Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 723/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 5, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: referent stażysta Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia 08 grudnia 2015 r., nr [...] wymierzył X. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu urządzania gier na automatach: A. nr [...], B. nr [...] oraz C. nr [...] poza kasynem gry.

W dniu 24 września 2014 r., funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę na stacji paliw mieszczącej się w miejscowości D. nr [...] W objętym kontrolą lokalu działalność gospodarcza była prowadzona przez Z. sp. z.o.o., a kontroli poddano znajdujące się w tym lokalu wymienione na wstępie urządzenia. Na skutek przeprowadzonego w trakcie kontroli eksperymentu ustalono, że urządzenia te spełniają przesłanki z art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych. W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy włączono, sporządzone na potrzeby postępowania karno-skarbowego opinie biegłego sądowego z badania kontrolowanych urządzeń.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 2 ust. 4 powołanej ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie z kolei do postanowień art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wskazano również, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie zaś z art. 89 ust. 1 pkt 2 powołanej ostatnio ustawy karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przy czym z uwagi na treść art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wskazał również, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., w sprawie o sygn. P 4/14 orzeczono o zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP. W wyroku tym TK nie ocenił tego czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych, stwierdzając jednak, że uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego oraz legalizmu. Podkreślono przy tym, że art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie jest przepisem technicznym podlegającym notyfikacji.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. wskazał, że celem ustalenia zasad działania wymienionych na wstępie urządzeń przeprowadzono na nich gry kontrolne. Celem uruchomienia gier na urządzeniu C. nr [...] należało zasilić je kwotą środków pieniężnych, przeliczanych następnie na punkty do gry. Po wybraniu stawki uruchomienie gry następowało poprzez przyciśniecie przycisku "start" na panelu przednim, lub sensora dotykowego na monitorze. Podczas gry wprawione w ruch bębny automatu zatrzymywały się samoczynnie tworząc określoną konfigurację symboli graficznych. Grający nie miał żadnego wpływu na wynik gry. Rola gracza ograniczała się do uruchomienia bębnów. W toku gry kontrolnej na omawianym urządzeniu uzyskano wygraną rzeczową w postaci dodatkowych punktów, które można było poddać próbie podwojenia lub bezpośrednio przelać na licznik wygranych i wykorzystać do dalszych gier. Omawiane urządzenie dysponowało ponadto możliwością wypłacania środków pieniężnych. Odnośnie urządzenia A. nr [...] wskazano, że uruchomienie prowadzonych na nim gier uwarunkowane było uprzednim zasileniem urządzenia kwotą środków pieniężnych przeliczanych na punkty do gry. Uruchomienie gier następowało poprzez przyciśniecie przycisku "start" wprawiającego w ruch bębny urządzenia. Zatrzymanie bębnów następowało samoczynnie w wybranej przez urządzenie konfiguracji symboli graficznych. Grający nie jest wstanie przewidzieć wygranej lub przegranej. W toku gry kontrolnej uzyskano wygraną rzeczową w postaci dodatkowych punktów. Omawiany automat dysponował również funkcją wypłacania środków pieniężnych. Również uruchomienie gier na urządzeniu B. nr [...] wymagało zasilenia urządzenia kwotą środków pieniężnych, które następnie przeliczano na punkty do gry. Po wybraniu stawki za grę uruchomienie gry następowało poprzez naciśnięcie przycisku "start", powodującego wprawienie w ruch bębnów urządzenia. Bębny te po chwili zatrzymywały się samoczynnie bez udziału gracza w wybranej przez urządzenie konfiguracji symboli graficznych. Użytkownik omawianego automatu nie ma żadnego wpływu na końcowe ustawienie bębnów. W toku gry kontrolnej uzyskano wygrane rzeczowe w postaci dodatkowych punktów do gry, które można było poddać próbie podwojenia lub bezpośrednio przelać na licznik kredytów i wykorzystać do dalszych gier. Omawiany automat również oferował możliwość wypłacania środków pieniężnych. Organ I instancji zaznaczył również, że okoliczność wypłacania przez skontrolowane urządzenia wygranych pieniężnych została potwierdzona także w umowie najmu powierzchni użytkowej z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...]. Zasady działania wymienionych na wstępie automatów potwierdzone zostały również w ekspertyzach biegłego sądowego z zakresu informatyki powołanego w sprawie karno-skarbowej. Biegły stwierdził m.in., że końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza – ma charakter losowy. Wskazano również, że zadanie użytkownika urządzeń skarżącej po wybraniu gry i stawki polega jedynie na naciskaniu przycisku "start", który powoduje uruchomienie bębnów z symbolami. Biegły ustalił również, że skontrolowane automaty posiadają urządzenia niezbędne do automatycznego wypłacania wygranych pieniężnych.

W oparciu o wyniki eksperymentu przeprowadzonego w toku czynności kontrolnych oraz opinię biegłego sądowego organ I instancji uznał, że gry na skontrolowanych automatach spełniają kryteria z art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych. Gry urządzane na tych urządzeniach były grami o wygrane pieniężne oraz rzeczowe. Gry te zawierały ponadto element losowości bowiem ich wynik był nieprzewidywalny dla gracza.

Za urządzającego gry na automacie uznano skarżącą, bowiem z treści umowy najmu powierzchni użytkowej z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...] wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, polegającą m.in. na organizowaniu gier na automatach. Z postanowień wskazanej umowy wynika również, że skarżąca miała wyłączne prawo dysponowania i rozporządzania poddanymi kontroli urządzeniami. W ocenie organu I instancji spółka wstawiając wymienione na wstępie urządzenia do ogólnodostępnego lokalu, udostępniła je osobom trzecim umożliwiając im prowadzenie na nich gier, czerpiąc z tego tytułu korzyści finansowe.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania.

Decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. zarzucono naruszenie fundamentalnych zasad prawa UE, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP – poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie może być stosowana.

Ewentualnie – w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów – decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 89 ust 1 pkt 1 – poprzez ich niezastosowanie i tym samym błędne przyjęcie, że postępowanie prowadzone było/wobec podmiotu prowadzącego kasyno, który urządzał gry na automatach poza kasynem, podczas gdy okoliczności sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu urządzającego gry bez koncesji lub zezwolenia bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry, czyli wobec podmiotu o jakim mowa w art. 89 ust 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 25 lutego 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 uznano, że art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi przepis techniczny w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. W ocenie Dyrektora Izby Celnej powyższe nie oznacza jednak, że brak wskazanego ostatnio przepisu umożliwi podmiotom dowolne prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych. Zaznaczono także, że sentencja wskazanego orzeczenia TSUE, w zestawieniu z treścią jego uzasadnienia, pozwala przyjąć, że wyrok – co do tego, że przepisy ustawy o grach hazardowych stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" – odnosi się do wszystkich przepisów ustawy. Wyjaśniono, że art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zawartego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych sformułowania, zdaniem organu odwoławczego, nie należy bezpośrednio utożsamiać z art. 14 ust. 1 tej ustawy. Z przywołanego wyroku TSUE wynika w sposób jednoznaczny, że ustalenie czy przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi, winno dokonywać się poprzez ustalenie stopnia wpływu przepisów ustawy na obrót automatami lub ich właściwości. Sądy krajowe już niejednokrotnie orzekały, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera przepisów technicznych. Bardzo istotne jest również to, że prowadzenie gier na automatach przez podmioty lub osoby nieposiadające stosownej koncesji, czy też zezwolenia, jak również urządzanie takich gier w innych miejscach niż wskazane w ustawie oraz zezwoleniu, nigdy nie było legalne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał również, że TSUE wydając wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., nie miał na celu pozbawienia działalności hazardowej jakichkolwiek regulacji, czy też kontroli. W ocenie organu z orzecznictwa TSUE można wyciągnąć wnioski, że co do form hazardu jak gry na automatach, dopuszcza on daleko idącą swobodę reglamentacji – sięgającą aż po jej zakazanie – z zastrzeżeniem jedynie, że zastosowane środki nie powinny mieć charakteru dyskryminacyjnego. Ustawodawca regulując rynek gier hazardowych w Polsce, od samego początku założył, że będzie to działalność reglamentowana, na której prowadzenie dany podmiot będzie musiał pozyskać stosowne pozwolenie, jak również, że będzie ona prowadzona w przewidzianych w ustawie miejscach i po spełnieniu określonych warunków. Zdaniem organu odwoławczego uznanie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za przepis techniczny, który nie może być stosowany, a co za tym idzie pozbawienie państwa możliwości sprawowania nadzoru nad działalnością hazardową, jest naruszeniem podstawowych norm prawnych pochodzących wprost z Konstytucji RP. Zaznaczono również, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, niezgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP. Podkreślono, że w ocenie TK uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego oraz legalizmu.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut dotyczący zastosowania art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Wbrew bowiem stanowisku spółki wskazany przepis nie ma charakteru przepisu technicznego, zatem nie podlegał notyfikacji. Jedyną karą, której może podlegać skarżąca jest kara za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wynosząca 12.000 zł od każdego z automatów. Celem tej kary jest prewencja oraz restytucja niepobranych należności, gdyż nielegalne, sprzeczne z przepisami ustawy o grach hazardowych prowadzenie działalności w tym zakresie powoduje znaczne zmniejszenie wpływów do budżetu państwa z tytułu nieuiszczonych podatków od gier na automatach. Analizując przebieg gier na urządzeniach skarżącej zaznaczono, że w celu ich rozpoczęcia należało zasilić urządzenia kwotą środków pieniężnych. Po dokonaniu wyboru gry i ustaleniu stawki za udział w grze, za pomocą przycisku "Start" wprawiano w ruch wirtualne bębny, które następnie samoistnie zatrzymywały się. Gracz nie miał żadnego wpływu na moment zakończenia prowadzonych gier, a co za tym idzie również na ich wynik. W toku prowadzonych gier na każdym z poddanych kontroli urządzeń uzyskano wygrane rzeczowe w postaci dodatkowych punktów, które można było poddać próbie podwojenia lub przekazać na licznik wygranych i wykorzystać do prowadzenia dalszych gier. Automaty skarżącej umożliwiały również bezpośrednią wypłatę wygranych pieniężnych. Jako dowód w sprawie dopuszczono również opinię biegłego sądowego z oględzin urządzeń skarżącej. W ocenie organu II instancji Naczelnik Urzędu Celnego w L. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy. Konkludując swoje rozważania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją I instancji oraz o stwierdzenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W skardze wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuca się naruszenie fundamentalnych zasad prawa UE, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP – poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem z naruszeniem procedury ustawodawczej i jako taka nie może być stosowana.

Ewentualnie zaś – w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów – zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 89 ust 1 pkt 1 – poprzez ich niezastosowanie i tym samym błędne przyjęcie, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu prowadzącego kasyno, który urządzał gry na automatach poza kasynem, podczas gdy okoliczności sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu urządzającego gry bez koncesji lub zezwolenia bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry, czyli wobec podmiotu o jakim mowa w art. 89 ust 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia fundamentalnych zasad prawa UE oraz naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP. Naruszenia wskazanych zasad oraz przepisów Konstytucji RP skarżąca dopatruje się w wydaniu zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm. – dalej jako: "u.g.h."). Podnoszony przez skarżącą zarzut opiera się na założeniu, że będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji przepisy powołanej ostatnio ustawy stanowiły podlegające obowiązkowi notyfikacji, przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm. – dalej jako: "dyrektywa 98/34/WE"). Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 [dostępna na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W uchwale tej poszerzony skład NSA wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Przytoczona uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować [por.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zaznaczyć dodatkowo należy, że samoistny charakter funkcji realizowanej przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h. uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry [tak: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., II GSK 1847/14, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę również powołany w uzasadnieniu skargi art. 2 ust. 5 u.g.h., nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, powołany przepis ustanawia bowiem jedynie wraz z art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., na potrzeby tego aktu definicję gier na automacie.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepis nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE za niezasługujące na uwzględnienie należy uznać zarzuty naruszenia fundamentalnych zasad prawa UE. Wydając poddaną sądowej kontroli decyzję organy obu instancji zastosowały przepis prawa, który wbrew wywodom skargi nie stanowił przepisu technicznego podlegającego obowiązkowi notyfikacji. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie do postanowień art. 31 ust. 3 powołanego ostatnio aktu, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z uwagi na treść art. 22 Konstytucji RP, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Stosownie do treści art. 61 powołanego aktu, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Odnosząc się do zarzutów naruszenia przytoczonych przepisów Konstytucji RP należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi nie wyjaśniono na czym miałoby ono polegać. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę naruszenia wskazanych powyżej przepisów Konstytucji RP skarżąca upatruje w zastosowaniu względem niej przepisów u.g.h., które w jej ocenie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Zarzuty te nie mogą jednak wywrzeć zamierzonego rezultatu, skoro, jak wskazano powyżej, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu powołanej dyrektywy. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., P 4/14 [LEX nr 1816714] orzeczono, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1717) są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (lit. a sentencji wyroku); art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji (lit. b sentencji wyroku). Z kolei w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., P 32/12 [LEX nr 1816714] orzeczono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Treść przywołanych powyżej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie pozostawia wątpliwości, że stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest zgodny z postanowieniami Konstytucji RP.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., należy przypomnieć, że naruszenia tych przepisów skarżąca dopatruje się w błędnym przyjęciu przez organ, że postępowanie toczyło się wobec podmiotu prowadzącego kasyno, który jednak urządzał gry na automatach poza jego obrębem. Odniesienie się do tego zarzutu poprzedzić należy wyjaśnieniem, że zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3).

Treść uzasadnienia decyzji organu I jak i II instancji nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było prowadzone wobec podmiotu nieposiadającego koncesji na prowadzenie kasyna gry. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w jego ocenie zastosowanie winna mieć kara, o której mowa w art. 89. ust. 2 pkt 2 u.g.h, z uwagi na to, że art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., i tym samym kara, o której mowa w art. 89 ust. 2 pkt 1 tej ustawy odnosi się do podmiotów, które po wygaśnięciu posiadanych koncesji/zezwoleń, będą nadal urządzały gry, ale także do podmiotów organizujących takie gry losowe jak loterie promocyjne, audiotekstowe, fantowe bez wymaganego prawem zezwolenia, lub z wykorzystaniem w tego typu grach urządzeń do gier, które w sposób losowy wyłaniają zwycięzców loterii, a nie będą posiadały wymaganej rejestracji. Zapatrywania organu I instancji zostały podzielone przez Dyrektora Izby Celnej. Kierując się rozważaniami zawartymi w powołanej uprzednio uchwale NSA z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16 stwierdzić należy, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Co przy tym szczególnie doniosłe w niniejszej sprawie kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., może być wymierzana w stosunku do każdego podmiotu, urządzającego grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h., - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. W konkluzji swoich rozważań NSA jednoznacznie stwierdził, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Jakkolwiek skarżąca nie zarzuciła w skardze naruszenia przepisów postępowania, to Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji także w tym zakresie. W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, została poparta przekonującą argumentacją. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organy prawidłowo ustaliły w szczególności, że wymienione na wstępie urządzenia stanowiły automaty do gier w rozumieniu u.g.h., na których skarżąca urządzała gry hazardowe.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z prawem. Organy nie dopuściły się również naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.