Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2733/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi J. K., M. K. i P. K. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia charakteru wód oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Minister, organ) w decyzji z [...] września 2019 r., znak [...] na podstawie art. 219 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., dalej: p.w.) i art. 104 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek A. J. oraz J. J. ustalił, że wody w Kanale [...] rzeki [...] w [...] powiat [...], województwo [...], stanowią śródlądowe wody powierzchniowe płynące.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Wnioskiem z [...] lutego 2019 r. A. J. oraz J. J. (wnioskodawcy), wystąpili do Ministra o ustalenie charakteru wód w Kanale [...] rzeki [...] w [...], powiat [...], województwo [...]. Do wniosku z [...] lutego 2019 r. załączono dokumenty.

W piśmie z [...] czerwca 2019 r. właściciele [...] s.c. w [...] – J. K., M. K. oraz P. K. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia charakteru wód Kanału [...] rzeki [...] w [...].

W postanowieniu z [...] sierpnia 2019 r. Minister odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że pytania właścicieli [...] s.c. w [...] nie stanowią zagadnień wstępnych w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Minister w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2019 r. wskazał, że zgodnie z art. 219 ust. 2 p.w., z wnioskiem o ustalenie charakteru wód może wystąpić właściciel nieruchomości przyległych do wód. Organ po przeanalizowaniu treści ksiąg wieczystych; KW nr [...] oraz KW nr [...] stwierdził, że A. J. oraz J. J. są właścicielami nieruchomości przyległych do Kanału [...] rzeki [...] w [...], oznaczonych jako działki nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...], w odniesieniu, do którego prowadzone jest przedmiotowe postępowanie, w sprawie ustalenia charakteru wód w ww. kanale. Według Ministra, taki stan potwierdzono również na podstawie analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej pozyskanej ze Starostwa Powiatowego w [...], a także na podstawie strony systemu geoinformatycznego GISON urządzonej dla Gminy [...]. Zdaniem Ministra, z analizy dokumentacji dołączonej do wniosku wynika, że Kanał [...] powstał w XVI wieku, jako doprowadzalnik wody z rzeki [...] do zakładu - papierni, napędzanej siłą wody, zlokalizowanej na dobrach [...]. W późniejszym czasie papiernia została przebudowana na młyn zbożowy.

Organ wyjaśnił, że w trakcie oględzin poczyniono następujące ustalenia faktyczne. Wpływ wody do Kanału [...] z rzeki [...] znajduje się powyżej jazu betonowego, pięcioprzęsłowego z zamknięciami. W dniu oględzin jaz był otwarty, a piętrzenie wód w rzece [...] nie było utrzymywane. Mimo braku piętrzenia wód w rzece [...], w czasie oględzin, woda w Kanale [...] występowała w niewielkiej ilości na całej długości Kanału aż do jazu ulgi na tym Kanale. W pobliżu młyna znajduje się, odchodzący od Kanału [...] kanał ulgi z urządzeniem piętrzącym umożliwiającym zamknięcie dopływu wód do młyna i skierowanie ich zwrotnie do rzeki [...].

Minister wskazał, że ze względu na fakt, że urządzenie piętrzące na kanale ulgi było otwarte woda była kierowana zwrotnie do rzeki [...] w końcowej części Kanału [...]. Nie stwierdzono przepływu wód na odcinku Kanału - poniżej kanału ulgi. Zdaniem organu, ten fragment Kanału [...] jest silnie przekształcony oraz zabudowany. Na całej długości Kanał [...] jest nieregularny, ma rożne szerokości koryta. Dla zachowania funkcji przez Kanał [...] konieczne jest przeprowadzenie prac utrzymaniowych i remontowych urządzeń wodnych. Podczas oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, wysłuchano stron postępowania, a także spisano protokół.

Na podstawie przeprowadzonych oględzin w terenie w dniu [...] kwietnia 2019r., a także dokumentacji załączonej do wniosku Minister stwierdził, że Kanał [...] bierze swój początek w korycie rzeki [...], która w wykazie jednolitych części wód powierzchniowych oznaczona jest kodem [...]. Minister wskazując na treść art. 22 pkt 4 i art. 16 pkt 21 p.w. i uwzględniając fakt, że kanał ten ma możliwość okresowego prowadzenia wód, stwierdził, że wody prowadzone Kanałem [...] rzeki [...] należy uznać za śródlądowe wody powierzchniowe płynące.

W skardze J. K., M. K. i P. K. (skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra z [...] września 2019 r., zaskarżając w całości ww. decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art. 219 p.w.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy t.j. naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania i zebranie materiału dowodowego w sposób pobieżny, a nie wyczerpujący, brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

- art. 61a § 1 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania na wniosek osoby niebędącą stroną, nie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

- art. 64 § 2 k.p.a. przez nie wezwanie wnioskodawców do usunięcia braków wniosku (wniosek J. J. i A. J. z [...] lutego 2019 r. nie spełniał wymagań określonych w art. 219 ust. 3 p.w. Organ przeprowadził postępowania na podstawie wniosku, który nie spełniał wymogów ustawowych.

- art. 73 § 1 k.p.a. przez ograniczenie prawa strony do wglądu w akta sprawy.

III. wydanie decyzji dotkniętej nieważnością z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.

Mając powyższe na względzie wniesiono o:

I. stwierdzenie nieważność decyzji w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

II. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów

zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskodawcy A. i J. J. nie dołączyli do wniosku części graficznej, ponadto wniosek nie zawierał reżimu hydrologicznego i warunków morfologicznych wód mających być przedmiotem postępowania. Minister przyjął wniosek, wszczął postępowanie administracyjne i procedował mimo braków formalnych wniosku do usunięcia których nie wezwał wnioskodawców, czym naruszył art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżących, z art. 219 p.w. wprost wynika, że decyzję ustalającą charakter wód, organ wydaje na wniosek właściciela gruntu przyległego do wód. Wód w kanale nie można utożsamiać z działką gruntu przyległą do gruntu w którym poprowadzony jest kanał. W kanale nie ustala się linii brzegowej, wyznaczenie linii brzegu dotyczy tylko cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych. Natomiast, aby mowa była o gruncie przyległym do wód niezbędne jest ustalenie granicy wód-linii brzegu. Według skarżących, Minister bezpodstawnie przyjął, że wnioskodawcy A. J. i J. J. są właścicielami gruntów przylegających do wód, czym naruszył art. 219 p.w. oraz art. 61a § 1 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania na wniosek osoby niebędącej stroną.

Skarżący wyjaśnili, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. Kanał [...] rzeki [...] składa się z kanału otwartego wykonanego na trzech działkach nr [...], nr [...], nr [...]; kanału zamkniętego w konstrukcji stalowej nad działką drogową nr [...] oraz kanału zamkniętego, żelbetowego w budynku młyna wodnego na działce [...]. Wniosek A. i J. J. obejmował jedynie ustalenie charakteru wód w Kanale położonych na działkach [...] i [...], zaś Minister swym rozstrzygnięciem objął cały Kanał rzeki [...] położony również na działce ewidencyjnej nr [...], rurociągu nad drogą oraz w budynku młyna - działce [...] w [...], które nie były objęte wnioskiem. Zdaniem skarżących, nie może budzić wątpliwości, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez organ nastąpiło ponad żądanie wnioskodawców, a co za tym idzie traktowane jest jako działanie bez podstawy prawnej, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a.).

Skarżący podnieśli, że w toku postępowania przeprowadzono oględziny nieruchomości - działki [...] i [...] w [...] z których sporządzono dokumentację fotograficzną. Skarżącym mimo dwukrotnego wniosku: pisemnego i ustnego, nie udostępniono dokumentacji fotograficznej (J. K. w siedzibie organu w dniu [...] września 2019 r.). Tym samym ograniczono w sposób istotny prawo strony do wglądu do akt sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.).

Według skarżących, w toku postępowania organ administracji przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nierzetelny, pobieżny, który nie pozwala na należyte wyjaśnienie sprawy, czym naruszył ww. przepisy. Skarżący podnieśli, że Kanał [...] rzeki [...] od 10 lat nie był i nie jest napełniany wodą powierzchniową rzeki [...], tj. od wygaszenia działalności młyna przez Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopską. Nadto nie wydano decyzji wodnoprawnej na napełnienie kanału wodą.

W części kanału tj. działka [...] występują przecieki filtracyjne z kanalizacji deszczowej. Organ tych okoliczności w ogóle nie wziął pod rozwagę. W ocenie skarżących, uzasadnienie decyzji Ministra z [...] września 2019 r. stanowi jedynie lakoniczne przytoczenie obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę A. J. i J. J. wnieśli o oddalenie skargi w całości, zasądzenie od skarżących na rzecz J. J. i A. J. zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Ministra z [...] września 2019 r., znak [...] ustalająca, że wody w Kanale [...] rzeki [...] w [...], powiat [...], województwo [...], stanowią śródlądowe wody powierzchniowe płynące.

Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi przedstawionych w pkt II wskazać należy, że organ prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści art. 7 oraz 77 k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ rozpoznał sprawę w zakresie, który należał do jego kompetencji, gdyż dokonał czynności zmierzających do ustalenia w drodze decyzji charakteru wód.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Wbrew stanowisku skarżących w niniejszej sprawie nie wystąpiły podmiotowe przesłanki, które są podstawą do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd według, którego "Jeżeli są podstawy prawne do rozpoznania sprawy w drodze decyzji administracyjnej wyłączone jest stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. (...). Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w przypadkach gdy na podstawie obowiązującej regulacji prawnej są podstawy do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, narusza prawo w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy".(por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 2575/19, LEX nr 3034360). Dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., sygn. II OSK 330/17, LEX nr 2429358 oraz wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3273/17, LEX nr 2754958). Wskazać należy, że A. J. oraz J. J. (dalej: wnioskodawcy) posiadali legitymacje do złożenia wniosku o ustalenie charakteru wód Kanału [...] rzeki [...] w [...], jako właściciele gruntów przyległych do wód. Powyższe wynika z treści ksiąg wieczystych: KW nr [...] (k. 21 akt administracyjnych) oraz KW nr [...] (k. 10 akt administracyjnych). Działki nr ew. [...] oraz nr ew. [...] (stanowiące część Kanału [...] rzeki [...] są oznaczone jako pokryte śródlądowymi powierzchniowymi wodami stojącymi. W konsekwencji powierzchnie działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...] należało traktować jako pokryte wodami. Grunty wnioskodawców przylegają do działki nr ew. [...] oraz nr ew. [...] oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako Ws (woda stojąca) przez działki nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...], nr ew. [...]. Zgodnie z treścią art. 22 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm., dalej: p.w.) śródlądowymi wodami płynącymi są wody w: 1) ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek; 2) jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych; 3) sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących; 4) kanałach.

Ustawodawca w art. 219 p.w. nie powiązał ustalenia charakteru wód z ustaleniem linii brzegu. Zagadnienie dotyczące ustalenia linii brzegu reguluje odrębny przepis - art. 220 p.w. Skarżący błędnie wiążą ustalenie charakteru wód z ustaleniem linii brzegu wskazując na str. 5 skargi, że kanale nie ustala się "linii brzegowej", wyznaczenie linii brzegu dotyczy tylko cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych. Skarżący stoją na stanowisku, według którego, aby mowa była o gruncie przyległym do wód, niezbędne jest ustalenie granicy wód-linii brzegu. Odnosząc się do tego stanowiska skarżących wskazać należy, że nie znajduje ono odzwierciedlenia w treść art. 219 p.w. Na marginesie należy zauważyć, że treść art. 219 p.w. została zmieniona w ustawie z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r. poz. 2170). W wyniku zmiany art. 219 p.w. dodano do art. 219 p.w. ust. 6 i 7. Nieuregulowany stan prawny nieruchomości, o których mowa w ust. 2, lub brak danych w ewidencji gruntów i budynków pozwalających na ustalenie właściciela nieruchomości nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia charakteru wód, wydania i doręczenia decyzji ustalającej charakter wód oraz zawiadomienia o jej wydaniu. Do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia charakteru wód, o innych czynnościach organu lub o wydaniu decyzji ustalającej charakter wód, stosuje się przepisy art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 219 ust. 6 p.w.).Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 113 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 219 ust. 7). Zgodnie z art. 8 ustawy z 11 września 2019 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem przepisów art. 388 ust. 2 i 3, art. 394 ust. 1 pkt 9, art. 423 i art. 439 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Odnosząc się do stanowiska skarżących, według którego grunty wnioskodawców są przyległe do urządzenia wodnego, a nie do wód wskazać należy, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działki nr ew. [...] oraz nr ew. [...] (stanowiące część Kanału [...] rzeki [...]) oznaczone są jako pokryte śródlądowymi powierzchniowymi wodami stojącymi .

Według art. 23 ust. 1 p.w., 1. śródlądowymi wodami stojącymi są wody śródlądowe w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi śródlądowymi wodami płynącymi. Zgodnie z art. 16 pkt 68 p.w., przez wody podziemne rozumie się wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem. W p.w. ustawodawca umieścił definicję ustawową pojęcia "kanałów". Zgodnie z art. 16 pkt 21 p.w., przez kanały - rozumie się p sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu. Oznacza to, że kanał może prowadzić wody w sposób ciągły lub okresowy. W trakcie oględzin ustalono, że wpływ wody do Kanału [...] z rzeki [...] znajduje się powyżej jazu betonowego, pięcioprzęsłowego z zamknięciami. Powyższe oznacza, że ww. Kanał może prowadzić wody w sposób ciągły lub okresowy. W piśmiennictwie wskazuje się, że "Kanał otwarty jest sztuczną arteria wodną zwykle o trapezowym przekroju poprzecznym, ubezpieczonych skarpach, zaopatrzoną w różne urządzenia hydrotechniczne, w zależności od jego przeznaczenia. Wyróżnia się kanały: - melioracyjne (odwadniające i nawadniające) jako podstawę systemu melioracyjnego, od którego odgałęziają się kanały boczne- rowy melioracyjne; żeglugowe (śródlądowe) o szerokości nawet do 100 m i głębokości do 3 m i więcej, pewnym ich rodzajem są kanały lateralne (obiegowe), skracające odcinki rzek nie nadające się do żeglugi; - przemysłowe i energetyczne, doprowadzające (lub odprowadzające) wodę do zakładów przemysłowych i energetycznych (zob. E. Bajkiewicz-Grabowska, Z. Mikulski, Hydrologia ogólna, Warszawa 1999, s. 67). Skarżący na str. 6 podnoszą, że w toku postępowania organ administracji przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nierzetelny, pobieżny nie pozwalający na należyte wyjaśnienie sprawy czym naruszył art. 77 § 1 k.p.a. Według skarżących, Kanał [...] rzeki [...] od 10 lat nie był i nie jest napełniany wodą powierzchniową rzeki [...] tj. od wygaszenia działalności młyna przez Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopską. Nadto nie wydano decyzji wodnoprawnej na napełnienie kanału wodą. Skarżący zarzucają w uzasadnieniu skargi na str. 6, że organ tych okoliczności w ogóle nie wziął pod rozwagę, co więcej nie dokonał nawet oględzin części kanału znajdujących się na działkach [...] oraz [...], a orzekł o charakterze wód w tym zakresie. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że bez znaczenia dla wydania w niniejszej sprawie decyzji ustalającej, że wody w Kanale [...] rzeki [...] w [...] powiat [...], województwo [...], stanowią śródlądowe wody powierzchniowe płynące pozostaje okoliczność, że ww. Kanał od 10 lat nie był i nie jest napełniany wodą powierzchniową rzeki [...] jak podnoszą skarżący, skoro zgodnie z cytowaną definicja ustawową pojęcia "kanały", którą reguluje art. 16 pkt 21 p.w. kanały jako sztuczne koryta prowadzą wody w sposób ciągły lub okresowy. Oznacza to, że jeżeli w trakcie oględzin ww. Kanał nie prowadził wód, to nie może to przesądzać o braku możliwości takiego prowadzenia w przyszłości. Organ na str. 2 uzasadnienia decyzji wyjaśnił, że "W dniu oględzin jaz był otwarty, a piętrzenie wód w rzece [...] nie było utrzymywane. Mimo braku piętrzenia wód w rzece [...], w czasie oględzin, woda w Kanale [...]występowała w niewielkiej ilości na całej długości Kanału aż do jazu ulgi w tym kanale. (...)". Organ zaznaczył jednocześnie, że dla zachowania funkcji przez Kanał [...] konieczne jest przeprowadzenie prac utrzymaniowych i remontowych urządzeń wodnych. Zgodnie z art. 22 pkt 4 p.w., wody w kanałach są śródlądowymi wodami płynącymi. Jak wynika z treści art. 16 pkt 65 lit. a, p.w. kanały stanowią urządzenia wodne, które służą do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Przepisy p.w. nie przewidują obowiązku uzyskania "decyzji wodnoprawnej" na napełnienie kanału wodą. Jest to konsekwencją m.in. tego, że ustawodawca uznał, że kanał prowadzi wody w sposób ciągły lub okresowy (art. 16 pkt 21). Ustawodawca w przepisach p.w. nie przewidział obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na czynność polegającą na napełnianiu kanału wodą.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Jedną z kwestii, wymagającą rozstrzygnięcia w tej sprawie jest to, czy wystąpiły wskazane przez skarżących przyczyny pozostawienia wniosku wnioskodawców z [...] lutego 2019 r. bez rozpoznania, które zostały wskazane przez skarżących jako brak formalny, o którym stanowi przepis art. 64 § 2 k.p.a. Należy bowiem odróżnić braki formalne od braków materialnych, a więc braku spełnienia materialnoprawnych przesłanek, które nakładają odpowiednie normy prawa materialnego, ponieważ w przypadku ich wystąpienia nie ma zastosowania przepis art. 64 § 2 k.p.a.

W konsekwencji tej oceny organ doszedł do prawidłowej konkluzji, że powołane przez skarżących przyczyny nie stanowiły przeszkody do nadania wnioskowi wnioskodawców dalszego biegu, a tym samym nie dawały podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Dlatego też chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 64 § 2 k.p.a.

Nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych, wynikających ze ściśle określonych przepisów. Tylko zatem gdy przepis obowiązującego prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może skutecznie żądać ich spełnienia. Należy mieć przy tym na uwadze, że braki wniosku z art. 64 § 2 k.p.a. muszą być tego rodzaju, że powodują w konsekwencji bezskuteczność złożonego wniosku. Oznacza, to że wniosek nie wywołuje skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, które powinno zakończyć się w formie decyzji (por. wyrok NSA z 11 lutego 2020 r., sygn. II OSK 1971/19, LEX nr 278832). Pozbawione podstawy prawnej jest twierdzenia skarżących, że wnioskodawcy nie dołączyli do wniosku części graficznej, reżimu hydrologicznego oraz warunków morfologicznych wód. Zgodnie z art. 219 ust. 3 pkt 2 p.w., do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: część graficzną obejmującą mapy sytuacyjno-wysokościowe obrazujące przebieg wód od ujścia do źródeł oraz inne dostępne dokumenty. Z akt sprawy wynika, że załącznikiem graficznym do wniosku z [...] lutego 2019 r., jest mapa sytuacyjno-wysokościowa.

Informacje obejmujące część opisową wniosku znalazły się w treści wniosku na str. 2 i 4 wniosku. Na str. 2 i 3 wniosku znajduje się opis elementów hydromorfologicznych wód, w tym reżimu hydrologicznego. Część opisowa obejmująca ciągłość wód i warunki morfologiczne znajduje się na str. 3- 4 wniosku. Na str. 4 znalazła się analiza historyczna przynależności tych wód do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych. Powyższe oznacza, że wszystkie elementy stanowiące cześć opisową wniosku (art. 219 ust. 3 p.w.) znalazły się w treści wniosku, mimo braku ich technicznego wyodrębnienia w formie załączników opisowych. Załącznikami do wniosku z [...] lutego 2019 r. są: mapa sytuacyjno-wysokościowa oraz wydruki ksiąg wieczystych.

Elementy części opisowej wniosku, o których mowa w art. 219 ust. 3 p.w. nie stanowią odrębnych załączników do wniosku, lecz są częścią składową treści wniosku.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie są to tego rodzaju wady formalne wniosku o ustalenie w drodze decyzji charakteru wód, które uprawniały organ do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Przyjęcie odmiennego stanowiska ograniczałoby możliwości kwestionowania przez wnioskodawców prawidłowości dokonanej przez organ oceny, ponieważ pozostawienie wniosku bez rozpoznania przez organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie jest zaskarżalne, a zniesienie jego skutków można dochodzić ewentualne w skardze na bezczynność lub przewlekłości postępowania skierowanej do sądu administracyjnego, co niewątpliwie jest formą prawną mniej korzystką. Dopiero uwzględnienie skargi otwiera drogę do merytorycznej oceny wniosku i możliwości weryfikacji tej oceny w postępowaniu odwoławczym, a następnie ewentualnie w postępowaniu przez sądem administracyjnym.

Dodatkowo wskazać należy, że z konstrukcji normatywnej art. 219 p.w. wynika, że dla załączników opisowych wniosku o ustalenie charakteru wód ustawodawca nie przewidział żadnych wymagań formalnych np. sporządzenia ich przez biegłego. Skoro ustawodawca nie przewidział takich wymagań formalnych dla załączników opisowych wniosku, to umieszenie tych elementów w treści wniosku, a nie w formie wyodrębnionych załączników nie stanowiło w okolicznościach tej sprawy naruszenia normy wynikającej z treści art. 219 ust. 3 p.w.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 73 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika (k. 291 akt administracyjnych), że właściciele [...] s.c. w [...] – J. K., M. K. oraz P. K. w piśmie [...] czerwca 2019 r., znak [...] zostali poinformowani, że organ zgodnie z art. 73 § 3 k.p.a., może zapewnić stronie dokonanie czynności, o której mowa w art. 73 § 1 k.p.a. w swoim systemie teleinformatycznym, jednakże po wcześniejszym uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U z 2017 r. poz. 570 ze zm.). Organ poinformował jednocześnie, że kwestie podnoszone przez skarżących w piśmie z [...] maja 2019 r., znak: [...] zostały wyjaśnione przez Ministra w prowadzonym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wpływu ustalenia charakteru wód na prawo własności do koryta kanału wskazać należy, że rozstrzygnięcie to nie ma wpływu na zagadnienie wykonywania praw właścicielskich do gruntu na którym zlokalizowany jest kanał, ponieważ nie jest on gruntem pokrytym wodami w rozumieniu art. 16 pkt 16 p.w. Ustalenie, że wody płynące w ww. Kanale są to śródlądowe wody powierzchniowe płynące nie tworzy zmian istniejącego stanu prawnego gruntów znajdujących się pod tym Kanałem.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.