Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 704/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 108 § 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi Ł. L. tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona, wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt piec 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. M., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lutego 2010 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego M. M. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 18 grudnia 2009 r., wystawionych przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K.

Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych była decyzja wierzyciela z dnia 30 czerwca 2004 r. orzekająca o odpowiedzialności M. M. – jako członka zarządu – za zobowiązania [...] "A" S.A. z siedzibą w Ż. – dalej jako "Spółka", z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 1.954.276,37 zł.

W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Odpis zawiadomienia o tym zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 4 stycznia 2010 r.

Pismem z dnia 8 stycznia 2010 r. M. M., na podstawie art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", zgłosił zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu podniósł, że podjęcie egzekucji w stosunku do jego osoby,

w świetle art. 108 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", jest naruszeniem prawa, albowiem wszczynanie jakiejkolwiek egzekucji w stosunku do osób trzecich w sytuacji posiadania przez podatnika obiektywnie atrakcyjnego majątku,

z którego można dochodzić swoich należności, jest niedopuszczalne. M. M. podał, że wielomilionowy majątek w postaci zabudowanych nieruchomości znajdował się

i nadal znajduje się pod zarządem podatnika. Wszczynanie więc egzekucji w stosunku do osób trzecich jest przedwczesne i bezprawne, a tym samym narusza postanowienia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z naruszeniem art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny podniósł m.in., że w jego ocenie zostały spełnione przesłanki warunkujące wszczęcie egzekucji na podstawie art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej wobec M. M., albowiem jego zobowiązanie wynika z decyzji orzekającej solidarną odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania Spółki, wydanej po uprzednim stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, prowadzonej zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.

Na powyższe postanowienie M. M. wniósł zażalenie, w którym podtrzymał argumentację zaprezentowaną w piśmie z dnia 8 stycznia 2010 r. i wniósł

o jego uchylenie.

Zobowiązany wskazał na naruszenie art. 33 § 6 u.p.e.a. w zw. z naruszeniem art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej oraz niewłaściwą interpretacją art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem zobowiązanego organ egzekucyjny nie wykazał, że w toku postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku Spółki zostały wyczerpane wszystkie możliwe sposoby egzekucji (zastosowane środki egzekucyjne). Wskazał również, że przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki jest nie tylko wysoce wątpliwa, ale wręcz fałszywa i nieuprawniona, a zgodnie z wyrażoną w art. 122

i potwierdzoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zasadą prawdy obiektywnej, okoliczność ta powinna być ustalona ponad wszelką wątpliwość przez właściwy organ.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 kwietnia 2010 r. organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, że egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się wielokrotnie bezskuteczna, co potwierdzają postanowienia umarzające postępowanie egzekucyjne wydane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Ponadto próby zaspokojenia roszczeń podejmowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego również nie doprowadziły do skutecznego zakończenia postępowań egzekucyjnych.

Dyrektor podniósł, że przesłanką wszczęcia egzekucji wobec osoby trzeciej jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec podatnika, a nie stwierdzenie faktu nieposiadania przez niego jakiegokolwiek majątku. Prowadzona wobec podatnika egzekucja może okazać się w części lub całości bezskuteczna również wtedy, gdy posiada on określony majątek. Organ odwoławczy wskazał, że taka właśnie sytuacja ma miejsce

w niniejszej sprawie, gdyż posiadane przez Spółkę nieruchomości kilkakrotnie okazały się nieużyteczne dla osiągnięcia celu egzekucji w postaci zaspokojenia wierzyciela.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ egzekucyjny i organ nadzoru bada sprawę dopuszczalności egzekucji pod względem formalnym, nie są zaś uprawnione do orzekania co do meritum obowiązku objętego egzekucją.

Zdaniem organu odwoławczego egzekucja wobec M. M. została wszczęta prawidłowo – po stwierdzeniu, że egzekucja z majątku Spółki okazała się

w całości bezskuteczna. Tym samym organ egzekucyjny nie naruszył przepisu art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej M. M., wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 33 § 6 u.p.e.a. w zw. z naruszeniem art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej oraz wadliwą interpretacją art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zaprezentowaną zarówno

w piśmie zawierającym zarzut, jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.

Dodatkowo skarżący przywołał stanowisko WSA w Gdańsku wyrażone w wyroku

z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 658/08, z którego wynika, że bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oznacza, iż

w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela; zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć majątku podatnika, czyli spółki. Tym samym pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy rozumieć sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki.

W ocenie skarżącego organ egzekucyjny nie uzasadnił ponad wszelką wątpliwość, że wyczerpane zostały wszystkie możliwe sposoby egzekucji. W sytuacji, gdy Spółka dysponuje mieniem znacznej wartości w postaci nieruchomości, trudno uznać by ponad wszelką wątpliwość ustalono, że egzekucja z jej majątku nie doprowadziła do zaspokojenia dochodzonych zobowiązań.

Ponadto skarżący podniósł, że okoliczność wskazania przez niego majątku Spółki należy rozważyć w kontekście przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2011 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu – adwokat [...], podniósł, że prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne, na mocy art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 5d i 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U.

z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), powinno zostać umorzone, albowiem organ egzekucyjny nie wziął z urzędu pod uwagę, że zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Opierając się na treści ww. przepisów pełnomocnik podał, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,

w którym decyzja została wydana, przy czym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik zaakcentował, że jedynie podjęcie przez organ egzekucyjny czynności zmierzającej do ściągnięcia należności (wystawienie tytułu wykonawczego) oraz prawidłowe zawiadomienie o tym dłużnika (obie przesłanki kumulatywnie) może wywołać skutek prawny w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy pełnomocnik wskazał, że skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wraz z tytułami wykonawczymi, w dniu 4 stycznia 2010 r., a zatem dopiero

z tym dniem nastąpiłoby skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Mając jednak na uwadze okoliczność, że decyzja ustalająca odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania Spółki wydana została 30 czerwca 2004 r., zobowiązanie skarżącego wygasło 31 grudnia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.

Skarżący oparł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na przepisie art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), tj. na niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zarzut ten powiązał z naruszeniem przez organy egzekucyjne przepisów art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej.

Na wstępnie należy podkreślić, że badanie przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji obejmuje przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.

Zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zadaniem organu jest ustalenie, czy przepisy prawne dopuszczają prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec określonej osoby (tj. czy nie zachodzi wyłączenie np. z art. 14 u.p.e.a., a więc niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec osób korzystających z przywilejów lub immunitetów dyplomatycznych w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe, nie podlegających orzecznictwu polskich organów).

Organ egzekucyjny bada także dopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względów przedmiotowych. Za niedopuszczalne uznaje się prowadzenie egzekucji, gdy obowiązek wynika z decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, gdy podstawą obowiązku jest decyzja nieostateczna, nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności albo gdy dany obowiązek jest wykonywany w trybie egzekucji sądowej.

Szczególnym przypadkiem niedopuszczalności egzekucji może być także konieczność uprzedniego ustalenia w odpowiednim postępowaniu, czy zaistniały okoliczności, o jakich mowa w art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Zatem prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec osoby trzeciej jest tak długo niedopuszczalne, dopóki

w postępowaniu nie zostanie wykazana bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Bezskuteczność ta winna być stwierdzona w drodze formalnego postanowienia

o bezskuteczności egzekucji, poprzedzonego szczegółowym postępowaniem wyjaśniającym.

Powyższy przepis i wynikającą z niego niedopuszczalność egzekucji należy rozważyć w odniesieniu do art. 116 Ordynacji podatkowej, z którego wynikają przesłanki orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki.

W związku z faktem, że w niniejszej sprawie skarżący M. M. powołuje się na spełnienie przesłanki sformułowanej w art. 116 § 1 pkt 2 (wskazanie mienia spółki,

z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części), niezbędne jest jej rozważenie.

W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że nie jest wystarczające wskazanie mienia, do którego można by skierować egzekucję bez realnych możliwości uzyskania sukcesu

w postaci zaspokojenia długu w całości lub w znacznej części. Wolą ustawodawcy było zagwarantowanie zaspokojenia należności względem Skarbu Państwa nie w dowolnej części, ale w stopniu znacznym. Znaczny stopień zaspokojenia należy wiązać z taką sytuacją, gdzie spłata należności wobec Skarbu Państwa doprowadzi do zapłaty przynajmniej połowy należności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1517/08, LEX nr 527387). Również nie jest wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie, przypuszczalnie możliwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1511/08, LEX nr 527419).

W ocenie tutejszego Sądu egzekucja wobec M. M. jest dopuszczalna i spełnione zostały wszelkie przesłanki warunkujące jej prowadzenie.

Przede wszystkim zaznaczenia wymaga fakt, że zobowiązanie skarżącego wynika

z decyzji z dnia 30 czerwca 2004 r. wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M. M. za zobowiązania [...] "A" S.A. z siedzibą w Ż. Powyższa decyzja została wydana w następstwie ustalenia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki i stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność osoby trzeciej.

Zgromadzone w aktach sprawy dowody w postaci m.in. postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wydane w sprawie o sygn. akt KM [...] oraz KM [...] z dnia 15 maja 2002 r. umarzające postępowanie egzekucyjne, jak również postanowienie z dnia 21 lutego 2003 r. jednoznacznie wskazują, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Ponadto zaznaczyć należy, że pomiędzy wydaniem decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki a wszczęciem egzekucji z majątku M. M. organ próbował wyegzekwować należności z mienia należącego do Spółki, w tym z nieruchomości, na które w toku niniejszego postępowania powoływał się skarżący. Pomimo wszczęcia kolejnych postępowań egzekucyjnych nie udało się skutecznie zaspokoić wierzyciela, co jednoznacznie przemawia za uznaniem egzekucji za bezskuteczną.

W ocenie Sądu sam fakt, że Spółka posiada jakikolwiek majątek, nie przesądza

o tym, iż egzekucja z tego majątku będzie skuteczna. Prowadzone przez wiele lat postępowania egzekucyjne potwierdzają, że nierealne jest zaspokojenie wierzyciela

z nieruchomości należących do Spółki, na które wskazuje skarżący. Na uwagę zasługuje pogląd wyrażony w orzecznictwie, zgodnie z którym jeśli podatnik jako mienie, z którego egzekucja jest możliwa, wskazał nieruchomość należącą do spółki, w stosunku do której prowadzona egzekucja okazała się mimo dwukrotnej licytacji bezskuteczna, należy przyjąć, że nie wskazał mienia, z którego egzekucja jest możliwa (por. wyrok NSA z dnia

4 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 87/08, LEX nr 531040).

Podkreślenia wymaga fakt, że w samej treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej koegzystują pojęcia "bezskuteczności egzekucji" oraz "istnienia mienia spółki" (którego wskazanie może uwolnić członka zarządu od odpowiedzialności), a zatem sytuacje te nie wykluczają się wzajemnie. Pomimo istnienia majątku spółki może się okazać, że egzekucja zakończy się stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji i umorzeniem postępowania. Należy bowiem odnotować, że w ramach omawianej przesłanki egzoneracyjnej może być uwzględnione jedynie takie mienie, które daje realną możliwość zaspokojenia zaległości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 977/09, LEX nr 582738).

Na gruncie niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie ma możliwości realnego zaspokojenia wierzyciela z nieruchomości należących do Spółki, o czym świadczą umorzone postępowania egzekucyjne.

Ponadto wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej, powinno nastąpić w toku postępowania ustalającego odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania spółki, a nie dopiero w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ostatecznej decyzji, która podlega wykonaniu. Powyższe wynika z okoliczności, że wskazanie mienia rzutuje bezpośrednio na wydanie decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej, a więc aktu kończącego postępowanie podatkowe.

Strona skarżąca mogła podnosić niespełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji i uwalniać się od odpowiedzialności poprzez wskazanie mienia Spółki

w postępowaniu prowadzonym w zakresie orzeczenia o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej, jest to bowiem przepis prawa podatkowego, a nie postępowania egzekucyjnego. Nieskuteczność egzekucji jest bowiem przesłanką wydania takiej decyzji na zasadzie

art. 116 Ordynacji podatkowej.

Nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się trzecią instancją, co jest uzasadnione tym, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej na nią obowiązek.

Decyzja organu orzekająca odpowiedzialność M. M. jako członka zarządu za zobowiązania Spółki jest ostateczna i podlega wykonaniu. Podleganie wykonaniu decyzji ostatecznej oznacza, że wierzyciel podatkowy może domagać się efektywnego wykonania ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego. W tym celu może wszcząć postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wyegzekwowania zobowiązania i z tego właśnie uprawnienia skorzystał wierzyciel w niniejszym postępowaniu.

Reasumując, w ocenie tutejszego Sądu bezpodstawna jest argumentacja skargi dotycząca "wadliwej interpretacji art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej". Jak już wyżej podkreślono organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej jedynie pod względem formalnym, nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie formalne obejmuje ustalenie, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej i czy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Dlatego nieskuteczne jest stawienie zarzutów dotyczących prawomocnej decyzji z dnia 30 czerwca 2004 r. orzekającej odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki. Postępowanie egzekucyjne nie stanowi bowiem kolejnej instancji dla rozstrzygania, czy zaistniał obowiązek podatkowy czy też wynikający z systemu ubezpieczeń społecznych.

Jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 919/07 (LEX nr 521785) oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, może wywołać zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. Natomiast gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem to faza postępowania badania dopuszczalności egzekucji w ogóle nie występuje. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem już na etapie sporządzania tytułu wykonawczego ocenia, czy egzekucja jest dopuszczalna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1128/07, LEX

nr 438635).

Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania sądowego zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego tutejszy Sąd stwierdza, że zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.

Z unormowania art. 33 u.p.e.a. wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

W piśmiennictwie podkreśla się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy (por. P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa Lexis Nexis 2006, s. 139). Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak

i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na rozstrzygnięcia organu nadzoru nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1246/96, LEX nr 35893).

Jeżeli zarzut przedawnienia nie zostanie zawarty w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. na etapie badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, to nie może on być skutecznie podniesiony w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można bowiem organowi egzekucyjnemu skutecznie postawić zarzutu, że nie uwzględnił on faktu przedawnienia egzekwowanego obowiązku, ponieważ wniesione przez skarżącego M. M. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie były oparte na wskazanej w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawie, jaką jest przedawnienie obowiązku. Mówiąc innymi słowy, postawienie zarzutu przedawnienia dopiero w skardze do sądu administracyjnego było spóźnione, ponieważ nie można organowi egzekucyjnemu zarzucać naruszenia obowiązującego w tym zakresie prawa, skoro we wniesionym w toku postępowania egzekucyjnego środku zaskarżenia nie podniesiono tej okoliczności. Wszak sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu lub czynności wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie ich podjęcia.

W konsekwencji, wojewódzki sąd administracyjny w ogóle nie powinien tej kwestii badać, ponieważ wychodzi ona poza granice sprawy sądowoadministracyjnej, ukształtowanej na skutek wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1057/06, LEX nr 321553).

Badając zaskarżone postanowienie pod względem jego zgodności z prawem tutejszy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]