Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 863/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1553
law: Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat egzekucyjnych i opłat manipulacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. G. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2009 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2008 r. i 2009 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pismami z dnia [...] i [...] czerwca 2021 r. zawiadomił skarżącego o ograniczeniu kwot opłat manipulacyjnych oraz opłat za czynności egzekucyjne. Podkreślono przy tym, że kwoty do zapłaty nie obejmują całego zadłużenia.

P. z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wydanie postanowienia w sprawie wysokości opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w stosunku do spraw i tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz we wszystkich innych sprawach, w których jest on pełnomocnikiem. Wskazał, że podtrzymuje wnioski o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych składane dotychczas.

Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. obniżył wysokość opłat egzekucyjnych i opłat manipulacyjnych w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]. Organ egzekucyjny jednocześnie wskazał, że obecnie koszty egzekucyjne we wszystkich prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] wynoszą [...] zł, a ostatnią czynnością egzekucyjną powodującą naliczenie kosztów było zawiadomienie o zajęciu udziału nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2021 r. Podkreślono przy tym, że termin do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) nie rozpoczął biegu.

Rozpoznając złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ podkreślił, że w sprawie zostały zastosowane przepisy przejściowe uregulowane w ustawie z dnia [...] lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. W związku z tym zachowane zostały proporcje dotyczące maksymalnych kwot opłat wskazywane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt SK 34/14. Zatem w przedmiotowej sprawie niewyegzekwowane lub niezapłacone opłaty manipulacyjne naliczone na podstawie dotychczasowych przepisów w wysokości wyższej niż [...] zł zostały zmniejszone do kwoty [...]zł oddzielnie do każdego tytułu wykonawczego. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zmieniającej niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż [...] zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości [...] zł. Dlatego też naliczone w toku postępowania egzekucyjnego opłaty za czynności egzekucyjne (powyżej [...] zł) do tytułów wykonawczych o numerach: [...] uległy ograniczeniu do [...] zł, od każdego z nich oddzielnie. Natomiast w przypadku tytułu wykonawczego nr [...], wskutek wyegzekwowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej kwoty [...]zł, opłata egzekucyjna uległa zmniejszeniu do [...] zł. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata, o której mowa w ust. 1, została częściowo wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości niższej niż [...] zł, opłatę pobiera się w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą [...]zł a kwotą opłaty wyegzekwowanej lub opłaconej (tj. [...] zł - [...] zł - [...] zł). Wobec tego, organ za bezpodstawne uznał twierdzenia pełnomocnika dotyczące nadmiernej wysokości opłat.

Organ zauważył, że postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych nie zostały jeszcze zakończone. Zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie obniżenia opłat manipulacyjnych i egzekucyjnych w związku z wejściem w życie przepisów przejściowych, dostosowujących dotychczasowe regulacje do wskazówek Trybunału Konstytucyjnego dotyczących maksymalnych opłat. Organ egzekucyjny dopiero po zakończeniu postępowań egzekucyjnych zobowiązany będzie do zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 6a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do [...] lutego 2021 r.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji zarzucając:

1) naruszenie art. 13 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1-3, art. 8 ust. 1-3 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw oraz art. 64 § 1, § 2, § 3, § 4, § 6 i § 7 oraz art. 27 § 1, art. 26 § 1, § 2, § 4 i art. 27a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z załącznikiem nr [...] rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] o ustaleniu wysokości kosztów egzekucyjnych: opłat egzekucyjnych i opłat manipulacyjnych, mimo że koszty te były ustalone w zbyt wysokiej kwocie oraz z naruszeniem powołanych w niniejszym punkcie przepisów, w tym w szczególności o wysokości maksymalnych opłat egzekucyjnych oraz opłat manipulacyjnych;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 3 oraz art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] września 2021 r., mimo że uzasadnienie tego postanowienia nie spełnia norm wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz nadto sporządzenie uzasadnienia w sposób sprzeczny z powołanymi w tym przepisie dyrektywami, co utrudnia istotnie postawienie zarzutów i przeprowadzenie wywodu, a także analizy i kontroli legalności postanowienia oraz odtworzenia ustaleń organu i zastosowanych przepisów, a tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie wyjaśnienie podstaw obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi z czterech tytułów wykonawczych, mimo że zostały wydane wyłącznie trzy orzeczenia stanowiące podstawę wystawienia tytułów, a tym samym koszty te zostały zawyżone.

Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, że podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych stanowią trzy orzeczenia, które mogłyby być objęte jednym tytułem wykonawczym, a naliczono koszty i wystawiono cztery tytuły wykonawcze i do każdego z nich naliczono koszty egzekucyjne. W związku z tym koszty te są zawyżone, a utrzymanie w mocy niezgodnego z prawem postanowienia nastąpiło z naruszeniem ww. przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Sąd administracyjny zbadał zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przechodząc do meritum należy zauważyć, że postępowania egzekucyjne, których dotyczy zaskarżone postanowienie, jest jeszcze w toku. Zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie obniżenia opłat manipulacyjnych i egzekucyjnych w związku z wejściem w życie przepisów przejściowych, dostosowujących dotychczasowe regulacje do wskazówek Trybunału Konstytucyjnego dotyczących maksymalnych opłat. Dopiero po zakończeniu postępowań egzekucyjnych organ egzekucyjny zobowiązany będzie do zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 6a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do [...] lutego 2021 r.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553 ze zm.) w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Natomiast w myśl art. 13 ust. 1 tej ustawy organ egzekucyjny zawiadamia odpowiednio zobowiązanego oraz dłużnika zajętej wierzytelności o wysokości: 1) opłaty manipulacyjnej ustalonej zgodnie z art. 7; 2) opłaty za czynności egzekucyjne ustalonej zgodnie z art. 8 i art. 9 - przy pierwszej czynności podjętej do zobowiązanego lub dłużnika zajętej wierzytelności, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 3 powyższej ustawy na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości opłat, o których mowa w art. 7-9.

W przedmiotowej sprawie zawiadomienie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej zostało wydane w dniu [...] czerwca 2021 r. (nr [...]) oraz w dniu [...] czerwca 2021 r. (nr [...] 1.2426.2021) i doręczone [...] czerwca 2021 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Zaskarżone postanowienie jest konsekwencją złożenia tego wniosku.

Skarżący kwestionuje wysokość opłat manipulacyjnych oraz opłat za czynności egzekucyjne, w szczególności w kontekście tego, że – zdaniem Skarżącego – wydano wobec niego cztery tytuły wykonawcze zamiast jednego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, "Niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż [...] zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości [...] zł."

Zaskarżone postanowienie w ocenie Sądu właściwie realizuje tę dyspozycję. W stosunku do każdego tytułu wykonawczego naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł. Precyzyjniej rzecz ujmując, opłaty manipulacyjne naliczone na podstawie dotychczasowych przepisów w wysokości wyższej niż [...] zł w zaskarżonym postanowieniu zostały zmniejszone do kwoty [...]zł oddzielnie do każdego tytułu wykonawczego. Sąd nie dostrzega tu uchybień. Zaś liczba wystawionych tytułów wykonawczych nie może być kwestionowana w drodze zaskarżenia postanowienia o obniżeniu wysokości kosztów egzekucyjnych.

Jeśli zaś chodzi o opłatę za czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zmieniającej niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż [...] zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz §1a u.p.e.a., w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości [...] zł. Dlatego też naliczone w toku postępowania egzekucyjnego opłaty za czynności egzekucyjne (powyżej [...] zł) do tytułów wykonawczych o numerach: [...] uległy ograniczeniu do [...] zł, od każdego z nich oddzielnie. Natomiast w przypadku tytułu wykonawczego nr [...], wskutek wyegzekwowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej kwoty [...]zł, opłata egzekucyjna uległa zmniejszeniu do [...] zł. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata, o której mowa w ust. 1, została częściowo wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości niższej niż [...] zł, opłatę pobiera się w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą [...]zł a kwotą opłaty wyegzekwowanej lub opłaconej (tj. [...] zł - [...] zł = [...] zł).

W skardze nie wskazano, na czym konkretnie polega zawyżenie opłaty egzekucyjnej. Sąd po przeanalizowaniu zaskarżonego postanowienia w kontekście akt sprawy, nie dopatrzył się żadnych uchybień. Jeśli zaś chodzi o liczbę wystawionych tytułów wykonawczych (zdaniem strony skarżącej powinien być wystawiony jeden, a nie cztery tytuły wykonawcze), to należy powtórzyć, że liczba wystawionych tytułów wykonawczych nie może być kwestionowana w skardze na postanowienie o obniżeniu wysokości kosztów egzekucyjnych.

Należy podkreślić, że postępowania egzekucyjne jeszcze nie zostały zakończone, a zaskarżone postanowienie zostało wydane wyłącznie w związku z wejściem w życie przepisów przejściowych, dostosowujących dotychczasowe regulacje do postulatów sformułowanych przez TK w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 34/14. Dokładne i ostateczne określenie wysokości kosztów egzekucyjnych może nastąpić po zakończeniu postepowań egzekucyjnych.

Zarzutom naruszenia art. 13 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1-3, art. 8 ust. 1-3 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw oraz art. 64 § 1, § 2 , § 3, § 4, § 6 i § 7 oraz art. 27 § 1, art. 26 § 1, § 2, § 4 i art. 27a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie

wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, nie towarzyszyła szczegółowa argumentacja. Sąd zbadawszy sprawę pod kątem ewentualnego naruszenia tych przepisów, nie dopatrzył się uchybień. Zarazem, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Sąd nie dostrzega naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie sporządzone przez organ w dostatecznie wyczerpujący i zgodny w wymogami formalnymi sposób wyjaśnia stan faktyczny oraz podstawy prawne, a zatem wystarczająco naświetla motywy, jakimi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie w przedmiocie obniżenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

Z podanych wyżej powodów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę nie dopatrzywszy się ani naruszenia przepisów wskazanych w skardze, ani też naruszenia innych przepisów, które stanowiłoby podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.