Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 564/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115, 115a, art. 113 ust. 1 , art. 114, art. 115 w zw. z art. 114 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1396
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], określił dopuszczalny poziom hałasu powodowany przez źródła zlokalizowanego na terenie myjni bezdotykowej w M. G. przy [...], [...], której właścicielem jest Pan D. K. (dalej: skarżący), prowadzący działalność pn. "[...] [...], [...], poza zakładem, na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej:

- LAeqD (równoważny poziom hałasu dla pory dnia) - 50 dB,

- LAeqN (równoważny poziom hałasu dla pory nocy) - 40 dB.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2017 r. otrzymał od Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatury w [...] sprawozdanie z badań [...] przeprowadzonych dnia [...] września 2017 r. dotyczących hałasu emitowanego do środowiska przez myjnię bezdotykową zlokalizowaną w [...] przy [...], [...], której właścicielem jest skarżący. Dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy zakład nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, wystąpiono z pismem do Burmistrza [...] o określenie przeznaczenia tego terenu oraz terenów sąsiednich. Burmistrz [...] obszar wokół myjni zlokalizowanej w [...] przy [...] zakwalifikował do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (na zachód i północny-wschód od myjni), terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej (na północ od myjni) oraz terenów zabudowy zagrodowej (na południe i wschód od myjni). Wskazano również, że posesja, na której znajduje się myjnia sąsiaduje od zachodu i północy z drogami, nie są one obszarami chronionymi akustycznie.

Dnia [...] listopada 2017 r. skarżący poinformował, że poczynił prace wyciszające, które spowodują, że emisja hałasu emitowanego przez urządzenie myjni ulegnie zmniejszeniu. Dnia [...] listopada 2017 r. do organu wpłynęły wyniki pomiarów przedłożone przez skarżącego oraz wykaz działań, jakie podjął w celu wyciszenia pracy urządzeń myjni. Badania zostały przeprowadzone przy ogrodzeniu nieruchomości, w której poprzednio wykonywał pomiary [...] w [...] Delegatura w [...], ponieważ nie było możliwości przeprowadzenia ich w tym samym miejscu. Badania te wykonano w warunkach bardziej niekorzystnych - bliżej emitowanego hałasu. Z przeprowadzonych pomiarów wynikało, że w stosunku do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nadal występują przekroczenia wartości dopuszczalnych emitowanego hałasu.

Organ wskazał również, że Burmistrz Gminy [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. zmienił swoje stanowisko w zakresie faktycznego sposobu zagospodarowania terenu. Początkowo teren, na którym przeprowadzono pomiary zaliczony był do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, następnie do zabudowy zagrodowej lub mieszkaniowo-usługowej.

Dnia [...] stycznia 2018 r. organ wydał decyzję określającą dopuszczalny poziom hałasu, uchyloną następnie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. z powodu wadliwego określenia kręgu stron postępowania oraz rodzaju zabudowy terenów sąsiadujących z myjnią. W związku z powyższym, organ I instancji na podstawie dostępnych map oraz wypisów z ewidencji gruntu ustalił nowy krąg stron w postępowaniu. Brał przy tym pod uwagę możliwy zasięg oddziaływania hasłu na podstawie zgłaszanych przez sąsiadów zastrzeżeń. Zasięg ten został ustalony po zewnętrznej granicy działek sąsiadujących z myjnią samochodową, obejmuje nieruchomości wnioskujących oraz inne przyległe tereny.

Dnia [...] września 2018 r. organ I instancji wydał decyzję określającą dopuszczalny poziom hałasu, uchyloną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. Organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma określenie rodzaju zabudowy sąsiadującej z myjnią. Wskazał, że informacja przekazana w tej sprawie przez Burmistrza [...] jest zbyt ogólna, a organ powinien przeprowadzić oględziny celem ustalenia faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenów sąsiednich. Ponadto stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo zaliczył rozpatrywany teren do zabudowy zagrodowej, biorąc pod uwagę powierzchnię działek pod poszczególnymi rodzajami zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że kwalifikacji takiej należy dokonać ze względu na ilość rodzajów danych budynków, a nie powierzchnię, na których się one znajdują. Organ odwoławczy zauważył również, że konieczne jest uzasadnienie odstąpienia od zastosowania fakultatywnych elementów decyzji określonych w art. 115a Prawo ochrony środowiska.

Organ I instancji, podczas oględzin posesji sąsiadujących z myjnią przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2018 r. ustalił, że tylko na jednej posesji znajduje się zabudowa zagrodowa (dz. o nr ewid. gruntu [...] obręb [...]). Pozostałe działki, tj. dz. o nr ewid. gruntu [...], [...], [...], [...] obręb [...] charakteryzują się zabudową mieszkalną jednorodzinną. Jedna dz. o nr ewid. gruntu [...] obręb [...] nie jest zabudowana.

Organ zaznaczył, że z przesłanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska materiałów wynika, że poza terenem przedmiotowego obiektu, w punkcie pomiarowym P1 zlokalizowanym na terenie najbliższej zabudowy, przekroczony został dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia i dla pory nocy. Wyniki pomiarów wykazały wartość równoważną poziomu hałasu dla pory dnia na poziomie 58,5 dB (±1,1 dB) oraz dla pory nocy na poziomie 59,2 dB (±1,1 dB), co stanowi podstawę wydania decyzji. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w decyzji dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej określono dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia (od godz. 6.00 do godz. 22.00) na poziomie 50 dB, a dla pory nocy (od godz. 22.00 do godz. 6.00) - 40 dB.

Nadto, organ podkreślił, że specyfika działalności myjni nie pozwala na przewidzenie częstotliwości pracy jej źródeł, ponieważ nie występuje w niej typowy cykl produkcyjny. Praca myjni uzależniona jest ściśle od osób z niej korzystających, których ilość i częstotliwość wizyt nie jest możliwa do przewidzenia. W związku z powyższym nie ma w tym przypadku zastosowania ust. 4 art. 115a Prawa ochrony środowiska. Skarżący, odpowiadając na wezwanie organu, przekazał wyjaśnienia w tym zakresie. Zaznaczył również, że praca myjni w porze nocnej ma incydentalny charakter. Ponadto dodatkowe elementy decyzji określone w art. 115a ust. 4 ww. ustawy mają zastosowanie w przypadku dużych zakładów, w których istnieje wiele źródeł hałasu - w takim przypadku można określać rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby, wraz z przewidywanymi wariantami. Pozostałe punkty art. 115a również dotyczą przypadku, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagany jest monitoring. Wyraźne wytyczne w tym zakresie określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2014 r. poz. 1542). W przypadku myjni mają zastosowanie bezpośrednio przepisy wyżej cytowanego rozporządzenia. Niewłaściwym jest wskazywanie w orzeczeniu decyzji obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów aktu wyższego rzędu. Należy nadmienić, że intencją ustawodawcy przy określaniu wymogów art. 115a ust. 4 były pozwolenia zintegrowane, w których określenie wariantów pracy źródeł, monitoringu oraz sprawozdawczości jest niezbędne. W przedmiotowym obiekcie źródła emisji hałasu pracują nieregularnie, zależnie od ilości samochodów przyjeżdżających do myjni. Nie jest możliwe precyzyjne określenie czasu pracy urządzeń. Emisja hałasu jest często niezależna od właściciela zakładu, ponieważ wpływa na nią technika jazdy poszczególnych kierowców oraz rodzaj pojazdu.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r., od decyzji organu I instancji odwołała się M. K., zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nadto, pismem z dnia [...] marca 2019 r., odwołanie wniósł skarżący, wskazując na naruszenie:

1) art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek którymi organ kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie (niekompletnego) materiału dowodowego, przekroczenie swobodnej oceny dowodów oraz sporządzenie niekompletnego i nierzetelnego uzasadnienia faktycznego przedmiotowej decyzji,

2) art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sporządzenie niezgodnego z prawdą uzasadnienia decyzji z uwagi na opisanie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistym,

3) art. 114 ust 2 w zw. z art. 115 i art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne, bezpodstawne i arbitralne niczym nieudowodnione określenie, że dopuszczalny poziom hałasu powodowany przez źródła zlokalizowane na terenie myjni bezdotykowej, poza zakładem, winien być określony na poziomie 50 dB dla pory dnia oraz na poziomie 40 dB dla pory nocy z uwagi na błędne ustalenie terenu analizowanego oraz błędne ustalenie, że przeważający rodzaj terenu to teren o charakterze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej a nie zabudowy zagrodowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium wskazało, że na działce [...] istnieje zabudowa zagrodowa, na działkach nr [...], [...] - zabudowa mieszkaniowa (budynki mieszkalne jednorodzinne, zabudowania gospodarcze, garaże), a na działce [...] stwierdzono brak posadowienia jakichkolwiek zabudowań. W ocenie Kolegium, zidentyfikowanie istnienia w obszarze oddziaływania akustycznego jednego z terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oznacza, że to ten teren, w konkretnych granicach, podlega ochronie. Nie ma przy tym znaczenia, że w sąsiedztwie znajduje się obszar niewymagający ochrony akustycznej, np. rolny czy przemysłowy. W rezultacie organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że analizowany teren należy zaliczyć do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na większości działek znajdujących się w obszarze poddanym analizie zlokalizowane są bowiem domy mieszkalne jednorodzinne. A zatem uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji określająca dopuszczalny poziom hałasu jest prawidłowa. Na terenie sąsiadującym z zakładem emitującym hałas przeważa bowiem zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna o dopuszczalnym poziomie hałasu 50 dB (dzień) i 40 dB (noc).

W ocenie Kolegium, okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu. W świetle poglądu przyjętego w doktrynie jak i judykaturze wystarczy jednokrotne przekroczenie tych poziomów, aby mogła być wydana, zgodnie z przepisem art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, decyzja w celu zabezpieczenia praw osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu. Wyniki badań przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w [...] potwierdziły przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Już zatem jednokrotny prawidłowo dokonany pomiar jest wystarczający do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu i wydania decyzji w tym zakresie. Później przeprowadzone na zlecenie skarżącego badania nie mogą zatem odnieść spodziewanego rezultatu.

Organ wskazał również, że w kwestii określenia faktycznego wykorzystania terenu działki nr [...] organ w trakcie przeprowadzonych oględzin jednoznacznie ustalił, że na tejże nieruchomości zlokalizowany jest jeden budynek gospodarczy, jeden budynek mieszkalny i brak jest na tym obszarze prowadzonej działalności gospodarczej. Co do działki nr [...] organ I instancji uznał, że "nie udało się przeprowadzić oględzin". Rację w tym miejscu przyznać należy organowi I instancji, iż niezależnie od zabudowy istniejącej na terenie tejże działki i tak przeważającą na obszarze analizowanym sąsiadującym z myjnią jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Podobnie nawet gdyby przyjąć za prawdziwe twierdzenia skarżącego co do istnienia na działce nr [...] zabudowy innej niż mieszkalna jednorodzinna, to i tak na terenie poddanym analizie obszar zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej byłby przeważający. Zdaniem Kolegium przeznaczenie terenu nie dokonuje się procentowo wyrażoną wielkością powierzchni danego rodzaju terenu. Przeznaczenie obszaru oznacza się mając na względzie faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie poszczególnych działek.

Skarżący, pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek którymi organ kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie (niekompletnego) materiału dowodowego, przekroczenie swobodnej oceny dowodów oraz sporządzenie niekompletnego i nierzetelnego uzasadnienia faktycznego przedmiotowej decyzji, powielenie ustaleń organu I Instancji bez odniesienia się do zarzutów skarżącego czym naruszono także zasadę II instancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a.,

2) art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sporządzenie niezgodnego z prawdą uzasadnienia decyzji z uwagi na opisanie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistym i powielenie bezkrytyczne ustaleń organu I instancji,

3) art. 114 ust 2 w zw. z art. 115 i art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne, bezpodstawne i arbitralne niczym nieudowodnione określenie, że dopuszczalny poziom hałasu powodowany przez źródła zlokalizowane na terenie myjni bezdotykowej, poza zakładem, winien być określony na poziomie 50 dB dla pory dnia oraz na poziomie 40 dB dla pory nocy z uwagi na błędne ustalenie terenu analizowanego oraz błędne ustalenie, że przeważający rodzaj terenu to teren o charakterze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej a nie zabudowy zagrodowej na podstawie przyjęcia kryterium ilościowego a nie rodzajowego w danym terenie.

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Pismami z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz z dnia [...] września 2019 r., uczestniczka postępowania informowała o kolejnych przekroczeniach poziomu hałasu przez zakład.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W rozpoznawanej sprawie, decyzją organu I instancji, utrzymaną następnie w mocy przez organ odwoławczy, określono dopuszczalne poziomy hałasu powodowanego przez źródła zlokalizowane na terenie myjni należącej do skarżącego.

Wydana w sprawie decyzja oparta została na przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 799 z późn. zm., dalej: Prawo ochrony środowiska). Zgodnie z art. 113 ust. 1 ww. ustawy, minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku kierując się potrzebą zapewnienia należytej ochrony środowiska przed hałasem oraz mając na uwadze przepisy prawa Unii Europejskiej odnoszące się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Zgodnie z ust. 2, w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną ustalone:

1) zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq D i LAeq N dla następujących rodzajów terenów faktycznie zagospodarowanych:

a) pod zabudowę mieszkaniową,

b) pod szpitale i domy pomocy społecznej,

c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

d) na cele uzdrowiskowe,

e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,

f) pod zabudowę mieszkaniowo-usługową;

2) dopuszczalne poziomy hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu;

3) okresy, do których odnoszą się poziomy hałasu, jako czas odniesienia.

Jak wskazuje art. 114 ustawy Prawo ochrony środowiska, przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się tereny, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 (ust. 1). Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu (ust. 2). Zgodnie z art. 115 ww. ustawy, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Jak wskazuje art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N.

Na podstawie delegacji ustawowej wydane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaistniały podstawy wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, określonych w art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak bowiem wskazał to organ I instancji, otrzymał w dniu [...] września 2017 r. od Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatury w [...] sprawozdanie z badań NR [...] przeprowadzonych dnia [...] września 2017 r. dotyczących hałasu emitowanego do środowiska przez myjnię skarżącego. Informację tę uznać należy za wystarczającą dla wydania decyzji. Zaznaczyć bowiem należy, że decyzja wydana na podstawie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. Wystarczy więc jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., I OSK 6/10, LEX nr 785428).

Nie jest spornym także, że hałas powodowany przez myjnię skarżącego oddziałuje na tereny, do których zastosowanie mają przepisy ochrony przed hałasem. Zidentyfikowanie istnienia w obszarze oddziaływania akustycznego jednego z terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oznacza, że to ten teren, w konkretnych granicach, podlega ochronie. Nie ma przy tym znaczenia, że w sąsiedztwie znajduje się obszar niewymagający ochrony akustycznej, np. przemysłowy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt: IV SA/Po 406/17, LEX nr 2383566).

Nie ulega również wątpliwości, że dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy zakład nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów, w sprawie znajduje zastosowanie art. 115 w zw. z art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z przepisów tych wynika, że organ winien ustalić faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu na którym położona jest myjnia oraz terenów sąsiednich oraz ustalić dopuszczalny poziom hałasu na poziomie odpowiednim dla "przeważającego rodzaju terenu".

W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, jaki rodzaj terenu jest przeważający w sąsiedztwie zakładu skarżącego. Powyższa kwestia jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż normy ustalone Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przewidują inne dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a inne (niższe) dla terenów zabudowy zagrodowej i mieszkaniowo-usługowej.

Z zawartej w aktach sprawy mapy (k.: 204 akt administracyjnych) wynika, że teren myjni położony jest przy skrzyżowaniu dróg. Od strony południowej i wschodniej, zakład graniczy z działką [...], o dużej powierzchni. Według niekwestionowanych ustaleń organu, działka ta ma charakter zabudowy zagrodowej.

Z ustaleń organu dotyczących działek leżących po zachodniej stronie myjni wynika, że dwie z nich, tj. działka nr [...] oraz działka [...], mają charakter zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a działka [...] nie jest zabudowana. Organ nie ustalił charakteru zabudowy na działce nr [...] – położonej najbliżej zakładu, a skarżący podnosi, że działka ta ma charakter zagrodowy. Twierdzeniom skarżącego nie przeczy także znajdująca się w aktach sprawy mapa.

Od strony północnej, organ wyjaśnił, że działka nr [...] (położona najbliżej zakładu) jest zabudowana budynkiem Policji. Trzy dalsze działki – o numerach [...] mają charakter zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Skarżący kwestionuje charakter pierwszej z tych działek, podając, ze jest on mieszkaniowo-usługowy.

Na tej podstawie, organ stwierdził, że przeważającą zabudową na terenie analizowanym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i w związku z tym, ustalił dopuszczalny poziom hałasu na poziomie odpowiednim dla takiego rodzaju terenu. Zdaniem organu, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest przeważająca, gdyż występuje na pięciu działkach, w sytuacji gdy zabudowa zagrodowa na jednej, mimo że działka o charakterze zagrodowym ma wyraźnie większą powierzchnię niż wszystkie pozostałe analizowane. Skarżący nie zgadza się z przedstawioną przez organ wykładnią, podkreślając że decydująca powinna być powierzchnia terenu na jakim występuje dana zabudowa. Sąd podziela stanowisko skarżącego.

Zdaniem Sądu, przyjęta przez organ wykładnia sformułowania "przeważający rodzaj terenu", z art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jest nietrafna. Wskazać bowiem należy, że specyficzną cechą hałasu jest to, że rozchodzi on się w danej przestrzeni, powodując dla osób tam przebywających uciążliwość. Wobec powyższego, zasadnym jest oczywiście to, by wprowadzona ochrona przed hałasem odnosiła się do konkretnego obszaru, na którym występują tego rodzaju dolegliwości dla mieszkańców. Oczywistym jest również, że rozchodzenie się hałasu jest niezależne od tego gdzie i w jaki sposób wyznaczono granice poszczególnych działek. Tym samym, zdaniem Sądu, odwoływanie się przez organ do istniejących na gruntach granic działek, oddzielających od siebie części powierzchni ziemi tylko w sensie prawnym, w żaden sposób nie jest odpowiednie w sytuacji gdy zadaniem organu jest zapewnienie ochrony przed hałasem zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska. W ocenie Sądu, organ, mając zapewnić ochronę przed hałasem w zgodzie z ww. regulacjami winien analizować obszar na który hałas oddziałuje jako całość i ustalić jaki rodzaj terenu jest przeważający przy uwzględnieniu powierzchni każdego z występujących rodzajów terenów objętych ochroną akustyczną. Okoliczność bowiem, że teren poddany analizie został administracyjnie podzielony na działki, które w sensie prawnym stanowią odrębne byty, w żaden sposób nie wpływa na poziom uciążliwości związanej z emitowanym hałasem.

W rozpoznawanej sprawie, wykładnia pojęcia "przeważającego rodzaju terenu", odnosząca się do powierzchni działek danego rodzaju a nie ich ilości powoduje, że normy hałasu jakim winien podlegać zakład są niższe. Powoduje to mniejszą ochronę przez hałasem mieszkańców okolicznych budynków. Należy jednak wskazać, że wykładnia ta nie pozbawia uczestników postępowania żadnej ochrony lecz powoduje, że koniecznym jest jej zredukowanie do poziomu odpowiedniego dla zabudowy zagrodowej (i mieszkaniowo-usługowej). W ocenie Sądu, powyższa konsekwencja przyjętej wykładni nie jest również sprzeczna z celem ustawy, gdyż ochrona przed hałasem nie jest bezwzględna. Interesy osób zamieszkujących okoliczne budynki są istotne, jednakże ważnym jest także interes skarżącego, któremu przysługuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest zasadnym nakładanie na teren zakładu skarżącego ograniczeń nadmiernych, niemających oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Wskazać więc należy, że skoro skarżący posadowił swój zakład w miejscu gdzie wyraźnie przeważa zabudowa zagrodowa, nie sposób wymagać by dostosowywał swoją działalność do norm dla terenów gdzie przeważa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Przy określeniu dopuszczalnego poziomu hałasu na poziomie odpowiednim dla zabudowy zagrodowej, uczestnicy postępowania również uzyskają ochronę przed hałasem, choć na poziomie niższym niż tego oczekują.

Stwierdzić więc należy, że Sąd podziela zarzut skargi naruszenia przez organ art. 114 ust 2 w zw. z art. 115 i art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne, bezpodstawne i arbitralne niczym nie udowodnione określenie, że dopuszczalny poziom hałasu powodowany przez źródła zlokalizowane na terenie myjni bezdotykowej, poza zakładem, winien być określony na poziomie 50 dB dla pory dnia oraz na poziomie 40 dB dla pory nocy z uwagi na błędne ustalenie terenu analizowanego oraz błędne ustalenie, że przeważający rodzaj terenu to teren o charakterze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej a nie zabudowy zagrodowej na podstawie przyjęcia kryterium ilościowego a nie rodzajowego w danym terenie.

Pozostałe zarzuty skarżącego uznać należy natomiast za nietrafne w tym sensie, że nie mają wpływu na wynik sprawy. Istotą uchybień organów nie było bowiem naruszenie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. czy art. 107 § 3 k.p.a. Wyraźne braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, polegające na nieustaleniu charakteru zabudowy na działce [...] czy brak szerszego odniesienia się do zarzutu skarżącego do co mieszkaniowo-usługowego charakteru działki [...], nie miały wpływu na wynik sprawy. Organ, przyjmując bowiem wadliwą wykładnię prawa materialnego, uznawał te okoliczności za nieistotne.

Nietrafne są również zarzuty skarżącego odnoszące się do kwestionowania badań [...] Sp. z o.o. Bezsprzecznym jest bowiem, że badania, na których oparł się organ [...] z dnia [...] września 2017 r. wskazywały na przekroczenie dopuszczalnych norm (również dla zabudowy zagrodowej). Już więc wynik jednorazowych badań z dnia [...] września 2017 r. uznać należy za wystarczający do wydania decyzji, której przedmiotem jest wszak jedynie określenie dopuszczalnego poziomu hałasu, a nie nakładanie na podmiot sankcji z tym związanych.

Stwierdzić więc należy, że wobec naruszenia przez organy art. 115 w zw. z art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien mieć na względzie wyżej przytoczoną wykładnię pojęcia "przeważającego rodzaju terenu". O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.