Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1640/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 34 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005r. nr 229 poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, Spółki pod firmą E. Sp. z o.o., nap postanowienie Prezydenta W. (Prezydent) z 27 września 2012 r. nie uznającego zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr: [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od I raty 2000r. do XII raty 2000r. od VIII raty 2003r. do XII raty 2004r., od III raty 2006r. do XII raty 2006r. od V raty 2007r. do VII raty 2011 r., odmawiającego umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmawiającego wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.(SKO) :

1/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i orzekło, co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło uwzględnienia wniesionych przez Spółkę zarzutów przedawnienia zobowiązań objętych w/w tytułami wykonawczymi i braku wymagalności tych zobowiązań, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia,

2/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 33 u.p.e.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]i umorzyło w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe, postępowanie pierwszej instancji,

3/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Jak wynika z akt administracyjnych zawiadomieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Prezydent poinformował Skarżącą o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Powyższym zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego, objęte zostały tytuły wykonawcze oznaczone numerami: [...], , obejmujące zaległości Skarżącej w podatku od nieruchomości.

W dniu 04.09.2012r. (data nadania w urzędzie pocztowym), powołując się na art. 33 u.p.e.a., Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w związku z doręczeniem w dniu 28 sierpnia 2012r. zajęć wynikających z następujących tytułów wykonawczych :[...], wnosząc o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych oraz o wstrzymanie, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., wykonalności tytułów egzekucyjnych. Skarżąca zakwestionowała posiadanie jakiekolwiek zaległości w podatku od nieruchomości. Podniosła, że organ podatkowy nie wydał decyzji ustalającej jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Powyższe - w ocenie Skarżącej - powoduje niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego. Ponadto, Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o zapłatę podatku od nieruchomości. Skarżąca wskazała również, że zgodnie z umową ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, podatek od nieruchomości miał być naliczany dopiero po dokonaniu odbioru budynków wybudowanych na przedmiotowej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów, postanowieniem z dnia [...].09.2012r. Prezydent nie uznał zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych Nr: [...], odmówił umorzenia prowadzonego postępowania oraz odmówił wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zaległości Skarżącej z tytułu podatku od nieruchomości za 2000 r. wynikają z decyzji Prezydenta z [...].12.2005r., natomiast za okres od grudnia 2003r. do marca 2004r. - z decyzji z [...].04.2004r. Pozostałe zaległości w podatku od nieruchomości, objęte tytułami wykonawczymi, o których mowa w zażaleniu, wynikają ze składanych przez Skarżącą deklaracji na podatek od nieruchomości. Jednocześnie organ wyjaśnił, że podatek od nieruchomości osób prawnych należy do kategorii podatków, których opłacanie następuje w drodze tzw. samoobliczenia podatkowego. Zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, przyjmuje się bowiem domniemanie prawidłowości złożonych deklaracji podatkowych.

Ponadto, organ ł instancji wyjaśnił, że w 2005r. dokonano zajęcia ruchomości u zobowiązanego na tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za 2000r. (tytuły Nr[...]). W dniu 10.12.2008r., na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u Naczelnika Urzędu Skarbowego T. Wobec powyższego, doszło do przerwania biegu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie wnosząc ponownie o umorzenie prowadzonego postępowania oraz wstrzymanie wykonalności tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż w niniejszej sprawie nie zostało rozstrzygnięte zaskarżenie przez nią decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2007r. [...] skierowane 9 sierpnia 2007r. za pośrednictwem SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W pozostałej części wystąpienia Skarżąca wskazała na przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

SKO po rozpoznaniu zażalenia wydało opisane na wstępie postanowienie.

W jego uzasadnieniu wskazało zostało, że jak wynika z akt sprawy, odpis tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość w podatku od nieruchomości za okres od XII raty 2003r. do III raty 2004r. oraz odpis tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość w podatku od nieruchomości za okres od IV do VII raty 2004r. skierowano do Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 20.09.2004r. W aktach sprawy brak zwrotu w/w tytułów do nadawcy, co pozwala przyjąć, że zostały one skutecznie doręczone. Ponadto zobowiązany nie kwestionuje ich otrzymania.

Odpisy tytułów wykonawczych Nr UM/P: [...] obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za 2000 rok zostały doręczone Skarżącej w dniu 29.12.2005r.

Natomiast odpisy tytułów wykonawczych Nr [...] obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za okres: od VIII do XII raty 2003r., od I do XII raty 2004r" od III do XII raty 2006r. oraz od V raty 2007r. do V raty 2008r. - zostały doręczone Skarżącej w dniu 16.12.2008r., wraz z zawiadomieniem znak: [...] z dnia [...].12.2008r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy łub bank.

Skarżąca w doręczonych jej tytułach wykonawczych była każdorazowo informowana nie tylko o podstawach, na których mogą być wniesione zarzuty, ale i o terminie ich wnoszenia. Wnosząc w dniu 4.09.2012r. zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego m. in. w oparciu o w/w tytuły wykonawcze, doręczone w okresie od 2004r. do 2008r., Skarżąca złożyła je z przekroczeniem 7-dniowego terminu zakreślonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Powyższy termin jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, że jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia zobowiązanego do skutecznego dokonania czynności.

SKO wskazało następnie, że w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżąca utraciła prawo do skutecznego zgłoszenia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a., w odniesieniu do powyższych tytułów wykonawczych. Wyjaśniło, że przepisy u.p.e.a. nie wskazują wprost, jakiej treści orzeczenie winno zapaść w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie nie jest jednolite. Przyjmuje się, że dopuszczalne jest oddalenie zarzutu, pozostawienie zarzutu bez rozpoznania, umorzenie postępowania w przedmiocie zarzutu bądź nie uwzględnienie zarzutu z powodu jego wniesienia po upływie terminu. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, zasadnym jest nie uwzględnienie zarzutów zgłoszonych przez Spółkę do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr: [...] wobec ich wniesienia po upływie terminu.

Uzasadniając treść punktu 2 rozstrzygnięcia SKO wskazało, że analiza wystąpień Skarżącej wskazuje, że nie zgłosiła ona zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Z akt sprawy wynika nadto, że zawiadomienie Prezydenta z dnia 16.08.2012r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, nie obejmuje należności w podatku od nieruchomości stwierdzonej przedmiotowym tytułem wykonawczym Nr [...]. Wobec powyższego, nie uznając zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego Nr: [...], mimo braku takiego zarzutu ze strony zobowiązanego, organ pierwszej instancji orzekł niezgodnie z treścią wniosku zawierającego zarzuty Skarżącej zgłoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a. Tym samym, postanowienie Prezydenta w części dotyczącej należności objętej tytułem wykonawczym Nr [...], wykracza poza zakres żądania zobowiązanego i jako takie jest bezprzedmiotowe.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 postanowienia SKO wskazało, że pozostałe tytuły wykonawcze tj. tytuły oznaczone numerami: [...] i Nr [...], obejmujące zaległe należności z tytułu podatku od nieruchomości, dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, doręczone zostały Skarżącej 28.08.2012r.. a zarzut przedawnienia i braku wymagalności egzekwowanych zobowiązań zostały zgłoszone w ustawowym terminie. Należy jednocześnie wskazać, że powyższe tytuły wykonawcze obejmują zaległości w podatku od nieruchomości za okres od VI raty 2008 roku do VII raty 2011 roku.

SKO wskazało, że z akt sprawy, w szczególności z wyjaśnień organu I instancji zawartych w piśmie z dnia 13.09.2012r. wynika, że Skarżąca składała wymagane prawem deklaracje na podatek od nieruchomości i na ich podstawie wystawione zostały przedmiotowe tytuły wykonawcze. Brak było zatem w okolicznościach sprawy podstaw prawnych do wydawania przez organ podatkowy decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości. Tym samym, niezasadny jest zarzut Skarżącej, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za okres od 2008r. do 2011 r. nie powstało, a w konsekwencji niezasadny jest zarzut, że po stronie Skarżącej nie istnieje zaległość w podatku od nieruchomości, którą organ mógłby dochodzić w postępowaniu egzekucyjnym.

Jak stanowi art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 (pięciu) łat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro najstarsza z zaległych należności w podatku od nieruchomości dotyczy roku 2008, zatem żadne ze zobowiązań podatkowych objętych w/w tytułami wykonawczymi nie uległo przedawnieniu. W dacie wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, nie upłynął bowiem jeszcze okres 5 lat liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Poczynione ustalenia doprowadziły SKO do wniosku, że ani zarzut braku wymagalności dochodzonych zobowiązań, ani zarzut przedawnienia nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Tym samym, jako niezasadne SKO oceniło zarzuty podniesione przez Skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie w/w tytułów wykonawczych (pkt 3 sentencji postanowienia).

SKO nadto stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak uzasadnionych podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.

Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła do tutejszego sądu skargę w której wniosła o rozpatrzenie zarzutów podniesionych przez nią w piśmie z 4 września 2012 r. oraz 8 października 2012 r. oraz wskazała, że SKO już raz bezprawnie nie przekazało do WSA zaskarżenia z 9 sierpnia 2007 r. dotyczącego decyzji [...] czerwca 2007 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie narusza przepisy w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Na uwzględnienie skargi z innych przyczyn niż w niej wskazane pozwala sądowi art. 134 par. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zachodzi sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia a jego uzasadnieniem.

W punkcie 1 zaskarżonego postanowienia SKO uchyliło postanowienie Prezydenta, w części dotyczącej postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...]i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło uwzględnienia wniesionych przez Spółkę zarzutów przedawnienia zobowiązań objętych w/w tytułami wykonawczymi i braku wymagalności tych zobowiązań, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że w ocenie SKO Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia uzasadnienia również w odniesieniu do zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr: [...]

Jednocześnie w punkcie 2 postanowienia uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]a na mocy punktu 3 postanowienia utrzymano w mocy w pozostałym zakresie postanowienie Prezydenta.

Powyższe oznacza, że zgodnie z zaskarżonym postanowieniem :

1. utrzymane zostało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta w zakresie m.in. zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr:[...]), bowiem nie zostały one wymienione ani w punkcie 1 ani w punkcie 2 postanowienia SKO, co oznacza uznanie przez SKO; że zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań objętych tymi tytułami i braku ich wymagalności nie są zasadne.

2. jednocześnie, z uzasadnienia postanowienia SKO (punkt I str. 4-5 postanowienia) wynika, że w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych Nr: [...]należało odmówić uwzględnienia wniesionych przez Skarżącą zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Podkreślić należy w tym miejscu, że w uzasadnieniu postanowienia nie zostały zawarte żadne argumenty pozwalające na uznanie, że zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań objętych tytułami Nr:[...]) i braku ich wymagalności są niezasadne

Powyższe oznacza w ocenie sądu naruszenie art. 124 par. 1 i 2 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia bowiem sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia w tymże zakresie –nie jest bowiem jasne, czy w ocenie SKO zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Nr:[...]) zostały wniesione po terminie czy też zarzuty Skarżącej dotyczące tychże postępowań są niezasadne i z jakiego powodu.

Jednocześnie sąd wskazuje, że podziela ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonym postanowieniu w zakresie zarzutów dotyczących postępowań prowadzonych na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych i dokonaną przez SKO ocenę prawną tychże stanów faktycznych.

Bezsprzecznie, w terminie 7 dni przed wniesieniem zarzutów, to jest 28 sierpnia 2012 r. doręczone zostały Skarżącej jedynie tytułu wykonawcze [...]. Pozostałe tytuły wykonawcze, które Skarżąca objęła zarzutami wniesionymi w dniu 4 września 2012 r. doręczone zostały odpowiednio 29 grudnia 2005 r., oraz 16 grudnia 2007 r., co oznacza, że zarzuty w stosunku do nich mogły być wniesione odpowiednio 5 stycznia 2006 r. oraz 23 grudnia 2007 r. Wniesienie zarzutów w dniu 4 września 2012 r. oznacza wniesienie ich po upływie terminu co powodowało konieczność odmowy ich uwzględnienia z uwagi na przekroczenie terminu do ich wniesienia.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że odmowa uwzględnienia zarzutów z powyższego powodu nie pozbawia Skarżącej możliwości kwestionowania zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w innym trybie przewidzianym przepisami u.p.e.a.

Podzielić należy również ustalenie dokonane przez SKO dotyczące nie wniesienia przez Skarżącą zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], co skutkowało koniecznością uchylenia w tej części zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w tym zakresie.

W pozostałym zakresie, to jest w zakresie postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie tytułów doręczonych 28 sierpnia 2012 r. wskazać należy, że (jak słusznie podniosło SKO):

a. dotyczą one zaległości w podatku od nieruchomości poczynając od VI raty 2008 r, co oznacza, że najstarsze zobowiązania podatkowe objęte tymi tytułami ulegałyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r.,

b. dotyczą zobowiązań podatkowych powstających na skutek samoobliczenia, dla ich powstania nie było więc wymagane wydanie decyzji administracyjnej, przy czym jak wynika z treści powyższych tytułów, wystawione zostały na podstawie złożonych przez Skarżącą deklaracji.

Sąd wskazujące w tym miejscu, że przywoływany przez Skarżącą akt notarialny obejmujący ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu reguluje kwestię uiszczania przez Skarżącą opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nie zawiera zaś żadnych postanowień dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają również kwestie dotyczące nie przekazania (jak wskazuje Skarżąca) jej skargi na decyzję SKO z [...] czerwca 2007 r. KOC [...].

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekając o zakresie w jakim nie może ono zostać wykonane stosownie do art. 152 p.p.s.a.