Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 406/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 42,43,44 i art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O., z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie złotych: czterysta osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "Kpa" oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019r., poz. 1438 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." po rozpoznaniu zażalenia M. M. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia [...] Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 10 sierpnia 2015 r. o numerach od [...].

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS w O., jako organ egzekucyjny, prowadzi wobec M. M. (dalej: "strona", "zobowiązany", "skarżący") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 10 sierpnia 2015 r. o podanych wyżej numerach obejmujących: należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2011 r. do marca 2013 r.

Dalej wyjaśnił, że organ egzekucyjny zawiadomieniami o zajęciu z dnia 13 sierpnia 2015 r. o numerach od [...] do [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu umowy agencyjnej, umowy - zlecenia w firmie A. Odpisy tytułów wykonawczych oraz wymienione zawiadomienia doręczone zostały w dniu 17 sierpnia 2015 r. sąsiadce, która podjęła się ich doręczenia zobowiązanemu. Ponadto organ zawiadomieniami z dnia 8 stycznia 2020 r., o numerach od [...] do [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.

Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. pełnomocnik zobowiązanego zgłosił zarzut przedawnienia dochodzonych należności. Wskazał, że należności wynikające z ww. zawiadomień o zajęciu dotyczą 2011 roku i zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (wówczas - Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) uległy przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, a zatem obowiązek ich zapłaty nie istnieje.

Dyrektor Oddziału ZUS w O. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 61a Kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. W postanowieniu tym podał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 17 sierpnia 2015 r. na skutek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, które podjęła sąsiadka zobowiązanego. Wyjaśnił, że do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070) zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Wskazano też, że postępowanie w sprawie zarzutów nie może zostać wszczęte bowiem wniesione zostały z uchybieniem terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany wniósł o jego uchylenie i zawarł w nim wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zarzutów. Wskazał, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczyły nieistnienia egzekwowanego zobowiązania, a organ egzekucyjny niesłusznie nie odniósł się do nich merytorycznie. Podał, że nie doręczono mu "przesyłki w postępowaniu w żaden ze sposobów określonych przepisami art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 1, art. 42 § 1, art. 43 i art. 44 § 2 Kpa". Nie dokonano tego osobiście, ani w miejscu zamieszkania czy w miejscu pracy zobowiązanego. "Nawet, gdyby przesyłkę odebrał pracodawca, to nie przekazał jej dłużnikowi. Inni pracownicy również nie informowali dłużnika o przesyłce dla niego". Ponadto doręczenia nie dokonano również dorosłemu domownikowi zobowiązanego w miejscu w miejscu zamieszkania. "Dłużnik nie miał też żadnej, wiedzy o tym, że awizo o jakiejkolwiek przesyłce w sprawie zostało umieszczone na drzwiach jego mieszkania".

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. podkreślił, że przedmiotem rozpoznania było zażalenie na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w O. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], natomiast zawarty w tym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów został rozpoznany przez Dyrektora Oddziału ZUS w O. w odrębnym postanowieniem.

Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia akt o dokumenty potwierdzające fakt doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych oraz wszczęcia egzekucji administracyjnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika – zdaniem Dyrektora IAS - że odbiór przesyłki zawierającej m.in. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] potwierdziła w dniu 17 sierpnia 2015 r. K. K., wskazana jako sąsiadka strony. Zauważył, że korespondencja ta została wysłana na prawidłowy adres, tj. [...] M., ul. [...] i została odebrana przez sąsiadkę, która jednocześnie zobowiązała się do oddania jej adresatowi.

Dalej organ ten wyjaśnił, że stosownie do art. 32 u.p.e.a., egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony. Z materiału dowodowego wynika, że zajęcia z dnia 13 sierpnia 2015 r. z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia były pierwszymi czynnościami w tym postępowaniu. Stąd też organ egzekucyjny, wraz z zawiadomieniami o zajęciu przesłał na prawidłowy adres zobowiązanego przedmiotowe tytuły wykonawcze z dnia 10 sierpnia 2015 r., na postawie których wszczęta została wobec zobowiązanego egzekucja administracyjna. Zgodnie z przepisem art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., jednym z niezbędnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wyjaśnił dalej, że z akt sprawy wynika, iż K. K. (sąsiadka zobowiązanego) w dniu 17 sierpnia 2015 r. odebrała przesyłkę zawierającą zawiadomienia o zajęciu oraz odpisy tytułów wykonawczych, które zawierały pouczenie o prawie, terminie oraz podstawach wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

W niniejszej sprawie zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostały zgłoszone dopiero pismem nadanym w dniu 15 stycznia 2021 r., a zatem zostały one zgłoszone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg w dniu 18 sierpnia 2015 r., a upłynął w dniu 25 sierpnia 2015 r. Stąd też wniesienie ich w dniu 15 stycznia 2021 r. powodowało – w ocenie organu odwoławczego - że Dyrektor Oddziału ZUS w O. utracił prawo ich merytorycznego rozpoznania i prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów. Ze względu na odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a., odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 61a § 1 Kpa. Stosownie do jego treści, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie zatem z tym przepisem organ administracji publicznej, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez stronę. Następnie jeszcze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania sprawy, organ administracji publicznej w każdym wypadku zobowiązany jest do zbadania, czy w sprawie nie zachodzi inna przeszkoda do wszczęcia postępowania administracyjnego. Dopiero, gdy rezultat postępowania wstępnego okaże się pozytywny dla żądającego wszczęcia postępowania administracyjnego, a żądający wszczęcia postępowania jest do tego legitymowany oraz żądanie, z którym się zawraca do organu mieści się w granicach spraw z zakresu administracji publicznej rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej i żądanie zostało wniesione w terminie do tego ustawowo określonym, zaistnieją warunki do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Przesłanką obligującą Dyrektora Oddziału ZUS w O. do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 u.p.e.a, a następnie wydania postanowienia w sprawie, byłoby wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Skoro – jak wyżej organ wyjaśnił - przedmiotowy wniosek złożony został z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia zarzutów, dlatego słusznie organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W sprawie zaistniała bowiem przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie sprawy i była ona znana organowi egzekucyjnemu już w chwili złożenia przez zobowiązanego żądania (zarzutu).

Dyrektor IAS wyjaśnił ponadto, że dla ustalenia od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zarzutów istotne znaczenie miała wyłącznie okoliczność doręczenia w dniu 17 sierpnia 2015 r. odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu. Ponownie też podkreślił, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki listowej widnieje, obok daty 17 sierpnia 2015 r., podpis K. K. Na dokumencie tym pracownik operatora wyznaczonego do doręczeń zaznaczył, że przesyłka została przekazana sąsiadowi, który podjął się jej oddania adresatowi. Przypominał też, że w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów zobowiązany oświadczył, że K. K. jest jego sąsiadką. Okoliczność ta potwierdzona została przez organ egzekucyjny na podstawie danych, którymi dysponuje organ, że K. K. jest zameldowana pod innym adresem niż zobowiązany. Natomiast sąsiadka składając swój podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe tytuły wykonawcze potwierdziła, że przesyłkę tę przyjęła i jednocześnie zobowiązała się do jej oddania adresatowi. Stąd też doręczenie odpisów tytułów wykonawczych – w ocenie rozstrzygającego zażalenie organu odwoławczego - było prawidłowe i zgodne z przepisami stosowanymi przy doręczeniach.

Końcowo Dyrektor IAS poinformował zobowiązanego, że na każdym etapie postępowania egzekucyjnego ma on prawo wystąpić z wnioskiem o umorzenie tego postępowania na podstawie art. 59 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności. Wniesienie takiego wniosku spowoduje wszczęcie postępowania przez organ egzekucyjny i konieczność merytorycznego zbadanie sprawy pod kątem istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontekście podnoszonych argumentów.

W skardze na przedstawione postanowienie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji wskazując, że:

a) zaskarżone postanowienia są przedwczesne, ponieważ prawomocnie nie zostało rozstrzygnięte czy skarżący terminowo wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i czy wywołują one skutek w postaci wszczęcia postępowania,

b) postępowanie w przedmiocie terminowości wniesienia zarzutów choć zostało zakończone w administracyjnym toku instancji, to na skutek wniesienia skargi będzie przedmiotem postępowania sądowego, co winno uzasadniać zawieszenie postępowania "do czasu załatwienia kwestii terminowości i skutków wywołanych przez zarzuty wniesione przez skarżącego",

c) po stronie organu administracji nadal istnieją obowiązki przewidziane przepisem art. 61 § 1 kpa (wszczęcie postępowania na skutek złożonego wniosku). Obecnie rozstrzyganie w trybie art. 61a § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa odbyło się z pominięciem całokształtu sprawy - art. 7 Kpa.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie podtrzymując co do istoty sporu swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty przedstawione na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

W związku z tym wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Jak już wyżej wskazano przedmiotem postępowania odwoławczego było postanowienie organu egzekucyjnego tj. Dyrektora Oddziału ZUS w O. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych przez skarżącego na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do[...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że akta sprawy potwierdzają fakt doręczenia zobowiązanemu przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz wszczęcia egzekucji administracyjnej. Wynika z nich bowiem, że odbiór przesyłki zawierającej tytuły wykonawcze potwierdziła w dniu 17 sierpnia 2015 r. K. K., sąsiadka strony, a korespondencja ta wysłana została na prawidłowy adres. Organ wyjaśnił też, że stosownie do art. 32 u.p.e.a., egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony. Stąd organ egzekucyjny, wraz z zawiadomieniami o zajęciu przesłał na adres zobowiązanego tytuły wykonawcze z dnia 10 sierpnia 2015 r., na postawie których wszczęta została wobec niego egzekucja administracyjna. Ponadto, jak wynika to z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., jednym z niezbędnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a odebrana w dniu 17 sierpnia 2015 r. przez sąsiadkę zobowiązanego przesyłka zawierała zawiadomienia o zajęciu oraz odpisy tytułów wykonawczych wraz z pouczeniem o prawie, terminie oraz podstawach wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Jednakże zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostały zgłoszone dopiero w dniu 15 stycznia 2021 r., gdy termin ten upłynął w dniu 25 sierpnia 2015 r. W tych okolicznościach - zdaniem organu odwoławczego – organ egzekucyjny utracił prawo do ich merytorycznego rozpoznania i prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił ponadto, że dla ustalenia od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zarzutów istotne znaczenie miała wyłącznie okoliczność doręczenia w dniu 17 sierpnia 2015 r. odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu. W związku z tym ponownie podkreślił, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki listowej widnieje, obok daty 17 sierpnia 2015 r., podpis K. K.. Na dokumencie tym pracownik operatora wyznaczonego do doręczeń zaznaczył, że przesyłka została przekazana sąsiadowi, który podjął się jej oddania adresatowi. Natomiast sąsiadka składając swój podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe tytuły wykonawcze potwierdziła, że przesyłkę tę przyjęła i jednocześnie zobowiązała się do jej oddania adresatowi. Stąd też doręczenie odpisów tytułów wykonawczych – w ocenie organu - było prawidłowe i zgodne z przepisami mającymi zastosowanie do doręczeń.

Z tym ostatnim twierdzeniem organu odwoławczego, że doręczenie stronie odpisów tytułów wykonawczych było prawidłowe i zgodne z przepisami stosowanymi przy doręczeniach, nie można się jednak zgodzić, bowiem zgromadzone dowody, w tym znajdująca się w aktach administracyjnych (karta 62) kopia potwierdzenia odbioru przedmiotowych tytułów wykonawczych w dniu 17 sierpnia 2015 r. przez K. K., konstatacji tej nie potwierdza.

W związku z tym odwołać należy się do regulującej "doręczenie zastępcze" treści art. 43 Kpa.

Z przywołanego przepisu wynika, że doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu zostaje dokonane prawidłowo w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) adresat przebywa w mieszkaniu – choć w chwili doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny;

2) pismo przyjmuje za pokwitowaniem jedna z osób wymienionych w tym przepisie;

3) osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do jego oddania adresatowi;

4) na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel zamieszcza zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy, tj. do rąk sąsiada lub dozorcy (zob. wyroku NSA z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 151/98, także Przybysz Piotr, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII).

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest już utrwalony pogląd, że pokwitowanie przesyłki odbioru pisma przez dorosłego domownika sąsiada lub dozorcę domu jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Miarodajną zatem będzie data przyjęcia pisma przez jedną z w/w osób wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, sąsiada lub dozorcy bez względu na to, czy osoba ta uczyniła jakąkolwiek adnotację, że zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Jeżeli odbierający pismo domownik, sąsiad lub dozorca nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Tak więc istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2334/19).

Data doręczenia pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, a nie data dotarcia tego pisma do rąk adresata, ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy środek odwoławczy został wniesiony w terminie ustawowym. Okoliczność, że dorosły domownik, sąsiad lub dozorca domu nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, a w rozpoznawanej sprawie na bieg terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 163/96; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA633/96; wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1731/98).

Warunkiem koniecznym do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego tj. do rąk sąsiada lub dozorcy domu jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 43 Kpa zostały spełnione. Taki dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został powiadomiony komu doręczona została korespondencja oraz gdzie pozostawione zostało zawiadomienie o doręczeniu tej korespondencji.

Niepozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata lub w jego drzwiach mieszkania zawiadomienia o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy prowadzi do uznania bezskuteczności doręczenia (por. Grzegorz Łaszczyca, Doręczenie zastępcze w kodeksie postępowania administracyjnego, PiP 1997/10).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt analizowanego przypadku podnieść należy, że znajdujące się w aktach (karta 62 akt administracyjnych) potwierdzenie odbioru doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych obarczone jest brakiem – doręczyciel nie wskazał bowiem, gdzie pozostawione zostało zawiadomienie o doręczeniu przesyłki. Ze sporządzonej kopii odbioru przesyłki wynika, że podpisany na niej doręczyciel kierowaną do skarżącego przesyłkę doręczył w dniu 17 sierpnia 2015 r. sąsiadce adresata K. K. Wskazany na przesyłce adres był prawidłowym adresem zamieszkania skarżącego. Jednakże na potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczyciel nie wypełnił (nie zakreślił), gdzie pozostawił zawiadomienie (awizo) o doręczeniu przesyłki tj. czy pozostawił je w skrzynce pocztowej adresata, czy też w jego drzwiach. Powyższy brak rodzi zaś uzasadnioną i w żaden sposób nie wyjaśnioną wątpliwość, co do tego, czy doręczający zaniechał pozostawienia zawiadomienia (awiza) o dokonanym do rąk sąsiadki K. K. doręczeniu, czy zaniechał tylko zaznaczenia dokonanego doręczenia na tzw. zwrotce.

Przedstawione okoliczności oraz twierdzenie skarżącego, że nie doręczono mu "przesyłki w postępowaniu w żaden ze sposobów określonych przepisami art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 1, art. 42 § 1, art. 43 i art. 44 § 2 Kpa" oraz że "dłużnik nie miał żadnej, wiedzy o tym, że awizo o jakiejkolwiek przesyłce w sprawie zostało umieszczone na drzwiach jego mieszkania", powodują iż nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, który twierdzi, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. doszło do prawidłowego, zgodnego z obowiązującymi w tym zakresie przepisami skutecznego doręczenia przedmiotowych odpisów tytułów wykonawczych, w treści których zawarta była informacja (pouczenie) o trybie i terminie do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z powodu stwierdzonego nieprawidłowego (niepełnego) wypełnienia przez pracownika operatora pocztowego urzędowego dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (brak podania informacji o pozostawieniu zawiadomienia (awiza) o doręczeniu przesyłki sąsiadce tj. czy pozostawił je w skrzynce pocztowej adresata, czy też w jego drzwiach), przyjąć należy, że dokonane doręczenie było bezskuteczne, a zatem twierdzenie, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i w konsekwencji tego wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia w tej sprawie postępowania nie znajduje oparcia w zebranych w sprawie dowodach. Postanowienie to bowiem wydane zostało z naruszeniem art. 43 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analogiczne stanowisko, co do skuteczności dokonanego doręczenia Sąd zajął w rozpatrywanej sprawie tego samego skarżącego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – wyrok z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Op 405/21).

Powyższe powoduje, że dla realizacji przysługujących stronie uprawnień do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji konieczne jest dokonanie uprzedniego prawidłowego doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych z dnia 10 sierpnia 2015 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu wynagrodzenia i skuteczne pouczenie go o przysługujących mu w tym postępowaniu uprawnieniach.

Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów znajduje oparcie w § 14 ust.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265).