Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 10/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 35,  art. 37
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi B. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i bezczynności oraz że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem B. B. z [...].11.2014 r. (właścicielki nieruchomości przy ul. [...][...] w [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zawiadomieniem z [...].12.2015 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...], dz. nr [...]. We wniosku o wszczęcie postępowania podano, że wskazana rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną prowadzona jest: bez pozwolenia na budowę, w sposób zagrażający życiu i zdrowiu wnioskodawczyni, a nadto inwestor dokonał rozbiórki ogniomuru na długości 8 m i niszczy pokrycie dachowe należące do wnioskodawczyni. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała na brak tablicy budowy.

W toku postępowania organ I instancji przeprowadził w dniach [...].12.2015 r. i [...].01.2016 r. oględziny (w toku których sporządzono również dokumentację zdjęciową). W związku z nowymi informacjami skarżącej na temat niewłaściwego sposobu prowadzenia budowy oraz zalewaniu jej posesji organ I instancji przeprowadził w dniach [...].01.2016 r. oraz [...].02.2016 r. kolejne kontrole inwestycji.

Następnie PINB w [...] wydał decyzję z [...].08.2016 r., nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. Podstawą faktyczną wydanego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ legalnego prowadzenia inwestycji, w sposób zgodny z zatwierdzonym projektem. Ponadto nie stwierdzono zniszczenia dachu wnioskodawczyni, ani magazynowania materiałów budowlanych na sąsiadujących dachach, w tym na dachu wnioskodawczyni. Wskazano również na wyjaśnienia inwestora, kierownika budowy, którzy oświadczyli, że pomiędzy budynkami nr [...] i [...], nigdy nie istniał ogniomurek, co potwierdza również treść archiwalnego projektu budowlanego w/w budynków z 1978 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek wniesionego przez B. B. odwołania, DWINB decyzją z [...].03.2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wywiedziona od tego rozstrzygnięcia skarga B. B. została uwzględniona wyrokiem WSA we Wrocławiu z 31.01.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 314/17. Mocą tego orzeczenia uchylono decyzje organów obu instancji. Według Sądu, wobec zarzutów skarżącej zmierzających do wykazania istnienia ogniomuru, organy nadzoru budowlanego powinny pozyskać dokumenty dotyczące budowy budynków skarżącej i inwestora (projekt budowlany, dzienniki budowy) i na tej podstawie wyjaśnić, gdzie według skarżącej znajdować miał się ogniomur. Dopięto wówczas organ powinien ocenić, czy doszło do zmiany substancji budynku skarżącej na skutek wykonania robót budowlanych przez inwestora. Za istotne Sąd uznał również sięgnięcie do dokumentów obrazujących geodezyjne wyznaczenie rozbudowy w terenie.

Po przekazaniu kopi prawomocnego wyroku i zwrocie akt, co miało miejsce w dniu [...].05.2018 r., PINB sporządził i dołączył do akt sprawy w dniu [...].07.2018 r. kopię zawiadomienia z [...].01.2018 r. o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...][...] w [...]. Pismem z [...].09.2018 r. B. B. wniosła o rozbiórkę nadbudowy przy ul. [...][...]. Wskazała w tym wniosku również na pękające ściany jej nieruchomości. Zawiadomieniem z [...].09.2018 r. PINB poinformował o gotowości decyzyjnej i wyznaczył 7 termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. W dniu [...].09.2018 r. z aktami sprawy zapoznała się B. B., następnie w dniu [...].09.2018 r. ponowiła żądanie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Wskazała, że w roku 1978 wybudowano cztery budynki w systemie szeregowym, dzieląc je ścianami nośnymi, na których wybudowano ogniomury. W dniu [...].10.2018 r. B. B. ponownie zapoznała się z aktami sprawy oraz złożyła pismo procesowe, w którym zwróciła uwagę na zalecenia dotyczące dalszego postępowania zawarte w wyroku w sprawie II SA/Wr 314/17. Ponadto wniosła o wydanie kopii rzutu II piętra budynku przy ul. [...][...]. Postanowieniem z [...].10.2018 r. PINB odmówił B. B. sporządzenia wnioskowanej kserokopii. W dniu [...].10.2018r. B. B. wniosła skargę na bezczynność PINB w prowadzonym postępowaniu, którą DWINB rozpoznał postanowieniem z [...].12.2018r., nie stwierdzając aby PINB dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy.

PINB w [...], wydaną w dniu [...].11.2018 r. decyzją nr [...], umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, zlokalizowaną w [...] przy ul. [...][...], w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na brak potwierdzenia się jakiejkolwiek okoliczności dotyczących nieprawidłowości zgłaszanych przez B. B. PINB stwierdził, że dopóki pozwolenie na budowę funkcjonuje w obrocie prawnym, a inwestor realizuje roboty budowlane w sposób nieodbiegający w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do kwestionowania ich prawidłowości. Ponadto inwestor dokonał w dniu [...].01.2018 r. skutecznego zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego przy ul. [...][...].

Złożone od tej decyzji odwołanie B. B. rozpoznał DWINB decyzją z [...].02.2019 r., nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Niegodząc się z tym rozstrzygnięciem B. B. wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z 06.08.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 269/19 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd w składzie wówczas orzekającym dokonał analizy akt sprawy i stwierdził, że po przekazaniu przez DWINB w dniu [...].05.2018 r. akt sprawy wraz z kopią prawomocnego wyroku, PINB ograniczył swoje czynności do włączenia w dniu [...].07.2018 r. do materiału sprawy złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy istniejącego budynku mieszkalno-usługowego, położonego przy ul. [...][...] wraz z informacją o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu, oświadczeniem kierownika budowy o zakończeniu budowy obiektu budowlanego ze wskazaniem wprowadzonych zmian oraz rysunkiem rzutu drugiego piętra. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził zatem żadnej czynności dowodowej wskazanej przez Sąd w wyroku wydanego w sprawie II SA/Wr 314/17.

PINB w [...] opisany wyrok wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu [...].11.2019 r. W dniu [...].01.2020 r. PINB sporządził notatkę służbową z wizyty w siedzibie organu B. B. i wyznaczenia na dzień [...].01.2020 r. terminu kontroli. W tym samym dniu B. B. złożyła ponaglenie w sprawie wydania decyzji rozbiórkowej nadbudowy budynku przy u. [...][...]. Wezwaniem z [...].01.2020 r. PINB poinformował o wyznaczeniu na dzień [...].01.2020r. oględzin tego budynku. W trakcie jego oględzin organ sporządził dokumentację zdjęciową oraz dokonał pomiarów. Ponadto przesłuchał B. B. oraz T. S. – inwestora rozbudowy budynku przy ul. [...][...]. Do akt dołączył również kopię dziennika budowy rozbudowy budynku przy ul. [...][...] oraz kopie rzutu dachu z projektu budowlanego z 1978r. W dniu [...].01.2020 r. B. B. zapoznała się z treścią protokołu z [...].01.2020 r. oraz przedłożyła do akt kopię dziennika budowy budynku przy ul. [...][...] (działka [...]), kopię oświadczeń dotyczących budynku na działce nr [...], kopię opisu nieruchomości oraz pomiarów kubatury i powierzchni budynku przy ul. [...][...]. W tym samym dniu organ przesłuchał w charakterze świadka A. O. na okoliczność przeprowadzenia w roku 2006 prac remontowych ogniomurka pomiędzy działkami nr [...] i [...] w [...]. W dniu [...].02.2020 r. B. B. wniosła zastrzeżenia dotyczące sporządzenia protokołu z [...].01.2020 r. oraz ponowiła żądanie wydania nakazu rozbiórki nadbudowanej części budynku przy ul. [...][...]. W dniu [...].02.2020 r. PINB przesłuchał w charakterze świadka R. B.– autora projektu nadbudowy budynku przy ul. [...][...]. W dniu [...].03.2020 r. PINB przesłuchał w charakterze świadka S. L. – wykonawcę robót budowlanych przy ul. [...][...] oraz inwestora T. S. W dniu [...].03.2020 r. PINB potwierdził za zgodność z oryginałem dokumentacji projektowej z 1978 r. budowy pawilonu Handlowo-Usługowego oraz dziennika budowy prowadzonego dla tej inwestycji. Zawiadomieniem z [...].03.2020 r. PINB poinformował o zakończeniu postępowania dowodowego i wskazał na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

W tak przedstawiającym się stanie postępowania B. B. złożyła [...].02.2020 r. skargę na przewlekłość postępowania PINB w [...]. Wskazała w niej, że od listopada 2014 r. organ nadzoru prowadzi postępowania w sprawie rozebrania ogniomurku, w którego miejscu na jej ścianie nośnej postanowiono ścianę nadbudowanej części budynku przy ul. [...][...]. Nadbudowana ściana stoi zatem na działce skarżącej. Autorka skargi wskazał, że pomimo wydania dwóch wyroków sądów administracyjnych oraz licznych interwencji w sprawie nakazu rozbiórki, PINB w [...] takiego nakazu nie wydał. Wobec powyższego skarżąca zarzuciła organowi brak wykonania wyroków sądowych oraz nie załatwienie sprawy w terminach przewidzianych w KPA.

W udzielonej w dniu [...].03.2020 r. odpowiedzi na skargę PINB w [...] wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do treści skargi organ stwierdził, że na żadnym etapie postępowania organ II instancji nie stwierdził bezczynności skarżonego organu bądź uchybienia w postaci przewlekłości postępowania. Natomiast w trakcie postępowania ustalono, że sporna nadbudowa została wykonana wyłącznie na działce nr [...] należącej do T. S. i nie narusza w jakikolwiek sposób własności skarżącej. Ponadto ustalono, że inwestor nie dokonał zmian istotnych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, a roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami. Ponadto na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, co mogło stanowić przesłankę do wydania, żądanej przez skarżącą, decyzji o rozbiórce nadbudowy. Ponadto organ podkreślił, że żaden z wyroków WSA we Wrocławiu, które powołano w skardze, nie zobowiązywał do wydania decyzji o rozbiórce nadbudowy.

Po rozpoznaniu ponaglenia B. B. na bezczynność i przewlekłość PINB w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotne odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu i przepisach, postanowieniem z [...].03.2020 r. DWINB uznał, że PINB w [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczył organowi 30-dniowy termin załatwienia sprawy oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

W piśmie z [...].05.2020 r. stanowiącym ustosunkowanie się do stanowiska PINB zawartego w odpowiedzi na skargę, skarżąca rozszerzyła zakres skargi o bezczynność organ w wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę nadbudowanej części budynku przy ul. [...][...] w [...]. Wskazał także w prowadzonym przez PINB postępowaniu nie są przestrzegane przewidziane w KPA terminy załatwienia sprawy. Ponadto organ nie bierze pod uwagę kierowanych do niego ponagleń skarżącej oraz wyroków sądu administracyjnego. Skarżąca powołała się również na trudności dotyczące sprzedażą należącej do niej nieruchomości przy ul. [...][...], które są powodowane właśnie przekroczeniem granicy jej nieruchomości do czego doszło przy nadbudowie budynku przy ul. [...][...]. Wskazała, że z przekroczeniem granicy obu działek doszło do rozebrania ogniomurku i postawienia w tym miejscu ściany nośnej nadbudowanej części budynku przy ul. [...][...]. Ponadto na jej nieruchomości znajduje się komin wentylacyjny, który jest atrapą. Wcześniej znajdujący się w ogniomurze komin został rozebrany i zamurowany. Wskazała także na lokalizację spornego pawilonu w II strefie zagrożenia górniczego i z tego powodu nie nadaje się on do rozbudowy o drugie piętro. Zdaniem skarżącej rozbudowa pawilonu na jej ścianie nośnej (bez dokonania obliczeń wytrzymałości), powoduje coraz większe pękanie ścian.

Ustosunkowując się do stanowiska skarżącej rozszerzającego zakres skargi o przewlekłość postępowania, PINB w [...] w piśmie z dnia [...].06.2020 r. podkreślił, że w sprawie organ wydał dwie decyzje o umorzeniu postępowania. Skarżąca nie zgadzając się z tymi decyzjami korzystała z przysługującego jej prawa do zaskarżenia, co w znaczący sposób rzutowało na czas trwania postępowania. Ponadto PINB odniósł się do załączonego do niniejszego pisma postanowienia DWINB z [...].03.2020 r. Tym postanowieniem, po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącej na bezczynność i przewlekłość, DWINB uznał, że w sprawie PINB dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania bez rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie została podjęta decyzja w sprawie jak również strony nie zostały poinformowane o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. PINB wyjaśnił wobec tego, że w okresie uznanym przez DWINB za przewlekłość tut. organ podejmował próby przesłuchania istotnych dla sprawy świadków: kierownika budowy oraz projektanta. W obydwu przypadkach uzyskanie kontaktu okazało się utrudnione a w przypadku kierownika budowy przesłuchanie w charakterze świadka było możliwe dopiero w dniu [...].03.2020 r. z uwagi na jego stan zdrowia. Mając powyższe na uwadze PINB ponownie wniósł o oddalenie skargi. Nadmienił przy tym, że na podstawie art. 15zzs ustawy z 02.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w dniu 30.03.2020r. bieg terminu postępowania uległ zawieszeniu. Powyższy termin został wznowiony z dniem 25.05.2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB w [...], w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...][...] w [...] o część mieszkalną, okazała się uzasadniona.

Na wstępie rozważań konieczne jest poczynienie uwag natury ogólnej i w wyjaśnienia - z racji zaskarżenia zarówno bezczynności i przewlekłości postępowania - prawnego znaczenia obu tych pojęć. Tak więc, legalną definicję bezczynności odnajdujemy w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że z bezczynnością mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma zatem miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok NSA z 05.07.2018 r. sygn. I OSK 2936/16). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

Z kolei pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Do odkodowania znaczenia powyższej normy prawnej należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba ogólną zasadę postępowania administracyjnego, sformułowaną art. 12 k.p.a., wedle której organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W ugruntowanym już orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

Nie można również pominąć tego, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, o czym stanowi art. 36 § 1 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu , co wprost wynika z art. 36 § 2 k.p.a. Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli wskutek przekroczenia terminu załatwienia sprawy organ popadnie w zaskarżalną bezczynność, przewlekłość postępowania nie zostanie wyłączona, a oba stany nałożą się na siebie (zob. wyroki NSA z: 05.06.2012 r., sygn. akt II OSK 709/12, z 25.11.2013 r., sygn. akt I OSK 1918/13, z 10.01.2014 r., sygn. akt I OSK 2068/13 i 07.05.2014 r., sygn. akt I OSK 2508/13).

Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania Sąd uwzględnił zarówno stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania przez Sąd. Niewątpliwie po wpłynięciu niniejszej skargi do Sądu miała miejsce szczególna sytuacja prawna związana z tym, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 14.03.2020 r. ogłoszono zagrożenia epidemicznego wprowadzono, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433 ze zm.), a 20.03.2020 r. ogłoszono stan epidemii, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.). W sprawie miały zatem zastosowanie regulacje art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej także: ustawa koronawirusowa). Zgodnie z nimi, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID nie rozpoczyna się bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W tych okresach nie stosuje się ponadto przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, a także organom tym nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Należy zarazem zauważyć, że art. 15 zzs ustawy koronawirusowej został uchylony z dniem 16.05.2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z 14.05.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r.875; dalej: ustawa zmieniająca). Przy tym art. 68 ust. 6 i ust. 7 ustawy zmieniającej reguluje kwestię rozpoczęcia biegu lub dalszego biegu terminów, których bieg był wstrzymany lub zawieszony na podstawie dotychczasowych przepisów. Mianowicie terminy w postępowaniu administracyjnym, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15 zzs ustawy koronawirusowej, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, a terminy, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie tego przepisu, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Oczywistym jest zatem, że za okres obowiązywania tej szczególnej regulacji, organowi nadzoru budowlanego nie można postawić zarzutu bezczynności czy też przewlekłości postępowania. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie aby Sąd ocenił zasadność skargi w odniesieniu do postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego przed ogłoszeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego.

W tak zakreślonych ramach czasowych, w których Sąd skontrolował dziania organu nadzoru budowlanego, stwierdzić należy, że bezczynność organu polegała na tym, że pomimo wydania dwóch orzeczeń przez tut. Sąd, organ nadzoru budowlanego nie zakończył postępowania w sprawie w terminach o których mowa w art. 35 § 1-3 k.p.a., zaś przewlekłość postępowania wyrażała się w tym, że kontrolowane postępowanie prowadzone było w czasie dłuższym niż jest to konieczne, w tym cechowało się nieefektywnymi działaniami, które nie zmierzały do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniały istotnych okoliczności sprawy i w efekcie nie doprowadziły do zakończenia postępowania. Ponadto między poszczególnymi czynnościami organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie doprowadziły do znaczącego i nieakceptowanego - z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej - wydłużenia czasu trwania postępowania. W szczególności nie można nie zauważyć, że w sprawie, w której skarżąca zwróciła się do organu z pisemną interwencją w listopadzie 2014 r., do formalnego wszczęcia postępowania doszło dopiero w grudniu 2015 r. i co ważne, dopiero wyniku nakazu pochodzącego od organu II instancji. Formalne wszczęcie postępowania nie sprawiło jednak, że organ I instancji uniknął pozostawania w wielomiesięcznej bezczynności i zarazem przewlekłości postępowania. Taka rozumiana opieszałość organu wyrażała się w szczególności tym, że po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniach [...].12.2015 r. oraz [...] i [...].01.2016 r. i [...].02.2016 r. organ ten nie podejmował przez kolejne 7 miesięcy, tj. do wydania w dniu [...].08.2016 r. decyzji o umorzeniu postępowania, jakichkolwiek czynności, celem zakończenia postępowania administracyjnego ani nie informował stron o powodach niezałatwienia sprawy w terminie. Nie wskazywał też nowego terminu załatwienia sprawy oraz uchylił się od pouczenia stron o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Również po wydaniu przez WSA we Wrocławiu wyroku z 31.01.2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 314/17), mamy do czynienia z opieszałym działaniem ze strony skarżonego organu. Abstrahując już bowiem od błędnej oceny prawnej na temat wpływu zawiadomienia przez inwestora o zakończeniu spornej nadbudowy budynku na bieg niniejszego postępowania, co doprowadziło organ do zignorowania wskazań wynikających ze wskazanego orzeczenia sądowego, to przyjdzie stwierdzić, że po otrzymaniu w dniu [...].05.2018 r. akt sprawy - w kwestiach istotnych procesowo - organ poprzestał jedynie na sporządzeniu w dniu [...].07.2018 r. kopii rzeczonego zawiadomienia, i po zawiadomieniu w dniu [...].09.2018 r. o gotowości do wydania decyzji, zakończył postępowanie w dniu [...].11.2018 r. - po raz drugi je umarzając. Istotne dla stanu faktycznego sprawy ustalenia, które wynikały z orzeczenia z 31.01.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 314/17, skarżony organ przeprowadził dopiero w styczniu i lutym 2020 r. Potrzebne do tego okazało się wydanie przez tut. Sąd drugiego orzeczenia (wyrok z 06.08.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 269/19), a także interwencja skarżącej z [...].01.2020r. Pomimo otrzymania akt administracyjnych w dniu [...].11.2019 r., organ nie podejmował przez ponad dwa miesiące żądnych czynności w sprawie. Zmiana w tym zakresie nastąpiła dopiero po złożeniu przez skarżącą ponaglenia. Wówczas wyznaczono na dzień [...].01.2020 r. termin oględzin budynku przy ul. [...][...]. Nie ulega również wątpliwości, że PINB w [...] pomimo tego, że wyrok tut. Sądu z 06.08.2019 r. wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu [...].11.2019 r., a więc blisko 4 miesięcy przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego, nie zakończył tego postępowania wydaniem decyzji w terminie przewidzianym w przepisach prawa, to jest nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto organ prowadził postępowanie w czasie dłuższym niż było to konieczne, podejmując czynności procesowe w sposób nieefektywny w dużym odstępie czasu. Bezsprzecznie więc można skutecznie przedstawić organowi również w tym ostatnim okresie zarówno zarzut bezczynność, jak i przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., uznał, że bezczynność oraz przewlekłość postępowania organu nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18). Taka sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, o czym świadczą opisane wyżej okoliczności tej sprawy. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie, ponieważ jest ona na tyle złożona, że wymaga wyjaśnienia nie tylko legalności samej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, ale także wpływu wykonanych robót budowlanych na substancję budynku przy ul [...][...] w [...] (m.in. w związku z twierdzeniami skarżącej dotyczącymi likwidacji ogniomurka pomiędzy posesjami nr [...] i [...], pękaniem ścian, czy też likwidacji znajdującego się w ogniomurku komina wentylacyjnego i wykonaniem jego atrapy w innym miejscu). Dlatego orzeczono, tak jak w pkt I sentencji wyroku.

Z uwagi na fakt, że organ nie wydał w sprawie decyzji, Sąd zobowiązał PINB w [...] do załatwienia sprawy rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, położonego w [...] przy ul. [...][...], w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.