Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2150/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a; art. 64 ust. 1 pkt 1; art. 140aa ust. 1-4; art. 140ab ust. 1 pkt 2; art. 129 ust. 2 pkt 9; art. 129a;
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3;
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2012 poz 1061
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg  wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których  mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
article: art. 55 ust. 1 pkt 4; art. 56;
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1 pkt 4;
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2016 r. w G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A.A., który wykonywał przejazd z ładunkiem elementów aluminiowych w imieniu A. SP. Z O.O. na trasie Holandia - Polska. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 1 marca 2016 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisku na pojedynczej osi napędowej 10,6 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę - przekroczenie o 0,6 t,

- rzeczywistej masa całkowita pojazdu - 41,4 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,4t,

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy. Za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. strona wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przez organ I instancji art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dalej skarżąca zarzuca naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 41 ust. 1 udp poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Zdaniem strony doszło również do naruszenia art. 2 pkt 35a prd poprzez uznanie kontrolowanego pojazdu za pojazd nienormatywny oraz art. 140aa ust. 4 pkt 1a i b prd poprzez ich nie zastosowanie w sprawie. Strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu strona wskazuje, iż z protokołu kontroli nie wynika, jakie urządzenie zostało użyte do ważenia. W protokole znajduje się jedynie informacja o "przyrządach do pomiaru nacisków i masy całkowitej pojazdu posiadających ważną legalizację GUM" w postaci "przenośnych wag do pomiarów statycznych" o nr fabrycznych [...] i [...]. Skarżąca podniosła, że maksymalne obciążenie wag SAW 10C/II to 10000 kg, a w niniejszej sprawie posłużyły one do stwierdzenia nacisków osi wartość tę przekraczających. Strona wskazuje także na brak drugiego ważenia kontrolowanego pojazdu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach

o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz

z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych

w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 802).

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Organ wskazał, że jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 3 lit a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton.

GITD zauważył, że organ I instancji błędnie stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym podmiot wykonujący przejazd powinien legitymować się zezwoleniem kategorii V. Zgodnie bowiem z lp.5 załącznika nr 1 do prd zezwolenie kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 111,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 601.

W trakcie kontroli oprócz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, która wynosiła 41,4 t, stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, który wyniósł 10,6 t na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Organ II instancji w związku z powyższym doszedł do wniosku, iż stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, należy ustalić w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii VI.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VI, które stosownie do lp. 6 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach krajowych - zgodnie z wykazem dróg, o którym mowa w art. 64c ust. 8:

a) o szerokości nieprzekraczającej:

- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,

- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,

b) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III—VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych.

Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kierował się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać.

Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 15 maja 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminem ważności odpowiednio do dnia: 30 listopada 2017 r. i 28 lutego 2017 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia 1 marca 2016 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że co do zasady wykonywane jest jedno ważenie pojazdu, ponownego ważenia dokonuje się wyłącznie na wniosek kierowcy, który

w rozpatrywanym przypadku o to nie wnosił. Zgromadzony materiał dowodowy

w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny.

Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika,

że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Organ II instancji zważył, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Pismem z dnia 21 września 2016r. A. Sp. z o.o., z siedzibą w K., reprezentowana przez radcę prawnego M.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

-art. 6 k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 1 udp poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej; -art. 2 pkt 35a) uprd poprzez uznanie kontrolowanego zespołu pojazdów za pojazd nienormatywny;

-art. 140aa ust. 4 pkt 1) a) i b) uprd poprzez ich nie zastosowanie w sprawie;

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji nią utrzymanej w mocy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona wskazała, że kluczowe znaczenie dla ustalenia kwalifikacji prawnej zdarzenia ma prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a więc czy rzeczywiście w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia nacisku osi. Aby to ustalić należy przede wszystkim dokonać weryfikacji trybu ważenia oraz prawidłowości pracy urządzeń do ważenia użytych. Tymczasem z protokołu kontroli nie wynika jakie urządzenie (model) zostało użyte do ważenia. W protokole zawarto jedynie informację o przyrządach do pomiaru nacisków i masy całkowitej pojazdu posiadających ważną legalizację Głównego Urzędu Miar w postaci "przenośnych wag do pomiarów statycznych" o numerach fabrycznych [...] oraz [...].

Ponieważ na podstawie samego numeru seryjnego nie można zweryfikować marki i modelu urządzenia (jego generacji, parametrów itp.), to nie można też poddać ustaleń kontroli falsyfikacji pod względem parametrów użytego urządzenia, poprawności jego użycia oraz procedur wówczas użytych. To istotne dla sprawy ustalenie nie może wynikać ze sfery domysłów, a musi być stwierdzone bezpośrednio w protokole kontroli jako jedynym dowodzie z przeprowadzenia czymiości. Nie jest tutaj wystarczające złożenie do akt sprawy dowodów legalizacji itp., gdyż o prawidłowym ustaleniu rodzaju użytego urządzenia można mówić dopiero wówczas, gdy ustalone zostaną jednocześnie dwa parametry - model i numer seryjny. Określenie modelu na zasadzie wnioskowania z numeru seryjnego będzie nieprawidłowe. Już z tego powodu zaskarżona decyzja nie może się ostać.

Skarżąca wskazała, że już bowiem sam protokół kontroli zawiera sprzeczność w odniesieniu do wskazania numeru seryjnego urządzenia - o ile w części głównej mowa jest o urządzeniach o numerach [...] oraz [...], to w załączniku do protokołu (opis naruszenia) wskazano na dokonanie pomiaru wagami o numerach [...] i [...]. Żaden z organów nie odniósł się do tego zarzutu strony, nie wyjaśnił w tym zakresie wątpliwości, a obie decyzje powołują się na numer [...].

Ponieważ nie wiadomo którym urządzeniem dokonywano pomiaru -065 czy -066, to nie można też zweryfikować też prawidłowości pomiaru. A nie można tej różnicy traktować jako oczywistej omyłki pisarskiej, bo nie istnieją w sprawie żadne materiały odnoszące się do momentu kontroli, które pozwoliłyby na jednoznaczną weryfikację numeru seryjnego urządzenia.

Spółka zakwestionowała też zaniechanie dokonania przez organ z urzędu drugiego (kontrolnego) ważenia, co pozwoliłoby ustalić prawidłowość odczytów.

Dodatkowo w sprawie występują rozbieżności w zakresie wyników ważenia

i ustalonej przez organ masy zespołu pojazdów. Biorąc pod uwagę zawarte

w protokole kontroli dane - masę własną samochodu (8187 kg), masę własną naczepy (7200 kg) oraz masę ładunku (25207 kg) masa zespołu pojazdów wraz z ładunkiem nie mogła wynosić więcej niż 40594 kg.

Tymczasem pomierzona rzeczywista masa całkowita pojazdu (zespołu) po odjęciu błędów ważenia wynosiła 41,4 t. Ustalona pomiędzy tymi dwoma wielkościami różnica wynosi zatem 0,8 t i daje podstawę do zakwestionowania wyników pomiarów cząstkowych (nacisków na oś) dokonywanych przez funkcjonariuszy WITD. Spółka zwraca uwagę, że organ nie dokonał drugiego ważenia, chociaż przy takiej różnicy danych było to jego obowiązkiem, nie wskazał też na inne przyczyny mogące uzasadniać różnice. Jeżeli bowiem różnica ta sięga 0,8 t (i to w warunkach gdy pomiar organu dokonywany jest w uwzględnieniem 2% korekty), oznacza to, że składowe (naciski na poszczególne osie) służące do ustalenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu (zestawu) były zawyżone. Tym samym wyniki pomiaru nacisku nie mogą stanowić wiarygodnej podstawy do czynienia ustaleń w postępowaniu dowodowym, jeżeli co najmniej jeden z nich jest zawyżony. Nacisk wszystkich osi pojazdu nie może być różny od jego masy, bowiem siły oddziaływujące poprzez poszczególne osie (koła) są pochodną masy pojazdu. Czy priorytet przyznać przy tym masie pojazdu czy naciskom osi (czyli który pomiar jest prawdziwy) nie wiadomo. A pewno jednak wątpliwości w tym zakresie muszą być interpretowane na korzyść strony, czego organ zaniechał.

Dodatkowo z protokołu nie wynika jakie inne (poza masą i naciskiem osi) parametry określają kontrolowany zespół pojazdów. A bez wiedzy o jego wysokości, długości czy szerokości nie jest możliwe ustalenie właściwej kategorii w rozumieniu załącznika nr 1 do prd i ustalenia wysokości kary.

Spółka zwróciła uwagę, że w toku kontroli dokonano zważenia zespołu pojazdów, a nie pojazdu, co ma znaczenie z uwagi na konstrukcję prawną kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez posiadanego zezwolenia. Tym samym jednym z pojęć, którego wyjaśnienie ma istotne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w art. 140aa ust. 1 uprd, jest pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt. 35a uprd. Zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy - to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przez "nacisk osi" należy przy tym rozumieć sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 uprd), natomiast przez "rzeczywistą masę całkowitą" należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 uprd).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięciu tysięcy złotych). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VI. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego oraz rzeczywistej masy całkowitej.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz

z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,

a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W myśl art. 41 ust. 1 udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Droga krajowa na której w niniejszej sprawie dokonano kontroli została zaliczona do dróg po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 1 marca 2016 r. w G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A.A., który wykonywał przejazd z ładunkiem elementów aluminiowych

w imieniu A. SP. Z O.O. na trasie Holandia - Polska. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 1 marca 2016 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, organ I instancji stwierdził przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej 10,6 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę ) tj. przekroczenie o 0,6 t oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu - 41,4 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

tj. przekroczenie o 1,4t.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na pojedynczej osi nienapędowej samochodu ciężarowego oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Tym samym powyższego organy prawidłowo stwierdziły wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VI, z uwagi na wielkość stwierdzonego podczas kontroli nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz rodzaj, kategorię drogi, na której zatrzymano kontrolowany pojazd.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VI. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo

o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, należało ustalić

w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii VI.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonania kontroli przy użyciu wag SAW 10 C. Dopuszczalność dokonywania pomiarów masy całkowitej kontrolowanych pojazdów, jak również pomiaru nacisku osi wynika nie tylko z instrukcji, ale potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 w sprawie dotyczącej ważenia za pomocą wag SAW 10 C/II stwierdził: "Analiza akt niniejszej sprawy (sądowych i administracyjnych) oraz akt sądowych bliźniaczej sprawy, oznaczonych sygnaturą VI SA/Wa 402/11, pozwala stwierdzić, iż do ważenia pojazdu użyto wag posiadających deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Uwzględniając zatem stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], podzielić należy pogląd WSA, iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r., użyte w sprawie wagi nieautomatyczne umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kar. Wagi te mogły więc służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi." Z kolei w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2280/11 NSA stwierdzi, że także pomiar DMC przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, ustawienia pomiarów w zależności od typów pojazdów, określono szczegółowo w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wagi SA W/Seria II." (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 oraz z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 62/13).

Powoływany przez skarżącego błąd w numerze wagi uznać należy za oczywistą omyłkę.

Zarówno w odwołaniu jaki i w skardze strony wskazywała na brak podstawy prawnej, określającej procedurę ważenia za pomocą użytych w trakcie kontroli wag statycznych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii wyjaśniając, że kontrola przestrzegania nacisków osi i DMC pojazdów jest ustawowym obowiązkiem Inspekcji. Wynika to wprost z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), a także z art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a ustawy Prawo o ruchu drogowym - gdzie wskazano, że inspektor ma prawo kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Uprawnienie do nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia naruszeń tych norm wynika

z art. 56 ustawy o transporcie drogowym i cytowanego wyżej art. 140aa ust 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zgodnie z którym decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi. Organ kontrolny w celu skontrolowania masy i nacisków osi pojazdu ma użyć przyrządów pomiarowych. Przyrządy te muszą spełniać wymagania określone przepisami o miarach. Materia ta uregulowana jest w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 z późn. zm.), a kontrolę ważenia pojazdów należy przeprowadzić w miejscu do tej czynności zatwierdzonej przez właściwy organ.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, podlegają prawnej kontroli metrologicznej.

Wobec powyższego organ zasadnie stwierdził, że prawo do kontroli parametrów pojazdu i do nakładania kar za przekroczenie dopuszczalnych norm

w tym zakresie wynika bezpośrednio z ustaw, zaś przyrządy pomiarowe zostały zalegalizowane stosownie do obowiązujących przepisów.

Odnosząc się do argumentu strony skarżącej, iż wagami SAW można dokonać pomiaru obciążenia maksymalnego wynoszącego 10 000 kg, organ odwoławczy wyjaśnia, iż zgodnie z procedurą, ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze za pomocą dwóch wag (każda waga pod jedno koło wchodzącej w skład osi pojazdu), a zatem maksymalne obciążenie wagi przy pomiarze jednego koła wynosi 10 000 kg, a osi 20 000 kg. Ważenie pojazdu odbyło się zatem dwoma wagami przenośnymi SAW 10C/II o łącznym maksymalnym obciążeniu 20 000 kg. Każda oś pojazdu była ważona osobno, a masę całkowitą pojazdu uzyskano przez zsumowanie wyników ważenia osi. Zgodnie z protokołem kontroli po zsumowaniu nacisków poszczególnych osi, tj. I oś - 7,5 t, II oś - 10, 6 t, III oś -7,1, IV oś - 8,1 t i V oś - 8, 1 t, pomierzona rzeczywista masa całkowita to 41,4 t. W związku z powyższym za pomocą pary wag SAW 10C/II można było dokonać pomiaru nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Zdaniem Sądu organ zasadnie zatem uznał, że pomiędzy zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.