Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 780/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 30 ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 110, art. 104, art. 124 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 pkt 8, par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 908
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej
article: art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 69 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200, art. 202 par. 2, art. 205 par. 1, art. 210 par. 1, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. i T. W. na decyzję Wojewody z dnia 12 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 28 kwietnia 2008 roku, nr [...]; 2. określa, że decyzje uchylone w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących M. W. i T. W. kwotę 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2008 roku M. i T. W. dokonali zgłoszenia Staroście zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 25 m2 na działce nr [...] położonej w miejscowości M., gmina K.. Jako podstawę prawną zgłoszenia wskazali art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane).

Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 roku Starosta nałożył na zgłaszających obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie do dnia 4 kwietnia 2008 roku, poprzez wskazanie do jakiego, istniejącego na działce, budynku zgłaszany budynek będzie pełnił funkcję uzupełniającą.

W piśmie z dnia 31 marca 2008 roku, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 4 kwietnia 2008 roku, zgłaszający stwierdzili, że przepisy ustawy - Prawo budowlane nie narzucają konieczności umieszczenia budynku gospodarczego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego bądź innego istniejącego na działce, określają jedynie maksymalne wymiary budynku i ilość budynków na nieruchomości. Podnieśli nadto, że postanowienie Starosty z dnia 19 marca 2008 roku nie zawiera podstawy prawnej oraz że brak jest podstaw do uzupełnienia zgłoszenia o dokumenty nie wymagane prawem.

Starosta - decyzją z dnia 28 kwietnia 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wniósł sprzeciw w sprawie powyższego zgłoszenia. Decyzja została doręczona M. i T. W. w dniu 8 maja 2008 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że zgłaszający nie przedstawili brakujących dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 roku, zatem zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, organ architektoniczno-budowlany, wobec nieuzupełnienia brakujących dokumentów, wniósł sprzeciw w drodze decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. i T. W. powtórzyli argumentację zawartą w piśmie z dnia 31 marca 2008 roku oraz wskazali, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do jego treści. Stwierdzili nadto, że organ pierwszej instancji uniemożliwił im korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, jako działki rolnej, nie mają bowiem możliwości składowania na terenie tej działki środków ochrony roślin, nawozów i narzędzi ogrodniczych.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda - decyzją z dnia 12 sierpnia 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał na treść

art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, a następnie stwierdził, iż zgodnie

z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponadto wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

(Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej - przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Na podstawie ww. przepisów organ uznał, że budynek gospodarczy stanowi uzupełnienie istniejącej funkcji mieszkaniowej lub rekreacyjnej na danym terenie. Organ odwoławczy stwierdził również, że nieruchomość, na której ma być posadowiony budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem, nie jest siedliskiem rolniczym, ani działką budowlaną, stanowi grunt rolny. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji, w drodze postanowienia, nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a po upływie terminu i nieuzupełnieniu zgłoszenia wniósł sprzeciw.

W skardze na powyższą decyzję M. i T. W. zarzucili, że w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia 19 marca 2008 roku nie została wskazana podstawa prawna pochodzenia definicji budynku gospodarczego, tym samym postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji wskazał źródło definicji budynku gospodarczego dopiero przesyłając odwołanie do organu II instancji. Stwierdzili nadto, iż w ich ocenie definicja budynku gospodarczego ujęta w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, służy uściśleniu pojęć zawartych w tym rozporządzeniu, przy czym w jego treści nie określa się konieczności sytuowania budynków gospodarczych na działce w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Art. 3 ustawy – Prawo budowlane nie zawiera natomiast definicji budynku gospodarczego, mimo że ustawa ta dopuszcza budowę "małych budynków gospodarczych" na podstawie zgłoszenia. Skarżący podnieśli nadto, że planowana budowa nie kłóci się z treścią ww. przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, planowany budynek przeznaczony jest bowiem do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom i otoczeniu budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. Żaden z aktów prawnych, na który powoływały się organy, nie narzuca odległości od budynku mieszkalnego ani nie wymaga lokalizowania obydwu (mieszkalnego i gospodarczego) na tej samej działce.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz nie podzielając zarzutów skargi.

W piśmie z dnia 29 grudnia 2008 roku skarżący wnieśli o zwrot poniesionych kosztów sądowych.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga M. i T. W. zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawa - Prawo budowlane, w stosunku do ww. zasady, wprowadza wyjątki, które określone zostały w art. 29 ww. ustawy, który zawiera enumeratywnie określony katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z art. 29 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wynika, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Większość obiektów i robót budowlanych wymienionych w art. 29 cyt. ustawy, w tym obiekty określone

w art. 29 ust. 1 pkt 2, dla zgodnego z prawem wykonania, wymagają przeprowadzenia uproszczonej procedury w postaci zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, pkt 5-19 i pkt 21. Z ustępu drugiego art. 30 ustawy - Prawo budowlane wynika zaś, iż w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (tj. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 12 sierpnia 2008 roku, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 28 kwietnia 2008 roku, wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, którą to decyzją organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez skarżących zamiaru budowy wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 25 m2.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokonały jego błędnej wykładni, niezasadnie uznając, iż budowa przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych byłaby możliwa jedynie wówczas, gdyby obiekt ten miał powstać jako zabudowa towarzysząca innemu budynkowi. Organy naruszyły także art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ niezasadnie na podstawie tego przepisu zażądały od skarżących uzupełnienia zgłoszenia poprzez wskazanie do jakiego istniejącego budynku na działce zgłaszany budynek będzie pełnił funkcję uzupełniającą. W ocenie Sądu zobowiązanie to zostało oparte na błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, a ponadto dotyczyło oświadczenia nie wskazanego w art. 30 ust. 2 cyt. ustawy.

Z art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wynika bowiem, iż na podstawie tego przepisu można zażądać od zgłaszającego aby uzupełnił zgłoszenie jedynie o: oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (tj. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) lub odpowiednie szkice i rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.

Zgodnie z treścią cytowanego już art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu z daty dokonania przez skarżących zgłoszenia oraz wydania zaskarżonej decyzji), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z literalnego brzmienia tego przepisu, który nie wymaga dodatkowej wykładni, w ocenie Sądu wynika, iż ustawodawca w ww. przepisie określił jedynie liczbę obiektów budowlanych, których budowa może zostać wykonana na podstawie zgłoszenia robót budowlanych na danej nieruchomości, stanowiąc, że nie może ona przekraczać dwóch obiektów budowlanych na każde 500 m2 działki. W przypadku zgłoszenia budowy jednego obiektu budowlanego wskazanego w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który - jak w niniejszej sprawie, ma być pierwszym obiektem zlokalizowanym na danej działce, ustawodawca nie przewidział natomiast ograniczeń w zakresie powierzchni działki czy też wymogów dotyczących sposobu dotychczasowego jej zagospodarowania (por. komentarz S. Szustera do art. 29 ustawy - Prawo budowlane w: "Komentarz do ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2005 roku, nr 163, poz. 1364/, Baza Orzeczeń LEX; zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 436/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1098/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 863/08, wszystkie wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia .nsa.gov.pl).

Błędne było przy tym stanowisko organów, które - konstruując definicję "budynku gospodarczego" dla potrzeb wykładni art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, powołały się na definicję takiego budynku zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzając, iż budynek gospodarczy stanowić może jedynie "uzupełnienie istniejącej funkcji mieszkaniowej lub letniskowej na danym terenie" (vide uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ww. rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, z którego wynika, iż w rozporządzeniu mają zostać określone warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ww. warunki techniczne zalicza się do przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane obiekty budowlane wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywalny okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym w przepisach techniczno-budowlanych. Z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika nadto, iż jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Rozporządzenie określa zatem jedynie przepisy techniczno-budowlane, których należy przestrzegać w procesie projektowania, budowy i przebudowy budynków, jak również zmiany sposobu ich użytkowania.

Należy przy tym zaznaczyć także, iż pojęcie budynku gospodarczego zostało

w ww. rozporządzeniu zdefiniowane tylko na potrzeby tego rozporządzenia, to jest na potrzeby regulacji procesu projektowania, budowy, przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynków pod względem wymagań techniczno-budowlanych. Wynika to jednoznacznie z treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, które to upoważnienie nie zawiera delegacji do określania w rozporządzeniu definicji ustawowych na potrzeby ustawy - Prawo budowlane. Wskazuje na to również treść zdania początkowego § 3 ww. rozporządzenia ("Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:"), z której wynika, iż definicje zawarte w tym paragrafie tworzy się wyłącznie na potrzeby tego rozporządzenia. Powyższe potwierdza także regulacja zawarta w § 149 Zasad Techniki Prawodawczej zawartych w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad Techniki Prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), zgodnie z którym: "W akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej".

Omawiane rozporządzenie nie określa, budowa jakich obiektów budowlanych, czy też prowadzenie jakich robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Pojęcie budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 ww. rozporządzenia nie stanowi zatem definicji legalnej budynku gospodarczego z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane i nie może być wykorzystane przy jego wykładni, w celu ograniczenia uprawnień inwestorów wynikających z tego przepisu, a tym samym nie mogło w niniejszej sprawie stanowić podstawy prawnej do nałożenia na inwestorów obowiązku wskazanego w treści postanowienia organu I instancji z dnia 19 marca 2008 roku.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż określenie przypadków, w których uprawnienia inwestorów do zabudowy stanowiącej ich własność działki są ograniczone stanowi materię ustawową. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Co za tym idzie, ograniczeń prawa własności nie można wyinterpretowywać z brzmienia przepisów zawartych w aktach normatywnych niższej rangi. Taka wykładnia prawa stanowi naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Z tych też względów należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, mającym wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę, niezależnie od opisanego wyżej uchybienia przepisom prawa - art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, Sąd stwierdził także, iż wydając decyzje organy obu instancji naruszyły przepis art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten określa trzydziestodniowy termin do wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, po upływie którego można przystąpić do ich wykonywania.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, iż przewidziany w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane trzydziestodniowy termin do wniesienia sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego upływem sprzeciw ten w formie decyzji administracyjnej został skutecznie doręczony inwestorowi. Wskazać bowiem należy, że decyzja wydana w trybie ww. przepisu, jak każda decyzja administracyjna, jest aktem zewnętrznym, zawierającym władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w konkretnej sprawie indywidualnie oznaczonej osoby. Załatwienie sprawy administracyjnej, w której postępowania zostało wszczęte zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych, następuje albo w drodze milczenia właściwego organu, albo jego negatywną wypowiedzią w postaci sprzeciwu oznaczającego zakaz przystąpienia do wykonania zamierzonych robót, przybierającego formę decyzji. Decyzja ta zawiera oświadczenie woli właściwego organu o zakazie dokonania czynności co do zasady dozwolonej. W myśl dyspozycji art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dopiero zatem ujawnienie tego oświadczenia na zewnątrz organu i umożliwienie stronie zapoznania się z jego treścią kończy proces decyzyjny organu administracji publicznej. Nie można uznać za załatwioną w rozumieniu art. 104 k.p.a. sprawy, w której decyzja została sporządzona zgodnie z wymaganiami określonymi art. 107 § 1 k.p.a., ale nie została jeszcze doręczona. Decyzja taka nie wywiera bowiem skutków prawnych, ani organ, ani strona nie są nią związani. Z tych względów należy uznać, że wniesienie sprzeciwu – tj. decyzji, której materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 30 ust. 2 lub art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane, następuje z dniem doręczenia sprzeciwu stronie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 6 grudnia 2002 roku, IV SA 2765/00, ONSA 2004 r., nr 2, poz. 49; z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt II SA/Kr 965/02, ONSA 2003 r., nr 4, poz. 147 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 października 2004 roku, sygn. akt II SA/Lu 161/04, OSP 2006 r., z. 2, poz. 15; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 199/07, Baza Orzeczeń LEX nr 420137; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 marca 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 202/07, Baza Orzeczeń LEX nr 420135; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 listopada 2007 roku, sygn. akt II SA/Gd 665/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobne stanowisko odnośnie terminu do wniesienia sprzeciwu zostało zajęte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 roku, sygn. akt II GPS 4/08 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 1, poz. 1). Powyższa uchwała została wprawdzie podjęta na tle sporów interpretacyjnych dotyczących sprzeciwu wydawanego przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm.), a nie sprzeciwu wnoszonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu z zakresu budownictwa, jednakże poglądy w niej zawarte, w ocenie Sądu, należy uwzględnić także w niniejszej sprawie przy wykładni art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tezą ww. uchwały, termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, że brak dowodu doręczenia sprzeciwu najpóźniej ostatniego dnia

30-dniowego terminu powoduje, że decyzja została jedynie sporządzona, ale nie została doręczona, wobec tego sprzeciw (dotyczący wpisu na listę aplikantów adwokackich) nie został skutecznie zgłoszony. Termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje bowiem także doręczenie decyzji.

Kierunek wykładni przyjęty w ww. uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego został zaakceptowany także w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym terminu wniesienia sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1855/08; z dnia 17 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1856/08; z dnia 5 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1680/08; z dnia 18 grudnia 2008 roku, sygn. akt VII SA/Wa 839/08; z dnia 10 grudnia 2008 roku, sygn. akt VII SA/Gd 605/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Po 71/09, wszystkie opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższą interpretację art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ pierwszej instancji nie zachował terminu do wniesienia sprzeciwu określonego tym przepisem. Zgłoszenie inwestorów wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 11 marca 2008 roku, a ich pismo stanowiące odpowiedź na postanowienie Starosty z dnia 19 marca 2008 roku, wpłynęło do organu w dniu 4 kwietnia 2008 roku. Zatem termin do skutecznego wniesienia sprzeciwu upłynął organowi w dniu 4 maja 2008 roku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd wyrażony m. in. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w wyroku z dnia 28 października 2008 roku (sygn. akt II SA/Bk 512/08, Baza Orzeczeń LEX nr 485376), zgodnie z którym nałożenie na inwestora w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o określone braki powoduje przerwanie trzydziestodniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu. Konsekwentnie więc uzupełnienie zgłoszenia powoduje, że ten termin liczy się od początku, tj. od daty złożenia uzupełnienia. W niniejszej sprawie zatem - licząc termin do wniesienia sprzeciwu od daty wpływu do organu pisma skarżących stanowiącego odpowiedź na postanowienie organu z dnia 19 marca 2008 roku (tj. od dnia 4 kwietnia 2008 roku), organ 30-dniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu nie zachował, ponieważ przed upływem tego terminu, który upłynął w dniu 4 maja 2008 roku, decyzja wnosząca sprzeciw nie została doręczona inwestorom. Decyzja Starosty z dnia 28 kwietnia 2008 roku została bowiem doręczona inwestorom w dniu 8 maja 2008 roku, to jest po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.

Organ odwoławczy – pomijając kwestię terminowości wniesienia sprzeciwu milczeniem, wadliwie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, również naruszając art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, i z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, je uchylił. O tym, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane, Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (500 zł) zostało oparte na treści art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W przypadku uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien uwzględnić, że wobec upływu terminu prawa materialnego określonego w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszenia dokonanego przez inwestorów.