Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 293/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 października 2012 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. J. H. (dalej: skarżący) wystąpił do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w L. S. z siedzibą w U. o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2010. Strona zadeklarowała w sekcji VII ("Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych") – 36 działek ewidencyjnych. W sekcji VIII ("Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych") zadeklarowała: do jednolitej płatności obszarowej (JPO) 22 działki rolne oznaczone literami od "A" do "W", o łącznej powierzchni 41,95 ha; do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) – 11 działek rolnych oznaczonych literami od "C1" do "T1", o łącznej powierzchni 20,70 ha, natomiast do płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych – 11 działek rolnych o łącznej powierzchni 20,05 ha.

W dniu [...] r. skarżący złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie, w którym podał, że B. H. (dalej: nowy właściciel) w dniu [...] r. nielegalnie wtargnął na uprawiane przez niego grunty położone na działce ewidencyjnej Nr [...] o powierzchni 3,96 ha i dokonał wykoszenia trawy, nawożonej uprzednio nawozami mineralnymi. Podał w oświadczeniu, że przedmiotowy grunt użytkował na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] r. z właścicielami na okres trzech lat. Do oświadczenia strona załączyła: wspomnianą umowę dzierżawy, której przedmiotem są grunty położone między innymi na działce ewidencyjnych Nr [...] oraz umowę dzierżawy z dnia [...] r. na przedmiotowy grunt, na okres pięciu lat.

Z kolei w dniu [...] r. skarżący złożył pismo informujące o tym, że nowy właściciel dokonał celowego zniszczenia uprawy działki Nr [...], wypasając krowy na uprawie owsa, dołączając pismo skierowane do nowego właściciela, informujące go o nielegalnym wtargnięciu na grunt i uszkodzeniu uprawy.

Wezwaniem (Nr [...]) z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieprawidłowości.

W odpowiedzi z dnia [...] r. skarżący złożył kolejne oświadczenie podając, że od [...] r. był użytkownikiem gruntów ornych położonych miedzy innymi na przedmiotowej działce ewidencyjnej Nr [...], dokładnie wskazując, jakiego rodzaju prace wykonywane były na tej działce. Nadmienił także, że w dniu [...] r. nowy właściciel dokonał zniszczenia łąki, poprzez wykoszenie trawy a następnie ją zaorał i skosił część wyrośniętego już owsa. Na potwierdzenie swoich racji strona załączyła oświadczenia czterech świadków. W oświadczeniach – złożonych w dniu [...] r. i w dniu [...] r. – zgodnie stwierdzili oni, że to skarżący był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych położnych na działkach ewidencyjnych o numerach: [...],[...],[...] i [...], które użytkował na podstawie umowy dzierżawy, a także potwierdzili, że nowy właściciel dokonał zajęcia gruntu i zniszczenia części upraw położonych na wymienionych działkach.

Kolejnym wezwaniem (Nr [...]) z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieprawidłowości, polegających na tym, że suma powierzchni zadeklarowanych działek rolnych położonych na przedmiotowej działce ewidencyjnej o identyfikatorze Nr [...] (działka Nr ewidencyjny [...]) jest większa od całkowitej powierzchni tej działki wynikającej z ewidencji gruntów.

W odpowiedzi, skarżący (w dniu [...] r.) złożył formularz korekty wniosku oraz oświadczenie, że od [...] r. był faktycznym posiadaczem gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej Nr [...], które użytkował na podstawie umowy dzierżawy zawartej z poprzednimi właścicielami. W trakcie trwania umowy nastąpiła jednak sprzedaż przedmiotowej działki na rzecz nowego właściciela, który – mimo dalszego obowiązywania umowy dzierżawy – dokonał zniszczenia plonów. W dalszej części oświadczenia skarżący ponownie opisał rodzaje prac wykonywanych na spornej działce rolnej i przedstawił sytuację związaną z przejęciem posiadania dzierżawionego gruntu przez nowego właściciela Do oświadczenia załączone zostały umowy dzierżawy.

W dniu [...] r. w siedzibie organu pierwszej instancji strona skarżąca złożyła ponadto:

• postanowienie o umorzeniu dochodzenia (z dnia [...] r., Ds. [...]), wydane przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. S.;

• umowy dzierżawy z dnia [...] r. i z dnia [...] r.;

• pismo z dnia [...] r. skierowane do nowego właściciela, w którym informuje o nielegalnym naruszeniu posiadania i domaga się natychmiastowego opuszczenia zajętego gruntu i wyrównania poniesionych przez dzierżawcę strat.

Ponadto, w dniu [...] r. skarżący złożył pisemne oświadczenie, w którym po raz kolejny przedstawił swoją sytuację związaną z posiadaniem spornej działki ewidencyjnej Nr [...] i faktem naruszenie tegoż posiadania przez nowego właściciela, który uzyskał prawo własności pomimo obowiązującej nadal umowy dzierżawy. Do oświadczenia załączono:

• fakturę VAT [...] z dnia [...] r., potwierdzającą zakup saletry;

• fakturę VAT [...] z dnia [...] r., potwierdzającą zakup saletry i mocznika;

• fakturę VAT [...] z dnia [...] r., potwierdzającą zakup zaprawy "Korus" i "roundupu";

• fakturę VAT [...] z dnia [...] r., potwierdzającą zakup preparatów "chwastom turbo" i "trophy 78EC";

• paragon [...], potwierdzający zakup fosforanu amonu, mocznika i preparatu "sano lactoma".

W dniu [...] r., w siedzibie organu pierwszej instancji przeprowadzono rozprawę administracyjną na okoliczność faktycznego użytkowania gruntu położonego na działce ewidencyjnej Nr [...], z udziałem skarżącego i nowego właściciela spornej działki. Natomiast w dniu [...] r. skarżący złożył pismo skierowane do nowego właściciela w sprawie dostępu i przekazania zajętych gruntów, a w dniu [...] r. wspomniane już, pisemne oświadczenie świadków skarżącego, w którym potwierdzili oni zgodność umów dzierżawy oraz uprawianie spornej działki przez skarżącego i wskazali, że nowy właściciel – mimo posiadania wiedzy na temat obowiązującej jeszcze umowy dzierżawy – od czerwca do sierpnia systematycznie dokonywał zniszczeń upraw przez wykoszenia i zaorania.

Z kolei w dniu [...] r. nowy właściciel złożył w siedzibie organu pierwszej instancji oświadczenie, w którym wyjaśnił, że przedmiotową działkę Nr ewidencyjny [...], nabył notarialnie na własność w dniu [...] r. O fakcie tym poinformował on skarżącego, który ją użytkował. Nabyta działka to łąka o areale 1,75 ha i grunt orny o powierzchni 2,21 ha, który został przez niego odpowiednio zagospodarowany, a łąka została doprowadzona do stanu zgodności z wymogami dobrej kultury rolnej. Stwierdził ponadto, że wszelkie prace polowe na przedmiotowej działce wykonywał w okresie od dnia 29 maja do połowy czerwca. Do oświadczenia załączono:

• wezwanie pełnomocnika poprzedniego właściciela do zaprzestania przez skarżącego naruszenia terenu przedmiotowej działki;

• postanowienie Sądu Rejonowego w Z. zezwalające pełnomocnikowi na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej;

• oświadczenie z dnia [...] r., informujące, że nie otrzymał od skarżącego potwierdzenia, ani kopii umowy dzierżawy zawartej z wcześniejszymi właścicielami działki ewidencyjnej Nr [...];

• oświadczenie z dnia [...] r., w którym stwierdził, że nabył w dniu [...] r. działkę Nr [...] i użytkował ją rolniczo;

• oświadczenie świadka z dnia [...] r., stwierdzające, że działka Nr [...] była w przeszłości uprawiana przez poprzedniego właściciela, a następnie przez skarżącego, który w [...] roku obsiał jej część owsem; oświadczenie to stwierdzało ponadto, że uprawa prowadzona przez skarżącego była niedbała, i że na przełomie maja i czerwca nowy właściciel wszedł w posiadanie spornej działki, co przejawiało się nawożeniem części działki obornikiem, orką oraz obsianiem pozostałej części owsem;

• umowę sprzedaży, sporządzoną w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) z dnia [...] r.

W takim stanie faktycznym, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], w której przyznał skarżącemu płatność bezpośrednią na rok 2010 w łącznej kwocie [...] zł, pomniejszoną ze względu na zawyżenie powierzchni zadeklarowanej we wniosku.

W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia podniesiono, iż nie udało się ustalić faktycznego posiadacza gruntów położonych na działce ewidencyjnej Nr [...]. Wobec tego wykluczono z wniosku skarżącego część działki rolnej K o powierzchni 3,57 ha oraz działkę rolną U o powierzchni 1,60 ha. Spowodowało to, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej przekroczyła 10 %. W konsekwencji, wysokość przyznanej płatności została pomniejszona o wysokość dwukrotnej różnicy.

Opisane, pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ wyższego stopnia decyzją z dnia [...] r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego. Organ drugiej instancji zakwestionował zasadność zastosowania w sprawie sankcji, w postaci pomniejszenia przyznanej płatności o wysokość wykrytej, dwukrotnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną do dopłat, a powierzchnią stwierdzoną, skoro to sam skarżący poinformował organ o okolicznościach, które spowodowały taką sytuację.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i po uwzględnieniu stanowiska organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydał (w dniu [...] r.) nową decyzję w sprawie (Nr [...]), w której przyznał skarżącemu płatność bezpośrednią na rok 2010 w łącznej kwocie [...] zł, bez pomniejszenia z tytułu sankcji, choć jedynie w odniesieniu od areału nie uwzględniającego spornej działki Nr ewidencyjny [...].

To nowe orzeczenie zostało tym razem utrzymane w mocy przez organ wyższego stopnia, decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku.

W pierwszej części uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy (s. 1-6) i wskazał wszystkie przepisy regulujące warunki i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (s. 6-9).

Następnie wskazano w uzasadnieniu, że przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) wiąże uprawnienia do przyznania tego rodzaju płatności że stanem faktycznego, trwałego posiadania gruntów przez rolnika w dniu 31 maja tego roku kalendarzowego, w którym złożył on wniosek. Wskazano w tym kontekście, że zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie przedstawia się więc jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą.

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy zaistniała uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do wykluczenia z płatności (spośród ogólnej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do tejże płatności na rok 2010 przez skarżącego) działki ewidencyjnej Nr [...], a w konsekwencji przyznania żądanej pomocy finansowej na rok 2010 w pomniejszonej wysokości, nie uwzględniającej areału wspomnianej działki. Podniesiono, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wszechstronną oceną całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego. W szczególności, organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę administracyjną, która miała na celu ustalenia faktycznego posiadacza gruntów, położonych na działce ewidencyjnej Nr [...].

Zwrócono dalej w uzasadnieniu uwagę, że skarżący złożył w dniu [...] r. pisemne oświadczenie, z którego wynika, że uprawiane przez niego grunty, położone na działce ewidencyjnej Nr [...], zostały przejęte w sposób bezprawny przez nowego właściciela. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący składał liczne oświadczenia i załączył szereg dowodów potwierdzających fakt uprawiania spornych gruntów, oraz zadeklarował świadków, którzy zgodnie zeznali, że sporną działkę posiadał. Jednakże, jak dalej wywodził organ odwoławczy, dokumenty te wcale nie dowodzą, że był on osobą, która faktycznie w dniu [...] r. znajdowała się w posiadaniu spornej działki. Wprawdzie dostarczone przez skarżącego dowody potwierdzają fakt wcześniejszego posiadania spornej działki, jednakże nie dowodzą i nie pozwalają stwierdzić, zdaniem organu, że akurat w tymże dniu (tzn. [...] r.) znajdowała się ona w jego faktycznym użytkowaniu. Z treści oświadczenia skarżącego z [...] r. wcale nie wynika, aby skarżący w dniu [...] r. znajdował się w posiadaniu spornych gruntów. Wynika z niego natomiast jednoznacznie, że już w dniu [...] r. nowy właściciel dokonał zniszczenia łąki (wykoszenia trawy nawożonej nawozami mineralnymi i gnojowicą o kilkuletnim działaniu). Wskazuje to, zdaniem organu, że od tego dnia działka ewidencyjna Nr [...] znajdowała się już w posiadaniu nowego właściciela. W ocenie organu drugiej Instancji, okoliczności te skarżący potwierdził również w kolejnym oświadczeniu (z dnia [...] r.). Potwierdzają je także powołani przez niego samego świadkowie, a także poinformowanie (w dniu [...] r.) osobiście i pisemnie nowego właściciela o obciążeniu działki umową dzierżawy. Dalej organ podniósł, że również dowody przedłożone przez nowego właściciela działki stanowiącej przedmiot sporu w niniejszej sprawie potwierdzają okoliczność mającą decydujące znaczenie dla sposobu załatwienia wniosku skarżącego, a mianowicie to, iż to nowy właściciel, a nie skarżący, faktycznie użytkował działkę Nr [...] w dniu [...] r., dokonując wobec niej – także w późniejszym okresie – szereg zabiegów rolniczych.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzone przez organ pierwszej instancji dowody, w postaci licznych oświadczeń i zeznań świadków, nie potwierdzają tego, źe w dniu [...] r. skarżący faktycznie użytkował grunt położony na działce ewidencyjnej Nr [...]. Przeciwnie, ze złożonych dokumentów wynika, że od dnia [...] r. grunt ten został przejęty przez nowego właściciela, który wykonywał na zajętym gruncie zabiegi agrotechniczne.

Organ podkreślił też, iż nie neguje faktu uprawiania przez skarżącego spornego gruntu na podstawie umowy dzierżawy, ani nie kwestionuje istnienia samych umów tego rodzaju. Jednakże zgromadzone materiały dowodowe nie potwierdzają, aby skarżący w dniu [...] r. był w posiadaniu działki ewidencyjnej Nr [...]. Natomiast sposób przejęcia jej przez nowego właściciela (wtargnięcie na grunt, czy też bezprawne pozbawienia strony skarżącej władztwa) nie ma – w ocenie organu odwoławczego – znaczenia.

W skardze do tutejszego Sądu, skarżący podniósł, że w dniu [...] r. był nadal prawnym dzierżawcą spornej działki Nr [...], zaś plony na tej działce zostały zniszczone przez nowego właściciela przed samymi żniwami (w [...] r.). Powołał się ponadto na płatność bezpośrednią, przyznaną mu w [...] r. (także od wspomnianej działki) i przytoczył okoliczności tyczące zabiegów podejmowanych w stosunku do niej zarówno przez niego, jak i przez nowego właściciela, poczynając od wtargnięcia na grunt przez tą ostatnią osobę w dniu [...] r. Do skargi dołączono kopie wielu dokumentów.

W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi, polemizując ze sformułowanymi w niej zarzutami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie weryfikuje działalności administracji publicznej według zasad słuszności, sprawiedliwości społecznej, czy też w aspekcie celowości podjętych rozstrzygnięć. Skarga może zostać uwzględniona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi co najmniej jedno z naruszeń wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, sąd administracyjny jest zobligowany do oddalenia skargi, zgodnie z dyspozycją art. 151 tej samej ustawy.

Biorąc pod uwagę przytoczone, podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zagadnienie, czy zaistniała uzasadniona podstawa do wykluczenia z płatności bezpośrednich, spośród ogólnej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do tej płatności przez nskarżącego, części powierzchni działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej Nr [...], a w konsekwencji przyznania tej płatności w pomniejszonej wysokości (choć bez zastosowania sankcji).

Materialnoprawną podstawę stanowią – w realiach rozpoznawanej sprawy – przede wszystkim przepisy wcześniej już przywołanej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej "ustawa" lub "ustawa z 2007 r."). Trafnie zaakcentował przy tym organ odwoławczy w pierwszej kolejności znaczenie postanowienia art. 7 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie takiej płatności, powierzchni gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia płatnością (celowe podkreślenie składu orzekającego).

Z takiej regulacji wynika niedwuznacznie, że jednym z bezwzględnych warunków uzyskania płatności bezpośredniej jest posiadanie przez rolnika działek rolnych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Nie można też skutecznie polemizować z twierdzeniem organu wyższego stopnia, że pojęcie posiadania, jako warunku przyznania płatności, nie zostało zdefiniowane przepisami ustawy z 2007 r. Słuszne jest zatem wstępne założenie organu, iż używane określenie "posiadania" należy interpretować z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego, a także krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Sąd, w niniejszej sprawie, w pełni podziela jednak stanowisko wyrażane już niejednokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stosownie go którego, posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi dostatecznej przesłanki do skutecznego ubiegania się o płatności obszarowe, w tym płatność bezpośrednią, a treść normatywnego zwrotu "posiadanie" (na gruncie regulacji uprawniających do tych płatnościach) należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej.

Zważywszy naprowadzone okoliczności, pojęcie "posiadania" gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów o płatnościach, trzeba rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów tego rodzaju. Słusznie więc wywodził organ drugiej instancji, że posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Za takim jego rozumieniem przemawia bez wątpienia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, a w konsekwencji – udzielenie pomocy tym rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty, wyłącznie w sensie formalnoprawnym (zob. wyroki NSA: z dnia 28 września 2010 r., II GSK 798/09, LEX Nr 746237 oraz z dnia 5 listopada 2010 r., II GSK 950/09, LEX Nr 746354, a także wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2011,, II SA/Go 418/11, LEX Nr 966358).

Istotą płatności obszarowych, w tym płatności bezpośrednich, jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkowała te grunty w dniu 31 maja roku kalendarzowego, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Odnosząc dotychczasowe wywody do realiów tej konkretnej sprawy podkreślić trzeba, że sporną kwestią było ustalenie, która z osób pozostających w konflikcie powstałym na tle przeprowadzonej kontroli krzyżowej (skarżący – dzierżawca działki Nr [...], czy też jej nowy właściciel) faktycznie użytkowała wspomnianą działkę w dniu [...] r. Organ odwoławczy, na podstawie ustaleń postępowania wyjaśniającego (w oparciu o ocenę zeznań świadków, oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez strony konfliktu) trafnie przyjął w tym zakresie, że w dniu [...] r. wskazana działka rolna znajdowała się w faktycznym użytkowaniu innego producenta rolnego, a nie skarżącego.

Z pisemnego oświadczenia skarżącego złożonego w dniu [...] r. wynika mianowicie ponad wszelką wątpliwość, że uprawiane przez niego grunty, położone na działce ewidencyjnej Nr [...], zostały już w dniu [...] r., w sposób bezprawny, przejęte przez nowego właściciela. Sam zainteresowany podał w tym oświadczeniu, że w tej właśnie dacie nowy właściciel nielegalnie wtargnął na uprawiane do tej pory przez skarżącego grunty położone na działce Nr [...] o powierzchni 3,96 ha i dokonał wykoszenia trawy. Potwierdził to w piśmie z dnia [...] r., w którym poinformował, że nowy właściciel dokonał celowego zniszczenia uprawy przedmiotowej działki, wypasając krowy na uprawie owsa, dołączając dodatkowo do tegoż oświadczenia pismo adresowane do nowego właściciela, zawierające informuję o nielegalnym wtargnięciu na grunt i uszkodzeniu uprawy.

Podane okoliczności wskazują niewątpliwie, co sam skarżący przyznał, że od dnia [...] r. sporna działka nie znajdowała się już w jego faktycznym władaniu, gdyż objęta została w posiadanie przez nowego właściciela. Strona skarżąca potwierdziła istnienie takiego stanu w oświadczeniu z dnia [...] r., w którym wskazano, że w dniu [...] r. nowy właściciel dokonał zniszczenia łąki, poprzez wykoszenie trawy, a następnie ją zaorał i skosił część wyrośniętego już owsa. Na potwierdzenie swoich racji skarżący załączył oświadczenia czterech świadków, którzy w oświadczenia – złożonych w dniach [...] r. i [...] r. – zgodnie potwierdzili, że nowy właściciel dokonał zajęcia gruntu i zniszczenia części upraw położonych między innymi na działce ewidencyjnej Nr [...]. Również te oświadczenia wskazują – zdaniem organu – niezbicie, że skarżący nie użytkował przedmiotowych gruntów rolnych w dniu [...] r.

Wprawdzie inne dostarczone przez stronę skarżącą dokumenty potwierdzają fakt posiadania (we wcześniejszym okresie) spornej działki przez skarżącego, jednakże nie dowodzą one i nie pozwalają stwierdzić, że w dniu [...] r. znajdowała się ona w jego faktycznym użytkowaniu. Także ze złożonego w dniu [...] r. zestawienia prac wykonywanych na działce Nr [...] nie wynika, aby w dniu [...] r. znajdowała się ona w faktycznym użytkowaniu (posiadaniu) skarżącego. Zestawienie, o którym mowa, potwierdza jedynie, że skarżący, około [...] r., wykonywał pracę na gruncie, polegającą na zastosowaniu oprysku na chwasty.

Organ wyższego stopnia zwrócił też uwagę, że organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] r. rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznego użytkowania spornego gruntu położonego na działce ewidencyjnej Nr [...], z udziałem skarżącego i nowego właściciela, na którym to posiedzeniu strony sporu potrzymały swoje stanowiska. Z kolei w dniu [...] r. nowy właściciel złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie, w którym wyjaśnił, że działkę Nr [...] nabył notarialnie w dniu [...] r. Poinformował o tym skarżącego, który ją użytkował. Nabyta działka to łąka (o areale 1,75 ha) i grunt orny (o powierzchni 2,21 ha), który został przez niego odpowiednio zagospodarowany. Łąka natomiast została doprowadzona do stanu zgodności z wymogami dobrej kultury rolnej. Stwierdził ponadto, że wszelkie prace polowe na przedmiotowej działce wykonywał w okresie od dnia [...] do połowy [...] r. Do swojego oświadczenia załączył:

• wezwanie pełnomocnika poprzedniego właściciel do zaprzestania przez skarżącego naruszenia terenu przedmiotowej działki,

• postanowienie Sądu Rejonowego w Z. zezwalające pełnomocnikowi na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej,

• oświadczenie z dnia [...] r. informujące, że nie otrzymał od skarżącego potwierdzenia, ani kopii umowy dzierżawy zawartej z wcześniejszymi właścicielami działki ewidencyjnej Nr [...],

• oświadczenie z dnia [...] r., w którym stwierdził, że nabył w dniu [...] roku działkę Nr [...] i użytkował ją rolniczo,

• oświadczenie świadka z dnia [...] r. stwierdzające, że działka Nr [...] byłą w przeszłości uprawiana przez poprzedniego właściciela, a następnie przez skarżącego, który w [...] r. obsiał część tej działki owsem; w oświadczeniu tym zawarto także informację, iż uprawa prowadzona przez skarżącego była niedbała, a na przełomie maja i czerwca nowy właściciel wszedł w posiadanie spornej działki, co przejawiało się z nawożeniem części działki obornikiem, orką oraz obsianiem pozostałej części owsem.

W ocenie Sądu, obszerny zakres zgromadzonego, a dopiero co przedstawionego materiału dowodowego, prowadzi do konkluzji, że organy Agencji przedsięwzięły wszystkie możliwe czynności zmierzające do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy W szczególności, wypełniły obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgromadzone przez organy ARiMR dowody, w postaci licznych dokumentów, oświadczeń zainteresowanych podmiotów i zeznań świadków nie potwierdzają, aby w dniu [...] r. skarżący faktycznie użytkował grunt położony na działce ewidencyjnej Nr [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że od dnia [...] r. grunt ten został przejęty przez nowego właściciela, który wykonywał na zajętej działce zabiegi agrotechniczne, wskazujące na jego użytkowanie.

W tym kontekście, mając na względzie wzajemnie się uzupełniającą, niesprzeczną wewnętrznie i logicznie ze sobą powiązaną treść wskazanych wcześniej oświadczeń składanych przez strony pozostające w konflikcie, organ odwoławczy miał w pełni uzasadnione podstawy do przyjęcia, że skarżący faktyczne nie użytkował gruntów rolnych położonych na spornej działki w dniu [...] r. W świetle całego, obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, ocenie takiej nie można absolutnie zarzucić dowolności. Nie bez znaczenia w sprawie jest i to, że organy usunęły pierwotne uchybienie, polegające na obarczeniu skarżącego – dodatkowo – sankcją, w postaci obniżenia przyznanej mu płatności o równowartość dwukrotnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną w jego wniosku, a powierzchnią stwierdzono w ramach przeprowadzonej kontroli krzyżowej.

Sąd podziela również zapatrywanie organu, iż bez znaczenia (dla kierunku załatwienia wniosku strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym) jest zagadnienie legalności (nielegalności) przejęcia faktycznego władztwa nad działką Nr [...] przez jej nowego właściciela. Ta kwestia może natomiast stanowić ewentualny przedmiot sporu w odrębnych postępowaniach (np. o odszkodowanie), które powinny być jednak wszczęte przed sądami powszechnymi (kolejne, celowe podkreślenia składu orzekającego). Przedmiot takich odrębnych postępowań nie mieści się w każdym razie w zakresie kognicji sądów administracyjnych.

Reasumując wypada stwierdzić, że skład orzekający Sądu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia prawa, Dlatego też – zobligowany do tego dyspozycja art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę jako niezasadną.