Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 133/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie postanowieniem z dnia 14 października 2003 r. wszczął z urzędu wobec G. K. postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] określił zobowiązanie w tym podatku za 2001 r. w wysokości 832,20 zł. Jako podstawę prawną powołał przepisy art. 207 § 1 i art. 21 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa /Dz. U nr 137 poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż podatniczka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2001 r. złożonym na formularzu Pit-37, wykazała dochód z tytułu emerytury - renty w kwocie 11.781,65 zł, składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.102,24 zł., należny podatek w wysokości 643 zł., zaliczkę pobraną przez płatnika w kwocie 1.933,44 zł. oraz nadpłatę w kwocie 1.290,44 zł. W wyniku weryfikacji zeznania stwierdzono, iż wykazano w nim nieprawidłowe (zawyżone) kwoty składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczek pobranych przez płatnika. W konsekwencji powyższych ustaleń organ podatkowy pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm./ określił podatniczce należny podatek dochodowy za 2001 r. w wysokości 832,20 zł i po uwzględnieniu faktu dokonanego zwrotu nadpłaty wykazanej w zeznaniu w wysokości 1290,40 zł, do zapłaty określono zaległość w kwocie 1.290,40 zł.

W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, iż sporządzając zeznanie korzystała z pomocy pracownika Urzędu Skarbowego w Nysie. Wypełnione formularze sprawdzane były również przez pracowników organu podatkowego pierwszej instancji, którzy nie dopatrzyli się w nich nieprawidłowości. Zarzuciła organowi podatkowemu zbyt późne przeprowadzenie czynności sprawdzających prawidłowość złożonego zeznania podatkowego. Ponadto opisując trudną sytuację życiową oraz materialną wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w łącznej kwocie 3.579,22 zł.

Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę i dokonując oceny zaistniałego w niej stanu faktycznego, w oparciu o przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji powołując treść przepisów art. 45 ust. 6 oraz art. 27b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazał, iż podatek dochodowy wynikający z zeznania nie jest podatkiem należnym, gdyż w zeznaniu rocznym odliczono od podatku nieprawidłową - zawyżoną kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz wykazano zawyżoną kwotę zaliczek pobranych przez płatnika. W odliczonej kwocie składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości 1.102,24 zł. oprócz składek pobranych przez organ rentowy w kwocie 913,04 zł. skarżąca niezgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ujęła ubezpieczenie (polisę) w wysokości 189,20 zł stanowiące kwotę składki rocznej ubezpieczenia pracowniczego grupowego uiszczonego w 2001 r. w A SA.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż jak wynika z rocznego rozliczenia obliczenia podatku (PIT-40) płatnik pobrał w 2001 r. od wypłaconych świadczeń zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej wysokości 832,20 zł., przy czym inne zaliczki nie wpłynęły do organu podatkowego pierwszej instancji. Za nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy uznano twierdzenia podatniczki, iż przy sporządzeniu zeznania rocznego pomagał jej pracownik organu podatkowego. Wskazano także, iż czynności sprawdzające prawidłowość złożonego zeznania organy podatkowe mogą dokonywać w terminie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego za ten rok podatkowy, którego to złożone zeznanie dotyczy. Stąd w sprawie nie miała miejsca okoliczność zbyt późnego przeprowadzenia czynności sprawdzających.

Co do wniosku o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, iż kwestia ta została rozstrzygnięta decyzją przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie, która to została zakwestionowana przez podatniczkę wniesionym odwołaniem.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której powieliła zarzuty oraz argumenty odwołania. Dodatkowo postawiła zarzut bezzasadnego dokonania czynności egzekucyjnych przez Urząd Skarbowy. Podniosła również, iż chciała dokonać korekty sporządzonych zeznań rocznych, lecz pisma w których o to zwracała się do organu podatkowego pierwszej instancji pozostawione zostały bez odpowiedzi. Zdaniem skarżącej dokonanie powyższej czynności zapobiegłoby powstaniu dodatkowych kosztów związanych z czynnościami egzekucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. Nr 163, poz. 1269/ stanowiąc, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która to sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uwzględnienie skargi skutkujące uchyleniem decyzji następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Badając kontrolowaną sprawę przy uwzględnieniu wskazanego powyżej kryterium zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa materialnego oraz procesowego, które mogłyby wpłynąć w istotny sposób na wynik sprawy i skutkować uchyleniem decyzji.

Zgodnie z art. 27b ust. 1. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 2000 r. Nr. 14 poz. 176 ze zm./ podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne:

1) opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,

2) pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym(....).

Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /DZ. U. Nr 28 poz. 153 ze zm./ - w stanie prawnym obowiązującym w 2001 r. - stanowiła w art. 8 ust. 10, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające emeryturę lub rentę (....). W myśl przepisu art. 23 tej ustawy składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu, z zastrzeżeniem art. 24 i 25. Zgodnie zaś z art. 24 za osobę pobierającą emeryturę lub rentę składkę jako płatnik oblicza, pobiera z kwoty emerytury, renty, o której mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2, i odprowadza Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego albo inna instytucja emerytalno-rentowa wypłacająca emeryturę lub rentę.

Z powołanych przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym jednoznacznie wynika, iż w przypadku osoby pobierającej emeryturę lub rentę składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne pobiera jako płatnik Zakład Ubezpieczeń Społecznych i ta właśnie składka pobrana przez płatnika podlega odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. W sprawie bezspornym jest, jak wynika z rocznego obliczenia podatku dokonanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu za rok podatkowy 2001 (PIT-40A), iż kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne możliwa do odliczenia w roku podatkowym wyniosła 913,04 zł. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, iż składka w tej wysokości podlega odliczeniu od podatku za 2001 r. Wydatek w kwocie 189,20 zł jako nie mieszczący się w dyspozycji art. 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie mógł obniżać podatku dochodowego od osób fizycznych, stąd nie mógł zostać uwzględniony przez skarżącą w sporządzonym zeznaniu podatkowym.

Skarżąca sporządzając zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2001 r. w nieprawidłowej wysokości wykazała w nim kwotę 1933,44 zł. jako kwotę pobranych przez płatnika zaliczek. Z rocznego obliczenia podatku wynika, iż organ rentowy od wypłaconego świadczenia zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych pobrał w kwocie 832,20 zł., w myśl przepisu art. 34 ust. 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej też wysokości uwzględniając przepisy art. 38 ust. 1 powyższej ustawy organ rentowy jako płatnik winien był przekazać kwotę pobranej zaliczki na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby płatnika. Zatem skarżąca zobowiązana była uwzględnić w zeznaniu podatkowym jako zaliczkę pobraną przez płatnika zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie 832,20 zł., co organy podatkowe słusznie przyjęły.

Odnosząc się do zarzutu nie udzielenia przez organy podatkowe odpowiedzi w zakresie możliwości dokonania korekty zeznania podatkowego i pozbawienia w ten sposób strony tej możliwości proceduralnej Sąd stwierdza, iż jest on bezzasadny. Jak wynika z analizy akt podatkowych Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie pismem z dnia 20 stycznia 2004 r. udzielił stronie odpowiedzi w zakresie możliwości złożenia korekty do zeznań o wysokości osiągniętego dochodu za 2000 i 2001 r. Powołując się na przepisy art. 81 a § 3 i art. 81 b § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzono, iż skarżąca nie mogła złożyć korekty zeznania za lata 2000 i 2001, ponieważ za powyższe lata zostały wszczęte postępowania podatkowe.

Wskazać też należy, iż w ocenie Sądu stanowisko organu w tym zakresie odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z treścią art. 81b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uprawnienie do skorygowania złożonego zeznania ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej (...). Powyższe oznacza, iż uprawnienie do skorygowania zeznania podatkowego za 2001 r. jest bezskuteczne w znaczeniu skutków prawnomaterialnych w okresie od wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu do jego zakończenia /Ordynacja podatkowa Komentarz S. Babiarz, B. Dauter, B Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis str. 310/. Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu wobec skarżącej w sprawie określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. wydano w dniu 14 października 2003 r. Od tej daty skarżąca pozbawiona była uprawnienia do skorygowania nieprawidłowo sporządzonego zeznania.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego dotyczące uznania za niewiarygowiarygodną okoliczność sporządzenia zeznania rocznego przy pomocy pracownika urzędu skarbowego. Skarżąca nie uprawdopodobniła w jakikolwiek sposób, iż fakt ten miał miejsce. Zwłaszcza, iż nie potrafiła bliżej określić kto pomagał jej przy sporządzaniu zeznania, wskazała jedynie, że był to "młody człowiek" /vide: protokół przesłuchania/. Zgodzić należy się również z twierdzeniem organu odwoławczego, iż na gruncie ustawy podatkowej, odpowiedzialność za prawidłowe rozliczenie z budżetem, a tym samym za podanie właściwych danych, niezbędnych do sporządzenia tego rozliczenia, spoczywa na podatniku podatku dochodowego od osób fizycznych, a nie na osobach trzecich.

Przechodząc do zarzutów skargi dotyczących bezzasadnego dokonania czynności egzekucyjnych w zakresie realizacji zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, argumentacji skarżącej, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych ani spłacić należności bez uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, zarzutów skargi dotyczących pozostawienia skarżącej przez organy podatkowe bez środków do życia, wskazywanie na jej sytuację zdrowotną - Sąd stwierdza, iż nie mogą być one przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej, bowiem nie dotyczą one przedmiotu sporu, którym jest akt administracyjny w sprawie wymiaru należnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. W sytuacji, gdy zarzuty skargi dotyczą działań organu administracji publicznej związanych już z realizacją zobowiązania podatkowego nie zaś z ich wymiarem, Sąd nie jest uprawniony do ich rozpatrywania w niniejszym postępowaniu. Powyższe argumenty podniesione w skardze, być może miałyby znaczenie w postępowaniu dotyczącym udzielenia ulg podatkowych, czy też winny być podniesione w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z całą mocą należy podkreślić, iż nie mają one znaczenia w sprawie, w której przedmiotem sporu jest decyzja wymiarowa określająca wysokość należnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji zatem gdy żaden z zarzutów skargi nie mógł zostać uznany za skuteczny, skargę uznając za nieuzasadnioną należało oddalić na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.