Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2142/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: par. 1 ust. 4 w związku z par. 2 ust. 4, par. 65 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 170 poz 1393
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R.G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 138 (sto trzydzieści osiem) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD lub organ) decyzją z [...] czerwca 2013 r., działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 kpa oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. (dalej udp), załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej – Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm. (dalej rozporządzenie), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm. (dalej utd), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] marca 2013 r., którą na podstawie art. 13k ust. 4 i art. 13l ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp oraz art. 104 i 107 kpa nałożył na J. O. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

U podstaw ww. rozstrzygnięcia organu legły ustalenia poczynione w następstwie skontrolowania w dniu [...] marca 2013 r. [...] na drodze [...] w miejscowości K. kierowanego przez skarżącego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu marki [...] nr rejestr. [...] i przyczepy [...] nr rejestr. [...]. Mianowicie zespół ten poruszał się bez urządzenia viaBox służącego do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drodze płatnej; w konsekwencji stwierdzono nieuiszczenie opłaty za przejazd, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. W protokole kontroli (por. akta administracyjne sprawy) odnotowano też dopuszczalną masę całkowitą (dmc) pojazdu samochodowego – 2506 kg i przyczepy – 2500 kg, zatem przekraczającą 3,5 tony oraz wyszczególnienie drogi (jako płatnej) w załączniku nr 1 pkt 14 do rozporządzenia. Skarżący podpisał ten protokół bez uwag, jednak następnie po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie złożył wyjaśnienie, w którym podał m.in., że nie trudni się zawodowo przewozami (jednorazowo pomagał ojcu w sprowadzeniu uszkodzonego samochodu), a zaistniała sytuacja wynikła z niewiedzy, że "ten odcinek drogi jest płatny".

Argumentację tę skarżący podtrzymał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. pismo z [...] marca 2013 r. do GITD nazwane odwołaniem - w aktach administracyjnych sprawy). Według skarżącego przy wjeździe nie zauważył żadnej informacji, że droga, po której się porusza jest drogą płatną i musi mieć urządzenie do poboru opłat viaBox. Po kontroli i pouczeniu kupił to urządzenie w najbliższym punkcie dystrybucji.

GITD nie uwzględnił tej argumentacji.

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wskazał na istotne elementy stanu faktycznego sprawy, a to m.in. na dmc pojazdu samochodowego – 2506 kg i przyczepy – 2500 kg (łącznie przekraczającą 3,5 tony), na brak wyposażenia pojazdu w urządzenie viaBox, na wyszczególnienie odcinka drogi krajowej, po której poruszał się skontrolowany zespół pojazdów [...], w załączniku nr 1 pkt 14 do ww. rozporządzenia w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (...) oraz na nieuiszczenie przez skarżącego opłaty za przejazd. Następnie, po przytoczeniu (w szczególności) treści przepisów art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 w zw. z art. 13l ust. 1 udp, jak również przepisów art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 5 i ust. 6 lit. b), art. 56 ust. 1 pkt 3, art. 131 ust. 1 pkt 2 utd oraz powołując się na przepisy art. 7, 77 i 80 kpa, organ podniósł, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Przyczyny nieuiszczenia opłaty nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej, gdyż kary pieniężne za naruszenia przepisów udp są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Nie miało zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia "to, że skarżący nie wiedział o istnieniu obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd". Bezspornie poruszał się, jako kierujący pojazdem, po płatnym odcinku drogi bez uiszczenia wymaganej opłaty, za co należało wymierzyć ww. karę pieniężną przewidzianą w bezwzględnie obowiązujących przepisach. Wina i stopień zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Jego brak skutkował nieuiszczeniem opłaty oraz obowiązkiem organu wymierzenia kierującemu kary pieniężnej z tego tytułu (art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 1 pkt 1 udp). Ustawodawca nie przewidział możliwości uchylenia kary ani jej miarkowania w zależności od możliwości finansowych kierującego.

Kierujący pojazdem, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), za który uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony (...), jest obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku przejazdu po drodze krajowej objętej tym obowiązkiem. Kierujący mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy co do kategorii dróg i ponoszenia opłat elektronicznych nie usprawiedliwia naruszenia przepisów. Ww. rozporządzenie z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych (...) wymienia wszystkie odcinki płatnych dróg krajowych. Odpowiedzialność administracyjna, w przeciwieństwie do odpowiedzialności karnej, jest odpowiedzialnością obiektywną, tzn. powstaje za samo naruszenie przepisu niezależnie od winy i świadomości sprawcy wykroczenia.

O zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy udp i rozporządzeń wykonawczych, a nie znak drogowy. Znaki drogowe, na których brak powołuje się skarżący, mają bowiem charakter znaków informacyjnych, a nie znaków zakazu lub nakazu. Tymczasem można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu obowiązany jest się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje w zakresie informacji wynikającej ze znaku. Podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 udp jest nieuiszczenie opłaty elektronicznej na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Sądu. Z treści skargi wynika, że nie zgadza się z tą decyzją. Według skarżącego masa całkowita ww. zespołu nie przekraczała 3,5 tony – masa samochodu wynosi 2506 kg a przyczepy 750 kg, co daje 3256 kg. Dane te skarżący ustalił na podstawie dowodów rejestracyjnych. Nadto przyczepa była pusta (bez ładunku). Znaki informacyjne dają możliwość podejmowania decyzji i ułatwiają poruszanie się pojazdami uczestnikom ruchu. Droga niezawierająca oznaczenia nie daje kierującemu możliwości wyboru. Kierując pojazdem skarżący został bez takiej możliwości wyboru "automatycznie skierowany na drogę płatną". Droga, którą jechał, w pewnym momencie z drogi niepłatnej przechodzi w drogę płatną [...] i nie ma oznaczeń informujących o zmianie statusu drogi. Widząc natomiast znak informacyjny skarżący miałby czas na dokonanie stosownego wyboru i podjęcie decyzji, co pozwoliłoby mu uniknąć kary.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że za właściwe ustawienie znaków drogowych odpowiada zarządca drogi a nie inspekcja transportu drogowego. Dopuszczalna masa całkowita (dmc) zespołu pojazdów została ustalona na podstawie wpisów w dowodach rejestracyjnych okazanych w trakcie kontroli drogowej. Z uwierzytelnionej kopii dowodu rejestracyjnego ww. przyczepy marki [...] "wynika bezsprzecznie, że dmc przyczepy wynosiła na dzień kontroli 2500 kg", zatem dmc zespołu pojazdów została określona prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika bezpośrednio z cytowanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych (udp), jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, określonej w przepisach art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenie tej kary.

W ocenie Sądu odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia. Wynika to z następujących powodów:

W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych (udp) korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm. (dalej prd), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ha ust. 6 udp w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane ww. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia.

Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. (dalej rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prd określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prd, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.)

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12) przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)".

Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 udp funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12).

W niniejszej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, naruszył ten przepis przez wadliwą jego wykładnię. Uznał bowiem co do zasady za prawnie obojętną dla nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu okoliczność właściwego oznakowania drogi, po której poruszał się pojazd/zespół pojazdów kierowany przez skarżącego – jako drogi płatnej, podczas gdy dla właściwego zrekonstruowania normy prawnej objętej tym przepisem konieczne jest ustalenie, czy droga ta/odcinek drogi była oznaczona zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych (udp) i ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd).

Aczkolwiek skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. wykonywał przejazd zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (zarzuty skarżącego na tle dmc tego zespołu nie znajdują uzasadnienia w zebranym i w tym zakresie właściwie ocenionym przez organ materiale dowodowym sprawy znajdującym się w aktach administracyjnych postępowania) i z tego tytułu był zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było bowiem (i będzie na etapie powtórnego postępowania) ustalenie czy odcinek drogi, po której poruszał się kierowany przez skarżącego zespół pojazdów (w tym wjazd na ten odcinek), był w dniu kontroli należycie oznakowany, zgodnie z ww. regulacją prawną, jako droga płatna.

W myśl powyższego bowiem, organ nie może się ograniczyć do odnotowania obowiązku skarżącego w zakresie znajomości przepisów dotyczących dróg publicznych (w tym kategorii dróg i ponoszenia opłaty elektronicznej), skoro usprawiedliwieniem dla ich naruszenia jest brak stosownego oznakowania drogi jako płatnej, za wjazd na którą to drogę należy uiścić opłatę elektroniczną. Kwestia ta (oznakowania drogi) nie została w sprawie jednoznacznie wyjaśniona. W decyzji pierwszoinstancyjnej brak ustaleń na temat oznakowania drogi; są tylko ustalenia co do niewyposażenia pojazdu w urządzenie viaBox. W decyzji drugoinstancyjnej też wprost nie wypowiedziano się – mimo argumentacji odwołania, czy ww. odcinek drogi był oznakowany jako płatny, wskazano natomiast na jego wyszczególnienie w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r., akcentując obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej, przy jednoczesnym wyrażeniu stanowiska, że o kategorii drogi (jako płatnej) rozstrzygają przepisy udp i rozporządzeń wykonawczych, a nie znak drogowy.

Ponownie rozpoznając sprawę, dopiero w następstwie wyjaśnienia kwestii oznakowania ww. odcinka drogi (według stanu na dzień kontroli), organ ustali, mając na uwadze poczynione wyżej oceny prawne i wskazania Sądu odnośnie dalszego postępowania, którymi jest związany, czy uchybienie przez skarżącego obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia tej opłaty.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ppsa (Dz. U. 2012.270 j.t. ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 250 ppsa.