Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 64/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4, art. 21, art. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 12 marca 2021 roku J. P., w imieniu własnym dalej : "skarżąca" zwróciła się w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 130(1 a) § 2 kpc o udzielenie informacji w zakresie zarządzenia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. o sygn. akt [...] dotyczącego W. P. oraz o udzielenie informacji związanej z wnioskiem tegoż z dnia 29.12.2020r. w zakresie pomocy prawnej złożonym osobiście przez w/w w Sądzie w dniu 21.01.2021 r., ponieważ wniosek ten W. P. wraz ze spornym wyżej przytoczonym zarządzeniem do tej pory nie został mu zwrócony przez Sąd.

W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 19 marca 2021 r. wiceprezes Sądu Okręgowego w K. poinformował skarżącą, że jej żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), dalej "u.d.i.p.".

W uzasadnieniu pisma stwierdzono, że analiza art. 1 i art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że sprawami publicznymi nie są konkretne, indywidualne sprawy danej osoby lub danego podmiotu, zwłaszcza o charakterze prywatnym lub sprawy podmiotu niebędącego władzą publiczną bądź podmiotem wykonującym zadania publiczne, w szczególności wymienionym w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyrok NSA OZ w Katowicach z 25 czerwca 2002r., II SA/Ka 655/02, niepubl., por. też Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz WK, 2016), źądanie realizacji i określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej"

Prezes zaznaczył, iż żądana przez wnioskodawczynię informacja nie jest informacją publiczną, ponieważ wnioskodawcy chodzi nie o działanie organu władzy publicznej - sądu, ale o informację, czy wniosek określonego, konkretnego, podmiotu zainicjował postępowanie sądowe a więc wnioskodawczyni dąży do ustalenia danych dotyczących określonego, podmiotu i jego sytuacji prawnej. Innymi słowy, żądana przez wnioskodawczynię informacja nie jest w żaden sposób związana z funkcjonowaniem władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz nie jest informacją odnoszącą się do władz publicznych lub podmiotów, czy osób pełniących funkcje publiczne. Nie jest zatem z pewnością informacją o sprawach publicznych, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co do której istniałby obowiązek jej udostępnienia, zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 czerwca 20I5r., IV SAB/GI 29/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Dlatego też – w ocenie Prezesa wobec braku podstaw do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – zasadnym stało się pisemne poinformowanie o takiej ocenie złożonego wniosku wnioskodawcy.

Pismem z dnia 20 marca 2021 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. W uzasadnieniu wskazała, że zażądała konkretnej informacji zaistniałym fakcie. Tym bardziej, iż skoro odmówiono W. P. udzielenia informacji w trybie ustawy ze względu na to iż rzekoma taka informacja jemu nie przysługuje ponieważ ta dotyczył jego samego , a nie innej osoby. Skoro tak to idąc tokiem myślenia skarżącej w pełni przysługuje prawo do uzyskania takiej informacji. Zatem odmowa udzielenia skarżącej informacji jest bezprawna .

Skarżąca wniosła o stwierdzenie naruszenia przez Prezesa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3 i 4, 6 ust. 1 pkt 2 ppkt b, pkt 4 ppkt a (myślnik trzeci zdanie pierwsze), art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 112 u.d.i.p., art. 1, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 51 ust. 3, art. 61 ust. 1 i 2 (zdanie pierwsze), art. 63, art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.

Należy przy tym zwrócić uwagę na specyfikę podejmowania przez pomiot wskazany w art. 4 u.d.i.p. działań. Zostało przyjęte w orzecznictwie, że udostępnienie żądanych informacji dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej. Formy decyzji wymaga odmowa udostępnienia informacji publicznej, lecz tylko w przypadku gdy żądane informacje stanowią informację publiczną, a ich udostępnienie jest niemożliwe (z powodu braku interesu publicznego – at. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub ograniczeń dostępności wskazanych w art. 5 u.d.i.p.) - art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Innymi słowy w formie decyzji odmawia się udostępnienia informacji publicznej gdy informacje nie mogą zostać udostępnione, ale spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji) (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 16).

W sytuacji gdy objęte wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, wydanie decyzji jest niedopuszczalne (ewentualne jej wydanie skutkowałoby nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, tj. z uwagi na brak podstawy prawnej). Jeżeli żądanie strony nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, to nie ma podstaw do wydawania decyzji, lecz należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03, LEX nr 299295).

W przedmiotowej sprawie organ – Prezes Sądu Okręgowego w K. uznał, że zachodzi ostatnia z omawianych sytuacji, tj. że żądane przez skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej. Wobec tego poinformował ją o swoim stanowisku pismem z dnia 19 marca 2021 r. Skarżąca natomiast twierdząc, że wniosek dotyczył informacji publicznej, podnosi, że organ pozostaje w bezczynności gdyż nie załatwił sprawy w jakikolwiek sposób. Nie udostępnił żądanych informacji, ani nie odmówił ich udostępnienia w formie decyzji.

Mając powyższe na uwadze, jest klarowne, że pytaniem, na które należy odpowiedzieć by rozstrzygnąć o zasadności skargi jest, czy informacje objęte wnioskiem z dnia 12 marca 2021 r. stanowią informację publiczną. Nie budzi wszak wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a zatem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji na gruncie u.d.i.p.

Zakres desygnatów terminu "informacja publiczna" określają art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest zatem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.

Skarżąca w imieniu własnym żądała od organu udzielenia informacji publicznej w zakresie zarządzenia tut. Sądu z dnia [...] r. o sygn. akt [...] dotyczącego W. P. oraz wyjaśnień co do dalszych losów wniosku W. P. z dnia 29.12.2020r. w zakresie pomocy prawnej złożonym przezeń osobiście w Sądzie w dniu 21.01.2021 r., z uwagi na okoliczność, iż wniosek ten nie został zwrócony W. P. przez Sąd.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej jest pojęciem niedookreślonym, zaś jego konkretyzacja musi mieć miejsce z uwzględnieniem treści norm prawnych wynikających z ustawy zasadniczej oraz samej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (wyrok NSA z 17 stycznia 2020 r., I OSK 445/19, LEX nr 2777178).

Przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył informacji związanych z zarządzeniem Sądu Okręgowego skierowanym do W. P. oraz losów wniosku złożonego 21.01.2021r przez w/w zakresie udzielenia pomocy prawnej.

Wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. WSA w składzie orzekającym w pełni podziela w tym zakresie rozważania poczynione przez Prezesa Sądu okręgowego, zgodnie z którymi wniosek J. P. nie odnosił się do informacji o charakterze publicznym i dotyczył sprawy o charakterze prywatnym innej osoby. Tymczasem wnioski o informację w sprawie wyłącznie prywatnej nie podlegają załatwieniu w trybie u.d.i.p., gdyż informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest tylko informacja w sprawie publicznej. Pogląd ten jest zarówno wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 2 września 2016 r., I OSK 224/15, LEX nr 2167293, z 12 kwietnia 2014 r., I OSK 2496/14; wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 918/14), jak i w literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że sprawami publicznymi nie będą konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Pisma składane w takich sprawach nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Pismo takie nie dotyczy zatem sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przesądzającym dla ustalenia, że informacje związane z postępowaniem sądowym związanym z osobą W. P. nie mają charakteru informacji publicznej, jest fakt, iż postępowanie to jest postępowaniem pomiędzy tą osoba i dotyczy jej indywidualnej sprawy. Brak jest zatem elementu publicznego pozwalającego na uznanie wnioskowanej informacji za informację publiczną. Dokumenty będące przedmiotem udostępnienia w trybie u.d.i.p. muszą dotyczyć sprawy publicznej. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt: I OSK 1359/18, LEX nr 2554828). Skoro istotą prawa do informacji realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest przede wszystkim zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań, podejmowanych przez organy władzy państwowej to nie sposób uznać, że celem prawa do informacji publicznej jest pozyskiwanie informacji związanych z konkretnymi indywidualnymi sprawami danej osoby o charakterze prywatnym .

W konsekwencji wniosek skarżącej, jako niedotyczący informacji publicznej, nie podlegał rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o czym słusznie pismem z dnia 12 marca 2021r powiadomiono w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.. W konsekwencji organ nie dopuścił się bezczynności, a skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna (art. 151 p.p.s.a.).