Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 457/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1997-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Organ administracyjny ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Organ administracji państwowej obowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Organ administracyjny oceniając materiał dowodowy obowiązany jest oprzeć się na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu.

TEZY

Organ administracyjny ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Organ administracji państwowej obowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Organ administracyjny oceniając materiał dowodowy obowiązany jest oprzeć się na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Witolda R. - Przedsiębiorstwo prywatne "W." na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lutego 1997 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 listopada 1996 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w L. decyzją z dnia 25 listopada 1996 r. (...) na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, art. 6 ust. 4, art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, par. 31 art. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ określił dla Przedsiębiorstwa Prywatnego "W." Witolda R. w L. za wrzesień 1993 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 1.223,60 zł. Po uwzględnieniu kwoty 170,80 zł stanowiącej zobowiązanie podatkowe na podstawie deklaracji VAT-7 za wrzesień 1993 r. do przypisu pozostał podatek w kwocie 1.052,80 zł.

Jednocześnie Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ ustalił dla Przedsiębiorstwa Prywatnego "W." Witolda R. za wrzesień 1993 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości 1.236,60 zł. Po uwzględnieniu kwoty 1.223,60 zł stanowiącej określone w pierwszej części decyzji zobowiązanie podatkowe do przypisu przypada podatek w wysokości 12,60 zł.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne. W miesiącu wrześniu 1993 r. Przedsiębiorstwo Prywatne "W." Witolda R. zawyżyło podatek naliczony o kwotę 873,70 zł poprzez przyjęcie do odliczenia:

- podatku z faktury VAT (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. wystawionej przez firmę "L." otrzymanej przez podatnika w sierpniu niegodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ gdyż jednostka odliczyła kwotę podatku naliczonego nie za miesiąc, w którym otrzymała fakturę - zawyżenie podatku naliczonego z tego tytułu wyniosło 869,54 zł.

- podatku naliczonego z rachunku uproszczonego nr 57 w kwocie 4,17 zł - sprzecznie z art. 19 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy oraz z par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ gdyż podstawę do obniżenia podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury VAT.

W związku z powyższym we wrześniu 1993 r. organ podatkowy zmniejszył należny podatek o kwotę 56,50 zł na podstawie faktury VAT (...) wystawionej dla firmy L. w dniu 30 sierpnia 1993 r. - obowiązek podatkowy powstał w sierpniu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Urząd określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień 1993 r. przyjmując następujące kwoty podatku należnego oraz podatku do odliczenia:

- podatek należny - 9.067 zł

- podatek do odliczenia - 7.843,40 zł

Ponadto Urząd Skarbowy zwiększył kwoty podatku należnego o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego i ustalił zobowiązanie podatkowe we wrześniu 1993 r. przyjmując następujące kwoty podatku należnego oraz podatku do odliczenia.

- podatek należny - 9.079,60 zł

- podatek do odliczenia - 7.843,40 zł

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Witold R. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej w części dotyczącej nieuznania do odliczenia podatku naliczonego od faktury VAT wystawionej w sierpniu 1993 r. W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, że mógł odliczyć kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT (...) z dnia 26 września 1993 r. wystawionej przez E.U.G. "L." za wrzesień 1993 r.

Izba Skarbowa w L. decyzją z dnia 28 lutego 1997 r. (...) działając w oparciu o przepisy art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/, par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Nie kwestionując ustaleń faktycznych Izba Skarbowa przyjęła, że przyjmując do odliczenia podatek zawarty w rachunkach uproszczonych podatnik naruszył art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług albowiem podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o podatek naliczony zawarty tylko w oryginale faktury VAT.

Odnośnie zarzutów skarżącego, iż brak było podstaw do kwestionowania jego prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r., Izba Skarbowa stwierdziła, że oświadczenie skarżącego, iż wyżej wymienioną fakturę otrzymał we wrześniu, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem na odwrocie faktury umieszczono adnotację "przyjęto 26 sierpnia 1993 r.". Pozostałe rozważania dotyczą prawidłowości wyliczenia podatku.

Skargę do NSA złożył Witold R. Zaskarżając decyzję w części dotyczącej nie uznania prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. poprzez błędne przyjęcie, że wyżej wymienione faktury otrzymano w sierpniu 1993 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że organy podatkowe wydając decyzję nie wzięły pod uwagę jego wyjaśnień, w których to jednoznacznie stwierdził, że faktury otrzymał 1 września 1993 r. Skarżący podniósł również, że pomimo wyraźnej jego adnotacji na fakturze, że odebrał ją we wrześniu, organy podatkowe co do jego twierdzenia nie ustosunkowały się, a adnotacja z podpisem żony jest efektem zasad wynikających z przepisów dotyczących prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, z których wynika, że przyjęcie towaru winno być potwierdzone na dokumencie datą i podpisem osoby przyjmującej towary, a ponieważ na przedmiotowej fakturze nie dokonano adnotacji o przyjęciu towaru, zapis ten został uzupełniony, biorąc błędnie za podstawę datę wystawienia faktury.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie akcentując, że na fakturze skarżący swoją adnotację umieścił w trakcie kontroli, przed spisaniem protokołu zabezpieczenia dokumentów w celu dokonania ich kserokopii, potwierdzając w pozostałej części argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 7 Kpa organ administracyjny ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa.

Organ administracji państwowej obowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Organ administracyjny oceniając materiał dowodowy obowiązany jest oprzeć się na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu.

W toku postępowania skarżący podnosił, że fakturę VAT (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. otrzymał we wrześniu 1993 r., a o tym, że fakturę tę otrzymał w tym miesiącu miał świadczyć wpis do podatkowej księgi przychodów i rozchodów /poz. księgi 551/ oraz sporządzona na fakturze adnotacja o jej otrzymaniu.

Zauważyć należy, że Urząd Skarbowy w L. w swojej decyzji nie odniósł się w ogóle do podniesionego zarzutu. Również ustalenia Izby Skarbowej w tym zakresie są niewystarczające, albowiem przyjmując, że fakturę przyjęto 26 sierpnia 1993 r. oparto się tylko na adnotacji "przyjęto 26 sierpnia 1993 r.". Również Izba Skarbowa nie ustosunkowała się dlaczego nie dano wiary twierdzeniom skarżącego.

Z uwagi na to, że na fakturze (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. umieszczone są dwie adnotacje, jedna sporządzona przez skarżącego, że towar oraz fakturę otrzymano we wrześniu oraz druga na odwrocie faktury, że "przyjęto 26 sierpnia 1993 r." obowiązkiem organów było wyjaśnienie tej rozbieżności. Zarówno w decyzji Urzędu Skarbowego jak i Izby Skarbowej tych rozbieżności nie wyjaśniono. Ogólne twierdzenie organu administracyjnego, iż oświadczenie strony, że fakturę otrzymała we wrześniu nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym, nie odpowiada zasadom określonym w art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, albowiem powinnością organu było konkretne uzasadnienie swego stanowiska.

Nie może również stanowić podstawy do przyjęcia, że fakturę skarżący otrzymał w sierpniu 1993 r. adnotacja na fakturze urzędnika przeprowadzającego kontrolę, że skarżący swoją adnotację umieścił w trakcie kontroli. Adnotacja ta nie została poparta jakimikolwiek dowodami, a opiera się tylko na domniemaniu nie znajdującym pokrycia w zebranym materiale.

Zatem przyjąć należy, że organy administracyjne w sposób niedostateczny wyjaśniły i uzasadniły, że skarżący fakturę (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. otrzymał w sierpniu 1993 r. a nie we wrześniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy za pomocą dostępnych środków dowodowych należy wyjaśnić, kiedy faktycznie fakturę (...) z dnia 26 sierpnia 1993 r. otrzymał skarżący. Dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego konieczne będzie wyjaśnienie, dlaczego na fakturze umieszczono dwie adnotacje o jej przyjęciu i jakie znaczenie ma adnotacja sporządzona przez małżonka skarżącego.

Należy wziąć również pod uwagę /a czego organy nie uczyniły/ oświadczenie Beaty R. (...), że adnotacja z dnia 26 sierpnia 1993 r. została zapisana omyłkowo podczas rutynowego sprawdzania poprawności przyjmowania towarów. Zauważyć również należy, że na rozprawie pełnomocnik Izby Skarbowej stwierdził, że istnieje faktycznie wątpliwość co do tego, kiedy sporną fakturę otrzymał skarżący. Skoro jednak tych wątpliwości nie można będzie usunąć, to nie można ich tłumaczyć na niekorzyść skarżącego. Dopiero szczegółowe wyjaśnienie kwestii, kiedy skarżący otrzymał sporną fakturę pozwoli organom podatkowym wydać prawidłową decyzję w zakresie określenia i ustalenia zobowiązania podatkowego.

Mając na uwadze powyższe należało zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w L. uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.