prawa budowlanego, który stanowi, że rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, a pracami przygotowawczymi są: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; wykonanie niwelacji terenu; zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Jak wynika z powyższego, każde prace budowlane, a zatem również remont podobny do tego, jaki wykonywał uczestnik postępowania, powinny być rozpoczęte od niwelacji terenu i ustalenia poziomu terenu pozwalającego m.in. na zachowanie istniejących stosunków wodnych na nieruchomości. Czynność ta powinna zostać dokonana przez geodetę, który określa jakiś punkt odniesienia. W przedmiotowej sprawie, jak można domniemywać, czynności takie w ogóle nie zostały przeprowadzone. Co jednak bardziej istotne, organ administracji w ogóle tych kwestii nie wziął pod uwagę, nie przeprowadzając, wbrew oczywistym wymogom wynikającym z ogólnych zasad KPA, żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i bazując wyłącznie na oświadczeniu uczestnika. Organ nie zweryfikował także, w jakim kierunku i pod jakim kątem występuje spad na chodniku uczestnika. To uczestnik złożył w tym zakresie oświadczenia, przykładając poziomicę do chodnika i na tej podstawie organ poczynił ustalenia stanowiące podstawę wydanej decyzji. Podobne zarzuty i uwagi dotyczą zlikwidowanej kratki ściekowej. Organ w tym zakresie także zaakceptował wyjaśnienia uczestnika, nie dokonując weryfikacji żadnych dokumentów źródłowych ani nie sprawdzając, jak wygląda to w pozostałych domach położonych przy ulicy. Co więcej, w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji wskazano, że "do kanalizacji wprowadzane są również wody opadowe". Stwierdzenie powyższe nie zostało w żadnej sposób udowodnione ani zweryfikowane i oparte jest na przekonaniach pracowników organu. Wydaje się jednak, że w polskim prawie taka sytuacja nie jest dopuszczalna i okoliczności z tym związane również powinny być przez organ wyjaśnione. W istocie bowiem postępowanie dotyczyło zmiany stosunków wodnych na nieruchomości. Organ nie wziął pod uwagę faktu wykonania przez uczestnika kostki bezpośrednio na betonie, bez warstwy piasku i kruszywa, co uniemożliwia odpływ wody. Okoliczność ta, w powiązaniu z wskazanymi wyżej, powoduje, że woda nie "wsiąka" tylko w całości spływa na nieruchomości sąsiednie. Wreszcie kluczowym wydaje się stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że skoro brak jest widocznych szkód w terenie, to art. 234 ustawy Prawo wodne nie ma zastosowania. Organ powołuje się także na brak związku przyczynowego między zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń i ustaleń zawartych w zaskarżanej decyzji skarżący odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 r, sygn. akt II SA/Kr 488/19, w którym wskazano, że chociaż co do zasady szkoda, o której mowa w art. 234 ustawy Prawo wodne winna być co do zasady szkodą realną, to jednak w sytuacji, gdy jest prawdopodobne, że wystąpi ona w przewidywalnej przyszłości, można nakazać czynności opisane w art. 234 ustawy. To prawdopodobieństwo musi wynikać z opinii biegłego, jako jeden z elementów koniecznych, a pozostających w sferze wiadomości specjalnych. Zastąpienie tych ustaleń oceną dokonaną przez organ, opartą na doświadczeniu życiowym, musi zostać ocenione negatywnie. Przeniesienie powyższych wywodów na grunt niniejszej sprawy powoduje, że akceptacja treści zaskarżonej decyzji, która została oparta właśnie na przekonaniach pracowników organu i bezkrytycznym przyjęciu oświadczeń uczestnika, nie jest możliwa. Organ nie tylko nie zwrócił się o opinię do osoby posiadającej wiadomości specjalne, ale nie przeprowadził w zasadzie żadnego postępowania dowodowego, opierając się tylko na oględzinach i oświadczeniach uczestnika. Tym samym organ nie ustalił, czy istnieje szkoda, ewentualnie szkoda potencjalna i jaki jest (mógłby być) związek między zmianą stanu wody na gruncie, a oddziaływaniem na nieruchomości sąsiednie. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji wskazano, że tego związku nie ma, ale jest to ustalenie bezpodstawne, ponieważ kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę SKO w T. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust.3). W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem z dnia 24 listopada 2020 r. (k. 19), wyznaczył na dzień 22 grudnia 2020 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.

Na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758, ze zmianą wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. - Dz.U. z 2020 r. poz. 1829 oraz ze zmianą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2020 r. – Dz.U. z 2020 r. poz. 1871), zaliczono cały kraj do tzw. czerwonej strefy. Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, nie wymaga zgody stron postępowania, a dokonywane jest jednoosobowo przez Przewodniczącego Wydziału. Nadto zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 61 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r., z dniem 17 października 2020 r., w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odwołane zostały rozprawy przy jednoczesnym utrzymaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zarządzenie dostępne jest na stronie internetowej WSA w Krakowie.

Z powyższych względów nie było możliwości wyznaczenia rozprawy. Zdaniem Sądu skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżących i uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożone skargi i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga była bezzasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co - w świetle art. 151 P.p.s.a. - skutkuje oddaleniem skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] w T. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom dla działki nr [...] obr. [...] w T.. Wynik przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 234 p.w. jest - odnośnie decyzji organu II instancji - pozytywny.

Należy podkreślić, że zakres orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest limitowany przesłankami określonymi w art. 234 p.w. Sąd nie może zatem badać i brać pod uwagę kwestii leżących w kompetencjach organów nadzoru budowlanego, w tym zgodności wykonanych robót z przepisami Prawa budowlanego czy też przepisów technicznobudowlanych.

Tak więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Sąd w niniejszej sprawie jest ograniczony do objętych postępowaniem działek o nr ew. [...] obr. [...] w T. i nr ew. [...] obr. 169 w T. - w aspekcie zaistnienia, dotyczącej zakazu zmiany stanu wody i odprowadzania wody, hipotezy normy art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.), zgodnie z którym:

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1)zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2)odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że na wjeździe do garażu na działce nr [...] obr. [...] (od ul. [...] do lokalu nr [...]) oraz na ciągu pieszym została przez właścicieli tej działki wykonana nowa nawierzchnia z kostki brukowej. Podest przed schodami, podobnie jak chodnik, został wyłożony kostką i została zlikwidowana kratka (wycieraczka) znajdująca się na podeście. Nowo wykonany chodnik na działce nr [...] jest położony o kilka centymetrów wyżej niż chodnik na działce nr [...] należącej do skarżącego A. K..

Dokonawszy kontroli zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne są prawidłowe i wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd te ustalenia w pełni akceptuje. Ponadto Sąd stwierdził, że organy należycie wyjaśniły wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia i prawidłowo zastosowały prawo materialne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać za zaskarżoną decyzją, że wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przestanki cytowanego wyżej przepisu, tj. zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Ustalenia organu I instancji są jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia skarżącego, wyrażone w odwołaniu i skardze, nie zostały poparte żadnymi dowodami.

Należy tu zaakcentować, że wprawdzie to rolą organu jest gromadzenie materiału dowodowego, jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, by strona zainteresowana określonym wynikiem postępowania dowodowego także oferowała organowi materiał dowodowy na poparcie swojego stanowiska. Z takiej możliwości w niniejszej sprawie skarżący nie skorzystał, pozostając przy jedynie gołosłownych twierdzeniach i zarzutach o potencjalnym oddziaływaniu wody spływającej z chodnika sąsiada i możliwości wyrządzenia przez nią szkody, które nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.

Z najistotniejszych kwestii należy przywołać: brak realnej szkody, której istnienie byłby w stanie wykazać skarżący A. K., wskazujący jedynie, że ma obawy czy dodatkowa ilość wody, która przedostanie się na jego działkę, będzie mogła być przyjęta przez grunt i nie spowoduje podmakania jego budynku. Dalej kluczowe jest zachowanie spadku nowo ułożonego chodnika w kierunku drogi, co powoduje, że nawet podniesienie jego poziomu o kilka centymetrów nie powoduje możliwości przepływu wody na posesję skarżącego; woda spłynie zgodnie, z ukierunkowaniem, w stronę drogi.

Podsumowując Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja merytoryczna organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, a to: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 K.p.a.

W szczególności w kontrolowanej decyzji zostały również wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, odpowiada zatem prawu także uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodne z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Zarzuty skargi okazały się niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami skarżącego nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego oddalił bezzasadną skargę, orzekając jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.