Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 153/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008r., sygn. akt VII SA/Wa [...], po rozpoznaniu skargi A. B., uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] odmawiającą wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] po analizie dokumentacji medycznej i zapoznaniu się z opinią krajowego konsultanta w dziedzinie neurologii, odmówił A. B. wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki przyczyn rozlanych zmian demielinizacyjnych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, poza granicami kraju. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że wnioskodawca był hospitalizowany w Klinice Neurologii w [...] w 2003 r., gdzie potwierdzono rozpoznanie Kliniki Neurologii AM w [...] - "leukoencefalopatią o nieustalonej etiologii", uznaną za nieodwracalną. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że konsultant krajowy w dziedzinie neurologii nie stwierdził konieczności ponownej diagnostyki poza granicami kraju, z uwagi na to, że możliwości leczenia wnioskodawcy w Polsce i w [...] są takie same, zaś głównym problemem medycznym są schorzenia inne niż neurologiczne, które od kilku lat nie postępują. Uwzględniając opinię konsultanta krajowego organ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyrażenie zgody na diagnostykę i przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że powyższa decyzja narusza prawo materialne i przepisy postępowania.

Sąd I instancji podniósł, że warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady i tryb finansowania tych świadczeń jak również zasady obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm., dalej: ustawa). Zasady kierowania na leczenie lub badania diagnostyczne, których nie przeprowadza się w kraju określono w art. 25 i 26 ustawy. Ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172, dalej: ustawa zmieniająca), z dniem 1 stycznia 2008 r. wprowadzono zmianę tych zasad. Ponadto Minister Zdrowia rozporządzeniem z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867), określił tryb składania i rozpatrywania, a także wzór wniosku o skierowanie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do przeprowadzenia badań lub leczenia poza granicami kraju. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia wniosek składa się w oddziale Funduszu z wypełnionymi częściami wniosku, zaś oddział niezwłocznie dokonuje jego weryfikacji (§ 6 ust. 1) i o ile wnioskodawca o to wnosił, przesyła wniosek do konsultanta wojewódzkiego, który dokonuje jego oceny, w zakresie wskazanym w § 6 ust. 6 i 7 rozporządzenia. Następnie zaopiniowany wniosek przekazywany jest Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, który wydaje decyzję, przy czym przed jej podjęciem może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badania diagnostycznego (§ 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia).

W ocenie sądu administracyjnego, opisany tryb nie został zachowany przy rozpatrywaniu wniosku A. B.. Wspomniany wniosek został złożony we wrześniu 2007 r., a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej i rozpatrywany był przez organ według obowiązującego od 1 stycznia 2008 r. stanu prawnego. Było to zgodne z art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, przewidującym rozpatrzenie wniosków złożonych do 31 grudnia 2007 r., zgodnie z trybem określonym w art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zdaniem Sądu, zmiana przepisów ustawy, polegająca na odstępstwie od zasady dwuinstancyjności postępowania, spowodowała istotną zmianę trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, która była decyzją ostateczną.

W ocenie Sądu I instancji, organ rozpatrując wniosek powinien stosować nie tylko nowe przepisy ustawy, ale również przepisy rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2007 r.

Zdaniem Sądu I instancji, analiza wniosku znajdującego się w aktach sprawy w zestawieniu z wzorem obowiązującym w dacie podejmowania decyzji pozwala stwierdzić pewne różnice w zakresie poszczególnych części wniosku. W konkretnej sprawie przy rozpatrywaniu wniosku według dotychczasowego wzoru, zainteresowany pozbawiony został możliwości domagania się opinii konsultanta wojewódzkiego. Stosownie do § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przed wydaniem decyzji może zwrócić się do konsultanta krajowego o wydanie opinii we wskazanym zakresie. Tak określony tryb postępowania wskazuje, iż w sprawie wniosku ubiegającego się o leczenie opinia konsultantów medycznych może być wydana dwustopniowo. Wnioskodawcy, zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, powinna być zapewniona możliwość zgłoszenia żądania opinii konsultanta wojewódzkiego.

Sąd I instancji uznał, że brzmienie ustawy zmieniającej wskazuje, że decyzje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, o których mowa w art. 25 i 26 ustawy wydawane na wniosek zainteresowanego, są ostateczne i mogą być zaskarżone do sądu, a zatem postępowanie jest jednoinstancyjne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednoinstancyjność postępowania nakłada na organ obowiązek niezwykle starannego postępowania i rozpatrzenia sprawy. Jeżeli organ przystępując do rozpatrzenia wniosku stwierdził złożenie wniosku według niewłaściwego wzoru, winien był wezwać stronę do złożenia wniosku zgodnie z aktualnie obowiązującym wzorem, a następnie przeprowadzić postępowanie.

Zdaniem Sądu I instancji, niedopełnienie tych czynności przez organ oraz "...nierozpoznanie wniosku w nowym trybie..." stanowi naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt II GSK [...], uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu sądu wojewódzkiego, iż organ rozpoznając wniosek A. B., złożony przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, powinien, zgodnie z art. 12 ustawy zmieniającej, uwzględnić zmianę stanu prawnego nie tylko w zakresie brzmienia art. 25 i art. 26 ustawy, ale również w odniesieniu do trybu składania i rozpatrywania oraz wzoru wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych.

Sąd II instancji wskazał, iż wniosek A. B. o skierowanie na konsultacje i badania diagnostyczne poza granicami kraju wpłynął do Ministra Zdrowia, który był wówczas organem właściwym do jego załatwienia, we wrześniu 2007 r. Nie został on jednak rozpatrzony do dnia 31 grudnia 2007 r., a zatem zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej podlegał niezwłocznemu przekazaniu do rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który stał się organem właściwym do udzielania zgody, o której mowa w art. 26 ustawy (art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej). Ustawodawca w art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej wyraził wolę by wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r. zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy w brzmieniu dotychczasowym, były rozpatrywane zgodnie z trybem określonym w tych przepisach, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z powyższego wynika, że wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r., które odpowiadały warunkom obowiązującym w dacie ich składania, miały być rozpatrzone z uwzględnieniem zmian art. 25 i 26 ustawy wprowadzonej ustawą zmieniającą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z powołanego przepisu, wbrew twierdzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie wynika jednak, by warunkiem rozpatrzenia wniosku, było jego ponowne złożenie. Przeciwnie ustawodawca, w art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej, wprowadził jako zasadę kontynuację postępowania wszczętego wnioskiem uprawnionego podmiotu. Świadczy o tym użyty w powołanym przepisie zwrot "...zostaną niezwłocznie przekazane do rozpatrzenia...". Oznacza to, że rozpatrzenie wniosku przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest związane z obowiązkiem podmiotu uprawnionego ponowienia tego wniosku, mimo zmiany jego wzoru.

W dacie składania wniosku przez A. B. tryb składania i rozpatrywania wniosku o leczenie poza krajem oraz wzór wniosku unormowane były w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie kierowania świadczeniobiorców na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju (Dz. U. Nr 274, poz. 2729), wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26 ust. 3 ustawy. Powołane rozporządzenie obowiązywało do dnia 31 grudnia 2007r. Z dniem 1 stycznia 2008 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, które na nowo uregulowało tryb składania i rozpatrywania oraz wzór wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych. Zdaniem Sądu II instancji brak jest jednak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że ta zmiana miała wpływ na bieg postępowań wszczętych wnioskami uprawnionych podmiotów, złożonymi do dnia 31 grudnia 2007 r.

W związku z tym Sąd kasacyjny, stanowisko Sądu I instancji, który w zaniechaniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia pouczenia wnioskodawcy o konieczności ponowienia wniosku i złożenia go w trybie i według wzoru obowiązującego od dnia 1 stycznia 2008 r. będące efektem błędnej wykładni art. 12 ustawy zmieniającej, uznał za niesłuszne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 25 i art. 26 ustawy, przyjmując, że jednoinstancyjność postępowania prowadzonego przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nakłada na niego obowiązek szczególnie starannego i wnikliwego rozpatrzenia wniosku, ze szczególnym uwzględnieniem niezbędności świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia. Sąd II instancji zgodził się z autorem skargi kasacyjnej, że przesłanka niezbędności udzielenia świadczenia, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy, w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy jest rozważana tylko w wypadku, gdy chodzi o leczenie lub badania diagnostyczne, których nie przeprowadza się w kraju. Zaistnienie wymienionej przesłanki nie jest natomiast badane w wypadku, gdy chodzi o świadczenia przeprowadzane zarówno w kraju jak i za granicą.

W związku z tym Sąd kasacyjny uznał, iż Sąd I instancji niesłusznie przyjął, że kwestia niezbędności udzielenia świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy musi być badana w każdym przypadku złożenia wniosku, niezależnie od tego czy chodzi o świadczenie, którego nie wykonuje się poza granicami kraju.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji powinien przeprowadzić kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uwzględniając, że wniosek wszczynający postępowanie w sprawie spełniał wymagania określone przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego składania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd pierwszej instancji nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt I PKN 474/98, OSNAP 2000, nr 5, poz. 177).

Natomiast stosownie do art. 153 w/w ustawy, ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.

Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.).

Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Sądu I instancji wskazał, iż wniosek A. B. o skierowanie na konsultacje i badania diagnostyczne poza granicami kraju wpłynął do Ministra Zdrowia, który był wówczas organem właściwym do jego załatwienia, we wrześniu 2007 r. Nie został on jednak rozpatrzony do dnia 31 grudnia 2007 r., a zatem zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej podlegał niezwłocznemu przekazaniu do rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który stał się organem właściwym do udzielania zgody, o której mowa w art. 26 ustawy (art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej). Ustawodawca w art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej wyraził wolę by wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r. zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy w brzmieniu dotychczasowym, były rozpatrywane zgodnie z trybem określonym w tych przepisach, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z powyższego wynika, że wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r., które odpowiadały warunkom obowiązującym w dacie ich składania, miały być rozpatrzone z uwzględnieniem zmian art. 25 i 26 ustawy wprowadzonej ustawą zmieniającą. Sąd kasacyjny stwierdził, iż ustawodawca, w art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej, wprowadził jako zasadę kontynuację postępowania wszczętego wnioskiem uprawnionego podmiotu. Świadczy o tym użyty w powołanym przepisie zwrot "...zostaną niezwłocznie przekazane do rozpatrzenia...". Oznacza to, że rozpatrzenie wniosku przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest związane z obowiązkiem podmiotu uprawnionego ponowienia tego wniosku, mimo zmiany jego wzoru.

W dacie składania wniosku przez A. B. tryb składania i rozpatrywania wniosku o leczenie poza krajem oraz wzór wniosku unormowane były w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie kierowania świadczeniobiorców na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju (Dz. U. Nr 274, poz. 2729), wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26 ust. 3 ustawy. Powołane rozporządzenie obowiązywało do dnia 31 grudnia 2007r. Z dniem 1 stycznia 2008 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, które na nowo uregulowało tryb składania i rozpatrywania oraz wzór wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych. Zdaniem Sądu II instancji brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że ta zmiana miała wpływ na bieg postępowań wszczętych wnioskami uprawnionych podmiotów, złożonymi do dnia 31 grudnia 2007 r.

Powyższe oznacza, iż organ zobowiązany był rozpoznać sprawę zgodnie z obowiązującymi w dniu orzekania przepisami prawa, z uwzględnieniem, iż wniosek wszczynający postępowanie spełniał wymagania określone przepisami prawa.

Sąd kasacyjny uchylając rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego wskazał, iż Sąd I instancji powinien przeprowadzić kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Przechodząc więc do merytorycznego badania zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], stwierdzić należy, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności przepisu art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja (postanowienie) wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek o zgodę na przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju w rozumieniu art. 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, o którym mowa w art. 25, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy (ust. 1). W przypadkach określonych w ust. 1 Prezes Funduszu może wydać wnioskodawcy, na jego wniosek albo na wniosek jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju, najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia (ust. 2). Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, są ostateczne. Od tych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego (ust. 3).

Ponadto stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867) Prezes Funduszu, w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w § 7, wydaje decyzję w sprawie wydania lub odmowy wydania wnioskodawcy zgody na przeprowadzenie albo kontynuację leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń (ust. 1). Decyzja Prezesa Funduszu jest doręczana osobie składającej wniosek i lekarzowi oraz przesyłana do oddziału Funduszu wraz z dokumentami, o których mowa w § 7 (ust. 2). Przed wydaniem decyzji Prezes Funduszu może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badania diagnostycznego. Zawieszeniu ulega bieg terminu, o którym mowa w ust. 1 (ust. 3). Konsultant krajowy, o którym mowa w ust. 3, dokonuje oceny wniosku w zakresie wskazanym przez Prezesa Funduszu, w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku. Przepis § 6 ust. 11 stosuje się odpowiednio (ust. 4).

W przedmiotowej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia motywując swoją odmowną decyzję wskazał, iż przy rozstrzyganiu kierował się opinią Konsultanta Krajowego w dziedzinie neurologii – prof. dr hab. med. H. K., jak również stwierdził, iż wziął po uwagę całokształt okoliczności sprawy.

Podkreślić należy, iż powoływanie w uzasadnieniu decyzji opinii Konsultanta Krajowego, mogło jedynie wspierać rozstrzygnięcie organu, lecz nie mogło go zastąpić w zakresie wymaganym przez art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadnienie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest lakoniczne.

Obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było zawarcie w uzasadnieniu decyzji wszechstronnej oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, analizy argumentów stron. Organ winien był przekonać stronę o zasadności podjętego rozstrzygnięcia, wskazać dlaczego wniosek o skierowanie na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju, nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie, iż organ wziął "pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie", nie czyni zadość wymogom wynikającym z powołanych wyżej przepisów.

Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych dla wnioskodawcy. Obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia, bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Ponadto obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre aspekty sprawy lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.