Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 821/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 134 ust. 1,
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 149, art. 152,
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: par. 36 ust. 2 i 6, par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
article: art. 84 par. 1, art. 80, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 par. 1, art. 47 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 134 par. 2, art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2013r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania C. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, utrzymał w mocy decyzję Starosty K.ego z 20 lipca 2012 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w Z. C. gm. C. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki Nr 240/1 o pow. 0,0083 ha i Nr 241/1 o pow. 0,0031 ha zajętą pod drogę Nr 15123 p/n "C.-Z.-M.-R." oraz za drzewostan istniejący na ww. działkach w dniu 31 grudnia 1998 r.

W uzasadnieniu organ podał, że Starosta K. decyzją z [...] ustalił na rzecz C. K. odszkodowanie z tytułu zajęcia ww. nieruchomości pod drogę publiczną w oparciu o decyzję Wojewody ego z 19 czerwca 2007 r. stwierdzającą nabycie tej nieruchomości przez Powiat K. z mocy prawa

z dniem 1 stycznia 1999 r., a także operat szacunkowy. W odwołaniu od tej decyzji skarżący domagał się odszkodowania za drzewa rosnące na ww. nieruchomości, które zostały ścięte przez Powiatowy Zarząd Dróg w 2003 r. bez odszkodowania

i powiadomienia go o tym zdarzeniu. Do zarzutów tych przychylił się Wojewoda i decyzją z [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję

i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Starosta K. decyzją z [...] ponownie ustalił na rzecz C. K. odszkodowanie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną Nr 15123 i za drzewostan istniejący na niej w dniu 31 grudnia 1998 r. Od decyzji tej,

w części dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r. na gruncie drzewostanu, odwołał się skarżący kwestionując wysokość orzeczonego odszkodowania, które jego zdaniem zostało obliczone nierzetelnie na podstawie "niefachowych" tablic, z których przyjęto najniższe stawki. Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził między innymi, że rzeczoznawca majątkowy nie dołożył należytej staranności, ponieważ nie uwzględnił ani nie odniósł się do znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji "Wykazu drzew przy drodze powiatowej Nr 15123", a wysokość odszkodowania określił na podstawie "Tablic zasobności i przyrostu drzewostanów" nie odzwierciedlających wartości faktycznej.

Wojewoda decyzją z [...], sprostowaną postanowieniem z 19 maja 2010r., uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ I instancji powołał nowego rzeczoznawcę majątkowego, który określił wartość nieruchomości oraz istniejącego na niej w dniu 31 grudnia 1998 r. drzewostanu. Na podstawie nowo sporządzonej opinii Starosta K. decyzją z 7 lutego 2011 r. po raz trzeci ustalił odszkodowanie na rzecz C. K.. Od decyzji tej skarżący również wniósł odwołanie podnosząc, że nie zgadza się z wysokością odszkodowania w części dotyczącej wycinki drzew, ponieważ drewno zakwalifikowano jako opałowe, a w jego ocenie faktycznie nadawało się na deski. Ponadto skarżący zakwestionował fakt, że wartość drewna została pomniejszona o koszt zrywki, którym został obciążony.

Wojewoda rozpatrując odwołanie stwierdził, że organ I instancji

w dalszym ciągu nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość podważanej przez odwołującego kwestii zakwalifikowania drewna jako opałowego, która może mieć wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania, w związku z czym zobowiązał organ

I instancji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez pozyskanie zeznań świadków np. osoby, która dokonała kwalifikacji drewna jako opałowego lub osób, którym zlecono wycinkę tych drzew i decyzją z 28 czerwca 2011 r. uchylił decyzję Starosty K. oraz przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, organ I instancji wydał kolejną - czwartą decyzję, w której ustalił odszkodowanie na rzecz odwołującego, za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną Nr 15123 oraz za drzewostan istniejący na tej nieruchomości. Od powyższej decyzji ponownie odwołał się C. K. podtrzymując zarzuty z poprzedniego odwołania.

W pismach z 19 lipca 2012 r. i 27 sierpnia 2012 r. skierowanych do Starosty K. i pracownika prowadzącego sprawę w Starostwie K., C. K. powtórzył żądania zawarte w odwołaniu, występując też o doliczenie odsetek w wysokości 10% od wartości drewna od czasu wycinki drzew w 2003 r.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi opinia rzeczoznawcy majątkowego (co wyklucza możliwość negocjacji), który zobowiązany jest określić wartość nieruchomości według stanu na dzień wejścia w życie ustawy z 13 października 1998 r. tj. na dzień 29 października 1998 r. i według aktualnych cen nieruchomości na lokalnym rynku obrotu nieruchomościami, obowiązujących w dacie wydania decyzji o odszkodowaniu. Opinia rzeczoznawcy, którą stanowi operat szacunkowy z 15 listopada 2010 r. dotyczący określenia wartości nieruchomości zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną Nr 15123 i znajdującego się na niej w tej dacie drzewostanu, została zaopatrzona w klauzulę aktualności w odniesieniu do wyceny nieruchomości, sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 10 grudnia 2011 r., co czyni zadość art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że rzeczoznawca majątkowy określił wartość nieruchomości stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Zgodnie z zasadą metody szacunkowej, oparł się na przykładowych transakcjach obrotu nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne, przedstawiając charakterystykę nieruchomości z próby reprezentatywnej. Z treścią operatu szacunkowego C. K. zapoznał się, akceptując go w dniu 29 grudnia 2010r. na rozprawie administracyjnej z udziałem rzeczoznawcy majątkowego. Pomimo tego w dalszym ciągu domagał się wyższego odszkodowania za drzewa rosnące w 1998 r. na jego gruncie. Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z 20 października 2011 r. przedstawił sposób wyceny drzew, której dokonał dwoma metodami: jako materiału opałowego w oparciu o cenę drewna uzyskaną od Nadleśnictwa C. oraz metodą dochodową na podstawie przeliczenia na wartość surowca tartacznego iglastego. Do odszkodowania przyjął jednak wartość korzystniejszą dla właściciela, ponieważ dokonane obliczenia wykazały, że wartość drewna opałowego z drzew jest wyższa niż uzyskany z nich surowiec tartaczny. W dniu 21 maja 2012 r. Starosta K. przesłuchał uzupełniająco jako świadka Kierownika Obwodu Drogowego Nr 1 w C. - pracownika Powiatowego Zarządu Dróg, który zeznał, że drewno z drzew ściętych w 2003 r. nie miało wartości surowca przemysłowego nadającego się np. do produkcji desek lub listew boazeryjnych.

W ocenie Wojewody na przeznaczenie drewna tylko na opał wskazują też dokumenty, takie jak np. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy C. z [...] określająca te drzewa jako częściowo obumarłe, uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z [...] stwierdzające, że drzewa są pochylone

w kierunku jezdni oraz protokół z wizji w terenie z dnia 12 maja 2003 r. zawierający analogiczne stwierdzenie na temat pochylonych drzew, co oznacza, że nie były one

w dobrym stanie żywotności.

Zdaniem Wojewody postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ

I instancji w sposób jednoznaczny wskazało na poprawność dokonanej kwalifikacji drewna jako opałowego przeznaczonego na cele użytkowe i przemysłowe.

Odnosząc się do zarzutu polegającego na braku zgody na "potrącenie

z kwoty odszkodowania kosztów wycinki" organ podniósł, że jest on nieuzasadniony, ponieważ, jak stwierdził rzeczoznawca majątkowy w piśmie do Starosty K.

z 20 października 2011 r. na podstawie ustaleń poczynionych w Nadleśnictwie C., cena drewna stosowana przez to Nadleśnictwo i następnie wykorzystana przez sporządzającego wycenę miała już wkalkulowany koszt pozyskania i zrywki.

Również zarzut dotyczący żądania przez skarżącego odsetek w wysokości 10% od wartości drewna za zwłokę, skierowany pod adresem pracownika prowadzącego niniejszą sprawę w Starostwie, jest - w ocenie organu - pozbawiony jakichkolwiek podstaw prawnych, ponieważ w sprawie nie występuje "zwłoka" ze strony organu, który kolejny, czwarty raz ustalił odszkodowanie na rzecz odwołującego, w tym po raz trzeci w części odnoszącej się do rekompensaty za drzewa znajdujące się

w dniu 31 grudnia 1998 r. na jego posesji.

Reasumując Wojewoda uznał decyzję Starosty K. za prawidłową, wydaną w oparciu o opinię szacunkową rzeczoznawcy majątkowego, która została sporządzona na podstawie obowiązujących przepisów, wynikających z ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przepisów branżowych, standardów zawodowych oraz wydanego dla rzeczoznawców majątkowych opracowania autorstwa M. C. zawierającego specjalistyczną wiedzę w zakresie wyceny drzew jak również dodatkowego dowodu w postaci zeznań naocznego świadka, w odniesieniu do drzew znajdujących się na posesji C. K. i istniejących 31 grudnia 1998 r. na poboczu drogi Nr 15123 p/n "C. - Z. - M. - R.".

Skargę na decyzję Wojewody ego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył C. K.. Zażądał “zapłaty za drewno

w cenie desek", 10% odsetek od kwoty odszkodowania za przejęty grunt i drzewa od roku 2003 oraz nie zgodził się na potrącenie z kwoty odszkodowania kosztów ścinki drzew. Wniósł również o powołanie w charakterze świadka A.K. – inspektora powiatowego, który miałby potwierdzić słuszność oświadczeń skarżącego

w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust. 1). Odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych

w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa (ust. 4). Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, czyli 29 października 1998 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (ust. 5).

Bezspornym jest, że działki nr 240/1 o pow. 0,0083 ha i nr 241/1 o pow. 0,0031 ha zostały przejęte z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu K.ego w oparciu o decyzję Wojewody ego z 19 czerwca 2007 r. Nie ulega także wątpliwości, że wniosek złożyła osoba uprawniona, w terminie umożliwiającym jego merytoryczne rozpatrzenie.

Spór w sprawie dotyczy kwoty odszkodowania, o jakim mowa w art. 73 ustawy, przy czym skarżący kwestionuje wyłącznie ustaloną przez organ wartość usuniętego

w roku 2003 drzewostanu, gdyż wartość zajętego pod drogę gruntu nie była w toku postępowania i nadal nie jest sporna.

Mając na uwadze tak określony przedmiot sporu między stronami wyjaśnienia na wstępie wymaga, na czym polega ustalenie przez organ administracji wysokości odszkodowania przewidzianego dla właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy.

Zgodnie z zacytowanym wyżej art. 73 ust.4 w kwestii sposobu ustalenia

i wypłacenia odszkodowania zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.

W myśl art. 134 ust. 1 tej ustawy podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 149 i nast. określa podstawowe zasady wyceny nieruchomości, przy czym jeśli chodzi o wartość rynkową, stosuje się podejścia porównawcze lub dochodowe Jeżeli istniejące uwarunkowania nie pozwalają na zastosowanie podejścia porównawczego lub dochodowego, wartość rynkową nieruchomości określa się w podejściu mieszanym. Przy zastosowaniu podejścia kosztowego określa się wartość odtworzeniową nieruchomości (art. 152). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, sporządzonej w formie operatu szacunkowego (art. 130 ust.2 w zw. z art. 156 ust.1). Rzeczoznawca dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane

o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust.1). Zastrzec jednak należy, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.

w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109 ze zm.) prawodawca przewidział, że w przypadku, gdy dane

z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania przewidzianego w art. 73 ust.1 ustawy, wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym (§ 36 ust.2 i 6).

Wynika z tego, że generalnie rzec biorąc, dla potrzeb odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę w trybie art. 73 ust.1 ustawy ustala się jej wartość rynkową wedle reguł przewidzianych w ugn, a zatem rzeczoznawca dokonuje wyboru i uzasadnienia podejścia (porównawczego, dochodowego lub mieszanego zgodnie

z art. 152 ust.2 ugn), a dopiero przy zaistnieniu przesłanek, o jakich mowa w § 36 ust. 2 rozporządzenia, stosuje podejście kosztowe.

Jak widać z powyższego, operat szacunkowy sporządzany jest wedle konkretnych zasad, określonych tak w ugn jak i w rozporządzeniu z 21 września 2004 r. Ustawowy rygoryzm w określeniu zasad wedle których sporządzony ma być operat szacunkowy nie pozbawia go waloru opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84

§ 1 kpa. Oznacza to, że do organu orzekającego w sprawie należy ostatecznie merytoryczna ocena operatu, a w szczególności prawidłowość i zgodność z prawem zastosowanej przez rzeczoznawcę majątkowego metody oszacowania nieruchomości.

Jak wynika z treści operatu złożonego w sprawie, do określenia wartości nieruchomości będącej przedmiotem wniosku rzeczoznawca przyjął podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej. Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu (art. 153 ust. 1 ugn). Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen (§ 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia).

Sporządzając operat w sprawie rzeczoznawca przyjął do porównania nieruchomości będące przedmiotem transakcji dokonanych na terenie powiatu K. z przeznaczeniem pod budowę dróg lub zajętych pod drogi publiczne przy założeniu, że ich wartość jest równa cenie jaką uzyskano za nieruchomości podobne oraz, że nie zachodziły szczególne warunki sprzedaży. Szczegółową analizę lokalnego rynku nieruchomości podobnych do wycenianej, charakterystykę nieruchomości będącej przedmiotem sprawy oraz sposób określenia jej wartości przedstawiony został w operacie na str.10 – 14 (k. 156 – 152).

Wprawdzie rzeczoznawca powołał się na treść § 36 rozporządzenia z 21 września 2004r. obowiązującą w dacie sporządzenia operatu, która uległa zmianie

z dniem 26 sierpnia 2011r. (Dz.U.2011.165.985), jednak - w ocenie Sądu – okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość szacunku. Wedle brzmienia tego przepisu obowiązującego do 25 sierpnia 2011r., przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne rzeczoznawca obowiązany był stosować podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Podstawę oszacowania wartości rynkowej nieruchomości objętej przedmiotem sprawy stanowiło bowiem - wedle ówczesnego brzemienia tego przepisu – także podejście porównawcze, przy zastosowaniu którego dokonuje się wyceny nieruchomości zajętych pod drogi publiczne w trybie art. 73 ustawy – według przepisów obowiązujących

w dacie orzekania przez organ.

Podkreślenia również wymaga, że choć operat szacunkowy sporządzony został

w jego zasadniczym brzmieniu 15 listopada 2010 r., to posiada on klauzulę aktualności z dnia 10 grudnia 2011 r. stwierdzającą, że na badanym rynku nieruchomości w okresie od daty wyceny do dnia aktualizacji nie wystąpiły wyraźne tendencje wzrostowe lub spadkowe w zakresie uzyskiwanych cen transakcyjnych sprzedaży nieruchomości,

a tym samym nie wystąpiła istotna zmiana wartości przedmiotowej nieruchomości (art. 156 ust.4 ugn). Ponadto rzeczoznawca stwierdził, że określona w operacie wartość działki niezabudowanej jest aktualna w dniu opracowania klauzuli. Wedle operatu wartość ta wynosi 2267 zł.

Jak już podkreślono wyżej, opinia rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości podlega ocenie organu orzekającego jak każdy inny dowód w sprawie (por. art. 80 kpa oraz wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 417/06 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Ocenę taką przeprowadził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i uznać należy, że jest ona prawidłowa i dokonana w sposób właściwy. Analiza powyższego operatu wskazuje bowiem, że został on sporządzony w sposób odpowiadający prawu, przyjęta za podstawę wyceny metoda nie budzi wątpliwości, a wyliczenia zostały uzasadnione logicznymi i spójnymi wywodami.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że odszkodowanie, o jakim mowa w art. 73 ust.1 ustawy przysługuje za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość.

Pojęcie nieruchomości w znaczeniu ogólnym nie zostało zdefiniowane w ugn, jednak w szeroko rozumianym obrocie cywilnym stosuje się definicję nieruchomości przyjętą w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 46 § 1 kc nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Takiemu rozumieniu nieruchomości odpowiada definicja ustawowa tzw. nieruchomości gruntowej zawarta w art. 4 pkt 1 ugn, zgodnie z która jest to grunt wraz z częściami składowymi,

z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności.

Stosownie do art. 47 § 1 i 2 kc część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych i jest nią wszystko, co nie może być odłączone od rzeczy bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 48 kc).

Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że drzewa jako część składowa gruntu nie mogą być przedmiotem oddzielnej wyceny przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości. Zasada taka obowiązuje także przy ustalaniu odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Jak już wskazano wyżej, zgodnie z § 36 ust.6 pkt 1 rozporządzenia z 21 września 2004r. przy określaniu wartości nieruchomości lub ich części dla ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust.1 ustawy – przyjmuje się stan tych nieruchomości na dzień 28 października 1998r, nie uwzględniając nakładów dokonanych przez osobę uprawnioną po utracie prawa do władania gruntem. Jak wskazują akta sprawy, na datę 28 października 1998r. działki nr 240/1 o pow. 0,0083 ha i nr 241/1 o pow. 0,0031 ha były faktycznie zajęte pod drogę wojewódzką nr 15123 relacji C. – Z. – M. – R.. Scięte w roku 2003 drzewa znajdowały się w pasie drogowym i ich usunięcia z uwagi na zagrożenie dla ruchu drogowego dokonał ówczesny właściciel nieruchomości, którym z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. stał się Powiat K..

Mając zatem na uwadze przepisy ugn, rozporządzenia z 21 września 2004r. oraz kodeksu cywilnego, nie było podstaw prawnych, aby drzewa te zostały objęte oddzielną wyceną przy ustalaniu odszkodowania w niniejszej sprawie. W dniu 28 października 1998r. stanowiły one część składową gruntu zajętego pod drogę publiczną, przy czym podkreślenia wymaga, że w świetle przepisów rozporządzenia dla wartości wycenianej nieruchomości fakt, że drzewa znajdowały się w pasie drogowym nie ma znaczenia, gdyż obie działki nr 240/1 i 241/1 nie mogły być oszacowane inaczej niż nieruchomość drogowa, skoro takie było ich przeznaczenie w dacie, o jakiej mowa w § 36 ust.6 pkt 1. Taki też stan przyjęto w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę wydania decyzji.

Podkreślenia również wymaga, że dodatkowy szacunek wyciętych drzew przeprowadzony został wskutek decyzji kasacyjnej Wojewody ego z dnia 6 marca 2009r., a określoną z tego tytułu przez rzeczoznawcę kwotę kwestionował wyłącznie skarżący. Jako podstawę prawną wyceny drzew niezależnie od określenia wartości wywłaszczonej nieruchomości gruntowej wskazano w operacie art. 135 ust.5 ugn, który dotyczy zasad określenia wartości odtworzeniowej nieruchomości, w sytuacji gdy nie da się ustalić jej wartości rynkowej. Przy określeniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, oddzielnie określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych (art. 135 ust.2 ugn). W sprawie niniejszej przepis ten nie może mieć jednak zastosowania, gdyż - jak już powiedziano wyżej - zgodnie z § 36 ust.1 i 6 rozporządzenia, wartość nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy należy określić w pierwszej kolejności jako wartość rynkową. Dopiero, gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej nieruchomości, wartość tę określa się w podejściu kosztowym, przy pomocy którego ustala się wartość odtworzeniową nieruchomości (§ 36 ust.2 w zw.

z § 20 rozporządzenia oraz art. 152 ust.3 in fine ugn).

W niniejszej sprawie analiza rynku lokalnego umożliwiała ustalenie wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości przy zastosowaniu podejścia porównawczego, dlatego przyjęcie podejścia kosztowego, polegającego na oddzielnym ustaleniu wartości ściętego drewna (niezależnie od tego, że drzewa te ścięte zostały przez Powiat K. - właściciela uprawnionego już wówczas do rozporządzania tą nieruchomością) nie znajdowało uzasadnienia w przepisach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji miał jednak na uwadze, że pierwsza decyzja kasacyjna Wojewody ego

z 6 marca 2009r. wskutek której w operacie szacunkowym została określona dodatkowo wartość drewna, uwzględniała fakt, że wyrokiem z 18 stycznia 2006r.

w sprawie IC 310/05 Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił powództwo C. K. przeciwko Powiatowi K. o zapłatę kwoty 7000 zł za wycięte drzewa z uwagi na brak umowy, z której skarżący wywodził swoje roszczenie cywilno-prawne.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł także "na marginesie", że na podstawie art. 73 ustawy "powodowi przysługuje odszkodowanie w związku z zajęciem części należącej do niego nieruchomości pod drogę publiczną."

W efekcie, odszkodowanie za usunięte z pasa drogowego drzewa zostało C. K. przyznane i dlatego kontrolując zaskarżoną decyzję nie można nie uwzględnić treści art. 134 § 2 p.p.s.a. statuującego zasadę zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego, a takim byłoby w istocie uchylenie objętego skargą rozstrzygnięcia z przyczyn, o jakich mowa wyżej.

Niezależnie jednak od przedstawionych motywów jakie legły u podstaw oddalenia skargi w niniejszej sprawie podnieść należy, że - nawet przy przyjęciu prawidłowości dodatkowej wyceny ściętego drewna – zarzuty sformułowane przez C. Kurendę nie mogłyby zostać uwzględnione.

Sprawa odszkodowania będąca przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji została bowiem wnikliwie i szczegółowo wyjaśniona, głównie na skutek odwołań składanych przez skarżącego. Objęta skargą decyzja Wojewody ego była czwartym z kolei rozstrzygnięciem tego organu, gdyż trzy wcześniejsze decyzje organu I instancji zostały uchylone przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa, a sprawa, po uwzględnieniu zarzutów skarżącego, przekazywana była do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się wyłącznie do argumentacji zawartej w skardze podnieść należy, że nie budzi zastrzeżeń ustalenie dotyczące zakwalifikowania drewna

z wyciętych drzew jako opałowego. To, że drewno to mogło być przeznaczone wyłącznie na opał organ przyjął na podstawie wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dokumentów jak i zeznań świadka – pracownika Powiatowego Zarządu Dróg. C. K., oprócz własnych twierdzeń, nie przedstawił żadnego dowodu, który przeczyłby tym ustaleniom.

Jak wynika z treści operatu z 15 listopada 2010 r. oraz wyjaśnień rzeczoznawcy zawartych w piśmie z 20 października 2011 r. wycena drzew została wykonana dwoma metodami – jako materiału opałowego na podstawie miąższości całego drzewa i ceny drewna opałowego uzyskiwanej przez Nadleśnictwo C. w analizowanym okresie oraz metodą dochodową tj. na podstawie miąższości grubizny danego drzewa

w określonym wieku i przeliczenia na wartość surowca tartacznego iglastego II klasy jakości. Jak podkreślił rzeczoznawca, na podstawie przeprowadzonych obliczeń okazało się, iż wartość drewna opałowego uzyskana ze ściętych drzew jest wyższa niż uzyskany surowiec tartaczny i jako odszkodowanie przyjęto wartość korzystniejszą dla C. K..

Wojewoda wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji również podnoszoną

w skardze kwestię potrącenia z kwoty odszkodowania kosztów ścinki drzew. Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami rzeczoznawcy majątkowego cena drewna stosowana przez Nadleśnictwo C., na której oparł wyliczenia zawarte

w operacie, miała już wkalkulowany koszt pozyskania i zrywki. Znajduje to potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.

Nawiązując do zawartego w skardze żądania wypłaty 10% odsetek od kwoty odszkodowania za przejęty grunt i drzewa od 2003 r. stwierdzić należy, że zarówno cytowane powyżej przepisy ustawy, jak też ugn, nie przewidują możliwości przyznania odszkodowania wraz z odsetkami. Wprawdzie art. 132 ust. 2 u.g.n. odnosi się do skutków zwłoki lub opóźnienia, ale dotyczą one opóźnienia lub zwłoki w wypłacie przyznanego już odszkodowania Wykonaniu poprzez wypłatę kwoty odszkodowania podlega decyzja ostateczna, to jest taka, która nie może być wzruszona w drodze odwołania. W wyniku odwołań skarżącego decyzje organu I instancji były przez Wojewodę uchylane i żadna z nich nie uzyskała przymiotu ostateczności, więc nie mogły być one wykonane.

Ubocznie jedynie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że nie mógł zostać uwzględniony załączony do skargi wniosek o przesłuchanie świadka, gdyż sądy administracyjne nie prowadzą co do zasady postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Mając zatem na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.