Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 370/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego L. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego pisemnie przez L. W. od decyzji wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2008 r. znak: [...], w sprawie stwierdzenia, iż L. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, co następuje:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. przy piśmie z dnia [...] września 2008 r. znak: [...] zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), z wnioskiem o ustalenie dla lekarza weterynarii L. W. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], stwierdził, iż L. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r.

Po rozpatrzeniu odwołania L. W., zapadła zaskarżona decyzja.

W jej uzasadnieniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że L. W. od dnia 1 lutego 2001 r. jako lekarz weterynarii prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zgłoszenia Nr [...], zarejestrowaną w Urzędzie Gminy J. L. W. był zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. L. W. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i z tego tytułu: w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. - nie został zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. - został zgłoszony przez płatnika do ubezpieczenia zdrowotnego.

Organ II instancji stwierdził, że L. W. w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. faktycznie wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i nie został z tego tytułu zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał , że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Jednocześnie w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosowało się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. Natomiast zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Ponadto, na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.), źródłami przychodów są m.in. działalność wykonywana osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy), jak również pozarolniczą działalność gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy). Jednocześnie zgodnie z art. 13 pkt 6 ww. ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, (...), na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, (...).

W ocenie organu powyższe regulacje prawne wskazują, że wykonywanie pracy w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. na podstawie umów zlecenia zawartych pomiędzy L. W. i Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. jest zgodnie z art. 13 pkt 6 powołanej wyżej ustawy. Jest to bowiem działalność wykonywana osobiście i nie może być traktowana jako świadczenie usług weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że usługi będące przedmiotem umów zlecenia zawartych pomiędzy L. P., a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., w myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 121, poz. 842, ze zm.), należą do ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Mogą być więc wykonywane tylko na zlecenie tej Inspekcji i tylko jeżeli Powiatowy Lekarz Weterynarii z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie ich wykonać samodzielnie (przy pomocy pracowników Inspekcji). Zatem osoba wykonująca powyższą umowę podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach umowy zlecenia, zaś przychód uzyskany z tytułu zawartych umów powinien być rozliczany jako przychód z umowy zlecenia.

Organ podkreślił, iż wyłączenie z obowiązku ubezpieczenia społecznego nie skutkuje równoczesnym wyłączeniem z obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednocześnie w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., jeżeli spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł L. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła bez podstawy prawnej, bo organ nie wskazał podstawy materialnoprawnej swojego rozstrzygnięcia. Ponadto organ błędnie przyjął, że zlecenie usług weterynaryjnych skarżącemu było następstwem decyzji administracyjnej, w której organ Inspekcji Weterynaryjnej określił rodzaj i zakres czynności powierzanych osobom nie będącym pracownikami Inspekcji. Ta okoliczność oraz zasady wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - art. 13 pkt 6 powoduje, że wynagrodzenie jakie otrzymywał lekarz weterynarii podlega opodatkowaniu jak działalność wykonywana osobiście, a nie jak przychód otrzymywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług weterynaryjnych. Przede wszystkim organ II instancji pominął fakt, że umowy zlecenia zawarte zostały z przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie usług weterynaryjnych. Bez znaczenia jest to, że wykonywane były na zlecenie organu władzy. Skarżący jako osoba zawierająca umowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ramach prowadzonej działalności, a nie jak to przyjmuje organ II instancji od umowy zlecenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Należy podnieść że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Rzeczą tutejszego Sądu było zatem dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego oraz trafności ich wykładni.

Sąd uwzględnił skargę, bowiem stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz istotne, mające wpływ na wynik sprawy, wady w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, zgodnie z którym zaskarżona decyzja zapadła bez podstawy prawnej, wskazać należy, że jest on bezzasadny.

Organ wprawdzie, z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 k.p.a., nie wskazał matrialnoprawnej podstawy swojego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji, ale nie oznacza to, że decyzja jest pozbawiona podstawy prawnej. Podstawa prawna bowiem została przez organ omówiona i przywołana w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i materiału dowodowego.

W sprawie ustalono bezspornie, że skarżący od dnia 1 lutego 2001 r. jako lekarz weterynarii prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zgłoszenia Nr [...], zarejestrowaną w Urzędzie Gminy J.

W okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., L. W. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i z tego tytułu: w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. - nie został zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. - został zgłoszony przez płatnika do ubezpieczenia zdrowotnego.

W okresie świadczenia umów zlecenia przez skarżącego obowiązywały – art.9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r., o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r., o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.) obowiązującej do 31 marca 2003 r. W myśl tych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników, osoby, które prowadziły działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące.

Przepisy te wprowadzały podobne unormowania dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. tj. stosownie do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887) - od dnia rozpoczęcia do zaprzestania wykonywania takiej działalności.

W zaskarżonej decyzji organ przyjął, że w myśl powołanego art. 9 ust. 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszem Zdrowia, oraz art. 8 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 8 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie przepisami Kodeksu cywilnego stosowało się przepisy dotyczące zlecenia. A zatem w ocenie organu administracyjnego zainteresowany, świadczący osobiście umowę zlecenia organu władzy samorządowej, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia.

W ocenie Sądu stanowisko, to jest błędne, gdy zważyć na treść umowy zlecenia.

Umowa zlecenia zawarta była z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a jej wykonanie pokrywało się z rodzajem tej działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, powyższe wskazuje, że zainteresowany, jako osoba zawierająca umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podlegał i nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ramach tej działalności, a nie dodatkowo z umowy zlecenia, jako kolejnego rodzaju działalności.

W tym miejscu należy przywołać stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2006 r., w sprawie o sygn. akt III AUa 1108/05, zgodnie z którym uzyskanie dochodów z tytułu pełnienia czynności w ramach prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej nie daje podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego źródła w ramach tego samego tytułu ubezpieczenia w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszem Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391). Prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tej działalności przychodu z więcej niż jednego źródła dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z jednego tytułu, co powodowało w zgodzie z treścią art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym.

Dopiero zmiana systemu ubezpieczeń zdrowotnych ustawą z dnia 27 września 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) wprowadzała opłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności.

Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.