Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1698/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 39, art. 135, art. 362
journal: Dz.U. 2016 poz 672
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 , art. 80, art. 84 § 1, art. 105 § 2, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. K., B. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących W. K., B. K. i B. K. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.K., B.K. i B.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o nałożeniu na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [....] (dalej zwana jako GDDKiA) jako zarządzającego drogą krajową nr [...] obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, przywrócenia środowiska do stanu właściwego poprzez wdrożenie Programu Naprawczego zawartego w "Analizie porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczeń wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] J. – K. od km 561+357 do km 565+454". Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Starosta [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr 4 wynikającego z "Analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczeń wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] J. – K. od km 561+357 do km 565+454" jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że dokonana aktualizacja analizy porealizacyjnej nie wykazania przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112 z późn. zm.) brak było podstaw do nałożenia na GDDKiA obowiązków określonych w dyspozycji art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz U. z 2016 r. poz. 672 ze zm., dalej "P.o.ś.").

Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniosła W.K. zarzucając brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego. Niezrozumiałe jej ocenie jest stanowisko Starosty [...] w zakresie braku przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu na terenie analizowanym, skoro "analiza jasno wykazała przekroczenie dopuszczalnych wartości hałasu o kilka decybeli". W.K. wyraziła swój sprzeciw wobec niezabezpieczenia jej posesji przed hałasem dobiegającym z wybudowanej drogi, zarzucając przy tym organowi pierwszej instancji brak bezstronności.

Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 362 ust. 1 P.o.ś. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podzieliło w całości stanowisko organu I instancji wskazując, że zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Warunkiem wydania decyzji na podstawie powołanej regulacji jest wykazanie ponad wszelką wątpliwość negatywnego oddziaływania na środowisko przez podmiot z niego korzystający. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na środowisko przez GDDKiA. Organ pierwszej instancji w toku postępowania dopuścił dowód ze sporządzonej aktualizacji "Analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczeń wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] J. – K. od km 561+357 do km 565+454". Analiza ta uwzględniła stan istniejący już po otwarciu prowadzącego do R. odcinka autostrady [...] i wykazała, że poziom hałasu pochodzący od ruchu kołowego na obwodnicy R. nie przekracza dopuszczalnego poziomu dźwięku na terenach mieszkaniowych. Tym samum niemożliwe było zatem wydanie decyzji w trybie art. 362 P.o.ś. Z analizy wynikało także, że przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu wykazane na terenach chronionych w rejonie skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 986 wynikają bezpośrednio z ruchu kołowego na tej właśnie drodze wojewódzkiej.

Zarzut odwołującej się w zakresie braku ekranów akustycznych przy jej posesji wobec niestwierdzenia ponadnormatywnego hałasu nie jest zatem uprawniony. Ochrona prawna przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności przez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest dotrzymany (art. 112 P.o.ś.). W kwestii nieodpowiedniego umiejscowienia punktów pomiaru hałasu na przedmiotowym odcinku drogi Kolegium podkreśliło, że lokalizacje tych punktów dobrane zostały zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku substancji lub energii przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem (Dz. U. 2011 nr 140 poz. 824), którego to załącznik nr 3 reguluje referencyjną metodykę wykonywania okresowych pomiarów hałasu wprowadzonego do środowiska w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych i linii tramwajowych oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis ten kładzie nacisk na bezprzedmiotowość, rozumianą jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji należało uznać, że organ nie naruszył przepisu art. 105 k.p.a., w sprawie niniejszej nie ustalono w sposób bezsporny jakoby przekroczone zostały dopuszczalne normy hałasu na obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] J. – K. od km 561+357 do km 565+454.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2016 r. W.K. działając imieniem własnym i imieniem B.K. i B.K. wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

- rażącej obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, którego przedmiotem było ponowne przeprowadzenia analizy klimatu akustycznego na przedmiotowym odcinku drogi, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,

- rażącej obrazy art. 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie będącego stroną niniejszego postępowania [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich mimo uzasadnionej potrzeby ze względu na jej przedmiot oraz występowanie interesu prawnego.

Organy orzekające w sprawie za stronę postępowania odpowiadającą za zmienione stosunki akustyczne wynikające z ruchu drogowego uznały jedynie Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad pomijając jednocześnie [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich mimo ewidentnego interesu prawnego tego podmiotu związanego z krzyżowaniem się obwodnicy R. z drogą wojewódzką nr [...]. Ponadto organy wydające zaskarżoną decyzję ustaliły stan faktyczny jedynie na podstawie analizy dotyczącej ruchu samochodowego na obwodnicy R. pomijając hałas wynikający ze zmienionych stosunków drogowych na drodze [...]. W "Analizie porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczenia wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr J. – K. od km 651+357 do km 565+454" badający podkreślił, że otwarcie autostrady [...] spowodowało zmniejszenie ruchu pojazdów po obwodnicy R. tym samym wpływając na zmniejszenie hałasu. We wskazanej opinii zabrakło ujęcia wpływu ruchu na drodze wojewódzkiej na kumulowanie odgłosów ruchu samochodowego. Pominięto fakt, iż w wyniku powstałego skrzyżowania pojazdy, w tym ciężarowe, oczekując na przejazd zatrzymują się bezpośrednio przed domem skarżącej. Silniki spalinowe o pojemności przekraczającej 3 l podczas ruszania wytwarzają spory hałas powodujący falę akustyczną, której to skutki bezpośrednio odczuwa skarżąca i w wyniku których jej dom ulega powolnemu niszczeniu (pęknięcia). Otworzenie odcinka autostrady łączącej D. z R. spowodowało większe niż zwykle przejeżdżanie ciężkich tirów i innych samochodów dostawczych, chcących dostać się na autostradę przez skrzyżowanie znajdujące się przy jej domu. Skrzyżowanie to stanowi obecnie bezpośredni łącznik pomiędzy pobliskimi miejscowościami, a drogą krajową. Okoliczności te nie zostały ujęte w opinii porealizacyjnej ani przyjęte za okoliczność wymagającą wyjaśnienia w postępowaniu organów wydających decyzje.

W związku z natężonym hałasem i jego ponadnormatywnym oddziaływaniem, konieczne stało się zabezpieczenie posesji skarżącej przy ulicy [...] [...] w formie wymiany stolarki okiennej oraz zamontowania ekranów akustycznych, które w znacznym stopniu zmniejszą hałas i jego oddziaływanie na pobliskie nieruchomości mieszkalne.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżone decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], o umarzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie "ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] wynikającego z Analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczeń wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta Ropczyce w ciągu drogi krajowej Nr [...] J. – K. od km 561 +357 do km 565 + 454". Bezprzedmiotowość postępowania była następstwem stwierdzenia, że postępowanie dowodowe w sprawie nie wykazało przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach mieszkaniowych w związku z eksploatacją obwodnicy R. warunkującego wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 362 ust. 1 P.o.ś.

W myśl powołanej wyżej regulacji jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Dobrem chronionym w art. 362 P.o.ś. jest środowisko, przy czym wedle definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 39 P.o.ś pod pojęciem tym - rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami, a pod pojęciem oddziaływania na środowisko, w myśl art. 3 pkt 11 P.o.ś. również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Określenie "negatywne" oznacza tyle, co prowadzące do szkodliwych (ujemnych) skutków, pomniejszające wartość (środowiska, jego składników), przy czym ustawa nie rozstrzyga, czy omawiane rozwiązanie odnosi się do tych działań, które są zgodne z prawem, czy tylko bezprawnych, czy być może jednych i drugich. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że pomimo braku w ustawie P.o.ś. definicji pojęcia negatywnego oddziaływania na środowisko należy zauważyć, iż negatywne oddziaływanie i tak musi zostać wykazane w konkretnej sprawie, aby można było nałożyć obowiązki wskazane w art. 362 P.o.ś., a to oznacza, iż przesłanka oddziaływania negatywnego musi przybrać postać mierzalną (dającą się wykazać) (A. Lipiński [w:] M. Bar, J. Boć, M. Bojarski, M. Górski, J. Jendrośka (red.), J. Jerzmański, E. Kaleta – Jagiełło, K. Nowacki, J. Rotko, W. Skarżyńska, T. Tatomir, Ustawa - Prawo ochrony środowiska, Komentarz do art. 362, CPE 2001).

Nałożenie zatem jednego z przewidzianych powołaną wyżej regulacją obowiązków musi poprzedzać uprzednie ustalenie, że określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, do czego uprawnia go 84 § 1 k.p.a. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), a uzasadnienie decyzji winno odzwierciedlać wyniki postępowania dowodowego. Po myśli art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie przepisy te naruszyły, nie ustaliły bowiem stanu faktycznego w sposób należyty, co skutkowało przedwczesnym umorzeniem postępowania i naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a.

Na gruncie niniejszej sprawy cel, a zatem i zakres postępowania dowodowego wyznaczony był w pierwszej kolejności treścią zarzutów mieszkańców Ropczyc sformułowanych w podaniu z dnia 26 lipca 2013 r., które było impulsem do wszczęcia prowadzonego z urzędu na podstawie art. 362 P.o.ś. postępowania administracyjnego. W piśmie tym zażądali oni "wydania pozytywnej decyzji w sprawie dobudowy na odcinku obwodnicy o długości 221 m przy drodze serwisowej nr [...] od ul. [...] w kierunku ul. [...] oraz na odcinku 40 m przy skrzyżowaniu ul. [...] z obwodnicą ekranów dźwiękochłonnych z zastosowaniem w górnej powierzchni dołożenia tzw. hokeja zwiększającego skuteczność ekranów" powołując się na zagrażające ich zdrowiu przekroczenie na wskazanych odcinkach dopuszczalnych norm hałasu. Tak sformułowane żądanie stanowiło dla organu informację o prawdopodobnym negatywnym oddziaływaniu na środowisko w okolicach skrzyżowania drogi krajowej – obwodnicy R. z drogą wojewódzką nr [....] oraz ul. [...].

W ocenie Sądu ustalenie, czy emitowany hałas przekracza dopuszczalne normy hałasu określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 154 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tj. dz. U. z 2014 r. poz. 112) przekraczało wiedzę ogólną organu prowadzącego postępowanie i wymagało wiadomości specjalnych oraz przeprowadzenia specjalistycznych wyliczeń, analiz i pomiarów, a zatem obligowało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W świetle powyższego budzi wątpliwości Sądu treść zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego, którego przedmiot zawężono do "ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia i jego zagrożenia obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] wynikającego z Analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, zanieczyszczeń wód i powietrza oraz oceny skuteczności przejść dla zwierząt dla obwodnicy miasta Ropczyce w ciągu drogi krajowej Nr [...] J. – K. od km 561 +357 do km 565 + 454, (dalej "Analiza")". Po pierwsze bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 362 P.o.ś jest ustalenie "negatywnego (a nie ograniczonego) oddziaływania na środowisko", po drugie, jak już wspomniano, obowiązkiem organu było ustalenie czy dochodzi do skumulowanego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji ponadnormatywnego hałasu w miejscu skrzyżowania obwodnicy R. z drogą wojewódzką nr [...] (a nie tylko obwodnicy) i w końcu po trzecie, to nie treść Analizy wyznaczała zakres postępowania, ale przede wszystkim żądanie mieszkańców zawarte w podaniu z dnia 26 lipca 2013 r., uprawdopodobnione z resztą treścią w/w Analizy. Takie określenie przedmiotu postępowania skutkowało uchybieniami w zakresie ustalenia stron postępowania, do kategorii których jak słusznie podnosi skarżąca, winien być zaliczony także zarządca drogi wojewódzkiej nr 986, jako podmiot potencjalnie negatywnie oddziałujący na środowisko, ale przede wszystkim skutkowało nieuprawnionym wydaniem rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o w/w Analizę.

Stanowiąca w niniejszej sprawie dowód kluczowy dla umorzenia postępowania Analiza, została sporządzona na wniosek i zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. Obowiązek jej sporządzenia dla południowej obwodnicy miasta R. w ciągi drogi krajowej nr [...] został nałożony na Dyrekcję – jako na inwestora, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji PN "Budowa Obwodnicy R. w ciągu drogi krajowej nr [...] J. – K. do km 561 +357 do km 565 = 454. Celem Analizy była m. in. weryfikacja skuteczności zastosowanych zabezpieczeń (urządzeń ograniczających hałas). W przypadku wykazania, że pomimo zastosowania ekranów w rejonie zabudowy występuje ponadnormatywne oddziaływanie na klimat akustyczny, inwestor został zobligowany do podjęcia odpowiednich kroków w celu zmniejszenia tego oddziaływania poprzez zastosowania dodatkowych ekranów, podwyższenie istniejących ekranów, wymianę stolarki okiennej na stolarkę o zwiększone izolacyjności akustycznej, utworzenie na zagrożonym terenie obszaru ograniczonego oddziaływania (art. 135 P.o.ś.).

Nadmienić należy, że ustawodawca zastrzega w jakich sprawach analiza porealizacyjna może być dokumentem przesądzającym o tym czy instalacja, jaką jest droga negatywnie oddziałuje na środowisko. Z pewnością, nie jest to postępowanie prowadzone na podstawie art. 362 P.o.ś. Analiza o jakiej mowa może być oparciem dla wprowadzenia na podstawie art. 135 P.o.ś. obszaru ograniczonego użytkowania. Organy władne były więc do dopuszczenia Analizy wyłącznie jako dowodu uzupełniającego, a środkiem dowodowym warunkującym prawidłowe ustalenie ustalenia czy w tej konkretnej sprawie doszło do negatywnego oddziaływania na środowisko w rozumieniu art. 362 P.o.ś. mogła być opinia biegłego sporządzona na zlecenie organu prowadzącego postępowanie i wyłącznie na potrzeby tego postępowania.

Wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o treść Analizy, jak to uczyniły w rozpoznawanej sprawie organy, stanowiło istotne naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym w k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze bowiem analiza nie została opracowana na zlecenie organu prowadzącego postępowanie, ale stanowiła dokument prywatny sporządzony na zlecenie dysponenta drogi. Po drugie, sporządził ją podmiot nie posiadający statusu biegłego gdyż nie został wyznaczony w sposób w pełni obiektywny przez Organ prowadzący postępowania. W końcu po trzecie celem jej opracowania było ustalenie oddziaływania na środowisko południowej obwodnicy R. jako całości inwestycji i temu było podporządkowane wyznaczeniu punktów pomiaru hałasu, zupełnie nieadekwatnych dla dokonania w przedmiotowej sprawie niezbędnych do zastosowania normy prawa materialnego ustaleń. Wyznaczenie miarodajnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy punktów pomiaru hałasu, wymagało uwzględnienia celu niniejszego postępowania, jakim było ustalenie czy i w jakim stopniu w związku z krzyżowaniem się obwodnicy R. z drogą wojewódzką nr [...], a także w innych miejscach położenia obwodnicy, wskazywanych przez mieszkańców, a jednocześnie potwierdzonych ustaleniami autorów Analizy, dochodzi do przekroczenia ustalonych prawem norm hałasu. Sąd stwierdza, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy zbagatelizowały kwestię umiejscowienia punktów pomiarowych, mimo że była ona podnoszona w licznych pismach kierowanych do organu przez strony w toku postępowania, m.in. przez skarżących. Organ odwoławczy, powielając w tym zakresie stanowisko Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], skwitował zarzuty odwołania w tym zakresie arbitralnym stwierdzeniem, iż punkty pomiaru hałasu zostały wyznaczone w sposób poprawny, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisko substancji lub energii przez zarządzającego drogą linią kolejową linią tramwajową lotniskiem, portem (Dz. U. z 2011 r. nr 140 poz. 824) którego załącznik nr 3 reguluje Referencyjną metodykę wykonywania okresowych pomiarów hałasu wprowadzanego do środowiska w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych i linii tramwajowych oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych. Kolegium w żaden sposób nie uzasadniło swojego stanowiska mimo, że powołane wyżej rozporządzenie jako kryterium lokalizacji punktów pomiaru hałasu określa m. in. cel pomiaru, którego ewidentnie nie spełnia najbliżej położony punktu pomiaru w oddalony o ponad 3,5 km od centralnej części newralgicznego skrzyżowania, co wynika z treści aktualizacji Analizy. Ponadto z zapisów rozporządzenia wynika, że punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w taki sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu hałasu na ludzi w miejscu ich możliwego pobytu ze źródeł, których pomiary dotyczą. Ustalone punkty pomiaru hałasu, mogły odpowiadać celom sporządzenia Analizy, czyli kwestii oddziaływania na środowisko Obwodnicy jako całości i ewentualnemu wprowadzeniu obszaru ograniczonego użytkowania, jednak z pewnością nie odpowiadały potrzebom sprawy rozstrzyganej na podstawie art. 362 P.o.ś., czyli ustaleniu czy we wskazanych przez mieszkańców miejscach, ta instalacja samodzielnie jak również w sposób skumulowany z innymi instalacjami, negatywnie oddziaływuje na środowisko pod względem wytwarzanego hałasu. Abstrahując zatem od tego, że Analiza z podanych wcześniej względów samodzielnie nie mogła stanowić dowodu przesądzającego o wyniku niniejszej sprawie, to także ze względu na niewłaściwą lokalizację punktów pomiarowych, zawarte w niej informacje nie mogły być miarodajne dla jej rozstrzygnięcia.

Przedstawione wyżej względy zadecydowały o tym, iż Sąd zobligowany był stwierdzić naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez Organy obu instancji w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na przyjęty w decyzjach wynik sprawy administracyjnej. Organy wydały rozstrzygnięcie na podstawie niekompletnie zgromadzonego materiału dowodowego dopuszczając się naruszenia art. 7, 77, 80 i 84 § 1 k.p.a.; nieprzekonujące uzasadnienia decyzji spowodowały uchybienie art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji doszło do przedwczesnego umorzenia postępowania i naruszenia art. 105 § 2 k.p.a. W tych okolicznościach Kolegium niezasadnie zastosowało przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie wadliwej decyzji organu I instancji w mocy.

Ponownie rozstrzygając sprawę Organy będą zobligowane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym dowodu z opinii biegłego w kontekście ustalenia czy w związku eksploatacją obwodnicy, i w związku ze skumulowanym oddziaływaniem tej instalacji oraz drogi wojewódzkiej na tereny zabudowy, dochodzi do negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu z uwzględnieniem właściwej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy lokalizacji punktów pomiaru hałasu. Stosownie do poczynionych ustaleń, organy zastosują przepis art. 362 P.o.ś. Mając na uwadze zakres postępowania, w którym należy ocenić przekroczenie norm hałasu w okolicach skrzyżowania drogi krajowej – obwodnicy R. z drogą wojewódzką nr 986, organy zweryfikują także prawidłowość wyznaczonego kręgu stron postępowania obejmując nim podmioty, które mogły dopuścić się negatywnego oddziaływania pod względem hałasu na tereny podlegające ochronie przed tym rodzajem emisji.

Przedstawione wyżej przyczyny zadecydowały o uchyleniu decyzji Organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.