Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 602/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia NSA Jolanta Sikorska ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 560/07 w sprawie ze skargi K. Ł. i W. Ł. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; znak [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 560/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi K. i W. Ł. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; znak [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku podał, że na wniosek K. i W. Ł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie robót budowlanych wykonywanych przy pawilonie handlowym usytuowanym w Krośniewicach przy ul. 3-go Maja 2, stanowiącym własność B. i W. M., a następnie z powołaniem się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] zobowiązał inwestorów do przebudowy podjazdu do sklepu w sposób zapewniający odtworzenie rzutu i parametrów schodów od strony działki nr [...] sprzed dnia 7 stycznia 2002 r., w którym wydano decyzję o pozwoleniu na rozbudowę owego pawilonu. W motywach decyzji wskazano, że pismem z dnia 11 sierpnia 2004 r. W. Ł. poinformował organ nadzoru budowlanego o wykonaniu przez właściciela sklepu - W. M., robót budowlanych polegających na ociepleniu styropianem i obłożeniu blachą trapezową ścian zewnętrznych, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, rozbiórce istniejących schodów i wykonaniu nowych schodów oraz wymurowaniu podjazdu dla wózków przy schodach wejściowych do sklepu. Organ ustalił, że na wykonanie przebudowy schodów i podjazdu dla wózków towarowych inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, bowiem decyzja Starosty Kutnowskiego z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę nie obejmowała swoim zakresem wykonania tych prac. Organ stwierdził, że wykonany podjazd dla wózków towarowych z uwagi na przekroczenie linii zabudowy jest niezgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Krośniewice i dodał, że w odniesieniu do pozostałych wykonanych przez B. i W. M. robót, podjęte zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

K. i W. Ł. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, w którym podnieśli zarzut naruszenia: art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że roboty budowlane polegające na wykonaniu schodów wejściowych w miejsce istniejących i budowie podjazdu dla wózków towarowych nie odpowiada dyspozycji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, podczas gdy w ocenie odwołujących się nie ulega wątpliwości, że wymienione prace zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę; art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozbiórka starych schodów nie wymagała pozwolenia na budowę, pomimo że znajdowały się one od granicy działki w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości. Ponadto zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez przyjęcie, że wykonany przez inwestorów podjazd dla wózków towarowych został błędnie określony przez projektanta jako pojazd dla niepełnosprawnych oraz poprzez przyjęcie, że inwestorzy dokonali przebudowy schodów, podczas gdy w istocie nastąpiła ich rozbiórka i wybudowanie nowych schodów. Podnieśli też zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Powołując się na powyższe domagali się zmiany zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i zastosowanie do wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia schodów oraz podjazdu dla wózków towarowych art. 48 Prawa budowlanego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z zaleceniem zastosowania do wybudowanych bez wymaganego pozwolenia schodów oraz podjazdu art. 48 i następnych Prawa budowlanego.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie w całości i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu schodów i podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego w K. przy ul. [...]. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie możliwości rozstrzygnięcia nią części sprawy w sytuacji np., gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić elementy nadające się do samodzielnego rozstrzygnięcia, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do meritum sprawy podał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2006 r. na działce w K. przy ul. [...] ustalono, że wykonano roboty budowlane polegające m.in. na remoncie starych schodów poprzez "rozbiórkę zewnętrznej warstwy biegu i wykonaniu w tym miejscu uzupełniającej warstwy betonowej oraz obłożeniu płytkami ceramicznymi - terakotą. Od strony południowej w miejscu stopni wykonano podjazd do sklepu, zaś od strony północnej, rozebrano stopnie "do granicy nieruchomości W. Ł., wchodzące na posesję ok. 90 cm". K. Ł. oświadczyła do protokołu, że inwestorzy rozebrali całkowicie stare schody i wykonali nowy fundament oraz nowe schody wraz z podjazdem. Roboty te zostały wykonane w 2004 roku. W ocenie organu odwoławczego niesporne jest, że inwestor zobligowany był do uzyskania na wykonanie w/w robót pozwolenia na budowę, ponieważ ustawodawca w art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane nie wymienił tego rodzaju robót. Inwestor nie legitymował się pozwoleniem na budowę.

Fakt wykonania robót bez wymaganego pozwolenia na budowę nie przesądza, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o stosowaniu sankcji określonej w art. 48 Prawa budowlanego.

Organ wskazał, że opisane wyżej roboty budowlane polegały na przebudowie schodów stanowiących integralną część budynku, niezbędną do jego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania. Zgodnie z § 66 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w celu zapewnienia dostępu do pomieszczeń położonych na różnych poziomach należy stosować schody stałe. Na powyższą kwalifikację robót nie ma wpływu fakt, że inwestor dokonując przebudowy wykroczył poza zakres zewnętrznych gabarytów schodów, które istniały przed wykonaniem przedmiotowych robót. Wykonanie tych robót nie zwiększa powierzchni zabudowy budynku, jak również jego kubatury. Organ wskazał, że zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836 "Właściwości użytkowe w budownictwie" powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych. Zgodnie natomiast z przepisami w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. - do kubatury budynku nie wlicza się również zewnętrznych schodów, ramp i pochylni (§ 3 pkt 24 lit. b).

W ocenie organu, wykonanie schodów i podjazdu do istniejącego budynku nie stanowi budowy części obiektu, ani tym bardziej budowy nowego obiektu, co zarzucają odwołujący, wskazując na błędnie przyjętą podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje okoliczność, że dokonano rozbiórki schodów. Do robót budowlanych innych niż budowa znajdują zastosowanie przepisy art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do kwestii zgodności wykonanych schodów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Burmistrza Krośniewic z dnia [...] października 2004 r. wydanego na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Krośniewice, zatwierdzonego uchwałą Nr 68/XII/03 Rady Miejskiej Krośniewic z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 309, poz. 2640) wynika, że wykonanie podjazdu do sklepu jest zgodne z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tym stanie faktycznym sprawy nie znajduje zastosowania, zdaniem organu odwoławczego, powołane w uzasadnieniu decyzji piewrwszoinstancyjnej zaświadczenie Burmistrza Krośniewic z dnia [...] lipca 2006 r., w którym stwierdzono, że dla zachodniej strony ul. [...], przy której znajduje się lecznica weterynarii, obowiązuje linia zabudowy w nawiązaniu do istniejącej linii zabudowy, a więc po ścianie istniejącego budynku. Organ podkreślił, że ustalona linia zabudowy dotyczy położenia płaszczyzny elewacji nowo projektowanych budynków lub ich części (obiektów kubaturowych), które mogłyby naruszać istniejącą pierzeję ulicy. Określona w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego linia zabudowy nie dotyczy elementów wystających poza płaszczyznę elewacji, takich jak: gzymsy, balkony, ławy fundamentowe, a także daszki nad wejściami, schody zewnętrzne, pochylnie i podjazdy.

Organ wskazał, że przedmiotowy podjazd służy do transportu towarów i nie stanowi pochylni dla niepełnosprawnych. Nie jest on także pochylnią dla ruchu pieszych, bowiem do tego celu służą schody. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. normujące warunki techniczne, jakim winny odpowiadać pochylnie dla niepełnosprawnych, czy ruchu pieszych.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych do nakazania wykonania robót celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wskazując, że aktualnie obowiązujące przepisy nie normują warunków, jakim mają odpowiadać takie podjazdy, a inwestor wykonując podjazd niewątpliwie poprawił warunki użytkowe i ułatwił transport towarów.

Zdaniem tego organu, wykonane roboty budowlane polegające na rozebraniu starych schodów i wykonaniu nowych wraz z podjazdem dla wózków towarowych, nie uchybiają przepisom zagospodarowania przestrzennego. Brak jest także podstaw do uznania, że roboty te naruszają inne przepisy, w tym zwłaszcza warunki techniczno-budowlane. Również w załączonej do akt sprawy ocenie technicznej nie wskazano na konieczność wykonania jakichkolwiek prac celem doprowadzenia zakończonych robót do stanu zgodnego z prawem.

W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji okazała się wadliwa, bowiem w jej założeniu, zgodnie z treścią powołanej podstawy prawnej, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2, było doprowadzenie samowolnie podjętych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ drugiej instancji wyraził również wątpliwości co do wykonalności wydanej decyzji z uwagi na brak jednoznacznego i precyzyjnego określenia parametrów schodów, które mają zostać odtworzone.

Zdaniem organu drugiej instancji postępowanie stało się bezprzedmiotowe, wobec braku podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego i nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia samowolnie dokonanej przebudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa.

K. i W. Ł. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, udzielenie organom nadzoru budowlanego precyzyjnych zaleceń, co do zgodnego z prawem załatwienia sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zarzucili, że decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi została wydana z naruszeniem:

- art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez niezasadne zastosowanie tego przepisu i zakwalifikowanie prac wykonanych przez B. i W. M. jako "przebudowy" schodów, mimo że na ich skutek nastąpiła zmiana wymiarów obiektu, w szczególności jego długości i wysokości,

- art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie, podczas gdy jak wynika z materiału dowodowego, inwestorzy dokonali odbudowy schodów po uprzednim ich rozebraniu i dodatkowo wybudowali podjazd dla wózków towarowych i balustradę na schodach,

- art. 48 i nast. Prawa budowlanego przez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach, gdy wybudowane schody z podjazdem stanowią obiekty budowlane, na budowę których niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę,

- art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że wykonanie przez inwestorów robót budowlanych polegających na budowie schodów wejściowych w miejsce istniejących i budowie podjazdu dla wózków towarowych stanowi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego,

- art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozbiórka starych schodów nie wymagała pozwolenia na budowę pomimo, że znajdują się one od granicy działki w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości,

- art.75 i 78 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy przez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżących dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że inwestorzy najpierw rozebrali schody w całości, a następnie w tym miejscu wybudowali od podstaw na nowym fundamencie nowe schody z balustradą i dodatkowo wybudowali podjazd,

- art. 105 k.p.a. przez wadliwe przyjęcie, że postępowanie w sprawie legalności wybudowanych samowolnie schodów i podjazdu dla wózków towarowych stało się bezprzedmiotowe oraz

- art. 139 k.p.a. przez wydanie decyzji przez organ drugiej instancji na niekorzyść odwołujących się.

Uzasadniając podniesione zarzuty wskazali, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, bowiem niedopuszczalne jest kwalifikowanie wykonanych przez inwestorów prac jako przebudowy obiektu budowlanego. Inwestorzy rozebrali schody, a następnie wybudowali nowe schody oraz dodatkowo wybudowali podjazd oraz balustradę na schodach. Pomimo wniosku skarżących o przesłuchanie świadków na tą okoliczność i jego ponowienia w kolejnych pismach, organy nadzoru budowlanego zaniechały przeprowadzenia dowodu, który korespondowałby z dowodem z oświadczenia strony zawartym w protokole z oględzin. Z protokołu wynika wprost, że na skutek prac zmieniła się długość i wysokość schodów, bowiem na schodach wykonano murek z metalową balustradą, a od strony południowej przed schodami powstał podjazd dla wózków, natomiast od strony północnej usunięto stopnie do granicy nieruchomości skarżących. Nowo wybudowane schody posiadają inne wymiary, w szczególności inną długość i wysokość niż schody zburzone, a zmiana tych elementów charakterystycznych uniemożliwia kwalifikowanie prac jako przebudowy. Jest to zdaniem skarżących dodatkowy argument, że organ błędnie zakwalifikował wykonane prace. Głównym argumentem jest fakt, że inwestor rozebrał całkowicie istniejące schody i wybudował nowe, czyli wykonał od podstaw inny, nowy obiekt. Dodatkowo wybudowano podjazd. Skarżący podnieśli, iż w wydawanych rozstrzygnięciach organy nadzoru przyznały, że dokonano rozbiórki starych i wybudowania nowych schodów, zatem sprzeczne z tymi ustaleniami jest twierdzenie, że schody powstały na skutek remontu lub przebudowy.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi uznał, że jest ona uzasadniona. Zdaniem tego Sądu, organ odwoławczy naruszył wyrażony w art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius - podstawową gwarancję procesową prawa obrony strony. Zauważył, że w rozpoznawanej sprawie odwołujący się K. i W. Ł. pozostawali w zdecydowanie lepszej sytuacji prawnej na gruncie ustalonego stanu faktycznego po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, nakazującej inwestorom przywrócenie stanu poprzedniego po wybudowaniu przez nich samowolnie nowych schodów i podjazdu, w stosunku do tej, w jakiej pozostali po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Zwrócił uwagę, że przytoczone wyżej wnioski odwołania, nie dawały na gruncie zaistniałego stanu faktycznego, podstaw do rozstrzygnięcia takiego, jak w zaskarżonej decyzji również ze względów merytorycznych.

Powołując się na art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego Sąd I instancji wskazał, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem elementów charakterystycznych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji. W niniejszej sprawie doszło do zmiany elementów charakterystycznych takich jak, długość i wysokość schodów, w związku z czym nie można kwalifikować wykonanych prac jako przebudowy. Przywołane przez organ odwoławczy rozporządzenie, z którego przepisów wynika, że powierzchni schodów nie wlicza się do powierzchni oraz kubatury budynku nie zmienia faktu, że nie może być mowy o przebudowie obiektu budowlanego — tj. schodów, w okolicznościach, gdy doszło do zmiany elementów charakterystycznych, takich jak ich długość i wysokość, a prace nie były prowadzone w "istniejącym obiekcie", gdyż został on rozebrany. Wskazał, że aby móc wykonać przebudowę, bądź remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Nie ma o tym natomiast mowy, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych po starym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu (rozebraniu).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie wydaje się być poza sporem, że skoro dokonano rozbiórki schodów, choć według organu jest to bez znaczenia, to oczywistym jest, że schody wybudowano od podstaw wraz z podjazdem dla wózków towarowych. W tak ustalonym stanie faktycznym niezrozumiałym zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest, dlaczego organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne i zarazem przyznał w swych ustaleniach, ze całe schody wraz z podjazdem były wybudowane i to od podstaw bez pozwolenia na budowę.

Sąd pierwszej instancji uznał, że wybudowane schody i podjazd są obiektami budowlanymi. Pojęcie "obiektu budowlanego" jest najszerszym pojęciem w prawie budowlanym. Schody i podjazd podlegają regulacji przepisów prawa budowlanego. Są więc "obiektami budowlanymi" w rozumieniu tych przepisów. Stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, których realizacja polega na "budowie" w rozumieniu art. 3 pkt 6 i art. 48 Prawa budowlanego. Obiekty w rodzaju schodów, nawet jeżeli nie stanowią samodzielnych obiektów budowlanych, podlegają jednak regulacjom prawa budowlanego, a w konsekwencji ich budowa lub odbudowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z faktu, że dany twór materialny jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego nie wypływa wniosek, że nie jest on jednocześnie obiektem budowlanym. Aby dany twór materialny podlegał w ogóle regulacjom przepisów prawa budowlanego, musi stanowić samodzielny obiekt budowlany względnie jego część. Obiekt budowlany jest bowiem koniecznym elementem zarówno definicji budowy (art. 3 pkt 6), jak i definicji robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego).

W związku z dokonanym przez organ nadzoru budowlanego ustaleniem, że inwestorzy zobowiązani byli do uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nie przewidywał zwolnienia dla wykonanych przez nich prac, oraz że tego pozwolenia nie posiadali, należy, zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać, że organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb określony w art. 48 i następne Prawa budowlanego, nie wykluczając trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 przy przyjęciu, że prace te mają charakter remontu, zdefiniowany w art. 3 pkt 8 ustawy, co pozwalałoby na odtworzenie w niezbędnym zakresie elementu koniecznego jakim są schody wejściowe do budynku. Zaniechanie zastosowania tych przepisów w rozpoznawanej sprawie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji dodał, że w ocenie skarżących organy nadzoru obu instancji przy wydaniu decyzji dopuściły się również naruszenia art. 75 i 78 k.p.a. W dniu 28 stycznia 2007r. skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność, że inwestorzy zburzyli schody w całości, a dopiero na ich miejscu wybudowali nowe schody, dokonując ich "odbudowy". Zdaniem tego Sądu, okoliczność powyższa wydaje się być jednak przyznana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, co wynika z wcześniej zaprezentowanych rozważań, choć organ nie uwzględnił powyższego w toku podejmowania rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ winien rozważyć prowadzenie dowodu z zeznań świadków, w przypadku wątpliwości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wskazał również, że w zaskarżonej decyzji doszło także do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Podstawą umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, tymczasem postępowanie w sprawie legalności wybudowanych schodów i podjazdu nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w dalszym ciągu istnieje jego przedmiot tj. samowolnie wybudowane schody i podjazd dla wózków towarowych. To, że powyższe obiekty budowlane nie naruszają warunków technicznych nie oznacza, że tym samym stały się legalne, w sytuacji gdy przy ich realizacji inwestorzy całkowicie pominęli władcze uprawnienia organów budowlanych naruszając art. 28 Prawa budowlanego. Sam fakt, że wykonane prace budowlane pozostają w zgodzie z przepisami techniczno budowlanymi nie uzasadnia akceptowania samowoli budowlanej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien ustalić i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość stan faktyczny, rozważyć ponownie podstawę prawną nałożonego obowiązku przez organ pierwszej instancji i dokonać oceny zaskarżonej decyzji na gruncie obowiązującego prawa i w ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu uwag zaprezentowanych przez Sąd, przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne zapadłej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, zaskarżając wyrok w całości.

W skardze kasacyjnej, powołując się na:

1. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że wykonane schody i podjazd dla wózków towarowych stanowią budowę obiektu budowlanego jakim jest "budowla" (w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego), podczas gdy wykonanie przedmiotowych schodów i podjazdu stanowi przebudowę dotychczasowych schodów prowadzących do budynku,

2. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb określony w art. 48 prawa budowlanego, nie wykluczając trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, podczas gdy oba te tryby wzajemnie się wykluczają i przyjmując wskazaną przez Sąd ocenę prawną, iż wykonane przez inwestora schody z podjazdem są obiektem budowlanym organ zobligowany jest do zastosowania trybu określonego w art. 48 prawa budowlanego.

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W motywach skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji, uzasadniając wyrok zakwestionował prawidłowość zakwalifikowania przedmiotowych schodów oraz podjazdu jako wykonania robót budowlanych polegających na ich przebudowie oraz możliwość zakwalifikowania tych robót budowlanych jako remont wskazując, że aby móc wykonać przebudowę, bądź remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zdaniem tego Sądu nie ma o tym mowy, gdy roboty polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych po starym obiekcie, który uległ zniszczeniu (rozebraniu).

Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji nie wyklucza możliwości zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy przyjęciu, że prace budowlane miały charakter remontu. Stanowisko to w ocenie autora skargi kasacyjnej jest sprzeczne z wcześniejszymi ustaleniami Sądu. Przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne i zgromadzony materiał dowodowy dowodzi, że inwestor samowolnie wykonał roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 i 7a ustawy Prawo budowlane polegające na wykonaniu schodów i podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego przy ul. 3 Maja w Krośniewicach, Schody i podjazd dla wózków nie mogą stanowić samodzielnego obiektu budowlanego, gdyż mają jedynie zapewnić prawidłowe korzystanie z obiektu budowlanego, jakim jest w niniejszej sprawie budynek sklepu wielobranżowego, co wyklucza możliwość zastosowania trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę, że organ związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, organ nadzoru budowlanego, wobec wskazanych sprzeczności, nie może zastosować odpowiedniej podstawy prawnej przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Sąd pierwszej instancji w wyroku uchylającym decyzję organu winien jednoznacznie określić, czy mamy do czynienia z budową obiektu w rozumieniu art. 48 ustawy, czy z robotami budowlanymi mającymi charakter remontu, do których zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zakres przedstawionych powyżej prac budowlanych należy zakwalifikować jako roboty budowlane - przebudowę, nie zaś, jak wskazuje Sąd I instancji, jako budowę obiektu budowlanego bądź remont. Aczkolwiek zdaniem organu nadzoru budowlanego można się zgodzić z tym, że inwestor dokonał remontu schodów. Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę na zacierającą się granicę pomiędzy zdefiniowanymi w ustawie pojęciami przebudowa i remont. Przy czym zarówno przebudowa jak i remont są robotami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, do których zastosowanie ma art. 51 ust. 1 prawa budowlanego.

Zgodnie z ustawową definicją przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, zaś przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Na gruncie niniejszej sprawy inwestor wykonał roboty budowlane związane z zachowaniem substancji obiektu mające na celu jedynie poprawę jego funkcjonalności. Przedmiotowe roboty budowlane wykonywane były w ramach szerszej inwestycji polegającej na wykonaniu ocieplenia i obiciu ścian budynku blachą trapezową, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej itp., co do których prowadzone jest odrębne postępowanie. Skoro zatem przedmiotowe schody wraz z podjazdem dla wózków wykonane zostały w miejscu, w którym istniały wcześniej inne, stare schody, inwestor wykonując schody wraz z podjazdem dla wózków, czyli zmieniając ich dotychczasowe parametry dokonał ich przebudowy. Ustalony stan faktyczny prowadzi do przyjęcia, że inwestor nie wykonał robót polegających na budowie obiektu lub jego części. Jako część obiektu budowanego należy uznać wyodrębnioną konstrukcję funkcjonalną. Wymurowanie schodów o zmienionych parametrach w stosunku do poprzednich za taką funkcjonalną część nie można przyjąć, w związku z tym wykonane schody wraz z podjazdem dla wózków nie mogą stanowić o budowie części obiektu, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające dowiodło jednoznacznie, że przedmiotowe schody wraz z podjazdem dla wózków towarowych nie uchybiają przepisom prawa, w tym również przepisom techniczno-budowlanym, w związku z czym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że brak jest podstaw do wydawania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę i umorzył postępowanie.

K. i W. Ł. złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną, w której domagali się jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że prace wykonane przez inwestorów nie mogą być kwalifikowane jako przebudowa. Stanowią one rodzaj budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a dokładniej wykonanie schodów to odbudowa, gdyż schody zostały uprzednio całkowicie rozebrane i wybudowano nowe schody, natomiast podjazd dla wózków towarowych jest przykładem budowy, gdyż powstał poza obrysem rozebranych schodów, w miejscu gdzie nie było żadnej konstrukcji budowlanej. Poza tym, wbrew stanowisku organu II instancji, podjazd nie jest budowlą niezbędną do korzystania z pomieszczenia sklepu. Podnieśli, że samowolne poprawianie "funkcjonalności obiektu" w sytuacji, gdy konieczne było do tego uzyskanie pozwolenia na budowę, nie stanowi żadnego usprawiedliwienia. Zauważyli, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podnosi, że inwestor wykonał sporne prace "w ramach szerszej inwestycji polegającej na wykonaniu ocieplenia i obiciu ścian blachą trapezową, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej itp." Podnieśli, że te inne prace inwestor wykonał również samowolnie, nie dokonując odpowiedniego zgłoszenia, ani nie starając się o pozwolenie na budowę.

Powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1676/06, w którym Sąd ten przytacza definicję obiektu budowlanego: "jest to konstrukcja połączona z gruntem w sposób trwały, wykonana z materiałów budowlanych i elementów składowych, będących wynikiem prac budowlanych". W ich ocenie, tak schody jak i podjazd są obiektami budowlanymi, do wykonania których konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a ich samowolne wybudowanie wypełnia dyspozycję art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem autorów odpowiedzi na skargę kasacyjną, przedstawione przez organ II instancji błędne rozumowanie sprowadza się do tego, że według organu można wybudować nowy obiekt bez żadnych zezwoleń i jeżeli jest on poprawny pod względem technicznym, to sprawa podlega umorzeniu. Sporne obiekty są bowiem efektem samowoli budowlanej.

Wskazana w zarzutach skargi kasacyjnej przez organ odwoławczy sprzeczność w wyroku Sądu pierwszej instancji jest zdaniem autorów odpowiedzi na skargę kasacyjną pozorna i wynika z pobieżnej lektury wyroku. Przy bardziej wnikliwej analizie treści uzasadnienia widać, że rozważania na temat możliwości zastosowania różnych trybów postępowania miały zwrócić uwagę organów nadzoru, że muszą one ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić stan faktyczny w sprawie i dopiero na tej podstawie zastosować odpowiedni tryb postępowania. Muszą też jasno i dokładnie uzasadnić swoje stanowisko co do podstawy prawnej wybranego trybu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występuje w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.

W skardze kasacyjnej skarżący powołał się zarówno na podstawę wymienioną w pkt 1) art. 174 p.p.s.a., jak i podstawę wymienioną w pkt 2) owego przepisu prawa. W pierwszej kolejności zatem rozpatrzeniu podlega podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. W sytuacji bowiem, gdy skarga kasacyjna oparta jest na zarzutach dotyczących naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, najpierw rozważyć należy kwestie związane z zarzutem naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 433 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120). Innymi słowy, ewentualne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 1328/05, LEX nr 193314).

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie z powołaniem się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb określony w art. 48 prawa budowlanego, nie wykluczając trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, podczas gdy oba te tryby wzajemnie się wykluczają i przyjmując wskazaną przez Sąd ocenę prawną, iż wykonane przez inwestora schody z podjazdem są obiektem budowlanym organ zobligowany jest do zastosowania trybu określonego w art. 48 prawa budowlanego.

Zarzut ten nie jest zasadny. Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi autora skargi kasacyjnej, konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie jest dotknięta wadą w postaci wewnętrznej sprzeczności. Sprzeczność ta, jak to trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jest jedynie pozorna.

W wyroku z dnia 21.06.2006 r. sygn. akt II FSK 862/05 (Lex 242945) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "1. Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku, czyli:

- opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego;

- prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania;

- stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

2. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 będzie skuteczny tylko wtedy, gdy połączony zostanie z innymi uchybieniami Sądu zaistniałymi na etapie rozpoznawania skargi, które zostaną zarzucone zgodnie z wymogami formalnymi jakie formułuje ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

3. W ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej."

Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji pod względem spełniania przez to uzasadnienie wymogów określonych w art. 141 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie uznał, że uzasadnienie to nie uchybia art. 141 § p.p.s.a. Zawiera bowiem wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem prawa. Z uzasadnienia tego wynika, że rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie ustalił w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy w związku z czym uchylając zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji nakazał, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy ustalił i wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość stan faktyczny sprawy, ponownie rozważył podstawę prawną nałożonego obowiązku przez organ pierwszej instancji i dokonał oceny zaskarżonej decyzji na gruncie obowiązującego prawa i w ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu uwag zaprezentowanych przez ten Sąd, przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Przytaczając określone regulacje prawne zawarte w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Sąd pierwszej instancji wskazał na możliwość zastosowania do wykonanych przez inwestorów robót budowlanych alternatywnie trybu likwidacji samowoli budowlanej określonego w art. 48 i następnych Prawa budowlanego lub trybu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 tego Prawa. Trafnie zauważają w odpowiedzi na skargę kasacyjną K. i W. Ł., że z bardziej wnikliwej analizy treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozważania Sądu pierwszej instancji dotyczące możliwości zastosowania różnych trybów postępowania w sprawie wykonanych przez inwestorów robót budowlanych, miały zwrócić uwagę organów nadzoru budowlanego na konieczność w pierwszej kolejności wyjaśnienia i ustalenia ponad wszelką wątpliwość stanu faktycznego sprawy i dopiero wówczas zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania przewidzianego przepisami Prawa budowlanego. W świetle powyższego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania uznać należy za niezasadny.

Skoro nie zostały w sprawie ustalone w sposób jednoznaczny okoliczności faktyczne sprawy, co Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykazał, a czego autor skargi kasacyjnej skutecznie nie podważył w postępowaniu kasacyjnym, wyrok Sądu pierwszej instancji uchylający zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłowy. Z tych też względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że wykonane schody i podjazd dla wózków towarowych stanowią budowę obiektu budowlanego, jakim jest "budowla" (w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego), należy ocenić jako przedwczesny. Wobec bowiem niewyjaśnienia i nieustalenia w sposób jednoznaczny przez organ nadzoru budowlanego zakresu wykonanych przez inwestorów robót budowlanych, nie jest możliwa na obecnym etapie postępowania ocena zasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego. Wbrew oczekiwaniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję z powodu niewyjaśnienia i nieustalenia w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy, nie mógł jednoznacznie określić, czy mamy do czynienia z budową obiektu w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, czy z robotami budowlanymi, do których zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 tego Prawa.

Zgodzić się przy tym należy z zawartym w skardze kasacyjnej stanowiskiem jej autora, że w sytuacji, gdy przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykaże, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie uchybiają przepisom prawa, w tym również przepisom techniczno-budowlanym, organ nadzoru budowlanego może, uznając brak podstaw do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę - umorzyć postępowanie. W wyroku z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. II OSK 2042/06 (Lex nr 394025) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej."

Podniesiony jednak w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy nie został w sprawie w sposób jednoznaczny ustalony stan faktyczny sprawy należy uznać za przedwczesny. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 762/07 (Lex nr 46 8884): "Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie." Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował skutecznie w niniejszej sprawie stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie braku jednoznacznych ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

16

1