Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 707/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 3 i 4, art. 74 ust. 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] czerwca 2019 roku, nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...], którym przedłużono ważność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Wójta Gminy J. w dniu [...] lipca 2014 r. znak [...] dla inwestycji polegającej na rozbudowie kompostowni odpadów jako elementu instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz budowie placów do czasowego magazynowania odpadów i surowców wtórnych, w tym złomu na terenie Zakładu U. w H. na działkach nr [...] oraz części działek nr [...]. Przedłużenie ważności nastąpiło przez przedstawienie w zaskarżonym postanowieniu i postanowieniu pierwszoinstancyjnym stanowiska, zgodnie z którym realizacja inwestycji na ww. działkach przebiega etapowo i warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej są aktualne i nie uległy zmianie.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wyżej wskazana decyzja środowiskowa z dnia [...] lipca 2014 r. stała się ostateczna w dniu [...] września 2014 r.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Wójta Gminy J. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjno-Handlowego L. Spółka z o.o. w B., w którym wystąpiono o przedłużenie ważności ww. decyzji środowiskowej na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej: ustawa środowiskowa. Wskazano, że przedsięwzięcie przebiega etapowo i dotychczas w ramach I etapu wykonano budowę wiaty magazynowej na surowce wtórne, placów magazynowych rozdrobnionych odpadów wielkogabarytowych, opon, materiałów inertnych na przesypki na składowisku, placu do magazynowania i przetwarzania odpadów wielkogabarytowych, wewnętrznego układu komunikacyjnego (plac manewrowy, drogi wewnętrzne). Wnioskodawca wskazał, że dla przedmiotowego etapu uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz pozwolenie na użytkowanie z dnia [...] czerwca 2016 r., które to dokumenty załączył. Oświadczył, że w ramach II etapu planowana jest budowa instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych wraz z placem do stabilizacji kompostu z odpadów ulegających biodegradacji, jak też że warunki realizacji przedsięwzięcia są aktualne i nie ulegają zmianie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Wójt przedstawił stanowisko, zgodnie z którym realizacja przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej z dnia [...] lipca 2014 r. przebiega etapowo, a warunki wynikające z tej decyzji są aktualne i nie uległy zmianie.

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli:

- R. F. i J. F. oraz odrębnie E. S. (która obok podpisu pod zażaleniem złożyła pieczątkę "Sołtys wsi H. gm. J."). Zakwestionowali oni ustalenie organu o braku zmian warunków określonych w decyzji środowiskowej. Wskazali na niezapewnienie należytego udziału społeczeństwa;

- K. K., który oprócz argumentacji identycznej jak w zażaleniach pozostałych podmiotów, wskazał dodatkowo na brak analizy informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji środowiskowej. Oświadczył, że jego interes jako mieszkańca wsi O. (bezpośrednio przylegającej do składowiska odpadów) został bezpośrednio naruszony przez brak zapewnienia możliwości zaprezentowania własnego stanowiska w sprawie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. SKO w B. utrzymało w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Kolegium przytoczyło przepisy art. 72 ust. 3 i ust. 4 ustawy środowiskowej i wskazało, że regulacje te umożliwiają inwestorowi, pod warunkiem złożenia wniosku w tym zakresie w terminach wskazanych w tych przepisach, uzyskanie potwierdzenia aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia, dla którego została wydana decyzja środowiskowa. Potwierdzenie to (przedłużenie ważności decyzji środowiskowej) wymaga spełnienia dwóch warunków: etapowości inwestycji oraz aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji środowiskowej. Zdaniem Kolegium, wydanie tego rodzaju postanowienia nie wymaga przedstawienia przez inwestora dowodu potwierdzającego aktualność raportu oddziaływania na środowisko ani nie wymaga prowadzenia nowego postępowania dowodowego w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Wydanie postanowienia ma na celu uniknięcie wielokrotnego wydawania decyzji środowiskowej w sytuacji, gdy inwestycja jest realizowana etapowo. W opinii Kolegium, żaden przepis ustawy środowiskowej nie zobowiązuje organu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 72 ust. 4 tej ustawy, do przeprowadzania kontroli zgodności realizacji inwestycji z warunkami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie nie rozstrzyga o uwarunkowaniach mających wpływ na środowisko, nie zmierza do ponownej oceny zasadności wydania decyzji środowiskowej ani też słuszności nałożonych w niej warunków realizacji przedsięwzięcia. Postępowanie prowadzone na ww. podstawie nie wiąże się z koniecznością oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko, a jedynie zmierza do wykazania istnienia podstaw formalnych przedłużenia okresu obowiązywania decyzji środowiskowej.

Zdaniem Kolegium, spełniona została przesłanka etapowości inwestycji, czyli podzielenia przedsięwzięcia na etapy, które są realizowane w różnym czasie. W takim przypadku dla poszczególnych etapów uzyskuje się (na bazie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) kilka decyzji o charakterze inwestycyjnym (warunki zabudowy, pozwolenie na budowę, pozwolenie na użytkowanie). "Podzielność" przedsięwzięcia powinna wynikać z decyzji środowiskowej, nie może być kreowana w postępowaniu, w którym oceniana jest aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia. Podzielność przedsięwzięcia winna wynikać z racjonalnego podziału czynności (zadań) inwestycyjnych. Analizując charakterystykę inwestycji i jej realizowanie w czasie Kolegium doszło do przekonania, że etap I inwestycji obejmował budowę wiaty magazynowej na surowce wtórne, placów magazynowych do stabilizacji kompostu z odpadów ulegających biodegradacji, rozdrobnionych odpadów wielkogabarytowych, opon, materiału na przesypki, placów do magazynowania i przetwarzania odpadów wielkogabarytowych oraz układu komunikacyjnego. Dla realizacji tej części wydano niezbędne decyzje, tj. pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie wskazane przez inwestora. Kolejny etap obejmie budowę instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. Etap ten realizowany będzie na wskazanych w decyzji środowiskowej działkach (lokalizacja nie ulega zmianie) i na warunkach określonych w tej decyzji. Inwestor nie modyfikuje przedmiotu sprawy, nie zmienia zamierzeń wynikających z pierwotnej decyzji. Za racjonalne organ uznał poprzedzenie budowy instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów - stworzeniem układu komunikacyjnego i placów do składowania materiałów mających wspomagać biologiczną biodegradację odpadów.

Zdaniem Kolegium, aktualne są również warunki realizacji przedsięwzięcia wynikające z decyzji środowiskowej. Kolejny (drugi) etap przedsięwzięcia nie wychodzi poza obszar określony decyzją środowiskową, inwestor nie zmienił rodzaju przedsięwzięcia i technologii przetwarzania odpadów (ani jakiegokolwiek innego elementu wniosku), dlatego brak jest podstaw do nakładania innych uwarunkowań, obowiązków i wymagań dla wykonywania pozostałej części inwestycji. Przedmiotowe postępowanie nie może mieć na celu ponownej oceny zasadności wydania decyzji środowiskowej ani słuszności nałożonych nią warunków realizacji przedsięwzięcia. Organ odwoławczy nie posiada kompetencji do oceny, czy nałożone na inwestora warunki powinny ulec zmianie. Warunki określone w decyzji środowiskowej z dnia [...] lipca 2014 r. pozostają - w związku z niezmiennością przedsięwzięcia - bez zmian.

Kolegium za niezasadny uznało zgłoszony w trakcie postępowania przez K. K. wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, z powodów tożsamych z tymi, które uzasadniały wydanie postanowienia przedłużającego ważność decyzji środowiskowej.

Końcowo Kolegium wskazało, że wniosek inwestora został złożony w terminie ustawowym (decyzja środowiskowa została wydana [...] lipca 2014 r., a walor ostateczności uzyskała [...] września 2019 r.).

Skargę na postanowienie Kolegium z dnia [...] sierpnia 2019 r. wniósł K. K. (vide wyjaśnienie k. 15). Zdaniem skarżącego, organ orzekał bez należytej analizy, czy nie zostały zmienione warunki na podstawie których wydano decyzję środowiskową oraz bez należytego wyjaśnienia kwestii zagrożenia dla zdrowia osób zamieszkujących w bezpośredniej bliskości kompostowni odpadów. Doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niedokonanie ustaleń w przedmiocie oddziaływania rozbudowy kompostowni jako elementu instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Tymczasem rozbudowa jest rodzajem budowy zwiększającej kubaturę budynku, powierzchnię użytkową oraz powierzchnię zabudowy. Niezasadne jest więc ustalenie organu, że nie zmieniły się środowiskowe warunki realizacji inwestycji. Skarżący wskazał również na art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska, z którego wywiódł, że organ powinien wziąć pod uwagę możliwość pogorszenia się stanu środowiska, zwłaszcza zagrożenia dla zdrowia. Nie miał również na uwadze organ, zdaniem skarżącego, przepisu art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej. Uzasadnienie postanowienia wskazuje wyraźnie, że prowadząc postępowanie dowodowe skupiły się organy wyłącznie na wskazaniu braku znacznych zmian i wywiodły brak potrzeby przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dodatkowo wyjaśniając, że nie miał w sprawie zastosowania przepis art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dotyczy on okoliczności, gdy działalność powoduje pogorszenie środowiska w znacznych rozmiarach i zagraża zdrowiu ludzi. W takich przypadkach właściwy w sprawie jest wojewódzki inspektor ochrony środowiska, który wydaje odrębną decyzję o wstrzymaniu działalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiot sprawy dotyczy tzw. przedłużenia ważności (obowiązywania) decyzji środowiskowej, czyli możliwości wykorzystania decyzji środowiskowej wydanej dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia w terminie 10 lat od dnia uzyskania przez nią przymiotu ostateczności. Przedłużenie to następuje w drodze postanowienia, w którym organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej zajmuje stanowisko stosownie do regulacji art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej: ustawa środowiskowa.

Zgodnie z obowiązującym na datę złożenia wniosku ([...] czerwca 2019 r.) oraz zgodnie z obowiązującym na datę orzekania przez organ odwoławczy brzmieniem art. 72 ust. 3 i 4 ustawy środowiskowej, złożenie wniosku o wydanie decyzji umożliwiającej realizację inwestycji mogło nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b (ust. 3); złożenie tego wniosku mogło jednak nastąpić w terminie 10 lat od uzyskania przez decyzję środowiskową przymiotu ostateczności, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (ust. 4).

Przepisy ustawy środowiskowej nie regulują odrębnie postępowania o przedłużenie ważności decyzji środowiskowej, w szczególności nie wskazano w nich w jaki sposób ustalać krąg stron takiego postępowania. Uzasadnione jest jednak przyjęcie, że z uwagi na charakter tego postępowania, jego stronami będą co do zasady te same podmioty, którym przysługiwał status strony postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. A zatem w postępowaniu o przedłużenie ważności decyzji środowiskowej prawo strony mają te wszystkie podmioty, które były legitymowane do udziału w postępowaniu głównym dotyczącym wydania tej decyzji (vide wyrok w sprawie II OSK 1065/15, vide baza orzeczeń sądowych na stronie: orzeczenia, nsa.gov.pl, powoływana dalej jako Baza Orzeczeń).

W sprawie niniejszej wystąpiła jednak sytuacja, w której między wydaniem decyzji środowiskowej i uzyskaniem przez nią przymiotu ostateczności (odpowiednio: [...] lipca 2014 r., [...] września 2014 r.) a złożeniem wniosku na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej ([...] czerwca 2019 r.) doszło do zmiany przepisów ustawy w zakresie ustalania kręgu stron postępowania. Od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia orzekania przez organy w obydwu instancjach obowiązywała regulacja art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, zgodnie z którą (w ówczesnym brzmieniu) stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Dla porządku wskazać należy, że cały czas w postępowaniu środowiskowym obowiązywała regulacja art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, zgodnie z którą jeśli liczba stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, a także postępowania w sprawie uchylenia, zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji środowiskowej lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji przekracza 20 – stosuje się przepis art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej K.p.a.

Zdaniem sądu powyższe oznacza, że prowadząc w sprawie niniejszej postępowanie o przedłużenie decyzji środowiskowej organ – w przypadku liczby stron przekraczającej 20 – mógł zastosować regulację dotyczącą zawiadamiania w drodze publicznych obwieszczeń (art. 49 K.p.a.), jednakże nie był zwolniony od ustalenia posiadania przymiotu strony przez konkretny podmiot wnoszący środek zaskarżenia od postanowienia wydanego w pierwszej instancji na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej. Powinien był w tym celu wykorzystać regulację art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej. Przepis ten został wprowadzony przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.). W art. 545 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. uregulowano zasady intertemporalne (obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych), jednakże dotyczą one spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 stycznia 2018 r.). A z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Oznacza to konieczność stosowania nowego brzmienia art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, a więc i ustalania kręgu stron postępowania na nowych zasadach. Tymczasem tego ustalenia w sprawie niniejszej zabrakło odnośnie wszystkich wnoszących zażalenia rozpoznane przez Kolegium zaskarżonym postanowieniem.

W aktach administracyjnych znajduje się wydruk mapy z zaznaczonymi numerami działek położonych na obszarze inwestycji i w jej sąsiedztwie (k. 36) oraz wydruk z ewidencji gruntów (k. 37). Z dokumentów tych wynikają numery i położenie działek żalących się R. F. (nr [...]) i J. F. (nr [...]), natomiast nie wynikają takie informacje odnośnie pozostałych żalących się. Skarżący wskazał, że zamieszkuje miejscowość O. w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, ale tej okoliczności nie zweryfikowano nie wyjaśniając posiadania przymiotu strony u tego podmiotu w kontekście regulacji art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej. Podobna sytuacja ma miejsce odnośnie żalącej się E. S., której zażalenie zawiera pieczątkę "Sołtys wsi H.". Wymagało więc wyjaśnienia w czyim imieniu (interesie prawnym) wnosi ona zażalenie, a jeżeli we własnym - to jak wygląda jej status w spornym postępowaniu w kontekście wyżej wskazanej regulacji art. 74 ust. 3a. Tymczasem Kolegium rozpoznało w jednym postanowieniu i merytorycznie trzy zażalenia w sytuacji, gdy co najmniej odnośnie dwóch osób nie wyjaśniło legitymacji do bycia stroną postępowania.

Zgodnie z art. 127 § 1 i art. 141 § 1 K.p.a. prawo wnoszenia środków zaskarżenia od orzeczeń administracyjnych wydanych w pierwszej instancji przysługuje stronom postępowania. Rozpoznanie merytoryczne (art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a.) przez organ odwoławczy środka zaskarżenia niepochodzącego od strony stanowi istotne naruszenie prawa, mające wpływ na wynik postępowania odwoławczego. W przypadku bowiem ustalenia, że wśród kilku środków zaskarżenia znajdują się te pochodzące od podmiotów nieposiadających przymiotu strony, brak jest podstaw do wydania jednego merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy wówczas wydać orzeczenie formalnie kończące postępowanie w stosunku do podmiotów nieposiadających lub niemogących posiadać przymiotu strony (stwierdzić niedopuszczalność środka zaskarżenia na podstawie art. 134 K.p.a. lub umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a. – w zależności od ustalenia, czy mamy do czynienia z podmiotem, który w ogóle nie może być stroną w danym postępowaniu czy z podmiotem, który nie ma interesu prawnego), a oddzielnie rozpoznać środki zaskarżenia pozostałych podmiotów. Należy jedynie wskazać, że tutejszy sąd wypowiadał się już negatywnie na temat możliwości udziału sołectwa w postępowaniu środowiskowym (vide postanowienie w sprawie II SA/Bk 268/07, orzeczenia.nsa.gov.pl, Baza Orzeczeń). Charakter udziału E. S. w sprawie niniejszej należy zatem wyjaśnić. Marginalnie zaś wskazać należy odnośnie legitymacji K. K., że sąd jej nie kwestionuje w postępowaniu sądowym na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy, bowiem zaskarżone postanowienie wydano na skutek rozpoznania zażalenia przez tę osobę wniesionego. Natomiast nie wyjaśniono w sprawie czy przyznanie mu przymiotu strony na etapie administracyjnym znajduje uzasadnienie w świetle art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej. W konsekwencji zatem stwierdzić należy, że uchylenie zaskarżonego postanowienia wobec K. K. nie stanowi naruszenia zasady reformationis in peius (orzekania na niekorzyść skarżącego), skoro uchylenie jest uzasadnione koniecznością dokonania wyjaśnień tej kwestii, niedokonanych przez SKO.

Z wyżej wskazanych powodów (naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 K.p.a.) zaskarżone postanowienie Kolegium podlegało eliminacji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Niezależnie od powyższego sąd stwierdził naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 72 ust. 4 zdanie ostatnie ustawy środowiskowej w brzmieniu na datę orzekania przez organy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to wystąpiło w obydwu instancjach administracyjnych, co zobowiązywało sąd do uchylenia postanowienia zaskarżonego i postanowienia pierwszoinstancyjnego. Zajęcie w tym względzie stanowiska merytorycznego przez sąd nie jest wykluczone mimo wyżej wskazanych formalnych powodów uchylenia postanowienia SKO. Postanowienie to zapadło bowiem również na skutek rozpoznania zażalenia podmiotów o niewątpliwym statusie strony postępowania (R. i J. F.). W konsekwencji również zajęcie przez Kolegium stanowiska merytorycznego nie było przedwczesne (co najmniej jedno zażalenie niewątpliwie podlegało merytorycznemu załatwieniu).

Zdaniem sądu, wskazana na wstępie niniejszego uzasadnienia treść przepisu art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej nie została należycie rozważona przez organy obydwu instancji. Chodzi w szczególności o jego ostatnie zdanie o brzmieniu: "Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Ma rację Kolegium w tym sensie, że postępowanie o przedłużenie decyzji środowiskowej nie jest powtórzeniem postępowania środowiskowego, a zakres niezbędnego wyjaśnienia ma w nim charakter ograniczony. Istotnie chodzi o uniknięcie wielokrotnego wydawania decyzji środowiskowych zgodnie z zasadą art. 72 ust. 5 ustawy środowiskowej, iż w okresie obowiązywania decyzji środowiskowej ocena wpływu na środowisko dokonywana jest, co do zasady, tylko raz. To decyzja środowiskowa identyfikuje potencjalne zagrożenia. Postanowienie "przedłużające" ma zatem charakter formalny (przedłużający okres obowiązywania decyzji środowiskowej). Ograniczony charakter postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej i formalny (procesowy) charakter kończącego to postępowanie orzeczenia nie oznaczają jednak zwolnienia z wymaganych przepisem ustaleń. Kwestia przedłużenia ważności decyzji środowiskowej (mimo że procesowa) jest uwarunkowana przesłankami merytorycznymi dotyczącymi oceny etapowości i aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia. Ustawodawca wyraźnie wskazał na podstawie jakich dokumentów ma nastąpić ocena aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji środowiskowej (art. 72 ust. 4 in fine). Nie wystarczy zatem wskazanie, co organ uczynił, że inwestycja przebiega etapowo (co nie jest sporne w sprawie i wynika z przedłożonych dokumentów: pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie) oraz że nie ulega zmianie rodzaj przedsięwzięcia, technologia przetwarzania odpadów, a także że inwestycja nie będzie realizowana w drugim etapie na innym (większym) obszarze niż uwzględniony w decyzji środowiskowej. Nie chodzi bowiem przede wszystkim o to, czy zmieniły się warunki realizacji samego przedsięwzięcia, ale istotne jest w tym postępowaniu, czy to przedsięwzięcie może być realizowane dalej na warunkach określonych w decyzji środowiskowej. Nie jest to wyłącznie rozróżnienie semantyczne ale merytoryczne. W postępowaniu o przedłużenie obowiązywania decyzji środowiskowej należy wyjaśnić, mając na uwadze upływ czasu, czy nie doszło do zmian środowiska naturalnego na terenie realizacji przedsięwzięcia lub na terenie jego oddziaływania - w zakresie elementów, które podlegały ustaleniu i ocenie oraz były istotne dla treści decyzji środowiskowej. Chodzi więc o ustalenie, czy treść decyzji środowiskowej jest aktualna, tzn. w stanie obecnym, w danym czasie, w teraźniejszości. Nie można bowiem wykluczyć, że od dnia uzyskania przez decyzję środowiskową przymiotu ostateczności doszło do zmian w środowisku przez np. zabudowanie terenów sąsiednich (co może wpłynąć na ustalenia w zakresie norm hałasu), inną zmianę sposobu użytkowania tych terenów, czy nie zostały wprowadzone nowe obszary podlegające ochronie, czy nie zmieniło się środowisko gruntowo-wodne itd. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, "specyfika i skutki prawne postanowienia wydawanego na podstawie art. 72 ust. 4 dotyczą środowiska naturalnego i jego ochrony, w szczególności zważywszy, że od czasu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą nastąpić nie tylko zmiany warunków realizacji samego przedsięwzięcia w zakresie skali, obszaru instalacji, ale mogą też nastąpić zmiany stanu samego środowiska na obszarze inwestycji. [...] Stwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia oznacza zatem, że wyprowadzona z informacji o stanie środowiska teraźniejsza potrzeba jego ochrony nie wymaga uzupełnienia tych warunków poprzez wprowadzenie nowych form ochrony, czy rozszerzenia ich zakresu" (vide np. wyrok NSA w sprawie II OSK 1065/15 czy wyrok WSA w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 2741/18, Baza Orzeczeń).

Tymczasem w sprawie niniejszej brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że organy podjęły choćby próbę ustalenia aktualnego stanu środowiska i ewentualnego wpływu zmian w tym zakresie na możliwość realizacji warunków wynikających z decyzji środowiskowej. W aktach sprawy co prawda znajduje się decyzja środowiskowa z dnia [...] lipca 2014 r., ale nie załączono raportu oddziaływania na środowisko, którego treść powinna być punktem odniesienia wymaganej w sprawie niniejszej informacji o stanie środowiska. Sąd zauważa, że raport taki był sporządzany w pełnym zakresie, co wynika z uzasadnienia decyzji środowiskowej (s. 7). Brak sporządzonej zgodnie z art. 72 ust. 4 in fine ustawy środowiskowej informacji o stanie środowiska wynika także z uzasadnienia postanowienia zaskarżonego oraz pierwszoinstancyjnego. Postanowienie Wójta nie zawiera, poza wskazaniem przepisów prawa i argumentacją uzasadniającą spełnienie przez inwestycję warunku etapowości, żadnych elementów analizy aktualnego stanu środowiska. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wskazanie na niezmienione warunki realizacji przedsięwzięcia co do obszaru, rodzaju przedsięwzięcia i jego technologii z konkluzją o braku podstaw do nakładania innych uwarunkowań niż wynikające z decyzji środowiskowej. Informacji o aktualnym stanie środowiska nie zamieszczono. Doszło zatem do naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, bowiem nie uzyskano informacji niezbędnych do zajęcia wiążącego stanowiska na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej. Stanowi to o naruszeniu art. 7 K.p.a., czyli zasady prawdy obiektywnej zobowiązującej organ do podjęcia, także z urzędu, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji uzupełni postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez sąd, uwzględniając pełną treść art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej oraz przy respektowaniu obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wynikającego z art. 7 K.p.a. Nie ma przeszkód, aby do udzielenia niezbędnych informacji o stanie środowiska organ wezwał wnioskodawcę, weryfikując następnie dane we własnym zakresie przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Swoją ocenę organ przedstawi w uzasadnieniu postanowienia spełniającym warunki z art. 107 § 3 K.p.a. Rozpoznając zaś ewentualnie wniesiony środek zaskarżenia organ dokona ustaleń posiadania przez podmiot kwestionujący orzeczenie przymiotu strony zgodnie z aktualnymi przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając uiszczony wpis od skargi od organu na rzecz skarżącego.