Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1991/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski SSW Janina Guść (spr.) Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 maja 2001 r. Nr [[...]] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 15 maja 2001 r. Nr [[...]], na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 1 sierpnia 2000 r. Nr [[...]] o pozbawieniu A. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWID w S. decyzją z dnia 4 września 1987 r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 19 listopada 1948 r. do 31 grudnia 1948 r.

Z uzasadnień obu decyzji wynika, że A. G. w okresie zaliczonym przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Z akt kombatanckich A. G. nie wynika by brał on udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią bądź grupami Wehrwolfu, a [[...]] Pułk KBW, w którym służył A. G., zgodnie z wykazem CA W, w latach 1948-1950 walczył jedynie z oddziałami NSZ,AK i bandami rabunkowymi. A. G. uzyskał zatem uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

A. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.

Skarżący wskazał, że nie miał żadnego wpływu na wybór formacji wojskowej, w której odbywał służbę, a uprawnienia kombatanckie przysługują mu nie z tytułu utrwalania władzy ludowej, lecz walki zbrojnej z bandami rabunkowymi w tym działającymi jeszcze resztkami Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Zgodnie z ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uprawnienia kombatanckie przyznaje się w uznaniu szczególnych zasług dla Polski obywateli, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc życia i zdrowia na polach walki zbrojnej - w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, a także w podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej - z narażeniem na represje.

Uprawnienia te nie przysługują z tytułu służby w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947 r., pełnienie tej służby nie zostało zakwalifikowane jako działalność kombatancka w treści art. 1 – 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za wyjątkiem sytuacji wskazanej w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. Ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. Podstawą zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu służby wojskowej pełnionej po 30 czerwca 1947 r. jest zatem wykazanie faktu walki z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Okoliczność ta nie została przez stronę postępowania w żaden sposób wykazana. A. G. w dokumentach składanych w toku postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich nie powoływał się na fakt walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, a w toku postępowania weryfikacyjnego nie złożył żadnych wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń w tym zakresie. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego wynika, że [[...]] Pułk KBW, w którym służył A. G., w 1948 r. nie walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lecz z oddziałami NSZ,AK i bandami rabunkowymi. Ustalenia dokonane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych są zatem prawidłowe.

Skarżący nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a z okoliczności sprawy nie wynikało jego prawo do zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu uczestnictwa w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, bądź pełnienia służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. lub uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie. Nie posiada on zatem uprawnień kombatanckich.

Zaznaczyć należy, że przyczyną pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich nie jest fakt utrwalania władzy ludowej i pozbawienie to nie jest konsekwencją służby w wojsku, na której przebieg skarżący nie miał wpływu. Gdyby A. G. posiadał prawo do nabycia uprawnień kombatanckich na jakiejkolwiek przewidzianej ustawą o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego podstawie, mimo wykonywania zadań związanych z utrwalaniem władzy ludowej, zachowałby uprawnienia kombatanckie.

Ponieważ skarżący nie pełnił służby w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., lecz w okresie późniejszym od 19 listopada 1948 r. i nie walczył, w ramach służby wojskowej, z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu, a nadto nie spełnia on żadnych innych przewidzianych w art. 1-4 cyt. ustawy przesłanek nabycia uprawnień kombatanckich, decyzja o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich jest zgodna z prawem.

Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.