Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 622/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spraw.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. złożonym w trybie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112 poz. 1198 ze zm.; dalej u.d.i.p.) I. J. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z siedzibą w W. o udostępnienie następujących dokumentów:

1. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z dnia [...] marca 1995 r. w sprawie realizacji zamierzeń budowlanych, inwestycyjnych i remontowych;

2. Polecenia Służbowego nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] października 1996 r. dotyczącego zakazu rozpoczynania postępowań ofertowych i przetargowych na roboty budowlane, remontowe lub montażowe - bez uprzedniego przygotowania programu zadania i/lub niezbędnej kompleksowej dokumentacji projektowej;

3. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] października 2003 r. w sprawie wprowadzenia "Procedury planowania, oceny i kontroli rzeczowych przedsięwzięć inwestycyjnych w [...]";

4. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia dokumentu "RW Inwestycyjne";

5. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie określenia zasad i trybów prowadzenia postępowań przetargowych i ofertowych przez [...];

6. Karty Procesu [...] nr [...] Zarządzanie inwestycjami z dnia [...] lipca 2004 r.;

7. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., które określiło "Zasady Przygotowywania Projektów Umów w P.P. [...]";

8. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...];

9. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie realizacji zamierzeń budowlanych, inwestycyjnych i remontowych;

10. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie określenia zasad i trybów prowadzenia postępowań przetargowych i ofertowych przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...];

11. Karty Procesy [...] Zarządzanie Inwestycjami wydanie [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wraz z załącznikami;

12. Zarządzenia nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] lipca 2008 r.;

13. Karty Procesu - Zarządzanie Inwestycjami, dokument [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.;

14. Regulaminu Organizacyjnego wprowadzonego Zarządzeniem nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] z dnia [...] lipca 2008 r.;

15. Wniosku Rady Pracowniczej [...] o odwołanie Naczelnego Dyrektora [...], zawartego w Uchwale nr [...] Sesji Rady Pracowniczej [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.;

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" poinformowało wnioskodawcę, że nie posiada dokumentu wskazanego w pkt 9 wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. wobec czego nie jest możliwe jego udostępnienie.

W tym samym dniu wydana została decyzja nr [...] którą, opierając na art. 5 ust. 2 oraz art. 16 w zw. z art. 17 u.d.i.p., odmówiono udostępnienia żądanej we wniosku informacji.

Uzasadniając powyższe stanowisko, spółka wskazała, że powyższe informacje stanowią wewnętrzne akty normatywne Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" regulujące m.in.:

1. procedurę realizacji przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" przedsięwzięć inwestycyjnych;

2. tryb oraz zasady udzielania przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" określonych zamówień na dostawy usług i robót budowlanych;

3. strukturę organizacyjną Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]".

W szczególności żądane dokumenty określają m.in. procedurę oraz tryb działania w procesach realizacji zamierzeń budowlanych, inwestycyjnych i remontowych; zasady oraz tryb planowania, oceny i kontroli rzeczowych przedsięwzięć inwestycyjnych; zasady oraz tryb prowadzenia przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" postępowań przetargowych i ofertowych; zasady przygotowywania projektów umów; procedury przygotowania i realizacji wniosków zakupowych na materiały, towary, roboty budowlane lub świadczenie usług przez jednostki zewnętrzne; strukturę organizacyjną, w tym przepisy ogólne dotyczące działania Naczelnego Dyrektora, a także jednostek organizacyjnych Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" oraz szczegółowy schemat organizacyjny i kluczowe zakresy zadań poszczególnych jednostek organizacyjnych Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]".

Jednocześnie zaznaczono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje w art. 5 ust. 2 możliwość odmowy udostępnienia żądanych informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Pojęcie to zostało dookreślone przez spółkę w oparciu o uregulowania art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 1993 r. Nr 47, poz. 211, ze zm.), zgodnie z którym "przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". W celu uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa muszą być spełnione trzy przesłanki, tj. poufność tej informacji (nieujawnienie do wiadomości publicznej), określony charakter tej informacji (techniczny, technologiczny, organizacyjny lub wskazujący na to, że informacja posiada dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności tych informacji. Zaznaczono przy tym, że istotne znaczenie ma wola przedsiębiorcy nakierowana na zachowanie poufności konkretnych informacji.

Spółka wskazała, że jej zdaniem żądane przez wnioskodawcę dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Po pierwsze dokumenty te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i nie jest możliwe, aby osoba trzecia w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań, mogła wejść w posiadanie tych informacji.

Po drugie, żądane dokumenty zawierają wrażliwe dane posiadające znaczną wartość gospodarczą dla Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", będącego podmiotem prowadzącym komercyjną działalność i nie mogą zostać przekazane innemu podmiotowi prywatnemu bez narażenia przedsiębiorstwa na szkodę. Szkoda ta może w szczególności polegać na uzyskaniu przez konkurentów poufnych informacji organizacyjno-handlowych, które mogą być wykorzystane przeciwko Przedsiębiorstwu przy negocjowaniu umów handlowych, czy w prowadzonych procesach inwestycyjnych.

Jednocześnie wskazano, że w spółce przyjęto stosowne procedury ochrony oraz bezpieczeństwa informacji. Zarządzeniem Naczelnego Dyrektora [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w dokumencie "Zasady Ochrony Informacji w Przedsiębiorstwie Państwowym «[...]»" określono wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Dokumenty wskazane we wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. zostały zakwalifikowane jako "chronione w [...]", a w konsekwencji stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa [...]. Zatem wniosek w zakresie punktów 1-8 oraz 10-14 dotyczy informacji będącej tajemnicą przedsiębiorstwa i jako taki nie został rozpoznany przez spółkę pozytywnie.

Dodatkowo, odnosząc się do żądania zawartego w pkt 15 wniosku, dotyczącego uchwały nr [...] Sesji Rady Pracowniczej [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wskazano, że dokument ten również spełnia warunki dotyczące uznania go za objęty tajemnicą przedsiębiorstwa.

Zawarty w nim wniosek o odwołanie Naczelnego Dyrektora [...] przesłany został na ręce Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności (obecnie: Minister Infrastruktury i Rozwoju), w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 1987 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 185) o Przedsiębiorstwie Państwowym "Porty Lotnicze". Zatem jedynym jego prawowitym adresatem jest właściwy minister. Poza tym informacja taka ma charakter poufny i nie jest podawana do wiadomości publicznej. W stosunku do tego dokumentu również zostały przez spółkę podjęte kroki w celu uniemożliwienia dotarcia do niego osobom trzecim.

Ponadto podniesiono kwestię odpowiedzialności karnej oraz cywilnej osoby, która wbrew treści ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ujawnia informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.

Powyższe argumenty przemawiały, zdaniem przedsiębiorstwa, o konieczności odmowy udostępnienia żądanych wnioskiem z dnia 20 listopada 2013 r. informacji.

Dodatkowo podniesiono okoliczność, iż wnioskujący jest pełnomocnikiem procesowym podmiotu gospodarczego znajdującego się w sporze sądowym z [...]. Okoliczność ta stanowi zdaniem spółki dodatkowy argument przemawiający za odmową udostępnienia informacji, albowiem, jak wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo do udostępnienia informacji publicznej ma służyć transparentności życia publicznego i działania władz publicznych oraz poprawie funkcjonowania struktur państwowych, nie zaś np. uzyskiwaniu przewagi w toczących się postępowaniach sądowych.

W dniu [...] stycznia 2014 r. I. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyżej wskazaną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" wydało w dniu [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 5 ust. 2 oraz art. 16 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podkreślono fakt, że we wniosku ograniczono się jedynie do żądania ponownego rozpoznania sprawy, nie powołując żadnych argumentów i okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska w kwestii udostępnienia informacji.

W takim stanie rzeczy [...] podtrzymało w całości wywody i twierdzenia zawarte w decyzji I instancji, dotyczące określenia żądanych wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa, co jednocześnie skutkowało powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i odmową udostępnienia informacji publicznej.

Na powyższą decyzję została złożona przez I. J., pismem z dnia 19 marca 2014 r., skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.), art. 31 ust. 3 w związku z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7 w związku z art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący wskazał, że [...] niesłusznie klasyfikuje żądane we wniosku dokumenty jako "akty wewnętrzne, odnoszące się do spraw organizacyjnych i porządkowych". Skarżący, przywołując treść wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r. II SAB/Rz 48/12 wskazał, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ograniczenie dostępu do tzw. korespondencji wewnętrznej podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie dokumentów o charakterze roboczym, tj. dokumentów, które nie odnoszą się do spraw publicznych, a jedynie do spraw organizacyjnych i porządkowych. O tym, czy wewnętrzna korespondencja urzędowa ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. decyduje zawarta w niej informacja. Musi mieć ona charakter informacji, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, a więc dotyczyć sprawy publicznej.

Ponadto skarżący nie zgodził się z zakwalifikowaniem przez organ żądanych wnioskiem dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Wskazał na dość ogólnikowe uzasadnienie tego twierdzenia, szczególnie w kontekście ewentualnego ujawnienia informacji wrażliwych dla prowadzenia działalności gospodarczej. Zarzucono, iż nie przeprowadzono osobnej analizy dla każdego z wymienionych dokumentów, lecz odgórnie przyjęto, iż nie podlegają one udostępnieniu.

Odnosząc się do kwestii uchwały będącej przedmiotem pkt 15 wniosku, skarżący stwierdził, że nie można wnioskować woli zachowania w tajemnicy treści tego dokumentu jedynie na podstawie skierowania go tylko określonego do adresata. Zaznaczył przy tym, że wyjątki od zasady udostępniania informacji publicznej powinny być interpretowane restrykcyjnie i stosownie uzasadnione.

Jednocześnie zarzucono [...] brak przeprowadzenia w trakcie postępowania analizy dotyczącej możliwości częściowego udostępnienia żądanych dokumentów w zakresie nieobejmującym tajemnic przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i uznając, że wskazywane przez skarżącego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i pozostają polemiką ze stanowiskiem wyrażonym w kwestionowanej decyzji.

Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik [...] podtrzymał w całości prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie oraz powołał treść uzasadnień wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. (sygn. II SA/Wa 1450/13), z dnia 6 maja 2014 r. (sygn. II SA/Wa 281/14) oraz uzasadnienie ustne wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. (sygn. II SA/Wa 364/14), wskazując, odnosząc się do braku możliwości udostępnienia skarżącemu Regulaminu Organizacyjnego [...] oraz dokumentów określających procedury przygotowania i realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych podkreślono, iż [...] "podjęło niezbędne działania w celu zachowania poufności żądanych przez skarżącego informacji. Jak wyjaśniono bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Regulamin Organizacyjny, zgodnie z obowiązującymi w przedsiębiorstwie regulacjami wewnętrznymi, jest uznawany za tajemnicę przedsiębiorstwa oraz znajduje się pod ochroną przed nieograniczonym udostępnieniem osobom trzecim. Również dokumenty powstałe w wyniku realizacji zaleceń pokontrolnych NIK podlegają regulacjom wewnętrznym z zakresu bezpieczeństwa i ochrony informacji. W konsekwencji stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa oraz nie mogą być udostępnione osobom trzecim". Sąd ocenił, że "Regulamin Organizacyjny [...] określający strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz zasady działania jego poszczególnych jednostek organizacyjnych, dokumenty opisujące mechanizmy zarządzania ryzykiem przy realizacji kontraktów oraz określające procedury przygotowania i realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych w [...], a także pismo skierowane do Ministra Infrastruktury zawierające informacje o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych NIK (w tym dotyczących struktury organizacyjnej oraz działań poszczególnych jednostek organizacyjnych [...]), zawierają dane posiadające znaczną wartość gospodarczą dla [...], które będąc samodzielną, samorządną i samofinansującą się jednostką organizacyjną gospodarki narodowej, prowadzi komercyjną działalność gospodarczą nastawioną na zysk. Ponadto, informacje te mogą stanowić dla konkurentów źródło informacji o charakterze biznesowym, a ich ujawnienie mogłoby narazić [...] na niepowetowane straty. W świetle powyższego jako prawidłowe należy ocenić zatem stanowisko [...], że informacje, o jakie wystąpił skarżący, pomimo, iż mają charakter informacji publicznej, nie mogły zostać udostępnione z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga I. J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" jest bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez I. J. informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, dotyczą bowiem zasad organizacji oraz działalności [...], jako podmiotu wykonującego zadania publiczne oraz dysponującego majątkiem ogólnonarodowym.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U Nr. 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr. 153, poz. 1503 ze zm.).

Wskazać należy, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).

Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego.

Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności; informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, takiej kontroli nie ma, ergo informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).

Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. (por wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, pub LEX nr 1368966).

W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Informację poufną można zatem uznać za tajemnicę, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów, wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże).

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu [...] wykazało, iż podjęło niezbędne działania w celu zachowania w poufności żądanych przez skarżącego informacji. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, żądane przez skarżącego informacje zawarte w punkcie od 1 do 8 i od 10 do 14 wniosku, zgodnie z obowiązującymi w przedsiębiorstwie regulacjami wewnętrznymi, jest uznawany za tajemnicę przedsiębiorstwa oraz znajduje się pod ochroną przed nieograniczonym udostępnieniem osobom trzecim.

Należy też zgodzić się z [...], że również dokument żądany w pkt 15 wniosku skarżącego, dotyczący uchwały nr [...] Sesji Rady Pracowniczej [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., ma charakter obiektywnie poufny, tj. jest niedostępne dla osób trzecich niebędących adresatami tego dokumentu. Zawarty w nim wniosek o odwołanie Naczelnego Dyrektora [...] przesłany został na ręce Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności (obecnie: Minister Infrastruktury i Rozwoju), w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 1987 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 185) o Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]". Zatem jedynym jego prawowitym adresatem jest właściwy minister. Poza tym informacja taka ma charakter poufny i nie jest podawana do wiadomości publicznej. W stosunku do tego dokumentu również zostały przez spółkę podjęte kroki w celu uniemożliwienia dotarcia do niego osobom trzecim. W konsekwencji, stanowi on tajemnicę przedsiębiorstwa oraz nie może być udostępniany osobom trzecim.

Wskazać należy ponadto, że organ doręczył na wezwanie Sądu nie tylko dokumenty będące przedmiotem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, ale również dokument, na który [...] powoływało się w uzasadnieniu swojej decyzji, a mianowicie "Zasady Ochrony Informacji w Przedsiębiorstwie Państwowym [...]", wprowadzony zarządzeniem Naczelnego Dyrektora [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym unormowane zostały kwestie dotyczące ochrony i bezpieczeństwa informacji w [...]. Dokumenty żądane przez skarżącego w pkt od 1do 8 i od 10 do 14 wniosku zostały w tym dokumencie zakwalifikowane jako "informacje chronione w [...]". Informacja chroniona w [...], zgodnie z wewnętrznymi zasadami ochrony informacji jest zaś klasyfikowana jako tajemnica przedsiębiorstwa [...].

W ocenie Sądu za uzasadnione należy uznać także stanowisko [...], iż żądane przez skarżącego we wniosku dokumenty, określające min. procedurę realizacji przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" przedsięwzięć inwestycyjnych oraz tryb oraz zasady udzielania przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" określonych zamówień na dostawy usług i robót budowlanych, a także strukturę organizacyjną Przedsiębiorstwa Państwowe "[...]", w tym Regulamin Organizacyjny [...], a także pismo skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, zawierające wniosek o odwołanie Naczelnego Dyrektora [...], zawierają dane posiadające znaczną wartość gospodarczą dla [...], które będąc samodzielną, samorządną i samofinansującą się jednostką organizacyjną gospodarki narodowej, prowadzi komercyjną działalność gospodarczą nastawioną na zysk. Ponadto informacje te mogą stanowić dla konkurentów źródło informacji o charakterze biznesowym, a ich ujawnienie mogłoby narazić [...] na niepowetowane straty.

W świetle powyższego, jako prawidłowe należy ocenić zatem stanowisko [...], że informacje, o jakie wystąpił skarżący pomimo, iż mają charakter informacji publicznej, nie mogły zostać udostępnione z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Równocześnie wskazać należy, że zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia

2014 r. rozważania na temat "dokumentów wewnętrznych" nie miały jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Nieuzasadnione są tym samym podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2, art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 61 Konstytucji RP.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 107 § 1 i 3 Kpa. należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przypomnieć, że przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu był wniosek I. J. o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi zatem na przedmiot tej sprawy zaskarżone rozstrzygniecie oparte zostało prawidłowo na analizie żądanych dokumentów będących w posiadaniu [...] w kontekście uregulowań wewnętrznych obowiązujących w [...] w zakresie ochrony i bezpieczeństwa informacji oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.