Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 686/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1 art. 17 ust.1 i ust.1b;
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

J.G. (dalej jako "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym dnia "[...]"r. strona zwróciła się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, I. O. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że I.O. jest wdową. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]"r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - na stałe, ze wskazaniem, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od "[...]"r., natomiast nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona obecnie zamieszkuje u matki (do lutego 2020 r. zamieszkiwała w E.), nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie nad matką opieki. Matka strony, w kwietniu 2017 r., przeszła udar mózgu, cierpi także na nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy. Podczas przeprowadzania wywiadu ustalono, że I.O. jest dość sprawna fizycznie, porusza się samodzielnie. Większość czynności dnia codziennego wykonuje samodzielnie lub przy drobnej pomocy, jest osobą energiczną i komunikatywną. Córka pomaga jej przy kąpieli (2 razy w tygodniu) podczas codziennej toalety, obcina paznokcie, przygotowuje posiłki, dba o czystość w mieszkaniu, robi zakupy raz na 2 tygodnie, uprawia ogródek. Strona wyjeżdża do E (gdzie mieszka jej rodzina) na 2-3 dni w ciągu miesiąca, wówczas matce pomagają sąsiedzi i siostra cioteczna.

Decyzją z dnia "[...]"r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę, I.O., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji uznał, że niepełnosprawność matki strony nie powstała w okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.), dalej jako: "u.ś.r.") i wskazał, że świadczenie nie może być przyznane gdyż, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność matki strony.

Po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji, decyzją

z dnia "[...]"r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, Kolegium powołało treść art. 17 ust.1

i ust.1b u.ś.r. i wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 podkreśliło, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ odwoławczy jednocześnie wskazał, że mimo posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, matka strony jest stosunkowo sprawna. Potwierdza to przeprowadzony wywiad, w którym wskazano, że sama powoli wykonuje czynności dnia codziennego samodzielnie wykonuje także czynności higieniczne, porusza się samodzielnie. Pomoc córki ogranicza się do czynności jakie zwyczajowo są świadczone przez dzieci starszym rodzicom: przygotowywanie posiłków, sprzątanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, podawanie leków. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że zakres opieki, jaką sprawuje nad matką skarżąca, nie wyklucza podjęcia zatrudnienia przez nią pracy, choćby w częściowym wymiarze.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną tylko przez część doby, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Istotą wnioskowanego świadczenia jest rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która takiej opieki wymaga. Skarżąca wskazała, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, która to opieka uniemożliwiała jej podjęcie zatrudnienia

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej do Sądu decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Istotą sporu pomiędzy rozstrzygającymi sprawę organami, a skarżącą jest zagadnienie, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce (skarżąca) z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką.

Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne jest jednym ze świadczeń opiekuńczych przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, których celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku

z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej.

W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych, świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest jednak kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, która się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy.

Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 u.ś.r., gdzie szczegółowo określono przesłanki, od spełniania których zależne jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia, mającego choć

w niewielkim stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku

z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną (przesłanki pozytywne). Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Wskazany przepis jednocześnie bezpośrednio wskazuje przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny

i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika zaś treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jednakże, wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. "w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji."

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Trybunał wskazał, iż kryterium wieku zastosowane w tym przepisie ma charakter dyskryminujący, bo niezasadnie różnicuje uprawnienia podmiotów podobnych - opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Przedmiotowy wyrok jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym zakresie jego zastosowania. Wyrok ten odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na

wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17

ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym

w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b ustawy nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej

(art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Skutkiem tego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art.17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło

w życie. Omawiany przepis ustawy - art. 17 ust. 1b jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność. Sąd orzekający

w niniejszej sprawie podziela linię orzeczniczą sądów administracyjnych, które

w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i stwierdzają o konieczności uchylenia decyzji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt

I OSK 1578/16, z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 4020/18, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1026/14, wyrok

WSA w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 623/15,

Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie skarżąca spełnia warunek sprawowania stałej opieki oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z jej sprawowaniem.

W tym miejscu przypomnieć należy ,że istotą opieki, o której mowa w art. 17

ust. 1 u.ś.r., jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić ( zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2019r. sygn. akt II Sa/Rz 535/19 LEX nr 2698568). Należy mieć także na względzie cel regulacji zawartej

w cytowanym wyżej przepisie art.17 u.ś.r., a więc przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. W związku z tym, wykładnia celowościowa przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych będzie tu miała pierwszeństwo przed wykładnią językową. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie i konsekwentnie wskazywał, że przywołane przepisy art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia (por. wyroki NSA : z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1286/14, z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt

I OSK 328/16, z dnia 23 października 2018r. sygn. akt I OSK 2397/18 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ze zgromadzonych przez organy obu instancji materiałów dowodowych wynika, że matka strony ma 73 lata, legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"roku. Na mocy tego orzeczenia Powiatowy Zespół ds. Orzekania

o Niepełnosprawności postanowił zaliczyć I.O. do stopnia niepełnosprawności znacznego na stałe. Według w/w Zespołu, matka strony skarżącej spełnia wskazanie dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że opieka strony nad matką polega na przygotowywaniu posiłków, mierzeniu ciśnienia, podawaniu leków, ćwiczeniach fizycznych, spacerach, a także praniu i sprzątaniu. Skarżąca pomaga swej matce w kąpieli i przy załatwianiu spraw urzędowych oraz wizytach lekarskich. Robi zakupy. Powyższe prowadzi, według Sądu, do jednoznacznego wniosku, że matka strony nie mogłaby samodzielnie funkcjonować bez pomocy córki, a strona sprawuje opiekę na swą matką w sposób uniemożliwiający jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem składu orzekającego, organy błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku Kolegium, ilość czynności z zakresu opieki, wykonywanych przez skarżącą nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, która - jak wskazano

w orzeczeniu o niepełnosprawności - wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji, uniemożliwia skarżącej podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. W świetle powyższych uwag, brak jest po stronie organów pomocowych kompetencji do weryfikowania ww. orzeczenia.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wykazał, że rodzaj i ilość czynności

z zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką pozwala skarżącej na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stan zdrowia matki, jej wiek, schorzenia z powodu których ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"r.)

i czynności wykonywane przez skarżącą przy matce w ramach opieki, przeczą takiemu stanowisku. To, że dana osoba, z uwagi na swój stan zdrowia, jest w stanie samodzielnie podejmować określone czynności dnia codziennego nie oznacza, że

w związku z opieką nad taką osobą niemożliwe jest przyznanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zaaprobowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że tylko w wyjątkowo skrajnych przypadkach zdrowotnych, dotyczących osoby wymagającej opieki (obłożna choroba powodująca stałe przebywanie w łóżku, niepełnosprawność uniemożliwiająca poruszanie się itp.), osoba wnioskująca

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, mogłaby liczyć na przyznanie żądanego świadczenia.

Podkreślić ponownie należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej

w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu

o niepełnosprawności. Do organów administracyjnych należy zaś ustalenie, czy

w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę, odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy

w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi

z art. 17 ust. 1 u.ś.r., zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie

w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 3946/18 i 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19).

Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Sądu, nieprawidłowe jest uznanie przez organy w niniejszej sprawie, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia o niepełnosprawności, nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji tylko dlatego, że organ stwierdza, że jest osobą stosunkowo sprawną, bo porusza się samodzielnie i powoli wykonuje czynności dnia codziennego oraz czynności higieniczne. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wykonuje przy matce szereg czynności, które ułatwiają lub wręcz umożliwiają matce funkcjonowanie (wykaz czynności – k. 17 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie dowody świadczą o tym, że strona

z powodu sprawowania ciągłej lub długoterminowej opieki nad swą matką, nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia.

Na koniec wyjaśnić należy, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca w skardze wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy

w zakreślonym terminie.

Reasumując, organy obu instancji nietrafnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i uznały, że zakres sprawowanej przez stronę opieki nad swoją niepełnosprawną w stopniu znacznym matką nie wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a w konsekwencji odmówiły jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji, stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku i dokona ponownej oceny, czy zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw.

z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r., poz.1800).