Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1676/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.5; art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 3; art. 44o ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) Powiat M. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Minister Finansów zwrócił się do Powiatu M. o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie.

Pismem z dnia (...)maja 2016 r. nr (...) Powiat M. przedstawił swoje stanowisko, wskazując na rozbieżności w zakresie danych dotyczących Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej i Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. wskazanych przez Ministra Finansów w piśmie z dnia (...)maja 2018 r. nr (...) a zawartych w dokumentach kontroli oraz wyjaśniając kwestie dotyczącą zawyżenie o 3 wychowanków liczbę wychowanków przeliczanych waga P39. Ponadto, w niniejszym piśmie Powiat M. zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu koniecznego do zweryfikowania danych zawartych w piśmie Ministra Finansów z dnia (...)maja 2018 r. w zakresie błędów popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej przez Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną i Liceum Ogólnokształcące Specjalne.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Minister Finansów zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia (...)lipca 2018 r. nr (...)- zobowiązał Powiat M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2015 r. w wysokości 125.627 zł.

W tym miejscu należy wskazać, że skarżąc powiat nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do Ministra Finansów i zaskarżył ww. decyzje do sądu administracyjnego

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1977, z późn. zm.).

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 r. dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu M., stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2011, Nr 139, poz. 814 ze zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. Dodatkowo zgodnie z § 6 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. z 2012 r. poz. 957, z późn. zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2015, przewidywał m.in. wagi:

P4 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 7lb ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn.zm.) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 cyt. ustawy;

P7 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 cyt. ustawy);

P9 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);

P39 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 cyt. ustawy) i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P39 wyklucza się z wagami P35 i P36);

P46 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W przedmiotowej sprawie ww. wagi miały zastosowanie przy wyliczeniu nienależnie uzyskanej przez Powiat M. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.

Ostateczna kwota części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2015 przypadająca na 1 ucznia przeliczeniowego w skali ogólnokrajowej (tzw. finansowy standard A) wyliczona została jednolicie dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i wynosiła 5.258,6754 zł w stosunku rocznym. Natomiast dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określono indywidualny wskaźnik korygujący Di. Dla Powiatu M. wskaźnik ten na rok 2015 wyniósł 1,0137523740, który w wyniku prowadzonego postępowania uległ zmianie.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2014 r.:

Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalnego wchodząca w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. ujęła w systemie uczennicę, która na dzień 30 września 2014 r. nie posiadała aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jak wynika z materiału dowodowego uczennica ta w roku szkolnym 2014/2015 była uczniem klasy II Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej i posiadała orzeczenie o potrzebie kształcenia nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. wydane na czas od 1 września 2011 r. do ukończenia uzupełniającego liceum ogólnokształcącego z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Orzeczenie z dnia [...] maja 2011 r. zastąpiło wcześniejsze orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wydane na czas do ukończenia szkoły zawodowej, na podstawie którego uczennica ta ukończyła kształcenie specjalne w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w Z.. Wykazanie uczennicy w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2014 r. bez aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów przeliczonych wagą P4.

Liceum Ogólnokształcące Specjalne wchodzące w skład Specjalnego Ośrodka Szklono- Wychowawczego w Z. ujęło w systemie ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jednak ze względu na ukończenie 24 roku życia w dniu 8 maja 2014 r. przekroczył wiek uprawniający do korzystania z kształcenia specjalnego w szkole ponadgimnazjalnej. Powyższe spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P4, P9 i P46.

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Z. ujął w systemie 3 wychowanków, którzy ze względu na ukończenie określonego przepisami prawa wykonawczego do ustawy o systemie oświaty roku życia przekroczyli wiek uprawniający do korzystania z pobytu w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie:

dwóch uczniów II klasy Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego na dzień 30 września 2014 r. przekroczyło wiek uprawniający do korzy stania z pobytu w ośrodku, tj. uczeń, który rozpoczął naukę w ww. szkole w dniu 1 września 2012 r. iw dniu 8 maja 2014 r. ukończył 24 rok życia oraz uczeń, który rozpoczął naukę w ww. szkole w dniu 1 września 2013 r. w dniu 25 czerwca 2014 r. ukończył 23 rok życia,

jedna uczennica II klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej na dzień 30 września 2014 r. przekroczyła wiek uprawniający do korzystania z pobytu w ośrodku, tj. uczennica, która rozpoczęła naukę w ww. szkole w dniu 1 września 2013 r. i w dniu 17 sierpnia 2014 r. ukończyła 23 rok życia.

Powyższe spowodowało zawyżenie o 3 liczby wychowanków przeliczonych wagą P39.

W związku z powyższym zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 23,8896, a tym samym zawyżono o kwotę 125.627 zł części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 dla Powiatu M.

Ponadto - jak wynika z materiału zgormadzonego w sprawie - w związku z niewłaściwym zakwalifikowaniem przez Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną wchodzącą w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. wg stanu na dzień 30 września 2014 r. uczennicy posiadającej orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do tabeli systemu informacji oświatowej nieodpowiadającej treści orzeczenia, zaniżono dla Powiatu M. część oświatową subwencji ogólnej na rok 2015 poprzez przeliczenie tej uczennicy wagą niższą (P4) zamiast wagą wyższą (P7). W odniesieniu do tego przypadku ma zastosowanie przepis art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który stanowi, że w sytuacji gdy do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej. Zatem przy ustalaniu należnej jednostce samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej nie mogą zostać uwzględnione korekty danych skutkujące zwiększeniem tej części subwencji.

Różnica między kalkulacją kwoty zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej (125.627 zł) powstałą w wyniku prowadzonego postępowania a kalkulacją dokonaną w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (124.649 zł), spowodowana jest zmianą wartości wskaźnika korygującego D, dla Powiatu M. na skutek obniżenia liczby uczniów ogółem w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej wchodzącej w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. z 1,013752340 na 1,0137154423. Stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia (...)kwietnia 2015 r. nr (...), jednakże tylko w części dotyczącej ustaleń kontroli w odniesieniu do nieprawidłowo wykazanych uczniów/wychowanków. Minister Finansów nie uwzględnił natomiast ustaleń w zakresie wag wskazanych w wyniku kontroli, bowiem nie odpowiadają one wagom, przyjmowanym dla wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015.

Ponadto podstawę ustalenia stanu faktycznego stanowiło pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia (...)stycznia 2016 r. nr (...)oraz pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia (...)marca 2018 r. nr (...).

Minister Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2015, o której Powiat M. został powiadomiony pismem z dnia (...)lutego 2015 r. nr (...), wyniosła 22.584.840 zł. Decyzją z dnia (...)marca 2016 r. nr (...), zobowiązującą Powiat M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 15.460 zł, Minister Finansów skorygował część oświatowa subwencji ogólnej do wysokości 22.569.380 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 23,8896 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2015 dla Powiatu M. wynosi 22.443.753 zł.

Wyżej opisaną decyzję zaskarżył Powiat M. zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (T.j. Dz. U. Z 2016 r., poz. 198 z późn. zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący otrzymał kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości Wyższej od należnej i w konsekwencji żądanie od skarżącego jej zwrotu, w związku z naruszeniem:

b) art. 71b ust. 3 zd. 2 ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /T.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 z późn. zm./ poprzez przyjęcie, że opinie wydawane na podstawie tego przepisu są wiążące dla szkoły w zakresie form kształcenia specjalnego, wskazanych w tych opiniach;

c) § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 173, poz 1072) poprzez przyjęcie, że formy kształcenia specjalnego wskazane w opiniach wydawanych na podstawie przepisu art. 71 b ust. 3 ww. ustawy o systemie oświaty wiążą szkołę;

d) art. 44o ust. 7 w związku z art. 44o ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (stan prawny na dzień 30 września 2014 r.: tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) poprzez uznanie, że uczniowi, który ukończy wiek uprawniający do kształcenia w odpowiedniej szkole z uwagi na brak promocji do następnej klasy, nie należy się na niego subwencja, w konsekwencji czego uczeń nie ukończyłby danej szkoły;

e) § 27 i 67 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2011 r., Nr 109, poz. 631 ze zm.)

f) przepisów rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1977) poprzez: błędne rozumienie przeliczeniowej wagi P4 (dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi

wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy /na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia/ oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia – N4,i,) poprzez przyjęcie, że orzeczenie wydane na czas kształcenia w szkole zawodowej, jeśli uczeń ukończył jedną szkołę zawodową, a nowe orzeczenie zostało wydane na czas do ukończenia kształcenia uzupełniającego Liceum ogólnokształcące, nie uprawnia ucznia do otrzymania środków na edukację w kolejnej szkole zawodowej, uczenia się kolejnego zawodu, zwiększającego jego szansę na samodzielną egzystencję;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, 8 KPA poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa oraz poprzez nieoszacowanie ww. interesów (interesu społecznego i słusznego interesu obywateli /tj. słusznego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu/ i niewyważenie wartości właściwych w danej sprawie, interesu społecznego ze słusznością interesu kontrolowanego,

b) art. 77 § 1 KPA poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, mającego istotne znaczenie dla sprawy.

c) art. 80 KPA, art. 86 KPA poprzez dokonanie przez Organ dowolnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego, nierozważenie całokształtu materiału dowodowego, a także poprzez dokonanie oceny w oparciu o niepełny materiał dowodowy, niedopuszczenie wyjaśnień strony kontrolowanej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. z 2017 r. poz 1453; z późn. zm.).

Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2015, przewidywał m.in. wagi:

P4 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn.zm.) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 cyt. ustawy;

P7 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 cyt. ustawy);

P9 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);

P39 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 cyt. ustawy) i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P39 wyklucza się z wagami P35 i P36);

P46 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W ocenie sądu z powyższego wynika, że możliwość przyporządkowania do określonej wagi istnieje tylko i wyłącznie w sytuacji posiadania przez dziecko lub ucznia w dniu sprawozdawczym aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zatem orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogą zastąpić inne dowody.

Sąd podkreśla, iż w przedmiotowej sprawie znaczenie miał przepis § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 228, poz. 1489, z późn. zm.), obowiązującego od dnia 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2015 r. W rozporządzeniu tym rozróżniono dwie kategorie dzieci czy uczniów wymagających stosowania w procesie kształcenia specjalnej organizacji nauki i metod pracy dydaktycznej, objętych kształceniem specjalnym: niepełnosprawnych i niedostosowanych społecznie. Kształcenie specjalne organizowane było dla uczniów niepełnosprawnych, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1-9 ww. rozporządzenia:

1) niesłyszących,

2) słabosłyszących,

3) niewidomych,

4) słabowidzących,

5) z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,

6) z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,

7) z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

8) z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,

9) z niepełnosprawnościami sprzężonymi,

posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez publiczną

poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

Co jednak niezmiernie istotne na dzień sprawozdawczy w przedmiotowej sprawie, tj. 30 września 2014 r. obowiązywały już przepisy definiujące niepełnosprawności sprzężone.

Zgodnie art. 3 pkt 18 ww. ustawy o systemie oświaty przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Wymienione w tym przepisie niepełnosprawności są takie same jak w § 2 ust 1 pkt 1-8 cyt. rozporządzenia z dnia 17 listopada 2010 r. (o niepełnosprawnościach sprzężonych mówimy w przypadku, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego poradnia wskaże występowanie u ucznia co najmniej dwóch z niepełnosprawności wymienionych w pkt 1-8 ww. rozporządzenia z dnia 17 listopada 2010 r. lub w art. 3 pkt 18 ww. ustawy o systemie oświaty.).

Sąd wskazuje, że stosownie do § 3 rozporządzenia z dnia 17 listopada 2010 r. kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym w szkołach specjalnych i oddziałach specjalnych w szkołach ogólnodostępnych może być prowadzone do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy:

1) 18. rok życia- w przypadku szkoły podstawowej,

2) 21. rok życia - w przypadku gimnazjum,

3) 24. rok życia - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

Zwraca uwagę jednocześnie, że wydawanie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego - w okresie objętym przedmiotową sprawą - regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072), obowiązującego od dnia 15 października 2008 r. do dnia 15 września 2017 r. Stosownie do § 9 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole.

W związku z powyższym sąd stoi na stanowisku, iż nie można uznać, że szkoła prawidłowo wypełnia obowiązek kształcenia specjalnego wobec uczęszczających do niej uczniów, w sytuacji gdy nie dysponuje aktualnymi orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Takie stanowisko zostało wyrażone m.in. ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 998/10; z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1267/11; z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3043/14; z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 12/15; z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2975/15; z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 924/16; z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1081/16; z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1081/16.

Z tego powodu zakwalifikowanie w systemie do wagi P4 uczennicy Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej, która na dzień sprawozdawczy nie posiadała ważnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w zasadniczej szkole zawodowej było nie prawidłowe.

Wyjaśnienia wymaga, że dla uczennicy tej wydano orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. z uwagi na "upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim wydane na czas "od 1 września 2011 r. do ukończenia uzupełniającego liceum ogólnokształcącego". Uczennica ta w latach poprzednich zgodnie z ww. orzeczeniem uczęszczała do Liceum Ogólnokształcącego Uzupełniającego Specjalnego w Z.: w roku szkolnym 2011/2012 do klasy I, a w roku szkolnym 2012/2013 do klasy U. Przed podjęciem nauki w Liceum Ogólnokształcącym Uzupełniającym Specjalnym uczennica ukończyła Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną w Z., zgodnie z poprzednim orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wydanym na czas "do ukończenia szkoły zawodowej". Orzeczenie to, zastąpione orzeczeniem nr [...] , w dniu [...] maja 2011 r. utraciło moc prawną.

Uwzględniając przedstawiony na wstępie stan prawny, ww. uczennica nie mogła zostać wykazana w systemie informacji oświatowej jako uczennica ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, a tym samym uwzględniona w wadze P4 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015. Nic sposób bowiem uznać, że orzeczenie z dnia [...] maja 2011 r. jest rozszerzeniem wcześniejszego orzeczenia wydanego na okres kształcenia w szkole zawodowej. Jak już wcześniej wskazano, aktualnych na dzień sprawozdawczy orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka nie mogą zastąpić inne dowody, w szczególności opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej, nieaktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z lat poprzednich lub - z oczywistych względów - takie opinie i orzeczenia wydane w terminie późniejszym niż dzień sprawozdawczy. Żaden inny dowód jak wskazano powyżej - poza aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego - nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania "dopłat" subwencyjnych objętych podwyższoną wagą.

W kontekście powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że w tym przypadku "powinny zadecydować względy słuszności i uwzględnienie prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek praworządności, ale też dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W związku z takim stanowiskiem skarżącego podkreślić należy, że art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę zobowiązania jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej w sytuacji gdy ustalona dla tej jednostki część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej a jednostka nie dokonała zwrotu tych kwot do budżetu państwa, nie dopuszcza możliwości wyboru sposobu załatwienia przez organ sprawy. Działanie organu w tym przedmiocie nie jest bowiem oparte na uznaniu administracyjnym.

Decyzja wydawana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego jest tzw. decyzją związaną. Minister Finansów wobec ustalenia, że część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej miał obowiązek wydania określonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ nie mógł wybrać innego sposobu załatwienia sprawy kierując się interesem społecznym rozumianym jako interes lokalnej wspólnoty samorządowej gminy.

Minister Finansów wydając decyzję na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie może uwzględniać interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli. Poza tym w sytuacji uzyskania w ciągu roku budżetowego ale już po dniu sprawozdawczym, stosownych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, jednostki samorządu terytorialnego mogą wnioskować o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej ze środków rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

To zaś oznacza, iż nieuprawnione są zarzuty Skarżącego, że brak "obowiązującego" w dacie składnia informacji do systemu informacji oświatowej orzeczenia o potrzebie kształcenia nie stanowi przeszkody do wykazania dziecka niepełnosprawnego, tylko z tego względu że obiektywnie oceniając dziecko jest osobą niepełnosprawną. Wysokość przyznawanej części oświatowej subwencji ogólnej nie jest bowiem związana z samym tylko faktem istnienia u dziecka czy ucznia pewnego rodzaju i stopnia niepełnosprawności tylko z obowiązkiem objęcia go przez placówkę oświatową kształceniem specjalnym zgodnie z zaleceniami poradni psychologiczno-pedagogicznej, zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

W tym miejscu godzi się również przypomnieć, że kolejną z przyczyn wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r. było wykazanie w wagach:

P4, P9 i P46 ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jednakże ze względu na ukończenie 24 roku życia w dniu 8 maja 2014 r. przekroczył wiek uprawniający do korzystania z kształcenia specjalnego w szkole ponadgimnazjalnej, oraz

P39 3 wychowanków, którzy ukończyli wiek uprawniający do pobytu w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, tj.:

ucznia II klasy Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego, który rozpoczął naukę w tej szkole w dniu 1 września 2012 r. i w dniu 8 maja 2014 r. ukończył 24 rok życia, ucznia II klasy Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego, który rozpoczął naukę w tej szkole w dniu 1 września 2013 r. i w dniu 25 czerwca 2014 r. ukończył 23 rok życia, uczennicę II klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej, która rozpoczęła naukę w tej szkole w dniu 1 września 2013 r. i w dniu 17 sierpnia 2014 r. ukończyła 23 rok życia.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 17 listopada 2010 r., wspomniane kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnych w szkołach specjalnych może być prowadzone do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy;

1) 18. rok życia – w przypadku szkoły podstawowej;

2) 21. rok życia - w przypadku gimnazjum;

3) 24. rok życia – w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

Ponadto stosownie do § 27 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 109. poz. 631, z późn. zm.) pobyt wychowanka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym może trwać do czasu ukończenia wychowania przedszkolnego lub nauki w szkole wchodzącej w skład specjalnego ośrodka szkol no-wychowawczego, nie dłużej jednak niż do ukończenia 23 roku życia. Na podstawie przepisu przejściowego, w brzmieniu ustalonym w § 67 cyt. rozporządzenia, wychowankowie specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodków wychowawczych, którzy przed dniem 1 września 2012 r. rozpoczną naukę w szkole specjalnej, mogą przebywać w tych placówkach do ukończenia nauki w szkole specjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia.

Natomiast zgodnie z przepisem art. 44o ust. 5 ustawy o systemie oświaty, obowiązującej w okresie objętym przedmiotowa sprawą, o promowaniu do klasy programowo wyższej ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym postanawia rada pedagogiczna, uwzględniając ustalenia zawarte w indywidualnym programie edukacyjno- terapeutycznym, o którym mowa w art. 71 b ust. Ib. Uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej, a w szkole policealnej - na semestr programowo wyższy, powtarza odpowiednio klasę lub semestr (art. 44o ust. 7 ww. ustawy). Rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września danego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku.

Podkreślić należy, że obowiązkiem każdej szkoły jest taka organizacja kształcenia specjalnego i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej niepełnosprawnym uczniom, aby mogli ukończyć daną klasę lub szkołę, z uwzględnieniem maksymalnego wieku do którego mogą się kształcić w określonym typie szkoły. W ocenie Sądu ww. przepisy uwzględniają w sposób wystarczający sytuację, o której mowa w art, 44o ust. 5 i ust. 7 ustawy o systemie oświaty, czyli taką w której uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej, a w szkole policealnej - na semestr programowo wyższy, powtarza odpowiednio klasę lub semestr.

Jednakże Minister Finansów w przedmiotowej sprawie nie rozstrzyga co do możliwości (lub jej braku) ukończenia przez ww. osoby szkoły z uwagi na osiągnięty wiek (realizacja konstytucyjnego zadania Państwa, jakim jest oświata należy do jednostek samorządu terytorialnego). Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a część oświatowa subwencji ogólnej jest jedynie częścią dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Wysokość otrzymanej przez jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej nie ogranicza tym samym zakresu realizowanych zadań oświatowych ani ponoszonych z tego tytułu wydatków.

Poza sporem jest to, że o przeznaczeniu otrzymanych przez jednostkę środków, w tym z tytułu części oświatowej subwencji ogólnej, decyduje wyłącznie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego i to w jego gestii pozostaje decyzja o kontynuowaniu i finansowaniu kształcenia specjalnego odbywającego się niezgodnie z warunkami określonymi rozporządzeniem z dnia 17 listopada 2010 r,. czyli w zakresie kształcenia specjalnego uczniów, którzy ukończyli określony przepisami tego rozporządzenia wiek. Minister Finansów - w przedmiotowej sprawie - rozstrzyga natomiast tylko w zakresie zwrotu nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej. Zgodnie natomiast z przepisami regulującymi zasady naliczania części oświatowej subwencji ogólnej uczniowie, którzy ukończyli odpowiedni wiek, objęci dotychczas kształceniem specjalnym, nie mogą być ujęci w odpowiednich, podwyższonych wagach, w szczególności w sytuacji, w której kształcenie specjalne jest prowadzone niezgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu z dnia 17 listopada 2010 r.

To o czym mowa powyżej przeczy temu jakoby Minister Finansów naruszył art. 44o ust. 7 w związku z art. 44o ust. 5 ustawy o systemie oświaty.

Za nieuzasadnione sąd uznaje także zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów proceduralnych. Zauważyć bowiem trzeba, że w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, Minister Finansów podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające oraz umożliwiono Skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Strona złożyła wyjaśnienia pismem z dnia 16 lipca 2018 r. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w zakresie określonym w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia zostały ustalone w oparciu o wynik kontroli przeprowadzonej w Powicie M. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego został zgromadzony dodatkowy materiał dowodowy: wyjaśnienia przekazane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w piśmie z dnia (...)marca 2018 r., stanowisko strony przedstawione w pismach z dnia (...)maja 2018 r. i (...)lipca 2018 r. oraz przekazanej przez Izbę Administracji Skarbowej w K. dokumentacji z kontroli przeprowadzonej w Powiecie M..

Wszystkie wywiedzione dowody poddane zostały należytej analizie i ocenie, a wnioski i ustalenia poczynione na ich podstawie nie noszą cech dowolności.

Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.