Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1799/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła o d d a l a s k a r g ę. /-/ M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/ W. Długaszewska


UZASADNIENIE

Syg. akt. 3/I SA/Po 1799/03

Uzasadnienie

Spółka A z siedzibą w P. na podstawie dokumentów SAD Nr:

1. [...] z dnia [...].

2. [...] z dnia [...]

3. [...] z dnia [...]

4. [...] z dnia [...]

5. [...] z dnia [...]

6. [...] z dnia [...]

7. [...] z dnia [...]

zgłosiła do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Rumunii towar - koncentrat pomidorowy, z obniżoną stawką celną z tytułu przedłożenia świadectw przewozowych EUR 1.

W dniu 1 października 2001 roku, pismem nr DST-III-4040-1271/2000/3513/EJ/3, Główny Urząd Ceł Departament Środków Taryfowych i Pozataryfowych w Warszawie poinformował, że rumuńskie władze celne nie potwierdziły rzetelności danych zawartych w przedstawionych przez importera świadectwach przewozowych.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie przepisów art. 207§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacji podatkowej ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami) oraz art. 13, 20 § 1,art. 65 § 4 pkt 2 lit. c, art. 83 i art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny ( Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 roku ze zmianami), art. 16 ust.1 lit. a i art. 17 i art. 32 Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu ( CEFTA)( zał. Do Dz. U. Nr 158 z 1996 r. poz. 809 ze zm.)§1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) uznał wskazane wyżej zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej preferencji, zastosowanych stawek celnych i wysokości naliczonego długu celnego. Wzywając do uiszczenia niedoboru cła w kwocie [...] zł, stanowiącego różnicę między należną a uiszczoną kwotą długu celnego oraz odsetek wyrównawczych.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż z uwagi na to, że rumuńskie władze celne nie potwierdziły rzetelności danych zawartych w świadectwach przewozowych przedstawionych przez importera, dla importowanego koncentratu pomidorowego należało zastosować autonomiczną stawkę celną.

Spółka A z siedzibą w P. odwołała się od wskazanej wyżej decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Stwierdziła, że uzyskana przez organ celny informacja rumuńskich władz celnych nie powinna stanowić podstawy do wydania decyzji, albowiem stoi w sprzeczności z wystawionymi przez kontrahenta zapisami na fakturach i dokumentach SAD. Zdaniem odwołującej, wszystkie dokumenty winny być dogłębnie przeanalizowane, zestawione ze sobą, a postępowanie, które wszczął urząd, winno być przeprowadzone w celu weryfikacji wszystkich dokumentów, nie tylko w celu zweryfikowania zakwestionowanych świadectw przewozowych. Skarżąca podniosła, iż przy sprowadzaniu zakwestionowanego koncentratu pomidorowego działała w dobrej wierze, mając zapewnienie kontrahenta, że wspomniany towar pochodzi z Rumunii.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż w związku z uzyskaniem informacji od władz celnych Rumunii, że towar ujęty na w/w dowodach pochodzenia nie jest w rzeczywistości pochodzący w rozumieniu postanowień Umowy CEFTA, organ celny I instancji wszczął postępowanie w sprawie, do czego uprawniał go przepis art. 83 Kodeksu celnego. Następnie w świetle zebranych dowodów zasadnie uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej preferencji, zastosowanej stawki celnej i kwoty długu celnego. Rozstrzygnięcie, co do możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej, podjęte w postępowaniu celnym nie było uzależnione od rozstrzygnięcia przez organ celny kwestii winy polskiego importera w zakresie podania nieprawdziwych danych odnośnie pochodzenia towaru, bowiem wina lub brak winy importera w tej materii, nie zmienia faktu, iż towar w rzeczywistości nie powinien korzystać w Polsce z obniżonej stawki celnej. Odmowa zastosowania przez organ celny preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej nie była zatem uzależniona od wykazania przez organ, że strona działała w złej wierze. Fakt ujawnienia nieprawidłowości w określeniu preferencyjnego pochodzenia towaru, winien skutkować odmową wszelkich preferencji.

Spółka A z siedzibą w P. wniosła skargę na decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, domagając się uchylenia obu decyzji. Zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 ( zasada praworządności ) i art. 7 ( zasada prawdy obiektywnej i uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) i art. 8 ( zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa)

W uzasadnieniu powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nadto podniosła, iż z powołanego pisma rumuńskich władz celnych nie wynika ani sposób weryfikacji, ani uzasadnienie, dlaczego wspomniane dokumenty EUR 1 nie są autentyczne. Nigdzie nie poddano w wątpliwość, że towary eksportowane były przez firmy działające w Rumunii.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy sprowadzony przez importera towar, określony w przedmiotowych zgłoszeniach celnych, spełniał wymogi pozwalające na stosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Korzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych jest uwarunkowane konkretnymi wymogami określonymi przez przepisy prawa celnego i umowy międzynarodowe. W orzecznictwie sądowym podkreśla się wyraźnie konieczność rygorystycznego przestrzegania wymogów stawianych importerom w umowach międzynarodowych ustanawiających strefy wolnego handlu. Przywileje celne mogą być udzielane tylko w warunkach ściśle określonych w odpowiednich przepisach prawa i organy celne nie mogą w jakikolwiek sposób odstępować od ich przestrzegania, gdyż naruszenie tych zasad byłoby sprzeczne z zasadą równości podmiotów gospodarczych wobec prawa oraz interesem państwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 maja 1998 roku, syg. akt III RN 32/98).

Podstawą normatywną działania organów celnych w przedmiotowej sprawie był Kodeks celny oraz akt o charakterze umowy międzynarodowej - Protokół Nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu ( Dz. U. Nr 158, poz. 809 ze zm.).Umowa ta wraz z protokołami została przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej przez Prezydenta RP, wobec czego, zgodnie z art. 87§1 Konstytucji RP stanowi, jako ratyfikowana umowa międzynarodowa, źródło powszechnie obowiązującego w Polsce prawa, a po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i powinna być stosowana w krajowym obrocie prawnym bezpośrednio ( art. 91 ust. 1 Konstytucji).

Zgodnie z art. 13§4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne są stosowane wyłącznie na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi spełniają warunki do ich zastosowania, określone w odpowiednich umowach międzynarodowych. Według art. 16 Protokołu zastosowanie stawek celnych obniżonych dla produktów pochodzących z obszaru krajów członkowskich CEFTA jest możliwe pod warunkiem, m.in., przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1. Jednocześnie art. 2 Protokołu 7 zawiera definicję pojęcia pochodzenia produktów z krajów CEFTA i tak za produkty pochodzące ze Strony ( w tym z Rumunii) uważa się produkty całkowicie uzyskane w tej stronie, w rozumieniu art. 5 Protokołu oraz produkty uzyskane w tej stronie, zawierające materiały, które nie zostały tam w pełni uzyskane, pod warunkiem, że takie materiały zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w tej Stronie, w rozumieniu art. 6.W przypadku ustalenia, że dany towar nie może być, w myśl powyższych kryteriów, uznany za pochodzący z krajów CEFTA, nie ma podstaw do zastosowania stawek preferencyjnych.

W kwestii ustalenia pochodzenia towarów zastosowanie mają postanowienia Protokołu dotyczące współpracy administracyjnej. I tak, zgodnie z art. 31 ust. 2, w celu zapewnienia właściwego stosowania Protokołu, Strony udzielają sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem kompetentnych władz celnych, w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR 1 lub deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach. Jednocześnie, w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia, rola władz celnych kraju importu jest ograniczona i wynika także z postanowień art. 32 Protokołu. Art. 32 ust.1 Protokołu przewiduje bowiem, że dodatkowa weryfikacja świadectw przewozowych EUR.1 i deklaracji na fakturze jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu. Władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu, a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z Państwa-Strony lub innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego protokołu. Jednocześnie z art.32 ust.5 wynika, że władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację są informowane o wynikach weryfikacji. Z powyższych unormowań wynika, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu (będą informowane o wynikach weryfikacji) i dokonują w tym zakresie jedynie oceny. Wskazane przepisy nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu, o jakie zasady weryfikacja została przeprowadzona. Jeżeli organy celne kraju importu nie uzyskają odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo, jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczającej informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust. 6). Potwierdza to dodatkowo, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to odmawiają preferencji.

Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 roku, GSK 56/04 Wokanda 2004/10/34, w którym stwierdził, że "Weryfikacja dowodów pochodzenia towaru należy do władz celnych kraju eksportu. Władze celne kraju importu nie prowadzą w tym zakresie własnego postępowania sprawdzającego".

W wyniku przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania weryfikacyjnego uzyskano od rumuńskich władz celnych informacje, z których wynika, iż kontrola przedstawionych do weryfikacji przez polską administrację celną zaświadczeń ruchu 46 EUR 1 wykazała, że towary eksportowane przez S.C. TAMI 2 S.A., S.C. OLD FOX INCOM SRL i SAHAR COMIMPEX SRL, objęte zaświadczeniami w tej sprawie, nie są pochodzenia rumuńskiego w znaczeniu Protokołu Nr 7 Umowy CEFTA. Zaświadczenia nie są autentyczne i nie mogą być brane pod uwagę dla przyznania reżymu taryfy celnej preferencyjnej.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, stanowisko organów celnych przedstawione w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 32 Protokołu 7 do Umowy CEFTA władze celne uprawnione były do wystąpienia z wnioskiem o weryfikację dokumentów wymienionych w art. 83§3 Kodeksu celnego, tak, aby możliwe było wyraźne ustalenie, czy kwestionowane dokumenty są autentyczne, a sprowadzane towary można uznać za pochodzące z kraju członkowskiego CEFTA oraz czy spełniają inne wymogi tego Protokołu.

Wobec uzyskania zaś informacji, mającej wiążący charakter dla organów celnych państwa importera, że towary objęte zaświadczeniami w tej sprawie nie są pochodzenia rumuńskiego w znaczeniu Protokołu Nr 7 Umowy CEFTA oraz, że przedstawione zaświadczenia nie są autentyczne, organy celne w sposób prawidłowy ustaliły brak podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie obniżonej stawki celnej. Sąd nie dopatrzył się również uchybień w sposobie naliczenia odsetek wyrównawczych. Zostały one określone prawidłowo, zgodnie z §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczenia ( Dz. U. Nr 143, poz. 968 ze zm.). Strona nie wskazała żadnych okoliczności pozwalających na odstąpienie od naliczenia odsetek.

Sąd nie stwierdził również innych uchybień przepisom postępowania i zasadom określonym w Ordynacji podatkowej. W szczególności podkreślenia wymaga, iż organy nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów, a zgłoszone przez skarżącą spółkę wnioski dowodowe na okoliczność pochodzenia towaru, wobec braku możliwości weryfikacji informacji uzyskanych w trybie przewidzianym w art. 32 Protokołu Nr 7 do Umowy CEFTA, nie mogły stanowić przeciwdowodu w przedmiotowej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznając, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

/-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska

M.N.d