Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 536/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-09-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za marzec 2010 r. postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej [...], pełnomocnik R. K. zwrócił się o częściowe zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, tj. od wpisu sądowego od skargi.

Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca uzupełnił w dniu 30 kwietnia 2013 r.

Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w wysokości 500 zł miesięcznie, nie posiada on jakiegokolwiek majątku, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 64 m2, którego właścicielką jest jego małżonka. W rubryce nr 6 formularza PPF, przeznaczonej dla podania osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca wskazał małżonkę, jednocześnie jednak w uzasadnieniu wniosku oświadczył, iż nie prowadzi z żoną, zamieszkującą obecnie w [...], wspólnego gospodarstwa domowego.

Postanowieniem z 9 lipca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący, przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy poprzez podanie jedynie tych okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych.

Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego w dniu 24 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) wniósł sprzeciw, wskazując w pierwszej kolejności, że jest stroną szeregu postępowań sądowych (o sygn. akt I SA/Gd 699/13, I SA/Gd 700/13, I SA/Gd 701/13, I SA/Gd 1025/12), które wymagają zaangażowania środków w znacznej w kwocie. Z tych względów zarówno na potrzeby tamtych spraw, jak i w niniejszym postępowaniu, skarżący wystąpił o zwolnienie od opłat w części, w której rzeczywiście ponieść ich nie może. Skarżącemu udało się pozyskać część finansowania na potrzeby toczących się postępowań i dlatego w niniejszym postępowaniu wnosi o częściowe (w wysokości ½) zwolnienie od opłaty. Środki na ten cel skarżący pozyskał jednorazowo, stąd nie mogły one zostać ujęte w złożonym formularzu PPF.

Pełnomocnik wyjaśnił, że w związku z prowadzoną egzekucją, w ramach której zajęte zostały rachunki bankowe, skarżący nie może dysponować swoim majątkiem.

W ocenie pełnomocnika sam brak nadesłania przez skarżącego dokumentów nie może stanowić o odmowie przyznania prawa pomocy, co potwierdza przywołane przez niego postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 2012 r., I FZ 421/12 (LEX nr 1247068). W takim wypadku ocenić należało, zdaniem skarżącego, czy wystarczająco wykazał on we wniosku, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy.

Następnie pełnomocnik odniósł się do kwestii istniejącego w małżeństwie skarżącego ustroju rozdzielności majątkowej, która to okoliczność, wraz z faktem pozostawania przez małżonków w separacji faktycznej, zwalnia skarżącego z obowiązku przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową żony. Takie też stanowisko zaprezentowane zostało w postanowieniach NSA z 18 maja 2010 r., II GZ 93/10 (LEX nr 673853), z 14 września 2011 r., II FZ 349/11 (LEX nr 898989) i z 15 marca 2012 r., I OZ 150/12 (LEX nr 1136754). Nadmienił przy tym, że małżonkowie nie wystąpili o rozwód ze względów religijnych.

Pełnomocnik nie zgodził się z poglądem, że przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego brana jest pod uwagę wysokość przychodów, a nie dochodów z wykonywanej działalności gospodarczej. Zwrócił uwagę, że przedmiotem działalności skarżącego jest pośrednictwo handlowe w obrocie paliwami, które charakteryzuje się bardzo niską marżą, stąd właściwą jest kategoria dochodu a nie przychodu.

Pełnomocnik wskazał też, że z uwagi na aktualną wysokość dochodów skarżącego nie ma on możliwości zabezpieczenia środków pieniężnych w wysokości pozwalającej mu ponieść pełne koszty sądowe toczących się postępowań. Nadto skarżący nie mógł poczynić oszczędności na poczet toczących się postępowań wcześniej, gdyż nie mógł się spodziewać ich wystąpienia. Zwrócił uwagę, że postępowania podatkowe są wszczynane niezależnie od podatnika, co różni je od postępowań w sprawach cywilnych. Z tej przyczyny skarżący nie miał wpływu na ich ilość i wysokość powstałych kosztów. Wyjaśnił również, że skarżący może je ponieść jedynie w łącznej kwocie 35.000 zł. Jednocześnie podniósł, że wpis sądowy od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1025/12 został poniesiony przez skarżącego ze środków uzyskanych ze sprzedaży samochodu.

Reasumując, pełnomocnik stwierdził, że celem zwolnienia od kosztów jest umożliwienie podmiotom słabszym ekonomicznie realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Oddalenie przedmiotowego wniosku pozbawi zaś skarżącego ochrony prawnej.

Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. przepisu).

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przewidziana w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucja prawa pomocy wywodzi swą genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem o wspieraniu ubogich. Prawo pomocy, którego istota polega na zwolnieniu strony postępowania sądowego z ponoszenia kosztów tego postępowania, nie sprowadza się jednak do likwidacji tych ciężarów w ogóle, bo jest to niemożliwe, gdyż nie istnieją postępowania sądowe, które nic nie kosztują, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ściślej na budżet Państwa, składający się z podatków i innego rodzaju wpływów. Koszty procesu przerzucane są zatem na innych i z tego też względu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od generalnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r., I FZ 549/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wobec powyższego – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W niniejszej sprawie wobec stwierdzenia, że złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest niewystarczające, a także budziło uzasadnione wątpliwości – na podstawie art. 255 P.p.s.a. – zażądano przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) odpisów imiennych informacji o wysokości uzyskanych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów w 2012 r. oraz odpisów wszystkich złożonych przez małżonków zeznań podatkowych za rok 2012 (tj. PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź też stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wszystkich dochodach uzyskanych przez małżonków za ten rok; (2) odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za 2012 r. z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej; (3) odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 i ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, a w przypadku zawieszenia/wyrejestrowania działalności gospodarczej stosownego dowodu na tę okoliczność; (4) odpisów złożonego przez skarżącego zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; (5) dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów (w kwotach brutto i netto) uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją o wysokości dokonywanych potrąceń egzekucyjnych; (6) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, a także rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia złożonego przez każdego z małżonków o ich nieposiadaniu; (7) oświadczenia małżonki skarżącego w przedmiocie źródeł jej przychodów i wysokości osiąganych z nich dochodów za okres ostatnich trzech miesięcy oraz stosownych dokumentów je potwierdzających (np. zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia, umów zlecenia i umów o dzieło, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu i dochodu lub poniesionej straty za ww. okres); (8) oświadczenia małżonki skarżącego w przedmiocie jej majątku – wskazania nieruchomości, których jest ona właścicielem, posiadanych oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; (9) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); (10) dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy lub jego małżonki; (11) zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez skarżącego lub jego małżonkę miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość innych zobowiązań finansowych małżonków (wobec ZUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów); (12) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez skarżącego lub jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, itp.). Skarżący został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy została orzeczona separacja i przedłoży on stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Wskazano również, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

W piśmie z dnia 23 maja 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy w pierwszej kolejności ograniczył żądanie wnioskodawcy, wskazując, że wnosi on o częściowe zwolnienie go z kosztów sądowych poprzez ograniczenie obowiązku zapłaty wpisu sądowego do kwoty 5.000 zł. Następnie wyjaśnił, że pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej ustanowiony umową małżeńską majątkową; żona wnioskodawcy od lutego br. na stałe przebywa w [...]; małżonkowie pozostają w faktycznej separacji. Wnioskodawca aktualnie zajmuje mieszkanie żony, które nabyła ona w roku 2006 i którego zakup sfinansowała środkami z kredytu bankowego udzielonego w wysokości 470.000 zł. Zarówno wnioskodawca, jak i jego żona, nie posiadają pojazdów mechanicznych. Pełnomocnik oświadczył, że wobec wnioskodawcy prowadzonych jest szereg postępowań podatkowych dotyczących podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług; łączna kwota zobowiązań wnioskodawcy z ww. tytułów wynosi 59.442.719 zł. Wszczęte zostały również postępowania egzekucyjne. Do pisma dołączono odpisy zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] czerwca i [...] września 2012 r. na łączną kwotę 34.315.212,05 zł.

Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia pozostałych wymaganych dokumentów o 7 dni, który to wniosek referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 29 maja 2013 r. (doręczonym w dniu 3 czerwca 2013 r.), uwzględnił.

Dnia 10 i 11 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik wnioskodawcy nadesłał: (1) odpis zeznania podatkowego za rok 2012 r. (PIT-36L), w którym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie [...] wykazano dochód w kwocie 38.021 zł, deklarując przychód w wysokości 50.469.214,31 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 50.431.193,31 zł; (2) odpis umowy o pracę zawartej na czas określony od [...] września do [...] listopada 2012 r. w wymiarze 1/10 czasu pracy z wynagrodzeniem w kwocie 150 zł miesięcznie; (3) odpis uchwały Zgromadzenia Wspólników [...] z dnia [...] maja 2012 r., na mocy której od czerwca 2012 r. przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie w wysokości 500 zł netto w związku z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu; (4) odpis umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...].

Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, wbrew twierdzeniu pełnomocnika zawartym w sprzeciwie, Sąd stwierdza, że sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje nadal niejasna.

Istotnym jest, że skarżący nie nadesłał wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na weryfikację zawartych we wniosku kluczowych danych dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz na dokonanie jej pełnej oceny, w szczególności danych dotyczących źródeł i miesięcznych dochodów małżonków, posiadanych przez nich składników majątku, w tym środków pieniężnych, oraz kwoty ponoszonych niezbędnych wydatków związanych z ich bieżącymi kosztami utrzymania.

Tego rodzaju oceny nie sposób było dokonać – jak sugeruje pełnomocnik – wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy z tych przyczyn, że – jak już wskazano powyżej – skarżący podał, że utrzymuje się z kwoty 500 zł miesięcznie, prowadzi sam, pomimo że pozostaje w związku małżeńskim, gospodarstwo domowe i nie posiada oszczędności, a jednocześnie oświadczył, że jest wstanie w niniejszej sprawie oraz w sprawach o sygnaturach akt I SA/Gd 699/13, I SA/Gd 700/13 i I SA/Gd 701/13 uiścić część wpisów sądowych w łącznej wysokości 35.000 zł.

Za enigmatyczne i nieprzekonujące Sąd uznaje złożone w tej kwestii przez pełnomocnika skarżącego wyjaśnienia, zawarte w sprzeciwie, iż skarżący może pokryć ww. koszty ze środków uzyskanych jednorazowo. Skarżący nie wyjaśnił bowiem nawet jednym słowem, jakie jest źródło tych środków, ani nie potwierdził ich wysokości stosownymi dokumentami. Co istotne nie ujął ich również w złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. mimo iż dla tego rodzaju zdarzeń ustawodawca przewidział stosowne rubryki, jak choćby nr 10 przeznaczoną dla wpisania dochodów czy nr 11 przeznaczoną dla opisania innych istotnych danych.

Skoro zatem skarżący wśród dochodów podał jedynie wynagrodzenie w kwocie 500 zł i zadeklarował zarówno brak oszczędności, jak i wartościowych składników majątkowych, które mógłby spieniężyć (w tym nieruchomości, papierów wartościowych czy przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro), to winien przewidywać, iż takie postępowanie zrodzi pytanie o wiarygodność składanych przez niego oświadczeń, zwłaszcza w kontekście uchylania się przez niego od przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów wymienionych w wezwaniu. Skąd bowiem skarżący miałby uzyskać kwotę 35.000 zł, w sytuacji gdy nie ma żadnych zasobów finansowych ani innego majątku, a jego dochody stanowią zaledwie kwotę 500 zł miesięcznie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący po raz kolejny zmodyfikował swoje żądanie, wskazując, iż ubiega się w niniejszej sprawie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, polegające na ograniczeniu obowiązku zapłaty do wysokości ½ opłaty. Na obecnym zaś etapie postępowania skarżący winien uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 27.280 zł, co oznacza, że aktualnie czuje się na siłach sfinansowania wydatku w wysokości 13.640 zł. Z pewnością nie uczyni tego z dochodów w wysokości 500 zł miesięcznie. Za mało prawdopodobną Sąd uznaje również możliwość uzyskania przez skarżącego finansowania w formie pożyczki czy kredytu bankowego z uwagi na toczące się względem niego postępowania egzekucyjne i rozmiar posiadanego zadłużenia.

W tym świetle okoliczności faktycznych podanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zasadne staje również się pytanie, z jakich to środków, zakładając prawdziwość ww. danych, skarżący finansuje zastępstwo prawne z wyboru w 9 sprawach toczących się w bieżącym roku przed tut. Sądem, tj. w sprawach o sygnaturach akt I SA/Gd 1025/12, I SA/Gd 270/13, SA/Gd 271/13, SA/Gd 536/13, SA/Gd 699/13, SA/Gd 700/13, SA/Gd 701/13, SA/Gd 1047/13, SA/Gd 1048/13.

Sąd stwierdza, że pomimo wyznaczenia skarżącemu dodatkowego terminu do przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów, wskazał on (i udokumentował) jedynie te okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych. Przedłożone dokumenty w konfrontacji ze złożonymi przez skarżącego i jego pełnomocnika oświadczeniami okazały się być niewystarczające. Nie odzwierciedlały bowiem wszystkich istotnych aktualnych danych dotyczących stanu majątkowego skarżącego, które należy wziąć pod uwagę, dokonując oceny jego kondycji finansowej w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, w świetle którego uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 P.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 P.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.).

Dokonana przez Sąd analiza danych wynikających ze złożonego przez skarżącego wniosku oraz przedłożonych przez jego pełnomocnika dokumentów, pozwala przyjąć, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze selektywnie, powołując i dokumentując jedynie te okoliczności, które potwierdzają trudną sytuację finansową, w jakiej się aktualnie znajduje, tj. dokumentując bardzo niskie dochody (500 zł) oraz znaczny stan egzekwowanych zobowiązań podatkowych (34.315.212,05 zł).

Zauważyć należy, że skarżący, dokumentując źródła i wysokość osiąganych przez siebie dochodów, całkowicie pominął tę część wezwania, która dotyczyła prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (punkty od 2 do 4 i 6). Wprawdzie nadesłał odpis zeznania podatkowego za rok 2012, w którym wykazał uzyskany z tego tytułu przychód i dochód, to jednak – pomimo wyraźnego zobowiązania w tym zakresie – w żaden sposób nie odniósł się do kwestii przychodów (dochodów) z tego tytułu osiąganych aktualnie. Podkreślić przy tym trzeba, że zgodnie z danymi ujawnionymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (CEIDG) wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Brak jest natomiast dowodu przeciwnego, z którego wynikałoby, że zwiesił jej wykonywanie, bądź też ją wyrejestrował.

Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 7 lutego 2012 r., sygn. I FZ 549/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że miarodajną dla oceny zdolności płatniczych osób prowadzących działalność gospodarczą nie jest kategoria dochodu a przychodu. Za rok ubiegły wnioskodawca z tytułu [...] zadeklarował przychód w wysokości 50.469.214,31 zł, co pozwala przyjąć, że dysponował on znacznymi środkami pieniężnymi – średni miesięczny przychód z tytułu wykonywanej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w roku 2012 wyniósł bowiem 4.205.767,59 zł. Brak jest natomiast podstaw, aby przyjąć – jak chce pełnomocnik – że skarżący, wykonując działalność ww. zakresie, stosował niskie marże; na tę okoliczność nie przedłożono bowiem żadnych dowodów.

W ocenie Sądu skarżący nadal dysponuje środkami pieniężnymi o znacznej wartości. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 699/13, I SA/Gd 700/13 i I SA/Gd 701/13 oraz I SA/Gd 1025/12 skarżący, zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazał, że jego aktualne możliwości płatnicze pozwalają mu na uiszczenie wpisu sądowego jedynie w części, tj. w kwotach po 10.000 zł w każdej z trzech pierwszych wymienionych spraw oraz w kwocie 2.711 zł w ostatniej ze spraw. Co więcej, w niniejszej sprawie skarżący początkowo ocenił, że jest w stanie uiścić kwotę 5.000 zł, a następnie (na etapie sprzeciwu) określił swoje możliwości finansowe na kwotę 13.640 zł. Bez wątpienia nie mógł on zgromadzić środków w takiej wysokości wyłącznie z dochodów udokumentowanych w niniejszej sprawie, które wynoszą 500 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu kwota ta nie pozwala nawet na zaspokojenie nawet podstawowych, bieżących i powszechnie uznawanych za konieczne kosztów utrzymania dorosłej osoby, jak chociażby uiszczenie opłat związanych z eksploatacją mieszkania (skarżący zajmuje lokal o powierzchni 64 m2), zakupem wyżywienia i środków czystości. Warto przy tym nadmienić, że skarżący nie podnosi, że ww. zakresie korzysta z pomocy członków najbliższej rodziny, czy też z pomocy społecznej, mimo że kwota osiąganego przez niego dochodu uprawnia go do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej – zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) od 1 października 2012 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi bowiem 542 zł.

Skarżący nie przedłożył również wymienionych w wezwaniu dokumentów obrazujących wysokość wydatków związanych z kosztami utrzymania, które winny być w jego posiadaniu, gdyby jak twierdzi, prowadził sam gospodarstwo domowe. Z tych względów uzasadnione wątpliwości budzi oświadczenie skarżącego o samodzielnym prowadzeniu tego gospodarstwa, zwłaszcza w kontekście jego oświadczenia o wysokości miesięcznych dochodów oraz nieposiadaniu żadnego majątku (w tym oszczędności).

Znamiennym jest, że skarżący uchylił się także od przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym z konta o numerze [...], z którego w dniu 23 stycznia 2013 r. uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 10.844 zł w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1025/12. Tym samym uniemożliwił weryfikację swojego oświadczenia w części dotyczącej braku zasobów pieniężnych, które – jak wskazywać mogą przywołane okoliczności – może posiadać.

Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika, świetle którego istniejący w małżeństwie skarżącego ustrój rozdzielności majątkowej zwalnia z obowiązku przedłożenia dokumentów i podania informacji dotyczących sytuacji finansowej jego małżonki (skarżący podał jedynie, że żona jest właścicielka mieszkania o powierzchni 64 m2 oraz że nie posiada pojazdu mechanicznego).

W ocenie Sądu zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie skutkuje brakiem obowiązku przedstawienia informacji oraz dokumentów dotyczących majątku i dochodów małżonki, gdyż o zwolnieniu strony od kosztów sądowych nie decyduje tylko jej własny stan majątkowy z pominięciem majątku współmałżonka.

W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami odnosi się do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Przede wszystkim dotyczy zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także samodzielnego dysponowania swoim majątkiem (por. postanowienie NSA z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 441/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Względem siebie małżonkowie mają obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, publ. ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8).

Z istoty obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynika, że prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu skarżący uniemożliwił dokonanie pełnej oceny swojej kondycji finansowej poprzez powoływanie okoliczności (i ich udokumentowanie) w taki sposób, by prowadziły one do wniosku, że aktualnie nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych. Takie zachowanie skarżącego, polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów – wbrew temu, co podnosi pełnomocnik – skutkuje zaś niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Skarżący bowiem pomimo uzyskiwania niewielkich dochodów oświadcza, że utrzymuje się sam, co prowadzi do wniosku, że sam ponosi bieżące, konieczne wydatki, których kwoty nie podał. Przyjąć zatem należy, że posiada na ten cel środki (przy czym nieznane ani źródło, ani też kwota posiadanych środków). Co więcej, posiada on także środki na poniesienie części kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, których w żadnej ze spraw o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, choć taki obowiązek na nim ciążył.

Końcowo Sąd wskazuje, że skarżący również w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem w sposób wybiórczy przedstawił swoją sytuację majątkową, co skutkowało odmową przyznania mu prawa pomocy.

Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.