Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 174/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R.. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 24 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Sądu z dnia 24 lutego 2015 r. nr [...].

Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie mu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanymi w roku 2015 w sprawach zarejestrowanych w rep. [...] pod symbolem [...] i [...].

Prezes Sądu, przy piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r., przekazał skarżącemu zanonimizowane 4 wyroki Sądu Rejonowego a decyzją z dnia 28 stycznia 2016 r., wydaną na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198), odmówił udostępnienia informacji publicznej w części tj. w zakresie żądania wydania kopii uzasadnień wyroków. Wyjaśniając zajęte w decyzji stanowisko, organ wskazał, że żądanie udostępnienia kopii uzasadnień wyroków w sprawach zarejestrowanych w rep. [...] pod symbolami [...] i [...] dotyczy ujawnienia informacji publicznej, której zakres pokrywa się z ograniczeniem wskazanym w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (DZ. Urz. Ministerstwa Sprawiedliwości nr 5, poz. 22 z późn. zm.) symbolem [...] i [...] oznaczono sprawy o odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 kc - zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (056) i na cel społeczny (056s). Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę dotyka zaś sfery prywatnej osoby fizycznej tj. negatywnych jej przeżyć fizycznych lub intelektualnych i wiąże się z koniecznością ujawnienia przez nią informacji o swoich odczuciach, stanach emocjonalnych i skutkach zdrowotnych w zakresie schorzeń schomatycznych i psychicznych. Ujawnienie takich informacji, nawet zanonimizowanych, może skutkować u takiej osoby poczuciem upublicznienia danych wrażliwych a niekiedy także poczuciem zagrożenia możliwości jej identyfikacji poprzez podanie jej osobniczych przeżyć, cech lub zachowań.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, R. S. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. W jego ocenie wyroki wraz z uzasadnieniami, po wcześniejszej anonimizacji, mogą podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 24 lutego 2015 r. Prezes Sądu utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu, w pełni podzielając stanowisko w niej wyrażone. Dodatkowo wskazał, że zestawienie informacji zawartych w uzasadnieniach wyroków z innymi danymi tj.: sygnatura akt, miejsce i data wydania wyroku – poza poczuciem zagrożenia ujawnienia danych wrażliwych u osoby będącej uczestnikiem postępowania sądowego – stwarzałoby realną możliwość ujawnienia jej danych osobowych, które podlegają ochronie.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagał się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2, art. 27 ust. 2, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 1 – 3 Konstytucji RP, a także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a. W jego ocenie animizacja danych zawartych w uzasadnieniach wyroków uchroniłaby osoby, których wyroki te dotyczą od ich identyfikacji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wniosek R. S. z dnia 18 stycznia 2016 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które uregulowane zostało przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r, poz. 2058 ze zm.).

W świetle przepisów tej ustawy nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z mocy zaś art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej, a jak stanowi art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133), organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/11 oraz z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie budzi również wątpliwości, że wyrok sądu powszechnego wraz z jego integralną częścią, jaką jest jego uzasadnienie, stanowi informację publiczną.

Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP określają ustawy, przede wszystkim ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej u.d.i.p. Ustawa ta wprowadziła w art. 1 ust. 1 definicję "informacji publicznej", przez którą należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Z dniem 1 stycznia 2015 r. przepis art. 13 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1662) uzupełnił treść art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" o tiret trzecie, zaliczając wprost treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu do kategorii danych publicznych.

W poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie nie było zgodności co do tego, że wyrok z uzasadnieniem stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 w związku z art. 6 pkt. 4 lit. "a" u.d.i.p. Z jednej strony przyjmowano, że należy on do kategorii "danych publicznych" w postaci dokumentów urzędowych, których "treść i postać" podlega udostępnieniu. Jednocześnie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1811/10; 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10; 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z drugiej strony zauważano, że dokumenty urzędowe posiadają przymiot informacji publicznej, o ile zawierają dane publiczne. Z tego względu orzeczenia sądowe, jako dokumenty urzędowe, podlegają obowiązkowi udostępnienia jako informacje publiczne tylko w takim zakresie, w jakim zawierają one dane publiczne. Zakres udostępnienia dokumentu urzędowego (wyroku sądu) jest więc uzależniony od tego, w jakiej części dokument ten obrazuje dane publiczne (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 366/14, publ. j.w., wydany w podobnych okolicznościach jak niniejsza sprawa, ze skargi tego samego podmiotu, na tle wniosku o udostępnienie wyroków z uzasadnieniami wydanych w sprawach cywilnych zarejestrowanych w Repertorium C pod symbolem 045, w sprawach dotyczących ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa – art. 189 k.c.).

O ile w poprzednim stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r. Sąd przychyliłby się do stanowiska zajętego w przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 366/14, to jednak zmiana art. 6 ust. 1 pkt 4 w lit. "a" poprzez dodanie tiret trzeciego, również w kontekście uzasadnienia tej nowelizacji, usuwa wątpliwości w tej kwestii. Z uzasadnienia projektu zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (w art. 12 noweli) w sposób jednoznaczny wynika, że "doprecyzowanie poprzez dodanie tiret trzeciego w art. 6 ust. 1 ust. 1 pkt 4 lit. "a" przyczyni się do wyeliminowania ewentualnych wątpliwości dotyczących uznawania orzeczeń sądów i trybunałów za informację publiczną. Dostępność orzeczeń przyczyni się do zapewnienia transparentności działania sądów i trybunałów oraz pozytywnie wpłynie na merytoryczny poziom wydawanych przez nie rozstrzygnięć, a także na poprawę stanu świadomości prawnej i pewności obrotu prawnego".

W konsekwencji tej zmiany, w obowiązującym obecnie stanie prawnym nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane przez skarżącego informacje w postaci odpisów wyroków wraz z uzasadnieniem, w jakiejkolwiek kategorii spraw rozstrzyganych przez sąd powszechny, stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlegają co do zasady udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie odmówiono udostępnienia skarżącemu żądanych przez niego uzasadnień wyroków z powołaniem na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na możliwość naruszenia prywatności osób fizycznych.

Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem ograniczenie prawa do uzyskania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Natomiast stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ustanowiono zamknięty katalog wyjątków uzasadniających ograniczenia prawa do informacji publicznej składający się z czterech elementów: informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatności osoby fizycznej i tajemnicy przedsiębiorcy. Art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Wynika z tego, że ust. 1 art. 5 w zakresie informacji niejawnych odsyła wprost do przepisów o ochronie informacji niejawnych, a jeżeli chodzi o inne tajemnice - do ustaw określających takie tajemnice. Wskazana w ust. 2 tajemnica przedsiębiorcy de facto – jak wskazuje się w orzecznictwie – odnosi się do tajemnicy przedsiębiorstwa wprowadzonej ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Natomiast przesłankę prywatności osoby fizycznej należy rozpatrywać w świetle konstytucyjnego prawa do prywatności uregulowanego w art. 47 Konstytucji RP, który to przepis nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją.

Do aktów prawnych ustanawiających ochronę takich dóbr należy przede wszystkim ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1182), która w art. 1 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony danych osobowych.

Skoro ustawodawca nie określił w ustawie o dostępie do informacji publicznej co rozumie pod pojęciem "prywatności osoby fizycznej" oznacza to, że rozumienia tej przesłanki należy poszukiwać na gruncie innych aktów prawnych, a zwłaszcza powołanej ustawy o ochronie danych osobowych, która określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz praw osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane. Zgodnie z art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych dane osobowe stanowią informację. Jest to informacja dotycząca zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wprowadza jako przesłanki ograniczenia prawa do informacji ochrony danych osobowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 395/13, LEX nr 1447408; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2499/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej relacje między dostępem do informacji oraz ochroną danych osobowych nie występują, ale należy je oceniać w oparciu o prywatność, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej a dopiero następnie to rozwiązanie odnieść do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych (por. G. Sibiga, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, Monitor Prawniczy 20013/8/59-62). Przepisy obu tych ustaw są bowiem ze sobą skorelowane. W orzecznictwie przyjmuje się, że zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi zawierającymi dane osobowe należy analizować na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej a unormowań odnoszących się do ochrony danych osobowych w tym zakresie co do zasady poszukiwać w obydwu równorzędnych ustawach: ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o ochronie danych osobowych.

Ogólne materialne przesłanki przetwarzania danych osobowych, w tym ich udostępniania, określa art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych Przesłanki te mają charakter generalny, odnoszą się do wszelkich form przetwarzania danych, w tym do ich udostępniania. Przepisy ustawy nie regulują przy tym kwestii udostępniania danych osobowych będących informacją publiczną. Przesłanki określone w art. 23 pkt 2 i 4 ust. 1 ustawy odsyłają do innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Według punktu 2 wskazanego przepisu przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, natomiast stosownie do pkt 4 przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. Ustawa o ochronie danych osobowych ma zatem w tym zakresie charakter odsyłający do innych ustaw, które dotyczą przetwarzania danych osobowych i przyjmuje się, że odsyła również do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tak też przyjęło orzecznictwo sądowoadministracyjne, że przepisami prawa, do których odnosi się art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych są przepisy o udostępnianiu informacji publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 23/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), a udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 4 jest zadaniem publicznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 440/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo wskazać należy, że określonym prawnie uprawnieniem, dla którego niezbędne jest udostępnienie danych osobowych, będzie prawo do informacji, o których mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wobec powyższego uznać trzeba, że relacje między prawem do informacji oraz prywatnością osoby fizycznej, a co z tym związane jej danymi osobowymi znajdującymi się w tej sferze, będą określane tylko na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym podkreślić należy, że powołany przepis nie chroni wszystkich danych osobowych, a tylko prywatność osób fizycznych, z wyłączeniem osób pełniących funkcje publiczne.

Relacja prawa do prywatności i ochrony danych osobowych była analizowana przez Sąd Najwyższy w wyroku z 8 listopada 2012 r. (sygn. akt I CSK 190/12, LEX nr 1286307). Sąd Najwyższy wyjaśnił w uzasadnieniu tego wyroku, że do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej. Nie znaczy to, by każda informacja dotycząca określonej osoby była informacją z dziedziny jej życia osobistego. Reżim ochrony prawa do prywatności i reżim ochrony danych osobowych są wobec siebie niezależne. Niewątpliwie dochodzi przy tym do wzajemnych relacji i oddziaływania tych reżimów, bowiem w określonych sytuacjach faktycznych przetworzenie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do prywatności, bądź ochrona prawa do prywatności będzie wymagała sprzeciwienia się wykorzystaniu danych osobowych. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy rozważając możliwość naruszenia prawa do prywatności poprzez udostępnienie imienia i nazwiska osoby fizycznej przez jednostkę samorządu terytorialnego, w określonym stanie faktycznym przyjął, że wyjątki zawarte w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają charakteru wyczerpującego dla ustalenia granic prawa do prywatności. Zakres tego prawa, czy też ochrony wywodzącej się z prawa do prywatności, winien być ustalony przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy.

Prawo do prywatności ma charakter szczególny w systemie praw i wolności konstytucyjnych. Art. 47 Konstytucji RP wskazuje bowiem, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przepis ten nakłada więc na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki, w tym ochrony prawnej życia prywatnego, przed nieuzasadnioną ingerencją. Przy czym pamiętać należy, że art. 61 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje obywatelom prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W przypadku kolizji tych dwóch konstytucyjnych praw - z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z drugiej prawa do prywatności – nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. Nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02-OTK-A 2002 nr 4, poz. 43). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 marca 2003 r. K 7/01 wskazał, że prawo do ochrony życia prywatnego, tak jak każda inna wolność i prawo jednostki, znajduje swoje umocowanie aksjologiczne w godności osoby, jednakże utożsamianie naruszenia każdego prawa i wolności z naruszeniem godności pozbawiałoby gwarancje zawarte w art. 30 Konstytucji samodzielnego pola zastosowania. Spłycałoby w gruncie rzeczy i nadmiernie upraszczałoby sens oraz treść normatywną zawartą w pojęciu, którym operuje art. 30 Konstytucji. Obejmuje ono bowiem najważniejsze wartości, które nie korzystają z innych, samodzielnych gwarancji na gruncie konstytucyjnym, a które dotykają istoty pozycji jednostki w społeczeństwie, jej relacji do innych osób oraz do władzy publicznej. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do zakwestionowania ukształtowanej linii orzecznictwa na gruncie art. 47 Konstytucji, która wyraźnie przyjmuje założenie, że prawo do życia prywatnego nie może być traktowane w kategoriach absolutnych i również może podlegać ograniczeniu stosownie do kryteriów określonych przez zasadę proporcjonalności (zob. OTK-A 2003 nr 3, poz. 19). Prywatność zatem może być w pewnych sytuacjach przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Nie zawsze jednak dobro wspólne przeważa nad interesem indywidualnym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też pogodzenie obu wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej, bez uszczerbku dla prawa do prywatności osoby fizycznej może i powinno być zrealizowane poprzez anonimizację osoby możliwej do zidentyfikowania w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1179/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle tego przepisu osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Numerami identyfikacyjnymi, o których mowa w komentowanym przepisie, są: numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL); numer identyfikacji podatkowej (NIP), a także numer dokumentu tożsamości (dowodu osobistego oraz paszportu). Czynnikami określającymi cechy osoby mogą być m.in.: wygląd zewnętrzny, wzór siatkówki oka (cechy fizyczne); struktura kodu genetycznego, grupa krwi (cechy fizjologiczne); status majątkowy (cechy ekonomiczne); pochodzenie, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne oraz przynależność wyznaniowa, partyjna lub związkowa (cechy te można zaliczyć do cech umysłowych, kulturowych lub społecznych, w zależności od sposobu interpretacji tych pojęć. Wskazane powyżej czynniki nie wyczerpują otwartego katalogu rodzajów informacji, które mogą być przypisane konkretnej osobie fizycznej. Wskazuje się również, że informacje, które bez nadzwyczajnego wysiłku, bez nieproporcjonalnie dużych nakładów dają się powiązać z określoną osobą, zwłaszcza przy wykorzystaniu łatwo osiągalnych źródeł powszechnie dostępnych, również zasługują na zaliczenie ich do kategorii danych osobowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 491/09, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Proces anonimizacji prywatności osoby fizycznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy nie powinien zaś wykraczać poza możliwość identyfikacji osoby w znaczeniu nadanym przez art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych tj. poprzez określenie specyficznych czynników określających cechy wskazane w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1179/15 uznał wręcz, że: "skoro art. 6 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych wyraża domniemanie prawne niewzruszalne (nie uważa się za) informacji nieumożliwiającej określenie tożsamości osoby, prywatności w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej to orzekającym w sprawie organom władzy publicznej, dającym pierwszeństwo informacji publicznej poprzez jej udostępnienie, z założenia nie sposób zarzucić naruszenia owej prywatności, skoro nie jest ich powinnością czynienie procesu anonimizacji tak dalece, aby nawet przy wykorzystaniu działań i kosztów, w niedającym się przewidzieć horyzoncie czasowym, niemożliwym było określenie tożsamości osoby".

Tym samym konieczność ochrony danych osobowych nie zwalnia organu z udostępnienia informacji publicznej. Rzeczą organu jest jedynie ograniczyć dostęp do informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej, co w praktyce oznacza udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych ze względu na prywatność osoby fizycznej, o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konieczność zaś dokonania anonimizacji nie może być utożsamiana z koniecznością odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Przyjęcie więc z góry, jak to uczyniły orzekające w niniejszej sprawie organy, że udzielenie informacji publicznej w postaci uzasadnień wyroków wydanych w sprawach o odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. jest niemożliwe, gdyż będzie wiązało się z naruszeniem prywatności osoby fizycznej a anonimizacja danych osobowych nie uchroni przed ujawnieniem tożsamości tych osób - jest nie do zaakceptowania.

Dopiero w razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - w oparciu o art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., II SA/Łd 801/15 i 6 sierpnia 2014 r., II SA/Łd 537/14 dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Takiej analizy dotyczącej konkretnych okoliczności poszczególnych spraw rozstrzygniętych wskazanymi we wniosku skarżącego wyrokami zabrakło jednakże w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach organów obu instancji. Kontrolowane rozstrzygnięcia, ze względu na ich generalny charakter, nie pozwalają więc na weryfikację wyrażonego w nim stanowiska organu co do potrzeby ochrony prywatności osób biorących udział w postępowaniach w takim zakresie, że nie jest możliwe udostępnienie żądanych uzasadnień wyroków. Stanowi to naruszenie przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Stanowisko to budzi ponadto wątpliwości z uwagi na upublicznianie przez sądy na stronach internetowych wyroków wraz z uzasadnieniami w formie zanonimizowanej również wydawanych w sprawach o ochronę dóbr osobistych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zarówno decyzja Prezesa Sądu z dnia 24 lutego 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu z dnia 28 stycznia 2016 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię, a także z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę, orzekające w sprawie organy uwzględnią powyżej przedstawione wskazania co do dalszego postępowania i ocenę prawną. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.