Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1082/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1106/20 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie w całości; 2. przywrócić M.M. termin do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1106/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.M. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd I instancji podniósł, że decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2020 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) z [...] marca 2020 r. [nr [...]].

Decyzję [z [...] maja 2020 r.] przesłano na adres wskazany przez pełnomocników skarżącego przesyłką poleconą. Przesyłka była podwójnie awizowana (pierwsze awizo z 25 maja 2020 r. [, drugie awizo z 2 czerwca 2020 r.]) i została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie [k. 3, 5 , 8 akt SKO].

Pismem z 29 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego [- adw. P.L.,] wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednocześnie składając skargę na decyzję z [...] maja 2020 r. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została nieprawidłowo zatytułowana – tj. na kopercie adresowej znajdowało się oznaczenie "Kancelaria Adwokacka P.S.", natomiast zdaniem pełnomocnika oznaczenie to powinno brzmieć następująco: "[adw. P.S.] Kancelaria Prawnicza [...]". Pełnomocnik skarżącego [- adw. P.L.] wskazał, że przedmiotowa przesyłka nie została mu doręczona przez listonosza [, jak również nie otrzymał on awizacji przesyłki; s. 2 akapit 2 wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi].

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ppsa (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Przywrócenie terminu procesowego jest instytucją wyjątkową, mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W przywołanych przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie są wystarczające do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu.

Przesyłką poleconą z 19 maja 2020 r. wysłano do pełnomocnika skarżącego [adw.] P.S. - na adres wskazywany w pismach pełnomocnika (tj. ul. B.) - decyzję z [...] maja 2020 r.

Pełnomocnik skarżącego wskazuje, że termin do wniesienia skargi nie został dochowany ze względu na błędny adres doręczenia zaskarżonej decyzji. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy zauważyć, że adres na kopercie zawierającej przedmiotową decyzję był taki, jak wskazywał pełnomocnik w toku postępowania, tj. ul. B. W związku z powyższym nietrafiony jest zarzut błędnego zaadresowania przesyłki, bo w istocie została ona wysłana na taki adres, jak w toku postępowania wskazywali pełnomocnicy (np. odwołanie skarżącego z 10 kwietnia 2020 r.). Odnosząc się do zarzutu błędnej nazwy adresata, którą powołuje pełnomocnik, zauważyć należy, że w sytuacji gdy pełnomocnik lub skarżący nie wskaże któremu z pełnomocników należy dokonywać doręczeń, organ ma możliwość dokonania wyboru, zgodnie z art. 40 § 2 kpa, który wskazuje, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi; jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi; strona może wskazać takiego pełnomocnika.

Skarżący w toku postępowania administracyjnego ustanowił dwu pełnomocników - adw. P.L. i adw. P.S. Przesyłka zawierająca decyzję organu II instancji została skierowana do [adw.] P.S.- prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, wobec czego nie można powoływać się na błędne zaadresowanie przesyłki, skoro zarówno adres, jak i oznaczenie pełnomocnika było prawidłowe.

Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jeżeli jeden z pełnomocników ustanowionych przez skarżącego ma inny adres do doręczeń, to winno to zostać wprost wskazane w piśmie, natomiast w niniejszej sprawie pełnomocnicy wskazywali jeden adres do doręczeń, na który to została zaadresowana przesyłka. Brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, odmówił przywrócenia terminu.

Zażalenie wywiódł M.M., reprezentowany przez adw. P.L., który zaskarżając w całości postanowienie z 12 października 2020 r., zarzucił postanowieniu naruszenie art. 86 § 1 ppsa; wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 86 § 1 ppsa okazał się zasadny.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący już na etapie postępowania administracyjnego był reprezentowany przez dwu profesjonalnych pełnomocników, tj. adw. P.L. i adw. P.S. (uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z 27 stycznia 2020 r.; rubrum odwołania z 10 kwietnia 2020 r.; k. 27 akt Prezydenta; k. 8 akt SKO). Stosownie do art. 40 § 2 kpa (Dz. U. 2020 r. poz. 256), jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi; jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi; strona może wskazać takiego pełnomocnika. W realiach niniejszej sprawy nie został wskazany taki pełnomocnik, tak więc doręczając decyzję z [...] maja 2020 r. Kolegium mogło ją nadać do wybranego przez siebie pełnomocnika skarżącego. Osią sporu pozostaje, czy przesyłka, w której znajdowała się decyzja, została prawidłowo zaadresowana.

Skarżący ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad C.S. (dalej podopieczna), legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] lipca 2018 r. nr [...], ustalającym że podopieczna jest trwale niezdolna do pracy, niezdolna do samodzielnej egzystencji do 23 lipca 2023 r., przy czym podopieczna jest całkowicie ubezwłasnowolniona, a skarżący jest ustanowiony jej opiekunem prawnym (k. 6, 13, 14, 15-16 akt Prezydenta).

W zażaleniu z 28 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego adw. P.S., w nagłówku zażalenia i nagłówku uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z 27 stycznia 2020 r. wskazał: "Kancelaria Prawnicza [...] adwokat P.L." (k. 27, 23, 26 akt Prezydenta). Decyzję z [...] marca 2020 r. Prezydent z naruszeniem art. 40 § 2 kpa (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 310 nb 3) doręczył skarżącemu, nie zaś jego pełnomocnikowi (k. 34-38 akt Prezydenta). W odwołaniu z 10 kwietnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego adw. P.S. wskazał w nagłówku "Kancelaria Prawnicza [...] adwokat P.L.", zaś w rubrum odwołania: "M.M., ul. G., PESEL: [wskazano numer] Reprezentowany przez adw. P.L. oraz adw. P.S. z adresem do doręczeń w Kancelaria Prawnicza [...], ul. B." (k. 40, 43 akt Prezydenta = k. 8, 11 akt SKO). Na adres: "Kanc. Praw. [...], ul. B." dnia 29 kwietnia 2020 r. Prezydent doręczył prawidłowo pełnomocnikowi odpis pisma z 17 kwietnia 2020 r. (k. 44, 47 akt Prezydenta). Przesyłkę zawierającą decyzję z [...] maja 2020 r. Kolegium wysłało na adres: "Kancelaria Adwokacka S.P., ul. B." (k. 3 akt SKO).

Obowiązek wskazania adresu do doręczeń spoczywa na stronie lub jej pełnomocniku. Organ pozostaje związany takim wskazaniem, a uchybienia czy niedokładności strony lub pełnomocnika w tym zakresie, obciążają stronę (art. 41 § 2 kpa "W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 ["pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu"] doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny" - który to przepis nie znalazł w sprawie zastosowania). W nagłówku odwołania z 10 kwietnia 2020 r. jako stronę oznaczono skarżącego zaznaczając, że jest on reprezentowany przez adw. P.L. i adw. P.S., przy czym wskazano tylko jeden adres do doręczeń: "w Kancelaria Prawnicza [...], ul. B.". Kolegium błędnie zaadresowało przesyłkę: "Kancelaria Adwokacka S.P. ul. B.", pomijając istotny element adresu - precyzyjną nazwę kancelarii: "Kancelaria Prawnicza [...]", różniącą się od nazwy kancelarii, na którą zaadresowało przesyłkę nadaną dnia 19 maja 2020 r. w placówce nadawczej Poczty Polskiej S.A. [...], mimo że Kolegium dysponowało pełnym, niezmienionym adresem Kancelarii Prawniczej [...] od dnia, w którym do Kolegium wpłynęły akta administracyjne wraz z odwołaniem z 10 kwietnia 2020 r. (k. 27 akt Prezydenta; k. 8 akt SKO) i uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa z 27 stycznia 2020 r.

Kolegium prawidłowo ograniczyło się do nadania przesyłki poleconej do jednego z pełnomocników skarżącego, lecz opatrzyło przesyłkę niepełnym, a przez to błędnym adresem pełnomocnika. Skutki podania przez Kolegium niepełnego, a przez to błędnego adresu pełnomocnika wprost wpłynęły na nieprawidłowe awizowanie przesyłki - doręczyciel zaznaczył na druku, "zawiadomienie o tym umieściłem na drzwiach mieszkania adresata" (rewers zwrotki, umocowanej do koperty z przesyłką - k. 3v akt Kolegium), mimo że brak jest dowodu, wskazującego że adw. P.S. zamieszkuje przy ul. B.

We wniosku o przywrócenie terminu adw. P.L. oświadczył, że korespondencja nie została mu doręczona przez listonosza, jak również nie otrzymał awizacji przesyłki (s. 2 wniosku). W świetle wskazanych okoliczności, pełnomocnik należycie uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ppsa).

Uznając, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu zażaleniowym jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Błąd Kolegium w doręczeniu decyzji ostatecznej nie może skutkować zamknięciem skarżącemu drogi sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946). Na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił M.M. termin do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...].