Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 169/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4, art 100 § 1, art 28, art 10 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 952/09 w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 952/09 oddalił skargę J. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono następujący stan sprawy.

Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. o wywłaszczeniu szeregu nieruchomości położonych w Sokółce przy ul. G. i ul. K., w tym działek nr [...] oraz nr [...] stanowiących własność W. B..

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w części dotyczącej nabycia przez Gminę Sokółka z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb Sokółka jako działka [...], nie mającej urządzonej księgi wieczystej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, w skład której weszła m.in. działka [...] powstała z działki nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina Sokółka wskazując, że w sierpniu 2008 r. wniosła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. o wywłaszczeniu m.in. działek nr [...] oraz nr [...] stanowiących własność W. B.. Wnioskująca stwierdziła, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej powinni występować w charakterze stron wszyscy spadkobiercy W. B.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w części dotyczącej nabycia przez Gminę Sokółka z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb Sokółka jako działka [...]. Postanowieniem tym Minister na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., wezwał J. B. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po W. B. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

Po rozpoznaniu wniosku J. B. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem [...] kwietnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy swe postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że w skład skomunalizowanej działki nr [...] weszła działka nr [...], która powstała z działki nr [...] wywłaszczonej w 1983 r. od W. B.. W związku z tym stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 2001 r. powinni być spadkobiercy W. B..

Ponadto w ocenie Ministra, rozpatrzenie przez Ministra Infrastruktury sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. o wywłaszczeniu m.in. działek nr [...] oraz nr [...] stanowiących własność W. B., stanowi także zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyeliminowanie bowiem z obiegu prawnego decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. będzie miało wpływ na wynik postępowania toczącego się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

J. B. wniósł skargę od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucił naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 100 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia przez organ następców prawnych W. B. we własnym zakresie. Ponadto skarżący zauważył, że jedna z przyczyn zawieszenia postępowania odpadła, bowiem w dniu 31 marca 2009 r. Minister Infrastruktury wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Skarżący stwierdził, że spornej komunalizacji dokonano w oparciu o tytuł prawny Skarbu Państwa wynikający z decyzji podziałowej z 1987 r., a nie z decyzji wywłaszczeniowej z 1983 r. oraz że część działek błędnie skomunalizowanych ma założone księgi wieczyste KW [...] i KW [...], gdzie jako właściciel wpisany jest J. B., a nie zmarły W. B..

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zawieszono postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Stronami postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy.

Jak wynika z treści skargi oraz z dokumentów zebranych w postępowaniu administracyjnym skomunalizowana, decyzją Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r., nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w części stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. o wywłaszczeniu szeregu nieruchomości położonych w Sokółce przy ul. G. i ul. K., w tym działki nr [...] powstałej z działki nr [...] stanowiącej własność W. B. oraz na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Sokółce z dnia [...] października 1987 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału gruntów pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, położonych w Sokółce między ulicami: G., P., G. i K..

W skład skomunalizowanej, nieruchomości położonej w Sokółce oznaczonej jako działka nr [...] i stanowiącej ulicę Sawickiego, wchodzą m.in. działki oznaczone nr [...], nr [...] i [...].

Sąd przyznał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że w księgach wieczystych KW [...] i KW [...] w stosunku do działek nr [...] i nr [...] wpisane jest prawo własności na rzecz J. B..

Działka nr [...] została wydzielona z działki [...] wywłaszczonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. od W. B.. Stwierdzenie nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka z dnia [...] lipca 1983 r. o wywłaszczeniu m.in. działek nr [...] oraz nr [...] stanowiących własność W. B. ma ten skutek, że tytuł prawny do mienia będącego przedmiotem komunalizacji z powrotem przysługuje dawnemu właścicielowi. Z akt sprawy wynika, że W. B. zmarł 24 stycznia 1990 r. Jakiekolwiek więc postępowania administracyjne dotyczące wywłaszczonych działek powinny toczyć się z udziałem spadkobierców W. B.. W odniesieniu do działki nr [...] organ prawidłowo przystąpił do ustalenia stron postępowania. Z akt sprawy bowiem nie wynika, aby skarżący był jedynym następcą prawnym po zmarłym W. B.. Skarżący nie przedłożył postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu.

Sąd stwierdził, że postępowanie nieważnościowe dot. decyzji komunalizacyjnej powinno toczyć się z udziałem właściciela nieruchomości, a jeżeli on nie żyje – to z udziałem jego spadkobierców, gdyż te osoby mają prawo do ubiegania się o odzyskanie nieruchomości. Postępowanie to dotyczy bowiem interesów prawnych tych osób w rozumieniu art. 28 k.p.a. i powinny one brać udział w postępowaniu administracyjnym. Muszą mieć możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłaszać żądania i wnioski (art. 10 § 1 k.p.a.).

Zdaniem Sądu ustalenie spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości jest niezbędne, bowiem bez ich udziału postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Jeżeli ustalenie takie nie jest możliwe konieczne jest zawieszenie przez organ postępowania administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie. Jedynie osoby, które wylegitymują się postanowieniem sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielach nieruchomości, będą miały przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Uprawnionym do stwierdzenia nabycia praw do spadku przez spadkobierców jest sąd powszechny, który dokonuje tego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, w którym wymienia wszystkich spadkobierców, jak również wielkość ich udziałów (art. 677 § 1 k.p.c.).

Za prawidłowe uznał Sąd I instancji postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zwieszające, w dniu [...] lutego 2009 r. postępowanie administracyjne, a zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymujące je w mocy za zgodne z prawem.

Stanowisko skarżącego, że nie ma potrzeby ustalania kręgu spadkobierców bądź też, że organ powinien zrobić to we własnym zakresie, nie mogą stanowić podstawy do podjęcia postępowania lub do uznania, że zawieszone postępowanie narusza prawo. Skarżący jako osoba mająca interes prawny, może wystąpić do sądu powszechnego o stwierdzenie praw do spadku po W. B. (art. 510 § 1, art. 527 k.p.c.). Ustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości nie jest obowiązkiem organu, gdyż organ nie ma legitymacji czynnej przed sądem powszechnym do wystąpienia z takim wnioskiem.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu, iż rozpatrzenie przez Ministra Infrastruktury sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. B. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) obrazę 64 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz.268) przez brak uwzględnienia ich treści przy wydawaniu zaskarżonego wyroku,

2) obrazę art.106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób mający wpływ na treść wyroku, a polegający na zignorowaniu wniosku dowodowego skarżącego, złożonego na rozprawie, o dopuszczenie dowodu z dokumentów prywatnych i urzędowych,

3) obrazę art. 151 poprzedzoną błędami w ustaleniach faktycznych, które były podstawą wyroku oddalającego skargę, a przez to mającymi wpływ na jego treść, przez uznanie, że na datę wyrokowania zaskarżone postanowienie o zawieszeniu odpowiada prawu, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodzi, że uznanie przez Sąd, że stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] października 2007 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego przesądza o wadliwości wyroku. W takiej sytuacji nie istnieje potrzeba ustalania spadkobierców W. B.. Nie istnieje potrzeba oczekiwania na ponowne rozpatrzenie kwestii nieważności decyzji Naczelnika z dnia [...] lipca 1983 r. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. stoi w sprzeczności z powyższym stanowiskiem Sądu i treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który Minister niewłaściwie zastosował, a sąd zaakceptował to.

W zaistniałej sytuacji tytuł prawny do spornej nieruchomości należy do Skarbu Państwa a nie do spadkobierców W. B.. Zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu i należało uchylić je.

Kwestionowanie przez Sąd i organy legitymacji prawnej J. B. uprawnia do żądania – zdaniem skarżącego – rozstrzygnięcia tej kwestii przez Sąd odwoławczy.

Skarżący wiąże to z zarzutem naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zdaniem skarżącego brak zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego wyczerpuje podstawę skargi kasacyjnej z art.174 pkt 1 p.p.s.a. Sąd bowiem kwestionując, za Ministrem, legitymację prawną J. B. nie podał żadnego przepisu prawa materialnego, co uniemożliwia skuteczne oparcie zarzutu na tej podstawie kasacyjnej – gdyby sztywno trzymać się treści art.174 pkt 1 p.p.s.a. Zarzut ten nierozerwalnie łączy się z zarzutem braku rozpoznania żądań dowodowych z dokumentów urzędowych i prywatnych przedłożonych przez J. B., którymi uzasadniał on tytuł prawny do części gospodarstwa rolnego wywłaszczonego decyzją z 1983 r., skierowaną do W. B.. Dokumenty te stanowiły uzupełnienie skargi na zaskarżone postanowienie i powinny one być rozpoznane w sposób procesowy, pod rygorem nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw.

Przepis art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. wprowadza odstępstwo od ogólnej zasady dziedziczenia prawa własności przez ustalenie spadkobierców ustawowych lub testamentowych. W świetle art. 54 wskazanej ustawy z 14 grudnia 1982 r.: "Następca przejmuje gospodarstwo rolne wraz z prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa, z wyjątkiem zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników". Ponadto wraz z zawarciem umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy z mocy art. 53 wskazanej ustawy następowało automatyczne wstąpienie następcy w prawa dzierżawcy (jeżeli w skład gospodarstwa wchodziły grunty dzierżawione) oraz automatyczne rozwiązanie umowy dzierżawy (jeżeli przekazujący gospodarstwo rolne wydzierżawiał grunty).

Skarżący przywołuje inne przepisy ustawy z 14 grudnia 1982 r. jak:

– art. 49 ust. 1:"Gospodarstwo rolne może być przekazane tylko jednemu następcy, a jeżeli następca pozostaje w związku małżeńskim – także obojgu małżonkom;

– art. 52: "Jeżeli rolnik lub jego małżonek są właścicielami lub posiadaczami kilku gospodarstw rolnych, przekazaniu podlegają wszystkie gospodarstwa";

– art. 15 ust. 1 pkt 4: "Emerytura przysługuje rolnikowi, który spełnia łącznie następujące przesłanki: przekazał nieodpłatnie następcy lub Państwu gospodarstwo rolne, którego wartość nie uległa obniżeniu w okresie ostatnich 5 lat przed jego przekazaniem, chyba że obniżenie wartości gospodarstwa nastąpiło z przyczyn niezależnych od rolnika."

Na podstawie przywołanych przepisów, a szczególnie art. 54 ustawy z 14 grudnia 1982 r. oraz treści aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1987 r., a szczególnie § 6, skarżący zasadnie uważał, że z dniem [...] kwietnia 1987 r. przejął wszelkie prawa i obowiązki, za wyjątkiem ewentualnie zaległych składek na ubezpieczenie rolników, do otrzymanego gospodarstwa rolnego jakie przysługiwały małżonkom Irenie i W. B. w okresie trwania związku małżeńskiego lub co najmniej w okresie poprzedzającym 5 lat od daty przekazania gospodarstwa rolnego i korzystając ze swego prawa może, bez potrzeby stwierdzenia nabycia praw do spadku po zmarłym W. B., występować do organów władzy publicznej o zwrot zbędnie wywłaszczonych gruntów gospodarstwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka nr [...] z dnia [...] lipca 1983 r., jak i o unieważnienie tej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę – stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. – w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia prawa materialnego jak również zarzutów przepisów postępowania.

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę, iż przedmiotem zaskarżenia przed sądem pierwszej instancji było postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawieszające postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji komunalizacyjnej Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r.

Podstawę zawieszenia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przewidujący obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Zagadnienie to zaś z uwagi na przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub w sprawie właściwy jest sąd.

Zasadnie Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu naczelnego, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej winny uczestniczyć wszystkie strony, mające interes prawny związany z tytułem prawnym do dawnej działki [...], stanowiącej przed wywłaszczeniem w 1983 r. własność W. B.. Błędnie skarżący powołuje się na akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1987 r. jako źródło jego interesu prawnego w sprawie komunalizacji działki nr [...] powstałej z dawnej dz. nr [...], gdyż ta ostatnia nie weszła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego mu wspomnianym aktem notarialnym z [...] kwietnia 1987 r. Jest oczywistym, że wobec wywłaszczenia dokonanego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Sokółka decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1983 r. w dacie przekazania gospodarstwa rolnego synowi – W. B. nie władał nią, nie mógł zatem przenieść własności działki nr [...] na skarżącego. Wobec śmierci wywłaszczonego właściciela działki w dniu 24 stycznia 1990 r. w dniu otwarcia spadku prawa i obowiązki zmarłego – stosownie do art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego – przeszły na jego spadkobierców. Do stwierdzenia nabycia spadku uprawniony jest sąd powszechny, właściwy według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy – który na wniosek osoby uprawnionej, z udziałem innych osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 510 § 1, 627, 628 i 669 Kodeksu cywilnego).

Przedstawione przepisy przesądzają więc w sposób niebudzący wątpliwości, iż tylko w drodze orzeczenia właściwego sądu powszechnego mogą zostać ustaleni następcy prawni W. B. w zakresie praw przysługujących do dawnej działki nr [...].

Prawidłowo organ i Sąd pierwszej instancji uznały, iż z udziałem tych osób winno toczyć się postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji komunalizacyjnej Wojewody. Z uwagi na to, iż Minister nie posiada legitymacji prawnej do złożenia wniosku o stwierdzenie praw do spadku – zasadnie organ zastosował przepis art. 100 § 1 k.p.a. wzywając J. B. do wystąpienia do sądu ze stosownym wnioskiem.

Błędnie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi naruszenie przepisu art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, który zapewnia każdemu prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Z naruszeniem tego przepisu skarżący wiąże zarzut naruszenia art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Należy zauważyć, iż ten ostatni przepis stanowi, że następca przejmuje gospodarstwo rolne wraz z prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa z wyjątkiem zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Z aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1987 r. wynika w sposób bezsporny, iż w skład przejętego gospodarstwa nie wchodziła działka nr [...], która już wówczas stanowiła własność Skarbu Państwa.

Zawieszając postępowanie z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania, co wymagało wszczęcia postępowania sądowego i wydania orzeczenia, organ administracji nie naruszył ani wskazanego przepisu Konstytucji, ani art. 54 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a także art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie zachodziła w niniejszej sprawie konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., gdyż postępowanie organu administracji bądź sądu administracyjnego nie mogło zastąpić orzeczenia sądu powszechnego, jako organu właściwego w tych sprawach.

Oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji należy w tej sytuacji ocenić jako zgodne z prawem, zaś zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. jako bezpodstawny.

Nie zmieniają oceny prawnej działania Sądu i organu przedłożone przez skarżącego dokumenty na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, lecz wręcz przeciwnie potwierdzają one zasadność działania organu administracji w tej sprawie.

Na marginesie zauważyć należy, iż wystąpienie w tej sprawie przez Starostę Sokólskiego o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym W. B. w sprawie [...] do Sądu Rejonowego w Sokółce i wydanie orzeczenia będzie miało ten skutek, iż powstanie sytuacja uzasadniająca podjęcie postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zarzuty skargi kasacyjnej są chybione zaś zaskarżony wyrok zgodny z prawem na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.