Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2112/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na studia podyplomowe 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej do przeprowadzenia rekrutacji na studia podyplomowe z [...] lipca 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Szkoły Wyższej [...] w [...] na rzecz M. W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z [...] sierpnia 2020 r. (nr [...]), którą [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] na podstawie § 5 ust. 3 załącznika do uchwały nr [...] Senatu Wyższej Szkoły [...] w [...] z [...] czerwca 2020 r. w sprawie ustalenia warunków i trybu rekrutacji na studia podyplomowe w zakresie [...] dla kandydatów na oficerów Służby [...], utrzymał w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej do przeprowadzenia rekrutacji na studia podyplomowe w zakresie [...] na rok akademicki 2020/2021 z [...] lipca 2020 r. (nr [...]) o nieprzyjęciu skarżącego na te studia podyplomowe.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] wyjaśnił, że według § 3 ust. 2 warunków i trybu rekrutacji, Uczelniana Komisja Rekrutacyjna podejmuje decyzję o zakwalifikowaniu na studia podyplomowe, biorąc pod uwagę sumę punktów uzyskaną przez kandydata z testu wiedzy oraz zajętą pozycję w rankingu, przy uwzględnieniu limitu miejsc ustalonych przez Dyrektora Generalnego Służby [...] dla poszczególnych Okręgowych Inspektoratów oraz Ośrodków Służby [...] oraz dla Wyższej Szkoły [...] w [...]. Rektor wyjaśnił, że Dyrektor Generalny Służby [...] określił limit przyjęć na studia podyplomowe z zakresu [...] dla funkcjonariuszy pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych podległych Okręgowemu Inspektoratowi Służby [...] w [...] na poziomie 10 miejsc, a M. W. - pełniący służbę w Zakładzie Karnym w [...] , został sklasyfikowany na 16 miejscu listy rankingowej. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna prawidłowo wydała więc decyzję o odmowie jego przyjęcia na studia. [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] dodał, że niniejsza decyzja jest ostateczna oraz że nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

M. W. w piśmie z 21 września 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję [...] Wyższej Szkoły [...] w [...], w której zarzucił, że została wydana z naruszeniem zasad rekrutacji tj. limitów miejsc na studia podyplomowe z zakresu [...] w roku akademickim 2020/2021, określonych przez Dyrektora Generalnego Służby [...] w dokumencie z [...] kwietnia 2020 r. M. W. stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że zasady rekrutacji na studia podyplomowe w zakresie [...] dla kandydatów na oficerów służby [...] w Wyższej Szkoły [...] w [...] w roku akademickim 2020/2021 określa wyłącznie załącznik do uchwały nr [...] Senatu Wyższej Szkoły [...] w [...] z [...] czerwca 2020 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na te studia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

[...] WS[...] w [...] w odpowiedzi na skargę odwołał się do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) i stwierdził, że "należy poddać w wątpliwość, to czy skarga na decyzję nr 2/2020 (...) podlega kognicji sądów administracyjnych. Decyzja administracyjna, w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie. Zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej "nie posiada waloru decyzji administracyjnej", ponieważ w obowiązujących przepisach prawa nie ma podstawy do podejmowania przez uczelnię działań w przedmiotowym zakresie w takiej formie".

Rektor dodał, że ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086), stanowi, że jednym z podstawowych zadań uczelni jest prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych (art. 11 ust. 1 pkt 2), nie zawiera jednak przepisów dotyczących zasad rekrutacji na te studia. W szczególności ustawa nie wskazuje w dziale III (Studia podyplomowe, kształcenie specjalistyczne i inne formy kształcenia) ani na tryb wydawania decyzji w przedmiocie przyjęcia na studia podyplomowe, ani na kwestię odwołań od nich. Podstawy takiej nie stanowi art. 72 ust. 3 tej ustawy, według którego odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Powołany przepis, odnosi się wyłącznie do studiów, a nie studiów podyplomowych. Organ podniósł, że w ramach ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ustawodawca wprowadził rozróżnienie pomiędzy pojęciami "studia" oraz "studia podyplomowe", konsekwentnie stosując je w przepisach art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1 pkt 11, art. 36 ust. 9 pkt 3 czy przepisach Działu III "Studia podyplomowe, kształcenie specjalistyczne i inne formy kształcenia" i dodał, że podobne zróżnicowanie występowało również na gruncie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183). Na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów przyjmowano (postanowienie NSA z 19 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 315/16), że "ustawodawca różnicuje status studenta oraz słuchacza studiów podyplomowych. W efekcie w myśl ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym słuchacz studiów podyplomowych nie jest w ogóle studentem, a to oznacza, że nie przysługują mu prawa takie jak osobom uczęszczającym na studia licencjackie, magisterskie czy doktoranckie. Słuchacz studiów podyplomowych posiada jednak określone prawa (i obowiązki), ale określa je wyłącznie regulamin studiów (...)". W przypadku aktów podejmowanych przez organy uczelni wyższych, możliwość stosowania do nich przepisów procedury administracyjnej, a w konsekwencji możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego, została ograniczona jedynie do aktów o charakterze zewnętrznym oraz podjętych w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a nie słuchaczy studiów podyplomowych. Tak więc sąd administracyjny nie ma podstaw do ingerowania poza wyznaczonym przez ustawodawcę zakresem w działania organów uczelni, ponieważ stanowiłoby to naruszenie zasady autonomiczności i niezależności szkół wyższych."

W obecnie obowiązującej ustawie nie ma regulacji będącej odpowiednikiem przepisu art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, co prowadzi do wniosku, że ustawodawca pozostawił kwestie postępowania w sprawach rekrutacji autonomii uczelni oraz tym samym wyłączył je z zakresu postępowania administracyjnego. WSA w Warszawie w postanowieniu z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2683/19 stwierdził, że "(...) kontroli instancyjnej oraz sądowoadministracyjnej podlega jedynie decyzja w sprawie odmowy przyjęcia na studia." To wszystko prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

[...] odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że warunki i tryb postępowania rekrutacyjnego na studia podyplomowe w zakresie [...] dla kandydatów na oficerów Służby [...] prowadzone w Wyższej Szkole [...] w [...] w roku akademickim 2020/2021 określone zostały w sposób zgodny z wewnętrznymi regulacjami obowiązującymi w Wyższej Szkole [...] w [...] i były wcześniej znane skarżącemu. Argumenty podniesione przeciwko warunkom rekrutacji po zakończeniu całego postępowania rekrutacyjnego, w którym skarżący wziął udział i nie został zakwalifikowany na studia podyplomowe z uwagi na zajęcie miejsca na liście rankingowej, niemieszczącego się w ustalonym limicie przyjęć, nie mają wpływu na wynik sprawy i nie stanowią o naruszeniu warunków i trybu rekrutacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, lecz z innych powodów, niż w niej podniesione.

W niniejszej sprawie organ argumentował, że zaskarżone rozstrzygnięcie, nazwane przez niego decyzją, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje, aby o przyjęciu (nieprzyjęciu) na studia podyplomowe organy uczelni orzekały w formie decyzji. W związku z tym, zdaniem organu zaskarżona przez M. W. "decyzja" [...] WS[...] w [...] nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Sąd podziela zapatrywanie skarżącego, że w aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw prawnych do wydawania przez organy uczelni decyzji w przedmiocie przyjęcia (nieprzyjęcia) kandydata na studia podyplomowe. W rozpoznawanej sprawie taka decyzja w sensie formalnym i merytorycznym została jednak wydana zarówno przez Uczelnianą Komisję Rekrutacyjną (która pouczyła stronę o prawie jej zaskarżenia przez złożenie odwołania) jak i przez [...] Wyższej Szkoły [...] w [...].

W piśmiennictwie prawniczym i w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości teza, że dla prawnej kwalifikacji konkretnego rozstrzygnięcia nie ma decydującego znaczenia nazwa nadana mu przez organ administracyjny, konieczne jest natomiast do uznania określonego przejawu działalności organu administracyjnego za decyzję administracyjną, a w konsekwencji do poddania go kontroli sądowej, stwierdzenie, że dane rozstrzygnięcie zawiera minimum niezbędnych elementów właściwych decyzji administracyjnej. Do takich elementów Naczelny Sąd Administracyjny zalicza: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. O charakterze prawnym określonego działania organu w indywidualnej sprawie decyduje zatem zarówno treść, jak i forma tego działania.

W rozpatrywanej sprawie organy nadały swoim rozstrzygnięciom w sprawie odmowy przyjęcia na studia podyplomowe formę właściwą dla decyzji administracyjnych. Użyły nazwy "decyzja", wskazały podstawę prawną, sformułowały rozstrzygnięcia w sposób charakterystyczny dla decyzji administracyjnych i podały ich uzasadnienie. Decyzja organu I instancji zawiera także pouczenie o prawie do odwołania od tej decyzji, w terminie przewidzianym w k.p.a. do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej.

W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska [...], że w istocie nie jest to decyzja administracyjna, podlegająca kontroli sądu administracyjnego, ponieważ przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji w takiej sprawie. O tym, czy mamy do czynienia z decyzją administracyjną przesądza forma i treść oświadczenia woli organu, a nie jego podstawa prawna. Podzielenie stanowiska organu, że nie ma rzeczywiście podstaw prawnych do wydania decyzji w takiej sprawie prowadzi wobec tego do wniosku, że organy wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej, a więc dotknięte wadą nieważności.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz nieważność decyzji organu I instancji. Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy procesowej zasądził od [...] Wyższej Szkoły [...] - następcy prawnego [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] (rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 17 marca 2021 r., Dz.U. z 2021 r., poz. 490) kwotę 200 zł., tytułem zwrotu kosztów postępowania.