Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 227/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 76 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia 23 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania pobranego zasiłku dla bezrobotnych za świadczenie nienależne oraz zobowiązania do zwrotu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta O. decyzją z [....] 2014 r. nr [....] działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 74 i art. 76 ust. 1 w związku z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 K.p.a. uznał, że R. K. nienależnie pobrał świadczenie w postaci zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za okres od dnia 3 czerwca 2012 r. do dnia 9 listopada 2012 r. w kwocie 4675,40 zł brutto.

Organ I instancji stwierdził, że R. K. 13 lutego 2012 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Na dzień rejestracji posiadał on zgłoszoną do ewidencji od dnia 18 marca 1995 r. działalność gospodarczą, której wykonywanie zawiesił z dniem 1 stycznia 2012 r.

R. K. od 14 maja 2012 r. przyznano zasiłek dla bezrobotnych na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

20 listopada 2012 r. R. K. złożył oświadczenie, że podjął pracę. W związku z powyższym decyzją z dnia [....] 2012 r. pozbawiono go statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 20 listopada 2012 r.

Przyznany decyzją zasiłek dla bezrobotnych został mu wypłacony za okres od 14 maja do 19 listopada 2012 r.

W dniu 6 marca 2013 r. do organu wpłynął wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w O. Wydział [....] Karny Sekcja Wykonania Orzeczeń w O. sygn. akt [....] z którego wynikało, że R. K. od czerwca do lipca 2012 r. wykonywał pracę zarobkową.

W związku z powyższym dowodem organ I instancji działając zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. postanowieniem z [....] 2013 r. wznowił postępowanie, co do decyzji Starosty O. z [....] 2012 r.

W wyniku tego postępowania organ decyzją z dnia [....] 2013 r. uchylił decyzję z dnia [....] 2012 r. i orzekł o utracie przez R. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 1 czerwca 2012 r. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...] 2014 r.

W wyniku wniesienia skargi przez R. K. na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd ten wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 629/14 nie podzielił stanowiska skarżącego i oddalił skargę.

Starosta O. stwierdził, że zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Organ wskazał, że R. K. został pouczony o konieczności zawiadomienia urzędu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnienia innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku oraz zobowiązany do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie do ich pobierania. Ponadto otrzymał on informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. W wyniku prowadzonego postępowania uznano, że od dnia 3 czerwca 2012 r. R. K. wznowił prowadzenie działalności gospodarczej o czym nie poinformował organu. Dlatego też należało orzec o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie zasiłek dla bezrobotnych wypłaconych za okres od dnia 3 czerwca 2012 r. do dnia 19 listopada 2012 r.

R. K. od tej decyzji wniósł odwołanie, w którym wyraził swoje niezadowolenie z zaistniałego stanu faktycznego. W opinii odwołującego organy administracyjne celowo działają na jego niekorzyść naruszając przy tym przepisy prawa.

Wojewoda decyzją z dnia 23 grudnia 2014 r. nr [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ podniósł, że prawidłowość podejmowanych w niniejszym postępowaniu czynności podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nie stwierdził nieprawidłowości w działaniu organu. Orzeczenie o utracie przez R. K. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku od 3 czerwca 2012 r. stało się ostateczne i prawomocne. Nie spełniając warunków do bycia osobą bezrobotną od 3 czerwca 2012 r. R. K. nie spełniał również warunków do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Okolicznością, która spowodowała ustanie prawa do pobierania zasiłku było podjęcie przez skarżącego z dniem 3 czerwca 2012 r. czynności zarobkowych. Pomimo faktu, że formalnie R. K. nie złożył wniosku o wznowieniu prowadzenia działalności gospodarczej, to faktycznie od 3 czerwca 2012 r. rozpoczął prowadzenie tej działalności.

W konsekwencji pobrany zasiłek dla bezrobotnych za okres od 3 czerwca 2012 r. do 19 listopada 2012 r. stał się świadczeniem nienależnie pobranym zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z akt sprawy wynika, że R. K. był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto w dniu rejestracji otrzymał informację, której odbiór potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu 20 lutego 2012 r. W tej sytuacji zasadnie organ I instancji uznał pobrany zasiłek dla bezrobotnych za świadczenie nienależnie pobrane.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. K. wnosząc o jej zmianę. Skarżący podniósł, że zasiłek dla bezrobotnych słusznie mu się należał, a on nie wprowadził w błąd organów. Wniósł o przeprowadzenie dowód z przesłuchania stron postępowania w tym Wojewody. W dalszej części skargi R. K. wyraził swoje niezadowolenie z postępowania organów zarzucając przy tym stronniczość i działanie niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga R. K. nie podlega uwzględnieniu.

Powołany w decyzji przepis art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;

3) zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;

4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie

Rozpatrując kwestię nienależnie pobranego świadczenia uwzględnić należy dwa aspekty tego pojęcia: aspekt obiektywny polegający na braku podstawy do wypłaty świadczenia, oraz subiektywny, którego istotą jest pouczenie przez organ o okolicznościach wykluczających uprawnienie do pobierania świadczenia, a w konsekwencji świadomość bezrobotnego, co do braku podstaw do pobierania świadczenia.

Z treści definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ww. ustawy wynika, że bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (...) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Prawo do świadczeń w postaci zasiłku dla bezrobotnych jest ściśle związane ze statusem bezrobotnego.

W rozpatrywanej sprawie podstawą materialnoprawną uznania pobranych przez R. K. świadczeń – zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za okres od 3 czerwca do 9 listopada 2012 r. w kwocie 4675,40 zł. - za nienależne jest przepis art. 76 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Organ ostateczną decyzją z dnia [....] 2013 r. uchylił decyzję z dnia [....] 2012 r. i orzekł o utracie przez R. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 1 czerwca 2012 r. Przyznany zasiłek, co jest niesporne, został wypłacony za okres od 14 maja 2012 r. do 19 listopada 2012 r.

Wskazana decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [....] 2014 r. W wyniku wniesienia skargi przez R. K. na tą decyzję Wojewody Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 629/14 oddalił skargę. Wyrok niniejszy nie został zaskarżony, jest prawomocny

Zatem decyzja o utracie przez R. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 1 czerwca 2012 r. jest ostateczna i prawomocna. W związku, z czym skarżącemu od tej daty nie przysługiwał zasiłek dla bezrobotnych. Stanowisko organów administracji jest prawidłowe.

Skarżący po wydaniu decyzji przyznającej status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej wznowił działalność gospodarczą nie zawiadamiając Urzędu Pracy w odpowiednim okresie wskazanym w przepisach prawa. Zrobił to dopiero z kilkumiesięcznym opóźnieniem, pobierając mimo wznowienia działalności gospodarczej w dalszym ciągu zasiłek dla bezrobotnych.

Przystępując do analizy elementu subiektywnego instytucji prawnej, jaką określa się pojęciem nienależnie pobranego świadczenia, zauważyć należy wagę, jaką ustawodawca przypisuje wykonaniu przez organ obowiązku pouczenia o okolicznościach wykluczających uprawnienie do pobierania świadczenia, a w konsekwencji na świadomość bezrobotnego, co do braku podstaw do pobierania świadczenia.

W ocenie Sądu pouczenie, jakie skarżący otrzymał w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., jest pouczeniem jasnym i całkowicie wystarczającym. Skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził, że został pouczony o obowiązkach w tym o zawiadomieniu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej. Jeszcze raz należy podkreślić, że pouczenie zostało przez skarżącego podpisane i nie można, zatem obciążać organu brakiem należytej staranności przy zapoznaniu strony z treścią pouczenia.

Nielogiczne jest twierdzenie skarżącego, że zasiłek dla bezrobotnych w zakwestionowanej części, słusznie mu się należał, a on nie wprowadził w błąd organów. Z dowodu w postaci wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. Wydział [....] Karny Sekcja Wykonania Orzeczeń w O. sygn. akt [....] jednoznacznie wynika, że od czerwca do lipca 2012 r. wykonywał pracę zarobkową. Wyrok nakazowy jest prawomocny i skarżący go nie kwestionował.

Należy tu podkreślić, że wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w O. w zakresie stwierdzonej winy skarżącego wiąże wszystkie inne sądy i organy administracyjne Nie ulega, zatem wątpliwości, że skarżący nie dopełnił, obowiązku wynikającego z pouczenia o zawiadomieniu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, a taką działalność podjął 3 czerwca 2012 r. wznawiając prowadzenie działalności gospodarczej, o czym nie poinformował organu

Odnośnie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron postępowania w tym Wojewody, to należy wskazać że wojewódzkie sądy administracyjne nie przeprowadzają nowego postępowania dowodowego, jedynie wyjątkowo dopuszczają dowód z dokumentów, kontrolując jedynie prawidłowość postępowania i prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego.

Bezzasadny i gołosłowny jest także zarzut skargi w części, której R. K. wyraził swoje niezadowolenie z postępowania organów zarzucając im stronniczość i działanie niezgodne z prawem. Działanie organów, w ocenie Sądu, było zgodne z prawem i znajduje uzasadnienie w procedurze i prawie materialnym, na co wskazano wyżej.

Wobec powyższego sąd oddalił skargę R. K. na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.