Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1043/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 4,
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
article: art. 240 par. 1 pkt. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. K. kwotę 1525 zł (słownie: tysiąc pięćset dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., wydaną na podstawie art. 207 i art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 1 ust. 1 pkt. 1, art. 7, art. 8, art. 9 ust. 1 pkt. 1, art. 14, art. 15, art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił zobowiązanie podatkowe A. K. (dalej zwanego też "Skarżącym") w podatku od spadku z tytułu dziedziczenia po zmarłej w 1989 r. H. K. - w kwocie 8120 zł. Do podstawy opodatkowania Organ przyjął wartość masy spadkowej podaną w zeznaniu podatkowym złożonym w 2008 r., wyłączając z niej kwotę odpowiadającą wartości nabytego udziału w powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Po odliczeniu kwoty wolnej od podatku zobowiązanie ustalono przy zastosowaniu skali podatkowej dla podatników zaliczonych do I grupy podatkowej, zgodnie z art. 15 ustawy. Naczelnik przyjął, zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym, że udział Skarżącego w odziedziczonej nieruchomości wynosił 11/24 części. Wartość masy spadkowej ustalono na 330 000 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie żądając jej uchylenia, ponieważ, w jego opinii, została ona wydana z naruszeniem art. 68 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania Skarżący podkreślił, że jego obowiązek podatkowy powstał w dniu [...] maja 1990 r., to jest z chwilą przyjęcia spadku. Zatem, zdaniem Skarżącego, wobec niezgłoszenia obowiązku podatkowego, od 1 stycznia 1991 r. zaczął biec termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, który wynosił 5 lat. Zdaniem Skarżącego termin ten upłynął z dniem 31 grudnia 1995 r. Co prawda w dniu [...] marca 2004 r. wydane zostało postanowienie spadkowe, ale dotyczyło ono tylko stwierdzenia nabycia spadku odziedziczonego jeszcze w 1990 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika. Zdaniem Organu odwoławczego Skarżący, pomijając treść art. 6 ust. 4 ustawy, błędnie wskazał datę powstania obowiązku podatkowego. Dyrektor podkreślił, że skarżona decyzja została wydana i doręczona podatnikowi przed upływem terminu określonego w art. 68 § 2, to jest przed upływem 5 lat.

W skardze do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji i powtórzył stanowisko dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Swoje stanowisko Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uzupełnił pismem z dnia [...] października 2009 r. Wskazał w nim, iż rzeczywisty udział zmarłej spadkodawczyni w nieruchomości w W. wynosił 3/12, a nie 11/12 części, a ten rzeczywisty udział przysługiwał na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej z mężem J. K., który był jednym z dwóch spadkobierców. Przedmiotem dziedziczenia Skarżącego były więc 3/48 części nieruchomości, a nie 11/24. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący załączył odpis księgi wieczystej nieruchomości oraz wypis z rejestru gruntów. Przywołując art. 19 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 pkt. 1 ustawy, a także jej art. 9 ust. 1 pkt. 1, Skarżący ocenił więc, że wysokość podatku w jego sprawie powinna wynosić 2246 zł, a nie przyjęte w decyzjach 8120 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć Sąd nie podzielił poglądu, że podstawa uwzględnienia skargi wynika z art. 145 § 1 punkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Niezasadnie argumentował Skarżący, że obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał wyłącznie z chwilą przyjęcia spadku, tj. w dniu [...] maja 1990 r. Owszem – z chwilą przyjęcia spadku nastąpiło pierwotne powstanie obowiązku podatkowego, ale - zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy – jeśli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Zatem w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy, na podstawie szczególnego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy, powstał dopiero w roku 2004, zobowiązanie Skarżącego przedawniłoby się natomiast z końcem roku 2009.

Zasadny jest natomiast drugi z zarzutów, wskazany w piśmie procesowym z dnia [...] października 2009 r., dotyczący nieprawidłowego ustalenia wielkości udziału matki Skarżącego w nieruchomości, co z kolei skutkowało nieprawidłowym ustaleniem wartości udziału Skarżącego w odziedziczonej nieruchomości i wysokości zobowiązania podatkowego. Wartość udziału H. K. w nieruchomości istotnie wynosiła jedynie 3/12, a nie 11/12, zatem wartość udziału Skarżącego wynosić powinna 3/48 (połowę udziału po zmarłej odziedziczył, zgodnie z postanowieniem spadkowym, jej mąż). Zaznaczyć przy tym trzeba, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w W., dysponowali dokumentem pozwalającym na ustalenie tego prawidłowego udziału Skarżącego – w aktach podatkowych znajduje się odpis księgi wieczystej nieruchomości przy ul. N. [...] w W. z dnia [...] października 2008 r. Z działu II tej księgi, tj. Własność, rubryka 2.2 Właściciel, podrubryka 2.2.1. Udział, liczba porządkowa 1, wynika, że małżeństwo H. i J. K. ujawnieni byli jako współwłaściciele 3/12 części nieruchomości, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej. Owszem, z zeznania podatkowego Skarżącego wynika, że udział ten był większy, ale zeznanie takie nie jest jakimś szczególnym dowodem, bardziej wartościowym, niż inne. W szczególności zeznanie nie jest bardziej wartościowym dowodem, niż księga wieczysta korzystająca z rękojmi wiary publicznej wpisów w niej dokonanych. Wobec tego Organy zobowiązane były co najmniej do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy udziałem deklarowanym, a wynikającym z księgi wieczystej. Załączony do pisma procesowego z dnia 21 października 2009 r. kolejny odpis księgi wieczystej jedynie potwierdzał tę okoliczność faktyczną dotyczącą rzeczywistego udziału spadkodawczyni w nieruchomości, co oczywiście rzutowało na wartość udziału Skarżącego w spadku. Okoliczność ta była zatem znana w postępowaniu podatkowym, co nie pozwala przyjąć, że w sprawie, zgodnie z art. 240 § 1 punkt 5 Ordynacji podatkowej, wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania związana z pojawieniem się nowych faktów lub dowodów.

Niezasadne przyjęcie przez Organy niewłaściwego udziału Skarżącego w spadku skutkowało następnie nieprawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 9 ust. 1 pkt. 1, art. 15 i art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W dalszym postępowaniu Organy uwzględnią zaprezentowane stanowisko Sądu, co oznaczać będzie konieczność określenia zobowiązania Skarżącego w kwocie mniejszej, wynikającej z rzeczywistego udziału Skarżącego w spadku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "a" oraz "c" , a także art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. W kwestii wstrzymania wykonania decyzji podstawą wyroku był art. 152, zaś w kwestii kosztów postępowania – art. 200 tej ustawy procesowej.