Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 240/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 48, art. 49b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanegow B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. - znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. nakazał J. G. (dalej powoływany jako "Skarżący") rozebrać samowolnie wybudowany obiekt rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,70 x 5,20 m, na działce oznaczonej nr ewid. 24/3 w miejscowości F., gmina S. Jako podstawę prawną organ wskazał przepis art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.).

Organ ustalił, że na wskazanej działce znajduje się m.in. wybudowany budynek rekreacji indywidualnej. Obiekt ten o wymiarach 5,70 x 5,20 m i powierzchni zabudowy - 29,64 m2, o konstrukcji drewnianej i z dachem jednospadowym posadowiony jest na fundamencie punktowym z luźno ułożonych bloczków betonowych. Skarżący wskazał, że budynek został wybudowany przez niego samowolnie po dniu 15 maja 1996 r.

Organ wskazał, że w świetle przepisów obowiązującej znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze) budowa wolnostojących budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Wobec braku takiego zgłoszenia jak też pozwolenia na budowę, organ stwierdził, że należy wdrożyć procedurę uregulowaną w art. 49b tej ustawy.

Celem zastosowania wskazanej procedury organ ustalił, że wybudowany samowolnie przez Skarżącego budynek rekreacji indywidualnej usytuowany jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę letniskową (rekreacyjną), ale nie spełnia wymagań określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wioski letniskowej Fornetka - Gmina Szypliszki, zatwierdzonym uchwałą Nr VIII/60/03 Rady Gminy w Szypliszkach z dnia 24 czerwca 2003 r. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 16 lipca 2003 r., Nr 71, poz. 1448. Organ wskazał, że budynek ten posiada dach jednospadowy niski i pokrycie z blachy stalowej ocynkowanej. Ponadto posadowiony jest na fundamencie punktowym z luźno ułożonych bloczków betonowych. Aby budynek ten mógł spełniać ustalenia w/w planu miejscowego, to musiałby zostać przebudowany, a przepis art. 49b Prawa budowlanego nie daje upoważnienia organowi nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. nakazania jego przebudowy. Powyższe uniemożliwia zalegalizowanie przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej. W związku z tym, tj. wobec braku podstaw do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej organ nadzoru budowlanego wydania decyzję nakazującą wykonanie rozbiórki obiektu.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ zauważył, że w dacie budowy realizacja domku letniskowego wymagała pozwolenia na budowę, którym nie legitymuje się Skarżący. Obecnie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, realizacja wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji organ I instancji prawidłowo zastosował art. 49b ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy stwierdził też poprawność stanowiska organu I instancji odnośnie braku możliwości zalegalizowania obiektu rekreacji indywidualnej na działce Skarżącego. Organ zauważył, że w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Wioski Letniskowej Fornetka zostało wskazane, jak mają wyglądać budynki letniskowe na tym terenie. Działka Skarżącego znajduje się na obszarze oznaczonym [...], na którym obowiązuje zakaz powstawania tymczasowych obiektów budowalnych nietrwale związanych z gruntem ( § 21 ust. 5 pkt 4 planu miejscowego). Zdaniem organu, obiekt letniskowy wybudowany przez Skarżącego nie jest trwale związany z gruntem, gdyż luźno ułożone bloczki betonowe nie są fundamentem.

Organ odwoławczy potwierdził, że w sprawie brak jest możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Obiekt rekreacji indywidualnej, wybudowany samowolnie przez Skarżącego znajduje się wprawdzie na terenie przewidzianym pod zabudowę letniskową, jednak narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie formy architektonicznej zabudowy i sposobu związania z gruntem. Zastosowanie w niniejszej sprawie procedury legalizacyjnej wskazanej w art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wymagałoby wcześniejszego wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej określone roboty budowlane, w tym trwałe związanie obiektu z gruntem i przebudowę co najmniej zadaszenia. Tymczasem ustawodawca nie przewidział takiej kompetencji organów nadzoru budowlanego w art. 49b ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu, z powodu wystąpienia opisanych powyżej okoliczności, brak jest możliwości zalegalizowania spornego obiektu rekreacji indywidualnej i z tego powodu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem następuje w drodze nakazu rozbiórki.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że budowa przedmiotowego obiektu letniskowego nie była zgodna z obowiązującymi w dacie budowy przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dacie budowy, tj. w maju 1996r., obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego gminy Szypliszki, zatwierdzony uchwałą nr XVIII/55/92 Rady Gminy w Szypliszkach z dnia 17 września 1992 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Suwalskiego nr 51, poz. 344. Zgodnie z tym planem teren wsi F. miał funkcję rolniczą i usługową dla sąsiednich wsi. Zabudowa letniskowa nie była na tym terenie przewidziana. Z kolei państwo G. nabyli nieruchomość w F. jako teren przeznaczony pod uprawy rolne.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem art. 49b ust. 2 tej ustawy.

Podniósł, że sporny obiekt został przez organ źle zwymiarowany, gdyż budynek ma powierzchnię 22 m2. Wskazał, że pod dachem istnieje taras o powierzchni ponad 6 m2. W dacie budowy było wymagane zgłoszenie jako budynek gospodarczy do 25 m2.

Nie zgodził się też ze stwierdzeniem organu, że teren został nabyty jako z przeznaczeniem pod uprawy rolne, gdyż w dacie zakupu (1994 r.) w gminie był wyłożony projekt miejscowego planu, podejmowano uchwałę, której nikt nie odwołał, zmieniono tylko prawo w noc sylwestrową 1994 r., bez okresu przejściowego.

Skarżący przywołał brzmienie art. 35 mpzp i stwierdził, że w planie tym w 2003 roku nie ustalono innego sposobu i terminów ich tymczasowego zagospodarowania. Dzisiaj obiekt jest w trakcie budowy i będzie zgodny z prawem jako wolnostojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej nie wymagający pozwolenia na budowę.

Polemizując z organem Skarżący prosi o wskazanie podstawy prawnej, kiedy bloczki fundamentowe nie są fundamentem oraz normy określające, ile luzu może być między bloczkami, jakiego cementu, kleju czy sznurka trzeba użyć do trwałego związania bloczków z gruntem. Zdaniem Skarżącego, fundamenty punktowe (słupowe), to sposób na posadowienie lekkiego domu, a na gruncie niewysadzeniowym głębokość posadowienia może być zmniejszona. O fundamentach w obiektach na zgłoszenie decyduje tylko inwestor, bez projektanta z uprawnieniami.

Skarżący podniósł, że instytucję legalizacji wprowadzono po 7 latach od daty rozpoczęcia budowy, a 20 dni później weszły w życie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i obowiązują już 13 lat. Przed wejściem w życie planu miejscowego Prawo budowlane stanowiło, że nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy organ w ciągu 5 lat od dnia zakończenia budowy wykryje samowolę budowlaną, przeprowadzi stosowne postępowanie i wyda w tym czasie taką decyzję. Po upływie tego terminu, mimo niespełnienia wymagań, decyzja o rozbiórce nie mogła zostać wydana, a termin ten już upłynął.

Skarżący zwraca uwagę, że w art. 15 ust. 3 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym użyto sformułowania "określa" w odniesieniu do pokrycia dachów.

Zdaniem Skarżącego, spełnia on warunki do zastosowania art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i ma on prawo dopełnić wymogi (nieustalenia) dla połaci dachowych i fundamentów. Stwierdził on, że dach dwuspadowy (szpiczasty) nie jest istotny dla rekreacji. Wszystkie obecnie budowane obiekty na terenie objętym granicami miejscowego planu zagospodarowania wioski letniskowej Fornetka budowane na zgłoszenie za zgodą Starostwa, posiadają płaskie dachy o dowolnym kącie nachylenia głównych połaci, bo zapis w tym przedmiocie nie jest ustaleniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, chociaż organy rozpoznające sprawę nie ustrzegły się błędów.

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia, jakie przepisy prawa budowlanego miały w sprawie zastosowanie. Od rozstrzygnięcia tej kwestii zależy ustalenie, czy Skarżący miał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy też wystarczające było zgłoszenie, a także to, jaki należało przyjąć tryb naprawczy. Organy stanęły na stanowisku, że w sprawie zastosowanie znajdował przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przyjmując, że budowa została wykonana bez wymaganego zgłoszenia, jednak nie jest ona zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący natomiast uważa, że należało zastosować przepis art. 49b ust. 2 tej ustawy.

Bezspornym w sprawie jest fakt, że Skarżący wybudował przedmiotowy obiekt rekreacji indywidualnej w maju 1996 r. W tym czasie z przepisów ustawy Prawo budowlane wynikało, że na obiekty rekreacyjne jest wymagane pozwolenie na budowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W art. 29 ust. 1 wymieniono, budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, jednak obiektów letniskowych czy rekreacyjnych nie wymieniono w tym przepisie. Zasadą było zatem, że należało uzyskiwać pozwolenie na budowę, jako wyjątek ustawodawca wprowadził zgłoszenie.

Dopiero 28 czerwca 2015 r. nastąpiła zmiana przepisów, która spowodowała, że na wybudowanie budynków rekreacji indywidualnej nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a wystarczające jest zgłoszenie. Zmiana ta nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443 – dalej: "ustawa zmieniająca ustawę Prawo budowlane") i polegała na wprowadzeniu do art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane punktu 2a, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Przepis art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy przyjęły na podstawie tego przepisu, że w sytuacji Skarżącego ma on takie znaczenie, że skoro w obowiązującym stanie prawnym na budowę budynków rekreacji indywidualnej jest wymagane zgłoszenie, to w konsekwencji tryb naprawczy w przedmiotowej sprawie powinien nastąpić w trybie przepisu art. 49b ustawy Prawo budowalne. W ocenie Sądu taka interpretacja przepisu jest błędna. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane nie może być interpretowany w ten sposób, że po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane możliwe jest dokonywanie oceny kwestii, czy w sprawie wymagane było pozwolenie na budowę czy tylko zgłoszenie na datę prowadzenia postępowania naprawczego. W postępowaniach naprawczych wszczętych i prowadzonych po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane, oceny, czy budowa, która miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy wymagała pozwolenia na budowę czy tylko zgłoszenia, należy dokonywać na datę budowy obiektu, którego dotyczy postępowanie naprawcze. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę – Prawo budowlane odnośnie tego, czy w sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę czy zgłoszenie, znajduje zastosowanie w przypadku potrzeby dokonania oceny tej kwestii w odniesieniu do obiektów powstających po wejściu w życie tej ustawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skoro Skarżący wybudował przedmiotowy obiekt rekreacji indywidualnej w maju 1996 r., to aby stwierdzić, czy powinien był uzyskać pozwolenie na budowę należy stosować przepisy obowiązujące w tym czasie. W tym czasie przepisy ustawy Prawo budowlane przewidywały, że na obiekty rekreacyjne jest wymagane pozwolenie na budowę. Nie budzi w sprawie natomiast wątpliwości, że Skarżący takiego pozwolenia nie uzyskał.

Podsumowując tą część rozważań, w ocenie Sądu organy obu instancji dokonały nieprawidłowo interpretacji przepisu art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane i w konsekwencji błędnie przyjęły, że budowa wolno stojących budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W konsekwencji nieprawidłowo przyjęto, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Skarżący wskazuje, że instytucję legalizacji wprowadzono po 7 latach od daty rozpoczęcia budowy a po upływie 5 lat od zakończenia budowy organy nie mogły wydać decyzji w przedmiocie rozbiórki. Sąd zauważa, że w dacie budowy obowiązywał przepis art. 49 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z brzmieniem którego:

1. Nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

2. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio.

Przepis ten został zmieniony w roku 1997 (tj. po roku od zakończenia budowy przez Skarżącego) i uzyskał brzmienie następujące:

1. Nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

2. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio.

W tym brzmieniu przepis obowiązywał od dnia 24 grudnia 1997 r. do kolejnej zmiany, która nastąpiła z dniem 11 lipca 2003 na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718). Mocą tej zmiany ustawodawca rozbudował przepisy przewidujące legalizację i zrezygnował z zapisu przewidującego termin 5 lat, po upływie którego wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę było możliwe pod warunkiem, że istnienie obiektu budowlanego nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Należy podkreślić, że omawiana instytucja stanowiła namiastkę przedawnienia, gdyż przewidywała niemożność wydania decyzji rozbiórkowej, jednak została ona obwarowana pewnymi warunkami, tj. istnienie obiektu budowlanego nie może naruszać przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W okolicznościach tej sprawy warunki te nie zostały spełnione. Jak ustalił organ odwoławczy, nie można przyjąć, że istnienie spornego obiektu nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazał organ, w maju 1996r. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego gminy Szypliszki, zatwierdzony uchwałą nr XVIII/55/92 Rady Gminy w Szypliszkach z dnia 17 września 1992 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Suwalskiego nr 51, poz. 344, zgodnie z którym teren wsi Fornetka miał funkcję rolniczą i usługową dla sąsiednich wsi. Zabudowa letniskowa nie była na tym terenie w ogóle przewidziana. Państwo G. nabyli nieruchomość w F. jako teren przeznaczony pod uprawy rolne, jednak wybudowali tam budynek letniskowy (rekreacyjny). Zatem skoro wówczas nie został spełniony warunek w postaci zgodności z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie można w okolicznościach tej sprawy przyjąć, że po upływie 5 lat od zakończenia budowy niemożliwym stało się wydanie decyzji w przedmiocie rozbiórki. Wbrew twierdzeniu skargi, w sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji rozbiórkowej, a zatem organ miał prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie legalności budowy. Jednocześnie, gdy chodzi o unormowanie procedury naprawczej, prowadząc to postępowanie organ był zobowiązany działać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie tego postępowania.

Zastosowanie w sprawie winien znaleźć przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. W myśl tej regulacji – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji –

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Przytoczony przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji albo braku takiej możliwości, prowadzącej do zastosowania środka prawnego w postaci wydania nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej. Zauważa się, że zasadniczym celem regulacji z art. 48 nie jest stosowanie represji, ale dążenie do przywrócenia obiektu do poprzedniego, zgodnego z prawem stanu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r., VIII SA/Wa 976/10, LEX nr 1099038), względnie usunięcie stanu powstałego w wyniku dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej. Stosując art. 48, organy nadzoru budowlanego powinny mieć więc zawsze na uwadze ten cel. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością, i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r., VII SA/Wa 72/11, LEX nr 1097716). Decyzja nakazująca rozbiórkę może być więc podjęta dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji, tj. gdy nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W zaistniałym stanie faktycznym organy słusznie doszły do przekonania, że brak jest prawnych możliwości legalizacji obiektu budowlanego. Powodem tego jest brak zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wioski letniskowej Fornetka - Gmina Szypliszki, zatwierdzony uchwałą Nr VIII/60/03 Rady Gminy w Szypliszkach z dnia 24 czerwca 2003 r. w § 21 ust. 5 pkt 4 stanowi, że zakazuje się powstawania tymczasowych obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem.

W planie nie zdefiniowano, czym jest tymczasowy obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem. Jednak przepisy prawa budowlanego pozwalają wywieść, co należy rozumieć pod tym pojęciem.

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego zawarta jest w przepisie art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Stanowi on, że przez to pojęcie należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

W ocenie Sądu sporny zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć jako obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. W sprawie wymaga więc stwierdzenia, czy obiekt budowlany zbudowany przez Skarżącego jest trwale związany z gruntem.

Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika, że objęty nakazem rozbiórki obiekt został posadowiony na betonowych, luźno ułożonych bloczkach. Zdaniem Sądu nie można uznać, że takie połączenie ma charakter trwały, a zatem że sporny obiekt jest w sposób trwały połączony z gruntem, gdyż możliwe jest jego stosunkowo łatwe przeniesienie w inne miejsce. Opisane cechy przedmiotowego obiektu potwierdzają nadesłane przy skardze zdjęcia.

Dodatkowo organy słusznie zauważyły, że sporny obiekt nie spełnia wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie budowy dachu. Zgodnie z § 21 ust. 5 pkt 3 lit. b planu miejscowego, wszystkie budynki, w tym również wiaty i budynki pomocnicze, muszą mieć formę nawiązującą do tradycyjnych, regionalnych, wiejskich zabudowań, a w szczególności posiadać wysoki dach o kącie nachylenia głównych połaci w granicach 40 – 45 stopni, pokryty dachówką ceramiczną lub jej imitacją w kolorze ceglastoczerwonym. Tymczasem obiekt wybudowany przez Skarżącego posiada dach jednospadkowy niski i pokrycie z blachy stalowej ocynkowanej. Sąd nie podziela twierdzenia Skarżącego, że zapis ten nie posiada znaczenia prawnego, gdyż nie jest on ustaleniem. Sąd stwierdza, że zapis § 21 ust. 5 pkt 3 lit. b planu nie pozostawia wątpliwości co do tego, jak powinien wyglądać dach. Twórca planu posłużył się w tym zakresie stwierdzeniem "muszą". Brak użycia sformułowania "ustala się" nie może być interpretowany w ten sposób, że zapis odnośnie budowy dachu nie ma znaczenia prawnego. Gdyby kwestia ta była obojętna, nie zostałaby w ogóle uregulowana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy słusznie przyjęły, że w sprawie nie ma możliwości zalegalizowania obiektu i zasadnie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Organy błędnie jako podstawę prawną przyjęły przepis art. 49b ust. 1 zamiast art. 48 ustawy Prawo budowlane, jednak Sąd stwierdził, że było to bez znaczenia, gdyż zastosowanie trybu z art. 48 w okolicznościach tej sprawy doprowadziłoby do tego samego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu skargi błędnego zwymiarowania obiektu należy zauważyć, że pozostaje to bez znaczenia w sprawie, gdyż to nie ten element był decydujący dla rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący próbuje dowodzić, że w dacie budowy wymagane było dla takiego budynku jako budynku gospodarczego do 25 m2 zgłoszenie. Nie jest to prawdą, gdyż w stanie prawnym obowiązującym od wejścia w życie ustawy Prawo budowlane tj. od 1 stycznia 1995 r. aż do zmiany, która weszła w życie 24 grudnia 1997 r. brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane było następujące: "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m związanych z produkcją rolną, uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Należy jednak wyraźnie powiedzieć, że w aktach sprawy brak jest podstaw, by przyjąć, że sporny obiekt miał pełnić funkcję budynku gospodarczego. W konsekwencji nie można przyjąć, że w dacie budowy wymagane było zgłoszenie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę.