Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 574/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 156
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 8, art. 10, art,. 15, art. 104, art. 106, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "C" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], powołując się na przepis art. 71 ust. 2 pkt. 2, art. 73 ust. 1, art. 15 ust 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 156 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227, ze zm. – dalej jako "ustawa"), a także § 3 ust. 1 pkt. 90 lit a, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzenia wniosku F Sp. z o.o., o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa fermy [...] na 50.000 szt. (10.000 matek) na działkach nr [...] w miejscowości [...]" odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Organ wyjaśnił, że w związku z tym, że analizowane przedsięwzięcie zaliczone zostało zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 90 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko do przedsięwzięć, dla których raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany, organ na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 i art. 156 ustawy, wystąpił o opinię w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pismami z dnia [...] lipca 2009 r. (znak: [...]), do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Starosty. W konsekwencji przeprowadzonych uzgodnień postanowieniem (znak: [...]) z dnia [...] sierpnia 2009 r. – jak wskazał Burmistrz - stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy [...] na 50.000 szt. na działkach nr [...], którego inwestorem jest F Sp. z o.o.. Jednocześnie wskazał, że zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko musi objąć wszystkie zagadnienia określone w art. 66 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na powietrze, uciążliwości zapachowe, zagospodarowanie odpadów, ścieków i oddziaływanie na klimat akustyczny.

Dnia [...] listopada 2009 roku inwestor, wykonując obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., przedłożył w raport o oddziaływaniu na środowisko planowanej fermy (sporządzony przez Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska C S. i Wspólnicy Spółka Jawna; opracowany przez mgr inż. A.K. – K., kierownik pracowni - mgr inż. M.S.). Raport ten w toku postępowania, w konsekwencji wezwań organu o uzupełnienie zawartych w nim informacji uzupełniano kilkukrotnie (w dniu [...] stycznia 2010r., w dniu [...] lipca 2010r., w dniu [...] stycznia 2011r.). Z kolei na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w toku postępowania uzgodnieniowego prowadzonego na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy, inwestor w dniu 28 marca 2011 r. złożył tekst jednolity raportu, uwzględniający protesty społeczne i wskazujący rozwiązania służące minimalizacji oddziaływania fermy na tereny sąsiednie.

Organ I instancji wskazał również w uzasadnieniu, że w toku postępowania dopuścił do udziału w charakterze strony Stowarzyszenie [...] oraz Klub Przyrodników. Wskazał także, że czyniąc zadość dyspozycji art. 79 ust. 1 ustawy, w celu zapewnienia umożliwienia udziału społeczeństwa, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy obwieszczeniem z dnia 4 lutego 2011 r., oraz z dnia 30 marca 2011 r. ( wydanym w związku ze złożeniem jednolitego tekstu raportu) poinformował o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w ramach niniejszego postępowania, o możliwości zapoznania się przedłożonym raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o miejscu i terminie składania przez zainteresowanych uwag i wniosków.

W toku postępowania swoje uwagi zgłosiło Stowarzyszenie [...] (pismo z dnia [...] lutego 2010 r., [...] marca 2010 r., [...] maja 2011 r., [...] lutego 2011 r. ) wskazując na ryzyko wystąpienia zanieczyszczeń powietrza, wątpliwości dotyczące metod odprowadzania ścieków socjalno – bytowych, naruszenie przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. nr 147 poz. 1033) w związku z niedopuszczalnością produkcji nawozów z odchodów zwierząt futerkowych oraz zagrożenia związane z ewentualną ucieczką zwierząt z fermy.

Burmistrz wskazał, że uwagi te uwzględnił w kolejnych wezwaniach o uzupełnienie raportu. Stowarzyszenie przedstawiło także opinię opracowaną przez dr nauk biologicznych (specjalistę ekologii zwierząt) M.B. dotyczącą lokalizacji fermy w miejscowości [...].

Swoje zastrzeżenia złożyli także Mieszkańcy bloku nr 36 ( pismo z dnia [...] lutego 2011 r.), W.S. ( pismo z dnia [...] lutego 2011 r.) oraz M.B.. Sprzeciw wyraził także Dyrektor Parku Narodowego [...].

W dalszej kolejności organ wskazał, że w konsekwencji wystąpienia o wyrażenie opinii dotyczącej raportu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismami z dnia [...] lutego 2011 r. [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] negatywnie zaopiniował przedłożony raport oddziaływania, wskazując, że wynika z niego, że inwestor nie zamierza dostosować się do wymagań dotyczących zaopatrzenia Fermy w wodę zawartych w załączniku nr 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 roku w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. nr 8 poz. 70). Wskazane przez inwestora rozwiązanie w zakresie budowy zbiornika bezodpływowego należy traktować wyłącznie jako stan przejściowy oraz zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 roku o utrzymanie czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. u. z 2005 roku nr 236, poz. 2008 ze zm.), uzasadnione i konieczne jest wybudowanie przyłącza do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W raporcie nie uwzględniono konieczności i warunków uzdatniania wody z ujęcia projektowanej studni, zaś inwestor zakłada wykorzystanie odchodów [...] jako nawozu do wykorzystania w rolnictwie, tymczasem w myśl art. 2 ust. 1 pkt. 4 lit. b ustawy z dnia 10 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu (Dz. U. nr 147. poz. 1033) odchody zwierząt futerkowych wyłączone są z definicji nawozów naturalnych, zatem nie można zgodzić się z inwestorem co do możliwości ich wykorzystania jako substancji nawożących bądź ulepszających glebę.

Burmistrz wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na to, że przedłożony raport nie uwzględnia pełnej informacji o stanie środowiska oraz pełnej informacji o możliwych oddziaływaniach inwestycji na jego poszczególne elementy i ich zależności, co uchybia obowiązkowi wynikającemu z art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy. Braki dotyczące występowania w tym środowisku roślin, zwierząt, grzybów oraz siedlisk przyrodniczych nie pozwalają na ocenę czy przeprowadzona analiza oddziaływania jest rzetelna i jest adekwatna do potrzeb. Burmistrz wyjaśnił także, że organ uzgadniający wskazał, iż raport nie zawiera oceny skumplowanej oddziaływania na obszary Natura 2000, w tym kumulacji skutków oddziaływań przedmiotowego przedsięwzięcia z innymi istniejącymi i/lub planowanymi przedsięwzięciami o analogicznym charakterze z punktu widzenia założeń ochrony tych obszarów. RDOŚ wskazał na prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Parku Narodowego [...],[...] Parku Narodowego, Rezerwat Przyrody [...] – jakie może zaistnieć w przypadku realizacji przedsięwzięcia. Podkreślił ryzyko jakie wiąże się dla okolicznych siedlisk przyrodniczych z ewentualną ucieczką zwierząt z hodowli, w tym zagrożenie dla populacji ptactwa. Podkreślił, że przedłożona przez inwestora dokumentacja nie usuwa jednoznacznie nasuwających się w tym zakresie wątpliwości. Powołując się zaś na ukształtowane w orzecznictwie TEWE stanowisko wyjaśnił, że zezwolenie na realizację planu lub przedsięwzięcia może zostać udzielone jedynie pod warunkiem, że właściwe władze krajowe uzyskają pewność, iż nie będę one miały negatywnych skutków dla obszaru, którego dotyczą.

Organ uzgadniający zakwestionował także zapisy raportu w zakresie działań służących eliminacji plag much i zmniejszenia stężenia substancji zło wonnych w powietrzu, w tym amoniaku, a także w zakresie dezynfekcji i sanityzacji otwartych pawilonów do hodowli [...]. Zdaniem organu przedłożony raport oddziaływania zawiera błędy w założeniach w zakresie zastosowanych środków.

W dalszej kolejności Burmistrz wskazał, że w związku z wnioskiem inwestora o umożliwienie uzupełnienia raporty, w dniu [...] czerwca 2011 r. zobowiązał go do uzupełnienia danych zawartych w raporcie z uwzględnieniem uwag RDOŚ zawartych w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W dniu 31 sierpnia 2011 r. wpłynęła do organu opinia uzupełniająca raport, zaś dnia 10 listopada 2011 r. jednolity tekst raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Organ wyjaśnił, że zwrócił do Regionalnej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko celem zajęcia stanowiska w zakresie kompletności raportu pod względem formalnym i materialnoprawnym. Komisja zaś negatywnie oceniła przedłożony dokument wskazując, że jest niespójny, zawiera wiele luk, błędów i niedopowiedzeń, a w konsekwencji w przedstawionej do zaopiniowania formie, nie może być podstawą do wdania rzetelnej decyzji środowiskowej określającej warunki realizacji przedsięwzięcia.

Wreszcie Burmistrz wskazał, że po stwierdzeniu kompletności dokumentów, zawiadomił strony niniejszego postępowania o tym, że zostały zgromadzone dokumenty przed wydaniem decyzji odmawiającej uzgodnienia wamnków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy [...] na 50.000 szt. (10 000 matek) na działkach nr [...], którego Inwestorem jest F Sp. z o.o..

Dopuścił także jako dowód w sprawie wszystkie materiały oraz stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Stanowiło to podstawę orzeczenia o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Odwołanie, w ustawowym terminie, złożyła firma F Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika M.S.. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów:

1) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodów zmierzających do ustalenia faktycznego oddziaływania fermy na środowisko naturalne,

2) art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poprzez wydanie decyzji bez wymaganego prawem uzyskania opinii,

3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie decyzji i brak wskazania, w jaki sposób inwestycja negatywnie oddziałuje na środowisko.

Spółka zaskarżyła ponadto postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 roku (znak: [...]) jako wydane na nieaktualnych danych wskazanych przez stronę skarżącą oraz postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2011 roku ([...]) i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi.

W uzasadnieniu odwołująca się Spółka podniosła, że inwestycja, której dotyczy postępowanie, została wzniesiona w 2003 r. na podstawie decyzji o udzieleniu warunków zabudowy z dnia [...] grudnia 2002 r., która to decyzja została następnie uchylona w nadzwyczajnym trybie, tj. na skutek wznowienia postępowania. Do czasu uchylenia decyzji inwestycja, której dotyczy niniejsze postępowanie, została wybudowana i funkcjonuje. Tym samym w ocenie strony nie ma żadnych przeszkód, aby ustalić faktyczny wpływ wykonanej inwestycji na środowisko naturalne. Wszystkie zaproponowane przez skarżącą rozwiązania istnieją już w rzeczywistości, co stanowi o możliwości weryfikacji zaproponowanych rozwiązań gospodarczych i ekologicznych w praktyce. Tymczasem organ I instancji nie zgromadził ani jednego dowodu dotyczącego faktycznego działania fermy [...] na środowisko naturalne. Wskazała ponadto na miałkość i ogólnikowość uzasadnienia decyzji. Poza zreferowaniem stanu faktycznego oraz stanowisk organów uzgadniających organ nie przedstawił żadnej argumentacji dotyczącej konkretnej inwestycji. Ponadto organ nie odniósł się do pism skarżącej spółki, a w szczególności nie porównał argumentów przywoływanych przez spółkę w odniesieniu do zarzutów organów administracji. Odnosząc się do zaskarżonych postanowień podniosła, że organy uzgadniające w żaden sposób nie odniosły się do zarzutów i argumentów skarżącej zawartych w pismach złożonych w aktach postępowania.

Decyzją z dnia [...] maja 2012r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną odwołaniem decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl art. 85 cyt. ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: 1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

2) w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Przepis ten wprowadził obowiązek uzasadnienia wszystkich decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bez względu na ich charakter i rodzaj. W art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy określono bowiem dodatkowe wymagania formalne, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, natomiast w pkt 2 tego przepisu wskazano, do czego należy się odnieść, w sytuacji gdy ocena oddziaływania na środowisko nie została przeprowadzona. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że uzasadnienie każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi spełniać ponadto wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., to jest uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast w pozostałym zakresie, w zależności od rodzaju decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, będzie musiało ono spełniać dodatkowe wymagania, wynikające z art. 85 ust. 2 ustawy, stanowiące doprecyzowanie warunków wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. na potrzeby konkretnej kategorii spraw. Organ podkreślił, że brak odniesienia się do któregoś z dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 ustawy może skutkować naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 8 k.p.a., to jest prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, oraz naruszeniem wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co może bezpośrednio rzutować na prawidłowość wydanych decyzji (Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art.85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgromadzony materiał w sprawie wskazuje jednoznacznie, że organ stopnia podstawowego wydając zaskarżoną odwołaniem decyzję nie wypełnił dyspozycji cytowanego przepisu. W ocenie Kolegium uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ w uzasadnieniu nie dokonał analizy informacji zawartych w raporcie, przepisując jedynie stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu decyzji nie zawarto informacji co do sposobu wykorzystania uwag i wniosków wniesionych przez społeczność lokalną. Wszystkie wnoszone żądania, w tym organizacji ekologicznej, nie zostały przez organ rozpatrzone na bieżąco w trakcie prowadzonego postępowania jak i organ nie ustosunkował się do nich w decyzji. Brak jest informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinia organu, o którym mowa w art. 78 ustawy, a właściwie dlaczego według organu raport nie został przez organ uwzględniony a uwzględniono stanowisko organów uzgadniających.

Fakt związania organu orzekającego w przedmiotowej sprawie stanowiskiem organów uzgadniających nie jest jednoznaczny z możliwości odstąpienia od uzasadnienia swojego stanowiska przez ten organ. Co do zasady, raport jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515). Tym samym na organie ciąży obowiązek oceny raportu jako dowodu w sprawie. W niniejszej sprawie zauważyć należy, że inwestor składał uzupełnienia do raportu następnie dwa teksty jednolite raportu a organ w decyzji nie odniósł się w ogóle do tych okoliczności, jak i do samego raportu. Organ winien również rozważyć, czy wobec zarzutu strony skarżącej, co do braku wymaganych prawem opinii, w sytuacji przedłożenia przy piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. przez inwestora tekstu jednolitego raportu nie powinien wystąpić do organów uzgadniających przedkładając ww. tekst raportu. Postępowanie takie byłoby wskazane również z uwagi na fakt braku oceny ze strony organu któregokolwiek tekstu raportu.

Kolegium uznało, że organ I instancji winien ustalić czy obejmuje on (omawia, analizuje i rozpatruje) wszystkie elementy wymagane postanowieniem Burmistrza o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz czy spełnia on wymogi określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dotyczące sporządzenia raportu. Organ w zakwestionowanej decyzji nie dokonał samodzielnej oceny przedłożonego w sprawie raportu, czemu dałby wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nie ustosunkował się w żaden sposób do wnoszonych uwag i zastrzeżeń stron postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ poza szczegółowym przedstawieniem stanu faktycznego sprawy, nie wskazał jakie okoliczności uznaje za udowodnione a jakim odmawia wiarygodności. Organ winien ponadto w sposób szczegółowy odnieść się do składanych w toku postępowania wniosków i zastrzeżeń stron postępowania uzasadniając swoje stanowisko.

Kolegium stwierdziło, że opinia sanitarna z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, została doręczona organowi I instancji i inwestorowi. Nie otrzymały go natomiast pozostałe strony postępowania. Tym samym organ I instancji winien przesłać przedmiotowe postanowienie stronom postępowania. Tymczasem organ prowadzący postępowanie główne ma obowiązek ustalić, czy w postępowaniach uzgadniających wykonano obowiązek zawiadomienia stron w trybie art. 106 § 2 k.p.a., czy strony brały w nich udział i czy składały zażalenia na wydane postanowienia oraz jak zakończyło się postępowanie zażaleniowe. Organ prowadzący postępowanie główne nie kontroluje postanowienia organu współdziałającego w takim zakresie, jak organ uprawniony do rozpoznania zażalenia na te postanowienia. Badanie to jest ograniczone tylko do takiego zakresu, aby organ prowadzący mógł stwierdzić, że rzeczywiście do uzgodnień doszło a strony (w niniejszej sprawie jedynie inwestor) nie były pozbawione możliwości obrony swoich praw. Ma to istotne znaczenie z uwagi na to, że postanowienia organów uzgadniających mogą być zaskarżane jedynie w drodze odwołania od decyzji w przedmiotowej sprawie.

Kolegium wskazało, że uzupełniania raportu, wynikały z uwzględnienia wniosków i uwag społeczeństwa, jak również z wezwań organów uczestniczących w postępowaniu, jednakże obowiązujące przepisy nie nakładają na wnioskodawcę obowiązku przedkładania ujednoliconej wersji raportu, jak również nie wyposażają organy administracji w prawo żądania przedstawienia takiego dokumentu.

Ponadto analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Kolegium uznało, że organ I instancji wypełnił wprawdzie dyspozycję art. 79 ust. 1. ustawy, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając jednak w oparciu o przepis art. 33 ust. 1 cyt. ustawy organ administracji poza podaniem do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji oraz o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, nie podał do publicznej wiadomości informacji o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz do jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora, o wyjaśnieniach inwestora składanych na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań.

W ocenie Kolegium postępowanie z udziałem społeczeństwa nie zostało przeprowadzone prawidłowo. Nie dokonywano obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania, także w związku z koniecznością uzupełnień raportu. Nie umożliwiono na każdym etapie postępowania zarówno stronom jak i społeczeństwu składania wniosków i wyjaśnień. W tym zakresie organ zwrócił także uwagę na wyraźnie błędne w swojej treści zawiadomienie i obwieszczenie o zakończeniu przedmiotowego postępowania, gdzie organ zamiast poinformować strony i społeczeństwo o zakończonym postępowaniu poinformował o zakończeniu postępowania wskazując jednocześnie na podjęte już w tym zakresie rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega planowane przedsięwzięcie polegające na budowie fermy [...] na 50.000 szt., czyli przedsięwzięcie mające dopiero podlegać realizacji. Tym samym zarzut braku przeprowadzenia dowodów zmierzających do ustalenia faktycznego oddziaływania fermy na środowisko naturalne uznać należy za chybiony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyło Stowarzyszenie [...], zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 85 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji publicznej o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji i zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że zarzuty Kolegium sformułowane po adresem rozstrzygnięcia organu I instancji są bezzasadne.

Podkreśliła, ze stanowisko organu uzgadniającego jest dla organu wydającego decyzję. Brak uzgodnienia wywołuje zaś ten skutek, że organ nie może wydać decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, a tym samym nie ma potrzeby odniesienia się do wszystkich elementów, które zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy, uzasadnienie decyzji powinno zawierać. Nadto zdaniem strony organ uczynił zadość dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy wydając obwieszczenie z dnia 4 lutego 2011 r. oraz z dnia 30 marca 2011 r. Ustawa natomiast nie precyzuje momentu, w którym społeczeństwo powinno zostać poinformowane o prowadzeniu postępowania, natomiast jej zdaniem najbardziej miarodajny jest moment złożenia przez inwestora raportu o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Strona nie podzieliła także oceny organu odwoławczego w zakresie obowiązku doręczenia uczestnikom postępowania postanowień oraz opinii wydanych w toku postępowania uzgodnieniowego i opiniującego złożony raport.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje.

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać zaskarżone rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień jego wydania. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone kryteria oceny zaskarżonych aktów administracyjnych przez sądy administracyjne, należy podkreślić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wypada rozpocząć od konstatacji, że decyzja ta nie zawiera rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz ma walor orzeczenia o charakterze kasacyjnym, wydawanego na mocy art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W rozpatrywanej sprawie należało rozważyć wobec tego, czy wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy spełnił dwie przesłanki prawne umożliwiające zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Z redakcji przepisu bowiem wynika, że samo tylko stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji nie stanowi wystarczającej podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż niezbędne jest jednocześnie wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a zatem że organ I instancji uchybił normom postępowania i nie wyjaśnił sprawy w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Komentowane rozwiązanie prawne zabezpiecza interesy strony postępowania, gdyż przy tego rodzaju ujawnionych, rażących wadliwościach procesowych, ich usuwanie przez organ odwoławczy faktycznie unicestwiałoby jedną z fundamentalnych zasad postępowania, a to sformułowaną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażającą się w prawie strony do dwukrotnego – merytorycznego - rozpatrzenia jej sprawy. Wywieść tak można również z brzmienia przepisu art. 136 k.p.a., określającego granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym, które może mieć charakter jedynie uzupełniający, a nie zasadniczy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa fermy [...] na 50.000 szt. (10.000 matek) na działkach nr [...]" odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy [...] na 50.000 szt. (10.000 matek) na działkach nr [...]" I przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ przede wszystkim podkreślił, że Burmistrz wydając swoje rozstrzygniecie nie ocenił we własnym zakresie przedłożonego przez inwestora raportu oceny oddziaływania na środowisko, w całości opierając się jedynie na uzasadnieniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Odtworzył stan faktyczny sprawy, lecz nie dokonał w tym zakresie analizy oraz oceny, która znalazłaby odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. W tym zakresie, w ocenie Kolegium organ stopnia podstawowego uchybił obowiązkowi określonemu przez przepisy art. 85 ustawy oraz art. 107 §3 k.p.a.

Z powyższą oceną należy się zgodzić. Zgodnie z treścią art. 85 ust. 1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

– ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

– wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4.

Stosownie zaś do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Żaden z powołanych przepisów nie wprowadza ograniczenia, iż uzasadnienia wymaga jedynie decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań, co czyni niezasadnym zarzuty skargi w tym zakresie. Zarówno decyzja pozytywna ( z punktu widzenia inwestora), jak i negatywne rozstrzygniecie w tym przedmiocie, stosownie do powołanych przepisów, wymagają odpowiedniego uzasadnienia.

Zgodnie z dyspozycją art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Zauważyć w tym miejscu należy, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 18 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577). Raport jak oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Raport niespełniający wymagań ustalonych w art. 52 ust. 1 p.o.ś. (obecnie art. 66 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) nie powinien być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem. Z drugiej jednak strony zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, tj. art. 52 ust. 1 p.o.ś. (obecnie art. 66 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w określonym przepisie art. 66 (art. 52 p.o.ś.). Raport jest jednym z ważniejszych środków dowodowych w tym postępowaniu, pozostając środkiem dowodowym podlegającym ocenie w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wspólnymi dla pozostałych dowodów. Organ powinien poddać badaniu ten dokument przez nie tylko odnośnie kompletności raportu - spełnienia wymogu podania wszystkich danych wymaganych normą art. 66 ustawy, lecz winien dokonać kontroli raportu także pod kątem prawidłowości zawartych w nim informacji. Oparcie się na nieprawdziwych danych zawartych w raporcie prowadzić będzie do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, która nie będzie realizowała w sposób prawidłowy celu ustawy. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest w celu wykluczenia lub zminimalizowania negatywnego wpływu inwestycji na środowisko. Do jej dokonania niezbędne jest posiadanie rzeczywistych danych dotyczących tego wpływu. Podjęcie decyzji na podstawie nieprawidłowo sporządzonego raportu prowadzić będzie do wydania decyzji, w której ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie będzie odpowiadać jego prawdziwemu oddziaływaniu na środowisko (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 207/12 CBOIOS, z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 312/11 Lex 898190, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 176/11 Lex 795681, wyrok WSA w Lublinie 845/10 z dnia 31 marca 2011 r. Lex 993489, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1848/10 Lex 787129). Wynika z tego jednoznacznie obowiązek organu prowadzącego postępowanie dokonania, stosownie do dyspozycji art. 77 i art. 80 k.p.a., z uwzględnieniem informacji, o której mowa w art. 80 ust. 1 ustawy, wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazania okoliczności, które w oparciu o ten materiał organ uznał za udowodnione i na tej podstawie rozstrzygniecie sprawy.

Tymczasem analiza rozstrzygnięcia organu I instancji w sposób jednoznaczny prowadzi do wniosku, iż organ poprzestał jedynie na odtworzeniu stanu faktycznego sprawy. Uzasadnienie decyzji nie zawiera natomiast wykazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz podstawy, na jakiej powziął takie ustalenia. Nie zawiera wyjaśnień co do przyczyn, dla których nie uwzględnił argumentacji podnoszonej w toku postępowania przez inwestora. Ponadto nie wskazuje, w jaki sposób i czy w ogóle, organ uwzględnił uwagi społeczeństwa (art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy). Powyższe nie wynika również bezpośrednio z akt spawy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy.

Wyjaśnić należy, iż jakkolwiek błędy czy nawet braki uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji podlegać mogą konwalidacji w postępowaniu odwoławczym, w ramach którego organ zobowiązany jest do ponownej i pełnej analizy merytorycznej sprawy i co do zasady wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy podkreślić przyjdzie, że uzupełnienie stwierdzonych braków uzasadnienia należałoby potraktować w kategoriach naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania znajdującej swój wyraz w dyspozycji art. 15 k.p.a. Organ odwoławczy w całości bowiem zastąpił by organ stopnia podstawowego w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który w zasadzie samodzielnie takiej oceny nie przeprowadził. Nie odniósł się do podnoszonych przez strony w toku postępowania argumentów. Wskazać zatem należy, że postępowanie organu I instancji przeprowadzono z rażącym naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na kolejne zasadnicze naruszenie procedury, na które zwrócił uwagę organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję, tj. nie przeprowadzenie ponownie postępowania uzgodnieniowego zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, w związku z przedłożeniem przez inwestora uzupełnionego raportu oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: (pkt 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a ponadto (pkt 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19.

Występując do właściwych organów – zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawy - przedkłada im wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku.

Burmistrz wprawdzie przeprowadził postępowanie w trybie art. 77 ust. 1 ustawy, ale po jego zakończeniu dopuścił do złożenia przez inwestora kolejnej – uzupełnionej wersji raportu oceny oddziaływania na środowisko dot. spornej inwestycji – nie ponawiając w tym zakresie opisanej wyżej procedury uzgodnienia i zaopiniowania. Podkreślenia wymaga, iż sam organ wzywając inwestora o uzupełnienie informacji zawartych w raporcie, zobowiązał go wówczas do uwzględnienia uwag zawartych w rozstrzygnięciu RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2011 r. (pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]). Tym samym powołana w uzasadnieniu ocena Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. dotyczyła raportu o innej treści, niż ten, który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia organu. Tym samym organ uchybił dyspozycji art. 77 ust. 1 ustawy.

Postępowanie uzgodnieniowe ma szczególny charakter w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, bowiem zgodnie z art. 77 ust. 7 ustawy nie stosuje się do niego przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Zgodnie jednak z treścią art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Natomiast występując o uzgodnienie lub też wyrażenie opinii organ zobowiązany jest zawiadomić o tym strony postępowania (art. 106 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że organ jest zobowiązany poinformować strony o podjęciu takiego postępowania oraz o jego wyniku, zapewniając im możliwość zapoznania się z uzyskanymi stanowiskami, składania stosownych wniosków lub zastrzeżeń. Zauważyć należy, że opinia organu, o którym mowa w aty. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma dla organu charakteru wiążącego i nie przybiera ona formy postanowienia, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego. Taką formę ustawa zastrzega jedynie dla uzgodnienia wskazanego w treści art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy. Żaden z tych dokumentów nie podlega także zaskarżeniu w toku instancji, lecz podlega ocenie w postępowaniu prowadzonym przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej, a następnie może podlegać zaskarżeniu w podstępowaniu odwoławczym (art. 142 k.p.a.). Tym nie mniej zarówno wydane przez RDOŚ postanowienie, jak również opinia PPIS powinny być doręczone stronom tego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 811/08 Lex 532831, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Po 664/08 Lex 528339). Obowiązek ten nabiera szczególnego charakteru w kontekście regulacji art. 33 ustawy określający katalog instrumentów prawnych gwarantujących społeczeństwu udział w postępowaniu dotyczącym oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 160/11 Lex 993399).

W konsekwencji zwrócić należy również uwagę, że pomimo przedłożenia przez inwestora uzupełnionego raportu oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko, Burmistrz nie umożliwił udziału społeczeństwa poprzez składanie wniosków i zastrzeżeń w odniesieniu do tego dokumentu, uchybiając tym samym dyspozycji art. 33 ust. 1 pkt 6 – 8 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy. Wprawdzie organ opublikował obwieszczenie o zakończeniu postępowania, lecz nie zapewnił społeczeństwu możliwości – z poszanowaniem powołanych przepisów – odniesienia się do uzupełnionego dokumentu raportu. Zapewniając udział społeczeństwa w toku postępowania organ powinien, zdaniem Sądu, stosownie do treści art. 33 ustawy poinformować o tej okoliczności społeczeństwo. Zgodzić się należy z oceną wyrażoną przez organ II instancji, że faktycznie wiązać się to powinno z informowaniem o kolejnych etapach tego postępowania i umożliwienia zgłoszenia wniosków i zastrzeżeń w odniesieniu do złożonego przez inwestora tekstu raportu oceny oddziaływania (por. art. 33 ust. 1 i 2 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy).

Na marginesie zwrócić należy uwagę na naruszenie przez organ I instancji dyspozycji art. 104 k.p.a., za które uznać należy faktyczne rozstrzygnięcie sprawy już na etapie zawiadomienia (oraz obwieszczenia) z dnia [...] lutego 2012 r., w którym poinformował o zamiarze wydania decyzji o odmowie zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Takie merytoryczne rozstrzygnięcie zastrzeżone jest jedynie dla aktu, o którym mowa w art. 104 k.p.a., nie zaś dla pism wydawanych w toku tego postępowania, a mających na celu informowanie jego uczestników o kolejnych czynnościach podejmowanych przez organ.

Zakres stwierdzonych uchybień procesowych, na które zasadnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wykracza w niniejszej sprawie poza zakres kompetencji organu odwoławczego określonych przepisami art. 136 i art. 138 k.p.a. i nie podlegał uzupełnieniu w tym postępowaniu. Uzasadniało to wydanie na podstawie art. 138 § 2 decyzji o uchyleniu zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jednocześnie wyjaśnić należy, iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi nie przesądza jeszcze o treści rozstrzygnięcia tego organu, lecz obliguje go do przeprowadzenia postępowania w sprawie wniosku F Sp. z o.o. w sposób wnikliwy i rzetelny, przy uwzględnieniu wiążących go w tym zakresie norm prawnych oraz z poszanowaniem zasady praworządności, budowania zaufania obywateli do organów państwa i gwarancji udział stron i społeczeństwa w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. nie stwierdził w niniejszym postępowaniu uchybień, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 p.p.s.a., a tym samym w konsekwencji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.