Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 659/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 36 a ust. 6
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: § 8 ust. 2 pkt. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant st. asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2229/13 w sprawie ze skargi E. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza, że przedmiotowe zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz E. K. kwotę 1100 (tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2229/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 sierpnia 2013 r. w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. Prezydent m.st. Warszawy ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] im. [...] przy ul. [...]. Do konkursu przystąpiły trzy osoby: dotychczasowa dyrektor szkoły E. K., H. B. oraz T. Z..

Konkurs przeprowadzono w dniu 16 maja 2013 r., a w jego wyniku Dyrektorem Szkoły Podstawowej został wybrany T. Z..

W dniu 17 maja 2013 r. E. K. złożyła do Prezydenta m.st. Warszawy wniosek o unieważnienie konkursu, powołując się na nieprawidłowości formalne i merytoryczne, które miały istotny wpływ na jego wynik. Wniosek został następnie uzupełniony pismem z dnia 18 lipca 2013 r.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. organ odmówił uwzględnienia złożonych odwołań w sprawie unieważnienia przeprowadzonego w dniu 16 maja 2013 r. konkursu.

Następnie w dniu 22 sierpnia 2013 r., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 i 645; dalej: u.s.g.) oraz art. 36a ust. 1, 2 i 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zostało wydane zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy nr [...], którym zatwierdzono wniosek Komisji Konkursowej i powierzono T. Z. stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] im. [...] przy ul. [...]na okres kadencji od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. E. K. skierowała do Prezydenta m.st. Warszawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, domagając się unieważnienia Konkursu oraz uchylenia powyższego zarządzenia.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent m.st. Warszawy pismem z dnia 27 września 2013 r., odmówił uwzględnienia żądań strony w zakresie unieważnienia konkursu i uchylenia zarządzenia nr [...].

E. K. wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy nr [...]z dnia 22 sierpnia 2013 r. oraz na akt Prezydenta m.st. Warszawy odmawiający unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] im. [...], przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie, uznając wskazane w niej zarzuty za bezzasadne i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, iż interes prawny skarżącej w zaskarżeniu zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy znajduje oparcie w art. 36a powołanej ustawy oraz art. 60 Konstytucji RP, gdyż była ona uczestnikiem postępowania konkursowego, przeprowadzonego w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Ponadto skarżąca wyczerpała tryb wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, skarga zaś do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona została w dniu 28 października 2013 r.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest legalność postępowania konkursowego, a ściślej rzecz biorąc wybór innej osoby niż skarżąca na stanowisko dyrektora szkoły. Natomiast przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy, powołujące na stanowisko dyrektora szkoły imiennie wskazanego kandydata.

PrzytacZ. treść przepisów dotyczących postępowania konkursowego, tj. art. 36a, art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2010 r. Sąd wskazał, że uchwała w sprawie powołania komisji konkursowej oraz dopuszczenia do konkursu kandydatów stanowi jeden z etapów postępowania konkursowego, ukierunkowanego na wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej, kończącego się zatwierdzeniem konkursu albo unieważnieniem konkursu. Dokonane przez komisję konkursową czynności i akty nie mają zatem charakteru samoistnego i odrębnego stanowiąc jedynie ciąg zdarzeń kończących się zarządzeniem w przedmiocie zatwierdzenia albo unieważnienia konkursu i w jego następstwie powołaniem wyłonionego w konkursie kandydata. Przyjęcie stanowiska, że etapy te są odrębnie zaskarżalne, mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której zapadłyby inne rozstrzygnięcia w tej samej sprawie prowadzonej z udziałem tych samych stron o spornych interesach (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. o sygn. akt I OSK 680/12, publ. LEX nr 1217372).

W rozpoznawanej sprawie, co wynika z analizy akt administracyjnych sprawy, Prezydent m.st. Warszawy pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2013 r. (a także uprzednio złożonych przez nią wniosków) o unieważnienie konkursu wyłaniającego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.

Organ uczynił to w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pow. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Pismo to, jako akt wewnętrzny zostało skierowane do skarżącej. Wskazać należy, że zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 4 pow. rozporządzenia, organ prowadzący szkołę unieważnia konkurs lub go zatwierdza. Oznacza to zatem, że kwestie zatwierdzenia, czy unieważnienia konkursu, ustawodawca pozostawił rozstrzygnięciu organu prowadzącego szkołę.

Sąd I instancji wskazał, że po odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2013 r. o unieważnienie konkursu wyłaniającego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 pow. ustawy o samorządzie gminnym i art. 36a ust. 1, 2 i 13 w związku z art. 5c pkt 2 pow. ustawy o systemie oświaty, Prezydent m.st. Warszawy zatwierdził wniosek Komisji Konkursowej i powierzył stanowisko dyrektora szkoły T. Z., na okres kadencji od dnia 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Dla skarżącej zatem aktem kończącym procedurę konkursową, zawierającym w swojej treści wszystkie etapy postępowania konkursowego było zatem wskazane wyżej zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 22 sierpnia 2013 r. o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły T. Z. Uwzględniając wskazane wyżej okoliczności i przedstawioną charakterystykę postępowania konkursowego należy przyjąć, że kontrola właśnie tego aktu jest dopuszczalna i obejmuje kwestie legalności rozstrzygnięcia całego postępowania konkursowego, którego zakończeniem jest wskazane wyżej zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy. Stąd też, mimo iż formalnie przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie z dnia 22 sierpnia 2013 r. Prezydenta m.st. Warszawy, to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę władny jest również zbadać cały przebieg postępowania konkursowego, który doprowadził do jego wydania.

Przechodząc zaś do przebiegu postępowania konkursowego Sąd nie podzielił zarzutów skargi, które sprowadzają się w głównej mierze do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w związku z § 5 ust. 1 pow. rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności co do uniemożliwienia skarżącej dokonania pełnej prezentacji koncepcji funkcjonowania szkoły podczas przeprowadzonego konkursu.

Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że z zapisu protokołu posiedzenia Komisji Konkursowej z dnia 16 maja 2013 r. nie wynika, ażeby skarżącej uniemożliwiono przedstawienie koncepcji funkcjonowania szkoły. Niezależnie od tego nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że w aktach dołączonych do sprawy znajduje się też zapis informujący o zadawanych, w trakcie trwającego konkursu, pytaniach członków komisji konkursowej do kandydatów. Jeśli chodzi o skarżącą, to pytano ją m.in. o najważniejsze zadania, jeśli zostałaby dyrektorem szkoły oraz czy będzie to kontynuacja czy też planuje wprowadzić zmiany. Trudno, analizując tak postawione pytanie, stwierdzić, że skarżąca nie mogła się wypowiedzieć na temat koncepcji funkcjonowania szkoły, szczególnie w sytuacji, gdy kandydaci zobowiązani byli opracować na piśmie i przedłożyć w formie pisemnej, w ofercie przystąpienia do konkursu m.in koncepcję funkcjonowania szkoły. W takiej sytuacji nawet przerwanie trwającej wypowiedzi skarżącej, nie oznacza, że nie miała ona faktycznej możliwości zaprezentowania swojej koncepcji po tak postawionym pytaniu przez Komisję Konkursową.

Sąd wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia z posiedzenia komisji sporządza się protokół, który podpisują obecni na posiedzeniu członkowie komisji (ust. 2). Protokół zawiera w szczególności: informację o składzie komisji, imiona i nazwiska kandydatów, uchwałę o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu kandydatów do dalszego postępowania konkursowego wraz z podaniem przyczyn (ust. 4), informacje o rozmowach przeprowadzonych z kandydatami w kolejnych głosowaniach, informację o wynikach postępowania konkursowego. Sąd stwierdził, że z akt wynika, że protokół taki został sporządzony i podpisany przez wszystkich członków komisji. Nie została zawarta w nim informacja o niemożności wypowiedzenia się skarżącej. Ponadto nikt z członków komisji nie zakwestionował prawdziwości i wiarygodności tego protokołu, podpisując go, a to oznacza, że niezasadny jest zarzut skarżącej o nieprzeprowadzeniu dowodu na okoliczność czy doszło do przerwania jej wypowiedzi. Komisja Konkursowa zakończyła swoją działalność po przeprowadzeniu konkursu i na późniejszym etapie dokonywanie jakichkolwiek poprawek w protokole nie byłoby możliwe.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niewłaściwego, desygnowania członka Rady Rodziców do Komisji Konkursowej, pocztą e-mailową, to również tego zarzutu Sąd nie podzielił. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 2 i 3 Regulaminu Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. [...], w brzmieniu obowiązującym w czasie postępowania konkursowego, uchwały Rady winny być podejmowane zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym. W sprawach personalnych, a także na wniosek członka rady głosowanie winno odbywać się w trybie tajnym. Nie budzi wątpliwości, że tryb tajny podejmowania uchwał, o których mowa w § 4–6 Regulaminu został przewidziany dla wyborów do Rady Rodziców, w tym Rad Oddziałowych. W rozpoznawanej zatem sprawie głosownie winno odbywać się w sposób jawny. Z żadnego przepisu tego regulaminu nie wynika, że głosowanie to ma mieć formę głosowania bezpośredniego, bo jedynie wówczas głosowanie drogą e-mailową nie dawałoby takiej możliwości. Natomiast głosowanie drogą e-mailową niewątpliwie daje możliwość identyfikacji osoby biorącej udział w głosowaniu poprzez wskazanie imienia i nazwiska osoby biorącej w nim udział.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia przez komisję § 4 ust. 1 pow. rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 8 kwietnia 2010 r. poprzez dopuszczenie do udziału w konkursie osoby, co do której w trakcie obrad Komisji wypłynęły wątpliwości co do spełnienia przez nią warunków umożliwiających wzięcie udziału w konkursie, pomimo iż ocena merytoryczna spełnienia warunków przez kandydatów przystępujących do konkursu winna zostać dokonana przed jego rozpoczęciem w dniu 16 maja 2013 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem komisja na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego. Uchwała zapada zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym. W przypadku równej liczby głosów decydujący należy do przewodniczącego komisji. Jak wynika z analizy akt sprawy (protokołu komisji) Przewodniczący komisji zarządził jawne głosowanie w sprawie podjęcia uchwały o dopuszczeniu kandydatów do postępowania konkursowego. W rozpoznawanej sprawie wszyscy kandydaci spełniali wymagania wskazane w ogłoszeniu konkursu, wobec czego podjęta została uchwała o dopuszczeniu kandydatów do postępowania konkursowego. Sąd wskazał, że komisja konkursowa obraduje tylko w wyznaczonym dniu konkursu i po jego przeprowadzeniu podlega rozwiązaniu. Jej obrady składają się z trzech części. W pierwszej przeprowadza ona czynności formalnoprawne związane z ustaleniem tożsamości członków komisji, ich pełnomocnictwami, oraz oświadczeniami co do powiązań rodzinnych i służbowych z kandydatami. Ta część obrad kończy się ustaleniem kworum. Następnie w drugiej części, komisja konkursowa przechodzi do oceny złożonych ofert pod względem zupełności i kompletności dokumentów. Wówczas następuje ocena spełniania warunków formalnych przez oferentów. Komisja stwierdza, którego oferenta dopuszcza do dalszej merytorycznej części, a którego odrzuca i z jakiego powodu. W tej właśnie części obrad komisja w dniu 16 maja 2013 r. zarządziła przerwę w obradach do czasu uzyskania opinii prawnej potwierdZ.ej lub nie spełnienie wymogu co najmniej 2-letniego stażu na stanowisku kierowniczym przez jednego z oferentów. Po uzyskaniu opinii prawnej komisja dopuściła do dalszej części konkursu wszystkich oferentów. I wreszcie w trzeciej części komisja, po podjęciu uchwały o dopuszczeniu wszystkich kandydatów do konkursu, przystąpiła do merytorycznej oceny kandydatów. Nie zasługuje na aprobatę również zarzut skorzystania przez komisję z opinii prawnej, odnośnie wątpliwości co do spełniania przez jednego z kandydatów warunków formalnych. Nastąpiło to bowiem przed głosowaniem o dopuszczeniu kandydatów do konkursu i co najwyżej świadczyć może o rzetelności obradującej komisji.

Jeśli zaś chodzi o zarzut niespełniania przez T. Z. wymagań formalnych, o jakich mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora publicznych szkół (...), to również tego zarzutu Sąd nie podzielił. Zarówno bowiem przepisy pow. rozporządzenia, jak i Kodeks pracy nie definiują pojęcia kierownicy wyodrębnionych jednostek organizacyjnych. Przyjmuje się jednak, że istotne znaczenie ma wyodrębnienie danej jednostki w strukturze organizacyjnej zakładu, czyli przyznanie jej pewnej autonomii oraz przypisanie do niej pewnych stałych zadań. Pracownikiem na stanowisku kierowniczym jest osoba, której głównym zadaniem jest organizowanie i kierowanie procesem pracy podległych pracowników. Jeżeli więc pracownik wprawdzie kieruje wyodrębnioną komórką organizacyjną pracodawcy, ale oprócz kontroli i nadzorowania czynności pracowników wykonuje też pracę na równi z podwładnymi, to nie zajmuje stanowiska kierowniczego, nawet jeśli wzmianka o tym pojawi się w umowie o pracę (patrz wyrok SN z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt II PK 114/4). Nie zatem budzi wątpliwości Sądu, że zarówno stanowisko dowódcy kompanii, jak i stanowisko dowódcy plutonu są to stanowiska kierownicze. T. Z. pełnił te funkcje od stycznia 1990 r. do lipca 1992 r. Wynika to z wyciągu akt personalnych żołnierza dotyczących przebiegu jego służby wojskowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. K..

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 147 § 1 w związku z art. 151 ustawy p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a., § 11 ust. 1 i 3 Regulaminu Rady Rodziców Szkoły Podstawowej Nr 343 w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r. w związku z art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. b/ ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373 ze zm.)

– przez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji jej oddalenie, w sytuacji kiedy stan faktyczny sprawy wskazywał na brak legalności postępowania konkursowego prowadzonego w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Nr [...] w Warszawie, związany z wadliwym wyznaczeniem składu komisji konkursowej, w skutek delegowania do tegoż składu przedstawiciela Rady Rodziców Szkoły Podstawowej Nr [...] w Warszawie w drodze jawnego głosowania elektronicznego Rady Rodziców, niezgodnie z przewidzianym w Regulaminie Rady Rodziców trybem głosowania tajnego; mimo wskazanych w skardze uchybień proceduralnych Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w trakcie postępowania, a organ administracyjny zamiast unieważnić konkurs i zarządzić ponowne jego przeprowadzenie wydał zarządzenie nr [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r. w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły T. Z.;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnień i odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu do swojego wyroku do zawartego w skardze zarzutu polegającego na braku obiektywności prowadzonego postępowania konkursowego w związku z zasiadaniem w składzie komisji konkursowej P. G. będącego bliskim znajomym ocenianego przez komisję konkursową kandydata, który ostatecznie konkurs wygrał, tj. T. Z.; brak stanowiska Sądu I instancji co do wskazanego zarzutu będącego elementem stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji uniemożliwia skarżącej kontrolę kasacyjną rozstrzygnięcia;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/, art. 147 § 1 w związku z art. 151 ustawy p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 i 8 w związku z art. 24 § 3 i art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

– przez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji jej oddalenie, w sytuacji kiedy stan faktyczny sprawy wskazywał na brak legalności postępowania konkursowego, niebudzącego zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, z uwagi na brak obiektywnego charakteru składu komisji konkursowej, w związku z zasiadaniem w składzie komisji konkursowej P. G. będącego bliskim znajomym ocenianego przez komisję konkursową kandydata, który ostatecznie konkurs wygrał, tj. T. Z.; mimo wskazanego w skardze uchybienia proceduralnego Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w trakcie postępowania, a organ administracyjny zamiast unieważnić konkurs i zarządzić ponowne jego przeprowadzenie wydał zarządzenie nr [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r. w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły T. Z.;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia, tj. § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz.U. z 2009 r. Nr 184, poz. 1436 ze zm.) przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż pełnienie funkcji dowódcy plutonu lub kompanii spełnia wymogi stanowiska kierowniczego umożliwiającego ubieganie się o funkcję dyrektora szkoły publicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów dotyczących wyboru przedstawiciela rady rodziców do udziału w komisji konkursowej mającej na celu wyłonienie kandydata na dyrektora szkoły.

Stosownie do art. 36a ust. 6 ww. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę powołuje komisję konkursową, w której składzie jest również przedstawiciel rady rodziców. Ustawa w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że członkiem komisji jest "przedstawiciel" rady rodziców, a nie "przewodniczący" tej rady. Co oznacza, że do składu komisji konkursowej może być powołany każdy członek rady rodziców, w tym także jej przewodniczący. Wybór swojego przedstawiciela dokonuje rada rodziców, która działa m.in. na podstawie uchwalonego regulaminu. Zgodnie z regulaminem obowiązującym w dacie dokonywania takiego wyboru przedstawiciela na członka komisji konkursowej, rada podejmowała stosowne uchwały na zebraniach (§ 11 pkt 1 regulaminu). Przy czym powinny być one zwoływane co najmniej na 7 dni przed terminem posiedzenia, ale w szczególnie uzasadnionych przypadkach przewodniczący mógł zwołać posiedzenie w trybie pilnym, bez zachowania 7-dniowego terminu (§ 8 pkt 2 regulaminu). Uchwały rady, co do zasady, podejmowane były zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym. Regulamin przewiduje głosowanie tajne w przypadku wyboru do rad oddziałowych, a także w określonych przypadkach przedstawiciela rady oddziałowej do rady rodziców (§ 6 pkt 1 i 3 regulaminu). Jednocześnie regulamin przewidywał konieczność głosowania tajnego w sprawach personalnych, a także na wniosek członka rady rodziców, o czym stanowi § 11 pkt 3 regulaminu.

Sąd dokonał błędnej interpretacji powyższego przepisu, przyjmując, że sprawami personalnymi są jedynie te wskazane w regulaminie, tj. wybór rad oddziałowych i przedstawicieli do rady szkoły. Gdyby przyjąć taką wykładnię, to zbędny byłby zapis § 11 pkt 3 odwołujący się do głosowania tajnego "w sprawach personalnych", bowiem "sprawy te" wyczerpywałyby przepis § 6 pkt 1 i 3 regulaminu stanowiący o głosowaniu tajnym w określonych sprawach personalnych. Natomiast § 11 pkt 3 nie odwołuje się do powyższego przepisu.

Tylko wtedy można byłoby uznać za prawidłową wykładnię tego przepisu dokonaną przez Sąd I instancji, gdyby zawierał on klauzurę, że "głosowanie tajne odbywa się w sprawach personalnych wskazanych w regulaminie". Przy braku takiego zapisu, nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych, że § 11 pkt 3 regulaminu odnosi się do innych spraw personalnych niż wskazane w § 6 ust. 1 i 3.

Oczywistym jest, że wybór przedstawiciela rady rodziców do komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na dyrektora szkoły jest sprawą personalną. Dokonuje się bowiem wyboru jednej określonej osoby, która jako przedstawiciel rady rodziców będzie uczestniczyła w pracach komisji i od stanowiska tej osoby może zależeć wybór kandydata na dyrektora szkoły. W związku z tym podjęcie uchwały w sprawie wyboru przedstawiciela rady rodziców jako kandydata na członka komisji konkursowej powinno się odbyć w trybie tajnym. Przeprowadzenie głosowania jawnego w tej sprawie naruszało powołany wyżej przepis regulaminu. W takiej sytuacji nie mają już zasadniczego znaczenia także uchybienia, że wybór został dokonany nie na zebraniu rady, jak to przewiduje regulamin, czy głosowanie odbyło się za pośrednictwem e-mail, czego w ogóle regulamin nie przewidywał.

Należy zgodzić się również zarzutem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w zasadzie nie ustosunkował się do zarzutu skargi dot. braku obiektywności komisji wobec zasiadania w niej osoby będącej bliskim znajomym jednego z kandydatów, który nota bene wygrał konkurs. Tym niemniej uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Zarzut bowiem naruszenia w tym zakresie szeregu przepisów m.in. art. 24 § 3 i art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie jest zasadny. Ustawa o systemie oświaty w art. 36a ust. 6 określa jedynie liczbę osób i przez kogo desygnowanych organ prowadzący powołuje do komisji konkursowej.

Natomiast ani powyższa ustawa, jak i rozporządzenie wykonawcze nie regulują kwestii wyłączenia zgłoszonych przedstawicieli oraz członków komisji od udziału w jej pracach. Nie zawierają również w tym zakresie odesłań do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże brak tych naruszeń nie oznacza, że przy powołaniu komisji konkursowej i w toku postępowania konkursowego nie należało stosować standardów dobrej administracji mających zapewnić bezstronność i obiektywizm procedowania. Tym niemniej członek komisji, co do którego skarżąca zgłasza zastrzeżenia, został wytypowany przez organ prowadzący, który powołując go do komisji nie miał jakichkolwiek wątpliwości co do jego bezstronności. Poza tym sama skarżąca nie zgłaszała do organu wniosku o jego wyłączenie, takiego wniosku nie zgłaszała również żadna inna osoba zainteresowana czy też członek komisji. W takiej sytuacji nie sposób uznać, że wystąpiły nieprawidłowości w rozumieniu § 8 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu... (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 559/11).

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora... poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że pełnienie funkcji dowódcy plutonu lub kompanii spełnia wymogi stanowiska kierowniczego umożliwiającego ubieganie się o stanowisko dyrektora szkoły.

Sąd I instancji zasadnie bowiem uznał, że organ dokonał właściwej oceny spełnienia tego warunku przez jednego z kandydatów i stanowisko swoje szczegółowo uzasadnił. Podkreślić należy, że ani ustawa o systemie oświaty, powołane wyżej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. ani także Kodeks pracy, jak to słusznie podniósł Sąd I instancji, nie definiują pojęcia stanowisko kierownicze. Ogólnie rzecz ujmując stanowisko kierownicze to stanowisko na którym osoba je zajmująca kieruje określoną liczbą podległych mu osób, organizuje pracę i ją egzekwuje, a jednocześnie ponosi określoną odpowiedzialność za wyniki pracy podległego zespołu.

Rozważane zarzuty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a odnoszące się do kwestii również w charakterze stanowiska kierowniczego w instytucjach cywilnych i w instytucjach wojskowych, nie mogą mieć znaczenia dla samej oceny czy dowódca plutonu, kompanii jest stanowiskiem kierowniczym. Powołane rozporządzenie zawiera jedynie warunek pracy na stanowisku kierowniczym przez co najmniej okres dwuletni. W żaden zaś sposób nie odnosi się do samego charakteru tego stanowiska, który z oczywistych względów, w różnych instytucjach może być różny i wymagać odmiennych predyspozycji.

Reasumując uznać należy, że skarga kasacyjna zawiera jeden zasadny zarzut dot. niezgodnego z prawem wyboru przedstawiciela rady rodziców, do udziału w składzie komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Należy stwierdzić, że uchybienie to mieści się w pojęciu innych nieprawidłowości, o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły... Przedstawiciel rady rodziców został nieprawidłowo wyłoniony i nie powinien być powołany w skład komisji konkursowej. Powołanie go w skład komisji konkursowej spowodowało, że komisja miała nieprawidłowo wyłoniony i powołany skład, a co za tym idzie komisja nie mogła prawidłowo przeprowadzić postępowania konkursowego. Niezgodna z prawem czynność wyboru przedstawiciela rady rodziców do składu komisji konkursowej nie może być legalizowana przez sam fakt podjęcia prac przez komisję i prowadzić do zgodnego z prawem wyłonienia kandydata na dyrektora szkoły. Uznanie, że przedstawiciel rady rodziców został nieprawidłowo wybrany do składu komisji dawało podstawę do unieważnienia konkursu z powodu nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Należy bowiem mieć na uwadze, że kandydat na stanowisko dyrektora szkoły został wyłoniony różnicą jednego głosu, a więc głos nieprawidłowo wybranego członka komisji mógł mieć wpływ na wynik konkursu.

Wobec stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia w związku z art. 36a ust. 6 ustawy o systemie oświaty zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu. Wprawdzie powyższy zarzut został sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powołane przepisy odnoszą się do trybu postępowania, ale mają charakter materialnoprawny, co uzasadniało zastosowanie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując oceny przedstawionego zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy Sąd uznał, że jest ono sprzeczne z prawem i narusza interes skarżącej.

Uwzględniając więc skargę Naczelny Sąd Administracyjny, wobec wyłączenia możliwości stwierdzenia jego nieważności stosownie do art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 594), na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 200 i art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.