Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 328/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. spraw ze skarg W.K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. – nr [...], – nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2018 i 2019 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

W. K. wystąpił ze skargami na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] i nr [...]. Utrzymano nimi w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2019 r. nr [...] i nr [...], którymi organ ten określił A. K. i W. K. wysokość podatku od nieruchomości za 2018 i 2019 r.

Zobowiązanie podatkowe za rok 2018 wyniosło 295 zł, a za 2019 r. wyniosło 304 zł. W obu przypadkach za podstawę opodatkowania przyjęto, w przypadku budynków mieszkalnych, powierzchnię 164 m2, a w przypadku gruntów 610 m2. W 2018 r. stawka podatku od budynków mieszkalnych wynosiła 0,68 zł za 1 m2, a w 2019 r. 0,70. Stawka podatku od gruntu za 2018 r. wynosiła 0,30 zł, a za 2019 r. wynosiła 0,31 zł. Zobowiązanie podatkowe podlegało zapłacie w 4 ratach.

W uzasadnieniach decyzji podano, że podstawą wymiaru podatku były dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Powołując się na art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej poinformowano podatników o przyczynach niepowiadomienia o wszczęciu postępowania oraz niewyznaczenia stronom terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazano też, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, zaś zapłata podatku przez jednego wolni pozostałych.

W odwołaniach od wskazanych decyzji W. K. zarzucił wydanie decyzji bez formalnego wszczęcia postępowania, które powinno nastąpić z powodu zastrzeżeń podnoszonych w odwołaniach od decyzji za wcześniejsze lata podatkowe, a także w takich okolicznościach bez umożliwiania stronom wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Wskazał na brak analizy i oceny stanu faktycznego na datę wydania decyzji, brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymagania konkretności, indywidualności i prawidłowości. Zarzucił niezrealizowanie zasady przekonywania stron i brak wyjaśnienia, dlaczego odnośnie gruntu przyjęto, że obie strony są podatnikami. Nie wskazano, gdzie położony jest grunt, w jakim obrębie ewidencyjnym. Nie podano również, w jakim charakterze podatek jest naliczony dla ww. podatników, tj. czy traktuje się ich jako właścicieli, użytkowników wieczystych czy posiadaczy samoistnych gruntów i obiektów położonych w obrębie ewidencyjnym 209 – Z.

Samorządowego Kolegium Odwoławcze, utrzymując decyzje I instancji w mocy, podkreśliło, że ustaleń w sprawach dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji złożonej przez podatnika dnia 28 stycznia 2017 r. i poczynione ustalenia odpowiadają treści tych dokumentów. Wysokość podatków została określona prawidłowo. Podniesione zaś zarzuty co do wszczęcia postępowania i wyznaczenia terminu uznano za bezzasadne, a to w świetle dyspozycji przepisów art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W skargach W. K. zasadniczo zawarł zarzuty podnoszone już w odwołaniach, kwestionując zgodność z prawem procedowania przez organ I instancji oraz brak wyjaśnienia statusu podatnika tak przez niego, jak i A. K. Tymczasem w złożonej informacji o gruntach zaznaczył, że status współwłaścicieli przysługuje im względem działki nr 1809, a odnośnie działek 1793/2, 1894/7, 1894/9 i 2692/2 są współposiadaczami samoistnymi. Wskazał też, że w toku postępowania odwoławczego pominięto stronę – A. K., której nie doręczono decyzji organu odwoławczego, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jako że stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu podatkowym.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Powyższe skargi połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Rz 328/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby ziściły się, określone w art. 145 p.p.s.a., przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów podatkowych. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji mogłoby bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała, a zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, także te oparte na podstawie wznowienia postępowania podatkowego.

Kontrolowane decyzje dotyczyły wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018 i 2019. W stanie prawnym dotyczącym obu lat podatkowych przedmiot opodatkowania w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170; dalej zwanej "u.p.o.l.") stanowiły: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości były osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości; b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. wynikało, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W art. 3 ust. 4 u.p.o.l. postanowiono zaś, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowiła powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zaznaczyć jeszcze należy, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby dotknięte były one wadami określonymi w art. 145 p.p.s.a., choć zawierają niektóre uchybienia, o których mowa w skargach. Niedostatki uzasadnień nie były jednak na tyle istotne, aby miały wpływ na wymiar podatku od nieruchomości i wynik oceny zgodności decyzji z prawem. Nie wszystkie bowiem wady stanowią podstawę do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Skarżący nie kwestionował zresztą samego przedmiotu opodatkowania, powierzchni budynku mieszkalnego i gruntu, czy prawidłowości zastosowanych stawek podatku, właściwości organu podatkowego, ani statusu wymienionych w decyzjach osób jako podatników podatku od nieruchomości. Nie podważał zatem elementów konstrukcyjnych wymiaru podatku od nieruchomości, a jedynie kwestie proceduralne, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

W przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się wypis z kartoteki budynków dotyczący budynku przy ul. Z. [...] w R. (kw [...]), a także wypis z rejestru gruntów dla działek 1793/2 (kw [...]), 1809 (kw [...]), 1894/7 (kw [...]), 1894/9 (kw [...]) i 2692/2 (kw [...]). Skarżący nie ma zaś wątpliwości co do miejsca położenia budynku mieszkalnego i gruntu.

Decyzje nie zawierają wskazania, czy podatnicy byli w 2018 i 2019 właścicielami gruntu, czy tylko posiadaczami samoistnymi. Wskazania tego nie ma również odnośnie budynku (nieruchomości nim zabudowanej). Z punktu widzenia wymiaru podatku nie ma jednak istotnego znaczenia, czy dany podatnik jest właścicielem, czy posiadaczem samoistnym przedmiotu opodatkowania, jeżeli nie ma wątpliwości co do statusu danego podmiotu jako podatnika tego podatku. Od kwalifikacji tej wysokość podatku nie jest uzależniona. Bezpośrednio brak taki nie ma zatem na tyle istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, aby mógł skutkować uwzględnieniem skargi. Nie było natomiast sporne uznanie przez organy za podatników (strony postępowania wymiarowego) tak W. K., jak i A. K. i kwalifikację tę Sąd ocenił jako prawidłową. Także okoliczności takie, jak miejsce położenia nieruchomości i obręb ewidencyjny, w którym położona jest działka na terenie danej jednostki ewidencyjnej, mogą, ale nie muszą stanowić elementu uzasadnienia decyzji podatkowej, jeżeli nie ma wątpliwości co do właściwości rzeczowej organu podatkowego. Wszak Prezydent Miasta jest samorządowym (lokalnym) organem podatkowym odnośnie podatku od nieruchomości tylko w przypadku przedmiotów opodatkowania znajdujących się na terytorium Gminy Miasto. Również konkretne położenie nieruchomości na terenie danej gminy nie ma istotnego znaczenia dla prawidłowości wymiaru podatku. Wszystkie zaś niezbędne dokumenty, na podstawie których dokonano wymiaru podatku, znajdują się w aktach sprawy. Wprawdzie rację ma skarżący, który kwestionuje brak pełnej zgodności uzasadnienia decyzji z wymaganiami Ordynacji podatkowej określonymi w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, ale uchybienia te Sąd mógł ocenić wyłącznie przez pryzmat przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W decyzji I instancji wskazano tymczasem podatników, przedmiot opodatkowania, powierzchnię gruntu i budynku mieszkalnego, stawki podatku, a w rozstrzygnięciach powołano akt prawa miejscowego, który stawki te określał.

W ocenie Sądu organ podatkowy nie naruszył również przepisów związanych z wszczęciem postępowania i jego zakończeniem. Trafnie organ odwoławczy przywołał w tym celu przepisy art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. To, że skarżący w latach wcześniejszych podważał pewne okoliczności związane z wydaniem decyzji, zasadniczo - jak wynika z jego stanowiska - także sposobu sformułowania uzasadnienia, nie świadczy o tym, że uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Wszak skarżący nie wykazuje, w jaki sposób rzeczony stan faktyczny miał się zmienić albo że organy dysponowały informacjami o takiej zmianie.

W skargach powołano się także na podstawę wznowienia w postaci pominięcia w toku postępowania odwoławczego podczas doręczania decyzji organu odwoławczego strony postępowania – A. K. Stanowisko skarżącego nie mogło jednak odnieść oczekiwanego przez niego skutku, ponieważ okoliczność ta nie dotyczy bezpośrednio jego osoby, a skargi nie pochodzą od A. K.

W odpowiedziach na skargi SKO poinformowało zaś, że poleciło doręczyć decyzje także podatniczce. W świetle art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie można było przyjąć, że późniejsze doręczenie podatniczce decyzji aniżeli podatnikowi, który wniósł skargi, jest równoznaczne z niebraniem przez nią udziału w postępowaniach podatkowych. Analiza akt sprawy wykazuje, że jedyną czynnością podjętą w postępowaniach odwoławczych było wniesienie przez W. K. odwołań, a sam organ odwoławczy poza ich rozpatrzeniem nie podejmował żadnych innych czynności. W postępowaniu odwoławczym znajdował zastosowanie również art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a to z uwagi na odesłanie zawarte w art. 235 Ordynacji podatkowej i regulację tę zastosowano do obu podatników, a nie tylko W. K., albo tylko A. K. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził, aby A. K. nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Nie stwierdzono wobec tego podnoszonej w skargach przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Z podanych względów skargi uznano za niezasadne i podlegające oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.