Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2985/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin za miesiące kwiecień i maj 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej określany jako "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Gminy R. ("Skarżącej") o ponowne rozpatrzenie sprawy określenia wysokości zobowiązania Skarżącej z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. - za miesiące kwiecień i maj 2006 r., utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2006 r. wydaną w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynika, iż Minister Finansów, w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...], poinformował Skarżącą o wysokości rocznej wpłaty do budżetu państwa (kwota ta wyniosła [...] zł.). W piśmie tym jako podstawę prawną dochodzenia powyższej wpłaty wskazano przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 oraz z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 - określanej dalej jako "ustawa o dochodach j.s.t."), zgodnie z którym gminy, w których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie (wskaźnik G) jest większy niż 150% wskaźnika dochodów podatkowych wszystkich gmin (wskaźnika Gg), dokonują wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin.

Ponadto stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 powołanej ustawy, jednostka samorządu terytorialnego dokonuje wpłat na rachunek budżetu państwa w dwunastu równych ratach w terminie do 15 dnia każdego miesiąca. Od kwot niewpłaconych w tym terminie nalicza się odsetki ustalone jak dla zaległości podatkowych.

W ocenie Ministra Finansów Gmina R[...] spełniła przesłanki do dokonania wpłaty, określonej w art. 29 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t.

W związku z niewypełnieniem ustawowego obowiązku dokonania przez Skarżącą wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. za miesiące: kwiecień i maj 2006 r., Minister Finansów pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], wystąpił z wezwaniem do zapłaty kwoty 103.087,00 zł za kwiecień 2006 r. i pismem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] z wezwaniem do zapłaty kwoty 103.087,00 zł za miesiąc maj 2006 r. z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. wraz z odsetkami od ww. kwot, ustalonymi jak dla zaległości podatkowych.

Pomimo wezwań, Skarżąca nie uregulowała należności z tytułu wpłat do budżetu państwa za miesiące: kwiecień i maj 2006 r.

W związku z tym, Minister Finansów w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania Skarżącej z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. za miesiące: kwiecień 2006 r. - w wysokości 103.087,00 zł, wraz z odsetkami ustalonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 19 kwietnia 2006 r. do dnia zapłaty, i maj 2006 r. - w wysokości 103.08"7,00 zł, wraz z odsetkami ustalonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 16 maja 2006 r. do dnia zapłaty.

W dniu [...] lipca 2006 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzając, iż podana w zaskarżonej decyzji kwota wpłat, nie jest prawidłowa. Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006r. podał kwotę wpłaty na 2006 r. w wysokości 1.700.138,00 zł, a tymczasem prawidłowa kwota wpłaty wynosi 1.237.045,00 zł. W dniu 26 lipca 2006r. Skarżąca wystąpiła do Ministra Finansów o przesłanie kopii zgromadzonego w sprawie materiału.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania Skarżącej z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości potrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej wskazując, iż Skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do dokonania wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. określonych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t. kwota miesięcznej raty stanowi 1/12 rocznej kwoty wpłaty do budżetu państwa na 2006 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano także, iż w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji pomyłkowo została podana kwota rocznej wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. w wysokości 1.700.138,00 zł zamiast kwoty 1.237,045,00 zł. W ocenie organu drugiej instancji pomyłka ta nie miała jednak wpływu na określenie wysokości zobowiązania Gminy R. z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin w 2006 r. za miesiące kwiecień i maj 2006 r. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem wyłącznie, co jednoznacznie wynika z rozstrzygnięcia określenia wysokości zaległych wpłat za miesiące kwiecień i maj 2006 r.

Gmina R. pismem w dniu [...] sierpnia 2006 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W skardze do WSA zarzuciła Ministrowi Finansów, iż wprowadził ją w błąd wykazując zadłużenie gminy w kwocie 1.700.138,00 zł. Skarżąca podniosła, że jej zadłużenie z tytułu wpłat do budżetu państwa z tytułu części równoważącej subwencji ogólnej dla gmin w 2006 r. wynosiło 1.237.045,00 zł.

Skarżąca podniosła także, iż ostateczna decyzja Ministra Finansów rażąco narusza przepisy prawa, gdyż mimo prośby Gminy R.] podyktowanej koniecznością obniżenia kosztów funkcjonowania gminy Minister Finansów nie przesłał stronie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy na jej adres. Zdaniem Skarżącej stanowi to naruszenia przepisów art. 123, art. 178 i art. 200 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.

W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe normy prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też w przedmiotowym postępowaniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

II. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t. gminy, w których wskaźnik dochodu, w których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie (wskaźnik G) jest większy niż 150 % wskaźnika dochodów podatkowych wszystkich gmin (wskaźnik Gg), dokonują wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin. Z akt sprawy wynika, iż z uwagi na fakt uzyskania przez Gminę R. dochodów podatkowych przeliczanych na jednego mieszkańca większych niż 150 % wskaźnika dochodów podatkowych wszystkich gmin, Skarżąca była zobowiązana do wpłaty do budżetu państwa kwoty z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że wysokość całej zaległości z tytułu wpłaty na część równoważącą subwencji ogólnej nie jest sporna miedzy stronami. Minister Finansów w przesłanych stronie pismach informujących oraz w ostatecznej decyzji przyznaje, iż jest to kwota 1.237.045,00 zł, co jest zgodne ze stanowiskiem Skarżącej w tej sprawie. Zauważyć zatem należy, iż zarzut Skarżącej dotyczący wprowadzenia go w błąd odnośnie wysokości ogólnej kwoty zaległości nie zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin na 2006 r. za miesiące kwiecień i maj 2006 r. w kwotach odpowiednio po 103.087,00 zł.

Z uwagi na to, że Skarżąca nie podnosi żadnych zarzutów co do sposobu obliczenia i ustalenia powyższych kwot, Sąd przyjął, iż ich wysokość nie jest przedmiotem sporu między stronami postępowania.

III. Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zastąpiła obowiązującą do dnia 31 grudnia 2003 r. ustawę z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 (Dz. U. Nr 150, poz. 983 ze zm.). Warto podkreślić, iż w przypadku wydawania przez organ administracji decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998r., przykładowo w sprawach dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa w przypadkach określonych art. 44 w ust. 6 i 7 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 w ust. 8 tego artykułu przesądzono odpowiednie stosowanie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, bez żadnych ograniczeń w odsyłaniu do określonych działów tej ustawy. Zatem uznawano (vide orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r. Sygn. akt III SA 2842/02 LEX nr 149149), iż postępowanie w takich sprawach powinno być prowadzone zgodnie z procedurą określoną w Dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zgodnie natomiast z przepisem art. 35 ustawy o dochodach j.s.t. jeżeli jednostka samorządu terytorialnego, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie dokonała w terminie - w całości lub w części - wpłat określonych w art. 29-31, minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu wpłat wraz z odsetkami ustalonymi jak dla zaległości podatkowych. W myśl ust. 3 ww. przepisu do wpłat określonych w art. 29-31 stosuje się przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z zastrzeżeniem ust. 4. Do wpłat określonych w art. 29-31 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odraczania terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, rozkładania na raty podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, a także umarzania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę.(ust. 4).

Zważywszy powyższe uznać należy, iż mimo odesłania do Działu III "Zobowiązania Podatkowe" ustawy Ordynacja podatkowa, postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zobowiązania j.s.t. z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin prowadzone są nie na podstawie Działu IV Ordynacji podatkowej, lecz na podstawie przepisów postępowania administracyjnego uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W związku z tym zarzuty podnoszone przez Skarżącą dotyczące naruszenia przepisów art. 123, art. 178 oraz art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczących m.in. obowiązku zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, w tym umożliwienia zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ze względu na ich brak zastosowania w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd podkreśla, iż zgodnie z art. 10 K.p.a. mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 K.p.a. (gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowana szkodę).

Mimo tego, iż przepisy K.p.a., odmiennie niż przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie precyzują obowiązków organów administracji publicznej poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo, to w ocenie Sądu, z przepisu art. 10 § 1 K.p.a. wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności wskazanych w tym artykule, które przecież będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Zawarte w treści art. 10 § 1 K.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia, dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej, oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona postępowania skorzysta z przysługującego jej prawa pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Rzeczą organu jest jej to umożliwić.

Strona ma prawo uczestniczyć czynnie w postępowaniu, między innymi współdziałać w gromadzeniu dokumentów i dopiero po wezwaniu strony do ustosunkowania się do zebranego materiału, organ powinien wydawać decyzję. Pozwala to na wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem całokształtu materiału i po umożliwieniu stronie zapoznania się z aktami sprawy. Tak ukształtowane postępowanie ma na celu uniknięcie niepotrzebnego postępowania odwoławczego w przypadku, gdyby strona dysponowała jeszcze dodatkowymi dowodami i umożliwia ustosunkowanie się do tych dowodów już w decyzji pierwszej instancji.

Analiza akt sprawy wskazuje, iż Minister Finansów pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. doręczonym Skarżącej w dniu 12 czerwca 2006 r. przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji oraz pismem z dnia [...] lipca 2006 r. przesłanym przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie zawiadomił stronę postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd uznał zatem, iż organ administracji wypełnił określone w art. 10 K.p.a. przesłanki składające się na zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca mimo przysługującego jej uprawnienia nie skorzystała z możliwości zajęcia stanowiska w sprawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W związku z powyższymi ustaleniami faktycznymi stwierdzić należy, iż zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącej w przedmiocie nie przesłania przez organ administracyjny uwierzytelnionych odpisów akt administracyjnych na adres Skarżącej Sąd stwierdził, iż w świetle obowiązujących przepisów jest on całkowicie nietrafiony i nieuprawniony. Sąd nadto zwraca uwagę, iż na całość akt administracyjnych składają się dokumenty (pisma, decyzje), które zostały Skarżącej przesłane na jej adres, za potwierdzeniem odbioru oraz pisma procesowe strony. Zatem podnoszone przez Skarżącą zarzuty, iż akta sprawy nie są jej znane jest pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych. W kontekście podnoszonego przez stronę zarzutu nieznajomości dokumentów składających się na akta sprawy można zauważyć, iż celowe byłoby aby strona postępowania, w szczególności jednostka samorządu terytorialnego zorganizowała pracę swojej administracji, w taki sposób aby mogła prowadzić bieżącą kontrolę napływającej do niej korespondencji, w szczególności rozstrzygnięć dotyczących jej interesu prawnego.

W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.