Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 200/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2123/16 w sprawie ze skargi C. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. M. kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2123/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. M. (dalej "Skarżący") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 14 czerwca 2012 r. W. R. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej "PINB") o zbadanie legalności budowy murowanego obiektu budowlanego o wymiarach 6,50 x 6,30 m. wybudowanego przez Skarżącego na działce nr [...] położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w [...].

Po wszczęciu z urzędu postępowania PINB ustalił, że w kompleksie ogrodów działkowych znajduje się budynek o wymiarach około 6,50 m x 6,30 m. (tj. 40,95 m2) w stanie surowym otwartym w parterze o wysokości 2,43 m (częściowo są wybudowane ściany zewnętrzne piętra). Wymieniony obiekt był realizowany bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej "Prawo budowlane"), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na Skarżącego obowiązki, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Wobec faktu, że Skarżący nie wywiązał się z wymienionych obowiązków, decyzją z [...] maja 2016 r. PINB nakazał Skarżącemu rozbiórkę wymienionego budynku, realizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego.

PINB wskazał, że wymieniony obiekt nie spełnia wymagań określonych

w przepisie art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że

z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione są wolnostojące budynki rekreacyjno-wypoczynkowe lub inne obiekty budowlane spełniające taką funkcję, położone na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni do 35 m2 oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

W stosunku do tych obiektów nie wszczyna się więc postępowania o którym mowa w art. 48 - 49b Prawa budowlanego, a postępowanie wszczęte i nie zakończone w dniu wejścia w życie ustawy umarza się. W przypadku, gdy ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki takiego obiektu budowlanego wydana przed dniem wejścia w życie ustawy nie została jeszcze wykonana, właściwy organ nadzoru budowlanego, który wydał tę decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie (art. 4 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r., poz. 528).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący, kwestionując stanowisko organu I instancji i wskazując, że przedmiotowy budynek mieści się w wymiarach do 35 m2 bez grubości ścian. Po rozpoznaniu odwołania MWINB stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że zgodnie z art. 6 ustawy z 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443 ze zm.), do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Skargę na powyższą decyzję MWINB wniósł Skarżący, zarzucając organowi naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Pr. bud. i art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 79 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że sporny obiekt budowlany nie jest altaną działkową w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Skarżący podważył ustalenia organu dotyczące powierzchni zabudowy obiektu budowlanego, ponieważ organ oparł się w tym zakresie jedynie na protokołach oględzin (z dnia 4 lipca 2012 r. oraz z 9 kwietnia 2016 r.). Skarżący wskazał ponadto, że organy obydwu instancji nie zapewniły mu możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami, materiałami oraz zgłoszonymi uwagami, jak również Skarżący nie został zawiadomiony o terminie oględzin z dnia 9 kwietnia 2016 r.

WSA w Warszawie oddalił powyższą skargę na decyzję MWINB z dnia [...] lipca 2016 r.

Sąd wskazał, że prawidłowa była kwalifikacja spornego obiektu budowlanego do kategorii obiektów budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu w sprawie znajdował zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r. tj. do wejścia w życie wymienionej ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw).

Zgodnie z wymienionym art. 29 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. pozwolenia na budowę nie wymagała budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie o rodzinnych ogródkach działkowych. W ocenie Sądu I instancji ustalenia poczynione przez organy pozwalają na stwierdzenie, że ze względu na powierzchnię zabudowy sporny obiekt nie jest altaną działkową w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. (w brzmieniu sprzed 28 czerwca 2015 r.). Zatem organy zasadnie przeprowadziły postępowanie legalizacyjna, po którym nastąpiło wydanie nakazu rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niezapewnienia Skarżącemu udziału w postępowaniu, Sąd wskazał, że w aktach nie ma dowodu doręczenia skarżącemu zawiadomienia organu I instancji o zebraniu materiału i możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Skarżących nie wykazał, że uchybienia te uniemożliwiły mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Ponadto zdaniem Sądu organ odwoławczy nie prowadził żadnego postępowania wymagającego konieczności zapoznania się z aktami sprawy i wywołującego konieczność wniesienia dodatkowych dowodów, a w odwołaniu od decyzji skarżący w zasadzie nie zakwestionował powierzchni obiektu budowlanego.

Skargę kasacyjną od wymienionego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."):

1. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez:

a. zaniechanie rzetelnego ustosunkowania się przez WSA w Warszawie do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze na decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. MWINB, co uniemożliwia dokonanie oceny zapadłego wyroku w zakresie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji przy nieuwzględnieniu podstaw zaskarżenia, zwłaszcza, że Sąd a quo zaakceptował wadliwą praktykę organu II Instancji, który nie prowadził własnego postępowania w sprawie naruszając zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego,

b. nierzetelne i powierzchowne zbadanie sprawy oraz sporządzenie przez Sąd I instancji wadliwego i niepełnego uzasadnienia wyroku, niezawierającego - poza zrelacjonowaniem dotychczasowego przebiegu stanu sprawy oraz przywołaniem treści przepisów poszczególnych ustaw - rzetelnych rozważań co do prawa, jak i wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia dokonanego w sprawie, w tym nie uwzględnienia podniesionych zarzutów naruszenia przepisów procedury administracyjnej, ani nie wyjaśnienia przyczyn oddalenia skargi;

2. art. 1 § 1 K.p.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm., dalej jako P.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. wskutek zaniechania kontroli zgodności z prawem działania MWINB, poprzez nieuwzględnienie skargi Skarżącego na decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., pomimo rażącego naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, a mianowicie pomimo naruszenia:

a. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez oparcie decyzji MWINB z [...] lipca 2016 r. na protokole oględzin z 4 lipca 2012 r. oraz na protokole oględzin z 9 kwietnia 2015 r., które to dokumenty są niemiarodajne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, albowiem pierwszy z nich został sporządzony w sytuacji, gdy obiekt budowlany znajdował się w stanie surowym i podawał jedynie przybliżone jego rozmiary, a drugi dokument nie tylko nie zawiera dokładnych danych odnośnie rozmiaru tego obiektu budowlanego, ale również oceny w tym zakresie organ dokonał "organoleptycznie z poziomu ścieżki zewnętrznej", a taki sposób dokonywania ustaleń wyklucza ich dokładność i podważa możliwość ustalenia rzeczywistych rozmiarów obiektu budowlanego, powierzchni jego zabudowy i zakresu jego ewentualnej niezgodności z obowiązującym prawem, a jednocześnie czynność oględzin odbyła się bez udziału strony, która powinna zostać o niej zawiadomiona, a okoliczności faktyczne ustalone przez organ zostały uznane za udowodnione pomimo, że strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do nich,

b. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie przez MWINB w mocy decyzji PINB z [...] maja 2016 r. nakazującej Skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul, [...] w [...], podczas gdy decyzja PINB z [...] maja 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 10 § 1 K.p.a. albowiem w toku postępowania doszło do pozbawienia Skarżącego możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również pozbawienia Skarżącego prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności poprzez niezawiadomienie Skarżącego o zebraniu dowodów w sprawie i możliwości zajęcia stanowiska przed wydaniem w dniu [...] maja 2016 r. decyzji administracyjnej oraz niedoręczeniu mu zawiadomienia z 14 maja 2013 r., czego skutkiem było dokonanie wadliwych i niepełnych ustaleń faktycznych, a także pozbawienie strony możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu rzetelnego ustalenia charakteru obiektu budowlanego znajdującego się na terenie ROD "[...]" na działce nr [...], jego rzeczywistych rozmiarów, powierzchni zabudowy, zgodności wzniesionego obiektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- art. 79 § 1 i § 2 K.p.a. albowiem w toku postępowania nie zawiadomiono Skarżącego o terminie oględzin prowadzonych w niniejszej sprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r., w konsekwencji czego wadliwie ustalono parametry obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...] ROD "[...]", albowiem "oceny w zakresie wysokości i pow. zabudowy" dokonano "organoleptycznie z poziomu ścieżek zewnętrznych", a zrealizowane w ten wadliwy sposób ustalenia były jedyną podstawą wydania w dniu [...] maja 2016 r. przez PINB decyzji nakazującej rozbiórkę budynku,

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., albowiem organ I instancji zaniechał wyjaśnienia w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji przyczyn, dla których uznano, że obiekt budowlany znajdujący się na działce nr [...] ROD "[...]" powinien zostać rozebrany w całości, w sytuacji, w której nie ustalono w jakim zakresie budynek ten wymagał pozwolenia na budowę oraz nie ustalono, czy budynek ten naruszał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani nie ustalono nawet rzetelnie charakteru obiektu budowlanego, jego przeznaczenia oraz powierzchni zabudowy;

c. naruszenie art. 140 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez faktyczne zaniechanie prawidłowej oceny przeprowadzonych dowodów, zaniechanie poczynienia własnych ustaleń faktycznych i powtórzenie błędnych ustaleń organu pierwszej instancji, a w szczególności zupełne pominięcie faktu kwestionowania przez Skarżącego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji sposobu określenia wymiarów budynku i powierzchni jego zabudowy;

d. naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez niezawiadomienie Skarżącego przez organ II instancji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji i o możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych wskutek czego Skarżący został pozbawiony prawa do zgłoszenia wniosków dowodowych, w tym w szczególności wniosku o dokonanie prawidłowych i rzetelnych oględzin obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...] ROD "[...]" celem ustalenia powierzchni jego zabudowy i wysokości, wskutek czego zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych.

3. art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. wskutek zaniechania kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji, poprzez nieuwzględnienie skargi z [...] lipca 2016 r., pomimo rażącego naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego w całości pomimo zaniechania ustalenia powierzchni zabudowy tego obiektu oraz jego wysokości, co było konieczne do ustalenia, że obiekt ten nie jest altaną działkową w rozumieniu ustawy i wymagał pozwolenia na budowę.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie na rzecz Skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie wniósł ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego kasacyjnie wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Po okazaniu zdjęcia z kart 57 akt administracyjnych Skarżący kasacyjnie i jego pełnomocnik wskazali, że weranda to przestrzeń przed drzwiami w parterze widoczna na zdjęciu. Skarżący oświadczył, że rozmiary zewnętrzne altany wynoszą 6,40 x 4,80 metra oraz dodatkowo weranda o szerokości 1.80 m na całej długości budynku, w tym wydzielone jedno pomieszczenie gospodarcze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych przez stronę skarżącą kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie wobec trafności zarzutów naruszenia przepisów postępowania to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 10 § 1, 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz 81 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Przed przystąpieniem do szczegółowego omówienia wskazanych wyżej uchybień w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż choć w zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., która to jednostka redakcyjna w ustawie tej nie występuje, to jednak na tle ugruntowanej w europejskiej kulturze prawnej zasady falsa demonstratio non nocet Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż autor skargi kasacyjnej zamierzał postawić zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Powyższe wynika ze sposobu sformułowania zarzutów wiążących to naruszenie z naruszeniem przepisów K.p.a. Stanowisko to jest komplementarne z poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), wskazującej na konieczność rozpoznawania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. postawionych w skardze kasacyjnej nawet w przypadku braku powiązania ich z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów P.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej wskazać należy, iż zakres postępowania wyjaśniającego jest uwarunkowany przesłankami prawa materialnego. Prawidłowa wykładnia prawa materialnego stanowi podstawę prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. To przepisy prawa materialnego określają bowiem przesłanki zastosowania odpowiednich regulacji, a więc przesądzają o tym jakie okoliczności faktyczne są istotne prawnie dla rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej.

W kontrolowanej sprawie przepisami takimi są regulacje ustawy Prawo budowlane oraz z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

Okolicznością faktyczną o charakterze bezspornym jest nadto, iż budowa przedmiotowego obiektu została przez C. M. rozpoczęta przed 4 lipca 2012 r., kiedy to w toku oględzin przeprowadzonych przez pracownika PINB ujawniono na działce nr [...] położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w [...], a wykorzystywanej przez C. M. istnienie budynku w stanie surowym otwartym w parterze o wymiarach około 6,50 m x 6,30 m (tj. o powierzchni około 40,95 m2), o wysokości 2,43 m, z częściowo wybudowanymi ścianami zewnętrznymi piętra.

Bezspornym pozostaje także, iż budowę powyższego budynku C. M. nie uzyskał pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w dacie rozpoczęcia budowy tego obiektu pozwolenie takowe było wymagane.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się (a pogląd ten w całości podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie), że naruszenia ustawy Prawo budowlane powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1974/10 oraz uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13, dostępne w CBOSA).

Ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji z punktu widzenia Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy co za tym idzie dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie pobudowania danego obiektu.

Przypomnieć dalej trzeba, że pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414 ze zm., dalej ustawy Prawo budowlane) cały czas obowiązywała i obowiązuje wyrażona w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane generalna zasada, iż roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1), przy czym przez "roboty budowlane" w dacie realizacji prac wykonanych przez skarżącego kasacyjnie rozumieć należało budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 1997 r.), a przez "budowę" rozumieć ówcześnie należało wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 1997 r.), nadto zgodnie z ówcześnie obowiązująca definicją przez remont należało rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji (art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane).

Wyjątki od wynikającej z art. 28 ust. 1 powszechnej zasady wprowadza art. 29 ustawy Prawo budowlane, określający w ust. 1 jakiego rodzaju budowy nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w ust. 2 określający katalog robót budowlanych takowego pozwolenia nie wymagających. Ujęcie danej kategorii budowy, bądź robót budowlanych w powyższych katalogach wyjątków od ogólnej zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza przy tym jeszcze zwolnienia danego rodzaju budów bądź robót z reglamentacji objętej przepisami prawa budowlanego, albowiem w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prawodawca wskazał jakie rodzaje budów i robót budowlanych spośród wskazanych w art. 29 wymagają zgłoszenia właściwemu organowi.

Dalej wskazać należy, iż art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie 4 lipca 2012 r. pośród rodzajów budów, których realizacja nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę w pkt 4 przewidywał budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż roboty budowę zrealizowane przez C. M. przed 4 lipca 2012 r. stanowiły wykonywanie na działce w rodzinnym ogrodzie działkowym położonym w mieście obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy niewątpliwie przekraczającej 25 m2, co przesądza o tym, iż wymagały w dacie ich realizacji uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę i co za tym idzie stanowiły samowolę budowlaną.

Zasadnie zatem organ nadzoru wszczął w dniu 11 lipca 2012 r. z urzędu postępowanie legalizacyjne o jakim mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem przedmiotowy – będący w momencie kontroli w budowie obiekt, wzniesiony został bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W takiej sytuacji faktycznej i procesowej organ nadzoru budowlanego w toku tegoż postępowania prawidłowo wydał na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie z [...] sierpnia 2012 r., którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na C. M. obowiązki, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, wskazując że winny one zostać wykonane w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, co nastąpiło 20 sierpnia 2012 r. Postanowienie to nie było ówcześnie zaskarżalne.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, co oznacza, że brak spełnienia tych obowiązków uzasadnia samodzielnie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej.

Nadto pamiętać trzeba, iż w przypadku wydania postanowienia wstrzymującego prowadzenie dalszych robót ich wznowienie jest uzależnione od uzyskania, na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. Prowadzenie robót mimo ich wstrzymania przedmiotowym postanowieniem będzie skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego.

Powyższe oznacza, iż co do zasady istotnymi prawnie okolicznościami, które winny być ustalone przez organ nadzoru budowlanego przed ewentualnym orzeczeniem nakazu rozbiórki jest procesowe zweryfikowanie, czy inwestor wykonał obowiązki nałożone na niego postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego oraz czy już po doręczeniu mu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, roboty takie przy wznoszonym w warunkach samowoli budowlanej obiekcie w dalszym ciągu prowadził.

Ze zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej materiału dowodowego wynika przy tym w sposób nie budzący wątpliwości, a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego kasacyjnie, iż inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r.

Powyższe przesądza o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie w jakim kwestionują one zaniechanie wyjaśnienia przez organy administracji przyczyn, dla których uznano, że obiekt budowlany znajdujący się na działce nr [...] ROD "[...]" powinien zostać rozebrany w całości, w sytuacji, w której nie ustalono w jakim zakresie budynek ten wymagał pozwolenia na budowę (zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej nr 2 lit. b tiret trzecie), albowiem wobec niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych na niego na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego organ nadzoru nie był uprawniony do weryfikowania w toku postępowania jakie ewentualnie roboty budowlane należałoby wykonać by doprowadzić wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej obiekt do stanu zgodnego z prawem, lecz obowiązany był orzec na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego przewidującego sankcję o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 tej samej ustawy za brak spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3.

Jednocześnie realiach kontrolowanej sprawy znaczenie prawne ma także okoliczność, iż w toku prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania weszła w dniu 29 kwietnia 2015 r. w życie ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która zmieniła brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego zwalniając z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wykonywanie altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych, a jednocześnie w tej ostatnie ustawie wprowadziła w art. 2 pkt 9a definicję legalną altany działkowej, zgodnie z którą przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.

Nadto w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw prawodawca wskazał, że w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych na terenach rodzinnych ogrodów działkowych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniających wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy wymienionej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie wszczyna się postępowania określonego w art. 48-49b ustawy wymienionej w art. 1 niniejszej ustawy, a postępowania wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.

Przepis ten wprowadza zatem abolicję w stosunku do wskazanych w nim obiektów budowlanych wzniesionych uprzednio w warunkach samowoli budowlanej.

Wejście w życie powyższych zmian w powiązaniu z przepisem przejściowym zawartym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw nałożyło zatem na organy nadzoru budowlanego obowiązek zweryfikowania, czy obiekt zrealizowany na działce w rodzinnym ogrodzie działkowym przez C. M. nie odpowiada wymogom określonym w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych, w takiej bowiem sytuacji niezależnie od regulacji wynikających z Prawa budowlanego (to jest braku spełnienia obowiązków wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego i ewentualnego prowadzenia robót budowlanych mimo ich wstrzymania postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) zaistniałyby przesłanki dla umorzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. A contrario o ile obiekt wzniesiony przez inwestora w warunkach samowoli nie odpowiadałby parametrom określonym w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych zasadnym byłoby prowadzenie względem niego postępowania legalizacyjnego i orzekanie na podstawie regulujących je przepisów.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż w każdym jednak przypadku przed podjęciem decyzji nakazującej rozbiórkę organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (por.: wyrok NSA z 8 listopada 2011 r., II OSK 1416/10, LEX nr 1083609; wyrok WSA w Krakowie z 16 stycznia 2012 r., II SA/Kr 1425/11, LEX nr 1107622). Z uwagi bowiem na doniosły skutek decyzji wydawanych na tej podstawie postępowania z art. 48 powinny być więc prowadzone w sposób szczególnie staranny.

Tak określonym wymogom procesowym orzekające w sprawie organy nadzoru nie sprostały dopuszczając się naruszeń szeregu przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, 10 § 1, 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 K.p.a., art. 80 oraz 81 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., czego jednakże Sąd I instancji nie zauważył, a odnośnie naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. błędnie przyjął, iż nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podkreślić bowiem trzeba, iż z niekwestionowanego, tak przez organy jak i stronę skarżącą kasacyjnie faktu, że skarżący prowadził roboty budowlane już wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wynika ograniczona przydatność dowodowa protokołu oględzin obiektu budowlanego przeprowadzonych 4 lipca 2012 r.

Dokument ten, wraz dołączonymi do niego fotografiami stanowić bowiem może przede wszystkim dowód tego jak przedmiotowy obiekt wyglądał i jakie miał wymiary w dacie jego sporządzenia i co za tym idzie wykazuje on wyłącznie trafność wszczęcia postępowania legalizacyjnego w sprawie oraz zasadność wydania postanowienia PINB z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Z dokumentu tego nie można natomiast wywodzić ustaleń co do tego jaki obiekt został ostatecznie przez skarżącego wzniesiony.

Nie jest przy tym wystarczającym dowodem na tą okoliczność protokół oględzin obiektu z dnia 9 kwietnia 2015 r., albowiem w toku tej czynności pracownicy PINB nie weszli na teren działki na której zlokalizowany jest obiekt oraz nie dokonali jego pomiarów, a jedynie ograniczyli się do wykonania zdjęć obiektu zza ogrodzenia.

Taki sposób przeprowadzenia kluczowej czynności dowodowej uznać należy za stanowiący naruszenie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a. i zasady oficjalności wynikającej z art. 77 § 1 K.p.a., a także swobodnej oceny dowodów o jakiej mowa w art. 80 K.p.a. Podkreślić bowiem trzeba, iż czynienie ustaleń faktycznych w oparciu o niewyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy powoduje, iż ocena tegoż materiału traci charakter prawem chronionej oceny swobodnej i wyradza się w ocenę dowolną.

Powyższe jest szczególnie wyraźnie widoczne w realiach niniejszej sprawy, gdzie kluczowa dla sprawy ocena, czy obiekt wzniesiony samowolnie przez skarżącego kasacyjnie przekracza parametry określone w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych dokonana została w oparciu o wymiary obiektu posiadane przez niego na wcześniejszym etapie budowy i nie poparte jakimikolwiek pomiarami obserwacje pracowników PINB dotyczące aktualnego stanu obiektu, a bez weryfikacji, czy inwestor nie dostosował go do wymogów stanowiących przesłankę abolicji samowoli budowlanej, a wynikających z wskazanego wyżej przepisu.

Nadto w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 79 § 1 K.p.a., albowiem C. M. był zawiadomiony jedynie o terminie oględzin obiektu zrealizowanych 4 lipca 2012 r., a obowiązku tego organ nie dopełnił co do kluczowych oględzin przeprowadzanych 9 kwietnia 2015 r. Następstwem tego uchybienia było zarówno pozbawienie strony prawa do wzięcia udziału w tej czynności (art. 79 § 2 K.p.a.) jak i wskazana wyżej nikła przydatność dowodowa jej wyników, w sytuacji, gdy organ nie miała dostępu na teren i do obiektu objętego postępowaniem i ograniczył się do jego oględzin zza płotu.

Doszło także do naruszenia w toku postępowania art. 10 § 1 K.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz art. 81 K.p.a., stanowiącego, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 K.p.a.

W sprawie nie zachodziły bowiem okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 K.p.a., a mimo to C. M. nie był zawiadomiony o terminie oględzin przeprowadzanych 9 kwietnia 2015 r., jak też nie zawiadomiono go o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w jego toku materiałów. Organ odwoławczy nie podjął nawet próby spełnienia wymagań wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., zaś w aktach organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego znajduje się wprawdzie zawiadomienie z dnia 14 maja 2013 r. o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, jednakże w aktach tych brak jakiegokolwiek dowodu, by zostało ono doręczone stronie skarżącej kasacyjnie.

W kontekście wskazanej wyżej wadliwości materiału dowodowego wskazane naruszenia przepisów postępowania uznać przy tym należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie doszło jednakże do podniesionego w skardze kasacyjnej naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 107 § 3 K.p.a. Sporządzone uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadały wymogom formalnym określonym w tym przepisie. Co za tym idzie nie można również podzielić poglądu kasatora co do zaistnienia naruszenia art. 9 i 11 K.p.a., albowiem samo wydanie decyzji w oparciu o wadliwie zgromadzonym i oceniony materiał dowodowy nie może być ocenione jako naruszenie tych przepisów ustanawiających zasady informowania stron i przekonywania.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego zauważyć należy, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem tak ze sposobu jego sformułowania jak i z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że intencją jej autora nie było zakwestionowanie sposobu wykładni, bądź zastosowania wskazanych jako wzorce kontroli przepisów, lecz zakwestionowanie kompletności zgromadzonego i rozważonego przez organy materiału dowodowego, jako wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie tych przepisów.

Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, a zaaprobowanych przez sąd pierwszej instancji nie może zaś nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ewentualnie próba ta może być skuteczna podjęta tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., co też w niniejszej sprawie miało miejsce.

Nie zasługiwały także na uwzględnienie zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 K.p.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz 1 § 1 P.u.s.a.

Odnosząc się do powyższych zarzutów zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, art. 1 § 1 P.u.s.a. stanowi zaś, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym w myśl § 2 tego samego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy te mają więc tylko charakter ustrojowy. Można byłoby uznać w ostateczności te przepisy za naruszone, gdyby sąd administracyjny uchylił się od dokonania kontroli np. w ten sposób, iż odrzuciłby skargę, mimo tego, że była ona dopuszczalna. Zaś sam fakt rozpoznania przedmiotowej sprawy i wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie świadczy o tym, że nie doszło do jego naruszenia. Określona przez ustawę kontrola została przez ten Sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji zrealizowana. Polegała ona na wyjaśnieniu problemu zgodności tej decyzji z prawem, a zatem na zbadaniu kwestii jej legalności. Zwieńczeniem dokonanego aktu wymiaru sprawiedliwości było wydanie zaskarżonego wyroku. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem wskazanym wyżej regulacjom.

Z analogicznych przyczyn nie sposób podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a.

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wskazany także jako wzorzec kontroli art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Art. 57a odnosi się przy tym do skarg na pisemne interpretacje podatkowe, jest więc w kontekście rozpoznawanej sprawy bez znaczenia.

Podkreślić należy, iż autor skargi kasacyjnej nie powiązał jej zarzutów z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., w tym w szczególności nie wskazał, jakie to nie podniesione w skardze zarzuty, co do treści decyzji nie zostały przez Sąd I instancji uwzględnione z urzędu.

Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, publ. ONSA i wsa 2012/6/101). Naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. zaistnieje wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd wydając zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 marca 2019 r., II OSK 1046/17, dostępny w CBOSA). Zauważyć nadto potrzeba, iż prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 marca 2019 r., sygn. II OSK 1054/17, dost. w CBOSA). Dopiero pominięcie przez wojewódzki sąd administracyjny istotnych zarzutów i argumentów skargi wraz z wykazaniem ich istotności przez skarżącego kasacyjnie może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji (por. wyrok NSA z 13 marca 2019 r., sygn. II GSK 506/17, dost. w CBOSA).

Wskazanym wyżej wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprostało, a okoliczność, że stanowisko Sądu I instancji było lakoniczne, a nadto okazało się wadliwe, nie przekreśla tejże oceny.

Przypomnieć bowiem należy, iż tak w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., jak i art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. wyroki NSA z 27 września 2017 r., I OSK 2535/16; z dnia 17 września 2018 r., II OSK 3343/17; z 27 marca 2019 r., II OSK 1046/17 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Zupełnie niezrozumiałym jest wreszcie wskazanie jako wzorca kontroli kasacyjnej art. 1 § 1 K.p.a. albowiem art. 1 K.p.a. nie dzieli się na paragrafy, lecz na punkty, a jednocześnie tak z treści samego zarzutu oznaczonego w skardze kasacyjnej nr 2, jak i uzasadnienia nie sposób domyślić się, która z jednostek redakcyjnych art. 1 K.p.a. została zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd I instancji i w jaki sposób.

Podsumowując stwierdzić należy, iż wobec trafności części zgłoszonych zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.

Biorąc pod uwagę, iż uchybienia jakich dopuścił się Sąd I instancji polegały na zaakceptowaniu naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania przez orzekające w sprawie organy administracji oraz oceniając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i mając na uwadze zasadę ekonomii postępowania rozpoznał skargę C. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] maja 2016 r.

Orzekając na podstawie art. 193 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję organu I instancji. Uchylenie decyzji organów obu instancji uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego zastosuje się do poglądów prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w niniejszym wyroku (art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a.), w tym w sposób przewidziany w przepisach K.p.a. zbierze materiał dowodowy i poczyni ustalenia faktyczne pozwalające na ustalenie jakie są faktyczne parametry obiektu wzniesionego przez C. M. i czy przekraczają one wielkości umożliwiające uznanie go za altanę działkową w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych.

Podkreślić należy, iż oględziny obiektu należy dokonać i procesowo udokumentować w sposób umożliwiający organowi odniesienie się do twierdzeń inwestora jakoby część wzniesionego samowolnie obiektu stanowiła werandę (względnie taras lub ganek), w związku z czym powierzchnia tej części nie powinna być wliczana do powierzchni zabudowy warunkującej uznanie obiektu za altanę działkową w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu. Wobec braków zebranego dotąd materiału dowodowego do twierdzeń tych nie mógł się przy tym wiążąco odnieść Naczelny Sąd Administracyjny.

Orzeczenie o kosztach obejmujących postępowanie przed Sądem I instancji i Naczelnym Sądem Administracyjnym oparto na przepisie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., art. 205 § 2 i art. 200 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się opłata za czynności profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził skargę (480 zł) i skargę kasacyjną oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (360 zł) oraz zwrot kosztów z tytułu uiszczonych przez stronę skarżącą wpisów od skargi kasacyjnej (250 zł) oraz od skargi (500 zł), a także zwrot kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Sądu I instancji z uzasadnieniem (100 zł) i opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).