Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 713/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję własną z dnia [...], nr [...] 2) zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz B. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] , Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

W toku postępowania ustalono, iż w dniu 3 marca 2000 r. B. G. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji. Podała, iż w okresie od 28 kwietnia 1943 r. do 10 sierpnia 1944 r. pracowała przymusowo w Niemczech w firmie J. na terenie L.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek złożenia powyższego wniosku. Jako powód wskazał okoliczność, iż B. G. złożyła wniosek po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wnioski zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę.

Orzekając w decyzji z dnia [...] Kierownik Urzędu podał, iż strona nie przedstawiła dowodów, że wniosek o przyznanie przedmiotowego uprawnienia złożyła w ustawowym terminie.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. G.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron i prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" powołanej ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 5 wnioski o przyznanie uprawnień zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji, zainteresowane osoby mogą składać do dnia 31 grudnia 1999 r.

Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 17 czerwca 2003 r., P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) Trybunał stwierdził, iż art. 4 ust. 5 w/w ustawy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest niezgodny z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku.

W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia już nie obowiązywał. Oznacza to, iż organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145 a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zasadą jest, iż Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1999 r., II SA 1294/99, LEX nr 46246; wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1360/97, LEX nr 47852).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.