Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 28/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska, Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak, Protokolant Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 16 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 1 sierpnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako "Kolegium") z dnia 16 września 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej jako "Wójt") z dnia 1 sierpnia 2019 r. o usunięciu odpadów z działki nr [...], obręb Ś., gmina D.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 25 marca 2019 r. Wójt Gminy zawiadomił K.D. oraz H.S., współwłaścicieli nieruchomości położonej w miejscowości Ś., oznaczonej jako działka [...], że w dniu 15 kwietnia 2019 r. zostaną przeprowadzone oględziny nieruchomości mające na celu ustalenie miejsca nielegalnego wysypiska odpadów komunalnych. Organ w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. poinformował K.D. o wynikach przeprowadzonych czynności.

W dniu 19 maja 2019 r. do organu wpłynęło pismo K.D., w którym krytycznie odniósł się do przeprowadzonych oględzin. Do pisma dołączono 6 zdjęć mających ukazywać stan nieruchomości. Pismem z dnia 21 maja 2019 r. organ, w celu dalszej weryfikacji twierdzeń dotyczących "nielegalnego wysypiska" zawiadomił współwłaścicieli nieruchomości oraz Kierownika Posterunku Policji (w celu udzielenia pomocy) o przeprowadzeniu w dniu 3 czerwca 2019 r. odkrywkowego zdjęcia warstwy ziemi na działce nr [...] w miejscowości Ś., w miejscu wskazanym przez K.D. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 3 czerwca 2019 r., na nieruchomości pod warstwą ziemi ujawniono zmieszane odpady komunalne zgromadzone na przestrzeni lat. Nie udało się ustalić, kto jest ich wytwórcą, a właściciele nieruchomości oskarżali się wzajemnie o składowanie odpadów. W związku z tym organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił właścicieli nieruchomości. Zawiadomienie zamieszczono również na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz na stronie internetowej Gminy - Biuletynie Informacji Publicznej.

W związku z pozyskaniem, po zebraniu całego materiału dowodowego i zawiadomieniu stron o możliwości wypowiedzenia się, nowych informacji, pogan w dniu 26 lipca 2019 r. przesłuchał H.S. Zeznała ona, że odpady komunalne na działce nie są gromadzone wyłącznie przez nią, lecz były gromadzone przez wiele lat. Są to odpady zmieszane z ziemią i gruzem, wywożone z ogródków przez około 20 lat, w tym również przez poprzednich właścicieli nieruchomości, tj. W. i F.D. Wskazała również, że K.D. wywoził w to miejsce gruz. Przesłuchiwana oświadczyła też, że jeżeli organ wyda decyzję nakazującą uprzątnięcie terenu, to jest gotowa się do niej zastosować i razem z drugim właścicielem uprzątnąć nieruchomość dzieląc się kosztami.

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2019 r. Wójt Gminy nakazał właścicielom działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] – K.D. oraz H.S., usunąć niesegregowane zmieszane odpady komunalne o kodzie 20 03 01 oraz odpady o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) zgromadzone na wyżej wymienionej działce zgodnie z obowiązującymi przepisami poprzez przekazanie odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, w terminie do 31 października 2019 r.

Organ uznał, że nie jest w stanie stwierdzić, kto był faktycznym wytwórcą odpadów znajdujących się na ww. działce, a ponieważ ustawodawca zdjął z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów, postanowił nakazać zarówno H.S., jak i K.D. usunięcie odpadów z działki, jako osobom będącym w ich posiadaniu. Zdaniem organu na korzyść K.D. przemawia zgłoszenie przez niego problemu, jednak w toku postępowania współwłaściciele oskarżali się wzajemnie, nie próbując znaleźć rozwiązania problemu. W sytuacji konfliktu sąsiedzkiego występującego między współwłaścicielami organ nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że odpady stanowią własność tylko jednej strony. Właściciele muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Organ przytoczył właściwe przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797ze zm.), dalej jako ustawa o odpadach, traktujące o podmiotach zobowiązanych do usunięcia odpadów dobrowolnie lub przy władczej ingerencji i wskazał, że w rozpoznawanej sprawie żaden ze współwłaścicieli nie posiada zezwoleń na składowanie lub magazynowanie odpadów na terenie działki nr [...], w związku z czym zaistniały podstawy do wydania decyzji nakazującej posiadaczom odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania.

W odwołaniu od decyzji Wójta skarżący zarzucił organowi błędne ustalenia i brak obiektywizmu. Oświadczył, że jego rodzina korzysta z innego wysypiska śmieci, niż rodzina H.S. Oba wysypiska są usytuowane na tej samej działce, na której stoi dwurodzinny dom, którego część zamieszkuje H.S., a część on. Zaprzeczył, że gruz powstały w wyniku remontu miałby być wynoszony na znajdujące się przy domu wysypisko sąsiadów i oświadczył, że gruzu pozbywał się poprzez sukcesywne usuwanie go z terenu posesji. Poza tym nie było potrzeby wynoszenia śmieci na wysypisko sąsiadów, gdyż "nie było takiej potrzeby mając "swoje" wysypisko śmieci w odległości 18 - 20 m od drzwi swojego mieszkania, zaraz za budynkiem gospodarczym.

W uzupełnieniu odwołania z dnia 5 września 2019 r. skarżący przedłożył załączniki w postaci fotografii działki [...] oraz oświadczenie B.C. z dnia 4 września 2019 r. dotyczące tego, że w latach dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych wykonał w mieszkaniu skarżącego szereg prac remontowych polegających na wymianie instalacji elektrycznej, przebudowie ścian, malowaniu pomieszczeń. Z dokumentu tego wynika również, że odpady/śmieci były składowane na terenie posesji za budynkiem gospodarczym, będącym w dyspozycji skarżącego. Skarżący podkreślił, że to wyłącznie jego działania miały doprowadzić do zmiany stanowiska Wójta Gminy w przedmiocie rozpoczęcia działań związanych z odpadami na przedmiotowej działce.

Decyzją z dnia 16 września 2019 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia 1 sierpnia 2019 r. uznając, że organ pierwszej instancji w wyniku prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych doszedł do słusznego wniosku, iż na działce należącej do K.D. oraz H.S. znajdowały się odpady, które muszą być usunięte przez posiadacza odpadów, czyli władającego powierzchnią ziemi. Nie ma zatem znaczenia to, że władający powierzchnią ziemi nie wytworzył odpadów, skoro nie prowadzi to do ustalenia tożsamości innego ich posiadacza. Niewątpliwie odpady na działce, której współwłaścicielem jest odwołujący się, były gromadzone przez wiele lat, czego żaden ze współwłaścicieli nie zakwestionował. W treści samego odwołania zaznaczono, że z "wysypiska" na działce korzystali E. i B.K., rodzice odwołującego się, a po ich wyprowadzce również K.K. z żoną H.K. (obecnie S.). Trudno uznać zdaniem Kolegium, że podając tak szeroki krąg podmiotów, które były właścicielami przedmiotowej działki, doszło do obalenia przez K.D. domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, skoro nie wskazał on wyraźnie i jednoznacznie, kto zamiast niego jest posiadaczem odpadów.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium poprzedzającej ją decyzji Wójta. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenia prowadzące do zaliczenia znajdujących się na działce odpadów do niewłaściwej kategorii odpadów oraz nieuwzględnienia faktu, że teren działki jest podzielony ogrodzeniem na dwie części, z których rodzina D. zajmuje tylko jedną. Właścicielami działki były rodziny K. i D., obie korzystały z jedynego wysypiska śmieci na terenie działki [...], które było usytuowane za budynkiem gospodarczym, to jest na ogrodzonej części działki. Z tej części korzysta wyłącznie skarżący, a wcześniej jego rodzice. Usytuowanie tego wysypiska jest wyraźnie oznaczone na szkicu stanowiącym załącznik do odwołania. H.S. doprowadziła do powstania na użytkowanej przez jej rodzinę części działki nowego wysypiska, czyli obecnego przedmiotu sporu. Jest to zdaniem skarżącego jednoznaczne wskazanie posiadacza odpadów. Skarżący oświadczył, że nielegalnie składowane odpady znajdujące się na użytkowanej przez niego części działki samodzielnie uprzątnął w 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., obejmuje decyzje administracyjne.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi nastąpi w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym, na podstawie art. 135 sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co skutkowało koniecznością eliminacji z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżoną decyzją z dni 16 września 2019 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą współwłaścicielom działki nr [...] usunięcie zgromadzonych na jej terenie odpadów o kodach 20 03 01 – niesegregowane zmieszane odpady komunalne i kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03. Podstawą prawną decyzji był art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach.

Przepis ten stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami, a zlecenie przez wytwórcę odpadów lub innego posiadacza wykonywania obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają: 1) zezwolenie na zbierania odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub 2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 - chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru.

Definicję pojęć zawartych w ustawie zawiera art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z pkt. 19 posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

W ustawie o odpadach nie zawarto wprawdzie definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", lecz zgodnie z art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.), jest to właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 33 ustawy o odpadach wytwórcą odpadów jest każdy, kogo działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca) oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Istotnym elementem stanu faktycznego sprawy dotyczącej nakazu usunięcia odpadów jest też kwestia kwalifikacji odpadów, a w tym zakresie należy uwzględnić regulacje rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923), wydanego na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach, obowiązującego do dnia 6 stycznia 2020 r.

W świetle rozporządzenia, w sprawie dotyczącej składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest więc ustalenie następujących okoliczności:

1. istnienia odpadów,

2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów,

3. tożsamości podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów),

4. kategoria odpadów.

W tym celu niezbędne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, czemu służy wnikliwie prowadzone postępowanie wyjaśniające organu. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie, Wójt nie sprostał stawianym mu obowiązkom procesowym w powyższym zakresie, a Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie przeprowadziło w jakimkolwiek zakresie postępowania dowodowego, które stanowiłoby uzupełnienie braków materiału dowodowego istniejących w postępowaniu pierwszej instancji. Świadczy to o wadliwości postępowania administracyjnego prowadzonego, której nie sposób zaakceptować.

Podkreślić należy, że na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy wątpliwości nie budzi kwestia istnienia na działce odpadów oraz tego, że są one składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym, gdyż zostało to potwierdzone przez również przez strony postępowania, współwłaścicieli działki nr [...]. Natomiast prawidłowe ustalenie jaki jest rodzaj odpadów niewątpliwie zgormadzonych na przedmiotowej nieruchomości wymagało przeprowadzenia przez organ dowodu z oględzin tej nieruchomości oraz położonych na niej odpadów. Tylko bowiem bezpośrednie oględziny pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia stron dotyczące tego jaki rodzaj odpadów rzeczywiście znajduje się na przedmiotowej nieruchomości, gdzie zostały one zgromadzone i kto jest ich posiadaczem. Tymczasem zgromadzone w sprawie dowody, na podstawie których organy dokonały kwalifikacji odpadów oraz ustaliły podmioty zobowiązane do ich usunięcia, są zdaniem sądu niewystarczające.

W aktach sprawy brak jest protokołu z oględzin nieruchomości, w którym organ zawarłby wszelkie istotne dla sprawy okoliczności pozwalające na ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą późniejszego rozstrzygnięcia. O spełnieniu przez organ obowiązku procesowego w zakresie oględzin nieruchomości nie może zdaniem sądu świadczyć notatka służbowa z dnia 3 czerwca 2019 r. z przeprowadzonej "wizji w terenie" (karta 15 akt administracyjnych). Oględziny mogą zostać wzięte pod uwagę jako dowód w sprawie, jeżeli zachowano wymogi określone w art. 79 k.p.a. związane z zapewnieniem stronom możliwości czynnego udziału w przeprowadzeniu tego dowodu. Zgodnie z tym przepisem strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenie dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1); strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Ponadto, przebieg oględzin, ustalenia organu oraz stanowiska i zastrzeżenia stron musi zostać utrwalony w odpowiedniej formie – protokołu. Przedmiotowa notatka służbowa nie spełnia tych wymogów, skoro nie została utrwalona w przepisanej formie protokołu. Dokument ten nie zawiera stanowisk i oświadczeń stron tej czynności, w szczególności współwłaścicieli nieruchomości i nie został przez nich podpisany. Ustalenia organu nie zostały także utrwalone w formie fotografii pozwalających na stwierdzenie zgodności tych ustaleń ze stanem faktycznym. To wszystko oznacza, że notatka z dnia 3 czerwca 2019 r. nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 79 k.p.a., a w konsekwencji ustalenia dokonane na jej podstawie nie mogły stać się podstawą do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

W szczególności, na podstawie tak przeprowadzonych czynności nie jest możliwe dokładne zakwalifikowanie znajdujących się na nieruchomości odpadów do odpowiedniej kategorii zgodnej z rozporządzeniem, a co za tym idzie również ustalenie kto jest ich posiadaczem i w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów.

Jak wynika z akt sprawy, na spornej nieruchomości znajdują się bowiem dwa gospodarstwa domowe – skarżącego i jego rodziny oraz H.S. i jej rodziny. Mimo braku prawnego podziału gruntu, bo nie wynika to z akt sprawy, a organ kwestii tej nie ustalił, współwłaściciele wyznaczyli strefy przeznaczone do użytku przez każdą z rodzin, w tym – jak oświadczył skarżący – utworzenia własnych wysypisk odpadów. Zdaniem sądu, zgormadzony przez organ materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że współwłaściciele (posiadacze) są w sporze, natomiast istnieje możliwość zindywidualizowania odpadów i ustalenia, kto jest ich posiadaczem. Wprawdzie wspominany art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach wprowadził domniemanie, że ten kto włada powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, jest ich posiadaczem, które to domniemanie zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 121/14, dostępny w CBOSA), lecz jednocześnie możliwe jest jego obalenie poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3453/18, dostępny j.w.).

W niniejszej sprawie skarżący kwestionował ustalenia, że jest on posiadaczem spornych odpadów wskazując, że odpadami władał faktycznie drugi ze współwłaścicieli nieruchomości oraz przedkładał dokumentację wskazującą na to, że na nieruchomości gromadzone były różnego rodzaju odpady, nie tylko o kodach ustalonych przez organ. Okoliczności tych nie zbadał jednak wystarczająco Wójt, ani Kolegium. W szczególności skoro oględziny, jeśli się odbyły, nie zostały prawidłowo utrwalone, to trudno zaakceptować istnienie wyłącznie odpadów o dwóch kodach, mimo że strona w toku postępowania wskazywała na wieloletnie składowanie odpadów i to różnego rodzaju, m.in. wyrzucane były pieluchy, które zgodnie z rozporządzeniem mają przypisany inny kod niż wskazany przez organ

20 03 01 – niesegregowane zmieszane odpady komunalne. Skarżący przedłożył też fotografie z różnych lat, w tym z roku 2013, na których widać, że na nieruchomości usypane były śmieci częściowo pokryte już ziemią i roślinnością oraz oświadczenie sąsiadki T.D., która wskazała na wyrzucanie m.in. szkła, plastiku, popiołu. W świetle tego wątpliwe wydaje się ustalenie przez organ, że na nieruchomości znajdują się odpady, ich pozostałości, o dwóch wskazanych kodach, mimo długotrwałego istnienia wysypiska. Strona podnosiła także, że odpady o kodzie 17 05 04 nie zostały przez niego wytworzone, gdyż gruz z jego remontu usunięto już dawno, na co przedstawił oświadczenie D.S., który miał pomagać mu w usunięciu tego gruzu. Tymczasem organ nie ustalił, czy kamienie, które odkrył na wysypisku pochodzą to pozostałości gruzu z remontów prowadzonych przez skarżącego, co uzasadniało nałożenie obowiązku usunięcia odpadów także przez niego.

Wszystko to wskazuje, zdaniem sądu, że w sprawie występują istotne wątpliwości zarówno co do rodzaju odpadów zgromadzonych na nieruchomości, a także ich posiadacza, zaś druga z tych kwestii wymaga indywidualizacji w odniesieniu do poszczególnych współwłaścicieli władających nieruchomością. Oczywistym jest bowiem, co potwierdza także sam skarżący, że na nieruchomości odpady były gromadzone przez oboje współwłaścicieli, co jednak nie oznacza automatycznego przypisania odpowiedzialności za usunięcie wszystkich odpadów tak skarżącemu, jak i drugiej współwłaścicielce. Wyjaśnienie wskazanych wątpliwości wymaga natomiast przeprowadzenia dokładnego i pogłębionego postępowania dowodowego, obejmującego w szczególności oględziny nieruchomości, z dokonaniem odkrywek ziemi w różnych miejscach. Podstawą ustaleń istotnych dla sprawy winien więc być przede wszystkim należycie przeprowadzony i udokumentowany przez organ dowód z oględzin. Organ winien przyporządkować i oznaczyć znajdujące się na nieruchomości i podlegające usunięciu odpady stosownymi, właściwymi kodami, zaś potwierdzenie prawidłowego wskazania rodzajów podlegających usunięciu odpadów winno wynikać z protokołu oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną. Takich działań dowodowych i wyjaśniających jednakże zabrakło w niniejszej sprawie.

Opisane powyżej uchybienia stanowią naruszenie norm prawa procesowego zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja tej zasady ma ścisły związek z zasadą praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 80 k.p.a. wynika natomiast, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oceny braku prawidłowości procedowania przez organ pierwszej instancji nie może zmienić w istocie bezsporna i wysoce naganna okoliczność, że oboje aktualni współwłaściciele działki nr [...], a wcześniej ich poprzednicy prawni, urządzili na tej działce nielegalne składowiska odpadów.

Stwierdzone w tej sprawie wady postępowania pozwalają uznać, że również organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Wójta, nie sprostał obowiązkom stawianym temu organowi w postępowaniu administracyjnym związanym z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy zawisłej przed organem pierwszej instancji, a więc także dokonania własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i istotnych dla wydania rozstrzygnięcia okoliczności.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia 1 sierpnia 2019 r., bowiem organy te w ramach wyznaczonych hipotezami przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kwoty 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ będzie zobowiązany przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające, w szczególności dokona oględzin nieruchomości i sporządzi z tej czynności protokół, który stanie się podstawą ustaleń faktycznych w sprawie oraz uwzględni możliwość indywidualizacji zgromadzonych na nieruchomości odpadów. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie pozwoli ustalić, jakich odpadów ma dotyczyć obowiązek ich usunięcia i kto powinien być adresatem tego nakazu.