Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1296/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 i art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku D. M. o stwierdzenie nieważności, postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], nakładającego na D. M. obowiązek uiszczenia kary w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania tymczasowego obiektu handlowego o wymiarach 4 x 4 m wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. - odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., w wyniku przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2007 r. i [...] lipca 2007 r. oględzin nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...]), ustalił że znajdujący się na nieruchomości pawilon handlowy o wymiarach [...] m jest nielegalnie użytkowany.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], wydanym na postawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, 2 i 3 i art. 59g ust. 1, 2 i 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na D. M., obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia kary w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu handlowego.

D. M. pismem z dnia [...] lutego 2008 r., wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., wskazując przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że zgłosił zamiar wybudowania obiektu tymczasowego - kontenera handlowego, ale Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. wniósł sprzeciwu wobec tego zamierzenia budowlanego.

W ocenie skarżącego decyzja o sprzeciwie została wydana z rażącym naruszeniem art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Organ budowlany w przedmiotowej sprawie nie dopełnił obowiązku doręczenia decyzji o sprzeciwie w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. Sprzeciw zgłoszony po wymaganym 30-dniowym terminie był zatem nieskuteczny.

W tym stanie faktycznym nieuzasadnione było zdaniem D. M. stwierdzenie w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007r., że przystąpił on do użytkowania pawilonu pomimo wniesienia sprzeciwu, gdyż sprzeciw taki w ogóle nie powinien mieć miejsca.

Nadto skarżący podkreślił, że przedmiotowy obiekt handlowy jest obiektem, o którym mowa w 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie wymagającym dla jego pobudowania pozwolenia na budowę. Dodatkowo w decyzji o wniesieniu sprzeciwu Starosta nie stwierdził, że zamierzenie to wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie wskazał na konieczność przesunięcia pawilonu w stosunku do granicy działki nr [...].

Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] nakazującym wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu uznał, że obiekt wymaga pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane, jednakże stwierdzenie to nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami i uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Tymczasem zdaniem skarżącego, analiza przepisu art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że kara pieniężna, ma zastosowanie w odniesieniu do obiektów, co do których wymagane jest pozwolenie na budowę. Obiekt budowlany wzniesiony przez niego nie jest obiektem, na które wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę. Nie należy też do żadnej z kategorii obiektów, o których mowa w art. 55 ustawy Prawo budowlane, a zatem zastosowanie sankcji, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane było bezprawne.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i przedstawionej w nim argumentacji wskazał, że skarżący wprawdzie zgłosił zamiar wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego, lecz Starosta Powiatu G., decyzją z dnia [...] maja 2007 r. wniósł sprzeciw w stosunku do tego zgłoszenia, a Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję o sprzeciwie. Obie decyzje pozostają w obrocie prawnym.

Wobec powyższego organ uznał, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Skoro sprawca samowoli budowlanej przystąpił do użytkowania obiektu to było ono nielegalne. W tych okolicznościach nałożenie kary - zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane było zasadne.

W ocenie organu argumentacja zawarta we wniosku skarżącego dotycząca niezgodności z prawem decyzji o wniesieniu sprzeciwu przez Starostę Powiatu G. jest bez znaczenia, gdyż organy nadzoru budowlanego są związane tą decyzją i nie mają kompetencji do badania jej zgodności z prawem.

Nadto za nieuzasadnioną organ uznał argumentację skarżącego co do tego, że kara pieniężna nie powinna zostać w ogóle wymierzona, gdyż kara ta "ma zastosowanie w odniesieniu do obiektów, co do których wymagane jest pozwolenie na budowę".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał jednak, że wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż przepisy art. 29 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, określające wyjątki od zasady stanowiącej, że wykonanie robót budowlanych wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie pozwalają na wybudowanie takiego obiektu jak przedmiotowy, bez pozwolenia.

Kwota kary za nielegalne użytkowanie przedmiotowego obiektu również została ustalona zasadnie. Zgodnie z przepisami art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 i ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, kara grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), gdzie stawka opłaty (s) wynosi 500 zł i podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przedmiotowy obiekt budowlany zaliczyć należy do kategorii VIII - inne budowle - według załącznika do ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k), dla obiektu budowlanego zaliczonego do kategorii VIII ma wartość równą 5, a współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) ma wartość 1. Zatem kara z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku, stanowi iloczyn:10 x 500 x 5 x 1= 25 000 złotych.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

D. M. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r., wnosząc o jego zmianę poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2007r. lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia D. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie do brzmienia art. 59f w/w Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o których mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 złotych. W myśl art. 59g ust. 1 karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, obliguje organ właściwy do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...].05.2007r. (utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].06.2007r.), Starostwo Powiatowe w G. wniosło sprzeciw wobec dokonanego przez skarżącego zamiaru budowy obiektu tymczasowego - pawilonu z płyty obornickiej (na okres [...].05-[...].08.2007r.) przy ul. [...] w P.

Pomimo sprzeciwu, D. M. ustawił obiekt tymczasowy z płyty obornickiej o wymiarach [...] m, co zostało stwierdzone w dniu [...].06.2007r., podczas oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.. W wyniku kolejnych oględzin w dniu [...] lipca 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że obiekt handlowy jest użytkowany, prowadzi się sprzedaż lodów, gofrów.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...].08.2007r. nałożył na D. M. obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni, od daty otrzymania postanowienia, kary w wys. [...] zł z tytułu przystąpienia do użytkowania tymczasowego obiektu handlowego o wymiarach [...] m - wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P., bez pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 54 Prawo budowlane tj. bez powiadomienia o zakończeniu budowy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu.

W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...].04.2008r., odpowiada prawu, a podniesione przez skarżącego w zażaleniu argumenty pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Skarżący D. M., reprezentowany przez radcę prawnego K. K. wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., zarzucając mu naruszenie:

- art. 107 § 1 i § 3 Kpa przez niewskazanie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia,

- art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, 2, i 3, art. 59g ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wobec przyjęcia, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie narusza tych przepisów,

- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa wobec braku zbadania kwestii rażącego naruszenia prawa w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie organu I instancji, zostało wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa dlatego, że organy nie zbadały sprawy pod kątem występowania w niej rażącego naruszenia prawa.

Wskazując podstawę prawną organ II instancji powołał się jedynie na przepisy proceduralne art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 Kpa, określające wyłącznie formę rozstrzygnięcia sprawy, nie wskazał jakichkolwiek innych przepisów prawa, które stanowiły merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia.

Organy pominęły fakt, że kara jaka została wymierzona skarżącemu może być wymierzona tylko w przypadku przystąpienia do użytkowania ściśle określonych kategorii obiektów, do których wzniesionego przez skarżącego obiektu zaliczyć nie można. Poza tym, obiekt ten nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Obiekt budowlany, zgłoszony do realizacji przez D. M. jest obiektem, o którym mowa w 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie wymagającym dla jego pobudowania pozwolenia na budowę. Przy czym w decyzji o sprzeciwie wobec zamierzenia budowlanego D. M. (ani w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r.), organ nie stwierdził, żeby zamierzenie to wymagało pozwolenia na budowę.

Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] nakazującym wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu stwierdził, że obiekt wymagał pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane, jednakże stwierdzenie to nie było poparte jakimikolwiek uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Tymczasem analiza przepisu art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że kara pieniężna, o której mowa w tych przepisach ma zastosowanie w odniesieniu do obiektów, co do których wymagane jest pozwolenie na budowę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r. II OSK 1441/2005 obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a tym samym i stosowanie przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118) sankcji w postaci kary za przystąpienie do użytkowania bez uzyskania tej decyzji ograniczony został do obiektów wznoszonych na podstawie pozwolenia na budowę i zaliczonych do wskazanych w tym przepisie kategorii obiektów budowlanych.

Obiekt budowlany wzniesiony przez D. M. nie jest obiektem, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę. Nie należy też do żadnej z kategorii obiektów, o których mowa w art. 55 ustawy Prawo budowlane, a zatem stosowanie sankcji, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane było bezpodstawne.

Nie każda samowola budowlana (nawet zakładając, że takowa miała w sprawie miejsce) daje podstawy do wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Istnienie w obrocie prawnym decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] maja 2007 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nie dawało podstaw do przyjęcia zasadności wymierzenia kary, gdyż żadna z tych decyzji nie przesądzała o obowiązku uzyskania przez D. M. pozwolenia na budowę, a jedynie wskazywała na konieczność korekty lokalizacji. Decyzja ta stanowiła wyłącznie dowód w sprawie, a organ I instancji nie był nią związany. Ponadto w odniesieniu do wyżej wskazanej decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] maja 2007 r. skarżący również zainicjował postępowanie o stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji nie wskazano jakiegokolwiek przepisu ustawy Prawo budowlane z którego wynikałby obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do zamierzenia budowlanego zrealizowanego przez D. M.

Dlatego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr PNB. [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Podstawą prawną kwestionowanego w trybie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia

2007 r. był przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Stanowi on, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Dlatego aby prawidłowo ocenić sformułowane we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty stawiane postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., organ powinien przede wszystkim ustalić stan faktyczny sprawy istniejący w dniu [...] sierpnia 2007 r. i ocenić czy uzasadniał on uznanie, iż do użytkowania obiektu skarżący przystąpił z naruszeniem art. 54 Prawa budowlanego.

W tym kontekście stwierdzić należy, że w stanie faktycznym nie zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie, które stosownie do art. 55 Prawa budowlanego należałoby uzyskać przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, jeżeli:

- na wzniesienie obiektu budowlanego było wymagane pozwolenie na budowę i był on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;

- zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;

- przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego miało nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

Poza tym w kwestionowanym postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nakładającym na D. M. obowiązek uiszczenia kary wyraźnie wskazano, że skarżący nie dokonał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Jednakże obowiązek taki (zawiadomienia o zakończeniu budowy) byłby wymagany tylko w okolicznościach o których mowa w art. 54. Prawa budowlanego. Zgodnie z tym unormowaniem do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Zatem podstawą faktyczną zaistnienia takiego wymogu prawnego jest sytuacja w której na wzniesienie obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę. Przepis nie będzie miał natomiast zastosowania wtedy, gdy dany obiekt budowlany może powstać w oparciu o ustawowy wymóg zgłoszenia określony w art. 30 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w trybie nieważności stwierdził jednak, że wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż przepisy art. 29 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, określające wyjątki od zasady stanowiącej, że wykonanie robót budowlanych wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie pozwalają na wybudowanie przedmiotowego obiektu, bez pozwolenia.

Jednak pomimo sformułowania kategorycznej tezy, mającej zasadnicze znaczenie w sprawie, organ nie przeprowadził w tym względzie żadnej analizy i nie odniósł jej do charakteru budynku, co słusznie zarzucił w skardze D. M.

Tymczasem należało ocenić czy obiekt budowlany, zgłoszony do realizacji przez D. M. jest obiektem, o którym mowa w 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane i wymaga jedynie zgłoszenia, czy przeciwnie nie spełnia określonych tam wymogów i dlatego wymaga pozwolenia na budowę.

Podkreślić jednak należy że zarówno w decyzji Starosty G. o sprzeciwie wobec zamierzenia budowlanego D. M., jak też w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., organy nie stwierdziły, żeby zamierzenie to wymagało pozwolenia na budowę. Poza tym istnienie w obrocie prawnym decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] maja 2007 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nie przesądzało o zasadności wymierzenia kary, zwłaszcza dlatego, że żadna z tych decyzji nie przesądzała o obowiązku uzyskania przez D. M. pozwolenia na budowę.

Należy przypomnieć, że przypis art. 110 k.p.a stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Jednak z przepisu tego nie wynika zasada związania organu administracji publicznej decyzją wydaną przez inny organ administracji publicznej (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2005, wyd. II, s. 684 t. 1). Nie wynika również, aby organ związany był ustaleniami zawartymi w innej decyzji administracyjnej, nawet ostatecznej.

Dlatego nie można było skutecznie powoływać się na związanie decyzją i na tej podstawie odmówić stwierdzenia nieważności wskazując (zresztą wadliwie), że zawarte w kontrolowanej decyzji rozstrzygnięcie wynika bezpośrednio z ustaleń innej decyzji administracyjnej.

Podkreślić należy, iż w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji nie wskazano jakiegokolwiek przepisu ustawy Prawo budowlane, z którego wynikałby obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do zamierzenia budowlanego zrealizowanego przez D. M.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał natomiast, że aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu i akcentował, iż pomimo wniesienia sprzeciwu D. M. ustawił obiekt tymczasowy o wymiarach [...] m i użytkował go, co zostało stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.

Jednak te ustalenia (w tym niekwestionowany fakt użytkowania obiektu) nie były wystarczające do prawidłowej oceny sprawy w trybie nieważności. Bowiem gdyby nawet organ uznał, iż doszło do zrealizowania obiektu w warunkach o których mowa w art. 49 b ustawy Prawo budowlane, to okoliczność ta nie dawała podstawy do zastosowania wobec skarżącego kary wynikającej z art. 57 ust 7 tej ustawy.

Wskazane braki w ocenie prawnej dokonanej przez organy muszą zostać uzupełnione. Gdyby po ponownym rozpatrzeniu sprawy okazało się, że obiekt zgłoszony przez D. M. jest obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane i do realizacji wymagał jedynie zgłoszenia, to stanowiłoby podstawę do uznania, iż inwestor nie miał obowiązku dokonywania zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.

To stwierdzenie nie wpływa jednak w żaden sposób na ocenę prawną sytuacji inwestora związanej ze sprzeciwem Starosty G. (kwestia ewentualnej samowoli budowlanej), gdyż nie stanowi to przedmiotu rozpoznania sprawy ani nie mieści się w granicach niniejszej skargi.

Organy powinny mieć również na względzie, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.

Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

Z uwagi na powyższe, postanowienie zarówno organu II jak i I instancji należało uchylić na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.- p.p.s.a.). Na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.