Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 577/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 24 września 2021 r. nr 1043/2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] we W., (dalej – skarżącą, spółdzielnia) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) z dnia 24 września 2021 r., nr 1043/2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, (dalej - PINB) w ramach postępowania dotyczącego prowadzenia robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] we W. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 1839/2020 wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazał spółdzielni rozbiórkę skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...], pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ulicy [...]. Nadto organ orzekł, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowalne w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w sposób zgodny z zasadami wiedzy technicznej i przepisami oraz w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia, w tym konstrukcji budynku przy ul. [...] we W. oraz budynków i obiektów sąsiednich. Po wykonanych robotach rozbiórkowych nakazanych decyzją powinny zostać wykonane niezbędne zabezpieczenia okien balkonowych przed wypadnięciem osób, a także drzwi wejściowych do lokalu i otwartych przestrzeni, przy których wysokość od poziomu terenu w miejscu rozebranej pochylni przekraczać będzie 0,5 m. O wykonaniu robót budowlanych objętych nakazem należy pisemnie powiadomić organ. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 4 listopada 2020 r., nr 1007/2020. Decyzja drugoinstancyjna nie została oprotestowana skargą lecz spółdzielnia wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej – GINB), decyzją z dnia 12 marca 2021 r., nr DON.7200.242.2020.FSE odmówił stwierdzenia nieważności decyzji DWINB. W ramach postępowania odwoławczego GINB wydał decyzję z dnia 7 czerwca 2021 r., nr DON.7200.242.2020.KPI, którą utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Ostatnia z decyzji została oprotestowana skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ramach kontroli dokonanej przez PINB w dniu 6 maja 2021 r. ustalono, że nie wykonano nałożonego decyzją obowiązku, gdyż spółdzielnia nie rozebrała pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ulicy [...] oraz nie rozebrała skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...]. Wobec tego organ I instancji skierował do zobowiązanej upomnienie z dnia 25 maja 2021 r., zaś pismem z dnia 11 czerwca 2021 r. zażądał udzielenia informacji i udostępnienia dokumentów potwierdzających jakie działania zostały podjęte w celu wykonania decyzji, Spółdzielnia poinformowała, że nie wykonała obowiązku.

W dniu 26 lipca 2021 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Także w 26 lipca 2021 r. PINB wydał postanowienie nr 1760/2021, którym nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową [...] we W. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł. W dniu 5 sierpnia 2021 r. do organu nadzoru budowlanego I instancji wpłynęły zarzuty do tytułu wykonawczego nr [...]. Spółdzielnia mieszkaniowa podała, iż słusznie PINB w postanowieniu z dnia 26 lipca 2021 r. zauważył, że ,,Balkony oraz pochylnia objęte nakazem rozbiórki nie są częściami budynku". Pochylnia po wybudowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami została protokolarnie w dniu 12 marca 2021 r. przekazana na własność ZDiUM, zatem spółdzielnia nie ma możliwości dokonania rozbiórki czyjejś własności. Z kolei rozbiórka balkonów przekracza zwykły zarząd rzeczą, a zatem dla dokonania rozbiórki niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli wynikająca z art. 199 kc. Nadto jeden lokal mieszkalny posiadający balkon, któremu grozi rozbiórka został w dniu 26 kwietnia 2010 r. wyodrębniony i stanowi odrębną własność osoby fizycznej, zatem spółdzielnia nie ma prawnej możliwości dokonywania rozbiórki czyjejś własności.

W dniu 16 sierpnia 2021 r. PINB dla miasta Wrocławia wydał postanowienie nr 1950/2021, którym przyjmując w podstawie prawnej art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. - dalej u.p.e.a.) oddalił zarzut Spółdzielni Mieszkaniowej [...] we W. zgłoszony w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 lipca 2021 r. dotyczący obowiązku rozbiórki wskazanych części obiektu budowlanego - budynku mieszkalno- usługowego przy ul. [...] we W. - wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, iż podstawą zgłoszonego zarzutu jest przesłanka wymieniona w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. tj. błąd co do zobowiązanego. Po przytoczeniu treści art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ nie uznał zasadności zarzutu wynikającego z faktu, że wedle spółdzielni nie jest ona właścicielem pochyli przy ul. [...] w związku z przekazaniem jej na własność ZDiUM i balkonów objętych stanowiących odrębną własność osoby fizycznej.

Spółdzielnia jest adresatem obowiązku wynikającego z decyzji DWINB, która stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, stąd została ona wskazana w tytule wykonawczym, zatem błąd co do osoby zobowiązanego nie wystąpił. Okoliczności, na które powołuje się spółdzielnia wystąpiły na długo przed wydaniem decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek i nie mogą one wpłynąć na zmianę podmiotu zobowiązanego do jej wykonania. Zasadność skierowania określonego nakazu do tego, a nie innego podmiotu nie podlega weryfikacji w toku postępowania egzekucyjnego, a badanie tych kwestii nastąpiło w ramach postępowania administracyjnego zakończonego egzekwowanym nakazem. Nakaz został skierowany do spółdzielni jako do inwestora robót budowlanych zrealizowanych z naruszeniem przepisów prawa. Niedopuszczalnym byłoby w takich okolicznościach nakładanie nakazu na inny podmiot. Nakaz jest konsekwencją niewykonania obowiązku przedłożenia możliwego do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

W terminie prawem przewidzianym spółdzielnia wniosła instancyjny środek zaskarżenia. Wnosząc o uchylenie postanowienia w zażaleniu podniesiono, że w dniu 7 lipca 2021 r. spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GINB nr: DON.7200.242.2020.KPI. z dnia 7 czerwca 2021 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 12 marca 2020 r., nr: DON.7200.242.2020.FSE., albowiem DWINB decyzją 4 listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję PINB dla miasta Wrocławia z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 1839/2020 nakazującą spółdzielni rozbiórkę skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...] (na której są posadowione garaże przylegające do parteru budynku spółdzielni) oraz pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ulicy [...] we W. Skarga została zarejestrowana w Wydziale VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pod sygn. akt: VII SA/Wa 1598/21 i obecnie strona oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zdalnej w trybie uproszczonym.

W dniu 24 września 2021 r. DWINB wydał opisane na wstępie postanowienie nr 1043/2021, którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej – k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Po przedstawieniu stanu sprawy oraz przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, organ II instancji przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, że przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz pouczył o prawie wniesienia zarzutów i wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Organ wyjaśnił także, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, kiedy zachodzi rozbieżność co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanego w orzeczeniu, stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i w tytule wykonawczym. Oznacza to, że jeśli zobowiązanym jest osoba zidentyfikowana poprawnie (bez takiego błędu) i znajduje się ona w grupie osób, do których można skierować egzekucję administracyjną, zarzut taki jest nieskuteczny. Dalej w ramach prezentacji poglądów judykatury organ wywodził, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku.

Oceniając sprawę DWINB przyjął, że spółdzielnia jest adresatem obowiązku określonego w decyzji PINB dla miasta Wrocławia z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 1839/2020 utrzymanej w mocy decyzją DWINB z dnia 4 listopada 2020 r., nr 1007/2020, zatem słusznie wobec niej skierowano egzekucję administracyjną i wystawiono na nią tytuł wykonawczy, a zatem błąd co do osoby zobowiązanego nie wystąpił. Względem zarzutu przedwczesności egzekucji organ II instancji stwierdził, iż wykonalność decyzji PINB dla miasta Wrocławia nr 1839/2020 nie została wstrzymana, decyzja pozostaje w obrocie prawnym, a okoliczność, że spółdzielnia złożyła skargę do WSA w Warszawie na decyzję GINB z dnia 7 czerwca 2021 r. nr DON.7200.242.2020.KPI utrzymującą w mocy decyzję GINB z dnia 12 marca 2021 r., nr DON.7200.242.2020.FSE, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji DWINB z dnia 4 listopada 2020 r., nr 1007/2020 nie wpływa na zasadność egzekucji. Także i to twierdzenie zostało poparte stanowiskiem zaczerpniętym z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest zagadnieniem, które uniemożliwia prowadzenie egzekucji administracyjnej, albowiem prowadzona ona jest w oparciu o obowiązek wynikający z funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, której bytu prawnego nie zmienił sam fakt wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym. Uruchomienie przez zobowiązanego administracyjnych nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy nie stanowi także podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Końcowo organ przypomniał zasadę, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Kwestionowanie zasadności decyzji nakazowej na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od decyzji nakazującej określony obowiązek, a zatem merytoryczne zarzuty zgłoszone do takiej decyzji są niedopuszczalne na tym etapie postępowania.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie spółdzielnia wniosła o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz uznanie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Żądania skargi oparto na zarzutach:

1. Naruszenia art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez wymierzenie grzywny rażąco uciążliwej dla skarżącej oraz błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca uchyla się od obowiązku i należy ją przymuszać do jego wykonania.

2. Istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., w związku z art. 7, art. 18, art. 119 u.p.e.a., w szczególności uchybienie zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

3. Brak zastosowania art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i uznanie, że nałożenie na skarżącą grzywny, celem spowodowania rozbiórki pochylni rozwiąże problem wejść do lokali użytkowych usytuowanych w parterze budynku.

4. Naruszenia § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., (Dz. U. Nr 75 poz. 690).

5. Naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez całkowite pominięcie szczegółów określenia czynności, jakie powinna wykonać spółdzielnia w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadniając żądania i zarzuty skargi autor pisma procesowego podał, że organ nakładając na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki jednego rzędu balkonów bezzasadnie uznał, że nałożenie grzywny w wysokości 50.000,00 zł będzie adekwatnym i zarazem skutecznym środkiem służącym wykonaniu nałożonego na spółdzielnię obowiązku. Organ nałożył na skarżącą grzywnę w jej górnych granicach wyznaczając jednocześnie tylko 10 miesięczny okres na spełnienie nałożonego obowiązku rozbiórki pochylni dla osób niepełnosprawnych oraz skrajnego rzędu balkonów. Balkony zostały wybudowane, wg ówcześnie obowiązujących przepisów o 23 centymetry za blisko granicy działki, na której usytuowane są garaże w parterze, a które to balkony od ponad 20 lat nikomu nie przeszkadzają i nie było na ich tle żadnego konfliktu. Obecnie, wraz ze zmieniającymi się przepisami Prawa budowlanego, po kilkunastu latach od wybudowania pięciu balkonów organowi nadzoru budowlanego przypomniało się o balkonach, których wybudowanie o 23 centymetry za blisko sąsiedniej działki ponad 20 lat temu stanowiło dla Wojewody Dolnośląskiego nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego. Organ nakazał ich rozbiórkę, w żaden sposób racjonalnie jej nie uzasadniając, prócz powoływania się na aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, które zwiększają odległość balkonów od granicy sąsiedniej działki. Dążąc do rozbiórki pochylni stanowiącej zarazem wejścia do lokali użytkowych położonych w parterze budynku organ nie wskazuje, jak rozwiązać problem wejść do lokali użytkowych, które wobec ukształtowania terenu znajdują się kilkadziesiąt centymetrów powyżej. Nadto ZDiUM, na którego własność została przekazana pochylnia, nie wyraża zgody na jej rozbiórkę.

Według strony nie wzięto pod uwagę faktu, iż postanowienie nakazujące rozbiórkę pochylni narusza § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym decyzja o rozbiórce pochylni zaprojektowanej i wykonanej w celu udostępnienia lokali o funkcji użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych pozostaje w jawnej sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste zestawienie ze sobą możliwych skutków nakazanej rozbiórki, która uniemożliwi korzystanie ze sklepów osobom niepełnosprawnym. Rozbiórka przedmiotowej pochylni nie tylko nie rozwiąże problemu dojść do lokali usytuowanych w parterze budynku, lecz wręcz uniemożliwi jakiekolwiek dojście do tychże lokali. Organ nakazujący rozbiórkę oraz nakładający grzywnę w celu przymuszenia podjął decyzje w oderwaniu od rzeczywistości. Nie wskazał w jaki sposób po dokonaniu rozbiórki pochylni, będzie można przedostać się do lokali usytuowanych w parterze budynku i nie odniósł się do stanowiska ZDIUM, które wręcz wyklucza jakąkolwiek możliwość innych wejść do lokali w parterze budynku i wybudowania schodów. Likwidacja pochylni i przywrócenie pierwotnego chodnika wiązałaby się z koniecznością przebudowy wejść do 8 lokali użytkowych usytuowanych w parterze budynku, do których dostęp jest możliwy wyłącznie od strony ulicy [...]. Z uwagi na różnice wysokości pomiędzy poziomem pierwotnego chodnika i poziomem posadzki w lokalach użytkowych konieczne byłoby wykonanie schodów w obszarze chodnika ulicy [...], poprzecznie zorientowanych do jego przebiegu, co uniemożliwi osobom niepełnosprawnym poruszanie się wózkami inwalidzkimi na tym odcinku chodnika z powodu zmniejszenia jego szerokości przez poprzecznie zorientowane schody, a także uniemożliwi dostęp osobom niepełnosprawnym do lokali użytkowych w tym budynku.

Skarżąca przytoczyła stanowisko PINB zawarte w decyzji z dnia 30 września 2011 r., nr 2682/2011 dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki pochylni, gdzie organ stwierdza, iż: "Nakazanie rozbiórki przedmiotowej pochylni lub jej części również nie doprowadzi robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Należy bowiem wskazać, iż wykonanie takiego obowiązku spowodowałoby brak możliwości wejścia do lokali od strony ulicy [...], gdyż cały budynek został wyniesiony ponad przyległy teren od strony ulicy [...] od O do 0,5 m. Tut. organ zatem w trybie naprawczym nie może spowodować braku komunikacji lokali usługowo-handlowych od strony ulicy [...]".

Końcowo autor skargi podniósł, iż wskazany w postanowieniu o nałożeniu grzywny 10-miesięczny termin wykonania nałożonego obowiązku jest terminem nierealnym do wykonania. Jak zauważa organ wydający postanowienie, powyższe przedsięwzięcie jest skomplikowane ze względu na konieczność zapewnienia z jednej strony prawidłowego wejścia do budynku przy ul. [...], a z drugiej strony konieczność przywrócenia biegowi chodnika wzdłuż ulicy [...] właściwej funkcji, co wymaga przeprowadzenia wielu czynności projektowych, technicznych i prawnych. Nadto zwrócono uwagę na aktualnie obowiązujące przepisy o pandemii sars-cov-2, która wyklucza prowadzenie prac, dla przeprowadzenia których konieczny będzie kontakt pracowników firmy budowlanej z właścicielami balkonów oraz właścicielami lokali użytkowych.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie informując, że nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 9 lutego 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 j.t., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2022 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479, dalej - u.p.e.a.) Jak już sygnalizowano wobec ustalonego kontrolnie, (kontrola z dnia 6 maja 2021 r.), niewykonania przez zobowiązaną spółdzielnię nakazu wynikającego z decyzji PINB dla miasta Wrocławia z dnia 31 sierpnia 2020 r. r., nr 1839/2020 organ I instancji w dniu 20 maja 2021 r. skierował do spółdzielni upomnienie nr [...]. Z kolei w dniu 26 lipca 2021 r. wystawiono tytuł wykonawczy zawierający klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej oraz wskazanie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Stosownie zaś do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Natomiast zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:

1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;

2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;

3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:

a) art. 33 § 2 pkt 1-5,

b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej

- umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi przypomnieć należy, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego z dnia 26 lipca 2021 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki skarjnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu od strony granicy z działką nr [...] oraz pochylni usytuowanej przy frontowej elwacji budynku wzdłuż ulicy [...] we W., wynikający z podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji PINB dla miasta Wrocławia z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 1839 utrzymanej w mocy decyzją DWINB z dnia 4 listopada 2020 r., nr 1007/2020. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego skarżąca pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r., między innymi sformułowała zarzuty błędu co do osoby zobowiązanej, albowiem pochylnia przy ul. [...] została przekazana na własność ZDiUM w dniu 12 stycznia 2021 r., zaś jeden z pięciu balkonów stanowi odrębną własność osoby fizycznej od dnia 26 kwietnia 2010 r.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów obu instancji, które nie uznały słuszności zarzutu. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że organ II instancji w sposób obszerny i czytelny opisał w uzasadnieniu skarżonego postanowienia sens zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Na aprobatę składu orzekającego zasługują zaprezentowane przez organ tezy orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Dla wyjaśnienia stronie skarżącej można jedynie przypomnieć, że błąd co do osoby zobowiązanej może dotyczyć zapisów w tytule wykonawczym czy innych dokumentach, które będą odmienne niż ma to miejsce w egzekwowanej decyzji. Skarżąca spółdzielnia niejako zamierza wykazać, że inne podmioty dysponują aktualnie tytułami prawnymi do części nieruchomości objętych egzekucją. Pomija jednak strona skarżąca, że ciążące na niej obowiązki wynikają z decyzji, której adresatem spółdzielnia stała się nie jako właściciel czy zarządca lecz jako inwestor. W tym zakresie pozycja procesowa spółdzielni nie mogła i nie uległa żadnej zmianie. Już choćby z tego tytułu nie może być mowy o błędzie co do osoby zobowiązanej. Zdaniem Sądu strona skarżąca, co wynika wprost nie tylko z treści skargi ale tez z korespondencji kierowanej do organu, usiłuje wstrzymać egzekucję poprzez negowanie prawidłowości ostatecznej decyzji, którą zostały nałożone obowiązki. Zaakcentować zatem przyjdzie, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 1839 utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 4 listopada 2020 r., nr 1007/2020 to obowiązek istnieje i podlega wykonaniu. Okoliczność ta jest jednoznaczna. Nie ma tutaj znaczenia, że na rozpoznanie przez WSA w Warszawie oczekuje skarga spółdzielni na decyzję GINB, którą zresztą odmówiono stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji DWINB. Dopóki bowiem nie zostanie wyeliminowania z obrotu wspomniana decyzja nakładająca obowiązki dopóty skarżąca będzie zobowiązana do jej wykonania. W niniejszym postępowaniu prawidłowość tej decyzji nie podlega weryfikacji, jest ona wiążąca tak dla organów egzekucyjnych, dla skarżącej, jak również dla Sądu. Jak bowiem wynika art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli zatem decyzja stała się ostateczna, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Inaczej mówiąc kwestia prawidłowości wydawanych orzeczeń nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji poza trybami nadzwyczajnymi przewidzianymi w k.p.a.

Także pozostałe twierdzenia skargi chociażby wymierzenie grzywny rażąco uciążliwej dla skarżącej, naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie czy naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogą odnieść zakładanego rezultatu. Zarzuty strony skarżącej nie wpisują się bowiem w zamknięty katalog przypadków czy okoliczności opisanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. W tym zakresie organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły i wyjaśniły zobowiązanej, że wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego było następstwem niewykonania nałożonego na stronę ostateczną decyzją.

Tym samym Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia, którychkolwiek ze wskazanych w zarzutach przepisów prawa, w tym przepisów u.p.e.a. Zauważyć należy, że u podłoża postępowania egzekucyjnego leży brak wykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego na nią przez uprawniony organ nadzoru budowlanego, wskutek niezastosowania się przez nią do przepisów Prawa budowlanego. W efekcie Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień ani tych podniesionych w skardze, ani też innych, branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe, sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.