Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 642/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 162 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 256 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji dotyczących określenia kwoty długu celnego oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił Agencji Celnej [...] H. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego o kolejnych numerach od [...] do [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ celny wskazał, iż doręczenie wymienionych w sentencji postanowienia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego następowało w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej, ponieważ adresat odmawiał ich odbioru, informując że posiada pełnomocnika - Biuro [...]. W dniu [...] działający przez pełnomocnika H. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od powyższych decyzji wraz z odwołaniem, powołując się na fakt odmowy wydania stronie egzemplarzy ww. decyzji przez organ celny I instancji oraz podkreślając, że strona nie znając numeru i daty decyzji nie była w stanie (i nie jest nadal) prawidłowo oznaczyć numeru zaskarżonej decyzji, wobec czego - zdaniem strony - termin, o którym mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej nie zaczął jeszcze biec.

Organ celny w oparciu o art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu trudno bowiem mówić o braku zawinienia strony w sytuacji, gdy strona odmawiając przyjęcia doręczanych jej decyzji, sama pozbawiła się prawa zaznajomienia z treścią wydanych rozstrzygnięć. Organ celny uznał upoważnienie udzielone M. S. przez H. S. za niespełniające wymogów materialnych wynikających z art. 253 § 2 Kodeksu celnego, a tym samym nieskuteczne, gdyż M. S. nie był pracownikiem agencji celnej, ani adwokatem, radcą prawnym czy też doradcą podatkowym. Dlatego w ocenie organu kierowanie decyzji bezpośrednio do strony należy uznać za prawidłowe, zaś odmowa ich przyjęcia skutkowała w świetle art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej uznaniem doręczenia za skuteczne.

Powyższe postanowienie zaskarżył H. S. - Agencja Celna [...] skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając:

- naruszenie art. 187 § 1 i art. 172 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej polegające na nieprzeprowadzeniu zawnioskowanych dowodów i bezpodstawnym uznaniu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy to strona odmawiała przyjęcia decyzji, gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego winno doprowadzić do wniosku, iż odmowy przyjęcia poszczególnych decyzji dokonywały nieupoważnione do tego przez skarżącego osoby,

- naruszenie art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 253 Kodeksu celnego w zw. z art. 26 PwuPc polegające na uznaniu, iż skarżący nie uprawdopodobnił uchybienia terminu bez swojej winy, gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić organ do wniosku, iż uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Skarżący podkreślił, iż to nie strona odmawiała przyjęcia decyzji, lecz nieupoważnione do odbioru osoby, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej tym bardziej, że nie przeprowadzono zawnioskowanych przez stronę dowodów na okoliczność, kto odmawiał przyjęcia poszczególnych decyzji. Oparcie się wyłącznie na treści notatek jest zdaniem skarżącego nieprawidłowe, gdyż stosownie do art. 172 § 1 i 1 Ordynacji podatkowej należało w tym przypadku sporządzić protokół. Skarżący podniósł także, iż odesłanie zawarte w art. 26 PwuPc do stosowania "przepisów dotychczasowych" nie obejmuje przepisów proceduralnych, a zatem po dniu 1.05.2004 r. mogła skutecznie występować w postępowaniu celnym osoba niebędąca agentem celnym (art. 75 Prawa celnego). Tym samym w niniejszej sprawie doszło do pominięcia pełnomocnika, co uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto, ustosunkowując się do zarzutów skargi, podniósł, iż sporny art. 253 Kodeksu celnego definiuje instytucję przedstawicielstwa celnego i zawiera katalog uprawnionych podmiotów do występowania w tym charakterze, a zatem ma charakter materialny i zgodnie z art. 26 PwuPc znajduje zastosowanie w sprawie dotyczącej długu celnego powstałego przed dniem akcesji. W konsekwencji pełnomocnikiem strony, a więc osobą uprawnioną do odbioru spornych decyzji w jej imieniu nie mógł być M. S. z Biura [...], gdyż nie posiadał on określonego w art. 253 Kodeksu celnego przymiotu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, ani też nie był pracownikiem agencji celnej.

Organ celny podkreślił także, iż pisma organu celnego przed wydaniem decyzji (postanowienie o wszczęciu - k. 476-488, postanowienie o połączeniu spraw - k. 511-512 i postanowienie wyznaczające 7-dniowy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym - k. 519-520), jak również korespondencję po odmowie odebrania decyzji (wezwanie z dnia [...] - k. 772-773) strona odbierała w swojej siedzibie za pośrednictwem zatrudnionych agentów celnych, co dowodzi, że działanie strony miało charakter całkowicie wybiórczy i było obliczone na uchylanie się od obowiązków celnych. Nadto dyspozycja H. S. zakazująca odbioru pism pracownikom jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości czynności postępowania, gdyż informacja o zakazie odbioru korespondencji została przedłożona organowi celnemu I instancji już po ich zakończeniu, tj. [...] (k. 730-736). Organ celny zaznaczył także, iż skarżący przed organem II instancji wnioskował o przeprowadzenie dowodów, lecz wyłącznie na okoliczność "możliwości prawidłowego zataryfikowania towaru stanowiącego przedmiot niniejszych postępowań oraz możliwości wykrycia błędu w dokonanej taryfikacji". Zdaniem organu celnego nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 172 Ordynacji podatkowej, gdyż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w tym przepisie sytuacji uzasadniających sporządzenie protokołu, a fakt sporządzenia notatek służbowych, które załączono do akt sprawy stanowi czynność równorzędną i wyłączającą konieczność sporządzenia protokołu, tym bardziej że regulacje zawarte w ww. przepisie nie kwestionują spisywania notatek na powyższą okoliczność.

W toku postępowania strony podtrzymały zajęte przez siebie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanych w zaskarżonym postanowieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego o kolejnych numerach od [...] do [...]. Z załączonych akt administracyjnych oraz akt innych spraw toczących się w tut. Sądzie wynika, iż objęte wnioskiem skarżącego decyzje Naczelnika Urzędu Celnego o numerach od [...] do [...] zostały zaskarżone w drodze odwołania, a decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana na skutek rozpoznania tegoż odwołania została zaskarżona skargą, która stanowi przedmiot rozpoznania w sprawie o sygn. [...].

Stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). Z powyższej regulacji wynika, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy nastąpiło uchybienie terminu do dokonania określonej czynności, a zainteresowany uprawdopodobni, że do uchybienia tego doszło wskutek okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokona czynności, dla której był przewidziany termin. Chodzi przy tym o przeszkody o nadzwyczajnym charakterze, których zainteresowany nie był w stanie usunąć. Jako kryterium przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy.

Należy podkreślić, iż zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie, została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Doręczenie, które nie jest skuteczne, nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (vide wyrok NSA z dnia 22.06.2005 r., FSK 2587/04, Lex nr 173329).

Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie domagał się w pierwszej kolejności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (vide: wniosek z [...] - k. 787-793 akt adm. i pismo z [...] - k. 808 akt adm.), utrzymując, iż decyzje nie zostały skutecznie doręczone, a więc podnosząc okoliczność, która czyni taki wniosek bezprzedmiotowym. W przypadku bowiem nieskutecznego doręczenia, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu, a zatem nie może być mowy o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Następnie w odpowiedzi na odpowiedź na skargę skarżący, podtrzymując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podniósł jednocześnie, iż doręczenie decyzji nastąpiło po miesiącu od wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (k. 26-28). Tymczasem gdyby rzeczywiście powyższe doręczenie było doręczeniem pierwszorazowym, otwierałoby skarżącemu drogę do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od tegoż doręczenia.

Natomiast Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż w sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji o numerach od [...] do [...] w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji organ celny uznał, iż w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie stwierdził brak podstaw do przywrócenia tegoż terminu w świetle art. 162 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji dla oceny zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem koniecznym stało się zbadanie, czy i kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem, a w konsekwencji czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem. Warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 162 i nast. Ordynacji podatkowej jest bowiem uprzednie ustalenie, że czynność procesowa została dokonana przez stronę z uchybieniem terminu do jej dokonania (vide wyrok NSA z dnia 24.04.2002 r., I SA/Gd 848/01, OPP 2003/4/58; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.04.2004 r., III SA 2973/02, POP 2005/5/119). Dopiero więc po zbadaniu, czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, będzie mogła podlegać ocenie prawidłowość odmowy przywrócenia uchybionego terminu z punktu widzenia art. 162 Ordynacji podatkowej, który ma zastosowanie tylko do sytuacji, w której został uchybiony termin.

Agencja Celna [...] H. S., to jest jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej i mająca status osoby w postępowaniu celnym w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 10c Kodeksu celnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) występował w postępowaniu celnym przed Naczelnikiem Urzędu Celnego jako przedstawiciel pośredni spółki A i w związku z dokonanymi na rzecz tej spółki zgłoszeniami celnymi zostały wydane również w stosunku do niego jako dłużnika solidarnego (art. 209 § 3 w zw. z art. 221 Kodeksu celnego) decyzje o numerach od [...] do [...]. Decyzje te były doręczane adresatowi, tj. Agencji Celnej [...] H. S. przez pracowników organu celnego w siedzibie agencji, jednak nie zostały odebrane ze względu na odmowę ich przyjęcia przez samego H. S. (w przypadku decyzji o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...]- vide notatka służbowa z dnia [...] - k. 565 akt adm., z dnia [...] - k. 669 akt adm. i z dnia [...] - k. 701 akt adm.) oraz przez agenta celnego T. R. - S. zatrudnionego w Agencji Celnej [...] H. S. (w przypadku decyzji o numerach: [...] i [...] oraz od [...] do [...] - vide notatka służbowa z dnia [...] - k. 639 akt adm. i z dnia [...] - k. 737 akt adm.). Wbrew twierdzeniom skarżącego odmowy przyjęcia udzielały więc osoby uprawnione do odbioru korespondencji, tj. sam prowadzący agencję celną H. S. oraz zatrudniony przez niego agent celny - T. R. - S., który - co wymaga podkreślenia - wcześniej dokonywał dalej idących czynności w imieniu Agencji Celnej [...] H. S., a mianowicie potwierdził przyjęcie upoważnienia spółki A dla Agencji Celnej [...] H. S. (k. 405 akt adm.), a następnie dokonywał zgłoszeń celnych na rzecz tej spółki (k. 20, 38, 59, 73, 92, 115, 146, 170, 212, 264, 314, 350, 389 akt adm.). Ponadto - jak słusznie zauważył organ celny - wcześniejsza korespondencja kierowana do siedziby Agencji Celnej [...] była odbierana przez samego H. S. oraz zatrudnionego agenta celnego - A. S. (vide postanowienia o wszczęciu postępowania celnego - k. 476-488 akt adm., postanowienie o połączeniu spraw - k. 511-512 akt adm., wezwanie do nadesłania wymaganych dokumentów - k. 513, postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego - k. 519-520 akt adm.).

Bezzasadne jest przy tym powoływanie się przez skarżącego na odwołanie pracownikom Agencji Celnej [...] H. S. pełnomocnictwa do odbioru dokumentacji i decyzji z Urzędu Celnego oraz wszelkiej korespondencji związanej ze spółką A, gdyż oświadczenie w tym względzie skarżący złożył w Urzędzie Celnym dopiero w dniu [...] (k. 776-777 akt adm.), a więc po odmowie przyjęcia decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem. Natomiast z notatek służbowych sporządzonych na okoliczność odmowy przyjęcia decyzji wynika jednoznacznie, iż agent celny T. R. - S., podobnie jak sam H. S., odmowę przyjęcia decyzji uzasadniał jedynie faktem ustanowienia przez H. S. pełnomocnika w osobie M. S. prowadzącego Biuro [...] (vide k. 565, 639, 669, 701).

Ponadto wymaga podkreślenia, iż w niniejszej sprawie doręczenie decyzji było dokonywane w trybie art. 151 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Z przepisu tego wynika, że pisma adresowane do jednostek organizacyjnych niezależnie od tego, czy posiadają one osobowość prawną, czy też jej nie mają, dla skuteczności doręczenia muszą zostać doręczone w siedzibie tego podmiotu osobie upoważnionej do odbioru pism. Upoważnienie do odbioru pisma powinno być imienne albo winno wynikać z podziału czynności pomiędzy osoby zatrudnione w biurze danej jednostki organizacyjnej. Jako upoważnioną należy traktować (...) również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w jednostce organizacyjnej adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp. Jednostki organizacyjne są obowiązane tak organizować swą pracę by doręczenie pism (orzeczeń, wezwań) w godzinach urzędowych i w lokalu ich siedziby było zawsze skuteczne (vide wyrok NSA - OZ w Katowicach z dnia 6.10.1999 r., I SA/Ka 316/98). Nie ulega zatem wątpliwości, iż H. S. winien był tak zorganizować pracę prowadzonej agencji celnej, by w przypadku jego nieobecności, w siedzibie agencji znajdowała się osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Niewątpliwie jako taką osobę organ celny mógł potraktować zatrudnionego w Agencji Celnej [...] agenta celnego T. R. - S., który przebywał w siedzibie tejże agencji, a wcześniej dokonywał w imieniu agencji bardziej znaczących czynności w postępowaniu celnym. W tym kontekście całkowicie nieuprawnione jest także stanowisko skarżącego, iż mógł on skutecznie zakazać odbioru korespondencji pracownikom agencji celnej i jednocześnie nie miał obowiązku powiadamiać organu celnego o ustanowieniu takiego zakazu, skoro czynności przed organami celnymi w imieniu agencji celnej może dokonywać upoważniony pracownik agencji celnej (art. 256 § 2 Kodeksu celnego), a ograniczenie zakresu takiego upoważnienia nie zostało ujawnione wobec organu celnego.

Należy także zwrócić uwagę, iż stosownie do art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten wyłącza zatem regulację z art. 151 Ordynacji podatkowej, ale dopiero z chwilą skutecznego ustanowienia pełnomocnika (vide wyrok NSA W-wa z dnia 26.07.2006 r., I GSK 2865/05, Lex nr 254927).

W niniejszej sprawie zarówno sam prowadzący agencję celną H. S., jak i zatrudniony przez niego agent celny T. R. - S. odmawiali, poczynając od dnia [...], przyjęcia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, powołując się na ustanowienie przez Agencję Celną [...] pełnomocnika w osobie M. S. - Biuro [...]. W tej sytuacji konieczne stało się także rozważenie, czy w chwili dokonywania doręczeń decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem istniał skutecznie ustanowiony pełnomocnik Agencji Celnej [...] H. S. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w tym zakresie, biorąc pod uwagę, iż doręczenia tych decyzji obywały się po dniu 1.05.2004 r., natomiast decyzje te dotyczą długu celnego powstałego przed tą datą.

Zgodnie z art. 38 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) i zastąpiła dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Jednakże stosownie do art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Pojęcie "przepisów dotychczasowych" użyte w art. 26 powołanej ustawy ograniczyć należy do norm prawa materialnego; w "starych sprawach" organ celny obowiązany jest stosować nowe przepisy proceduralne; rozwiązanie to jest zgodne z przyjmowaną w nauce prawa zasadą stosowania aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych (vide wyrok NSA W-wa z dnia 03.10.2006 r., I FSK 619/06, Lex nr 263033).

W prawie administracyjnym, podobnie jak na gruncie prawa cywilnego, przyjmuje się, że przepisami procesowymi są przepisy o właściwości administracyjnego organu orzekającego oraz o postępowaniu przed takim organem. Natomiast przepisy dotyczące przesłanek, treści powstania, zmian lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia materialnego należą do przepisów materialnoprawnych (vide wyrok NSA w Katowicach z dnia 24.11.1994 r., SA/Ka 1230/04, Lex nr 26528).

Nie ulega wątpliwości, iż sprawy, w których były dokonywane doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego - uznających za nieprawidłowe wpisy do rejestru procedury uproszczonej oraz zgłoszenia celne uzupełniające w części dotyczącej określenia stawki celnej i kwoty długu celnego należą do kategorii spraw dotyczących długu celnego. Jednocześnie istotne w sprawie przepisy, według których należy oceniać kwestie pełnomocnictwa w postępowaniu celnym należą - w ocenie Sądu - do norm prawa materialnego, gdyż określają krąg osób upoważnionych do reprezentacji podmiotu przed organami celnymi oraz zakres przysługujących im uprawnień w związku z udzielonym upoważnieniem. Stąd dla oceny skuteczności upoważnienia udzielonego przez Agencję Celną [...] H. S. dnia [...], a przedłożonego Izbie Celnej w dniu [...] (do Urzędu Celnego wpłynęło [...] - k. 533 akt adm.) należy odwołać się do art. 256 § 2 Kodeksu celnego, stosownie do którego czynności przed organami celnymi w imieniu agencji celnej mogą dokonywać:

1) upoważniony pracownik agencji celnej lub

2) osoba fizyczna prowadząca agencję celną

- wpisani na listę agentów celnych.

Powyższa regulacja dotyczy nie tylko postępowania na etapie odprawy celnej, lecz całego postępowania przed organami celnymi, co wynika z wyraźnego brzmienia tego przepisu. Ponadto bezzasadne w tym względzie byłoby odwoływanie się do przepisów Ordynacji podatkowej, skoro przepisy Kodeksu celnego regulują tę kwestię w sposób samodzielny i wyczerpujący, zaś do przepisów Ordynacji podatkowej odsyłają jedynie w zakresie postępowania w sprawach celnych i to z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

W świetle powyższej regulacji nie ulega zatem wątpliwości, że wskazany w upoważnieniu M. S. w chwili doręczania decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem nie mógł być pełnomocnikiem Agencji Celnej [...] H. S., gdyż nie spełniał żadnego z warunków określonych w powołanym art. 256 § 2 Kodeksu celnego. Powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 253 § 2 Kodeksu celnego nie znajduje zastosowania ponieważ dotyczy on reprezentacji osób dokonujących obrotu towarowego z zagranicą, natomiast w rozpoznawanej sprawie Agencja Celna [...] H. S. występuje we własnej sprawie, jako dłużnik celny, a nie jako przedstawiciel spółki A. W tym ostatnim przypadku agencja celna też nie mogłaby udzielić dalszego upoważnienia komukolwiek, a jedynie innej agencji celnej i ta za zgodą spółki ( art. 254 § 6 Kodeksu celnego ).

Zatem skoro w sprawie nie występował skutecznie ustanowiony pełnomocnik, należało przyjąć, iż organ celny prawidłowo kierował decyzje objęte zaskarżonym postanowieniem do siedziby Agencji Celnej [...] H. S., a odmowa odbioru tychże decyzji nastąpiła - jak wyżej wykazano - przez osoby uprawnione do odbioru korespondencji, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem tzw. fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 153 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniu skarżącego wystarczające było przy tym sporządzenie na okoliczność odmowy przyjęcia decyzji notatek urzędowych przez pracowników organu celnego. Przepis art. 153 Ordynacji podatkowej przewiduje bowiem w tym wypadku "adnotację", a jednocześnie żaden inny przepis nie nakłada w tym zakresie obowiązku sporządzenia protokołu, a zatem sporządzenie notatki służbowej czyni zadość wymogom z art. 153 Ordynacji podatkowej. Powyższe pozostaje także w zgodzie z art. 172 Ordynacji podatkowej, skoro przy braku wyraźnego ustawowego wymogu sporządzenia protokołu powyższe okoliczności zostały utrwalone na piśmie w inny sposób, a mianowicie w formie notatki urzędowej. Z tych też względów nie było potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczności związane z odmową odbioru decyzji.

W świetle powyższego organ celny prawidłowo więc uznał, iż doręczenie poszczególnych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wskazanych w zaskarżonym postanowieniu nastąpiło w dniu odmowy ich przyjęcia, a mianowicie:

- decyzji o numerach: od [...] do [...] - w dniu [...] (k. 565 akt adm.),

- decyzji o numerach: [...] i [...] - w dniu [...] (k. 639 akt adm.),

- decyzji o numerach: [...] i [...] - w dniu [...] (k. 669 akt adm.),

- decyzji o numerach: [...] i [...]- w dniu [...] (k. 701 akt adm.),

- decyzji o numerach: od [...] do [...] - w dniu [...] (k. 737 akt adm.).

Nie ulega zatem wątpliwości, iż odwołanie od powyższych decyzji wniesione w dniu [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, zostało złożone po terminie. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych okoliczności, uprawdopodabniających brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podnosząc jedynie nieskuteczność doręczenia decyzji w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej, która to okoliczność - jak wykazano powyżej - nie może uzasadniać wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a jednocześnie nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Ponadto w okolicznościach sprawy za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania nie może przemawiać fakt, iż wobec przyjęcia tzw. fikcji prawnej doręczenia, strona faktycznie nie otrzymała decyzji objętych zaskarżonym postanowieniem w datach ich doręczenia, które należało uznać za skuteczne, biorąc pod uwagę, że poprzez odmowę odbioru decyzji strona sama pozbawiła się możliwości zapoznania się z treścią decyzji w tych datach. Tym samym, wobec prawidłowości i skuteczności doręczenia tychże decyzji w datach odmowy ich przyjęcia, bez znaczenia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od tych decyzji pozostaje fakt, kiedy zostały przesłane stronie odpisy tych decyzji (w celach informacyjnych) i kiedy strona rzeczywiście zapoznała się z ich treścią.

W tym stanie rzeczy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/M. Lorych - Olszanowska