Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 26/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 § 1, art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 2 ust. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia ... października 2015 r., nr ..., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2015 r., nr ..., o uchyleniu decyzji w całości oraz odmowie przyznania I. K. pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu ... czerwca 2014 r. I. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu w dniu ... lipca 2015 r. przyznał Stronie decyzją nr ... pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 100 000 zł.

W dniu ... lipca 2015 r. do ... Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o zmianę założeń biznesplanu. Do pisma zostały dołączone między innymi:

- skrócony akt małżeństwa z dnia ... lipca 2015 r., z którego wynika, że I. K. zawarł w dniu ... czerwca 2015 r. związek małżeński,

- Akt Notarialny, Repertorium ... z dnia ... czerwca 2015 r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

Z dokumentów tych wynika, że Wnioskodawca zawarł związek małżeński z H. M., której w dniu ... marca 2015 r. została przyznana pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Wobec powyższego Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu ... sierpnia 2015 r. wydał postanowienie nr ... o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr ... o przyznaniu Stronie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" a następnie w dniu ... sierpnia 2015 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji nr ... z dnia ... lipca 2015 r. i odmowie przyznania I. K. pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Po rozpoznania złożonego przez Stronę odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia ... października 2015 r., nr ..., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji przywołał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "...wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję".

Organ wskazał, iż w sprawie I. K. w dniu ... sierpnia 2015 r. zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu decyzję, a istotne dla sprawy, poprzez wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych. Organ uzyskał bowiem informację o zawarciu przez Beneficjenta w dniu ... czerwca 2015 r. związku małżeńskiego z H. M., której w dniu ... marca 2015 r. została przyznana pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Prezes Agencji podniósł, iż płatność z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", przysługuje na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.).

§ 2 ust. 7 pkt 1 w związku z § 2 ust. 7 pkt 3 Rozporządzenia stanowi, że "...pomoc może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem że:

1) małżonkowi, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, nie przyznano pomocy w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" ani w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem;

2) wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust. 2;

3) gospodarstwo małżonka wejdzie w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku beneficjenta.

W przypadku I. K. nie został wypełniony warunek zawarty w § 2 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia, ponieważ jego żona otrzymała pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w dniu ... marca 2015 r.

Otrzymanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przez małżonkę Beneficjenta powoduje, że nie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia, a to wyklucza I. K. z kręgu osób uprawnionych do przyznania pomocy w ww. zakresie.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64. poz. 427, z późn. zm.), w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. Mając na uwadze powyższy nakaz, dyrektorzy oddziałów regionalnych ARiMR zobowiązani są do działania na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów określających zasady i tryb przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Prezes ARiMR nie dopatrzył się naruszenia prawa w działaniu organu I instancji.

Organ II instancji stwierdził, iż ustanowienie rozdzielności majątkowej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, ponieważ fakt przyznania pomocy z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jednemu ze współmałżonków, bez względu na okoliczności dotyczące wejścia gospodarstwa małżonka w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku Beneficjenta, wyklucza przyznanie drugiemu małżonkowi pomocy.

Organ odwoławczy podkreślił, iż § 2 ust. 7 pkt 1 w związku z § 2 ust. 7 pkt 3 Rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom " odnosi się wprost do sytuacji majątkowej małżonków. Bez względu na stosunki majątkowe między małżonkami pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie może zostać przyznana jeżeli jednemu z małżonków została już przyznana pomoc.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia ... grudnia 2015 r. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2015 r., nr ..., I. K. zaskarżył wskazaną decyzję w całości, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7 kpa - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, a tym samym brak uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego wyrażającego się w uprawnieniu do uzyskania pomocy w ramach programu, w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne i nie mają do niego zastosowania wyłączenia przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 7 Rozporządzenia z uwagi na fakt zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej,

b. art. 11 w zw. z art. 8 i w zw. z art. 107 § 3 kpa - polegające na całkowicie wadliwym uzasadnieniu decyzji przez organy obu instancji, a w szczególności nie odniesienie się do konkretnych okoliczności sprawy wskazywanych przez Stronę, które w jej ocenie miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia i zawarcie w uzasadnieniu okoliczności, które w istocie są obojętne dla rozstrzygnięcia oraz fakcie dokonania przez organ "żadnej wykładni",

c. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 78 kpa - poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, oraz bezkrytycznym przyjęciu, iż nie ma różnicy w sytuacji prawnej małżonka będącego w sytuacji istnienia ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i prowadzenia przez każdego z małżonków odrębnych gospodarstw rolnych,

d. art. 21 ust. 2 pkt. 1, 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013,173 j.t.) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa - poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności umowy majątkowej małżeńskiej, w której ustanowiono ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej, które to naruszenie skutkuje naruszeniem prawa materialnego.

2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. § 2 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U z 2007 r., poz. 1443 z późń. zm.) w zw. z § 2 ust. 7 pkt 1-3 ww. Rozporządzenia - poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż do rolnika prowadzącego samodzielne gospodarstwo, którego małżonek również prowadzi odrębne samodzielne gospodarstwo, żyjących w ustroju rozdzielności majątkowej od początku trwania małżeństwa, mają zastosowanie ww. przepisy, w sytuacji gdy winny one dotyczyć jedynie małżonków wspólnie prowadzących gospodarstwo rolne, pozostających we wspólności majątkowej,

b. § 2 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U z 2007 r., poz. 1443 z późń. zm.) w zw. z § 2 ust. 7 pkt 1-3 ww. Rozporządzenia oraz w zw. z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz. U. UE. z dania 21 października 2005 r., L 277 s. 1 z późn. zm.) - poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na uznaniu, że Wnioskodawca nie spełnia kryteriów pozwalających na przyznanie mu pomocy, podczas gdy w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, przy uwzględnieniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego uznać należy, że Skarżący spełnia wszystkie kryteria wymagane do otrzymania pomocy finansowej przewidzianej we wskazanych rozporządzeniach,

c. art. 20 a ii) w zw. z 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r.. str. 1, z poźn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 7 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (obecnie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.) - poprzez dokonanie błędnej wykładni, wyrażające się w uznaniu, iż mimo prowadzenia samodzielnego gospodarstwa i ustroju rozdzielności majątkowej, Skarżący nie może otrzymać pomocy, jeżeli jego prowadząca osobne gospodarstwo małżonka otrzymała pomoc, w sytuacji, gdy taka ocena narusza zasadę konkurencyjności i proporcjonalności i nie znajduje uzasadnienia w świetle celów dla jakich pomoc ta została ustanowiona, tj. "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Rozpatrując sprawę w powyższych granicach Sąd stwierdził, iż skarga I. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim Sąd podnosi, iż stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego ustalony prawidłowo i wynika on z przedstawionych przez Stronę dokumentów. Jest niesporne, iż Skarżący w dniu ... czerwca 2015 r. zawarł związek małżeński z H. M. Zawarcie małżeństwa zostało poprzedzone ustanowieniem rozdzielności majątkowej małżonków, co wynika z Aktu Notarialnego z dnia ... czerwca 2015 r. Jest oczywiste i przyznane przez Skarżącego, iż jego żona prowadzi odrębne samodzielne gospodarstwo rolne i w dniu ... marca 2015 r. otrzymała pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Sąd wskazuje na brzmienie § 2 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, z późn. zm.) i podkreśla jego jednoznaczność. Zgodnie z § 2 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy prowadził działalność rolniczą, ale pod warunkiem, że małżonkowi zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, nie przyznano pomocy w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż przyznanie pomocy małżonkowi Wnioskodawcy wyklucza przyznanie jej samemu Wnioskodawcy i bez znaczenia jest moment otrzymania tej pomocy przez małżonka, czy ma to miejsce:

- w trakcie trwania małżeństwa, niezależnie od istnienia czy zniesienia ustawowej wspólności małżeńskiej,

- przed zawarciem małżeństwa, tj. w sytuacji gdy wspólność ustawowa małżeńska nie istnieje.

Na gruncie omawianej regulacji prawnej sądy administracyjne zajęły jednolite stanowisko, że nie ma znaczenia czy małżonkowie są w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej czy też w ustroju rozdzielności majątkowej, ponieważ w toku postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" organ winien ustalić, czy współmałżonek Wnioskodawcy otrzymał już pomoc i to zarówno w trakcie trwania małżeństwa jak i przed jego zawarciem, a więc, gdy wspólność majątkowa jeszcze nie istniała.

Zajmując wskazane stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przez organy obu instancji prawa materialnego, ani też błędów w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.