Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1778/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156, 16  par. 1, 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 2 i  art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz P. S.A. w W. kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. Spółka Akcyjna, [...] w B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] - uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji wszczęte wnioskiem wznowieniowym P. S.A. z dnia [...] maja 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, iż Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę [...], prawa własności w/w nieruchomości.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2004 r. P. – [...] wystąpiły do Wojewody [...] o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa postępowania zakończonego powyższą decyzją.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania, uzasadniając odmowę brakiem wykazania przez spółkę przymiotu strony do występowania w niniejszym postępowaniu.

Rozpatrując odwołanie P. S.A. od powyższej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [..] września 2004 r. nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze.

Po wniesieniu przez P. S.A. skargi na powyższą decyzję Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 54 § 3 ppsa uwzględniła w całości skargę i uchyliła własną decyzję z dnia [...] września 2004 r.

Po cofnięciu skargi P. S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2004 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2005 r. I SA/Wa 1962/04 umorzył postępowanie sądowe.

Natomiast na decyzję KKU z dnia [...] listopada 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta B.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. oraz zobowiązała organ II instancji do ponownego rozpatrzenia wniosku wznowieniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. I SA/Wa 368/05 uchylił dwie decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej: z dnia [...] listopada 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2005 r.

Po uchyleniu tych decyzji przez Sąd zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej sprawa weszła do stadium ponownego rozpatrzenia odwołania P. S.A. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r.

Rozpatrując ponownie odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż Spółka nie wykazała, by przed dniem 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe P. uzyskało tytuł prawny do przedmiotowej działki. Jednakże w tego rodzaju przypadkach, zdaniem organu odwoławczego, tj. przy braku przymiotu strony, organ umarza postępowanie, a nie odmawia wznowienia, gdyż decyzję o odmowie wszczęcia postępowania organ wydaje, gdy z żądaniem występuje strona.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły P. S.A. w W., zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 7 i 77 kpa.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg argumentów przemawiających za tym, że P. w dniu [...] maja 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do § 2 w/w przepisu, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku Sąd uwzględnia skargę mimo, że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa.

Sąd kierując się wskazanymi powyżej przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści i stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu prawnego w związku z wydaniem go z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja administracyjna organu II instancji wydana w trybie postępowania wznowieniowego, które dotyczyło decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996 r. [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...].

Dokonując analizy treści zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w decyzji tej organ orzekający w sprawie zawarł stwierdzenie, iż decyzja ta została wydana na skutek ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2004 r. od decyzji organu I instancji (Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r.).

Tym samym przyjąć należy, iż orzeczenie organu II instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. wydane zostało na skutek odwołania, które podlegało już badaniu przez organ II instancji, na skutek którego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2004 r. umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją komunalizacyjną z dnia [...] lipca 1996 r.

Skutkiem prawnym zaś decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego jest pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej odwołaniem decyzji, która staje się rozstrzygnięciem ostatecznym.

Rozpatrzenie środka odwoławczego po raz kolejny stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa ).

Należy zauważyć, iż decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [..] września 2004 r. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a to oznacza, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 r. stała się rozstrzygnięciem ostatecznym w sprawie.

Została ona co prawda uchylona decyzją autokontrolną z dnia [...] listopada 2004 r., jednakże wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 368/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzję tę uchylił. Tym samym wyrokiem, Sąd uchylił również drugą decyzję autokontrolną wydaną przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w niniejszej sprawie – z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Nie ma racji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa twierdząc w uzasadnieniu decyzji, że po uchyleniu przez Sąd decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2005 r. sprawa wróciła do stadium ponownego rozpatrzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r.

Odwołanie to bowiem było już przedmiotem rozpatrzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, która decyzją z dnia [...] września 2004 r. umorzyła postępowanie odwoławcze i decyzja ta stała się ostateczna.

Stwierdzić bowiem należy, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1962/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2004 r. wobec cofnięcia przez skarżącego skargi.

Nie ulega wątpliwości, iż pojęcie rażącego naruszenia prawa jest pojęciem, nieostrym. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji z obrotu prawnego decyzji z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji.

Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż wskazane na wstępie rozważań uchybienia, polegające na rozpoznaniu przez organ II instancji odwołania, uprzednio przez ten organ skutecznie rozpoznanego jest rażącym naruszeniem prawa określonym w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj. rażącym naruszeniem przepisów art. 16 § 1 kpa i art. 138 kpa, co tym samym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Wobec stwierdzonego w rozpoznawanej sprawie rażącego naruszenia prawa, którym dotknięta jest zaskarżona decyzja, Sąd nie mógł odnieść się do argumentacji stron w pozostałym zakresie i nie mógł poddać niniejszej sprawy ocenie merytorycznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.