Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 341/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. ... na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... w przedmiocie obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. (dalej: PARP, strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2019r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego W. [...] (dalej: Naczelnik US, organ I instancji lub egzekucyjny) z [...] listopada 2018r., nr [...]w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami

postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik US na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego z

[...] października 2016r. nr [...] prowadził wobec C. sp. z o.o. w

W. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu

środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków

europejskich w łącznej kwocie 98.304,00 zł.

W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowymi tytułami

wykonawczymi organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku

bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki w Banku [...] oraz

[...] Bank S.A., na podstawie zawiadomień z 7 grudnia 2016 r. Przedmiotowe

zawiadomienia doręczono stronie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla

zobowiązanego) 27 grudnia 2016 r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie banki poinformowały, że na

rachunkach bankowych spółki brak jest środków umożliwiających realizację zajęcia.

Pismem z 6 kwietnia 2018 r. organ egzekucyjny zlecił Naczelnikowi Urzędu

Skarbowego P. – ... wykonanie czynności rekwizycyjnych w stosunku

do składników majątkowych C. sp. z o.o., znajdujących się pod adresem:

[...] , [...] P. Przy piśmie z 23 sierpnia 2018 r. organ

rekwizycyjny zwrócił zlecenie, z uwagi na fakt, że spółka nie prowadzi działalności i nie

posiada majątku pod wskazanym adresem.

Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania

egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z [...] września 2018r. nr [...]

umorzył postępowanie egzekucyjne

prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Następnie zawiadomieniem z 29 października 2018 r. nr

[...] poinformował PARP o wysokości kosztów

postępowania egzekucyjnego.

Strona wnioskiem z 6 listopada 2018 r. wystąpiła, o wydanie postanowienia w

sprawie kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik US postanowieniem z [...] listopada 2018r. obciążył PARP kosztami

postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 9.676,86 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił,

że stronę obciąża opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanych należności.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.

Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z

[...] stycznia 2019r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ

egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579, dalej: upea)

opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków

egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ

egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa

dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił

wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).

Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] września 2018r., Naczelnik

US, na podstawie art. 59 § 2 upea umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone

wobec majątku spółki. Zauważył także, że skoro koszty egzekucyjne nie zostały

pobrane w toku postępowania egzekucyjnego, to w związku z jego umorzeniem nie

można nimi obciążyć zobowiązanego, dlatego też zobowiązanym do ich pokrycia

będzie – wierzyciel, czyli PARP.

W spawie organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny doręczył w dniu

27 grudnia 2016 r. C. sp. z o.o. odpis tytułu wykonawczego z 28

października 2016 r. nr [...] . Zatem, w jego ocenie, w stosunku do ww.

tytułów wykonawczych powstał obowiązek naliczenia opłaty manipulacyjnej, o czym

stanowi art. 64 § 10 upea. Zasadą bowiem jest pobieranie opłaty manipulacyjnej

niezależnie od tego, czy kwota została skutecznie wyegzekwowana, czy też nie. Opłata

przy tym stanowi procent kwoty "egzekwowanych należności", a nie

"wyegzekwowanych należności".

Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami

egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a

wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i

prawnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku

zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca

2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z

Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa

maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty

manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie

niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność

pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia

odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że

w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć

ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu

odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w

upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować

zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.

Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w Warszawie

wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów

postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

a) art. 64 § 6 upea poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że

dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi

w maksymalnej/procentowej wysokości jest zgodne z prawem i znajduje

odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach

pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (SK

31/14) stwierdził niezgodność przepisów 64 § 6 upea z Konstytucją RP w

zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłaty;

b) art. 64 § 1 pkt 4 upea w związku z art. 80 § 2 upea poprzez nieuprawnione

przyjęcie, że przepisy upea przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie

rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 upea podstawa

prawna naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia

wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ nie doszło faktycznie do

zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie zaistniała podstawa prawna do naliczania

opłaty egzekucyjnej.

2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.,

dalej: kpa) oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób

wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu

skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy

zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie

skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie

pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie na korzyść strony skutków,

jakie dla możliwości zastosowania uznanego za niekonstytucyjny przepisu art. 64 upea

ma wyrok TK z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

b) art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 § 2 upea i art. 29 § 2 pkt 2 upea poprzez brak

podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego i załatwienia sprawy i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że naruszenie

zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażonej w art. 29 § 2

pkt 2 u.p.e.a. nie jest w żaden sposób związane z przedmiotowym rozstrzygnięciem

dotyczącym ustalenia wysokości kosztów bezskutecznej egzekucji i zasad ich

ponoszenia, w sytuacji, gdy postanowienie "w sprawie kosztów egzekucyjnych"

powinno wyjaśnić, czy w świetle zasad ogólnych wszczęcie postępowania nie było

nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych;

c) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, w zw. z art. 64c § 7 upea, poprzez

sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest

wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak

odniesienia się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o

wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego przy jednoczesnym nie uwzględnieniu

konieczności uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak:

efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych

czynności czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także

art. 11 kpa i obciążenie Skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej

egzekucji niepoddającą się kontroli;

d) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea poprzez

sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do zasadności ustalenia

maksymalnej/procentowej wysokości opłaty manipulacyjnej przy jednoczesnym nie

uwzględnieniu takich czynników jak: efektywności i skuteczność egzekucji, poziom

skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a

w konsekwencji obciążenie skarżącego nierzeczywistą wysokością kosztów

bezskutecznej egzekucji;

e) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z

naruszeniem art. 7 i 77 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18

upea.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2018 r. poz. 1032 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności

administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności

zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest

stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa).

Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt

jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art.

145 § 1 pkt 2 ppsa).

Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca

określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie

uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu

administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także

postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w

postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone

postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że

sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego

aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta

sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość

ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania

egzekucyjnego przeciwko C. sp. z o.o. w W. na podstawie tytułu

wykonawczego z [...] października 2016r., nr [...] wystawionego przez

wierzyciela będącego stroną skarżącą w sprawie.

W ocenie sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym

w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe.

Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana

jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W

toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6

upea opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków

egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 upea została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a upea, wraz z wydatkami poniesionymi przez

organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te

koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji

administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza

jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub

organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 upea stanowi, że

wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od

zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a upea.

W sprawie takli wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela

kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.

Zgodnie z art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z

tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze

stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych

należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1

zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu

niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania

egzekucyjnego.

Przewidziana art. 64 § 6 upea opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj

opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne

związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis

wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym,

nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej

powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu

wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie upea, jeżeli pierwszą

czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa

majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty

manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

W sprawie na co słusznie zwróciły uwagę organy ustawodawca nie uzależnił

możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania

wierzytelności.

W ocenie sądu mimo możliwości obciążenia strony (wierzyciela) opłatą

manipulacyjną to wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny uwzględnić

w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 upea wyrażoną przez

Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w

odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.

W odniesieniu do art. 64 § 6 upea, jak również art. 64 § 1 pkt 4 upea Trybunał

Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:

1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie

określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest

niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu

nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest

niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa

maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2

Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84

Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje

możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty

manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę

egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z

wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64

ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w

zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych

i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku

Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który

powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków

wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty

egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o

której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat

egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w

niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości

tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą

egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał

Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia

postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez

zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty

egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama

możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie

bezskuteczności egzekucji, ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji,

gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej

granicy tych opłat.

Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o

sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych

przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca

2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału

Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego

sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego

zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy

zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci

mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją,

ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym

zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu.

Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być

stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze

wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 6 oraz art. 64

§ 1 pkt 4 upea. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za

niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty

manipulacyjnej i egzekucyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną

wysokość opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 upea (jak również opłaty

egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea). Dopóki jednak ustawodawca nie

wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować

powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron

postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby

nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc

ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy

egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z

dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności

egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na

względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy

organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej

sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale

uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga

nakładu pracy i czasu.

Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również

postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny,

co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 6 oraz art. 64 § 1 pkt 4 upea. Przy

ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów

egzekucyjnych, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak

również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z

wyroku TK o sygn. akt SK 31/14.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na

podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z §

14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na

łączną kwotę 597 zł składają się: stały wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł,

koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od

pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie sądu w sprawie winien zostać

zastosowany § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, a nie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w

zw. z § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem bowiem sprawy było postanowienie

określające wysokość kosztów egzekucyjnych, a nie należność pieniężna. W sprawie

nie było potrzeby badania i sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 218

ppsa), gdyż sprawa ta podlega wpisowi stałemu (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad

pobierania wpisu w postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz.

2193 ze zm.), który jest niezależny od wartości przedmiotu sporu. Zatem w sprawie

pobrano wpis stały, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu sporu. To, że

w kontrolowanym postanowieniu określono konkretną wysokość kosztów

egzekucyjnych nie powoduje, że sprawa przestaje być sprawą z zakresu objętych

skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym objętej wpisem

stałym. W ocenie sądu krajowy ustawodawca świadomie powiązał kwestię związaną z

wynagrodzeniem pełnomocnika z kwestią związaną z pobieraniem przez sąd wpisu

stałego lub stosunkowego. W wypadku, gdy sprawa objęta jest wpisem stałym, to

wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika również jest stała, niezależna

od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia NSA z 14 marca 2019 r. I GZ

62/19 i z 17 lipca 2019 r. I GZ 178/19).