Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 614/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Adam Sak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 10 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 sierpnia 2006 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w L. wymierzył R. Ś. karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz w kwocie 8.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Powyższe naruszenie obowiązków stwierdzili funkcjonariusze organu celnego w dniu 21 marca 2006 r., podczas przeprowadzonej na drodze krajowej Nr 4 w miejscowości Odmiany, kontroli dokumentów kierowanego przez Z. O. zespołu pojazdów, składającego się z samochodu marki Ford Transit (nr rejestracyjny [...] należącego do R. Ś.) oraz przyczepy (nr rej. [...] należącej do M. P.), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. W trakcie tej kontroli kierowca nie przedłożył wypisu z licencji oraz karty opłaty drogowej. Wyjaśnił jednocześnie, że przewożony na lawecie samochód marki Ford Fiesta został zakupiony osobiście przez R. Ś., przewoził ten samochód na prośbę R. Ś., od którego otrzymał dokumenty na pojazd.

Uwzględniając te ustalenia, Naczelnik Urzędu Celnego w L. wydał w dniu 29 maja 2006 r. postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez stosownej opłaty. Natomiast postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. rozszerzył powyżej postępowanie o wykonywania przez R. Ś. transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego R. Ś. zeznał w dniu 6 czerwca 2006 r., że nie prowadzi działalności gospodarczej, że przewożony Ford Fiesta był jego własnością, nabył go w Niemczech. Oświadczył, że użyty do przewozu samochód Ford Transit był także jego własnością, z tym, że na jego prośbę kierował nim znajomy. Natomiast laweta była wypożyczona.

W odwołaniu od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia R. Ś. wniósł o jego uchylenie w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego bez wykupionej licencji, natomiast w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty - postulował o wymiar kary w wysokości umożliwiającej jej wykonanie, ze względu na jego możliwości finansowych. Podniósł także, że nie jest przedsiębiorcą, w tej sytuacji fakt zlecenia osobie trzeciej przewiezienia jego samochodem - samochodu, który zakupiła dla siebie, nie uzasadnia nałożenia tak wysokie kary pieniężnej.

Decyzją z dnia 10 października 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 1, ust. 1 a, ust. 3-4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204 poz. 2088 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji – po przedstawieniu zarzutów sformułowanych przez stronę w odwołaniu i stanu faktycznego sprawy - stwierdził, że nie znaleziono podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z zespołem pojazdów (samochód ciężarowy i przyczepa), którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, a więc objętym przepisami ustawy o transporcie drogowym. Pomimo, że przewóz wykonywany był przez podmiot niebędący przedsiębiorcą, to zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, zastosowanie do niego miały odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

Dalej organ wywodził, że dokonujący tego przewozu R. Ś. nie wyczerpał przesłanki zawarte w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, który określa niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), bowiem kierowcą pojazdu nie była właściciel ani jego pracownik. Tym samym, zdaniem organu, realizowany był transport drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, na którego podjęcie i wykonywanie jest niezbędna licencja. Strona, dokonując przedmiotowego przewozu samochodu winna więc dysponować licencją. Jej brak skutkował koniecznością wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zdaniem organu użycie w tym przepisie określenia "podmioty" świadczy, że dotyczy ono każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem (zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony. Oznacza to niewątpliwie, że obowiązek określony w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy także przewozów w celach niehandlowych realizowanych przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami. Natomiast brak powyższej opłaty skutkuje kara pieniężną w wysokości 3000 zł. W rozpatrywanej sprawie wobec brak tej opłaty zasadnie taką karę wymierzono.

W końcowej części uzasadnienia organ drugiej instancji podniósł, że kary pieniężne zostały przez ustawodawcę określone w sztywnej wysokości i organ nie ma prawnej możliwości ani odstąpienia od ich wymiaru, ani też zmniejszenia ich wysokości. Poinformował stronę, iż udokumentowane trudności finansowe (np. zaświadczeniem o dochodach, dokumentem PIT, umowami kredytowymi itp.) mogą stanowić podstawę do wystąpienia do Dyrektora Izby Celnej we W. o rozłożenie nałożonej kary pieniężnej na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na decyzje Dyrektora Izby Celnej we W. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, R. Ś. wniósł o jej uchylenie w części nakładającej karę pieniężną z wykonywanie transportu drogowego bez licencji; natomiast w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty wniósł o zmniejszenie kary pieniężnej do realnych możliwości finansowych, z uwzględnieniem dobrowolnego poddania się karze, i w tym zakresie zawarcia stosownej ugody.

W uzasadnieniu skargi podniósł także, że nie może się zgodzić z stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej we W., albowiem ocena stanu faktycznego dokonana przez organy celne kłóci się z przepisami przywołanymi w kolejnych decyzjach oraz z podstawowymi zasadami porządku prawnego, a w szczególności z zasadą opisaną w art. 5 kc, który winien mieć zastosowanie w sprawie. Jego zdaniem, art. 3 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przez podmioty nie będące przedsiębiorcami. Natomiast w chwili opisanych w decyzji zdarzeń nie był, ani do dnia dzisiejszego nie jestem przedsiębiorcą, dlatego wymierzenie tak wysokiej kary wynika przede wszystkim z braku właściwej wykładni zasad opisanych w przepisów kodeksu cywilnego i postępowania cywilnego. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że skłonny jest ponieść konsekwencje braku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jego odwołanie w tym zakresie ma uzasadnienie, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, jak również z uwagi na sytuację materialną, czego żaden z organów celnych orzekających w sprawie nie wziął pod uwagę.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do podniesionych nowych okoliczności wskazał, że przepisy art. 3 ustawy o transporcie drogowym nie wyłączają stosowania ustawy do osób fizycznych nie będących przedsiębiorcami, nakazują jedynie odpowiednie stosowanie do tych podmiotów przepisów dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego. W odpowiedzi na skargę wskazał także, iż organy celne nie mają prawnej możliwości "dostosowywania" wysokości kar do możliwości płatniczych stron. Kary te zostały bowiem określone w sztywnej wysokości, przewidzianej załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym. Chybione jest także, zdaniem organu, powoływanie się na przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego, ponieważ w opisanej sprawie nie były one (bo nie mogły być) stosowane. Organy prowadzące postępowanie w sprawach dotyczącej kar pieniężnych w transporcie drogowym stosują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.

Istota zagadnienia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy i w jakim zakresie organy celne mogą wobec osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą stosować przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity – Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą transportową".

Rozpoznając sprawę w tym kontekście, Dyrektor Izby Celnej trafnie przypisał decydujące znaczenie przepisowi art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy transportowej, obowiązującemu w dacie kontroli, tzn. w dniu 21 marca 2006 r. Zgodnie z jego postanowieniami "Do przewozów drogowych wykonywanych: ... przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego." Z takiego uregulowania organy wywiodły prawidłowy wniosek, iż przepisy ustawy transportowej mają zastosowanie także do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, choć w ograniczonym zakresie, bo tylko te przepisy, które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego (podkreślenie Sądu). Oczywiście w sytuacji jeżeli nie zachodzą, wskazane w art. 3 ust.1 ustawy transportowej, przesłanki wykluczenia jej stosowanie.

Jak ustalono w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie, pod drodze krajowej Fordem Transit należącym do R. Ś., na wynajętej przez niego przyczepie przewożony był Ford Fiesta stanowiący jego własność. Pojazdem samochodowym kierował na prośbę R. Ś. jego znajomy. Wykorzystany do przewozu zespół pojazdów (w znaczeniu art. 4 pkt 1 ustawy transportowej) miał masę całkowita przekraczającą 3,5 tony.

Organy celne zasadnie uznały, iż dokonującym przedmiotowego przewozu drogowego był R. Ś. W konsekwencji trafnie organy celnej trafnie przyjęły, że skoro czynił to jako osoba niebędąca przedsiębiorcą zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, mają w odniesie do niego zastosowanie te przepisy, które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego.

Nie zasadny jest więc twierdzenie skarżącego, że stosowanie do art. 3 ustawy transportowej nie stosuje się jej postanowień do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. Jak już wskazano, pomimo, iż R. Ś. wykonując przedmiotowy przewoź czynił to jako podmiot niebędący przedsiębiorcą, należało do niego stosować – a to na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy transportowej – inne przepisy przewidujące określone obowiązki związane z wykonywaniem tego typu przewozu, stosując odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego..

Organy celne prawidłowo przyjęły, iż chodzi przede wszystkim o obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, przewidziany w art. 42 ust. 1 tej samej ustawy. Stosownie do brzmienia tego przepisu obowiązującego w dniu kontroli, powinność uiszczenia tej opłaty obciążała bowiem podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy. Ustawa używa pojęcia "podmiot", oznacza to, ja trafnie zauważył organ celny, że obejmuje ono każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem (zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy transportowej, pojecie przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy. Obejmuje więc wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy (podkreślenie Sądu). Ponieważ przepisy dotyczące niezarobkowych przewozów drogowych (inna nazwa – "przewozy na potrzeby własne") stosowane są odpowiednio (na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy transportowej) także do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, jest oczywiste – i tak też uznały organy celne – że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, również R. Ś. powinien uiścić stosowną opłatę, a dowód uregulowania tej należności (stosowną kartę opłaty drogowej) – kierujący mieć przy sobie i okazywać organom kontroli, stosownie do wymogu określonego w art. 87 ust. 2-3 tej samej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu 21 marca 2006 r.).

Naruszenie wymienionych obowiązków skutkuje – zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy transportowej – nałożeniem kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł do 15.000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków (...) oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 2 ustawy). Zgodnie z poz. 4.1. tegoż załącznika (w wersji obowiązującej w dniu kontroli), "Wykonywanie ... przewozu na potrzeby własne (czyli "niezarobkowego przewozu drogowego" – wyjaśnienie Sądu) bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" penalizowane jest karą pieniężną w kwocie 3.000 zł. Organy celne miały więc podstawę do wymierzenia kary w tej właśnie wysokości, w świetle powołanego wcześniej art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy transportowej, w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Jak to zostało wskazane w odpowiedzi na skargę, kara ta jest określone w sztywnej wysokości, przewidzianej załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym. Organy celne nie mają prawnej możliwości "dostosowywania" wysokości kar do możliwości płatniczych stron.

Uwzględniając przywołany stan normatywny, określając "niezarobkowy przewóz drogowy", organy słusznie wyeksponowały znaczenie definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy transportowej. Po myśli tego przepisu przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (określony też mianem "przewozu na potrzeby własne") należy rozumieć: "każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o ile spełnia łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych."

Należy skonstatować, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z tak rozumianą – jak to przedstawiono w toku powyższego wywodu – kategorią "niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne", a to wobec nie spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. "a-d" ustawy drogowej, co trafnie podkreśliły organy celne.

R. Ś. legitymowała się bez wątpienia tytułem prawnym do dysponowania zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Spełniona została także przesłanka z art. 4 pkt 4 lit. "c" ustawy transportowej, bowiem przewożone były rzeczy będące bez wątpienia jego własnością. Podkreślenia wymaga wreszcie, iż w niniejszej sprawie nie chodziło o przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Niemniej skontrolowany zespół pojazdów samochodowych użyty do przewozu nie był prowadzony przez R. Ś. lub jego pracownika. Jak to potwierdził skarżący w trakcie rozprawy przed Wojewódzkiemu Sądem Administracyjnym, przewozu dokonywał znajomy na jego prośbę. Kierujący pojazdem samochodowym nie był więc pracownikiem skarżącego, w znaczeniu art. 4 pkt lit a ustawy transportowej. Przy określaniu bowiem pracownika, podstawą być może definicja normatywna zawarta w kodeksie pracy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r., VI SA/Wa 1885/05, LEX nr 190911).

W konsekwencji organy celne uznały, że skoro R. Ś. nie spełniał ustawowej przesłanki kwalifikowania przewozu samochodu jako niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), - mimo, iż nie był przedsiębiorcą -, należało uznać, że dokonywał transportu drogowego w znaczeniu art. 4 pkt 3 ustawy transportowej, którego podejmowanie i wykonywanie wymaga licencji. Organy celne powołały się w tym zakresie na zawarte w art. 4 pkt 3 ustawy transportowej określenie transportu drogowego, obejmuje obok krajowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu drogowego również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 analizowanej ustawy.

Wobec zawisłego w tym zakresie sporu między skarżącym a organami celnymi, rola sądu administracyjnego przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z transportem drogowym w znaczeniu art. 4 pkt 3 ustawy transportowej, a w konsekwencji z naruszeniem ustawowych obowiązków zagrożonych karą pieniężną.

Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy transportowej, transport drogowy oznacza: "krajowy transport drogowego lub międzynarodowego transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4". Natomiast stosownie do art. 4 pkt 1 i 2 ustawy transportowej, krajowy i międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi.

Powyższe regulacje wskazują, że pojecie transportu drogowego, obok przewozu osób lub rzeczy jako podstawowej (zawodowej) działalności gospodarczej, obejmuje także przejazd drogowy dokonywany przez przedsiębiorcę jako działalność pomocniczą w stosunku do jego nietransportowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków niezarobkowego przewóz drogowy. Nie obejmuje natomiast wykonywanego przez przedsiębiorcę przejazdu drogowego, kwalifikowanego jako niezarobkowy przewóz drogowy, nie spełniającego określonych warunków. W art. 4 ust. 3 ustawy transportowej, ustawodawca nie odesłał bowiem wprost do przepisu określającego przejazd jako niezarobkowy przewozu drogowy, jedynie odsyłał do niektórych elementów definiujących to pojęcie, przy określaniu sytuacji przedsiębiorców nie będących przewoźnikami drogowymi. Natomiast, jak już wskazano, do osób niebędących przedsiębiorcami zastosowanie maja tylko te przepisy, które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego, a nie także te, które odsyłają jedynie do niektórych elementów tego pojęcia.

Wskazuje to, zdaniem Sądu, że ustalony w art. 4 pkt 3 ustawy zakres pojęcia transportu drogowego, nie obejmuje przejazdu określonego jako niezarobkowy przewóz drogowy. Ustawodawca uznał bowiem jedynie pewną postać przejazdu drogowego - pomocniczy przejazd drogowy przedsiębiorcy niespełniajacy określonych warunków - jako transport drogowy. Nie uznał natomiast za taki (transport drogowy) przejazd dokonywany przez osobę niebędącą przedsiębiorcą niespełniający ustawowej przesłanki kwalifikującej niezarobkowy przewóz drogowy.

Sam więc fakt nie spełnienia przez osobę niebędącą przedsiębiorcą warunku wskazanego w pkt 4 art. 4 ustawy, nie może oznaczać, jak to czynią organy celne, zastosowania wprost dla takiego podmiotów przepisów dotyczących warunków wykonywania transportu drogowego. Konieczne jest zajście ustawowych przesłanek definiujących tego rodzaju działalności, jako działalność gospodarczą.

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w stanie prawnym na dzień spornego przewozu, można wydzielić kilka kategorii podmiotów wykonujących przewóz drogowy, mając na względzie charakteru wykonywanej działalności a także wymagania, jakie winni spełniać podmioty poruszające się pojazdami po drogach publicznych.

Wydzielić można przedsiębiorców wykonujących przewóz drogowy jako działalność zawodową i zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Podejmując i wykonując transport drogowy winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1).

Druga kategoria to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności. Dokonując przewozu drogowego na potrzeby własne, winni legitymować się stosownym zaświadczeniem (art. 33 ustawy). I właśnie w odniesieniu do tej grupy podmiotów, przewóz nie spełniający warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy transportowy, traktowany jest jak transport drogowy wymagający licencji..

Kolejna grupa to osoby niebędące przedsiębiorcami, wykonujące przewóz drogowy na potrzeby własne. Stosuje się do nich jedynie odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Uznanie dokonywanego przez te podmioty przewozu drogowego za transport drogowego, w rozumieniu art. 4 ust.3 ustawy, wymaga spełnienia warunków kwalifikowania wykonywanego przez nich przewozu jako działalności o której mowa w art. 4 pkt 1 lub 2 ustawy transportowej.

Przewóz drogowy wykonywany przez R. Ś. nie spełniał ustawowej przesłanki kwalifikowania go jako niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne). W tej sytuacji ustalenia wymagało, czy realizowany transport był wykonywaniem działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, oceny czy w sprawie mięliśmy do czynienia faktycznie z krajowy transport drogowy lub międzynarodowym transport drogowym w rozumieniu ustawy, wymagającym licencji.

Natomiast organ odwoławczy orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podjął postępowania w zakresie oceny wykonywanego przez R. Ś. przewozu, z punku widzenia wystąpienia lub nie przesłanek ustawowych kwalifikujących w rzeczywistości tą działalność jako zawodową działalność transportową, a poprzestał jedynie na uznaniu, iż skoro nie spełnia ustawowego wymogu niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), narusza warunki wykonywania transportu drogowego skutkujące karą za brak licencji.

W ocenie Sądu, poczynione w tym przedmiocie ustalenia uchybiają prawu w stopniu, który pozwala na skuteczne postawienie zarzutu, że organ celny nie rozpatrzyły całego stanu faktycznego w sposób umożliwiający prawidłowe załatwienie sprawy.

Przeto w tak ustalonym stanie faktycznym wydanie decyzji obciążającej stronę kara pieniężna, o której mowa w art. 92 ust.1 1 ustawy transportowej, za naruszenie ustawowego obowiązku, poprzez nie posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego, było co najmniej przedwczesne.

Odnośnie zarzutu skarżącego nie zastosowania w sprawie przepisów prawa cywilnego. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przepisy kodeksu cywilnego jak i kodeksu postępowania cywilnego, nie miały tu zastosowania.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.