Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1178/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15zzs[4] ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 101 pkt 3, art. 103
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
article: art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1375
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
article: art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 135, art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 roku [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej także jako "WIF" lub "organ I instancji") zawiadomił O. S. A. z siedzibą w O. (dalej także jako "skarżąca", "spółka" lub "strona") o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia, z dniem 1 sierpnia 2019 r., zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego o nazwie "O." położonego w R. przy ulicy [...].

Przedmiotowe postępowanie zakończone zostało decyzją WIF z dnia [...] sierpnia 2019 r. numer [...], stwierdzającą wygaśnięcie, z dniem 1 sierpnia 2019 r., udzielonego przez niego skarżącej, w dniu 21 listopada 2008 roku, ww. zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżąca, oprócz prowadzenia ww. punktu aptecznego, na dzień 1 sierpnia 2019 roku figuruje równoległe w Rejestrze Podmiotów Leczniczych.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 roku, Nr 78, poz. 483), poprzez stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego położonego w R. ul. [...], z uwagi na fakt, że nie wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie z Rejestru Podmiotów Leczniczych, podczas gdy takie rozstrzygnięcie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej stanowiącej filar społecznej gospodarki rynkowej;

- art. 22 Konstytucji RP, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1375 ze zm., dalej przywoływana także jako "ustawa nowelizująca"), którego treść jest niezgodna z art. 22 Konstytucji RP, albowiem uniemożliwia jej realizowanie jej konstytucyjnego prawa, tj. wolności prowadzenia działalności gospodarczej w formie punktu aptecznego, podczas gdy nie przemawia za tym jakikolwiek interes publiczny.

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej także jako "GIF" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] sierpnia 2019 r. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia GIF wskazał art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 499, dalej w skrócie także jako "p.f."), art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a."). Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r., przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych, apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego lub są wpisani do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi oraz są jednocześnie wpisani do rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4, są obowiązani, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy:

1. poinformować organ wydający zezwolenie lub dokonujący wpisu do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi o rezygnacji z prowadzonej działalności objętej zezwoleniem lub wpisem do rejestru; albo

2. wystąpić z wnioskiem o wykreślenie z rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4.

W przypadku niepodjęcia czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1, zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych, apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego wygasa, a podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi podlega wykreśleniu z tego rejestru z dniem upływu terminu określonego w art. 11 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, w dniu 1 sierpnia 2019 r. upłynął termin na poinformowanie organów Inspekcji Farmaceutycznej o rezygnacji z prowadzonej działalności albo na wystąpienie z wnioskiem o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Tymczasem skarżąca nie poinformowała we wskazanym prawem terminie Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w O. o rezygnacji z prowadzonej działalności objętej zezwoleniem z dnia 21 listopada 2008 r., na prowadzenie punktu aptecznego położonego w R. ani nie wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie WIF, swą decyzją z [...] sierpnia 2019 roku, stwierdził wygaśnięcie udzielonego skarżącej zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2020 roku spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 20 Konstytucji RP, poprzez stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego położonego w R. przy ul. [...], z uwagi na fakt, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie z Rejestru Podmiotów Leczniczych, podczas gdy takie rozstrzygnięcie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej stanowiącej filar społecznej gospodarki rynkowej;

2) art. 22 Konstytucji RP, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, którego treść jest niezgodna z art. 22 Konstytucji RP, albowiem uniemożliwia skarżącej realizowanie jej konstytucyjnego prawa, tj. wolności prowadzenia działalności gospodarczej w formie punktu aptecznego, podczas gdy nie przemawia za tym jakikolwiek interes publiczny;

3) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2019 r., podczas gdy ocena zarzutów przedstawionych w odwołaniu skarżącej prowadzi do stwierdzenia, że zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WIF w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") oraz umorzenie postępowania. Spółka wniosła również o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Nadto spółka zwróciła się z wnioskiem o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, pytania prawnego następującej treści: "Czy art. 11 ust. 2 Ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 20, art. 22 oraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim uniemożliwia równoległe prowadzenie działalności leczniczej oraz działalność związanej z obrotem produktami leczniczymi".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z kolei zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu zarówno Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Na gruncie przedmiotowej sprawy podstawą materialnoprawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych, apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego lub są wpisani do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi oraz są jednocześnie wpisani do rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4, są obowiązani, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy:

1) poinformować organ wydający zezwolenie lub dokonujący wpisu do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi o rezygnacji z prowadzonej działalności objętej zezwoleniem lub wpisem do rejestru albo

2) wystąpić z wnioskiem o wykreślenie z rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4.

Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 2 cyt. ustawy, w przypadku niepodjęcia czynności, o których mowa w ust. 1, zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych, apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego wygasa, a podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi podlega wykreśleniu z tego rejestru z dniem upływu terminu określonego w ust. 1.

Analizując brzmienie powyższego przepisu, stwierdzić należy że, czytelnie definiuje zarówno adresatów, do których jest skierowany, jak i ciążący na nich obowiązek oraz sankcję za jego niewykonanie. Przepis ten jasno mówi o przedsiębiorcach, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej posiadają zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (lub punktu aptecznego) oraz są jednocześnie wpisani do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Co istotne, powyższy przepis, nie odnosi się do faktycznego wykonywania działalności leczniczej przez przedsiębiorcę prowadzącego również działalność w zakresie obrotu produktami leczniczymi. Zatem przepis art. 11 ustawy nowelizującej obejmuje swoim zakresem tych przedsiębiorców, którzy w dniu wejścia w życie ww. ustawy, posiadają zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego oraz są jednocześnie wpisani do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej). I to ci przedsiębiorcy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy powinni poinformować organ wydający zezwolenie o rezygnacji z prowadzonej działalności objętej zezwoleniem albo wystąpić z wnioskiem o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Sankcją za niepodjęcie powyższych czynności, było wygaszenie zezwolenia na prowadzenie między innymi apteki ogólnodostępnej. Jednocześnie przedsiębiorca ten z upływem powyższego dwunastomiesięcznego terminu podlegał wykreśleniu z Krajowego Rejestru Pośredników w Obrocie Produktami Leczniczymi. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że z dniem 1 sierpnia 2019 r. nastąpiło wygaśnięcie z mocy prawa udzielonego skarżącej zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego położonego w R., przy ulicy [...], z powodu niewywiązania się strony z obowiązku ustalonego w art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Księgi Rejestrowej podmiotów wykonujących działalność leczniczą wynika bowiem jednoznacznie, że na dzień 1 sierpnia 2019 roku skarżąca widniała w ww. rejestrze, jako podmiot leczniczy, prowadzący zakład leczniczy pod nazwą "O. S.A." zlokalizowany w O. przy ulicy [...]. Co istotne, również w toku postępowania skarżąca nie wykazała, że do dnia 31 lipca 2019 r. wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W istocie skarżąca nie kwestionuje zarówno prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego, jak również samej jego subsumpcji pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego, czyli art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej. Skarżąca neguje natomiast zgodność art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z art. 20, art. 22 oraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie w jakim uniemożliwia równoległe prowadzenie działalności leczniczej oraz działalność związanej z obrotem produktami leczniczymi. Zdaniem spółki, w trakcie prac legislacyjnych nad nowelizacją prawa farmaceutycznego nie wykazano, w jaki sposób wprowadzenie zakazu łączenia działalności leczniczej z obrotem produktami leczniczymi miałoby wpłynąć na zmniejszenie częstotliwości występowania zjawisk patologicznych. Nie wyjaśniono także, dlaczego ograniczenie swobody działalności gospodarczej miałoby sprzyjać ochronie zdrowia publicznego. Ponadto, na etapie prac legislacyjnych nie przeprowadzono, w ocenie skarżącej, analizy innych rozwiązań mogących w sposób mniej dotkliwy, przeciwdziałać wynaturzeniom procesu obrotu skutkującym wywozem produktów leczniczych za granicę w sposób naruszający przepisy ustawy nowelizowanej.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą wolności działalności gospodarczej, należy przede wszystkim podkreślić, że wolność działalności gospodarczej, gwarantowana w art. 22 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom, co wprost potwierdza art. 20 w związku z art. 22 Konstytucji RP jak i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny (art. 22 Konstytucji RP), przy czym jest to wyczerpujące i kompleksowe uregulowanie zarówno formalnych, jak i materialnych przesłanek ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Przepis art. 22 Konstytucji RP stanowi zatem lex specialis w odniesieniu do art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej. Konsekwencją tego jest w istocie szerszy zakres przesłanek uzasadniających ograniczenie działalności gospodarczej, niż wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczalne ograniczenia praw i wolności. Tym samym kwestionowany przepis ustawy nowelizacyjnej, choć niewątpliwie jest przepisem, który obiektywnie ograniczył swobodę działalności gospodarczej, czynił to jednak w dopuszczalnej przez Konstytucję formie i zakresie. W pojęciu ważnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 Konstytucji mieści się, według Sądu, niewątpliwie ochrona zdrowia ludzkiego. Ta zaś może doznać ewidentnie uszczerbku wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, które bynajmniej nie są zwykłym towarem rynkowym. Tym samym obrót lekami musi być i jest reglamentowany przez państwo. Prowadzący taką działalność nie mogą się cieszyć pełną wolnością gospodarczą. W ramach prawidłowo funkcjonującego systemu ochrony zdrowia powinny bowiem funkcjonować mechanizmy, które zabezpieczają stały dostęp pacjentów do leków a niewątpliwie jest on zagrożony występującymi na rynku wynaturzeniami procesu obrotu, skutkującymi wywozem produktów leczniczych za granicę w sposób naruszający przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne. I właśnie celem przeciwdziałania tego typu zdarzeniom, zagrażającym zdrowiu i życiu pacjentów, wprowadzono przepisy ograniczające równoczesne łączenie działalności gospodarczej na różnych poziomach łańcucha dystrybucji (głównie produktów leczniczych) lub stosowania produktów leczniczych (dotyczy np. podmiotów wykonujących działalność leczniczą stosujących te produkty) – p. uzasadnienie do projektu ustawy nowelizującej. Co więcej, projektodawca zwrócił także uwagę, że taka fuzja uprawnień u jednego podmiotu (prowadzącego zarówno zakład leczniczy, jak i zajmującego się obrotem farmaceutycznym) prowadziła niejednokrotnie do patologicznych zachowań, polegających na tym, że lekarz wystawiał recepty na leki lub inne produkty, które posiada prowadzona przez niego apteka. Pociągało to za sobą przeniesienie akcentu z troski o zdrowie pacjenta i związany z nią obiektywny dobór odpowiednich leków do najlepszej terapii na kwestie biznesowe. Co więcej, nowelizacja wprowadziła nowe brzmienie art. 101 pkt 3) i 103 p.f. I tak po zmianie art. 101 pkt 3 p.f. wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy "wnioskodawca posiada zezwolenie na wytwarzanie lub import produktu leczniczego albo produktu leczniczego weterynaryjnego albo wystąpił z wnioskiem o wydanie takiego zezwolenia, prowadzi hurtownię farmaceutyczną lub hurtownię farmaceutyczną produktów leczniczych weterynaryjnych albo wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na jej prowadzenie, zajmuje się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi albo wystąpił z wnioskiem o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 73a ust. 3, lub wykonuje działalność leczniczą albo wystąpił z wnioskiem o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej". Z kolei w art. 103 p.f., po ust. 1, dodano ust. 1a, skutkiem czego, wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli w odniesieniu do podmiotu prowadzącego aptekę wystąpiła okoliczność wymieniona w art. 101 pkt 3."

Warto także zwrócić uwagę na argumentację Ministra Zdrowia w objaśnieniu prawnym z dnia 12 grudnia 2019 roku, udzielonym na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z [...] listopada 2019 r., znak: [...]. Choć Rzecznik bynajmniej nie kwestionował samej konstytucyjności art. 11 ust. 1 nowelizacji z 7 czerwca 2018 r., uznając jedynie za konieczne każdorazowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego wykonywania przez posiadacza zezwolenia na prowadzenie apteki (lub punktu aptecznego) działalności leczniczej, to w objaśnieniu Ministra Zdrowia (nota bene uznającym stanowisko Rzecznika za niezasadne), wskazano na okoliczności, które przeczą stanowisku skarżącej odnośnie braku związku pomiędzy łączeniem działalności leczniczej z obrotem produktami leczniczymi a częstotliwością występowania zjawisk patologicznych. Otóż Minister Zdrowia podkreślił, że z praktyki organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej oraz organów ścigania wynika, że faktyczne wykonywanie działalności leczniczej przez podmioty prowadzące również działalność w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi występuje w marginalnych przypadkach. Zdecydowana większość tego typu przedsiębiorców ogranicza swoje czynności w zakresie działalności leczniczej do uzyskaniu wpisu do rejestru i wykorzystywania tego faktu do nielegalnego zaopatrywania się w produkty lecznicze. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej (abstrahując od jej konkretnego przypadku), ustawodawca, obserwując całokształt zdarzeń na rynku farmaceutycznym, miał powody, aby ograniczyć możliwość łączenia działalności leczniczej z apteczną. Jednocześnie takie działanie uzasadnione było jak najbardziej ważnym interesem publicznym, jakim jest ochrona zdrowia ludzkiego. Widać przy tym, że ograniczenie łączenia obu omawianych rodzajów działalności, ma kompleksowy charakter, skoro uniemożliwia udzielenie stosownego zezwolenia na prowadzenie apteki lub punktu aptecznego w przypadku podmiotu wykonującego działalność leczniczą (a nawet takiego, który z takim wnioskiem o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej wystąpił). Niewątpliwie wprowadzenie tego typu ograniczeń wymagało także umożliwienia przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie na prowadzenie między innymi punktu aptecznego oraz wpisanym do rejestru podmiotów leczniczych, dokonanie stosownego wyboru rodzaju działalności. Temu też służył przepis art. 11 ustawy nowelizującej. A więc skarżąca, chcąc zapobiec wygaszeniu zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego, z upływem 12 miesięcy od wejścia w życie przepisów ustawy nowelizującej, winna była wystąpić z wnioskiem o wykreślenie jej z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W ocenie Sądu, termin ten z pewnością pozwalał przedsiębiorcom na podjęcie przemyślanej decyzji o wyborze rodzaju prowadzonej działalności.

Warto także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 rok, poz. 1292) wykonywanie działalności gospodarczej w dziedzinach mających szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny wymaga uzyskania koncesji wyłącznie, gdy działalność ta nie może być wykonywana jako wolna albo po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej albo zezwolenia. Jak podkreśla Aldona Pietrzak w swym Komentarzu do wspomnianego przepisu (publ. WKP 2019) jego funkcjonowanie wydaje się koniecznością w świetle art. 22 Konstytucji, który wprost wskazuje, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Dalej w ww. Komentarzu wskazano, że niewątpliwie koncesjonowanie działalności gospodarczej przez państwo stanowi przejaw ograniczenia związanej z nią konstytucyjnej wolności, jednakże w zakresie koncesjonowania działalności spełniającego jednocześnie dwie przesłanki: określonego ustawą i uzasadnionego ważnym interesem publicznym - nie można podnosić argumentu niekonstytucyjności takiego rozwiązania prawnego.

Z omówionych powyżej względów, na gruncie niniejszej sprawy, Sąd nie powziął wątpliwości natury konstytucyjnej, które wymagałyby skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z żądaniem strony skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.