Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1136/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 165 par. 2 art. 165 par. 4,  art. 165 par. 5 pkt 1,  art. 999 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi: J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 400,- (czterystu) złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej jako SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej jako Wójt) z [...] lutego 2017 r. nr [...] w sprawie ustalenia J. K. (dalej jako Podatnik, Strona skarżąca) zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości 13.043,00 zł. Przedmiotem sporu między organem podatkowym, a Stroną skarżącą był grunt znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości K.. Rozstrzygając sprawę w pierwszej instancji, powołując się na informację podatkową oraz dane z ewidencji gruntów i budynków organ przyjął, że Podatnik jest użytkownikiem wieczystym owego gruntu, a grunt ten jako użytki kopalne należy objąć stawka właściwą dla gruntów pozostałych w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego na podstawie Uchwały nr XXVI/159/16 Rady Gminy K. z [...] października 2016 r. w sprawie podatku od nieruchomości. W odwołaniu od decyzji Wójta Strona skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem o sygn. akt I SA/Wr 71/15 uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Wójta w przedmiocie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2010-2013. Podniesiona została również okoliczność nabycia spornej działki w drodze licytacji. Z ogłoszenia o licytacji Podatnik wywnioskował, że na gruncie nie jest prowadzona działalność wydobycia kruszywa, a grunt uległ samorekultywacji. Strona skarżąca wskazała, że na zakupionym gruncie nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a teren jest wyłączony z koncesji górniczej i ma charakter rolny, jest zadrzewiony i zakrzewiony. Strona skarżąca zarzuciła, że mimo przytoczonego stanu faktycznego podatek od nieruchomości jest naliczany w oparciu o zapisy w ewidencji gruntu, gdzie jest on sklasyfikowany jako użytki kopalne. Podatnik podniósł, że zmiana klasyfikacji gruntu nie jest możliwa do czasu zakończenia rekultywacji terenu przez podmiot zobowiązany tj. K. S.A.. W odwołaniu zwrócono również uwagę na okoliczność uchylenia przez SKO decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] wymiaru podatku za 2016 r. do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na postanowienie z 18 sierpnia 2017 roku wystosowane przez SKO, w związku z art. 200 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Podatnik poinformował, że w księgach wieczystych właścicielem działki nr [...] w K. jest A Sp. z o.o., w posiadaniu SKO znajduje się protokół, z którego ma wynikać że działka [...] jest nieużytkiem, a po przeprowadzeniu rekultywacji ma służyć celom wodno – rekreacyjnym i decyzji, którą cofnięto koncesję górniczą na teren tejże działki. Strona skarżąca wskazała również na swoją trudną sytuację finansową i brak odpowiedzi na Jej pismo skierowane do Wójta w sprawie przekroczenia terminu rekultywacji. Do odwołania zostały dołączone kopie: dokumentacji medycznej, pisma w sprawie procesu rekultywacji, protokołu z wizji w terenie, postanowienia Sądu Rejonowego w K. w sprawie przysądzenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (sygn. akt [...]).

SKO po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując na wiążące organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości dane z ewidencji gruntów i budynków. Skoro z ewidencji gruntu wynika, że grunty Podatnika to użytki kopalne, a w złożonej przez Niego informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. zgłoszono te grunty do opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla stawki gruntów pozostałych, to zastosowana przez Wójta stawka podatku jak i jego wymiar są prawidłowe. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięci SKO uznało, iż Strona skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości - nie jak uznał Wójt z tytułu użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] w K. lecz jako posiadacz samoistny. Do takiego wniosku skłonił SKO brak odpowiedniego wpisu Podatnika jako użytkownika wieczystego w księgach wieczystych.

W złożonej skardze Strona skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności polegające na stwierdzeniu, że nieruchomość, od której naliczono podatek podlega opodatkowaniu jako grunty pozostałe, gdy są to grunty zadrzewione i zakrzewione, położone na użytkach rolnych, a więc zwolnione od podatku od nieruchomości. Wskazano na naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w związku z art. 22 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego, w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez uznanie i przyjęcie, że od przedmiotowej nieruchomości należny jest podatek od nieruchomości. W uzasadnieniu podniesiono, iż oparte na zapisach ewidencji stanowisko organów jest przejawem fiskalnego punktu widzenia i pomija faktyczne wykorzystanie gruntów oraz zasadę proporcjonalności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Strona skarżąca stwierdziła, że nie ma wpływu na zmianę kwalifikacji nieruchomości w ewidencji gruntów do czasu zakończenia rekultywacji przez B K.. Zdaniem Podatnika fakt zakwalifikowania przedmiotowej nieruchomości jako użytki kopalne nie ma znaczenia, bowiem na nieruchomości nie jest prowadzona działalność wydobywcza, a grunt jest zadrzewionym, zakrzewionym użytkiem rolnym zwolnionym z opodatkowania w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W opinii Strony skarżącej art. 22 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie powinien być interpretowany w oderwaniu od możliwości faktycznego wykorzystania gruntu, jeśli udowodniono że wykorzystanie zgodnie z zapisem w ewidencji nie jest możliwe.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dostrzegł naruszenie przepisów postępowania, które powodują że jako przedwczesne uznać należy rozważania dotyczące merytorycznej strony rozstrzygnięcia SKO.

Strona skarżąca w odwołaniu od decyzji Wójta podniosła, że wymiar podatku za 2016 r., decyzją SKO z [...] listopada 2016 roku nr [...] został zwrócony do ponownego rozpatrzenia. W skarżonej decyzji nr [...] z [...] września 2017 r. brak jest odniesienia do tak podniesionego argumentu, a poprzestano jedynie na stwierdzeniu – powielonemu ze stanowiska Wójta zawartego w arkuszu odwoławczym (pismo z 11 kwietnia 2017 r.), że stan faktyczny zawarty w informacji podatkowej złożonej przez Podatnika za 2012 r. nie uległ zmianie. Decyzji Wójta z [...] lutego 2017 r. w sprawie wymiaru Stronie skarżącej podatku od nieruchomości za 2017 r. nie poprzedziło wszczęcie postępowania w sposób przewidziany w art. 165 § 2 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) – dalej jako o.p., jak również pominięto wyznaczenie Stronie skarżącej terminu do zapoznania się z aktami sprawy (art. 200 § 1 o.p.). Jakkolwiek zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p. w przypadku zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie brak jest obowiązku: wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia, doręczenie takiego postanowienia podatnikowi jak również wyznaczenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Przytoczony wyjątek dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości jednakże z akt sprawy oraz informacji posiadanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z urzędu nie wynika by stan faktyczny dla zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p. został wyjaśniony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.) i obowiązkiem zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.).

Sąd stoi na stanowisku, iż w przypadku gdy toczy się spór, co do istnienia obowiązku podatkowego (w całości lub w części) i skarżone są decyzje dotyczące zobowiązań podatkowych za poprzednie okresy rozliczeniowe, to nie ma możliwości odstąpienia od wszczęcia postępowania przez organ I instancji w sposób określony w art. 165 § 2 i § 4 o.p. O niezmienności stanu faktycznego o którym mowa w art. 165 § 5 pkt 1 o.p. przy wymiarze podatku od nieruchomości za 2017 r. nie może świadczyć samo oświadczenie organów skoro: w odwołaniu wyrażone zostało stanowisko Strony skarżącej dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. (z podaniem danych identyfikujących decyzję kasatoryjną), brak jest w aktach ostatecznej i prawomocnej decyzji dotyczącej wymiaru Stronie skarżącej podatku od nieruchomości za 2016 r., a także znany jest Sądowi z urzędu fakt sporu między Podatnikiem i organami przy wymiarze podatku od nieruchomości za 2014 r. (wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 2145/14 oraz NSA o sygn. akt II FSK 1119/15). W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO winno ustalić, czy stan faktyczny jest odpowiedni dla zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p..

Dodatkowo stwierdzić należy, że w przypadku prawomocnego postanowienia sądu powszechnego przysądzającego prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nabycie użytkowania wieczystego następuje z mocy prawa w oparciu o art. 999 § 1, w związku z art. 1004 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) – dalej jako k.p.c.. Tymczasem SKO pominęło w swoich rozważaniach możliwość zaistnienia okoliczności faktycznej wynikającej ze wskazanych przepisów k.p.c., co jest przejawem naruszenia wynikającej z art. 122 o.p. zasady prawdy obiektywnej, a także obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 187 § 1 o.p.

Mając na uwadze naruszenie przepisów postępowania – art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w związku art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p., a także w związku z art. 999 § 1, w związku z art. 1004 k.p.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. obowiązany był uwzględnić skargę. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania dotyczące ustaleń stanu faktycznego uniemożliwiają Sądowi merytoryczną weryfikację zaskarżonej decyzji – wymiaru podatku. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu należy wyjaśnić wskazane w uzasadnieniu wyroku kwestie.

O zwrocie kosztów postępowania od SKO na rzecz Strony skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a., w wysokość uiszczonego przez Stronę skarżącą wpisu od skargi.