Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 768/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 9, art. 77  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16  ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 234 poz 1536
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - tekst jednolity
article: art. 252  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji celowej do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz umarzającej postępowanie w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej Kolegium lub SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o. o. w likwidacji w R. (dalej w skrócie Spółka lub strona skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej jako "organ I instancji" lub "Prezydent") z dnia [...] Nr [...], określającej wysokość dotacji celowej do zwrotu jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł, przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego pn. "Koszykówka kobiet w R." wraz z odsetkami liczonymi od daty wskazanej w decyzji oraz umarzającej postępowanie w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 16 lutego 2015 r. Spółka złożyła ofertę realizacji zadania publicznego "Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej" pt. "Koszykówka kobiet w R." na podstawie przepisów działu II ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1537, dalej jako "u.d.p.p."). Powyższe zadanie, zgodnie z ofertą, miało zostać zrealizowane w okresie od [...] do [...] r. W ramach złożonej oferty strona przedstawiła kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania publicznego.

W dniu [...] została podpisana pomiędzy Spółką a Miastem umowa nr [...] o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Koszykówka kobiet w R.". Oferta oraz aktualizacja kosztorysu, harmonogramu i opisu szczegółowych działań stanowią załączniki do ww. umowy. Strony ustaliły termin realizacji zadania publicznego na okres od [...] do [...]r.

W związku ze złożonym sprawozdaniem końcowym z wykonania zadania publicznego oraz jego korektą organ I instancji pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. poinformował Spółkę, iż łączna kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości wynosi [...] zł i tym samym wezwał do jej zwrotu w terminie 7 dni wraz z odsetkami liczonymi od [...] - w części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj. od kwoty [...] zł oraz odsetkami liczonymi od dnia [...] r. w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, tj. od kwoty [...] zł.

Pismem z dnia 15 maja 2017 r. Prezydent zawiadomił likwidatora Spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Decyzją dnia [...] organ I instancji określił Spółce wysokość dotacji celowej do zwrotu jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego, a także datę, od której naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych - [...] tj. od dnia przekazania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Od decyzji pierwszoinstancyjnej odwołała się strona, a SKO decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. SKO wskazało, że wydana decyzja nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa, albowiem nie wynika z niej by organ ustalił w sposób kompleksowy stan faktyczny sprawy i dokonał analizy materiału dowodowego pod kątem występowania przesłanek z art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, dalej "u.f.p."). W ocenie Kolegium uzasadnienie zaskarżonej decyzji było lakoniczne, ogólnikowe i nie zawierające wyjaśnienia na jakiej podstawie uznano, że Spółka wykorzystała dotację w danych pozycjach kosztów w sposób nieprawidłowy.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent ponownie określił stronie wysokość dotacji celowej do zwrotu jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi od tej samej daty tj. od dnia [...] oraz umorzył postępowanie w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w związku z realizacją ww. zadania publicznego.

W uzasadnieniu wskazał, że środkami wykorzystanymi niezgodnie z przeznaczeniem były kwoty:

- [...] zł, ujęta w pozycji "wyżywienie" (wyżywienie podczas meczy wyjazdowych i obozów, używki i woda) albowiem Spółka nie przedstawiła zestawienia rozegranych meczów/turniejów ze wskazaniem miejsca i daty ich rozegrania pomimo skierowanego do niej wezwania, zaś z jej wyjaśnień wynika, że faktura potwierdzająca ten wydatek jest fakturą zbiorczą za okres od 10 marca 2015 r. i obejmuje wyżywienie podczas meczów, turniejów, obozów szkoleń i delegacji oraz obejmuje wyżywienie sędziów w trakcie meczy rozgrywanych "u siebie", tymczasem kosztorys zadania przewidywał tylko wyżywienie podczas meczy wyjazdowych i obozów, zaś strona skarżąca pomimo możliwości aneksowania umowy tego nie uczyniła;

- [...] zł w części "ubezpieczenia" a dotyczącą polisy NNW - jako różnicę pomiędzy kwotą z rozliczenia a kwotą obejmującą okres trwania zadania wyliczoną proporcjonalnie do czasu jej trwania, tj. za okres 57 dni;

- [...] zł w części "wynajem obiektów", a obejmującą rozliczenia umów najmu (poz. 131-133, 135-140, 144, 146), a także kosztów opłat dotyczących innych okresów (poz. 134, 141-142, 151, 153, 154-160) wyliczona jako różnicę pomiędzy kwotą z rozliczenia a kwotą obejmującą okres trwania zadania wyliczoną proporcjonalnie do czasu jej trwania, tj. za okres 57 dni bądź jako nie obejmującą ten okres;

- [...] zł w części "księgowość" jako wyliczoną ponad kwotę wynikającą z zawartych aneksów do umów obejmujących obsługę księgową projektu;

- [...] zł w części "czynsz za biuro" wyliczoną jako różnica pomiędzy kwotą z rozliczenia a kwotą obejmującą okres trwania zadania - proporcjonalnie do czasu jej trwania, tj. za okres 57 dni;

- [...] zł w części koszty obsługi biura obejmującą opłatę za internet, domenę oraz usługi telekomunikacyjne wyliczoną jako różnicę pomiędzy kwotą z rozliczenia a kwotą obejmującą okres trwania zadania wyliczoną proporcjonalnie do czasu jej trwania,

- każdorazowo wskazując na szczegółowe wyliczenie każdej z faktur dotyczących ww. wydatków.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości. Podniosła, że wszystkie wydatki dokonane zostały zgodnie z § 2 pkt 4 zawartej umowy i zgodnie z ustawą o dyscyplinie finansów publicznych. Rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego nastąpił w okresie trwania umowy i dotyczył realizacji ww. zadania publicznego. Strona zarzuciła także, że przyjęty przez organ sposób liczenia wydatków na dni (odliczenia czterech dni miesiąca marca) jest nieprawidłowy i nie wynika ani z żadnych przepisów prawa, ani z umowy.

Przystępując do rozpoznania odwołania Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że zasady postępowania w przypadku nieprawidłowego wykorzystania dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa u.f.p., powołując się na treść art. 252 ust. 1, art. 252 ust. 2-4 u.f.p. Stwierdziło, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego kwoty dotacji.

Dalej Kolegium odwołało się do treści art. 60 pkt 1 i art. 67 u.f.p. i wyjaśniło, że postępowanie w sprawie określenia do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nieprawidłowo wykorzystanej kwoty dotacji powinno być prowadzone przy zastosowaniu procedury wynikającej z k.p.a., ale z odpowiednim uwzględnieniem przepisów Działu III Ordynacji podatkowej.

Stosując zatem odpowiednio przepis art. 21 § 3 O.p. Kolegium przyjęło, że jeżeli w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej stwierdzi, że beneficjent, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał zwrotu w całości lub w części udzielonej dotacji, nie złożył rozliczenia dotacji albo, że wysokość zobowiązania jest inna niż wykazana w tym rozliczeniu wydaje decyzję, w której określa wysokość dotacji podlegającej zwrotowi. W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji organ powinien kierować się zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., która zobowiązuje organ do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W celu realizacji tej zasady - wedle postanowień art. 77 § 1 k.p.a. - organ administracji publicznej winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał ten powinien być zgromadzony do czasu wydania decyzji. Ta z kolei powinna sprostać wymogom podyktowanym przepisami art. 107 k.p.a.

Badając stan faktyczny sprawy SKO ustaliło, że Spółka otrzymała na realizację zadania publicznego pn. "Koszykówka kobiet w R." dotację celową w kwocie [...] zł. Wskazało, że z zawartej w tym celu umowy z dnia [...] r. wynika, iż na jej podstawie Spółka zobowiązała się:

- wykonać zadanie publiczne zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem aktualizacji kosztorysu, harmonogramu i opisu poszczególnych działań (2 ust. 2),

- wykorzystać przekazaną dotację zgodnie z celem, na jaki ją uzyskała i na warunkach określonych umową (§ 2 ust. 3 zd. pierwsze),

- przekazać na realizację zadania własne środki finansowe w wysokości [...] zł, środki finansowe z innych źródeł w wysokości [...] zł (tytułem wpłat i opłat adresatów zadania publicznego), a także wkład osobowy o wartości [...] zł (§ 3 ust. 4 umowy),

- zachować procentowy udział dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego, określony na nie więcej niż 76,54%. (§ 4 umowy).

Kolegium wskazało, że w wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił ostatecznie, że Spółka wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem kwotę dotacji w wysokości [...] zł w poszczególnych pozycjach kosztów:

1. wyżywienie (wyżywienie podczas meczów wyjazdowych i obozów, woda, odżywki) - [...] zł;

2. ubezpieczenie (polisy NNW) - [...] zł;

3. wynajem obiektów (mieszkań z opłatami i wyposażeniem dla 12 zawodniczek, hal sportowych, siłowni) - [...] zł;

4. księgowość - [...] zł;

5. czynsz za biuro - [...] zł;

6. koszty obsługi biura (wyposażenie biura, opłaty za telefon, internet, opłata za domenę) - [...] zł.

Kolegium wskazało również, że Spółka wykazała środki własne (niekwalifikowane) w wysokości [...] zł, zaś po dokonaniu weryfikacji wyjaśnień do korekty sprawozdania końcowego, złożonych w piśmie z dnia 9 czerwca 2017 r. oraz dostarczonych wraz z nim dokumentów organ I instancji stwierdził, że nie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

W ocenie Kolegium Prezydent prawidłowo zakwalifikował - jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - wydatki w poszczególnych, wskazanych w decyzji pozycjach kosztów, dając temu jednocześnie szczegółowy wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym za słuszne uznało Kolegium zakwestionowanie przez Prezydenta wydatku dotyczącego wyżywienia (faktura [...] na kwotę [...] zł brutto), skoro z wyjaśnień strony wynikało, że wydatek ten poniesiony został na miejscu w R., tymczasem kosztorys zadania stanowiący załącznik do umowy przewidywał tylko koszty wyżywienia podczas meczy wyjazdowych i obozów, zaś nie aneksowano stosownie umowy. Zasadnie również, w ocenie Kolegium, za wydatki niekwalifikowane uznano wydatki, które nie dotyczyły okresu realizowanego zadania publicznego (np. okresu ubezpieczenia działalności Spółki poza terminem realizacji zadania publicznego, czynszu za mieszkania za okres przypadający poza terminem realizacji zadania, opłat za gaz, energię, czynszu za biuro, kosztów związanych z obsługą biura czy też wynagrodzenia za wykorzystanie wizerunku zawodniczek w okresie nie obejmującym realizowanego zadania). Innymi słowy, przyjęty przez organ sposób dziennego wyliczania wydatków, był jak najbardziej prawidłowy i zasadny. Przykładowo bowiem, skoro polisa wystawiona na kwotę [...] zł obejmowała ubezpieczenie za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r., czy poszczególne umowy najmu mieszkań dotyczyły podobnego okresu (np. sierpień 2014 r. - kwiecień 2015 r., październik 2014 r. - kwiecień 2015 r. etc.), to zasadnym było przeliczenie proporcjonalne wydatkowanych z tego tytułu kwot z uwzględnieniem okresu trwania zadania. Wszak zgodnie z § 2 ust. 3 umowy strona zobowiązała się wykorzystać przekazaną dotację zgodnie z celem, na jaki ją uzyskała i na warunkach określonych umową. Okres kwalifikowalności wydatkowanych z dotacji środków obejmować winien bowiem wyłącznie okres realizacji zadania, tj. czas określony w umowie o dofinansowanie, zgodny z terminem rozpoczęcia i zakończenia zadania. Jeśli zaś zakwestionowane wydatki obejmowały także okres wykraczający poza termin realizacji zdania, to zasadnie ocenione zostały jako niekwalifikowane w tej części, która nie dotyczyła okresu realizowanego zadania.

Kolegium uznało także, iż słusznie organ uznał za nieuzasadnione wydatki dotyczące obsługi księgowej, skoro z przedłożonych faktur ( [...] i [...]) wynikało, iż koszt obsługi księgowej projektu (zadania) wynosił [...] zł a nie [...] zł. Zasadnie także zakwestionował wydatki dotyczące opłat bankowych uznając, że kosztorys zadania takowych nie przewidywał, skoro w myśl § 2 ust. 2 umowy strona zobowiązała się wykonać zadanie publiczne zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem aktualizacji kosztorysu, harmonogramu i opisu poszczególnych działań.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że ustalenia organu I instancji gdy idzie o ustalenie kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem są prawidłowe wobec czego brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało przy tym, że choć środki z tytułu udzielonej dotacji na realizację zadania publicznego zostały przyznane w drodze czynności cywilnoprawnej, stanowią nadal środki publicznoprawne, które podlegają szczególnym zasadom ich rozliczania określonym w ustawie o finansach publicznych. Ich wydatkowanie i rozliczanie podlega więc szczególnej kontroli. Organ zlecający realizację zadania publicznego przy wykorzystaniu udzielonej dotacji celowej jest bowiem nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do kontroli i oceny realizacji tego zadania (art. 17 u.d.p.p.), o czym stanowi zresztą sama, wiążąca strony umowa. Nie sposób zatem poczytywać działań organu, zobowiązanego dokonywać okresowej kontroli i oceny stanu realizacji zleconego zadania publicznego, jako nękania beneficjenta. Odnosząc się z kolei do zarzutu niekompetencji w ustaleniu kwot do zwrotu, które istotnie w toku postępowania wielokrotnie modyfikowano organ odwoławczy wskazał, że ostatecznie ustalona kwota do zwrotu (zmniejszona znacznie w stosunku do kwoty określonej decyzją z dnia [...]) jest wynikiem uwzględnienia przedłożonych przez Spółkę dokumentów (potwierdzenia przelewów), jak również rozstrzygnięcia wątpliwych kwestii w sposób korzystny dla strony.

W skardze na decyzję odwoławczą, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka reprezentowana przez pełnomocnika podniosła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych poprzez wydanie decyzji z pominięciem dowodów w postaci dokumentów przedkładanych przez stronę skarżącą m.in. jako załączników do pisma z 7 sierpnia 2017 r.;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy wyrażające się zwłaszcza w zaniechaniu dokonania jakiekolwiek własnej, dokładnej analizy sprawy, a powieleniu wyłącznie ustaleń organu I instancji, co skutkowało określeniem błędnej kwoty do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;

- art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostatecznie wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji organu I instancji w mocy;

- zasady demokratycznego państwa prawa i zasady legalności wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji RP, naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji od strony faktycznej i prawnej, polegające na braku w uzasadnieniu decyzji dowodów świadczących o źródłach, które legły u podstaw wnioskowania w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, zawarcie w decyzji zbyt ogólnych, nieuargumentowanych od strony prawnej twierdzeń, a także nieodniesienie się do treści złożonego odwołania i pominięcie kluczowych i istotnych jego fragmentów w procesie podejmowanej decyzji;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 252 ust. 1 pkt 1. u.f.p. poprzez jego błędną wykładnią skutkującą przyjęciem, iż strona skarżąca wykorzystała środki z dotacji niezgodnie z ich przeznaczeniem, podczas gdy wszelkie środki wykorzystane zostały bezpośrednio na cele związane z realizacją zadania publicznego, a także wyłącznie w okresie objętym dotacją;

Z ostrożności procesowej pełnomocnik podniósł także błędne zastosowanie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez ustalenie daty naliczania odsetek od [...], podczas gdy stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., następuje dopiero w decyzji ostatecznej, tj. decyzji organu II instancji, natomiast ewentualne naliczanie odsetek winno rozpocząć się z dniem prawomocności ostatecznego rozstrzygnięcia, a skarżąca nie powinna zostać obciążona kosztami wynikającymi z uprzedniego wydania wadliwych decyzji przez organy administracyjne;

W rezultacie pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a nadto przyznanie skarżącej częściowego prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłaty sądowej od skargi w całości.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdził, że decyzja odwoławcza jest wadliwa. Wskazał, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji. Autor skargi wskazał, że zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Lipiec-Warzecha Ludmiła, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, ABC 2011).

Odnosząc się do problemu sfinansowania ze środków dotacji innych elementów zadania niż wskazane w umowie dotacyjnej, podkreślił, że w niektórych przypadkach finansowanie innych elementów zadania niż wskazane w umowie może być poczytywane za wydatkowanie środków niezgodnie z przeznaczeniem. Dotyczy to jednak tych przypadków, w których udzielający dotacje w sposób jednoznaczny wskaże, jakie elementy zadania chce sfinansować. Na udzielającym dotacji ciąży obowiązek takiego określenia przeznaczenia środków dotacji, by nie było wątpliwości na co mają być one przeznaczone (orzeczenie GKO Z [...] , [...]). Zauważył także, że nie jest dozwolone nawet jedynie tymczasowe wykorzystanie przydzielonych środków niezgodnie z zawartą umową dotacyjną i wskazanym w niej przeznaczeniem. Dla uznania, że doszło do niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji, konieczne jest oczekiwanie na złożenie całkowitego rozliczenia rzeczowo-finansowego przez beneficjenta dotacji, bądź wydanie decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki Wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację, nierozliczenie otrzymanej dotacji lub nieterminowe rozliczenie tej dotacji, a także niedokonanie zwrotu dotacji w należnej wysokości lub nieterminowe dokonanie zwrotu tej dotacji skutkuje odpowiedzialnością beneficjenta dotacji. Podmiot, który dotacji udzielił, ma obowiązek wydania - w określonych prawem przypadkach - decyzji w sprawie zwrotu dotacji. Decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa (wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2008 r., V SA/Wa 1748107, LEX nr 506979).

Autor skargi odwołał się do orzecznictwa, w którym podnosi się, iż "wydanie decyzji określającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu wymaga przede wszystkim jednoznacznego ustalenia zarówno okoliczności świadczących o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości, jak i wykazania, która część dotacji i dlaczego została uznana za nadmiernie pobraną (...). Wspomnianym wyżej wymogom, warunkującym wydanie decyzji (...), podporządkowane musi być prowadzone postępowanie administracyjne. W jego ramach powinny zostać zgromadzone niezbędne do rozstrzygnięcia materiały dowodowe, dokonana następnie swobodna ocena dowodów I w efekcie końcowym danie temu wszystkiemu należytego wyrazu w uzasadnieniu wydanej decyzji" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006r., III SA/Wa 3468105).

Dalej pełnomocnik podniósł, ze wykorzystanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem polega na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona, albo realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji. Za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem uważa się również dotację wykorzystaną po upływie terminu, na jaki została przyznana. Zgodnie z orzecznictwem dotacja celowa jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie. Jej wykorzystanie jest wydatkiem ze środków publicznych a zatem granice upoważnienia do jego dokonania stanowi zakreślony termin i cel wykorzystania dotacji celowej. Po upływie wyznaczonego terminu nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają już w dyspozycji jednostki, która ją otrzymała. Dokonanie wydatku z takich środków i w okolicznościach wyżej opisanych jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy strona skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja oparta została na wadliwych ustaleniach faktycznych w zakresie wykorzystania dotacji celowej niezgodnie z jej przeznaczeniem. Wszelkie wydatkowane przez skarżącą kwoty objęte decyzją - przeznaczane były na realizację zadania publicznego w okresie objętym dotacją. Wadliwe ustalenia wynikały natomiast z naruszeń przepisów postępowania, wskazanych w treści zarzutów.

Autor skargi zauważył, że argumentacja organów sprowadza się do zakwestionowania sześciu pozycji kosztów: wyżywienia, ubezpieczenia, wynajmu obiektów, księgowości, czynszu za biuro oraz kosztów obsługi biura. W odniesieniu do tych pozycji wskazał, że:

1. wyżywienie - wydatek ten faktycznie poniesiony został na miejscu w R., a związany był z organizacją turniejów czy meczów na miejscu, gdzie wyżywienie nie było zapewniane zawodniczkom (takie działanie byłoby niezgodne z umową), a osobom trzecim takim jak sędziowie. Wydatek taki obciążał organizatora meczu i był konieczny. Zakwestionowana faktura stanowi przy tym tzw. fakturę zbiorczą stąd też wystawiona została w ostatnim dniu realizacji zadania. Nie bez znaczenia, w ocenie pełnomocnika, pozostaje fakt niezakwestionowania przez organ tożsamej faktury kosztowej związanej z wyżywieniem na miejscu w R. faktura VAT nr [...] wystawiona na kwotę [...] zł za usługę gastronomiczną. Obie z faktur potwierdzają poniesienie tożsamej kategorii kosztów - związanej z realizacją zadania publicznego.

2. ubezpieczenie - w tym zakresie strona podniosła, że wadliwie przyjęto możliwość proporcjonalnego przeliczenia polisy (tj. okres jej trwania w odniesieniu do okresu realizacji zadania). Polisa została rozliczona zgodnie z wymogami ubezpieczyciela, natomiast termin jej płatności koresponduje z terminem realizacji zadania publicznego.

3. wynajem obiektów - pozycja dotycząca najmu obiektu rozliczona została prawidłowo, co wynika z dokumentów załączonych do pisma skarżącej złożonego 7 sierpnia 2017 r., gdzie szczegółowo wskazuje się, że umowy najmu były zmieniane w okresie objętym dotacją, co było związane ze zmianą wysokości czynszów. Koniecznym było przy tym ponoszenie kosztów eksploatacyjnych najmowanych obiektów. Podkreślenia wymaga, iż sezon trwał także w okresie, gdy skarżąca nie realizowała zadania objętego dotacją Zgodnie z realizowanym zadaniem publicznym to skarżąca miała obowiązek udostępnić zawodniczkom mieszkania wraz z wyposażeniem i ponosić opłaty związane z eksploatacją tych obiektów. Nie znajduje także uzasadnienia akceptacja SKO dla działania organu, który proporcjonalnie pomniejszał koszty czynszów do okresu realizacji zadania - nie sposób proporcjonalnie obliczyć kosztów opłat eksploatacyjnych, których wysokość zależy od tzw. zużycia, nie zaś od okresu czasu trwania umowy.

4. księgowość - strona wskazała, iż zgodnie z przedłożonym pismem z 7 sierpnia 2017 r. umowa została nieznacznie zmieniona, co wiązało się ze zmianą wysokości opłaty za usługę księgową o [...] zł. Kwota ta wynika z dodatkowych czynności związanych z prowadzeniem ksiąg rachunkowych.

5. czynsz za biuro - w związku z realizacją zadania koniecznym był najem powierzchni biurowej. W warunkach wolnorynkowego zawierania umów cywilnoprawnych trudno zawrzeć umowę na czas tożsamy z okresem realizacji zadania, który nie przypada na pełne miesiące. Koniecznym jest zatem najmowanie biura w okresie pełnych miesięcy - najbardziej zbliżonym do okresu realizacji zadania. Brak jest zatem podstaw faktycznych jak I prawnych dla pomniejszania czynszu najmu powierzchni biurowej za okres 4 dni.

6. koszt obsługi biura - w tym zakresie pełnomocnik podniósł, że wadliwie stwierdzono by wszelkie typy świadczeń okresowych można było proporcjonalnie odnieść do okresu realizacji zadania. Nie sposób zastosować tego schematu chociażby dla kosztów obsługi domeny czy usług telekomunikacyjnych. Tego rodzaju świadczenia posiadają opłatę jednorazową niezależnie od faktycznej potrzeby czasowej ich obsługi. Nie sposób wykupić chociażby domeny jedynie na okres realizacji zadania - niezbędny jest zakup na okres minimalny tj. roku. Koszty obsługi biura zostały zatem poniesione zgodnie z przyznaną dotacją.

W ocenie autora skargi, wszelkie wskazane wyżej koszty stanowią wydatki konieczne dla zrealizowania zadania publicznego objętego dotacją. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie, iż "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. polega w szczególności na przeznaczeniu środków z dotacji na realizację innych zadań lub celów aniżeli te, na które została udzielona" (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 29 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 805/17). W realiach niniejszej sprawy takie działanie nie miało miejsca.

Dalej pełnomocnik wskazał, że ocena co do wykorzystania dotacji z budżetu państwa niezgodnie z przeznaczeniem nie może pomijać tego, że granicę upoważnienia do dysponowania środkami pochodzącymi z dotacji udzielonej na finansowanie danego zadania stanowi zarówno cel, na który środki te są wydatkowane, jak i zakreślony - determinowany określonym czasem realizacji dotowanego zadania - termin, wraz z upływem którego nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają już w dyspozycji jednostki, która ją otrzymała (wyrok NSA w Warszawie z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3088/15). Powyższe wytyczne również zostały zachowane, bowiem środki wydatkowane były wyłącznie w okresie objętym zadaniem publicznym.

Z daleko posuniętej ostrożności wskazał także, iż ewentualne naliczanie odsetek winno rozpocząć się z dniem prawomocności ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, która pozostaje od długiego czasu w toku w przyczyn niezawinionych od skarżącej, zapadało kilka odmiennych rozstrzygnięć, w konsekwencji dla prawidłowego określenia ewentualnego zobowiązania niezbędne jest wydanie decyzji ostatecznej. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do obciążenia skarżącej kosztami wynikającymi z uprzedniego wydania wadliwych decyzji przez organy administracyjne (wyroki WSA w Gliwicach z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/GI 1305/16 oraz z 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 382/17; w Szczecinie z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 756/13 oraz we Wrocławiu z 14 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 295/17). W przywołanym orzecznictwie podkreśla się, iż przez "stwierdzenie okoliczności" w omawianym kontekście rozumie się tylko czynność stanowczą i nie pozostawiająca wątpliwości, co do jej merytorycznej zasadności, a w orzeczeniu III SA/Wr 295/17 Sąd wskazał, iż: "organ pierwszej instancji dowolnie i niezgodnie z powyższym przepisem wskazał w końcowej części uzasadnienia decyzji, że zwrotu dotacji należy dokonać w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi oraz podkreślił, że Spółka w żadnej zakwestionowanej przez organy pozycji wydatków nie przekroczyła kwot wskazanych w kosztorysie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie wskazać przyjdzie, że ustalony stan faktyczny w istocie nie budzi wątpliwości. Poza sporem pozostaje, że Spółka w ramach organizowanego przez Prezydenta konkursu ofert na zadanie publiczne "Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej" złożyła pierwotnie ofertę pt. "Koszykówka kobiet w R." obejmującą okres od [...] do [...], przedstawiając kalkulację przewidywanych kosztów realizacji tego zadania publicznego. Następnie oferta ta została zmieniona w ten sposób, że dotyczyła jedynie okresu od [...] do [...] r. Nie jest również sporne i to, że oferta strony skarżącej została wybrana, w związku z czym Spółka zawarła z Prezydentem umowę w dniu[...] r. na ww. zadanie publiczne realizowane w okresie od [...] r. do [...] r., zaś załącznikiem do tej umowy był sporządzony przez Spółkę kosztorys. Strony nie kwestionują też faktu jej wykonania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do różnicy stanowisk dotyczącej zasadności jej wykorzystania. W ocenie organów Spółka wskazując kwoty rozliczenia nieprawidłowo rozliczyła koszty obejmujące bądź to pozycje niewymienione w kosztorysie, bądź też wskazała kwoty wykraczające poza okres realizacji zadania publicznego. Z kolei strona skarżąca twierdzi, że koszty te były uzasadnione i związane z realizacją objętego umową zadania publicznego.

Podnieść należy, że zgodnie z art. 221 ust. 1 u.f.p. podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań. Zgodnie zaś z ust. 2 ww. przepisu zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami u.d.p.p., a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1.

W myśl art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast ust. 5 tego przepisu stanowi, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Należy również zauważyć, że w przedmiotowej kwestii istotne znaczenia ma art. 11 i art. 16 ust. 1 u.d.p.p., do których odsyła u.f.p.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.d.p.p. organy administracji publicznej:

1) wspierają w sferze, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie;

2) powierzają w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, prowadzącym działalność statutową w danej dziedzinie.

Jednocześnie z ust. 2 tego przepisu wynika, iż wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywają się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert albo w trybach określonych w art. 11a-11c lub art. 19a.

Natomiast art. 16 u.d.p.p. przewiduje, iż przyjęte do realizacji zlecenie odbywa się na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem regulacji zawartych w u.f.p. oraz u.d.p.p.

Na gruncie powyższych regulacji zaznaczyć należy, że ocena czy dany wydatek został zrealizowany zgodnie z celem zadania publicznego koniecznym jest odniesienie się do treści zawartej umowy. Dopiero bowiem na tej podstawie możliwe jest dokonanie oceny czy w ramach udzielonej dotacji wydatek spełnia przesłanki z art. 252 u.f.p. Wymaga przy tym podkreślenia - w kontekście uregulowania zawartego w art. 252 § 1 pkt 1 u.f.p. - że pierwszorzędne znaczenie w procesie wykładni ma odtworzenie znaczenia pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja nie została udzielona (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1017/18; z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 717/14 i inne). Jednocześnie podkreśla się, iż w ww. pojęciu nie mieści się naruszenie procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 711/12). Naruszenie warunków zawartej umowy przy zachowaniu wydatkowania środków z dotacji na zadania objęte umową o jej udzielenie nie stanowi zatem o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

Tak zakreślone ramy prawne i faktyczne, jako że dotyczą dotacji celowej, wskazują, że dla oceny legalności wydanej decyzji konieczne jest odwołanie się do treści łączącego strony stosunku umownego oraz dokumentów poprzedzających umowę. Nie budzi przy tym wątpliwości, że łącząca strony umowa na realizację zadania publicznego z dnia [...] r. obejmowała okres od dnia [...] do dnia [...], co wynika z jej § 2 ust. 1. Odnotować trzeba, że na mocy ww. umowy (§ 2 ust. 2 i 3) Spółka zobowiązała się do wykonania zadania publicznego zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem aktualizacji kosztorysu, harmonogramu i opisu poszczególnych działań i wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z jej celem i na warunkach określonych umową. Z zapisu tego wynika zatem, że przy wydatkowaniu środków Spółka związana była nie tylko treścią umowy oraz złożoną aktualizacją kosztorysu będącą załącznikiem do umowy, ale także - co wymaga podkreślenia - złożoną ofertą i zawartymi w niej danymi. Jak już zostało podkreślone, powyższa regulacja umowna ma znaczenie przy ocenie prawidłowości wydatkowanych przez stronę skarżącą środków i jest wytyczną dla organów dotujących co do tego jakie dokumenty powinny stanowić podstawę tej oceny.

Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić przyjdzie, iż w sprawie nie jest sporne, iż wydatkowanie dotacji nastąpiło na cel, na jaki została udzielona.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę organy argumentacja strony skarżącej w znacznej części zasługuje na uwzględnienie. Przy ocenie wydatkowania dotacji organy nie tylko nieprawidłowo ustaliły znaczenie pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", ale co równie istotne - zaniechały pogłębionej analizy wszystkich dokumentów określonych umową, dając prym okresowi realizacji zadania publicznego nad pozostałymi wiążącymi strony ustaleniami. Tym samym uszło uwadze organów, że po pierwsze wszystkie zakwestionowane przez nie wydatki znajdowały się w kosztorysie, a ich wartość nie przekroczyła wartości ujętych w tym kosztorysie. Ponadto organy nie wzięły pod uwagę, że pozycja "wyżywienie" wskazywana jest dwukrotnie, tj. zarówno w pkt 3 kosztorysu dotyczącym wyżywienia podczas meczów wyjazdowych i obozów, wody i odżywek, ale również w pkt 8 dotyczącym kosztów sędziowskich - a na tym koncentrowały się wyjaśnienia Spółki co do tego wydatku. Jednocześnie w odniesieniu do tej pozycji zarówno w kosztorysie do umowy, jak i ofercie, którą przyjął Prezydent wyraźnie wskazano, że jest to koszt średniomiesięczny, nie zaś zależny od ilości odbytych meczów czy obozów, jak zdaje się wskazywać organ. Co więcej, w żadnym z ww. dokumentów nie zostało przewidziane jakiekolwiek zobowiązanie strony do przedłożenia wykazów rozegranych meczów. Równocześnie w ofercie wyraźnie napisano, że w okresie marzec i kwiecień 2015 r. "klub dokończy zmagania w rozgrywkach [...]. [...]. Jeżeli zatem Spółka składa w oparciu o powyższe regulacje wyjaśnienia, że przedstawiona faktura jest fakturą zbiorczą dotyczącą wyżywienia w trakcie rozgrywanych meczów, w tym na miejscu, to brak jest podstaw do jej kwestionowania. Fakt, że wystawcą jest jedna restauracja nie jest przy tym przesłanką do odmowy uznania wydatku.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że za niezrozumiałe należy uznać działanie organów podlegające na miarkowaniu kosztów najmu czy opłat, w tym kosztów ubezpieczenia - jedynie w odniesieniu do okresu trwania zadania publicznego. Działanie organów w tym zakresie jest nie tylko niezgodne z kosztorysem i ofertą, gdzie w polu "rodzaj miary" wskazano bądź to "pakiet" (w przypadku polisy), bądź też "m-ce" (wynajem obiektów, koszty obsługi biura), ale również sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, które wskazują, że najem zawierany jest co do zasady na pełne okresy, zaś płatności za media dokonywane są również okresowo. Ponadto przyjęcie koncepcji prezentowanej przez organy stałoby w sprzeczności z wykładnią pojęcia "wydatkowania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem". Jednocześnie wymaga zaakcentowania, że faktury za media (energię elektryczną czy gaz) w zakresie niewynikającym z umowy, jak również aktualizacji kosztorysu, a zatem dotyczących innych miesięcy niż marzec i kwiecień 2015 r. nie mogły być uznane za wydatek związany z realizacją zadania publicznego. Opłaty te, mimo że stanowią prognozę, dotyczą faktycznego zużycia energii elektrycznej czy gazu w okresie objętym fakturą. Jednakże i w tym wypadku równy podział na ilość dni i odliczenie np. czerech dni marca 2015 r., jak w przypadku faktur z poz. 151-160, nie może być miarodajny dla kwalifikacji tego rodzaju wydatku.

Wymaga również zaakcentowania, że zawierając przedmiotową umowę na organie ciążył obowiązek takiego jej sformułowania aby stosowne zapisy, w tym także kosztorysy, nie budziły wątpliwości. Jeżeli zatem przyznano skarżącej dotację w wysokości [...] zł, zgodnie z wyliczeniami wskazanymi w zaktualizowanym kosztorysie obejmującym koszty średniomiesięczne czy w ramach "pakietu", zaś ostateczne rozliczenie tych kwot nie wskazywało ich przekroczenia, to drobiazgowe rozliczanie wydatków skarżącej poprzez przeliczanie kosztów w odniesieniu do ilości dni (albo odnoszenie się do okresu jako takiego) stoi w sprzeczności wolą stron ujawnioną w umowie. Prezydent udzielając dotacji zaakceptował bowiem nie tylko wysokości określonych pozycji, ale również fakt, że koszty te jako związane z realizacją celu publicznego nie będą drobiazgowo dotyczyły okresu wynikającego z umowy, tj. 57 dni, a np. rozliczenia średniomiesięcznego.

Powyższe oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem zasadzie prawdy obiektywnej nakazującej organom administracji publicznej, w toku postępowania, podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz obowiązkowi zabrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tego nie uczyniły. Jednocześnie, w ocenie Sądu, przyjęty przez organy, a opisany powyżej, sposób określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, stanowi przejaw zbyt radykalnej wykładni przepisu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. z pominięciem treści art. 16 ust. 1 u.d.p.p. W konsekwencji zaś doprowadziło to do naruszenia dyrektywy proporcjonalności wynikającej z art. 8 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej do działania z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do tych organów, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że prawidłowo organy uznały wydatki dotyczące usług księgowych w części za wydatki niekwalifikowane. Z przedłożonego przez Spółkę aneksu wynika bowiem wprost, że jedynie kwota [...] zł obejmowała obsługę księgową projektu. Pozostała kwota [...] zł dotyczyła zatem prowadzenia ksiąg rachunkowych w innym zakresie i jako taka nie mogła zostać uznana za kwotę wydatkowaną zgodnie z celem dotacji.

Zauważyć również należy, że wbrew twierdzeniom skargi, nie jest możliwe naliczenie odsetek w przypadku dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia prawomocności ostatecznego rozstrzygnięcia. Działanie takie należałoby uznać za sprzeczne z treścią art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. Z przepisu tego wynika bowiem wprost, że w przypadku dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem odsetki nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten nie przewiduje zatem innego sposobu naliczania odsetek, niż to uczyniły organy w niniejszej sprawie.

Ostatecznie, za prawidłową uznał Sąd ocenę wydatków z poz. 132 czy 134 jako wydatki niekwalifikowane. Wskazać przyjdzie, że kwoty ujęte w tych pozycjach dotyczą czynszu najmu za miesiące styczeń-luty 2015 r., a zatem okresy niewynikające z umowy. Tym samym nie mogły być uznane za wydatkowane zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.p.p.

Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy i w jakim rozmiarze doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a następnie wyliczyć kwotę zwrotu. Na organie będzie ciążył obowiązek dokładnego przeanalizowania umowy i załączników do niej, z uwzględnieniem zarówno wszystkich kwestii wskazywanych w zaktualizowanym kosztorysie, jak i w ofercie, na podstawie której dokonano wyboru Spółki jako beneficjenta przedmiotowej dotacji. Następnie, w oparciu o tak poczynioną, analizę rolą organu będzie odniesienie się do poszczególnych pozycji kosztów zakwestionowanych w niniejszej sprawie i wyjaśnień Spółki w zakresie zasadności ich poniesienia, z uwzględnieniem wskazywanej na wstępie wykładni pojęcia "wydatkowania niezgodnie z przeznaczeniem" uregulowanej w art. 252 § 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 11 i art. 16 ust. 1 u.d.p.p..

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Należy w tym miejscu wskazać, że na koszty procesu w niniejszej sprawie składało się jedynie wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, albowiem postanowieniem z dnia 4 września 2018 r. strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Tym samym na koszty sądowe składała się opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego w wysokości 3.600 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).