Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 837/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania nieodpłatnie gminie udziału we współwłasności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w pkt 1 odmawiającą przekazania nieodpłatnie na własność Gminy C. własności udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności nieruchomości położonej w obrębie [...], ozn. w ew. gruntów jako dz. nr [...] o pow. [...] ha (część dz. nr [...]) oraz w pkt 2 przekazującej tej Gminie nieodpłatnie na własność udział Skarbu Państwa wynoszący 1/2 części we współwłasności nieruchomości położonej w obrębie [...], ozn. w ew. gruntów jako dz. nr [...] o pow. [...] ha (część dz. nr [...]).

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] stycznia 1991 r., nr [...] Wojewoda [...] przekazał Gminie C. nieruchomość oznaczoną jako dz. nr [...], położoną w obrębie [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., powoływana dalej jako "ustawa komunalizacyjna"), w pkt 1 odmówił przekazania Gminie C. udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności ww. nieruchomości, natomiast w pkt 2 przekazał tej Gminie nieodpłatnie na własność udział Skarbu Państwa wynoszący 1/2 części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że dz. nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1978 r., Rep. nr [...]. Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 1998 r., sygn. akt [...] stwierdził nieważność umowy sprzedaży nieruchomości położonej we wsi i gminie C., składającej się z działki nr [...] (na dzień 27 maja 1990 r., część działki nr [...]) zawartej pomiędzy T. i S. W. a Skarbem Państwa w formie ww. aktu notarialnego w dniu [...] grudnia 1978 r. w części przenoszącej własność opisanej nieruchomości ponad udział 1/2 części. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że działka nr [...] składa się z działki siedliskowej nr [...] i działki ornej nr [...], podziału dokonano na podstawie mapy sporządzonej przebiegłego geodetę Z. S. Sąd Wojewódzki w [...] wyrokiem z dnia [...] września 1998 r., sygn. akt [...] oddalił apelację od ww. wyroku z dnia [...] kwietnia 1998 r. W związku z powyższym, mając na uwadze art. 5 ust. 3 ustawy komunalizacyjnej, należało odmówić przekazania nieodpłatnie Gminie C. udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności dz. nr [...] (część dz. nr [...]). Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji organ wskazał, że z załączonej do wniosku o komunalizację dokumentacji inwentaryzacyjnej wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej pozostawała we władaniu Wojewódzkiego Zakładu Weterynarii w [...] Oddział Terenowy [...]. Z pisma Wójta Gminy C. z dnia 1 czerwca 2010 r. wynika, że zabudowana nieruchomość ozn. jako dz. [...] wykorzystywana była i jest na cel związany z prowadzeniem lecznicy weterynaryjnej na terenie Gminy C. Natomiast pozostała część budynków gospodarczych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości wykorzystywana jest przez Gminę C. na magazyny materiałów wodociągowych. Zatem zadania realizowane na części przedmiotowej nieruchomości służą wykonywaniu zadań użyteczności publicznej w zakresie świadczenia usług weterynaryjnych oraz do wykonywaniu zadań własnych gminy. Powyższe okoliczności wypełniają dyspozycje i uwarunkowania merytoryczne komunalizacji, w odniesieniu do udziału Skarbu Państwa wynoszącego 1/2 części we współwłasności działki nr [...], w trybie art. 5 ust. 3 ustawy komunalizacyjnej.

Na skutek odwołania J. i J. S., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. i wskazała, że po stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] stycznia 1991 r. stan sprawy wrócił do punktu wyjścia, czyli do kwestii rozpoznania wniosku Gminy C. z dnia 27 grudnia 1990 r., z tym iż jest oczywiste, że wniosek ten może dotyczyć jedynie 1/2 części przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji zajął się wyjaśnieniem przyczyn, dla których musiał odmówić przekazania udziału w 1/2 części nieruchomości, przedstawiając informacje o stwierdzeniu nieważności poprzedniej decyzji komunalizacyjnej. Ponadto wykazane zostało, że nieruchomość ta jest niezbędna Gminie do realizacji jej zadań. Wykonywanie usług weterynaryjnych na nieruchomości wynika również z treści odwołania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w postępowaniu komunalizacyjnym nie ma możliwości dokonywania podziału nieruchomości, a swoich roszczeń odwołujący się mogą dochodzić na drodze sądowej włącznie ze zniesieniem współwłasności.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. S. i J. S. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji I instancji w zakresie pkt 2, zarzucając naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa oraz art. 5 ust. 3 i 17 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej oraz art. 212 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przy rozpatrywaniu odwołania nie ustosunkowała się do żadnego zarzutu skarżących oraz nie oceniła załączonych do niego dowodów. Skarżący podali, że powołany przez organy przepis art. 5 ust. 3 ustawy komunalizacyjnej posługuje się pojęciem mienie komunalne, natomiast brak jest w ustawie określenia, że udział Skarbu Państwa we współwłasności stanowi takie mienie. Udział nie stanowi bowiem, zdaniem skarżących, rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Nie można oznaczyć udziału we współwłasności niepodzielonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., jest komunalizacja mienia stanowiącego współwłasność Skarbu Państwa, w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r.

W myśl art. 5 ust. 3 ustawy komunalizacyjnej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) służące użyteczności publicznej, należące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego; przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego; zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - przekazuje się jako mienie komunalne gminom i związkom gmin, jeżeli jest ono niezbędne do wykonywania ich zadań.

Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim, czy w dacie 27 maja 1990 r. Skarb Państwa dysponował tytułem prawnym do działki nr [...] oraz czy nieruchomość ta niezbędna była do wykonywania zadań przez Gminę C.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy umową sprzedaży z dnia [...] grudnia 1978 r. zawartą w formie aktu notarialnego Skarb Państwa nabył od T. i S. małż. W. własność nieruchomości położonej w C., w skład której wchodziła działka nr [...]. W ww. umowie wskazano, że zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] grudnia 1978 r. opisana działka położona jest na terenie przeznaczonym na zlokalizowanie Punktu Weterynaryjnego. Następnie wyrokiem z dnia [...] kwietnia 1998 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T., Wydział [...] Cywilny stwierdził nieważność powyższej umowy sprzedaży nieruchomości składającej się z działki nr [...] w części przenoszącej własność opisanej nieruchomości ponad udział 1/2 części. Wyrokiem z dnia [...] września 1998 r., sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w [...] oddalił apelację od ww. wyroku. Ponadto z załączonej do akt sprawy karty inwentaryzacyjnej wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała we władaniu Wojewódzkiego Zakładu Weterynarii w [...] Oddział Terenowy [...]. Z pisma Wójta Gminy C. z dnia 1 czerwca 2010 r. wnika, że do chwili obecnej na nieruchomości prowadzone są usługi weterynaryjne, z jednoczesnym wykorzystaniem części budynków na magazyn materiałów wodociągowych.

Skoro zatem w dacie komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r. Skarb Państwa był współwłaścicielem w 1/2 części w działce nr [...] to mienie to podlegało komunalizacji z mocy art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., natomiast w pozostałym udziale wynoszącym 1/2 części we współwłasności, co do którego stwierdzono nieważności umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1978 r., przesłanki komunalizacji spełnione nie zostały.

W związku z tym prawidłowo Wojewoda [...] odmówił przekazania nieodpłatnie na własność Gminy C. własności udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności nieruchomości położonej w obrębie [...], ozn. w ew. gruntów jako dz. nr [...] oraz przekazał tej Gminie nieodpłatnie na własność udział Skarbu Państwa wynoszący 1/2 części we współwłasności nieruchomości ww. nieruchomości, a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, a dotyczących kwestii skomunalizowania udziału we współwłasności działki nr [...] wskazać należy, że brak jest podstaw do uznania takiego działania za bezprawne, w sytuacji gdy nieruchomość spełnia wszystkie przesłanki do komunalizacji z mocy prawa. Z kolei ewentualne zniesienie współwłasności nie należy do rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, a należy do właściwości sądownictwa powszechnego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.