Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 217/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2020 r. sprawy ze skargi A. B. i S. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 1974 roku, znak: [...] zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 z późn. zm.) Naczelnik Dzielnicy - [...] na wniosek Przedsiębiorstwa [...]" w [...] wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczoną geodezyjnie jako działka nr [...] należącej do S. B.. Jednocześnie organ zobowiązał Przedsiębiorstwo [...]" zostało zobowiązane do wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz S. B. w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Dzielnicy - [...] potwierdził niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na budowę zespołu szkolnego zgodnie z decyzją Prezydium Rady [...] m. [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 1973 r., znak: [...] Organ podkreślił, że Przedsiębiorstwo [...]" czyniło wcześniej starania o nabycie przedmiotowej nieruchomości w drodze dobrowolnej umowy lecz strony nie doszły do porozumienia i konieczne było przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego.

Pismem z dnia [...] stycznia 1975 roku, nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w [...] powiadomiło o wykreśleniu wzmianki o postępowaniu wywłaszczeniowym i odłączeniu działki nr [...] do księgi wieczystej nr [...], w której prawo własności jest wpisane na rzecz Skarbu Państwa.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1991 roku, sygn. akt [...] spadek po S. B. zmarłym dnia [...] marca 1982 roku nabyli: żona spadkodawcy – J. B. oraz synowie spadkodawcy – A. B. i S. B.. Każdy ze spadkobierców nabył po [...] części każdy z nich. Natomiast spadek po J. B., zmarłej dnia [...] lipca 1990 roku nabyli jej synowie A. B. i S. B. po [...] części każdy z nich.

Decyzją z dnia [...] marca 1996 r., znak: [...] [...] Wojewoda [...] stwierdził, że działka nr [...] stała się z dniem [...] grudnia 1990 roku przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa [...]" w [...]. Wojewoda wskazał również, iż budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, wzniesione na gruntach, które stały się przedmiotem użytkowania wieczystego ww. podmiotu, stały się jego własnością. Okres użytkowania wieczystego został ustalony na 99 lat, licząc od dnia [...] grudnia 1990 r. Działka nr [...], z której następnie została wyodrębniona działka nr [...] położona w [...] przy [...] do dnia [...] grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...]" w [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 2004 roku Sąd Rejonowy w [...], Wydział XIII Ksiąg Wieczystych zawiadomił, iż z przedmiotowej nieruchomości odłączono działki nr [...] i [...] i przeniesiono do nowej księgi wieczystej kw [...]. Na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2004 roku, rep. [...] jako użytkownik wieczysty i właściciel budynków została wpisana [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...].

Pismem z dnia [...] października 2019 roku S. B. oraz A. B. złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Wnioskodawcy podnieśli, iż cel wywłaszczenia do dnia dzisiejszego nie został zrealizowany. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w związku z zamiarem budowy zespołu szkolnego. Inwestycja ta nigdy nie została zrealizowana. Z uwagi na fakt, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, wnioskodawcy złożyli wniosek o zwrot niniejszej nieruchomości, która w momencie wywłaszczenia była własnością S. B..

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku, znak: [...] Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie o zwrot części nieruchomości położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], arkusz mapy [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, oddanej w użytkowanie wieczyste spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], uznając, iż było ono bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ I instancji zreferował poczynione ustalenia faktyczne, przedstawił podstawę prawną jej wydania, a także ukazał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Na podstawie ewidencji gruntów organ I instancji ustalił, iż działka nr [...], która uległa wywłaszczeniu została podzielona m.in. na działkę nr [...], obecnie zapisaną w księdze wieczystej pod nr [...] jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz niniejszej spółki zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] lipca 1997 r., więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm.) - dalej: u.g.n. W związku z powyższym zostały spełnione przesłanki z art. 229 u.g.n. i wydanie decyzji umarzającej postępowanie przez organ I instancji było uzasadnione.

S. B. oraz A. B. wnieśli odwołanie podnosząc m.in., że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany oraz, że nie wyjaśniono dlaczego i na jakiej podstawie Wojewoda [...] wydał decyzję o użytkowaniu wieczystym wywłaszczonego terenu, na którym nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Odwołujący się wnieśli o ponowne rozpoznanie przedmiotu całej sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki zastosowania art. 229 u.g.n. jest regulacją szczególną wobec art. 136 ust. 3 u.g.n., a tym samym miał w stosunku do niej pierwszeństwo. W konsekwencji, rozpatrując złożony wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości właściwy organ każdorazowo zobowiązany jest zbadać, czy w danej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w tym przepisie, a tym samym czy w danej sprawie możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest wyłączona. Zgodnie z tym przepisem istotny jest fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Obojętne jest to czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej, czy umowy cywilnoprawnej - ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie na części wywłaszczonej nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem przed [...] stycznia 1998 r., tj. przed wejściem w życie u.g.n. zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...]" w [...]. Ponadto również przed tą datą przedmiotowe prawo zostało ujawnione w księdze Wieczystej.

Wojewoda odnosząc się do treści odwołań S. B. oraz A. B., wobec zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 229 u.g.n., wskazał, że organy administracji nie miały obowiązku badania, jaki był cel wywłaszczenia i czy nastąpiła jego realizacja. W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dopiero po ustaleniu, że nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania, z uwagi m.in. na spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n., następuje dokonywanie ustaleń co do celu wywłaszczenia i badanie przesłanki zbędności.

A. B. i S. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 roku, [...] zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że roszczenie z art. 136 ust. 3 u.g.n. nie przysługuje wnioskodawcom z uwagi na fakt, iż na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Sp. z 0.0.,

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nieprzeprowadzenie w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy Organ prowadzący postępowanie mógł i powinien to uczynić, oraz ustalenie wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że prawo użytkowania wieczystego na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] lipca 1997 roku,

- naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie niniejszego postępowania,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2019 roku.

W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu I oraz II instancji. W szczególności skarżący wskazali, że orzeczenie przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] marca 1996 roku, że działka nr [...] stała się z dniem [...] grudnia 1990 roku przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa Produkcji [...] w [...] nie miało żadnego znaczenia. [...] sp. z o.o. została wpisana do księgi wieczystej nieruchomości jako użytkownik wieczysty na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2004 roku, a więc po [...] stycznia 1998 roku. Do dnia [...] grudnia 1990 roku działka [...] pozostawała w zarządzie państwowego Przedsiębiorstwa [...]" w [...], a cel wywłaszczenia (budowa zespołu szkolnego) nie został zrealizowany. W takiej sytuacji powinno zostać wprowadzone rozwiązanie gwarantujące poprzedniemu właścicielowi możliwość uzyskania ponownie prawa własności utraconej nieruchomości. Wojewoda [...] przed ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...]" w [...] nie zawiadomił o takim zamiarze, jak i fakcie, uprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości - pomimo że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Organ I instancji dopuścił się także naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie niniejszego postępowania w sytuacji gdy ma zastosowanie art. 229 u.g.n. organ powinien wydać decyzję merytoryczną o odmowie zwrotu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu skarżących sformułowanego w treści skargi odnośnie faktu iż, do dnia [...] grudnia 1990 r. działka [...] pozostawała w zarządzie państwowego Przedsiębiorstwa [...]" w [...] i przytoczonej uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r., III ZP 14/99, Wojewoda wskazał, że szczególne znaczenie miał "aspekt czasowy" rozpatrywanego zagadnienia prawnego polegający nie tylko na tym, aby przesłanki zwrotu nieruchomości wywłaszczonej istniały w dniu [...] grudnia 1990 roku, ale uwzględniający również datę wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości. Wywłaszczona nieruchomość, która w dniu [...] grudnia 1990 roku pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej nie stała się dla niej ex lege przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, jeżeli przed ta datą zaktualizowały się przesłanki zwrotu takiej nieruchomości byłemu właścicielowi. Nie jest bowiem dopuszczalne wydawanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością (uchwała SN z dnia 23 września 1993 r. III AZP 13/93), w szczególności zaś wtedy, gdy na nieruchomości tej zostało ustanowione użytkowanie wieczyste (uchwała SN z dnia 22 grudnia 1993 r., III AZP 24/93). Nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości jeżeli na nieruchomości zostało ustanowione użytkowanie wieczyste.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2167 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podległa ocena legalności decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2204 ze zm.), dalej jako u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma również przepisy art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n., a tym samym ma w stosunku do niej pierwszeństwo.

W ocenie Sądu organy administracji trafnie przyjęły, że zachodziła negatywna przesłanka zwrotowa, skutkująca brakiem konieczności badania kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia tj. przesłanka z art. 229 u.g.n., zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. (zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten zawiera tzw. negatywną przesłankę zwrotową, przeszkodę w zwrocie nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu nieruchomości (por. T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Warszawa 2007, s. 284). Ustalenie przez organ administracji istnienia przesłanki z art. 229 u.g.n. powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania o zwrocie nieruchomości. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Aby art. 229 u.g.n. znalazł zastosowanie, muszą zaistnieć łącznie trzy przesłanki wynikające z tego przepisu, tj.: 1) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego; 2) sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem [...] stycznia 1998 roku; 3) prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej. Nie można zatem orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, gdy została ona sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Zasadniczą rolę posiada wpisowi do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego. Istotne jest, aby został on ujawniony w księdze wieczystej przed dniem [...] stycznia 1998 roku. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej, czy umowy cywilnoprawnej – ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1190/11, LEX nr 1152754; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 485/17). Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości (wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 679/09, opub. w LEX nr 595463). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06 Sąd ten stwierdził, że jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 u.g.n. Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r. I OSK 2283/16 podkreślono, iż spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Odnosząc się do zarzutów wyrażonych w skardze S. B. i A. B. w kwestii dotyczącej powinności organu administracji do wydania w oparciu o art. 229 u.g.n. decyzji merytorycznej o odmowie zwrotu Wojewoda trafnie wskazuje, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dopiero po ustaleniu, że nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania, z uwagi m.in. na spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n., następuje dokonywanie ustaleń co do celu wywłaszczenia badanie przesłanki zbędności. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, wyłączając skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Jak ustaliły organy administracji A. B. i S. B. jako spadkobiercy S. B. domagali się zwrotu części nieruchomości, która została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa – [...]" w [...] pod budowę zespołu szkolnego na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] września 1974 r., nr [...], wydanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 z późn. zm.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1996 r., nr [...] orzekł, że grunty Skarbu Państwa będące w zarządzie Przedsiębiorstwa [...]" w [...], stanowiące m.in. działkę nr [...], stały się z dniem [...] grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego. Na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r., wydanej na podstawie na podstawie art. 2 ustawy z dnia [...] września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1990 r., nr 79, poz. 464 ze zm.) działka nr [...] (następnie przekształcona w dz. nr [...]) z dniem [...] grudnia 1990 roku stała się przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa [...]" w [...]. W księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], Wydział XIII Ksiąg Wieczystych w dniu [...] lipca 1997 r. w dziale II księgi wpisano Przedsiębiorstwo [...]" w [...] jako użytkownika wieczystego i właściciela budynków stanowiących odrębną nieruchomość. Nie ma więc żadnych wątpliwości, iż prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na niniejszej działce i ujawnione w księdze wieczystej przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. W przedmiotowej sprawie nie przysługuje zatem roszczenie o zwrot nieruchomości podniesione na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., gdyż zgodnie z treścią art. 229 u.g.n. w sytuacji spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje. Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do badania przesłanek dotyczących "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy spełnienie przesłanki określonej w art. 229 us.g.n. stanowiło o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wykluczyło dalsze merytoryczne badanie wniosku w zakresie, zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu o jakim mowa w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. Przyjęcie odmiennego poglądu, prowadziłoby do konieczności badania okoliczności związanych z realizacją celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy i tak zwrot nie może nastąpić, gdyż władanie nieruchomością przeniesiono na osobę trzecią przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej. Organ zasadnie zatem umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, co otworzyło jednocześnie taka sama drogę do kontroli merytorycznej zajętego stanowiska jak w przypadku decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi przepis art. 229 u.g.n. jest przesłanką odmowy zwrotu nieruchomości zawsze, jeżeli dany stan faktyczny wyczerpuje hipotezę tego przepisu i zawsze powinien stanowić podstawę odmowy zwrotu nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.