Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 295/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 175 ust. 4, art. 177 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Odwoławczej Komisji [...] Uniwersytetu [...] w T. [...] im. L. R. w B. z dnia 16 stycznia 2015 r. w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Odwoławczej Komisji [...] Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...]r., 2. zasądza od Odwoławczej Komisji [...] Uniwersytetu [...] w T. [...] im. L. R. w B. na rzecz skarżącej D. F. kwotę 232,80 (dwieście trzydzieści dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej U. M. K. w T. z dnia [...] grudnia 2013 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwana K.p.a.), art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust, 4 i art. 181 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), § 30 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 29 września 2011 r. (Zarządzenie nr 130 Rektora UMK z dnia 29 września 2011 r. z zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2012 r. odmówiono D. F. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013 w związku z brakiem wymaganej liczby punktów uprawniających do przyznania tego stypendium. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy D. F. zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenia prawa – ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK w T. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 30 ust. 1 ww. zarządzenia nr 130 Rektora UMK uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji w całości. Komisja wskazując, że przesłanki przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, stwierdziła, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] grudnia 2013 r. oraz w dniu wydania decyzji wydanej po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie posiadała statusu studenta; nie spełniała więc ustawowego warunku otrzymywania stypendium, określonego w art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium może otrzymywać student. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 18k ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studentem jest osoba kształcąca się na studiach wyższych, tymczasem skarżąca zakończyła studia w roku akademickim 2012/2013.

Na skutek skargi wniesionej przez D. F. wyrokiem z dnia 1 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 413/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję uzasadniając to nieprawidłowym ustaleniem, że należało umorzyć postępowanie z uwagi na to, iż skarżąca nie jest już studentką. Sąd wyjaśnił, że przyjęcie stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania uzasadniałoby w każdym przypadku takie przedłużanie toku postępowania, aby doprowadzić do jego umorzenia. W związku z tym organ winien merytorycznie rozpatrzyć wniosek skarżącej z [...] stycznia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W pierwszej kolejności jednak Sąd nakazał organowi zbadanie w ogóle właściwości Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T. Zgodnie z art. 175 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Uprawnienia te po myśli art. 175 ust. 4 tej ustawy rektor na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego może przekazać odwoławczej komisji stypendialnej. Z akt sprawy wynika, że uprawnienia te przekazał nie Rektor UMK w T., lecz Prorektor. Identycznie jak cyt. ustawa stanowi wydane na podstawie art. 186 tej ustawy zarządzenie nr 130 Rektora UMK w T. z 29 września 2011 r. – Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom UMK w T. Z akt sprawy nie wynika, aby Rektor UMK w T. przekazał swoją kompetencję w tym zakresie Prorektorowi, co oczywiście w świetle art. 66 ust. 1 oraz ust. 2a powyższej ustawy byłoby dopuszczalne. Brak było w aktach także dowodów wskazujących na to, w jakim zakresie właściwy organ samorządu studenckiego wnioskował do Rektora o przekazanie odpowiedniej komisji lub komisjom uprawnień w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, czy obejmował ten wniosek również ponowne rozpoznanie sprawy na skutek wniosku studenta. Nie można zatem wykluczyć, że uprawnienie w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Rektor przekazał Odwoławczej Komisji Stypendialnej jedynie częściowo, tzn. do rozpoznania wniosku, przy czym uprawnienie do ponownego rozpoznania sprawy po decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej pozostało w kompetencji Rektora. Rektor jest związany zakresem wniosku właściwego organu samorządu studenckiego, nie może przekazać więcej uprawnień, niż wnioskowane. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy w ten sposób, aby na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej z [...] grudnia 2013 r., sprawę rozpoznał organ właściwy i w odpowiednim trybie, z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Na potrzebę zbadania formalnoprawnej prawidłowości działania Odwoławczej Komisji Stypendialnej zwracał już uwagę w niniejszej sprawie WSA w Bydgoszczy w swoim wyroku z 2 sierpnia 2013 r., II SA/Bd 423/13, a także w przywoływanym w zaskarżonej decyzji wyroku II SA/Bd 283/12 dotyczącym również decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T.

Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 30 ust. 1 Zarządzenia nr 130 Rektora UMK z dnia 29.09.2011 r. Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom UMK, po rozpatrzeniu odwołania D. F. z [...].01.2014 r. od decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...].12.2013 r. w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję uzasadniając to tym, że skarżąca nie spełnia kryterium do uzyskania przedmiotowego stypendium.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła D. F. uzasadniając to błędnym ustaleniem przez organ, że nie spełnia ona kryterium do przyznania wnioskowanego stypendium. Skarżąca zakwestionowała również prawidłowość procedowania przez organ odwoławczy, w szczególności podnosząc że w wydaniu zaskarżonej decyzji nie uczestniczyła zgodna z przepisami ilość członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Wychodząc z tych przesłanek Sąd uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c i art. 135 P.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tymczasem w analizowanej sprawie organ zupełnie pominął wskazania zawarte w cyt. wcześniej wyroku WSA w Bydgoszczy z 1.09.2014 r., sygn. akt II SA/Bd 413/14, dotyczące konieczności ustalenie, czy był on należycie umocowany do rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. W aktach sprawy znajdowały się jedynie decyzje organu. Również w toku postępowania przed Sądem organ nie przedłożył w szczególności dowodów potwierdzających zakres orzekania Odwoławczej Komisji Stypendialnej (w szczególności, czy obejmuje on również orzekanie na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), a także dowodów, z których wynikałoby przekazanie przez Rektora Prorektorowi kompetencji w zakresie przekazania uprawnień do powołania Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Już tylko ta okoliczność powodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na skutek zarządzenia Sądu organ dostarczył akt powołania przez Prorektora ds. Studenckich Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rok akademicki 2012/2013 (k. 137-138 akt sąd.). W aktach znajduje się również protokół z posiedzenia Odwoławczej Komisji Stypendialnej z [...].12.2013 r. dotyczący odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium (k. 116 akt sąd.). Jako członkowie składu widnieją tam m.in. I. M., M. M. i K. C., którzy nie widnieją w ww. akcie powołania. To samo dotyczy S. S.-B. (w powołaniu wskazana jest jedynie S. S.). Na uwagę zasługuje również okoliczność, że podpisy I. M. i M. M. są de facto identyczne, co może budzić podejrzenia co do ich autentyczności. Powyższe okoliczności skutkowały zatem koniecznością uchylenia również decyzji z [...].12.2013 r.

Natomiast organ nie przedłożył, pomimo wezwania zarządzeniem z [...].11.2015 r., informacji o powołaniu członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej w roku akademickim 2014/2015, w związku z czym niemożliwe było zweryfikowanie, czy osoby podpisujące protokół z [...].01.2015 r. dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji z [...].12.2013 r., były członkami tejże Komisji. Równocześnie nie jest możliwe ustalenie ilości jej członków, co w świetle § 93 ust. 1 Statutu UMK nie pozwala stwierdzić, czy w podjęciu uchwały brała udział prawidłowa liczba osób. Zgodnie z cyt. zapisem Statutu, uchwały organów kolegialnych zapadają bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy liczby członków organu, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej. Zapis ten, z uwagi na brak odmiennych uregulowań znanych Sądowi, winien mieć zatem zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.