Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4384/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego - dalej jako GITD decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) dalej jako p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) dalej jako u.d.p., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakładającą na spółkę "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - dalej jako "skarżąca", "spółka" - karę pieniężną w kwocie 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] listopada 2013 r., w miejscowości [...] nad [...],[...], na drodze krajowej nr [...], o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś napędową do 8 t, zatrzymano do kontroli pojazd członowy marki MERCEDES BENZ o nr. rej. [...]wraz z naczepą marki ORTHAUS o nr. rej. [...], kierowany przez G. G. W dniu kontroli pojazdem, w imieniu spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Przewożony ładunek - szkło w taflach, transportowany był z [...] do [...]. Na podstawie licencji [...], okazanej podczas kontroli.

Przeprowadzono ważenie pojazdu na stanowisku do ważenia pojazdów legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu "[...] nad [...],[...]", zgodnie z którym spadki nie przekraczały dopuszczalnych wartości. Do pomiarów zostały użyte wagi przenośne do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr. seryjnych: 855833 i 855812, które posiadały ważne w dniu kontroli świadectwa dopuszczające je do użytkowania. Kierowca został pouczony o procedurze przeprowadzenia pomiaru, jak i zostały mu przedstawione świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia.

W wyniku kontroli ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu marki Mercedes Benz o nr. rej. [...] o 1,45 t (ustalono nacisk 9,45 t) w stosunku do obowiązującej norm 8 t. W zakresie nacisku pozostałych osi napędowych oraz masy całkowitej pojazdu wskazano na ich normatywność. Na podstawie ustalonych gabarytów zespołu pojazdów, stwierdzono, że odpowiadał on parametrom wymiarowo - wagowym przewidzianym dla zezwolenia kat. IV. Odczytów wskazań dokonano wspólnie z kierowcą, którego poinformowano o możliwości powtórzenia ważenia. Wniosku takiego nie zgłosił jak i oświadczył, że nie posiada stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Z kontroli został sporządzony protokół, który kierujący podpisał nie zgłaszając uwag do jego treści oraz dokumentacja kserograficzna. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez koniecznego zezwolenia kat. IV.

Zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2013 r. poinformowano spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego i przysługujących w postępowaniu prawach strony. Skarżąca nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się na temat zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz do zgłoszenia żądań.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w kwocie łącznej 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc ojej uchylenie i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił ww. decyzję [...] WITD i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji GITD podkreślił, że organ I instancji nie pouczył strony o treści art. 140 aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. oraz nie wezwał spółki do przedstawienia dowodów wyłączających jej odpowiedzialność, w konsekwencji czego nie zbadał z urzędu przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie. Organ I instancji naruszył tym samym obowiązek informowania wskazany w art. 9 k.p.a., a także naruszył obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a.

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. [...] WITD powiadomił skarżącą o ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz pouczył ją o prawach przysługujących w postępowaniu W niniejszym piśmie znalazła się również informacja o treści art. 140aa ust. 4 p.r.d. Skarżąca ponownie nie odpowiedziała na ww. zawiadomienie.

Mając powyższe na uwadze, [...] WITD wydał w dniu [...] sierpnia 2014 r. decyzję nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie łącznej 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pomimo wezwania, strona postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów przemawiających za możliwością zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. oraz nie przedstawiła zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym w dniu kontroli po drodze krajowej nr [...]. Podkreślił, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, przy udziale kierującego pojazdem, na wytyczonym zgodnie z obowiązującymi zasadami punkcie kontroli posiadającym stosowną legalizację, przy użyciu wag również posiadających ważną legalizację. Ponadto czynności kontrolne nie zostały zakwestionowane przez kierowcę. Organ zauważył, że w toku postępowania nie wystąpiły żadne okoliczności pozwalające na wyłącznie odpowiedzialności spółki za powstałe naruszenie.

[...] WITD zwrócił też uwagę, na okoliczność, iż przedsiębiorca wiedząc, że będzie wykonywał część trasy przejazdu po drodze o nacisku do 8t, powinien w odpowiedni sposób rozmieścić towar lub zabrać go mniej, tak by nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych wartości. Organ przytoczył również treść przepisów na podstawie, których wymierzył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 140aa ust. 4 oraz art. 140aa ust. 1-3, w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. Wskazała przy tym na nieprawidłowe zastosowanie przez organ I instancji ww. przepisów i wymierzenie kary w sytuacji gdy przedsiębiorca nie miał wpływu na powstałe uchybienie z uwagi na okoliczność, iż na drodze krajowej nr [...], nie było żadnych oznaczeń o dopuszczalnym nacisku do 8 t, a nie istnieje inna droga dojazdu do miejsca przeznaczenia ładunku, co w konsekwencji powoduje ograniczenie swobody wykonywania działalności gospodarczej, a także, nie jest możliwe uzyskanie stosownego zezwolenia z uwagi na treść art. 64 ust. 2 p.r.d., gdyż przewożony ładunek był ładunkiem podzielnym.

W uzasadnieniu spółka podniosła, że dokonując przewozu dopełniła wszelkich przepisanych prawem obowiązków nałożonych i uregulowanych w przepisach p.r.d. Nie kwestionowała, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalne naciski osi na drogę w miejscu zatrzymania do kontroli, jednakże wskazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstałe uchybienie.

Podkreśliła, że na drodze krajowej nr [...] nie umieszczono żadnych oznaczeń ograniczających ruch pojazdów o nacisku na pojedynczą oś powyżej 8 t, w tym znaku B19 przewidującego zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi większym niż 8 t. Podniosła, że zadaniem kierowcy zatrudnionego w firmie było przewiezienie towaru najkrótszą i najbezpieczniejszą trasą dopuszczającą ruch tego typu pojazdów, czego dokonał kierując się oznakowaniem drogi. Podkreśla przy tym, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji działania zarządcy drogi, który nie umieścił na trasie przejazdu znaku informującego o zakazie ruchu pojazdów o nacisku na oś większym niż 8 t, jak również, że nie istnieje inna droga prowadząca do miejsca przeznaczenia towaru, którą mógłby użytkować pojazd spółki.

Dalej skarżąca wskazała na brak możliwości uzyskania przez nią zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny. Wskazała, że transport mniejszej ilości towaru wiązałby się z podwojeniem ilości transportów, a zatem byłby ekonomicznie nieuzasadniony. Skarżąca wykonała dokumentację fotograficzną, którą dołączyła do odwołania.

W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlił ustalony stan faktyczny, a z jego całokształtu niewątpliwie wynikało, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD wyjaśnił definicję pojazdu nienormatywnego oraz procedurę ustalania kategorii wymaganego zezwolenia, która miała wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Uznał również, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Podkreślił, że podczas kontroli prawidłowo stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej o 1,45 t, w stosunku do normy wynoszącej 8 t oraz normatywność pojazdu w pozostałym zakresie. Powołując się na odpowiednie rozporządzenia wskazał, iż droga krajowa nr [...] na odcinku gdzie doszło do kontroli została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się jedynie pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Organ uznał ponadto, że strona postępowania administracyjnego ustalona została prawidłowo i jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ II instancji rozpatrując sprawę nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających uwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności (dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia) wynikających z art. 140aa ust. 4 p.r.d. Wyjaśniając rozumienie tych przesłanek organ szeroko odniósł się w tym zakresie do uregulowań z prawa cywilnego, wskazując także na rozumienie braku wpływu, wyjaśnione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ uznał, że nie zaistniały okoliczności będące podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że wobec podmiotu wykonującego przewozy powinien być stosowany zaostrzony wzorzec staranności. Zauważył też, że pomiędzy zachowaniem skarżącego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Przewoźnik powinien mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa, a także wiedzę na temat przewożonego ładunku oraz trasy jaką będzie pokonywał i w razie konieczności wystąpić o stosowne zezwolenie. Również ograniczenia tonażowe nie powinny być zaskoczeniem dla kierowcy. Winien on w taki sposób zorganizować przewóz, aby pojazd po dokonaniu załadunku był normatywny na całej trasie.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów w zakresie niewłaściwego oznakowania drogi krajowej nr [...] przez zarządcę drogi, organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że o dozwolonych naciskach osi na drodze rozstrzyga akt prawny jakim jest rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061, dalej jako "Rozporządzenie"), a kierujący pojazdem powinien zostać zorientowany przez przewoźnika jakie warianty dróg może wybrać by zapewnić normatywność przejazdu. Zgodnie z ww. aktem prawnym droga krajowa nr [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdu o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Organ podkreślił również, że przewożony ładunek powinien zostać umieszczony i zabezpieczony w taki sposób aby zapobiec przed zmianą jego położenia. Organ wskazał, że zastosowane przez przedsiębiorcę środki w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem okazały się niewystarczające co spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej.

Od wymienionej na wstępie decyzji "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 140 aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie;

b) art. 140 aa ust. 1-3, oraz art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie, oraz ukaranie przedsiębiorcy karą pieniężną w kwocie 5 000 zł, w sytuacji gdy podmiotowi wykonującemu przejazd nie miał wpływu na powstałe uchybienie, gdyż:

• na drodze krajowej nr [...] (od strony [...]) na której doszło do zatrzymania, nie było żadnych oznaczeń (znaków poziomych lub pionowych) ograniczających ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi 8 t,

• nie istnieje inna droga dojazdu do miejsca przeznaczenia ładunku, co w konsekwencji powoduje ograniczenie swobody wykonywania działalności gospodarczej skarżącej,

• nie można uzyskać stosownego zezwolenia na przewóz, z uwagi treść art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż przewożony przez skarżącą ładunek był podzielny;

oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, pominięcie interesu i dyskryminację podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,

b) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji i nie odniesienie się do zarzutów zawartych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji,

c) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - konsekwencją rozstrzygnięcia sprawy z wyżej opisanymi naruszeniami jest utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji i nieuzasadnione zastosowanie przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu, odnosząc się do kwestii niedochowania należytej staranności skarżąca ponownie podniosła, że dopełniła wszelkich przepisanych prawem obowiązków nałożonych i uregulowanych przepisami p.r.d.

Wskazała, że nie kwestionuje przekroczenia przez kontrolowany pojazd wartości dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi, jak również przebiegu kontroli, gdyż pojazd został zdaniem skarżącej zważony zgodnie z obowiązującymi procedurami. Podniosła jednak, że zadaniem kierowcy jest przewiezienie ładunku trasą najkrótszą, najbezpieczniejszą, oraz dopuszczającą ruch tego rodzaju pojazdów. Kierowca zatem dopełnił należytej staranności, dlatego też nie został w żaden sposób ukarany mandatem karnym.

Skarżąca dalej wywodziła, że na drodze krajowej nr [...] (jadąc od strony [...]) na której doszło do zatrzymania nie znajdywały się żadne oznaczenia ograniczające ruch pojazdów o nacisku na pojedynczą oś powyżej 8 t, w tym znak B19 przewidujący zakaz wjazdu takich pojazdów. Podkreśliła przy tym, że organ odwoławczy nie odniósł się w żadnym stopniu do przedstawionych w odwołaniu od decyzji [...] WITD zarzutów odnośnie braku właściwego oznakowania drogi oraz przedstawionej dokumentacji fotograficznej.

Wskazując na treść art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli spółka podniosła, że nie powinna odpowiadać za błędy czy uchybienia zarządcy drogi (GDDKiA) w zakresie właściwego jej oznaczenia. Skarżąca zwróciła nadto uwagę na przesłanki ustawowe wynikające z p.r.d. nakazujące umorzenie postępowania w sytuacji gdy przedsiębiorca nie ponosi winy za uchybienie, wskazując je jako stojące wyżej w hierarchii aktów prawnych niż wskazane rozporządzenie.

W dalszej kolejności skarżąca podniosła brak możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym w przypadku przewożenia ładunku niepodzielnego, a także na ekonomicznie negatywne aspekty przewożenia mniejszej ilości ładunku, a także konieczność dokonywania przejazdów drogą krajową nr [...] w zw. z brakiem innej drogi prowadzącej do miejsca przeznaczenia towaru, którą mógłby użytkować pojazd skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi i podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] WITD z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1);

- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.).

Zasady ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości 1 500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III - VI przewiduje karę w wysokości 5 000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII - 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15 000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c).

W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej został poddany pojazd członowy marki MERCEDES BENZ o nr. rej. [...] wraz z naczepą marki ORTHAUS o nr. rej. [...], którym przewożono szkło w taflach, po drodze krajowej nr [...] z [...] do [...]. Jak wynika z protokołu kontroli pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr seryjnych: 855833 i 855812, które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 31 marca 2016 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 1,45 t w stosunku do normy wynoszącej 8 t. Nie stwierdzono innych naruszeń. Pomiaru dokonano na stanowisku do ważenia pojazdów "[...] nad [...]"[...] legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę.

Zarówno kierowca, jak i skarżąca nie kwestionowała uzyskanych wyników pomiaru oraz wskazywali na prawidłowość przeprowadzonej kontroli. W sprawie bezsporna jest zatem okoliczność przekroczenia ww. parametru. Skarżąca zakwestionowała natomiast nieuznanie przez organy obu instancji, że nie miała ona wpływu na powstałe uchybienie oraz, że dochowała należytej staranności w zorganizowaniu przejazdu. Wskazali oni przy tym na nieprawidłowe oznakowanie drogi krajowej nr [...], a w szczególności na nieumieszczenie na niej przez zarządcę drogi znaku B19, a także nadrzędność przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nad przepisami Rozporządzenia. Podniosła także na brak możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny.

Powyższe zarzuty należało uznać za niezasadne. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Zgodnie z powyższą regulacją odcinek drogi krajowej nr [...], na którym przeprowadzono kontrolę, nie został ujęty w ww. rozporządzeniu jako odcinek drogi krajowej, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, a zatem stanowi drogę po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Wspomniane rozporządzenie było w dniu przeprowadzenia kontroli aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem na jego podstawie, jako aktu wykonawczego w stosunku do ustawy o drogach publicznych, skarżąca mogła powziąć informację o dopuszczalnym nacisku osi na konkretnej drodze.

Należy przy tym wskazać, że skarżąca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się wykonywaniem przewozów musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na nią przepisy prawa, a jakakolwiek niewiedza stanowi jedynie okoliczność obciążającą. Przed przystąpieniem do przewozu określonego towaru skarżąca winna zapoznać się z obowiązującymi ograniczeniami na planowanej trasie przejazdu. Brak umieszczenia przez zarządcę drogi oznakowania na drodze krajowej nr [...], w tym w szczególności znaku B19 zakazującego wjazdu na drogę pojazdów, których nacisk na pojedynczą oś wynosi ponad 8 t nie może zwalniać przewoźnika z obowiązku respektowania powszechnie obowiązujących norm prawa. Powyższe uchybienie organu nie stanowi tym samym okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy profesjonalnie zajmującego się usługami transportowymi.

Spółka jako podmiot trudniący się wykonywaniem profesjonalnych przewozów powinna mieć świadomość obowiązujących przepisów rozporządzenia, pouczyć zatrudnianych przez siebie kierowców o obowiązujących ograniczeniach na drogach i zorganizować przewóz w ten sposób by zapewnić jego normatywność na całej trasie przejazdu. Może to się odbywać zarówno poprzez zmianę trasy przejazdu, rozłożenie w inny sposób przewożonego ładunku, tak aby nie doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi, jak również przez ograniczenie ilości przewożonego "na raz" towaru. Tym bardziej, że w dniu kontroli skarżąca przewoziła ładunek podzielny jakim było szkło przewożone w taflach, a zatem zmniejszenie jego ilości nie stanowiło dla skarżącej problemu.

W ocenie Sądu argument wskazujący na nieekonomiczność ostatniego rozwiązania, podniesiony w skardze, również nie zasługuje na uwzględnienie. Należy w tym wypadku zwrócić uwagę na uznanie przez ustawodawcę, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie, decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu muszą być w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Interes ekonomiczny prywatnego przedsiębiorcy znajdujący się w opozycji do konieczności zapewnienia ochrony dróg publicznych przed korzystaniem z nich przez pojazdy niespełniające ustawowych norm dotyczących dopuszczalnych nacisków lub masy całkowitej nie może zostać w żadnym wypadku zostać uznany za nadrzędny.

Zdaniem Sądu GITD zasadnie uznał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., zgodnie z którym możliwe jest wyłącznie odpowiedzialności wobec podmiotu wykonującego przejazd w przypadkach w ustawie określonych, a mianowicie jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Skarżąca co prawda podnosiła wielokrotnie, że dochowała należytej staranności w realizacji przewozu, nie mniej wyjaśnienia przez nią złożone nie stanowią wystarczającej podstawy do wypełnienia dyspozycji cytowanego przepisu. Stanowisko organu, iż między zachowaniem skarżącego - jako przewoźnikiem, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy należało uznać za prawidłowe. Skarżąca spółka sama wskazała, że nie istniała inna droga prowadząca do miejsca przeznaczenia transportowanego towaru, po której mogłyby się poruszać tego typu pojazdu. Dopełniła ona zatem swoich obowiązków jedynie częściowo, gdyż nie zastosowała się jednocześnie do wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa ograniczeń, a także nie sprawdziła wcześniej, czy wjazd na drogę krajową nr [...] pojazdu, którego nacisk na pojedynczą oś napędową przekraczał 8 t będzie normatywny. Przyczyniła się zatem do powstania przedmiotowego naruszenia.

Sąd stwierdza, że GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego i wymierzył skarżącej karę w sposób prawidłowy, w wysokości określonej przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.