Wyrok NSA, sygn. akt V SA 81-82/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 1 par. 1 pkt 1, art. 104
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Wartość celna towaru, nawet gdy jest sporna, nie jest sprawą w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 i art. 104 Kpa, wyrażającą określony administracyjny stosunek prawny jako źródło praw i obowiązków.

Sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa jest natomiast wymiar cła, stanowiącego przedmiot zobowiązania celnego importera i dlatego tylko w decyzji orzekającej o wymiarze cła wartość celna towaru jako element tego rozstrzygnięcia będący podstawą wymiaru cła może stanowić przedmiot ustalenia organu celnego.

2. Po upływie terminu określonego art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ wyłączona jest również możliwość określenia decyzją organu celnego wartości celnej towaru, skoro jej określenie może być dokonane jedynie w decyzji o wymiarze cła.

TEZY

1. Wartość celna towaru, nawet gdy jest sporna, nie jest sprawą w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 i art. 104 Kpa, wyrażającą określony administracyjny stosunek prawny jako źródło praw i obowiązków.

Sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa jest natomiast wymiar cła, stanowiącego przedmiot zobowiązania celnego importera i dlatego tylko w decyzji orzekającej o wymiarze cła wartość celna towaru jako element tego rozstrzygnięcia będący podstawą wymiaru cła może stanowić przedmiot ustalenia organu celnego.

2. Po upływie terminu określonego art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ wyłączona jest również możliwość określenia decyzją organu celnego wartości celnej towaru, skoro jej określenie może być dokonane jedynie w decyzji o wymiarze cła.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "S." S.C. - Tomasz K., Piotr Sz. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 grudnia 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła na postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie z dnia 13 maja 1996 r. (...) - stwierdza nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 grudnia 1996 r. (...); skargę na postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 13 maja 1996 r. (...) - odrzuca; (...).


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i przytoczonych orzeczeń organów celnych obu instancji przedmiotem ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia jest wartość celna towaru, która w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa GUC z dnia 17.12.1996 r. (...) określona została ponownie w skorygowanej podwyższonej wysokości.

Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 ust. 1 prawa celnego cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Wartość celna towaru podlega określeniu według zasad przewidzianych w przepisach art. 25-30 prawa celnego.

Wymiar cła od właściwej wartości celnej towaru, w myśl art. 2 pkt 12 prawa celnego, podlega rozstrzygnięciu w decyzji w przedmiocie odprawy celnej towaru.

W świetle tych przepisów, a zwłaszcza wyraźnej dyspozycji art. 23 ust. 1 prawa celnego, wartość celna przywiezionego z zagranicy towaru stanowi element stanu faktycznego, będącego źródłem administracyjnego stosunku prawnego w postaci zobowiązania celnego importera /obowiązku uiszczenia cła, kształtujący zakres tego zobowiązania.

W konsekwencji, również w decyzji rozstrzygającej o wymiarze cła wartość celna towaru jest jednym z elementów podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym sensie, że stanowi podstawę wymiaru należności z tytułu cła.

Oznacza to, że wartość celna towaru może być przedmiotem ustalenia organu celnego jedynie w decyzji orzekającej o wymiarze cła.

Nie może natomiast stanowić samoistnego przedmiotu rozstrzygnięcia /orzekania/.

Kwestia wartości celnej towaru, nawet gdy jest sporna, nie jest bowiem sprawą w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 i art. 104 Kpa, wyrażającą określony administracyjny stosunek prawny jako źródło praw i obowiązków.

W omawianej sytuacji sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa jest natomiast wymiar cła, stanowiącego przedmiot zobowiązania celnego importera i dlatego tylko w decyzji orzekającej o wymiarze cła wartość celna towaru jako element tego rozstrzygnięcia będący podstawą wymiaru cła może stanowić przedmiot ustalenia organu celnego.

W myśl art. 83 ust. 1 prawa celnego, nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia.

Oznacza to, że po upływie tego terminu wyłączona jest również możliwość określenia decyzją organu celnego wartości celnej towaru, skoro - jak wskazano - jej określenie może być dokonane jedynie w decyzji o wymiarze cła.

W niniejszej sprawie sprowadzone z zagranicy kasety, płyty i książki stanowiły przedmiot odprawy celnej w dniu 10.06.1994 r. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. określająca po wznowieniu postępowania - skorygowaną /podwyższoną/ wartość celną towaru wydana została w dniu 4.06.1996 r., a więc z uchybieniem dwuletniego terminu przewidzianego w art. 83 ust. 1 prawa celnego.

Oznacza to, że decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 83 ust. 1 prawa celnego, co skutkuje w myśl art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdzenie jej nieważności. Wobec takiego stanu rzeczy, Sąd odstąpił od przedstawienia oceny zarzutów skargi, gdyż w świetle przytoczonych wyżej wywodów uzasadnienia było to zbędne.

Okoliczność, że określona w postępowaniu celnym wartość celna towaru stanowi również podstawę obliczenia podatku, gdy obciąża on przedmiot importu oraz że przepis art. 83 ust. 1 prawa celnego stanowi jedynie o wymiarze należności celnych, nie podważa przedstawionej wyżej oceny kwalifikującej zaskarżoną decyzję jako naruszającą prawo.

Organy celne są bowiem jedynie płatnikiem podatku, obliczającym jego wysokość, i nie orzekają w sprawach podatkowych.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Odrzucając na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o NSA skargę na postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 13 maja 1996 r. (...), Sąd miał na uwadze, iż jest ona niedopuszczalna z uwagi na treść art. 141 i art. 142 Kpa. Orzeczenie w przedmiocie kosztów i zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 55 ust. 1 ustawy o NSA i art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. nr 24 poz. 110 ze zm./ w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o NSA.