Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 830/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6103 Przekazanie  powiatom   mienia  Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Miejskiej K., postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] o odmowie podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie nabycia przez Miasto K. udziału w wysokości [...] części we współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej Kw nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., nr [..] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przez Miasto K. udziału w [...] części we współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [..], zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że Zakład [...] Oddział w K. pismem z dnia [...] maja 2003 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie, w trybie art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. [..]. Wobec powyższego organ uznał, że wynik postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, dla sprawy o stwierdzenie nabycia nieruchomości na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Gmina Miejska K. wnioskiem z dnia [..] maja 2006 r. wystąpiła do Wojewody [...] o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu Gmina podniosła, że z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 855/04 o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skarg Gminy Miejskiej K. i [...] Przychodni [...] w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu na rzecz Zakładu [...] przedmiotowej nieruchomości, wynika, że rozstrzygnięcie sprawy o sygn. akt I SA/Wa 855/04 zależy od wyniku sprawy ze skarg kasacyjnych Województwa [...] i [...] Przychodni [...] w K., złożonych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 410/04 oddalającego skargę Zarządu Województwa [...] na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nabycia przez Gminę Miejską K. własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Zdaniem wnioskodawcy z uzasadnienia postanowienia Sądu wynika, że błędnie przyjęto, iż postępowanie zwrotowe jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania komunalizacyjnego.

Wojewoda [..] postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] odmówił podjęcia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o podjęcie postępowania komunalizacyjnego jest przedwczesny, ponieważ z uzasadnienia postanowienia Sądu z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 855/04 wynika, iż rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Zakładu [...] zależy od wyniku postępowania kasacyjnego toczącego się w sprawie kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 410/04 w przedmiocie zawieszenia postępowania komunalizacyjnego. Zdaniem organu dopiero rozstrzygnięcie w tej sprawie wykaże, czy zawieszenie postępowania komunalizacyjnego było zasadne i które z postępowań winno mieć pierwszeństwo.

Od powyższego postanowienia Gmina Miejska K. wniosła zażalenie. W uzasadnieniu Gmina podniosła, że postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 410/04 - na które powołuje się organ pierwszej instancji – nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem wszczętym przez Gminę Miejską K. Zdaniem skarżącej, w sytuacji, gdy wniosek o wydanie decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie przejścia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy został złożony wcześniej niż wniosek Zakładu [...] o zwrot tej nieruchomości, to naturalną konsekwencją jest zawieszenie tego ostatniego postępowania. Poza tym Gmina wskazała, że Wojewoda [...] błędnie zastosował przepis art. 97 § 2 KPA, który stanowi podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania, a nie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 KPA w konfrontacji ze stanem faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy daje podstawy do tego, aby uznać, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. zostało wydane zgodnie z prawem. Organ stwierdził, że rozstrzygniecie postępowania dotyczącego zwrotu na rzecz Zakładu [...] spornej nieruchomości przy ul. [...] w K. ma istotne znaczenie dla wydania decyzji w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zdaniem organu istotną przesłanką nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego mienia na postawie art. 60 jest władanie mieniem, które podlega nabyciu. A zatem wynik prowadzonego postępowania o zwrot na rzecz Zakładu [...] spornej nieruchomości, udzieli odpowiedzi na pytanie, kto jest właścicielem, jak również kto włada nieruchomością położoną przy ul. [...] w K. Z tego też względu rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowią zagadnienie wstępne dla postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Minister zwrócił uwagę na rozstrzygnięcia sądowe zapadłe w postępowaniu w sprawie nabycia przez Województwo [...] udziału w nieruchomości w konfrontacji z postępowaniem o zwrot tej nieruchomości na rzecz Zakładu [...]. Wyrokiem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1193/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uznając za zgodny z prawem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia przez Województwo [...] [...] części nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające..., a więc wynik postępowania w sprawie wniosku Zakładu [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA dla postępowania o stwierdzenie nabycia udziału we współwłasności przez Województwo [...] w postępowaniu komunalizacyjnym.

Od postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2007 r. Gmina Miejska K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając Ministrowi naruszenie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające... W uzasadnieniu Gmina podniosła, że przepis art. 115 w dniu wejścia w życie 1 stycznia 1999 r. stanowił, iż Zakład jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to praw osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych osób prawnych. W związku z tym przepis ten dawał podstawę jedynie do bliżej nieokreślonego roszczenia. Przepis ten został zmieniony dopiero z dniem 1 stycznia 2003 r. W razie zbiegu postępowań o zwrot nieruchomości w oparciu o ten przepis i o stwierdzenie istnienia praw innych osób do takiej nieruchomości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie o prawach osób trzecich stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, a nie odwrotnie, jak przyjęły to organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji. W ocenie skarżącej sposób uzyskania przez Zakład [...] prawa własności jest określony jako zwrot, a nie jako przejście z mocy prawa, a nadto zależy od wykazania, że dana nieruchomość jest Zakładowi niezbędna. W przypadku korzystnego rozstrzygnięcia Zakład [...] nabyłby własność dopiero od momentu wydania przedmiotowej decyzji. Decyzja taka nie zmieniałaby stanu prawnego nieruchomości istniejącego w dniu 1 stycznia 1999 r., tj. w momencie, w którym należało dokonać oceny wystąpienia przesłanek nabycia z mocy prawa przez Miasto K. udziału w jej własności.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Zakład [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu - powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1193/05 – stwierdził, że w sytuacji braku prawomocnego zakończenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości na rzecz Zakładu [...], brak podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia postępowania komunalizacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiot niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczy postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2007 r. utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. o odmowie podjęcia postępowania komunalizacyjnego. Kognicja Sądu obejmuje zatem ocenę, czy były podstawy do podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania komunalizacyjnego, czy takich podstaw nie było, a więc, czy organ administracji publicznej prawidłowo przyjął, że nie ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania w tej sprawie.

Dokonując kontroli postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2007 r. Sąd uznał, że postanowienie to nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego wycofanie z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu, Minister Skarbu Państwa prawidłowo przyjął że w niniejszej sprawie brak było podstaw do podjęcia postępowania komunalizacyjnego. Co prawda w uzasadnieniu postanowienia organ nie wypowiedział się w kwestii ustąpienia przeszkody do prowadzenia postępowania komunalizacyjnego, jednakże naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania, wskazana w ostatecznym postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., skoro sprawa stwierdzenia następstwa prawnego i zwrotu na rzecz Zakładu [...] zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu wydania kwestionowanego postanowienia, jak również w chwili obecnej jest w toku. Z akt sprawy o sygn. I SA/Wa 1817/06 wynika bowiem, że od nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2007 r. oddalającego skargę [...] Przychodni [...] w K. i orzekającego o uchyleniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] wniesione zostały dwie skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które oczekują na rozpoznanie.

W tej sytuacji Minister Skarbu Państwa zasadnie odmówił podjęcia - na wniosek Prezydenta Miasta K. - postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę Miejską K., w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, prawa własności udziału w [...] części nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha.

Trzeba bowiem zauważyć, że o konieczności zawieszenia postępowania w sprawie nabycia mienia, na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., do czasu rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie następstwa prawnego i zwrot nieruchomości, toczącej się w trybie art. 115 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1193/05, opubl. Legalis.

Choć – jak słusznie zauważa Gmina Miejska K. - orzeczenie to dotyczyło sprawy nabycia przez Województwo [..] prawa własności udziału w [...] części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jednak zaprezentowana w tym wyroku ocena prawna odnosi się do tej samej kwestii, która była podstawą do zawieszenia postępowania w sprawie nabycia przez Gminę Miejską K. prawa własności udziału w [...] części działki nr [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że Zakład [...] wystąpił o zwrot całej nieruchomości przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...].

W tej sytuacji, mimo, że Minister Skarbu Państwa odmówił podjęcia postępowania w niniejszej sprawie, powołując się na wyrok Sądu z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1193/05, dotyczący innej sprawy, to uchybienie tego rodzaju nie uzasadniało wycofania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, skoro wyrok Sądu potwierdza prawidłowość zawieszenia postępowania w sprawie nabycia przez Gminę Miejską K., udziału we współwłasności tej samej nieruchomości, w tym samym trybie.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że nie mają one znaczenia dla niniejszej sprawy. Podnoszone przez skarżącą naruszenie przez Ministra Skarbu Państwa przepisu art. 60 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez nieuwzględnienie, że zagadnieniem wstępnym dla sprawy zwrotu nieruchomości na rzecz Zakładu [...] jest rozstrzygnięcie sprawy komunalizacyjnej (praw osób trzecich) mogło bowiem stanowić argumentację przeciwko prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie komunalizacji, nie zaś postanowienia o odmowie podjęcia tegoż postępowania.

Za zasadne należało natomiast uznać stanowisko Gminy Miejskiej K. wyrażone w odwołaniu, że przepis art. 97 § 2 KPA nie mógł stanowić podstawy prawnej do wydania postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ przepis ten dotyczy procesowego obowiązku podjęcia przez organ postępowania, gdy ustąpi przyczyna uzasadniająca jego zawieszenie. Błędne powołanie podstawy prawnej w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, skoro istniała podstawa prawna do wydania postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (por. np. wyrok NSA z dnia 5 października 1999 r., sygn. akt I SA 17/99, LEX nr 54523; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1425/99, LEX nr 54161). Taką podstawę stanowił art. 123 § 1 KPA. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postanowienie to dotyczyło kwestii wynikłej w toku postępowania, nie mającej charakteru rozstrzygającego o istocie sprawy (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS/00, ONSA 2000/4/137).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.