Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 262/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, 77 i 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w I Wydziale na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 października 2009r. A. G. zwróciła się

o umorzenie zaległości z tytułu składek. Podniosła, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia, ponieważ po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej pozostaje bez pracy i nie ma żadnych dochodów. Poprzez prowadzenie działalności gospodarczej chciała stworzyć dla siebie stanowisko pracy. Prowadzenie działalności nie powiodło się i pozostała z długami. Na prowadzenie działalności gospodarczej zaciągnęła kredyt, który nie jest spłacony, w związku z tym nie może zaciągnąć kolejnego kredytu na spłatę zaległości. Podała, że ma dwoje dzieci uczących się,

4-osobowa rodzina utrzymuje się z najniższego wynagrodzenia (około 1.000 zł). Podniosła, że ma zaległości w Urzędzie Skarbowym, których część umorzono, korzysta z pomocy Miasta – z dodatku mieszkaniowego, jest zarejestrowana w Biurze Pracy bez prawa do zasiłku. Mając na uwadze powyższe okoliczności wniosła o umorzenie zaległości zaznaczając, że okresów z nieopłaconymi składkami nie uwzględnia się przy ubieganiu się o świadczenia emerytalne, a zatem ZUS nie będzie brał pod uwagę przy ich przyznawaniu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie 26.111,38 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 8.229,76 zł oraz składek na Fundusz Pracy w łącznej kwocie 2.134,49 zł.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie dokumentów oraz przeprowadzonego wywiadu majątkowego ustalono, że obecnie skarżąca jest zarejestrowana

w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie posiada rachunku bankowego, udziału w przedsiębiorstwach, wierzytelności ani nieruchomości. Wynajmuje wraz z mężem, któremu decyzją Prezydenta Miasta T. przyznał dodatek mieszkaniowy, mieszkanie o powierzchni 40,5 m2. Wyposażenie mieszkania wg oświadczenia jest standardowe. Mąż skarżącej posiada samochód osobowy Renault 19 rok produkcji 1990. Na utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci:

19-letnia córka Natalia i 15-letnia Patrycja, na którą strona otrzymuje zasiłek rodzinny

w kwocie 64 zł wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości

100 zł. Mąż skarżącej z tytułu zatrudnienia pobiera wynagrodzenie w wysokości

1.335 zł brutto. Strona ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem: czynsz za wynajem mieszkania w kwocie 170 zł plus opłata za energię w kwocie 120 zł (za 2 miesiące), opłata za wodę w kwocie 108 zł, opłata za śmieci – 28 zł, opłata za gaz

w kwocie 219,99 zł (za okres 6 miesięcy). Działalność była prowadzona przez stronę samodzielnie – brak osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie. Ponadto skarżąca posiada zadłużenie w Urzędzie Skarbowym.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek w świetle przepisów art. 28 ust. 3 ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) z uwagi na brak wdrożenia egzekucji, stąd na obecnym etapie nie można przesądzić o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, przez co nie konkretyzuje się przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 cyt. ustawy. Również wielkość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym (brak konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej

w pkt 4a cyt. ustawy).

Organ podał, że strona wykazała, iż zachodzą szczególne przypadki uzasadniające umorzenie, pomimo braku całkowitej nieściągalności: w szczególności ze względu na stan majątkowy (brak stałego zatrudnienia, jedynym dochodem jest wynagrodzenie męża zobowiązanej i dodatek mieszkaniowy z Urzędu Miasta), nie jest w stanie spłacić jednorazowo zadłużenia, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącej, a także jej rodziny, zwłaszcza pozbawiłoby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, o czym stanowi § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.

z 2003r. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Jednak, jak wskazał organ, z dokumentacji wynika, że skarżąca jest osobą zdolną do pracy i w trakcie prowadzonego postępowania nie podnoszono, aby takiej zdolności nie posiadała, przez co należy uznać, iż w tej konkretnej sprawie przesłanki takie nie występują, a tym samym możliwości pozyskiwania dochodów nie są niczym ograniczone. Wobec powyższego założenie, że nie istnieje możliwość spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu i poprawy sytuacji materialnej w późniejszym czasie, na obecnym etapie wydaje się, zdaniem organu, przedwczesne, a nawet ocena sytuacji finansowej i bytowej jako trudnej, nie rodzi obowiązku umorzenia należności.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołała się na brak środków finansowych. Podniosła, że wprawdzie jest osobą zdolną do pracy, ale uzyskanie zatrudnienia nie jest łatwe. W Urzędzie Pracy nie otrzymała żadnej oferty, poszukuje pracy, jednakże nie może jej otrzymać. Podała, że prowadzona jest egzekucja w zakresie należności podatkowych. Środki, które pozostają na utrzymaniu po zapłaceniu "rachunków" to 650 zł. Zasiłek rodzinny nie pokrywa w pełni wydatków związanych z nauką i dojazdem dzieci do szkoły. Strona zaznaczyła, że liczy się z tym, iż niezapłacenie składek spowoduje niezaliczenie tych okresów do świadczeń emerytalnych i na to się godzi.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał

w mocy decyzję z dnia [...].

Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Przytoczył treść art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r.

Organ podał, że rozpatrując wniosek skarżącej pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisów art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

w przedmiotowej sprawie, stan całkowitej nieściągalności nie ma miejsca – nie zaistniały bowiem przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 5, pkt 6 oraz pkt 4a tej ustawy. Pomimo tego, że brak jest osób trzecich mogących odpowiadać za istniejące zaległości (art. 28 ust. 3 pkt 3), to jednak, zdaniem organu, istnieje możliwość wdrożenia egzekucji za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego, przez co nie konkretyzuje się przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 5.

W sprawie nie ma też zastosowania przepis art. 28 ust. 3 pkt 6, bowiem na obecnym etapie nie można przesądzać braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z kolei wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym (brak konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej

w pkt 4a). Zdaniem organu sytuacja finansowa na chwilę obecną z pewnością uniemożliwia stronie jednorazową spłatę, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, a zwłaszcza pozbawiłoby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 cyt. rozporządzenia). Jednakże o braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu nie można przesądzać (chociażby w formie układu ratalnego, ratami ustalonymi w takiej wysokości, aby nie stanowiły one zbyt dużego obciążenie budżetu domowego), zważywszy na zdolność skarżącej do podjęcia zatrudnienia nieograniczoną w żaden sposób względami zdrowotnymi. Organ podkreślił, że zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia są uprzywilejowane

i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W związku z tym, spłata zobowiązań wobec innych podmiotów i instytucji nie powinna być w żaden sposób uprzywilejowana przed należnościami z tytułu składek. Organ podał, że skarżąca dokonuje spłaty zaciągniętych kredytów w ramach karty kredytowej.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu. Opisała przebieg postępowania. Podniosła, że nie zgadza się z wyceną samochodu podaną przez organ, bowiem jego rocznik jest 1990, a nie 1995, w konsekwencji jego wartość jest mniejsza niż podana przez organ. Uważa, że wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodziną nie jest w stanie zapłacić zaległych składek, ponieważ pozbawiłoby to zaspokojenia podstawowych, niezbędnych potrzeb rodziny. Ponownie podniosła, że po opłaceniu wszystkich świadczeń (czynszu, gazu, prądu) pozostaje z pensji męża 650 zł na utrzymanie 4-osobowej rodziny. Dodała, że umorzenie zaległości pozwoliłoby rodzinie spokojnie dalej żyć. Podniosła, że Urząd Skarbowy umorzył część zaległości. Ponownie zaznaczyła, że nie może "znaleźć" zatrudnienia, ponieważ obecnie nie jest to łatwe. Podsumowując stwierdziła, że nikt nie jest biednym i bezrobotnym z wyboru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności

(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie organu, na mocy którego odmówiono skarżącej umorzenia należności

z tytułu składek wraz z odsetkami.

Należy podać, że instytucja umorzenia należności z tytułu składek, o umorzenie których wniosła strona skarżąca, uregulowana została w art. 28 ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie tych przepisów należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1 ustawy). Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 28 ust. 3 ww. ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a tej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w art. 28 ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych

(art. 28 ust. 3b ustawy). Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 ustawy).

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wykonując ww. delegację ustawową

(z art. 28 ust. 3a ustawy) wydał w dniu 31 lipca 2003r. rozporządzenie

w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia należy dokonać z punktu widzenia powołanych przesłanek ustawowych i ww. rozporządzenia.

Zgodzić się należy z organem, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wystąpiła. Organ podał przyczyny, okoliczności, które przesądzają o tym, że stanowisko to jest prawidłowe. Organ wskazał m.in. na brak wdrożenia egzekucji, co powoduje, że nie można twierdzić o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, a przez co nie konkretyzuje się również przesłanka braku majątku,

z którego można prowadzić egzekucję. W tej części stanowisko organu Sąd ocenia jako zgodne z prawem.

Odnośnie przesłanki wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia – zdaniem Sądu – brak jednoznacznego stanowiska organu, czy przesłanka ta wystąpiła, a w konsekwencji, czy organ wydał decyzję w ramach uznania administracyjnego, czy też przyjął, że przesłanka ta nie wystąpiła, bo strona może uregulować zaległości

w systemie ratalnym.

W decyzji ZUS z [...] (s. 4 decyzji) organ stwierdził, co następuje: "wprawdzie wykazała Pani, że zachodzą w stosunku do Pani szczególne przypadki uzasadniające umorzenie, pomimo braku całkowitej nieściągalności: w szczególności ze względu na stan majątkowy (brak stałego zatrudnienia, jedynym dochodem jest wynagrodzenie męża zobowiązanej i dodatek mieszkaniowy z Urzędu Miasta), nie jest Pani w stanie spłacić jednorazowo tego zadłużenia, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki da Pani, a także rodziny, a zwłaszcza pozbawiłoby państwa możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r.

w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne /Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365 ze zm./). Jednak

z dokumentacji wynika, iż jest Pani osobą zdolną do pracy i w trakcie prowadzonego postępowania nie podnoszono, aby takiej zdolności Pani nie posiadała, przez co należy uznać, iż w tej konkretnej sprawie przesłanki takie nie występują, a tym samym możliwości pozyskiwania dochodów nie są niczym ograniczone. Wobec powyższego założenie, iż nie istnieje możliwość spłaty zadłużenia chociażby w dłuższym okresie czasu i poprawy sytuacji materialnej w późniejszym czasie na obecnym etapie wydaje się przedwczesne, a nawet ocena Pani sytuacji finansowej i bytowej jako obecnie trudnej, nie rodzi obowiązku umorzenia należności."

W decyzji natomiast z dnia [...] organ stwierdził: "Ponadto zauważyć należy, że Pani sytuacja na chwilę obecną z pewnością uniemożliwia Pani jednorazową spłatę zadłużenia, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla Pani i jej rodziny,

a zwłaszcza pozbawiłoby Panią możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne), jednakże o braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu nie można przesądzać (chociażby w formie układu ratalnego, z ratami ustalonymi w takiej wysokości, aby nie stanowiły one zbyt dużego obciążenia budżetu domowego), zważywszy na - jak już to zauważono

w przywoływanej decyzji z dnia [...]. - Pani zdolność do podjęcia zatrudnienia nieograniczoną w żaden sposób względami zdrowotnymi. Podkreślić też należy, iż zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Tak więc, spłata zobowiązań wobec innych podmiotów

i instytucji nie powinna być w żaden sposób uprzywilejowana przed należnościami

z tytułu składek (dokonuje Pani spłaty zaciągniętych kredytów w ramach karty kredytowej)."

Analizując powyższe istotne fragmenty decyzji, należy stwierdzić, że niewątpliwie zdaniem organu strona wykazała, iż jednorazowa zapłata zaległości prowadzi do wyczerpania przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia. Z uwagi jednak na istnienie "możliwości" – w ocenie organu – uiszczenia należności w systemie ratalnym, odmówił zastosowania ulgi. W konsekwencji z tak sformułowanych uzasadnień decyzji nie wynika wprost, czy możliwość zapłaty należności w systemie ratalnym oznacza – zdaniem organu - że tym samym wykluczona jest przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia, czy też organ zgodził się ze stroną, że istnieje generalnie przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, jednakże z innych przyczyn, w tym możliwości zapłaty w ratach - korzystając z uznania administracyjnego - odmówił umorzenia zaległości.

Sąd nie może domniemywać i ustalać, co ewentualnie organ miał na uwadze, który nie wyraził jednoznacznego stanowiska w przedmiocie istnienia generalnie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a nie tylko w sytuacji, w której strona miałaby zapłacić zaległości jednorazowo. Sąd zauważa, że nie można wykluczyć sytuacji, w której spłata ratalna może również wiązać się z wyczerpaniem przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bowiem w zależności od choćby wysokości rat, które byłyby ustalone, może strona skarżąca i jej rodzina być pozbawiona możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Sąd podkreśla, że strona wykazała, a organ tego nie kwestionuje, iż po uiszczeniu opłat pozostaje na utrzymaniu 4-osobowej rodziny 650 zł. Oznacza to, że na osobę dziennie na wyżywienie przypada kwota 5,41 zł (650 zł : 4 ): 30 dni)). W związku z tym, gdyby organ nawet w ramach uznania administracyjnego uważał, że strona może zapłacić należności w układzie ratalnym, to powinien wskazać, jakie należności miałyby być – jego zdaniem – źródłem zapłaty zaległości w ratach, wobec przeznaczenia dziennie na wyżywienie jednego członka rodziny zaledwie kwoty 5,41 zł., po dokonaniu opłat.

W ocenie Sądu niedopuszczalne jest również podawanie przez organ wartości samochodu dla rocznika z 1995r., gdy strona skarżąca wskazuje, że jest to rocznik 1990. Oczywistym jest, że podana wartość samochodu z 1995r. jest wyższa niż samochodu z 1990r., a tym samym dane mające obrazować sytuację materialną skarżącej i jej rodziny zostały niedokładnie przedstawione. Organ obowiązany jest podać dane odzwierciedlające sytuację materialną skarżącej jak najbardziej zbliżone do rzeczywistych.

Zdaniem Sądu, organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na podstawie art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 tego Kodeksu "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Stosownie do art. 80 tej ustawy organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Jednocześnie Sąd zauważa, że nawet wystąpienie przesłanek ustawowych lub

z ww. rozporządzenia nie oznacza, że po stronie organu istnieje obowiązek umorzenia zaległości z tytułu składek. Z przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jednoznacznie wynika, że należności "mogą być umarzane", co oznacza, iż nie muszą być umarzane. Podkreślić należy, że decyzje podejmowane przez organy na podstawie wskazanego wyżej przepisu – w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki - są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Jednakże przyznana organom swoboda w rozstrzyganiu nie oznacza dowolności.

Sąd natomiast nie ma kompetencji do umorzenia zaległości z tytułu składek, jak również nie może nakazać organowi umorzenia zaległości. Kontrola Sądu zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do jej oceny pod względem zgodności z prawem.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

D. Dudra H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent