Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 96/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. P. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 213/06 w sprawie ze skargi S. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 213/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę S. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2005 r., znak Kol.Odw [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Sąd I instancji przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy podał, że wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. S. P. Sp. z o.o. (dalej nazywana również: spółka) wystąpiła do Zarządu Dróg i Komunikacji w K. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na działce nr [...] przy ul. P. w K. celem dalszego umieszczenia na nim reklamy o powierzchni 12x3 m. Planowany okres zajęcia pasa drogowego został określony przez wnioskodawcę na 1 czerwca 2005 r. – 31 maja 2006 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., odmówił wydania spółce zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia tablicy reklamowej we wskazanym przez wnioskodawcę miejscu na terenie skrzyżowań ul. P., ul. S. i ul. H. w K. z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Odnosząc się do stwierdzonej przyczyny uzasadniającej wydanie decyzji odmownej, Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że proponowane miejsce umieszczenia reklamy znajduje się w środku ruchliwego skrzyżowania, gdzie uczestnicy ruchu drogowego muszą wybrać właściwe pasy ruchu. Kierowcy zwracając uwagę na reklamę na terenie skrzyżowania mogą dokonywać wymuszonej nagłej zmiany pasa ruchu, zagrażając w ten sposób innym uczestnikom ruchu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, podejmowana na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, ma charakter uznaniowy. Uzasadnienie odmowy silnym natężeniem ruchu na skrzyżowaniu nie stanowi przekroczenia granic swobodnego uznania. W ocenie organu, uzasadnione jest przy tym twierdzenie, że sporna tablica reklamowa o wymiarach 12x3 m będzie dominować nad znajdującymi się na terenie skrzyżowania znakami drogowymi.

Spółka S. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. żądając zmiany zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Spółka podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że tablica reklamowa nie będzie zagrażała bezpieczeństwu kierowców, ponieważ skrzyżowanie ulic P., S. i H.jest rozległym terenem, a sama reklama nie absorbuje tak znacząco uwagi kierowców.

Oddalając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyjaśnił, że na gruncie ustawy o drogach publicznych, stanowiącej materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć, dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego jest zabronione, (art. 39 ust. 1 cyt. ustawy). W szczególności zabronione jest umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego Na odstąpienie od tych zakazów w indywidualnych przypadkach może zezwolić właściwy zarządca drogi (art.20 pkt 8, art. 39 ust. 3, art. 40 ustawy). Zasadą jest niewykorzystywanie pasa drogowego dla celów niezwiązanych z ruchem drogowym, zaś ewentualna zgoda na umieszczenie reklamy jest od tej zasady wyjątkiem. Ustawa o drogach publicznych przerzuca na wnioskodawcę ciężar dowodu, że określona reklama nie stanowi zagrożenia czynnego utrudnienia w ruchu drogowym. Takiego dowodu w rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca spółka jednakże nie przedstawiła, ograniczając się do niczym nie popartego twierdzenia, iż jej tablica reklamowa nikomu nie zagraża.

Sąd stwierdził, że organy obu instancji orzekające w sprawie prawidłowo uzasadniły odmowną decyzję oceną organizacji i natężenia ruchu drogowego. Dlatego też, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie wykazała cech arbitralności wykluczonej przez art. 7 Konstytucji RP i art. 107 § 3 k.p.a. Wcześniejsza umowa cywilnoprawna z poprzednim właścicielem działki, jak wyjaśnił Sad, nie mogła być argumentem, ani kryterium oceny zaskarżonej decyzji, gdyż warunki wydania decyzji w kontrolowanej sprawie wyznaczało prawo administracyjne (ustawa o drogach publicznych). Wcześniejsza lokalizacja tablicy w tym samym miejscu nie tworzyła dla strony roszczenia do uzyskania zezwolenia na okres następny.

Strona nie postawiła żadnych zarzutów proceduralnych pod adresem zaskarżonej decyzji, sam Sąd również nie dostrzegł takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na zasadzie art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej S. P. Sp. z o.o. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że decyzja w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na ustawienie tablicy reklamowej nie była decyzją arbitralną i stwierdzenie, że była to decyzja mieszcząca się w granicach uznaniowości;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych polegające na zastosowaniu do przedmiotowego stanu faktycznego art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zamiast art. 38 ust. 1 tejże ustawy, który odnosi się do obiektów już znajdujących się na pasie drogowym;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów zgłoszonych przez skarżącą spółkę;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji SKO i niepodjęcie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem prawa, o którym mowa wyżej;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji SKO, pomimo wydania jej przez ten organ z naruszeniem następujących przepisów:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 138 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji pomimo, że prawidłowe rozstrzygnięcie w tej sprawie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części;

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wynikające z faktu, że SKO nie wyjaśniło w sposób wyczerpujący przyczyn, dla których uznało, że w przedmiotowym stanie sprawy niedopuszczalnie jest wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka stwierdziła, że nie zgadza się z przyjętymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. ustaleniami, iż organy orzekające w rozpoznawanej sprawie w sposób wszechstronny rozważyły wszelkie okoliczności faktyczne i prawne. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, nie można bowiem uznać za tak kwalifikowane rozważenie wskazanych okoliczności powołania się przez organy administracji jedynie na dane o natężeniu ruchu drogowego, i co więcej - dane pochodzące z roku 2001. W niniejszej sprawie, konieczne było, zdaniem spółki, powołanie się chociażby na dane dotyczące nie tylko natężenia ruchu, ale bardziej miarodajne z punktu widzenia określenia stopnia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - dane na temat ilości wypadków komunikacyjnych na danym obszarze. Zdaniem skarżącej, wadliwe i niedopuszczalne było ponadto powoływanie się przez organy przy wydawaniu decyzji uznaniowych na tak nieostre pojęcia, jak przykładowo: "jezdnie posiadające parę pasów ruchu", "rozległe skrzyżowanie", "cała infrastruktura oznakowań drogowych". Zaniechanie wyjaśnienia powyższych pojęć oraz przytoczenia określonych danych szczegółowych przez organ administracji w uzasadnieniu powoduje, że decyzja administracyjna staje się decyzją w gruncie rzeczy arbitralną i dowolną.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż w rozpoznawanym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. powinien był przyjąć, jako podstawę rozstrzygnięcia, art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, nie zaś art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 3 tejże ustawy. Przepisy art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zdaniem skarżącej, mają bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie do umieszczania na pasie drogowym nowych obiektów i urządzeń, nie odnoszą się natomiast do urządzeń i obiektów znajdujących się na pasie drogowym w momencie, kiedy nie był on jeszcze częścią pasa drogowego, tak jak to miało miejsce w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie.

Spółka zarzuciła również Sądowi nieodniesienie się do wszystkich argumentów podniesionych w skardze na decyzję SKO, dotyczących konkretnego usytuowania tablicy reklamowej, rozmiaru placu, czy też usytuowania sygnalizacji świetlnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie ustosunkował się również do argumentów zawartych w dodatkowym piśmie z dnia 2 marca 2006 r., w którym spółka wskazała między innymi na brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego -wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w związku z oparciem skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w treści art. 174 p.p.s.a., w pierwszej kolejności wymagają rozważenia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, iż przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji publicznej, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z akt sprawy wynika, że Sąd I instancji nie uchybił obowiązkom wynikającym z treści przytoczonego wyżej przepisu prawa. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, w którym Sąd I instancji przedstawił zarówno to co działo się przed organami administracji publicznej, jak i przedstawił stan faktyczny sprawy, który został przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oraz wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

Wskazując na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., strona składająca skargę kasacyjną podniosła, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia tej normy prawnej poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo przeprowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego z uchybieniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 138 k.p.a. W tym miejscu stwierdzić należy, że strona skarżąca w skardze skierowanej do Sądu I instancji nie stawiała organom administracji publicznej zarzutu związanego z wadliwą oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego lub brakiem tej oceny, a jedynie podniosła, iż organ administracji publicznej nie wziął pod uwagę konkretnego miejsca, w którym została usytuowana tablica reklamowa. Oznacza to, że strona skarżąca w sposób mało precyzyjny zgłosiła zarzut dotyczący braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pismo uzupełniające skargę, o którym mowa w skardze kasacyjnej, zawiera argumentację, która ma w ocenie skarżącej strony uzasadniać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył przepisu art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bowiem zasadnie przyjął, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ administracji publicznej zasad postępowania, a w szczególności trafnie Sąd I instancji ocenił, że organ administracji publicznej zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, a tym samym brak było podstaw do przyjęcia, iż organ odwoławczy winien zastosować kasacyjne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 k.p.a. Również jako bezzasadny uznać należy zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 135 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia zgłoszonego zarzutu. Z treści art. 176 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać, do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego doszło w ocenie strony skarżącej, oraz na czym polegało naruszenie wskazanych norm prawnych, a w przypadku zarzutu naruszenia norm procesowych należy wykazać, że to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie odnoszącym się do zarzutów wskazujących na naruszenie prawa materialnego podkreślić należy, że przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej był wniosek firmy S. P. spółka z o.o. w W. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W tym miejscu należy przypomnieć, że strona skarżąca postawiła tablicę reklamową na spornym gruncie w oparciu o umowę cywilną zawartą z poprzednim właścicielem tego gruntu w okresie czasu, gdy grunt ten nie stanowił pasa drogowego. Istniał więc określony stosunek obligacyjny łączący osobę fizyczną i spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Stosunek prawny łączący oba te podmioty wygasł, a jednocześnie nastąpiła zmiana po stronie właściciela gruntu, na którym była usytuowana tablica reklamowa. Ponadto wraz ze zmianą właściciela gruntu nastąpiła zmiana w zakresie przeznaczenia tego gruntu, który został włączony do pasa drogowego. Nastąpiła więc całkowita zmiana sytuacji prawnej i faktycznej dotyczącej tegoż gruntu. W szczególności należy podkreślić, że wygasły uprawnienia spółki do korzystania z gruntu w oparciu o w/w umowę cywilną. Ocena tej nowej sytuacji prawnej i faktycznej dotyczącej tegoż gruntu ma charakter pierwotny w odniesieniu do praw i obowiązków związanych z wykorzystaniem gruntu stanowiącego pas drogowy będący własnością gminy. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ustanawiał zasadę, według której zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Precyzując tę zasadę ustawodawca w art. 39 ust. 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy stwierdził, że zabrania się w pasie drogowym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Natomiast w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, ustawodawca sformułował wyjątek od przedstawionej wyżej zasady stwierdzając, iż tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi. Poza sporem pozostaje okoliczność, że decyzje administracyjne wydawane na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych mają charakter uznaniowy. W tym miejscu podkreślić więc należy, że sądy administracyjne mają ograniczony zakres kontroli decyzji uznaniowych, sprowadzający się do badania czy przy wydawaniu decyzji zostały dochowane wszelkie reguły proceduralne związane z jej wydaniem oraz czy wydana decyzja nie posiada znamion decyzji dowolnej. Przepis art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych zaostrzył uznaniowe przypadki wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego do szczególnie uzasadnionych wypadków z punktu widzenia ochrony dóbr wskazanych w art. 39 ust. 1 ustawy. W omawianym zakresie Sąd I instancji trafnie ocenił, iż brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaskarżona decyzja była decyzją dowolną.

Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić stanowiska strony składającej skargę kasacyjną, aby w tym stanie faktycznym nie było podstaw do wskazania, jako podstawy materialnej rozstrzygnięcia przepisu art. 39 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Powołany przez skarżącego przepis art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie znajduje w tej sprawie zastosowania. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy cywilnej oraz w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak również w dacie orzekania przez Sąd I instancji, instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie wymagało pozwolenia na budowę. Jest to więc sytuacja inna od tej jaką mamy wówczas, gdy określony podmiot wybudował na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę budynek bądź inny obiekt, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę. Jednocześnie stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę w tym składzie, treść art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że pozostawienie w dotychczasowym stanie istniejących w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, odnosi się do stanu fizycznego wymienionych obiektów i urządzeń. Faktem jest, iż ustawodawca wprost nie określił o jaki stan obiektów i urządzeń chodzi, ale biorąc pod uwagę treść art. 38 ust. 2 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych uznać należy, że skoro dla przebudowy lub remontu tych obiektów i urządzeń wymagana jest zgoda zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej, to usytuowanie reklamy na gruncie prywatnym bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę, rodzi obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, po wygaśnięciu uprawnień do zajmowania gruntu wynikających z umowy cywilnej i po włączeniu tegoż gruntu do pasa drogowego. Taki stan rzeczy jest związany także z tą okolicznością, iż dla podmiotu posiadającego prawa do tablicy reklamowej, jest to nowa sytuacja prawna i faktyczna, powstała po wygaśnięciu jej prawa do gruntu wynikającego z wcześniejszej umowy cywilnej zawartej z osobą fizyczną, jako poprzednim właścicielem gruntu, a więc jest to sytuacja pierwotna w stosunku do obowiązków wynikających dla tego podmiotu po przekształceniach własnościowych oraz przekształceniach w zakresie przeznaczenia gruntu zajmowanego pod tablicę reklamową. Z tych względów i ten zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.