Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 378/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1, pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 50 ust. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., dalej jako "PINB", decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1

pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 – j.t.), dalej jako "u.p.b.", nakazał współwłaścicielom nieruchomości nr [...], w obrębie M., E. i A. C. wykonanie następujących robót budowlanych:

1) wykonanie dylatacji między wybudowanym murkiem ogrodowym a murem ogrodzeniowym między działkami nr [...] i nr [...],

2) wykonanie izolacji przeciwwodnej muru ogrodzeniowego na odcinku ok. 2,0 mb w kierunku północnym od murku ogrodowego, zabezpieczającej mur ogrodzeniowy przed przedostawaniem się wód opadowych i roztopowych

z podwyższonego terenu działki nr [...],

w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na skutek zawiadomienia A. B., dalej jako "skarżący", z dnia 17 lipca 2015 r. o zagrożeniu katastrofą budowlaną – zawaleniem się muru ogrodzeniowego w wyniku podniesienia terenu działki nr [...] obręb M. przeprowadził w dniu 13 sierpnia 2015 r. oględziny działek nr [...] i [...] obręb M.. W trakcie kontroli działki nr [...] obręb M. ustalono, iż ogrodzenie działki nr [...] wykonane zostało w postaci słupów z cegły, murków między słupami i przęseł drewnianych, natomiast fragment ogrodzenia działki nr [...] w części północno-wschodniej (od strony działki nr [...]) o długości ok. 4 m i wysokości 1,8 m wykonany został jako pełny mur ceglany o grubości 25 cm na zaprawie cementowej zwieńczony dwuspadowymi betonowymi kształtkami. Kontrola wykazała, iż fragment ogrodzenia działki [...] na odcinku ok. 4 m od strony północno-wschodniej jest w kilku miejscach spękany, a rozwarcie szczelin wynosi miejscami do 1,5 cm. Ustalono ponadto, iż ogrodzenie wykonane zostało w 1998 roku jako mur ceglany, a według skarżącego pierwsze pęknięcia pojawiły się w 2009 roku i systematycznie się pogłębiają.

Dalej organ wskazał, że kontrola nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb M. wykazała, iż poziom terenu działki nr [...] w części północnej na odcinku ok. 2.00m jest wyższy o około 1,0 m względem poziomu działki nr [...].

Organ po przeprowadzeniu oględzin uznał, że nie ma podstaw do uznania,

że zachodzi zagrożenie katastrofą budowlaną, jak też zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, powziął jednak uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego części ogrodzenia (muru na długości ok. 4,00 m) i postanowieniem z dnia [...] nr [...], nałożył na współwłaścicieli działki [...] obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej części ogrodzenia działki nr [...] o długości ok. 4 m w północno-wschodniej części działki ze szczególnym uwzględnieniem robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia go do odpowiedniego stanu technicznego. Postanowienie zostało utrzymane przez organ II instancji. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu skargi A. B., wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt. II SA/Sz 155/16 uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w S., dalej jako "ZWINB", wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.

PINB wyjaśnił następnie, że po uchyleniu postanowienia z dnia [...] przeprowadził kolejne kontrole w dniach 12 grudnia 2017 r. i 30 sierpnia 2018 r. oraz poddał analizie – zgodnie z wytycznymi sądu, dokumenty związane z projektowaniem i zagospodarowaniem działki nr [...]. Czynności te doprowadziły organ do konkluzji, iż właściciele działki już po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego (wskazuje na to analiza dokumentów związanych z zakończeniem budowy) wykonali murek ogrodowy o wysokości ok. 1,00 m usytuowany prostopadle do muru ogrodzeniowego i powiązany w sposób trwały z południowym krańcem tego muru, czyli w odległości ok. 3,60 m od północnej granicy działek. Teren na północ od murku ogrodowego został wyrównany do wysokości murku i na odcinku ok. 2.00 m przewyższa teren działki sąsiedniej o ok. 1.0 m. Natomiast na południe od murku ogrodzeniowego przewyższa nieznacznie poziom działki sąsiedniej. Ustalenia kontroli wskazują dodatkowo, iż budowa murku ogrodzeniowego na działce nr [...] została zrealizowana bez dochowania należytej staranności i zasad wiedzy technicznej obowiązującej w budownictwie. Zasadnicze nieprawidłowości to:

- sztywne (trwałe) połączenie murku ogrodowego z murem ogrodzeniowym - powinna być dylatacja, gdyż osiadanie obu konstrukcji jest różne,

- brak izolacji przeciwwodnej wyprowadzonej ponad poziom terenu lub innego zabezpieczenia muru ogrodzeniowego w miejscu podwyższenia terenu, uniemożliwiającej penetrację i destrukcyjne oddziaływanie wód opadowych

i roztopowych.

Organ wskazał, że przeanalizował w toku postępowania zmiany ukształtowania obu działek i przedstawił je w formie graficznej. Ponadto dokonał własnej analizy i oceny, na ile obciążenie muru ogrodzeniowego przez masy ziemi mogło mieć wpływ na powstanie stwierdzonych uszkodzeń i doszedł do przekonania, iż rodzaj uszkodzeń i spękań wskazuje, że zostały one spowodowane działaniem sił poziomych i (lub) pionowych działających w płaszczyźnie muru ogrodzeniowego. Świadczy o tym m.in. równomierne rozwarcie szczelin w całym przekroju muru, brak wybrzuszeń z płaszczyzny muru i odchyłki od pionu.

Uszkodzenia muru ogrodzeniowego opisane w protokołach mogły, w ocenie organu, zostać spowodowane m.in.:

- nierównomiernym osiadaniem fundamentu muru posadowionego powyżej strefy przemarzania, spowodowanym zmiennymi warunkami gruntowo-wodnymi

w bliskim sąsiedztwie brzegu morskiego,

- penetracją wód opadowych, roztopowych powodujących stopniową utratę nośności podłoża (piaski drobne),

- oddziaływaniem drgań i wibracji przy pracach ziemnych na działce sąsiedniej,

- penetracją wód opadowych i wilgoci poprzez nieszczelne elementy wieńczące

i zwietrzałe spoiny, powodujące rozsadzenie muru przy zmianach temperatury,

- oddziaływaniem systemów korzeniowych drzew i krzewów rosnących po obu stronach muru.

Końcowo PINB uznał za udowodniony fakt, iż obciążenie pochodzące od naporu gruntu nie ma wpływu na stan techniczny muru, natomiast niewłaściwie wykonanie murku ogrodowego na działce nr [...] taki wpływ ma i stąd uznał, że koniecznym jest wykonanie robót wskazanych w sentencji postanowienia.

A. B. złożył zażalenie na postanowienie PINB podnosząc,

że wykonanie robót, o których mowa w postanowieniu nie zabezpieczy jego nieruchomości od naporu mas ziemi nadsypanych na działce [...] w granicy z działką [...] niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W jego ocenie, właściciel działki [...] winien wykonać mur oporowy równoległy do muru ogrodzeniowego z dylatacją od muru ogrodzeniowego i odpowiednio zaizolowanego. Dopiero tak wykonane roboty zabezpieczą ogrodzenie działki [...] przed oddziaływaniem nasypu działki [...].

Podniósł, że nakazanie właścicielom działki wykonania izolacji przeciwwodnej muru ogrodzeniowego na odcinku 2,0 m w kierunku północnym do dnia 30 czerwca 2019 r. jest niewykonalne i sprzeczne z decyzją tego samego organu, nr [...] nakazującą właścicielom działki [...] przebudowę muru do września 2019 r. Skutkiem zaskarżonego postanowienia będzie to, że mur zostanie odkopany, zaizolowany, zgodnie z decyzją [...], a następnie rozebrany i postawiony ponownie zgodnie z decyzją [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako "ZWINB", decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją PINB i określił nowy termin ich wykonania do dnia 15 listopada 2019 r.

Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż właściciel działki nr [...] w obrębie M., po zakończeniu budowy, realizowanej na podstawie decyzji Starosty [...] w K. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem wraz z wewnętrzną instalacją gazową i instalacjami zewnętrznymi: wody, kanalizacji sanitarnej i energetyczną zalicznikową, na działce nr [...] w obrębie M. (obecnie [...]), wykonał w północno- zachodniej części nieruchomości roboty budowlane, polegające na wykonaniu murka ogrodowego o wysokości ok. 1,0 m, usytuowanego prostopadle do muru ogrodzeniowego działki sąsiedniej nr [...] i powiązanego w sposób trwały z południowym krańcem tego muru. Teren na północ od murku ogrodowego został wyrównany do wysokości murku, co spowodowało, że na odcinku ok. 2,0 m poziom gruntu działki nr [...] przewyższa poziom gruntu działki sąsiedniej o ok. 1,0 m. Aktualny stan faktyczny przedstawiają szkice pomiarowe wykonane przez organ podczas kontroli nieruchomości w dniach 12 grudnia 2015 r. i 30 sierpnia 2018 r. Natomiast zawarte w aktach kopie map: projekt zagospodarowania terenu, stanowiący załącznik do ww. pozwolenia na budowę oraz inwentaryzacja powykonawcza zrealizowanej inwestycji z 19 czerwca 2007 r., nie wykazują zmiany ukształtowania terenu w tym rejonie.

Organ wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, wykonane roboty budowlane, jako element małej architektury ogrodowej, nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Z przeprowadzonej przez osobę uprawnioną – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - analizy wraz z obliczeniami, wpływu obciążeń od naporu gruntu z działki nr [...] na mur ogrodzeniowy działki nr [...] w miejscu, gdzie różnica poziomu terenu po obu stronach muru wynosi 1 m na długości 1,9 m wynika, że napór gruntu nie miał wpływu na stan konstrukcji muru. Nie wskazuje na to również charakter uszkodzeń – brak wybrzuszeń czy wychylenia muru z płaszczyzny pionowej. Występują natomiast pęknięcia i szczeliny o szerokości do 1,5 cm na wysokości powyżej poziomu gruntu na sąsiedniej działce oraz poziome rozwarstwienia cegieł na poziomie gruntu działki [...]. Poniżej poziomu gruntu uszkodzenia są znacznie mniejsze, głównie w postaci rys.

Nie ma więc, w ocenie ZWINB, podstaw do budowy muru oporowego, równoległego do muru ogrodzeniowego, o którym wspomina skarżący w odwołaniu.

Organ wskazał jednak, iż zagospodarowanie działki nr [...], w rejonie muru ogrodzeniowego w północno-wschodniej części działki nr [...], wpływa niekorzystnie na stan techniczny tego muru – dotyczy to miejsca na długości ok. 1,9 m, gdzie różnica poziomu gruntów między działkami wynosi 1,0 m. Poziome rozwarstwienie 2 warstw cegieł i zaprawy, na poziomie gruntu działki [...], może być spowodowane przenikaniem wód opadowych, a murek ogrodowy, opisany w protokole kontrolnym PINB z dnia 30 sierpnia 2018 r., trwale powiązany z murem ogrodzeniowym, może powodować pękanie muru wskutek nierównomiernego osiadania powiązanych elementów.

Następnie organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 u.p.b. i wywiódł, że budowa murku ogrodowego na działce nr [...], połączonego w sposób sztywny z murem ogrodzeniowym działki nr [...], a także brak izolacji przeciwwodnej wyprowadzonej ponad poziom terenu lub innego zabezpieczenia muru ogrodzeniowego w miejscu podwyższenia, uniemożliwiającego penetrację i destrukcyjne oddziaływanie wód opadowych i roztopowych, świadczą o naruszeniu, przy wykonywaniu robót, zasad wiedzy technicznej.

Naruszenie ww. art. 5 ust. 1 prawa budowlanego przy realizacji robót budowlanych upoważnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania oraz art. 51 tej ustawy, który stanowi zaś, że przepisy ust. 1 pkt i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

W świetle przywołanych wyżej przepisów prawa budowlanego oraz ustalonego stanu faktycznego, zaskarżona decyzja została, zdaniem organu odwoławczego wydana zgodnie z prawem.

A. B., nie zgadzając się z decyzją ZWINB, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że rozstrzygnięcie jest niezgodne z ustalonym stanem faktycznym, a tym samym narusza art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. Wskazał ponadto, że nałożony obowiązek jest niewykonalny, a ponadto organ nie wskazał, których konkretnie elementów zagospodarowania działki dotyczy.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wywodził, że nie można wykonać instalacji przeciwwilgociowej i dylatacji na murze ogrodzeniowym do czasu jego przemurowania. Z kolei rozebranie i przemurowanie tego muru (taki obowiązek został nałożony na skarżącego), nie jest możliwe z uwagi na to, że spowoduje obsunięcie nadsypanego na działce nr [...] piasku, a w konsekwencji obsunięcie znajdujących się tam jacuzzi ogrodowego i zabrukowań.

Skarżący wskazał również na to, że przed Sądem Rejonowym w K. toczy się postępowanie z powództwa właścicieli działki nr [...] przeciwko właścicielom działki nr [...] o nakazanie usunięcia naruszeń uszkadzających mur ogrodzeniowy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł

o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W badanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie, którym organ nadzoru budowlanego nałożył na właścicieli działki nr [...], w obrębie M., obowiązek wykonania prac budowlanych związanych z wykonaniem izolacji przeciwwodnej fragmentu muru ogrodzeniowego i dylatacji pomiędzy tym murem

i murkiem ogrodowym.

Postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane przez skarżącego, który domagał się od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, w związku

z uszkodzeniem muru stanowiącego fragment ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...], które to uszkodzenie, zdaniem skarżącego, ma związek z podwyższeniem poziomu gruntu na działce nr [...], co powoduje napieranie mas ziemi na mur ogrodzeniowy i prowadzi do jego spękania.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych przez skarżącego wskazać należy, że sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w związku z nałożeniem na skarżącego i pozostałych współwłaścicieli działki nr [...], obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej północno-wschodniej części ogrodzenia tej działki, graniczącego z działką nr [...]. WSA w Szczecinie uchylając, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 155/16, postanowienia PINB i ZWINB wydane w tej sprawie, wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, celem jednoznacznego ustalenia przyczyn pogorszenia się stanu ogrodzenia na działce nr [...].

Rzeczą sądu orzekającego w niniejszej sprawie było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy organ – będąc na mocy art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania, zawartymi w opisanym wyżej wyroku, uzupełnił materiał dowodowy w sposób zalecony przez sąd, a następnie dokonał jego prawidłowej oceny.

Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ I instancji, zgodnie

z sugestią sądu, przeprowadził oględziny obu nieruchomości, a następnie zestawił poczynione ustalenia z dokumentacją sporządzoną w związku z zakończeniem procesu inwestycyjnego na działce nr [...]. Czynności te doprowadziły organ ten do trafnej konkluzji, że po zakończeniu budowy na terenie obu działek wykonano murki ogrodowe, prostopadłe do muru ogrodzeniowego, przy czym na działce nr [...] wysokość poziomu gruntu jest wyższa o ok. 1 metr od poziomu gruntu na działce nr [...] – po drugiej stronie ogrodzenia. PINB dokonał następnie własnych ustaleń w przedmiocie potencjalnego oddziaływania mas ziemi znajdujących się na działce nr [...] bezpośrednio za murem ogrodzeniowym działki nr [...] i doszedł do wniosku, że brak jest takiego oddziaływania, które mogłoby doprowadzić do powstania stwierdzonych

w trakcie kolejno przeprowadzanych oględzin uszkodzeń muru ogrodzeniowego.

W ocenie organów obu instancji uszkodzenia te mogą być efektem wielu czynników,

w tym:

- nierównomiernego osiadania fundamentu muru posadowionego powyżej strefy przemarzania, spowodowanego zmiennymi warunkami gruntowo - wodnymi

w bliskim sąsiedztwie brzegu morskiego,

- penetracji wód opadowych, roztopowych powodujących stopniową utratą nośności podłoża (piaski drobne),

- oddziaływania drgań i wibracji przy pracach ziemnych na działce sąsiedniej,

- penetracji wód opadowych i wilgoci poprzez nieszczelne elementy wieńczące

i zwietrzałe spoiny, powodujące rozsadzenie muru przy zmianach temperatury,

- oddziaływania systemów korzeniowych drzew i krzewów rosnących po obu stronach muru.

W ustalonych przez PINB okolicznościach właściwym rozwiązaniem, które doprowadzić by miało do likwidacji powstałych ubytków muru z jednej strony

i zniwelowania negatywnego oddziaływania wybudowanego na działce nr [...] murku ogrodowego – z drugiej, było nałożenie obowiązków na obie strony – współwłaścicieli działki nr [...] – wykonania izolacji przeciwwodnej muru ogrodzeniowego od strony działki [...] i dylatacji pomiędzy wybudowanym murkiem ogrodowym i murem ogrodzeniowym oraz współwłaścicieli działki nr [...] - obowiązku przemurowania spękanych fragmentów muru ogrodzeniowego.

W ocenie sądu wydane w tej sprawie postanowienia naruszają prawo w stopniu nakazującym ich wyeliminowanie z obiegu prawnego, jednak nie z przyczyn wskazywanych w skardze, jakkolwiek należy skarżącemu przyznać rację, iż nakładanie obowiązków na strony różnych postępowań w sytuacji, gdy ich wykonanie jest uzależnione od współdziałania tych stron, które jak wynika z akt postępowania są skonfliktowane należy uznać za dyskusyjne. Podobnie należy ocenić nałożony na współwłaścicieli działki nr [...] obowiązek wykonania izolacji przeciwwodnej muru ogrodzeniowego, który nie stanowi ich własności.

Nie to jednak przesądziło o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB. Zauważyć bowiem należy, że podstawą nałożenia obowiązków organ I instancji uczynił art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Przepis ten stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z kolei art. 50 ust. 1 mówi o tym, że w przypadkach innych niż określone

w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Rzeczą organu, przy nałożeniu obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w badanej sprawie, winno zatem być stwierdzenie przez organ, że doszło do naruszenia przepisów. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że ani budowa muru ogrodzeniowego, ani budowa murków ogrodowych i wykonana w związku z tym niwelacja terenu, nie wymagają pozwolenia na budowę, a co za tym idzie kontrola organu nadzoru budowlanego ma w tym wypadku ograniczony zasięg. Sprowadzać się bowiem winna do ustalenia, czy i jaki przepis prawa został naruszony oraz na czym naruszenie to polega. Tylko bowiem naruszenie przepisów przy budowie obiektu niewymagającego pozwolenia bądź zgłoszenia dawałoby organowi asumpt do działania i nałożenia na stronę obowiązków zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy jako przepis, który został w tej sprawie naruszony, wskazał art. 5 ust. 1 u.p.b. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie określonych w kolejnych punktach wymagań. Jest to zatem norma ogólna, która stanowi dyrektywę dla inwestorów, projektantów i wykonawców, w jaki sposób obiekt budowlany ma być projektowany, budowany, a następnie użytkowany. Przepis ten nie zawiera szczegółowych wytycznych, w odniesieniu do konkretnych parametrów obiektów budowlanych, które powinny być spełnione, aby obiekt na etapie projektu, a następnie wykonania i użytkowania zyskał akceptację organów architektoniczno-budowlanych. Takie dyrektywy zawierają kolejne przepisy ustawy Prawo budowlane i wydanych na jej podstawie rozporządzeń, w szczególności dotyczących parametrów technicznych tych obiektów, ich odległości od granicy działki, norm przeciwpożarowych itp. Zatem użyty w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. zwrot "lub w przepisach" należy odnosić do norm techniczno-budowlanych, a nie ogólnej dyrektywy nakazującej projektowanie, budowanie i użytkowanie obiektów budowlanych zgodnie z przepisami.

Podsumowując, nałożenie obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b.

w przypadku obiektu niewymagającego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy organ wykaże, że obiekt ten został wykonany niezgodnie z przepisami i wskaże, która norma prawa materialnego została naruszona, i w jaki sposób. Inaczej mówiąc organ, nakładając obowiązki w tym trybie w takiej sprawie winien szczegółowo określić jakie przepisy techniczno-budowlane i w jaki sposób zostały naruszone, a także, w jaki sposób należy usunąć stwierdzone nieprawidłowości.

W badanej sprawie organ I instancji norm takich nie wskazał, natomiast organ odwoławczy powołał się na ogólną normę art. 5 ust. 1 u.p.b, co w ocenie sądu może stanowić przejaw niedopuszczalnej ingerencji organów nadzoru budowlanego w proces inwestycyjny, skoro organy nie potrafią wykazać jakie przepisy i w jaki sposób zostały naruszone w niniejszej sprawie.

Końcowo podkreślić należy, że rzeczą organów nadzoru budowlanego,

w przypadku inwestycji niewymagającej pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, jest zbadanie, czy doszło do naruszenia norm prawa budowlanego, co dawałoby tym organom podstawę do ingerencji w proces inwestycyjny, czy też do naruszenia takiego nie doszło, co z kolei mogłoby przesądzać o cywilnoprawnym charakterze sprawy.

W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł

o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K..