Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 239/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 256 PAR. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant Starszy referent Anna Pakuła po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący, K.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].12.2007 roku wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Z akt sprawy wynika że :

Pismem z dnia [...].09.2006 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2004 r. lub uchylenie ww. decyzji na podstawie art. 2651 Kodeksu Celnego.

Z uwagi na fakt, iż ww. decyzje dotyczyły towarów importowanych do Polski według różnych dokumentów SAD w okresie od [...] października 2001 r. do [...] lutego 2002 r. Dyrektor Izby Celnej zgodnie z treścią art. 265 2 Kodeksu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...].10.2006 r. odmówił wznowienia postępowania. Ww. decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11.10.2007 r. sygn. akt I SA/Go 449/07 oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 17.12.2008r. sygn.akt I GSK 144/08 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną skarżącego.

Rozpatrując wniosek w części dotyczącej uchylenia decyzji ostatecznych w trybie określonym w art. 2651 Kodeksu Celnego, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].12.2007 r., nr [...] odmówił uchylenia lub zmiany ww. decyzji.

Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, a Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].02.2007 r. utrzymał w mocy decyzję odmawiająca uchylenia lub zmiany dotychczasowych decyzji.

Na ww. decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji K.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2008r. sygn.akt I SA/Go 444/08 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu wyroku, Sąd wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 265 1 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, albowiem ustawodawca przyjął, iż pomimo spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek decyzja ostateczna "może być" uchylona lub zmieniona. Zatem nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może, ale nie musi wzruszyć decyzji ostatecznej. Uznaniowy charakter decyzji nie ma jednak cech dowolności, zaś organ odmawiający zastosowania tej instytucji powinien w uzasadnieniu decyzji wskazać przyczyny odmowy. Wspomniany etap postępowania musi być jednak poprzedzony prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, przy czym do postępowania tego, zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego, stosuje się zasady postępowania podatkowego określone w Dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), to jest art. 122 i art. 187. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący w odwołaniu wskazał na istnienie po jego stronie "słusznego interesu", który można uznać za "ważny interes", bowiem podniósł, iż "obciążenie strony dodatkowymi należnościami pociągnęło za sobą utratę płynności finansowej i braku możliwości spłaty zaciągniętych kredytów inwestycyjnych. Powyższe dowodziło, że słuszny interes strony podyktowany był przede wszystkim chęcią powrotu do prowadzenia działalności gospodarczej, ponownego zatrudnienia pracowników". W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy wskazane przez stronę okoliczności dotyczące powstałej aktualnej sytuacji majątkowej mają odzwierciedlenie w rzeczywistości, a następnie - w przypadku potwierdzenia istnienia po stronie skarżącego "ważnego interesu" do wydania rozstrzygnięcia, należycie uzasadnionego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Celnej, zaskarżając go w całości. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010r. sygn.akt I GSK 34/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu administracji.

W następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn.akt I SA/Go 444/08 organ pismem z dnia [...].06.2010r. zwrócił się do strony o nadesłanie dokumentów z których wynikać będzie utrata płynności finansowej skarżącego oraz brak możliwości spłaty kredytów na skutek decyzji organu celnego.

Pismem z dnia [...].06.2010r. pełnomocnik strony przesłał następujące dokumenty:

- pismo Banku z dnia [...].09.2003r. nr [...],

- pismo Banku z dnia [...].03.2004r. nr [...],

- pismo [...] S.A. z dnia [...].10.2005r.

- pismo E z dnia [...].01.2006r.

- odpowiedź B S.A. z dnia [...].02.2006r. nr [...]

Następnie pismem z dnia [...].07.2010r. skarżący przekazał dokumenty znajdujące się w aktach sprawy prowadzonej w postępowaniu egzekucyjnym.

Po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że wniosek pełnomocnika strony z dnia [...].09.2006 r. o wznowienie postępowania lub uchylenie wyszczególnionych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie art. 2651 ustawy Kodeks celny, sprowadzał się do chęci ponownego przeprowadzenia postępowania zwykłego, gdzie prawidłowość decyzji lub postanowień zbadać można w ściśle określonych ramach enumeratywnie wskazanych przesłanek, składając wnioski o uruchomienie dwóch trybów umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej (wznowienie postępowania i stwierdzenia nieważności) z których strona już skorzystała. Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 11.10.2007r., (sygn. akt I SA/Go 449/07) oddalił skargę wniesioną przez stronę w przedmiocie wznowienia postępowania zatem decyzje organu celnego są prawomocne i nadal funkcjonują w obrocie prawnym. Odnosząc się natomiast do wniosku strony w części uchylenia decyzji na podstawie art. 2651 ustawy Kodeks celny organ podał, że z brzmienia tego przepisu wynika, iż aby można było rozpatrywać możliwość wzruszenia w tym trybie decyzji, muszą zostać spełnione przesłanki. Określone w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Są nimi : ostateczność decyzji, nabycie prawa przez stronę, zgoda strony, brak zakazu uchylenia lub zmiany w przepisach szczególnych, istnienie interesu publicznego lub ważnego interesu strony.

Organ wskazał, że, poczynił starania w celu pozyskania niezbędnej dokumentacji określającej stan faktyczny aktualnej sytuacji majątkowej strony.

Z przesłanych przez pełnomocnika strony pism wynikało, że Gospodarstwo Ogrodnicze E ubiegało się w Banku o kredyt inwestycyjny w kwocie 500.000 złotych oraz kredyt obrotowy. Pismami z dnia [...].09.2003 r. i z dnia [...].03.2004 r. Bank odmówił udzielenia kredytu analizując dokumentację dotyczącą firmy E w 2003 r. Stwierdził brak możliwości dokonania realnej oceny uzyskiwanych dochodów określających zdolność do terminowej spłaty wszystkich zobowiązań firmy, brak wystarczających zabezpieczeń spełniających wymogi proceduralne banku m.in. wynikającej z umowy kredytowej nr [...] z dnia [...].03.2001 r., zawartej ze Bankiem [...], jak również wobec istnienia znacznego zobowiązania w innym Banku z tytułu obciążenia w spłacie rat kapitałowo-odsetkowych. Ponadto wskazał na nieterminowe regulowanie zobowiązań wobec Banku co również miało wpływ na udzielenie kredytu.

Organ podkreślił, iż sytuacja odmowy kredytowania przez Bank nastąpiła przed wydaniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, które wówczas nie mogły mieć wpływu na utratę płynności i zdolności finansowej do zaciągnięcia kredytów obrotowego i pomostowego przez przedsiębiorstwo E.

Również z pozostałych pism, Banku [...] SA oraz [...] S.A., także nie wynikało wprost, aby decydującym czynnikiem odmowy udzielenia kredytu i dalsze działania banków spowodowane zostały ujemną sytuacją finansową, powstałą w wyniku wydania decyzji wymiarowych. Skarżący natomiast ograniczył się tylko do przesłania korespondencji, prowadzonej z różnymi bankami wskazując tym na ważny interes lub interes publiczny.

W wyniku pozyskania dodatkowej dokumentacji w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, organ stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie miała wpływu na utratę płynności finansowej jak i braku możliwości spłaty już zaciągniętych kredytów inwestycyjnych przez Gospodarstwo Ogrodnicze E. Z pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].03.2007r., skierowanego do Dyrektora Izby Celnej wynikało, że egzekucja prowadzona przeciwko zobowiązanemu jest bezskuteczna. Nadto w sprawie ustalono, że wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne prowadzi komornik przy Sądzie Rejonowym z wniosku firmy S.

Dodatkowo obwieszczeniem z dnia [...].07.2008 r., Komornik Sądowy przy Sądzie - Rejonowym poinformował o licytacji nieruchomości z wniosku Banku [...] przeciwko K.K., toczącej się na podstawie tytułów wykonawczych tj. bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia [...]-09-2006, sygn. akt [...] zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...]-01-2007 oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...]-12-2006, sygn. akt Co 986/06 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...]. 01-2007. Ponadto z doręczonego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].10.2008 r., sygn. akt Co 669/08 wynikało, iż przeciwko dłużnikowi K.K. wszczęto egzekucję administracyjną prowadzoną przez Dyrektora Izby Celnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].01.2005 r. o nr [...] wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej oraz sądową prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.

Wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, Sąd podjął rozstrzygnięcie stosownie do treści art. 773 kpc, wskazując że właściwym organem do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, który prowadzi postępowanie w którym egzekucja skierowana została do wierzytelności pieniężnej dłużnika z tytułu umowy dzierżawy w celu wyegzekwowania należności głównej w kwocie 969.953,21 złotych wraz z odsetkami i kosztami na rzecz Banku [...]. W postępowaniu tym wyegzekwowano na rzecz wierzyciela kwotę 4.119,23 złotych.

Dyrektor Izby Celnej natomiast skierował postępowanie egzekucyjne do wierzytelności pieniężnej dłużnika z tytułu umowy dzierżawy w celu wyegzekwowania kwoty należności głównej 125.957,00 złotych wraz z odsetkami i kosztami na rzecz Izby Celnej. Jak ustalił Sąd w postępowaniu tym nie została wyegzekwowana na rzecz wierzyciela żadna kwota.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego skierowane do wierzytelności pieniężnej dłużnika na rzecz Banku [...] tym samym było bardziej zaawansowane niż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej.

Organ uznał, biorąc pod uwagę datę wniesienia wniosku ([...].09.2006 r.) oraz ustalenia Sądu co do wyegzekwowania żądanej kwoty na rzecz wierzyciela tj. Dyrektora Izby Celnej, iż nieuzasadnionym były twierdzenia zawarte w odwołaniu z dnia [...].01.2008 r., że istniejące zobowiązania finansowe strony wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, objętych wnioskiem, pociągają za sobą szereg skutków o charakterze społecznym hamujących rozwój gospodarstwa.

W wyniku powyższego, z uwagi na brak jakichkolwiek wpłat oraz bezskuteczność egzekucji z tytułu wydanych decyzji wymiarowych, organ celny po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, nie potwierdził takiego związku z degradacją działalności gospodarczej i znacznego jej ograniczenia. W ocenie organu, materiał dowodowy wykazał, iż w sprawie zostały nie spełnione wszystkie przesłanki warunkujące możliwość zastosowania wnioskowanego trybu nadzwyczajnego, dotyczy to istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony, przemawiającego za uchyleniem (zmianą) decyzji w tym postępowaniu.

Organ podał, że interes publiczny należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi, natomiast nieprawidłowa klasyfikacja towarowa importowanego towaru powodująca uszczuplenie należności celnych oraz podatkowych stanowi działanie na niekorzyść Skarbu Państwa. Tym samym przesłanka interesu publicznego nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż uchylenie decyzji określającej kwotę długu celnego, będącej skutkiem działania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznana za działanie w interesie publicznym, korzystne dla ogółu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.11.2005r. sygn. akt V SA/Wa 1068, Lex Nr 196057). W interesie publicznym leży przestrzeganie przez uczestników obrotu towarowego z zagranicą ustalonych reguł tego obrotu oraz ustalanie przez organy celne obowiązków na podmioty naruszające takie reguły i egzekwowanie tych obowiązków. Z punktu widzenia zasady pewności obrotu prawnego, której dochowanie leży w interesie publicznym, nie ma w ocenie organu podstaw do uznania, że przychylenie się do żądania strony lepiej chroni ów interes, niż wzruszenie spornego aktu. Tak więc interes publiczny należy przyjąć jako korzyść służąca ogółowi.

Niewątpliwie zadaniem organu celnego jest m.in. popieranie legalnego obrotu międzynarodowego poprzez sprawowanie nad nim nadzoru oraz ochrona uczciwej konkurencji, a tym samym zapewnienie równego traktowania podmiotów w obrocie międzynarodowym. W związku z tym, żaden z przepisów prawa regulujących instytucję długu celnego nie przewiduje odstępstwa od jego wymierzenia, w sytuacji działania na niekorzyść Skarbu Państwa. Sankcję za popełnienie takiego czynu stanowi decyzja określająca kwotę długu celnego.

Wnioskodawca nie wykazał również istnienia słusznego interesu strony, a swój ważny interes wyprowadził z analizy merytorycznej sprawy. Jego zdaniem ważny interes wyraża się przede wszystkim w fakcie, że został w sposób nieprawidłowy i niezgodny z prawem obciążony należnościami, za które odpowiedzialności nie ponosi. Pełnomocnik powołał się wyłącznie na naruszenie zasady wskazanych w art. 120 Ordynacji podatkowej (działanie na podstawie przepisów prawa), art. 121 (zaufania obywateli do organów podatkowych), art. 122 (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy), art. 191 (zebrania i oceny materiału dowodowego.

W ocenie organu twierdzenia skarżącego zawarte w pismach, zdecydowanie sprowadzały się do chęci ponownego przeprowadzenia postępowania zwykłego.

W niniejszej sprawie nie został wykazany "ważny interes strony" i dlatego również w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadne. Organ wskazał, iż ewentualne uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nie miało wpływu bezpośredniego na finansową sytuację strony, co tym samym czyni argument złej sytuacji finansowej podatnika za nieuzasadniony, w kontekście rozpoznawanej przesłanki, zaś kłopoty finansowe przedsiębiorstwa wynikały już z wcześniejszego okresu prosperowania, spowodowane zaciągniętymi kredytami w różnych bankach.

W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, wszczętym na wniosek strony, ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie, dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy. Ponadto ten "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od tej jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie omawianego trybu nadzwyczajnego.

Oceniając materiał dowodowy organ uznał, że strona "ważnego interesu" nie wykazała. W sprawie organ nie miał możliwości zbadania ważnego interesu strony, gdyż nie przedłożyła ona jakichkolwiek dowodów mających to udokumentować. Wnioskodawca ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że stan taki spowodował, iż w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej zaistniała sytuacja, powodująca brak płynności finansowej, czego dalszą konsekwencją było znaczne ograniczenie w jej prowadzeniu, pozbawiając zatrudnienia jej pracowników jak i samego skarżącego.

Ponadto w ocenie organu nie narusza prawa stwierdzenie organu celnego, iż podnoszone w odwołaniu zarzuty wskazujące, zdaniem pełnomocnika, na wadliwość ostatecznej decyzji wskutek naruszenia norm prawnych nie podlegają badaniu w postępowaniu w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji, bowiem ustalanie czy decyzja ostateczna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 240 jak i 247 Ordynacji podatkowej dokonywane są w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Ewentualne wady decyzji ostatecznej nie wskazują na istnienie w sprawie "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu strony".

W ocenie organu podnoszone przez pełnomocnika fakty, które nie mogły być badane w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie mogą stanowić argumentu świadczącego o istnieniu "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu strony". Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, iż obciążenie skarżącego podatkami - niemożliwymi do przewidzenia opłatami, może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy i co się z tym wiąże - redukcji zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].12.2007r. oraz obciążenie organu administracji kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W motywach skargi podał, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu celnego co do braku związku przyczynowego utraty zdolności i płynności finansowej skarżącego na skutek wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący podał, że wobec faktu uznania za go za podmiot zobowiązany do zapłaty długu celnego i podatku VAT skarżący stracił płynność finansową i zmuszony był do zwolnienia pracowników i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

Skarżący podał, że obciążenie przez organ strony należnościami w wysokości 200 tys. spowodowało odmowę udzielenia dofinansowania gospodarstwa w kwocie 300.000 zł zł z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co do której strona podpisała umowę [...].01.2005r., a która nie doszła do skutku. Ponadto w tym samym czasie skarżący nie starał się o kredyt w Banku [...] na zrealizowanie inwestycji, która docelowo miała przynieść oszczędności rzędu 200.000 zł z mającej być wdrożonej nowej technologii produkcji. Również te starania zakończyły się fiaskiem, bowiem Bank powziął informację o zajęciu rachunku bankowego skarżącego przez organ celny.

W ocenie skarżącego prowadzone wobec niego czynności egzekucyjne będące wynikiem decyzji organów celnych spowodowały utratę zaufania instytucji finansowych, co w efekcie doprowadziło do braku środków na wyprodukowanie sadzonek w odpowiednim dla tego procesu czasie, ich spóźnione nasadzenia, wcześniejsze zakończenie sezonu, nie wywiązanie się skarżącego z podpisanych umów i straty w wysokości około 600.000 zł. Powyższe podciągnęło za sobą utratę płynności finansowej i brak możliwości terminowej obsługi już posiadanych zobowiązań finansowych wobec S - umowa została skarżącemu wypowiedziana, wobec Banku [...] – kredyt obrotowy, a ponadto odmówiono udzielenia nowych kredytów przez Bank, Bank [...], Bank [...].

W ocenie skarżącego powyższe okoliczności dowodzą jednoznacznie o istnieniu "ważnego interesu strony". Natomiast jeżeli chodzi o interes publiczny, to w ocenie skarżącego w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, sprzecznej z zasadami praworządności. Skarżący wskazał przy tym, na dowolność oraz fałszowanie przez organ celny istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i formułowanie wniosków niezgodnych z prawem, bowiem w rzeczywistości Sądy Administracyjne nigdy nie dokonały oceny merytorycznej sprawy. Ponadto organy celne ani Sąd nigdy nie poddały ocenie merytorycznej zasadniczego dowodu jakim była ekspertyza rzeczoznawca z listopada 2005r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w podjętej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wniosku skarżącego z dnia [...] września 2006r. stanowił art. 265 1 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz.U 2001r. Nr 75 poz.802) zgodnie z którym decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym publiczny lub ważny interes strony.

Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji mają wyroki wydane w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 października 2008r, sygn. akt I SA/Go 444/08 oraz Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I GSK 34/09.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm. zwanej "p.p.s.a.)) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena ta i wskazania znalazły się w uzasadnieniu wyroku sygn.akt I SA/Go 444/08 i w takim znaczeniu uzasadnienie ma moc wiążącą. Zgodnie z art. 170 orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Badając zatem zaskarżoną decyzję poprzez ocenę prawną i wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 21 października 2008r., Sąd obecnie rozpoznający sprawę stwierdził, że przepis art. 153 P.p.s.a nie został naruszony a rozstrzygnięcie organu wydane zostało zgodnie z wytycznymi Sądu w powołanych wcześniej wyrokach.

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej prawidłowo ustalił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu strony wynikające z art. 265 1 § 1 kodeksu celnego uzasadniające uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

Ocenę organu w tym zakresie Sąd uznał za przekonującą, nie naruszającą zasad logiki oraz nie przekraczającą granic swobodnego uznania administracyjnego.

Z treści art. 265 1 § 1 kodeksu celnego wynika , iż to do organu orzekającego w sprawie należy ocena, czy w konkretnej sprawie interes publiczny lub ważny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej, co oznacza, iż decyzja wydana w tym trybie ma charakter uznania administracyjnego. Zatem organ może, ale nie musi uchylić decyzji ostatecznej nawet przy ustaleniu ważnego interesu strony czy interesu publicznego. Ocena, czy przesłanki uchylenia (zmiany) istnieją, musi być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, przy czym strona wnioskująca o uchylenie decyzji nie jest zwolniona ze współdziałania w tym zakresie z organem, tj. od wskazania na czym jej ważny interes lub interes publiczny polega.

Sąd stwierdził, że w toku postępowania w niniejszej sprawie organy celne podjęły niezbędne kroki do wyjaśnienia, czy za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku sygn. akt I SA/Go 444/08 organ celny zwrócił się do skarżącego o przesłanie dokumentów z których wynikać miała utrata płynności finansowej skarżącego oraz brak możliwości spłaty kredytów spowodowane decyzjami organu celnego oraz o przekazanie dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Analiza w/w dokumentów w świetle przesłanek określonych w omawianym przepisie w oparciu o zebrany i prawidłowo rozważony przez organ materiał dowodowy uzasadniała ocenę braku wystąpienia przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu strony warunkującą uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej.

Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, iż ustawowe określenie "interes publiczny" należy rozumieć jako "korzyść służącą ogółowi". Przesłanka ta nie wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż uchylenie lub zmiana decyzji określającej kwotę długu celnego, będące skutkiem działania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, korzystne dla ogółu. Wprost przeciwnie - w interesie publicznym leży przestrzeganie przez uczestników obrotu towarowego z zagranicą ustalonych reguł tego obrotu oraz ustalanie (określanie) przez organy celne obowiązków na podmioty naruszające takie reguły i egzekwowanie tych obowiązków. Sankcję za popełnienie takiego czynu stanowi decyzja określająca kwotę długu celnego. Prawidłowo zatem organ odwoławczy przyjął, że zwalnianie z odpowiedzialności osób naruszających takie normy prawne nie leży w interesie publicznym.

Zgodzić się należy także z organem, iż skarżący nie wykazał również słusznego interesu strony. Badanie przesłanki ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Słusznie zauważył organ, iż przedstawione przez skarżącego argumenty we wniosku z [...] września 2006r. wskazują, że skarżący w istocie dążył do wykazania nieprawidłowości w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Naruszenie zasad o charakterze procesowym (art.120, art.121, art.122, art. 191 Ordynacji podatkowej) czy też przepisów o charakterze materialnym na które powoływał się we wniosku skarżący nie mogły być badane w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 265 1 § 1 kodeksu celnego. Prawidłowość decyzji lub postanowień zbadać można w ściśle określonych ramach enumeratywnie wskazanych przesłanek, składając wnioski o uruchomienie trybu umożliwiającego wzruszenie decyzji ostatecznej (wznowienie postępowania) z którego skarżący już skorzystał.

Zasadnie organ wskazał, że ważny interes nie jest równoznaczny z obciążeniem skarżącego znacznymi zobowiązaniami publicznoprawnymi, gdyż nałożenie na skarżącego tego obowiązku jest następstwem nieprawidłowej klasyfikacji towarowej importowanego towaru powodującej uszczuplenie należności celnych i stanowi działanie na niekorzyść Skarbu Państwa, tym samym nie może być utożsamiane z ważnym interesem strony o którym mowa w art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego. Prawidłowo organ podniósł, że skarżący nie może uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne, tym, że na skutek zmiany taryfikacji importowanego towaru i wymierzenia z tego tytułu dodatkowych należności celnych utracił płynność finansową powodującą problemy w zaciągnięciu kredytów inwestycyjnych. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest bowiem warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i powinien stanowić część jego polityki finansowej, szczególnie, że decyzja określająca kwotę długu celnego była skutkiem działania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym. Organ prawidłowo oceniając ważny interes strony zwrócił uwagę, że nie można go bowiem rozumieć tylko w taki sposób, że uchylenie decyzji ostatecznej jest korzystne i ważne z punktu widzenia interesu gospodarczego strony, gdyż według takiego rozumowania żądanie uchylenia każdej decyzji ostatecznej, nakładającej na stronę obowiązek zapłaty należności celnych spełniałoby w sposób automatyczny wymaganie ważnego interesu strony zawarte w art. 265 1 § 1 kodeksu celnego. Strata jaką strona musi ponieść w związku z uiszczeniem należności wymierzonych decyzją ostateczną, nie przemawia za przyjęciem istnienia ważnego interesu strony, gdyż strata jest następstwem nałożenia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych. Ważny interes strony oznacza, że musi on być na tyle zobiektywizowany oraz usprawiedliwiony, aby mógł stanowić uzasadnioną podstawę do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, taki ważny interes strony nie został wykazany.

Organ wszechstronnie rozważył materiał dowodowy zebrany w sprawie w kontekście przesłanek ważnego interesu strony i interesu publicznego wynikającego z treści art. 265 1 § 1 kodeksu celnego i prawidłowo ocenił, że zła sytuacja finansowa skarżącego i wynikające z tego kłopoty finansowe przedsiębiorstwa miały związek m.in. z zaciągniętymi kredytami w różnych bankach i niemożnością ich spłaty a nie wydaną decyzją ostateczną. Zaległości skarżącego wynikające z tytułu umowy dzierżawy na rzecz Banku [...] wyniosły 969.953,21 zł, z czego w postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano jedynie kwotę 4.119,23 zł. Skarżący przy tym nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o próbie dążenia do umorzenia bądź obniżenia wierzytelności z tytułu posiadanych zobowiązań cywilnoprawnych. Ponadto jak słusznie wskazał organ celny skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów mających uprawdopodobnić ważny jego interes jako strony. Ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że obciążenie skarżącego podatkami, które zresztą nie zostały uiszczone przez skarżącego doprowadziły do utraty płynności finansowej firmy i redukcji zatrudnienia.

Niezasadne są przy tym zarzuty skarżącego o odmowie udzielenia kredytu przez Bank [...] ze względu na zajęcie rachunku bankowego przez organ celny w oparciu o fakt braku wyegzekwowania jakiejkolwiek kwoty na rzecz Izby Celnej oraz poniesionych stratach w kwocie 600.000 zł powodujących utratę płynności finansowej firmy skarżącego.

Skarżący, jak zasadnie wskazał organ celny, nie przedstawił jakiejkolwiek dowodów potwierdzających zaistniały stan oraz jego związek z wydaną decyzją ostateczną. Nie uprawdopodobnił zatem okoliczności, że obciążenie go podatkami – niemożliwymi do przewidzenia opłatami – było przyczyną utraty płynności finansowej firmy i redukcją zatrudnienia.

W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 265 1 § 1 kodeksu celnego. Odniósł się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez skarżącego we wniosku z [...] września 2006r. oraz w sposób prawidłowy zrealizował wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 21 października 2008r. oraz dokonał na tej podstawie prawidłowej oceny pod kątem przesłanek wynikających z treści art. 265 1 § 1 kodeksu celnego. W ocenie Sądu przytoczone argumenty nie mogły być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Większość z nich dotyczyła prawidłowości dokonania przez organ celny wymiaru należności celnych.

Prawidłowo organ wskazał, że decyzje dotknięte szczególnie ciężkimi wadami naruszające swoją treścią obowiązujące prawo, nie mogą pozostać w obrocie. Dlatego też w myśl art.128 Ordynacji podatkowej uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. W zależności od sytuacji faktycznej danej sprawy, ustawodawca wprowadził konkretne instytucje prawne pozwalające na przeprowadzenie – w drodze wyjątku od zasady – weryfikacji decyzji ostatecznej przewidzianej w przepisie art. 265 1 § 1kodeksu celnego. Stanowi on odmienną podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej, opartą na innych przesłankach, dopuszczając uchylenie lub zmianę na wniosek lub za zgodą strony decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Zatem badanie przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Chociaż przepis ten pozwala zmieniać zarówno decyzje niewadliwe jak i wadliwe, to w ostatnim przypadku celem ich uchylenia lub zmiany nie jest usunięcie wadliwości. Zatem organ prawidłowo poddał ocenie wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 265 1 § 1 kodeksu celnego. Na tej podstawie prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a swoje stanowisko prawidłowo uzasadnił w zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 158 poz.1270) orzeczono jak w sentencji.

Sędzia WSA A. Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA S.Kowalczyk Sędzia WSA G.Staniszewska