Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 104/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70 § 1;
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 207 ust. 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80;
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 § 3, art. 134 § 1;
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 720/17 w sprawie ze skargi E. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia 25 lipca 2017 r., nr 3/p/2017 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G.Sp. z o.o. w B. – Syndyka masy upadłości E. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Zarządu Województwa Warmińsko - Mazurskiego 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 720/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. oddalił skargę E. [...] Sp. z o. o. w W. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 25 lipca 2017 r. w przedmiocie zwrotu środków w ramach dofinansowania przyznanego na realizację projektu.

Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Zarzuty oparto na drugiej podstawie kasacyjnej i dotyczyły one:

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.) i art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – zwanej dalej "o.p." poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach i niezbadanie w sposób zupełny pod względem formalnym i materialnym legalności zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do sytuacji, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że zobowiązanie określone zaskarżoną decyzją wygasło wskutek przedawnienia;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną ocenę Sądu, że w toku postępowania nie naruszono art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." , która to ocena dokonana została w wyniku nieprawidłowej kontroli decyzji i nierozpoznaniu sprawy w jej granicach, w szczególności przez zakończenie postępowania wyjaśniającego przez organ i wydanie decyzji administracyjnej bez przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym zeznań świadków, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie o stanowisko organu zawarte w wystąpieniu pokontrolnym, nie uwzględniając dowodu złożonego przez stronę – w postaci opinii biegłego, dowodzącej brak podstaw do rozwiązania ze stroną umowy o dofinansowanie;

- art. 207 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na fakt, że nie zaistniały przesłanki wskazane w tym przepisie uprawniające do wydania decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 tej ustawy, a co za tym idzie – braku podstawy do prowadzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego;

- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z opinii biegłego.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021r., poz. 2095).

Skarga kasacyjna wywiedziona przez pełnomocnika skarżącego nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odpowiada prawu.

Przed odniesieniem się do zarzutów ujętych w skardze kasacyjnej konieczne jest przypomnienie zasad odnoszących się do konstrukcji tego środka zaskarżenia. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania (która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi).

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.)

Ponadto zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżąca uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygniecie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wynika to z tego, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Przypomnienie zasad dotyczących zgłaszania skargi kasacyjnej było konieczne zważywszy na konstrukcję rozpoznawanego środka zaskarżenia.

Autor skargi kasacyjnej bowiem wskazał jedynie na naruszenie przepisów postępowania, jednakże z petitum skargi kasacyjnej wywieść można, iż zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 207 ustawy o finansach publicznych (pkt 1 a i c) poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 70 § 1 o.p. (pkt 1 a)– poprzez nieuwzględnienie przez Sąd przedawnienia zobowiązania skarżącej do zwrotu środków.

W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazywać, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów, bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego nie zostało powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (lub także z innymi przepisami p.p.s.a.), co było konieczne, bowiem Sąd I instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, a wyłącznie ogranicza się do oceny wykładni bądź zastosowania tych przepisów przez organy. Wyłączną podstawę działań i rozstrzygnięć podejmowanych przez Sąd administracyjny stanowią przepisy postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowią one tzw. normy odniesienia. Normami tymi nie są przepisy prawa materialnego (lub k.p.a.). Całość tych przepisów tworzy z kolei tzw. normy dopełnienia (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012r., sygn. I FSK 199/11). Naruszenie norm odniesienia przez Sąd polega na niedostrzeżeniu naruszenia przez organ norm dopełnienia. W rozpoznawanej sprawie brak jest w konstrukcji zarzutu naruszenia prawa materialnego wyraźnego powiązania norm dopełnienia z normami odniesienia.

Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (uchwała NSA z 26 października 2009r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie NSA).

Gdy w rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty oparte na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., w takiej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można zatem przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z 27 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna, pomimo różnorodnego sformułowania zarzutów w zakresie obu przesłanek z art.174 p.p.s.a., w rzeczywistości kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że doszło przez skarżącą do naruszenia umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 do konkursu, co doprowadziło do rozwiązania umowy i w konsekwencji powstania obowiązku zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.

Dokonując oceny tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 207 ust 1 i art. 67 ustawy o finansach publicznych i art. 70 § 1 o.p. poprzez najogólniej biorąc nierozpoznanie sprawy w jej granicach i niezbadanie w sposób zupełny pod względem formalnym i materialnym legalności zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do sytuacji, że Sąd przy rozpoznawaniu sprawy nie rozpoznał i nie uwzględnił faktu, że zobowiązanie określone zaskarżona decyzją wygasło wskutek przedawnienia, jak również nieustalenie czy projekt został ostatecznie zakończony w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz zakończenie sprawy bez przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów.

Oceniając powyższe zarzuty wskazać należy, że Sąd I Instancji zasadnie uznał, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc zrealizować zasadę prawdy obiektywnej, a tym samym wypełnić zobowiązanie płynące z nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy uznać uwzględnienie wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów i okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Stwarza to w sposób oczywisty konieczność uzasadnienia zajętego stanowiska, aby wyraźnie z niego wynikało, że zostało ono oparte na prawidłowo zrealizowanej zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a nie ma charakteru rozstrzygnięcia dowolnego. W myśl art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Skonstatować należy, że prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego jest działaniem zgodnym z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (patrz: Barbara Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 66).

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. albowiem to organ zobowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązany jest także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, "działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy." (v. wyrok NSA z 7 lipca 2015 r. II GSK 1449/14). Natomiast rolą Sądu jest ocena czy organ wywiązał się z tego obowiązku. Wskazać należy, że skarżąca poza podniesieniem zarzutu, że WSA powielił błędy organu nie wyjaśnił na czym polega wadliwość poczynionych ustaleń faktycznych i jego ocena. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co trafnie stwierdził Sąd I instancji.

W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie nieskuteczne jest także powołanie w podstawach skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy Sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy por. - wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014r., II GSK 1560/12 LEX nr 1452692.

WSA prawidłowo ustalił, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organ nie dopuścił się naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Słusznie wskazał w uzasadnieniu orzeczenia, że to, iż wnioski wyprowadzone przez skarżącą są odmienne, nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury

Za trafny należy uznać pogląd WSA że skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie. Celem podstawowym projektu było stworzenie systemu e-commerce w obszarze handlu odzieżą, realizowanego dwoma kanałami dystrybucji. We wniosku o dofinansowanie przewidziano stworzenie sieci punktów handlowych działających na zasadzie franczyzy pod wspólną marką oraz centralną hurtownią w siedzibie skarżącej spółki. Miał zostać stworzony nowy sposób obsługi klienta, pozyskiwani mieli być nowi klienci, sprzedaż miała być odmiejscowiona, przychody ze sprzedaży – zwiększone, a koszty działalności – zoptymalizowane. Inwestycje polegać miały na zakupie środków trwałych i wdrożeniu systemów informatycznych.

W wyniku przeprowadzonej w dniach 2 i 18 lutego oraz 3 i 19 czerwca 2015r. kontroli miejscu w zakresie realizacji projektu, stwierdzono liczne nieprawidłowości. Między innymi za niekwalifikowalne uznano wydatki poniesione na zakup sprzętu komputerowego, z uwagi na brak ich okazania podczas czynności kontrolnych oraz na zakup oprogramowania e – platforma ze względu na jego zrefundowanie w ramach innego projektu.

Ponadto stwierdzono, że beneficjent nie osiągnął celu projektu wobec braku realizacji wskaźników rezultatu projektu w zakresie liczby:

- wspartych przedsiębiorstw, które wdrożyły lub zintegrowały systemy informatyczne B2B;

- nowych usług elektronicznych dla MŚP świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa,

- nowych usług elektronicznych dla obywateli świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa;

- korzystających z usług oferowanych w sieci,

- przedsiębiorstw objętych wdrożonymi i/lub zintegrowanymi systemami informatycznymi typu B2B.

Podnieść należy, że pismem z 20 lipca 2016 r. Zarząd Województwa rozwiązał umowę o dofinansowanie, stosownie do jej § 19 ust. 1 pkt 6 i pkt 7, a następnie pismem z 23 sierpnia 2016 r. wezwał beneficjenta do zwrotu dofinansowania. Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że w rozpoznawanej sprawie nie było konieczności uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, z uwagi na prawidłowe ustalenia stanu faktycznego i wystarczające zebranie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 13 grudnia 2017r., sygn. akt II GSK 1124/16, w którym Sąd ten stwierdza, że: "to, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ ma wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony". Słusznie wywiedziono w zaskarżonym orzeczeniu, iż organ wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia audytu, wskazując termin na dopełnienie tej czynności. Beneficjent kilkukrotnie wnosił o wydłużenie wyznaczonego terminu, a audyt przedłożył dopiero w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wraz z pismem z 23 marca 2017 r. ( data wpływu do organu – 28 marca 2017r.). Zebrany przez organ materiał dowodowy, pozwalał dokonać jednoznacznego rozstrzygnięcia, co do podstaw obowiązku zwrotu przez skarżącą wypłaconych środków dofinansowania. W sprawie nie pozostawały jednocześnie żadne wątpliwości wymagające dodatkowego wyjaśniania i dowodzenia.

Podkreślić należy, że okoliczności sprawy zostały już stwierdzone innymi dowodami opisanymi szczegółowo na stronach 5 i następnych zaskarżonej decyzji, co do których skarżąca kasacyjnie nie podniosła żadnych zarzutów. Organ przekonująco wyjaśnił powody, dla których nie przeprowadził dowodu z zeznań wnioskowanych przez skarżącą spółkę świadków. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że stan faktyczny tej sprawy został ustalony jednoznacznie na podstawie innych dowodów, a zatem przesłuchiwanie na te same okoliczności świadków było zbędne. Dodać zresztą należy, że – jak wynika z akt sprawy – organ podejmował próbę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, ale odstąpiono od tego jedynie z uwagi na niewskazanie przez skarżącą spółkę adresu prowadzenia przez nią działalności.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. to Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przewidziana w tym przepisie możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez sąd administracyjny ograniczona jest jedynie do dowodów z dokumentów. Nie zna Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z opinii biegłego. Dowód taki można natomiast przeprowadzić w postępowaniu administracyjnym, ale – jak już wskazano – okazało się to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie skarżącej spółki. Z tego względu zarzut ten pozostaje nieuzasadniony.

Biorąc pod uwagę powyższe, zasadnie WSA uznał, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Nie sposób też uznać, aby skarżąca została ograniczona w zakresie swoich procesowych uprawnień.

Sąd I instancji wskazał w zaskarżonym wyroku, iż umowa o dofinansowanie łącząca skarżącą z organem została skutecznie rozwiązana, a skarżąca nie kwestionowała podstaw jej rozwiązania w drodze stosownego powództwa. W tym zakresie należy podkreślić, że podstawą do wydania decyzji był art. 207 ust. 1 u.f.p. Rozwiązanie umowy było jednym z elementów stanu faktycznego, rodzącym jedynie skutki cywilnoprawne w zakresie wzajemnych rozliczeń stron umowy i nie przesądzało o konieczności orzeczenia zwrotu środków. Przepisy cyt. ustawy nie uzależniają wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków, jak też wydania decyzji w tym przedmiocie od rozwiązania umowy o dofinansowanie. W rezultacie kwestia dopuszczalności oraz zasadności wypowiedzenia umowy o dofinansowanie nie ma przesądzającego znaczenia dla wyniku sprawy i nie podlega badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym kontroli legalności decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy. Ocena taka wykracza poza ramy sądowej kontroli administracji publicznej. Rozstrzygnięcie sporu, co do umowy cywilnoprawnej należy do sądu powszechnego. W sprawie ocenie podlegało natomiast to, czy zaistniały podstawy do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zostały one spełnione, zaś w skardze kasacyjnej oceny tej nie podważono. Poza odwoływaniem się do oświadczenia woli organu o rozwiązaniu umowy nie podniesiono argumentów mających świadczyć o tym, że którakolwiek z przesłanek zwrotu środków nie została spełniona.

Ostatni podniesiony przez skarżącą spółkę zarzut odnosił się do przedawnienia zobowiązania do zwrotu, przy czym spółka nietrafnie skojarzyła go z naruszeniem art. 70 § 1 o.p. Stosowanie tego przepisu nie wchodziło w tej sprawie w grę, dlatego że – jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – kwestię przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków unijnych regulują inne przepisy prawa. Mimo, że Sąd pierwszej instancji powołał odnośne unormowania, tj. art. 66a ustawy o finansach publicznych oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U.UE.L.1995.312.1) strona skarżąca nie powołała w skardze kasacyjnej zarzutów skierowanych przeciwko ich wykładni bądź zastosowaniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.