Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 109/99
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2000-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która wskazuje wyłącznie na przedmiotowe /a nie podmiotowe/ aspekty zgłoszenia celnego, ma na celu właśnie uniemożliwienie podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą uchylania się od wymiaru stawek celnych od wyrobu gotowego, poprzez zgłaszanie go do odprawy celnej w stanie rozmontowanym i przez więcej niż jeden podmiot. Dlatego sformułowana w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna, wedle której w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do wznowienia postępowania celnego, stanowiła rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

TEZY

Reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która wskazuje wyłącznie na przedmiotowe /a nie podmiotowe/ aspekty zgłoszenia celnego, ma na celu właśnie uniemożliwienie podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą uchylania się od wymiaru stawek celnych od wyrobu gotowego, poprzez zgłaszanie go do odprawy celnej w stanie rozmontowanym i przez więcej niż jeden podmiot. Dlatego sformułowana w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna, wedle której w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do wznowienia postępowania celnego, stanowiła rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Włodzimierza Skoniecznego po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2000 r. sprawy ze skargi Mirosława G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 31 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 19 listopada 1998 r., I SA/Po 1266/97 - uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczna wydaną w dniu 7 października 1995 r. (...) z Oddziale Celnym w Ś. /Urzędu Celnego w Rz./, na wniosek Mirosława G., dokonano ostatecznej odprawy celnej silnika wraz z pozostałymi podzespołami do samochodu osobowego Volkswagen Golf. Z kolei, decyzją z dnia 10 października 1995 r. (...), wydaną na wniosek Wacława F., w Oddziale Celnym w Ł. /Urzędu Celnego w B./ dokonano ostatecznej odprawy celnej nadwozia samochodu osobowego marki Volkswagen Golf. Następnie, z powyższych części został zmontowany i zarejestrowany na terenie Polski samochód osobowy marki Volkswagen Golf, jako tzw. składak, co też potwierdził Urząd Rejonowy w Ł. i czemu nie zaprzeczyły strony tego postępowania. W tej sytuacji, Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. postanowieniem z dnia 3 czerwca 1997 r. wznowił postępowanie celne zakończone decyzją z dnia 7 października 1995 r. przyjąwszy, że ujawniona okoliczność zmontowania powyższego samochodu dowodzi, iż obaj importerzy, którzy zgłaszając do odprawy celnej części tego samego samochodu w stanie rozmontowanym, działali z zamiarem obejścia polskich przepisów celnych, w celu uniknięcia obowiązku zapłaty cła za sprowadzenie z zagranicy tego samochodu. Zresztą w toku postępowania Mirosław G. złożył oświadczenie, że zakupił części w celu zmontowania tzw. składaka, jednak następnie z tego zrezygnował i sprzedał te części Wacławowi F. W konsekwencji, Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. decyzją z dnia 27 czerwca 1997 r., wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 i art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/ i par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm. - powoływanego nadal jako: rozporządzenie/, uchylił swoją decyzję o dokonaniu ostatecznej odprawy celnej z dnia 7 października 1995 r., wydaną w Oddziale Celnym w Ś. (...), a w jej uzasadnieniu stwierdził, że w świetle ujawnionych okoliczności, przedmiotem importu w danym wypadku był w istocie samochód w stanie rozmontowanym, który zgodnie z regułą 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej powinien zostać zakwalifikowany do poz. 8703 taryfy celnej importowej. Natomiast decyzję dotyczącą określenia wartości celnej towaru miał podjąć Dyrektor Urzędu Celnego w B., do którego w tym celu przesłano kopię wydanej decyzji. W wyniku odwołania wniesionego przez Mirosława G. od powyższej decyzji, Główny Urząd Ceł decyzją z dnia 31 lipca 1997 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję w części, w ten sposób, że w sentencji zaskarżonej decyzji orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania w trybie art. 45 ust. 5 Prawa celnego przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. W wyniku skargi M. G. na tę ostatnią decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 19 listopada 1998 r. /I SA/Po 1266/97/ uchylił decyzję organu pierwszej i drugiej instancji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, iż podejmując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie organy celne nie wzięły pod uwagę tego, że podmiotami dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą były dwie różne osoby. Ponadto Sąd stanął również na stanowisku, że organy celne nie wykazały, aby w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki prawne uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 6 lipca 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) z dnia 19 listopada 1998 r. /I SA/Po 1266/97/, zarzucając mu rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.- powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy dokonanymi przez dwie różne osoby dwoma odprawami celnymi importowanych części samochodowych, z których następnie zmontowany został samochód osobowy Volkswagen Golf, nie wziął pod uwagę obowiązującej reguły 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm. - powoływanych nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/, zgodnie z którą wyroby niekompletne, a także wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, należy klasyfikować do pozycji taryfy celnej obejmującej wyrób kompletny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznaje rewizję nadzwyczajną w granicach podniesionych w niej zarzutów /art. 393[11] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./. Zarzut rewizji nadzwyczajnej dotyczy wyłącznie rażącego naruszenia prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec przyjęcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w rozpoznawanej sprawie niedopuszczalne było wznowienie postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że decyzją z dnia 7 października 1995 r. wydaną na wniosek Mirosława G. oraz decyzją z dnia 70 października 1995 r. wydaną na wniosek Wacława F. organy celne, stosownie do zgłoszenia celnego, dopuściły na polski obszar celny i - stosownie do treści zgłoszenia celnego - pobrały należność celną z tytułu wwiezienia części samochodu osobowego marki Volkswagen Golf. Dopiero w wyniku późniejszego ujawnienia nowych okoliczności, a mianowicie tego, że z części tych został zmontowany i zarejestrowany, przez jednego z importerów tych części, samochód osobowy marki Volkswagen Golf, organy celne mogły dokonać ustalenia, z którego wynika, że obaj importerze zgłaszając do odprawy celnej części tego samego samochodu nie ujawnili, iż w danym wypadku wwozili oni na polski obszar celny kompletny samochód osobowy marki Volkswagen Golf, tyle że w stanie rozmontowanym. W tej sytuacji, przy ustalaniu wysokości należnego cła, powinna mieć zastosowanie reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi, że: "Wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym". Należy przy tym mieć na uwadze, że reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która wskazuje wyłącznie na przedmiotowe /a nie podmiotowe/ aspekty zgłoszenia celnego, ma na celu właśnie uniemożliwienie podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą uchylania się od wymiaru stawek celnych od wyrobu gotowego, poprzez zgłaszanie go do odprawy celnej w stanie rozmontowanym i przez więcej niż jeden podmiot. Dlatego sformułowana w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna, wedle której w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do wznowienia postępowania celnego, stanowiła rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[15] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.