Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1478/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Zatrudnienie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, pkt 4, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi Firmy Handlowej [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi BS jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [.] września 2014 r. nr [.] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, którą wydano w następującym stanie sprawy;

W dniu 29 stycznia 2013 r. funkcjonariusze [.] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [.] w miejscowości [.] przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Star o nr rej [.] kierowanego przez ES. W oparciu o wyniki kontroli zawiadomiono BS prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowa BS w [.] o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Decyzją z dnia [.] czerwca 2013 r. [.] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [.] nałożył na BS karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wskutek jednak uwzględnienia odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [.] listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Skarga BS na ostatnio wymienioną decyzję została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r. II SA/Rz 65/14.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [.] czerwca 2014 r. nr [.],[.] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [.] nałożył na BS karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego (przewozu towaru niebezpiecznego UN 1203) bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. oraz art. 4 pkt 3, pkt 4, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) l.p. załącznika nr 3, zwana dalej ustawą.

Z ustaleń faktycznych organu I instancji wynika, że kierujący pojazdem ES został przez BS zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, jako pracownik dopiero w dniu 6 maja 2013 r. (na podstawie umowy zawartej na okres od 2 do 31 stycznia 2013 r.), a zatem w dniu kontroli nie był jej pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Zgłoszenia tego dokonano dopiero po zawiadomieniu jej o stwierdzeniu naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Ze złożonego przez kierowcę zeznania wnikało ponadto, że umowa o pracę została z nim podpisana dopiero po dniu kontroli. Nie zwracał natomiast uwagi na zawarte w umowie daty, choć data 2 stycznia 2013 r. nie została wpisana przez niego, a co do podpisu na umowie nie był pewien, czy to on go złożył. Ustalono również, że pod koniec 2012 r. ES wykonywał na rzecz BS tożsame przewozy paliwa z rafinerii [..] z [.] niebędąc jej pracownikiem. Wykonywany w dniu 29 stycznia 2013 r. przewóz nie spełniał wymagań do uznania go za niezarobkowy krajowego przewóz drogowego na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz ten należało zakwalifikować jako transport drogowy, do wykonywania którego konieczne było posiadanie licencji, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, której BS nie posiadała.

W odwołaniu od powyższej decyzji BS zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że transport drogowy nie był wykonywany przez jej pracownika. Łączyła ją bowiem z pracownikiem umowa zawarta na okres próbny od 2 do 31 stycznia 2013 r. Opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych wynikało natomiast z trudnej sytuacji życiowej spowodowanej chorobą. Niemniej, zgłoszenia takiego ostatecznie dokonano, podobnie jak wystawiono pracownikowi świadectwo pracy. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nie ma zaś wpływu na ważność umowy o pracę, podobnie jak umowa o pracę nie musi być zawarta na piśmie.

Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w dniu kontroli ES nie był pracownikiem BS. Wykonywany zatem przez niego przewóz w dniu 29 stycznia 2013 r. nie spełniał wymagań przewozu na potrzeby własne, a przedsiębiorca nie posiadał wymaganej licencji. Nałożenie kary pieniężnej było zatem uzasadnione, a brak było podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie BS, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie:

1. art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że nie spełniła wymagań przewozu na potrzeby własne,

2. art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie, którym dowodom dano wiarę, a którym nie,

3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne zgromadzenie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy,

4. art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie przed wydaniem decyzji zapoznania się z aktami sprawy,

5. art. 89 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy, podczas gdy była ona niezbędna do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy,

6. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ do zarzutów odwołania,

a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że kierowca nie był w dacie kontroli drogowej jej pracownikiem.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Mając na względzie wyżej powołane przepisy, które wyznaczają grancie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone naruszenia dotyczące art. 10 § 1 k.p.a. nie spełniają tego kryterium, aby skarga mogła zostać uwzględniona.

Okolicznością bezsporną jest fakt, że w dniu w dniu 29 stycznia 2013 r. przeprowadzono kontrolę w miejscowości [.] na drodze krajowej nr [.] pojazdu marki Star nr rej. [.], którym przewożono ładunek niebezpieczny (UN 1203) z [.] do miejscowości [.]. W toku postępowania skarżąca w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. wyjaśniła, że z kierowcą ES zawarła umowę na okres próbny od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r, której kserokopię dołączyła do wymienionego pisma. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [.] w dniu 27 marca 2013 r. poinformował, ze ES nie figuruje w bazie jako osoba ubezpieczona z tytułu umowy o prace i innych umów u płatnika BS. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji w dniu 28 stycznia 2014 r. przesłuchał ES w charakterze świadka, który zeznał, że w listopadzie albo grudniu 2013 r. u skarżącej pracował na okres próbny, ale wtedy nie podpisywał żadnej umowy. Dodał, że nie podpisywał żadnej umowy w dniu 2 stycznia 2013 r. i nie jest pewien czy umowa nie została sfałszowana. Z zeznań kierowcy wynika też, że na rzecz strony kierował pojazdem w okresie od listopada 2012 r. bez żadnej umowy. Umowa została podpisana dopiero po dniu kontroli, która miała miejsce 29 stycznia 2013 r. celem uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji uzyskał informację ze Starostwa Powiatowego w [.], że stronie niewydano licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Według danych Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD do dnia 27 września 2013 r. skarżąca nie była zarejestrowana w bazie Biura. Ponadto w celu sprawdzenia twierdzeń kierowcy organ I instancji zwrócił się do [...] S.A. Baza [.] o przesłanie dokumentów przewozowych towaru niebezpiecznego wystawionych dla Firmy Handlowej BS w miesiącach listopad - grudzień 2012 r. Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. [...] S.A. przesłał potwierdzone za zgodność duplikaty dokumentów wydania towaru niebezpiecznego wraz z dokumentami przewozu oraz świadectwami, jakości towarów niebezpiecznych z okresu od 10 listopada do 28 grudnia 2012 r. Z nadesłanych dokumentów bezsprzecznie wynika, że odbiorcą i przewoźnikiem była BS, a towary były przewożone pojazdem o nr rej. [.]. Towar odbierał kierowca ES, a na dokumentach poza nazwiskiem kierowcy umieszczone są również inne dane identyfikujące ES, jako osobę wykonującą przewozy na rzecz BS w ww. okresie. Organ ustalił, że ES został zgłoszony przez BS do ubezpieczenia społecznego w dniu 6 maja 2013 r. jako osoba zatrudniona na umowę o pracę w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.

Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, że zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego nastąpiło przez skarżącą dopiero po odebraniu w dniu 29 kwietnia 2013r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Na podstawie zgromadzonego materiału organy przyjęły, że w dniu kontroli ES nie był pracownikiem skarżącej, natomiast skarżąca tak w odwołaniu jak i w skardze jest przeciwnego poglądu, gdyż niepełny materiał dowodowy powoduje wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji szczegółowo wyjaśnił przyczyny, będące podstawą przyjęcia, że ES w dacie kontroli nie był pracownikiem BS. Sąd podziela przedstawioną ocenę, która znajduje uzasadnienie prawne w ramach ustalonego stanu faktycznego. Okoliczności faktyczne sprawy ustalone z zachowaniem reguł wynikających z art. 75, art. 77 k.p.a. dają podstawę do stwierdzenia, że umowa o pracę z ES na okres od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r. została zawarta dopiero po kontroli drogowej, a zatem na dzień kontroli to jest 29 stycznia 2013 r. ES był związany umową o pracę z Firmą Handlową BS. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie organ II instancji za wyrokiem Sadu Najwyższego wskazał na odrębne znaczenie pojęcia pracownik w znaczeniu normatywnym, które różni się od potocznego rozumienia pojęcia pracownik. Natomiast z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976 r. sygn. akt VI KZP 13/75 (OSNKW 1976/7-8/86) wprost wynika, że w braku definicji danego pojęcia w akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to sąd powinien oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji. Organ wskazał też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 1994 r. sygn. akt K 2/94 (OTK 1994/2/36), w którym stwierdzono, ze kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się, jako wzorce i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie.

Powoływana ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia pracownika, chociaż posługuje się takim terminem. Z tego też względu zasadnie organ przyjął, że przepis art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem pracownika w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy.

Według art. 4 pkt 3 ustawy, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o którym mowa w pkt 4; b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Stosownie do art 4 pkt 4 ustawy przez niezarobkowy przewóz drogowy należy rozumieć przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli: 1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009; 2) w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz, nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu kierowcy (ust. 2 art.5 ustawy).

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa BS nie spełnia wszystkich wyżej wymienionych wymogów ustawowych pozwalających zakwalifikować wykonane przewozy, jako przewozy na potrzeby własne. Z tych przyczyn przyjęto, że skarżąca wykonywała transport drogowy rzeczy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji na transport, co zgodnie z załącznikiem nr 3 l.p.1.1. sankcjonowane jest kara pieniężną w wysokości 8 000 zł.

Transportem drogowym, który zaliczany jest do przewozu drogowego, jest nie tylko podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, na warunkach określonych w art. 4 pkt 1 i pkt 2, ale w myśl art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. transportem drogowym jest także każdy faktyczny przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, która to nie polega na wykonywaniu transportu drogowego, jeśli nie stanowi on przewozu na potrzeby własne. Nawet jeśli przedsiębiorca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, to wykonywany przez niego przewóz drogowy (tylko pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, jeśli nie spełnia on kumulatywnych warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d.), uznać należy za transport drogowy, na wykonywanie którego - zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Jeśli dany przejazd drogowy spełnia wymogi z art. 4 pkt 3 lit a, jego uznanie za transport drogowy jest niezależne od tego, czy spełnia on formalne wymogi prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2 i to nawet wówczas, gdy wykonywany był tylko jednorazowo, czy incydentalnie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Op 49/14; LEX nr 1458092).

Wobec powyższego Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Nietrafne są też zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, bowiem o terminie i miejscu przesłuchania świadka strona została prawidłowo powiadomiona. Wbrew twierdzeniom skarżącej za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ II instancji szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania dokonując ich merytorycznej oceny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Obecny na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącej, podtrzymując zarzuty skargi dodał, że materiał dowodowy należało uzupełnić między innymi o akta osobowe, gdyż bez znaczenia jest termin przesłania deklaracji przez pracodawcę do ZUS. W ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczności sprawy wskazują na naruszenie przez pracodawcę przepisów prawa pracy, bowiem zostało potwierdzone, że kierowca nie dysponował umowami o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy za okres listopad i grudzień 2013 r., a okoliczności zawarcia umowy o pracę na okres od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. są jednoznaczne i prawidłowo zostały ocenione przez organy orzekające, co wynika z uzasadnienia decyzji obydwu instancji.

Naruszony został natomiast art. 10 § 1 k.p.a., według którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych(wyrok NSA z 09.04.2014 r. sygn. akt I OPS 2572/12, LEX nr 1574646). W skardze pełnomocnik skarżącej nie dokonał takiego wskazania, a za uzasadnienie powyższego nie można uznać twierdzenia o konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co jednoznacznie wynika z treści art. 89 k.p.a.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.