Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2973/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16
journal: Dz.U. 1989 nr 26 poz 138
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe
article: art. 38  ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 5  ust. 1,  art. 11  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 34 i 34a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę D., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w granicach administracyjnych miasta D., w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa komunalizacyjna", stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę D., prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nabycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło z dniem [...] stycznia 1977 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu, które stanowiło podstawę wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Działki nr [...] i [...] powstały z istniejącej w 1990 r. działki nr [...], na mocy decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] października 2009 r. o podziale nieruchomości. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jako właściciel działki pierwotnej, tj. dz. nr [...] wpisany był – Skarb Państwa – [...] i opisana była ona jako tereny kolejowe – użytek o symbolu "Tk". Z wyjaśnień Prezydenta Miasta D. (pismo z dnia 17 września 2012 r.) wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona była pierwotnie nr [...] o pow. [...] ha, która od założenia ewidencji gruntów i budynków tj. od 1968 r. wpisana była jako tereny kolejowe we władaniu P. [...]. Obejmowała ona teren stacji kolejowej [...] – od 1975 r. nazwa [...] powstałej w 1885 r.; teren stacji kolejowej [...] – obecnie [...], datowanej na 1900 r. oraz cały teren zajęty pod tory kolejowe linii nr [...] w granicach S.: [...] i inne urządzenia związane z linią kolejową historycznej Kolei [...]. W wypisie z rejestru gruntów sporządzonym 15 marca 2010 r. działki nr [...] i [...] opisane zostały jako nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa we władaniu P. S.A. z siedzibą w W. (powoływanej dalej jako "P. S.A."), przy czym działka nr [...] jest opisana jako tereny mieszkaniowe (użytek "B"), a działka nr [...] – jako tereny kolejowe (użytek "Tk). W trakcie postępowania ustalono również, na podstawie wypisu kartoteki budynków sporządzonym przez Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w D. z dnia 1 marca 2012 r. oraz wykazu budynków z dnia 22 kwietnia 2010 r. sporządzonego przez P. S.A., że na działkach znajdują się budynki mieszkalne, inne budynki niemieszkalne, budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe, budynki transportu i łączności, budynki przemysłowe, zbiorniki, silosy i budynki magazynowe. Wobec tego organ zobowiązany był do ustalenia, czy w dacie 27 maja 1990 r. P. S.A. przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości w postaci prawa zarządu. Jak wynika z treści pisma Prezydenta Miasta D. z dnia 4 kwietnia 2003 r. P. S.A. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu działki nr [...] w formie prawem przewidzianej, jak również brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że P. ponosiło opłaty z tytułu władania przedmiotowym gruntem. Powyższe potwierdzają również oświadczenia władz tej spółki z dnia 7 czerwca 2010 r. Natomiast przed 1990 r. oddanie nieruchomości w zarząd jednostce państwowej było sformalizowane, o czym stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159), które następnie zastąpiły przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22 poz. 99), powoływanej dalej jako "ustawa wywłaszczeniowa". I tak państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskiwać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, które to prawo z dniem wejścia w życie ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r., w myśl art. 87 ust. 1 tej ustawy, przekształcało się w prawo zarządu. Tym samym grunty, które były użytkowane przez określone podmioty bez tytułu prawnego, stosownie do treści art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r. były zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego i należały do tego organu w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Organ podał ponadto, że dz. nr [...] została objęta wnioskiem P. S.A. z dnia 30 grudnia 2002 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków posadowionych na tym gruncie w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 984).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymała powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazała, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, że wydzielanie, jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe tj. P.), przekazywanych im przez właściwy organ państwa, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd, następowało przed 27 maja 1990 r. w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r., a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które przeszło potem w zarząd, bądź na podstawie jeszcze wcześniejszych ustaw - decyzjami władz państwowych. Powołując się na treść art. 38 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r. organ podał, że zarząd nieruchomości ustanawiany był w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości – i wszystkie państwowe jednostki organizacyjne miały obowiązek regulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie użytkowanych, niezależnie od postępowania mającego na celu wydawanie pozwoleń na wznoszenie obiektów budowlanych. Organ zaznaczył, że P. od samego początku swojego istnienia miało obowiązek ewidencjonowania wydzielonych temu przedsiębiorstwu ściśle oznaczonych nieruchomości, w trybie określonym w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości będących w zarządzie przedsiębiorstwa PKP (Dz.U. Nr 81, poz. 714). Wcześniej mienie to należało zinwentaryzować i wycenić. Udokumentowanie spełnienia tego obowiązku należało zatem do odwołującej się Spółki. Mimo stosownych wezwań P. nie przedłożyło dokumentów na posiadanie tytułu prawnego do spornego mienia. Powyższe wskazuje na brak podstaw prawnych do uznania, że przedsiębiorstwo P. uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. tytuł prawny do przedmiotowych działek. Natomiast prawo własności Skarbu Państwa do tej nieruchomości wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] października 2003 r. Ponieważ zatem sporne mienie nie podlegało wyłączeniu spod komunalizacji i należało w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, jako położone wówczas na terenie miasta D., stało się ono z tym dniem mieniem komunalnym tej gminy, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. w W. wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej oraz art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", polegające na przyjęciu że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa nie była przekazana w zarząd P. S.A., choć w ewidencji gruntów wpisany został Skarb Państwa, a władającym P., co oznacza, że nieruchomość podlegała wyłączeniu spod komunalizacji. W uzasadnieniu skargi powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1956/10, w którym Sąd uznał, że pomimo braku stosownych dokumentów w tym zakresie, z art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" wynika, że grunty wymienione w art. 34 tej ustawy, nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy komunalizacyjnej. W niniejszej natomiast sprawie władanie gruntem przez P. potwierdza wpis w ewidencji gruntów, przy czym organy nie znalazły dokumentów, które podważałyby ten wpis.

W piśmie z dnia 4 listopada 2013 r., stanowiącym uzupełnienie powyższej skargi, decyzjom zarzucono ponadto naruszenie:

1. prawa materialnego, tj.:

- art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, poprzez uznanie, że do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nie była objęta prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej,

- art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r. w zw. z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), poprzez uznanie, że prawo zarządu nieruchomością przez terenowe organy administracji państwowej jest równoznaczne z należeniem nieruchomości do tych organów;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 80 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r. poprzez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie tej drugiej ustawy znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP przeszły z mocy prawa w zarząd tej jednostki;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych poprzez nieuwzględnienie, że przepisy przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymuje się dokumentami o przekazaniu ich w zarząd, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. i podlegają wyłączeniu z komunalizacji;

2. przepisów postępowania, tj.

- art. art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a." w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej poprzez zastosowanie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 do nieustalonego w pełni stanu faktycznego i nieuwzględnienie treści urzędowych dokumentów wskazujących na zarząd nieruchomością przez skarżącą;

- art. art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez zastosowanie ww. przepisu prawa materialnego do nieustalonego stanu faktycznego i przerzucenie na skarżącą skutków braku dokumentacji w archiwach państwowych,

- art. art. 7, 8, 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej oraz art. 6 ustawy wywłaszczeniowej 1985 r. poprzez uznanie, że prawo zarządu nieruchomością przez terenowy organy administracji państwowej może wynikać bezpośrednio z aktu ustawowego, przy jednoczesnym uznaniu, że prawo zarządu P. z aktu takiego bezpośrednio wynikać nie może.

- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji komunalizacyjnej, zamiast jej uchylenia, mimo że jest ona dotknięta istotnymi wadami, o których mowa powyżej;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., jest komunalizacja mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa, w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe P. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe P. było jedynie władztwem faktycznym.

Zaznaczyć należy, że ustalenie stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. musi być w sposób oczywisty oparte o obowiązujące w tym dniu przepisy. Powoływanie się zatem przez stronę skarżącą na przepisy art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i skutków poszczególnych regulacji zawartych w tej ustawie, dla oceny stanu prawnego komunalizowanej nieruchomości, jest w tym postępowaniu całkowicie chybione. Przepisy ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., która weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy, czyli decyzjami konstytutywnymi, nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym.

W kwestii znaczenia przepisu art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. dla procesu komunalizacji, wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) - który wprowadza przepis art. 34a - odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej, czego konsekwencją jest umorzenie postępowań komunalizacyjnych przewidziane w art. 5 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. Przepis art. 34a nie dotyczy natomiast niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa.

Sąd nie podziela tym samym stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 1956/10, na który powołał się skarżący, tym bardziej, że linia orzecznicza dotycząca interpretacji art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP jest już utrwalona i poza powyższym wyjątkiem jednolita (por. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 822/12 i I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I OSK 748/12, I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11, I OSK 1687/11, I OSK 1696/11, I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1476/11, I OSK 1503/11, I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11).

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, P. nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Z akt sprawy (m. in. odpisów z rejestru gruntów, postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...]) wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała jedynie we władaniu P.

Zauważyć trzeba, że obowiązująca wówczas ustawa wywłaszczeniowa z 1985 r. przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 tej ustawy, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać z sposób dorozumiany.

Stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r., państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w myśl art. 87 ust. 1, przekształcało się w prawo zarządu.

Sam fakt posiadania nieruchomości nie decydował zatem o powstaniu tego prawa. Grunty takie mogły być użytkowane przez określone podmioty bez tytułu prawnego, lecz ich prawnym dysponentem był, według ustawy, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.

Wbrew zarzutom skargi, prawa zarządu P. do spornej nieruchomości nie sposób wywieść z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego "P.". W szczególności skutek taki nie wynika z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", zgodnie z którym mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, mienie to stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez P. w toku jego dalszej działalności, P. gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Z powołanego przepisu nie wynikało, aby miał on ustanawiać z mocy prawa zarząd na rzecz P. w stosunku do konkretnych nieruchomości albo choćby potwierdzać ustanowiony uprzednio zarząd P. Zarząd ten musiał, jak to już wyżej wskazano, jednoznacznie wynikać z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie nieruchomościami państwowymi.

Za bezpodstawne należy uznać również zarzuty naruszenia wymienionych w piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. (uzupełnieniu skargi) przepisów postępowania poprzez zastosowanie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej do nieustalonego w pełni stanu faktycznego i nieuwzględnienie treści urzędowych dokumentów wskazujących na zarząd nieruchomością przez skarżącą. Skarżący zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak również sądowoadministracyjnym nie okazał bowiem jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej nabycia przez niego, w trybie prawem przewidzianym, przedmiotowej nieruchomości.

Brak po stronie P. tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości powoduje, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i tym samym nieruchomość ta podlega komunalizacji z mocy prawa.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrzyła całokształt materiału dowodowego i dokonała prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniła zajęte stanowisko. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ administracji powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.