Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3205/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 pkt 1 w zw. z art. 3, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i ust. 5b
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant: sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 858/14 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 858/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z dnia 4 marca 2014 r. J. P. wystąpiła o przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności, który doprecyzowała wnosząc o zasiłek celowy specjalny na wskazany cel w wysokości 442,70 zł.

Prezydent Miasta Ś., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr 5101/410/ODM/2014, działając na podstawie art. 106 ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), odmówił przyznania J. P. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności.

Organ wskazał, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie o dochodzie nieprzekraczającym kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 912 zł (456 na osobę w rodzinie). Natomiast dochód rodziny strony w lutym 2014 r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, na który składa się renta jej męża w wysokości 1056,75 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 185,55 zł, wynosił 1242,30 zł, a więc kryterium to przekroczył. W związku z tym, sprawa została rozpoznana pod kątem przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, który zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Oceniając sytuację dochodową organ stwierdził, że po odliczeniu stałych niezbędnych wydatków w wysokości 455,55 zł, na które składa się czynsz oraz koszty energii elektrycznej, do dyspozycji rodziny wnioskodawczyni pozostaje kwota 786 zł miesięcznie. Uznał więc, że sytuacja rodziny strony jest lepsza od sytuacji osób, które nie posiadają żadnego dochodu lub dochód posiadają, ale kształtuje się on poniżej kryterium dochodowego. Zdaniem organu, rodzina skarżącej posiada środki, które przy racjonalnym gospodarowaniu powinny zaspokoić jej podstawowe potrzeby życiowe. Jednocześnie organ powołał się na ograniczone środki finansowe Ośrodka oraz dużą liczbę osób i rodzin ubiegających się i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń, nieposiadających dochodu lub z dochodem poniżej kryterium dochodowego, których podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane w pierwszej kolejności. Wskazał również, że z uwagi na ograniczone środki finansowe przyznaje się pomoc w formie specjalnych zasiłków celowych wyłącznie z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków osobom bardzo ciężko i śmiertelnie chorym oraz opłaca pobyt w noclegowniach osobom bezdomnym. Natomiast pomoc na żywność jest przyznawana wyłącznie w ramach wieloletniego programu wsparcia finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 zgodnie z uchwałą Nr 221 Rady Ministrów z 10 grudnia 2013 r. (M.P. z 2013 r. poz. 1024), która wynosi 20 zł na osobę. W tej sytuacji, uwzględnienie wniosku strony prowadziłoby do nieusprawiedliwionego wyróżnienia jej prośby kosztem innych świadczeniobiorców. Rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego organ musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie zauważono, że wnioskodawczyni z mężem są właścicielami gruntu rolnego (pow. 0,5109 ha) i lasu (pow. 0,1795 ha), których nie użytkują, a jedynie ponoszą dodatkowe opłaty. Ponadto organ wskazał, że rodzina strony otrzymała świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od marca 2014 r. do maja 2014 r. w wysokości 40 zł miesięcznie.

W odwołaniu J. P. wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o jego uchylenie i zmianę w całości przez przyznanie jej świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej z przeznaczeniem na zakup żywności. Podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 35 § 1 i § 2 oraz § 3 K.p.a. W opinii odwołującej się, rozważania organu są chybione, a decyzja została wydana niezgodnie z prawem, "a przede wszystkim z naruszeniem zdrowego rozsądku". Za skandaliczne uznała sugerowanie, wręcz wytykanie przez organ, co jest niezbędnym wydatkiem dla skarżącej. Zwróciła uwagę, że zanim popadła w "tarapaty" miała podpisane różne umowy, jak kablówka, Internet, pociągające za sobą wydatki. Zaznaczyła, że również inne wydatki, jak odsetki bankowe, abonament rtv, podatki, muszą być regulowane. Stwierdziła, że zasiłek jej się należy ze względu na szczególny przypadek, a decyzja była podyktowana niechęcią do niej oraz jej męża.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Kolegium przywołało treść art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Następnie stwierdziło, że dochód rodziny strony przekracza ustawowe kryterium dochodowe, uprawniające do otrzymania zasiłku celowego, który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił sytuację materialną, życiową i rodzinną strony oraz zgłoszone potrzeby życiowe. Natomiast odmawiając przyznania zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego organ ten prawidłowo ocenił z jednej strony zasadność zgłoszonego żądania pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 39 i art. 41 ustawy, a z drugiej możliwości finansowe MOPS. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Pomoc społeczna nie ma więc z założenia służyć pełnemu zaspokojeniu potrzeb podopiecznych. Wskazało, że pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej z uwagi na ograniczone środki na zadania własne. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja podjęta została w ramach uznania administracyjnego i nie stwierdziło naruszenia granic tego uznania.

W skardze J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 5 K.c. oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Tłumaczenie, że nie ma pieniędzy określiła jako populizm ze strony OPS w Ś..

W odpowiedzi na skargę SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Wyjaśniona została sytuacja materialna i życiowa skarżącej oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził, że trudnej sytuacji materialnej skarżącej żaden z organów nie zanegował. Okoliczność ta nie wystarcza jednak do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w przypadku skarżącej brak jest szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej uzasadniających przyznanie tej formy pomocy. Sytuacja, w jakiej znalazła się skarżąca, nie ma cechy wyjątkowej. Wprawdzie skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jednakże rodzina skarżącej posiada stały dochód w postaci renty męża. Jednocześnie skarżąca nie ma nikogo na swoim utrzymaniu, jest w pełni sił, a zatem może podejmować choćby dorywcze prace, mając wyższe wykształcenie z zakresu rachunkowości i finansów. Mąż skarżącej jako tylko częściowo niezdolny do pracy nie wymaga opieki, co zresztą uwidaczniają dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Mając na względzie sytuację dwuosobowej rodziny skarżącej organy słusznie uznały, że skarżąca, racjonalnie gospodarując posiadanymi środkami, jest w stanie zaspokoić potrzeby dotyczące żywności we własnym zakresie. Ponadto, jak wynika z ustaleń, rodzina otrzymuje także pomoc ze środków finansowych MOPS.

Jednocześnie rozstrzygając sprawę organ pierwszej instancji wziął pod uwagę ograniczone środki będące w dyspozycji MOPS, oraz dużą liczbę osób i rodzin ubiegających i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej. Oczywistym jest, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Są zatem upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Natomiast, co akcentował organ pierwszej instancji, posiadane środki finansowe w pierwszej kolejności przeznaczane są na zasiłki służące zaspokojeniu elementarnych potrzeb w zakresie bieżącego utrzymania osób i rodzin nie posiadających dochodów bądź posiadających je w wysokości niższej od ustawowego kryterium.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd wskazał, że przepis ten stanowi jedynie pewien wzorzec określający ogólne ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela, które konkretyzują się w ustawach zwykłych. Taką ustawą jest ustawa o pomocy społecznej i na podstawie jej przepisów organy administracji orzekały w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. P., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.- dalej u.p.s.) poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji tego niewłaściwe zastosowanie, a polegającą na wadliwym przyjęciu, iż sytuacja materialna, życiowa oraz rodzinna skarżącej nic stanowi wystarczającej podstawy do przyznania jej zasiłku celowego, gdyż w przedmiotowej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ust, 1 u.p.s., podczas gdy w ocenie skarżącej występują przesłanki uzasadniające stosowanie w niniejszej sprawie w/w normy prawnej;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi i uznaniu tym samym, iż negatywne rozpatrzenie wniosku skarżącej w przedmiocie udzielenia jej zasiłku celowego nie stanowiło naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., podczas gdy organ ten w sposób lapidarny ustalił sytuację materialną, życiową i rodzinną skarżącej odnosząc się wyłącznie de facto do ustalenia jej dochodów, bez dostatecznego ustalenia jej aktualnych potrzeb;

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, które dotychczas w całości ani w części nie zostały uiszczone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzut procesowy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Wbrew stanowisku wnoszącej kasację, Sąd pierwszej instancji, kontrolując prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, trafnie zaakceptował ustalenia w zakresie sytuacji materialnej, rodzinnej i osobistej skarżącej. Prawidłowo uznał, że pod tym względem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nie ma zatem podstaw do stawiania zarzutu niedostrzeżenia naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Zwrócić należy uwagę na to, że stawiając tezę o niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego wnosząca kasację nie wskazuje dowodów, które wymagały przeprowadzenia. Konieczne jest natomiast spostrzeżenie, że organy ustaliły stan faktyczny na podstawie wywiadu środowiskowego i jego aktualizacji. Rodzinny wywiad środowiskowy jest zaś w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej dowodem szczególnym. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 728 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Natomiast w myśl art. 107 ust. 1, to właśnie rodzinny wywiad środowiskowy jest dowodem przeprowadzanym w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Szczególna waga tego dowodu wynika także z unormowania art. 107 ust. 5b ustawy o pomocy społecznej. Przepisy art. 107 ust. 5b pkt 1-19 wymieniają dokumenty, na podstawie których, w trakcie wywiadu środowiskowego, ustala się sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby. Regulacja ta określa rzeczywisty zakres postępowania dowodowego wynikający z przeprowadzenia dowodu z rodzinnego wywiadu środowiskowego. Możliwość wzięcia aktywnego udziału w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego oznacza możliwość ustosunkowania się do szeregu dowodów, w tym także możliwość złożenia własnego oświadczenia o stanie majątkowym (art. 107 ust. 5b pkt 20 ustawy o pomocy społecznej). Organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad oraz na jego podstawie ustalił istotne okoliczności obrazujące sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową skarżącej. Do ustaleń wywiadu bezpośrednio nawiązało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustalenia wynikające z tego szczególnego środka dowodowego nie zostały przez skarżącą podważone. Bezpodstawny jest więc również zarzut naruszenia art. 80 K.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji tego niewłaściwe zastosowanie, a polegającą na wadliwym przyjęciu, iż sytuacja materialna, życiowa oraz rodzinna skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania jej zasiłku celowego, gdyż w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek. Najpierw zauważyć trzeba, że przepis art. 41 jest podzielony na jednostki redakcyjne określane jako punkty, a nie jako ustępy. Następnie odnotowania wymaga, że wnosząca kasację nie sprecyzowała, ani w podstawie kasacji ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym polega błędna wykładnia art. 41 pkt 1 w związku z art. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W związku z tym skonstatować można, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni normy z art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w tym pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Stwierdził, że pod pojęciem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Sąd wskazał, że chodzi o sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Jest to stanowisko w orzecznictwie utrwalone (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1416/07; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1240/14; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1077/16, niepublikowane, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do drugiej części podstawy materialnej kasacji, stwierdzić należy, że także kontrola zastosowania wobec skarżącej przepisu art. 41 pkt 1 w związku z art. 3 ustawy o pomocy społecznej, była prawidłowa. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, a nie zaspakajanie ich wszystkich potrzeb. Stwierdził, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Dokonana przez Sąd pierwszej instancji analiza uznaniowego aspektu decyzji odpowiada wymogom prawa. Nawiązując do opisu naruszenia w zakresie zastosowania normy art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, odnotować trzeba, że w zaskarżonym wyroku w obszernym wywodzie Sąd wskazał, że trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej okoliczności determinującej przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Ta trudna sytuacja nie ma bowiem wymiaru pozwalającego na przyjęcie tezy o szczególnie uzasadnionym przypadku. Sąd zaakcentował także konieczność uwzględnienia dużej liczby osób i rodzin ubiegających się i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej, a także dysponowanie przez MOPS ograniczonymi środkami finansowymi.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu sformułowanego w uzasadnieniu kasacji o naruszeniu polegającym na zaaprobowaniu uzasadnienia decyzji niewskazującego precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Kontrola decyzji uznaniowych jest przeprowadzana pod względem ich zgodności z prawem. Zbadania wymaga to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji i czy prawidłowo uzasadniono wybór rozstrzygnięcia sprawy (patrz: Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 401; uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08, niepublikowanego, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wybór rozstrzygnięcia powinien zaś być oparty o wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ (por. Adam Błaś "Sądowa kontrola decyzji uznaniowych", CASUS - Suplement, Wiosna 2000 r., s. VIII). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być, jak już zresztą wyżej zasygnalizowano, cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (patrz: w/w wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Wychodząc z tych uwarunkowań materialnych i procesowych, skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 K.p.a. Wykazanie możliwości pomocy społecznej może odwoływać się do okoliczności znanych organowi z urzędu i do okoliczności znanych powszechnie (art. 77 § 4 K.p.a.) - por. w/w wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1458/08, niepublikowane, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza zakresem podstaw skargi kasacyjnej zauważyć można, że to samo odnosi się do ilości osób i rodzin korzystających z pomocy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może więc sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w związku z art. 2 - 4 oraz art. 39 ust.1 i 2 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (por. Małgorzata Jaśkowska [w:] red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel "System prawa administracyjnego. Tom I. Instytucje prawa administracyjnego", C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2009, s. 291).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.