Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1657/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Powołane przepisy: article: art. 57
journal: Dz.U. 1997 nr 139 poz. 934
law: Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Teza: Zaistnienie jednej z wymienionych w art. 57 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych /Dz.U. nr 139 poz. 934 ze zm./ negatywnych przesłanek wydania zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa emerytalnego zobowiązuje Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi do odmowy wydania takiego zezwolenia.

TEZY

Zaistnienie jednej z wymienionych w art. 57 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych /Dz.U. nr 139 poz. 934 ze zm./ negatywnych przesłanek wydania zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa emerytalnego zobowiązuje Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi do odmowy wydania takiego zezwolenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Banku (...) na decyzję Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi (...) w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na utworzenie Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego (...) - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi decyzją z 26 marca 1999 r. odmówił wydania zezwolenia na utworzenie Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego C.B. SA.

Decyzję tę wydano na podstawie art. 57 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. W uzasadnieniu Urząd Nadzoru podał, że przedstawiony przez założycieli towarzystwa plan organizacyjny i finansowy działalności towarzystwa na trzy lata, nie zabezpiecza w sposób należyty interesów przyszłych członków funduszu. Ponadto założyciele i członkowie władz statutowych towarzystwa nie dają rękojmi prowadzenia spraw towarzystwa w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków funduszu.

Na skutek wniosku jednego z założycieli towarzystwa - Banku (...) o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę uzasadnienia decyzji w części zawierającej ustalenia braku rękojmi prowadzenia spraw towarzystwa, Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi decyzją z 22 czerwca 1999 r. umorzył postępowanie odwoławcze w tej sprawie. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Urząd Nadzoru po powtórnym rozpatrzeniu tego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z 23 maja 2000 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 marca 1999 r. Powtórzył argumenty podniesione w jej uzasadnieniu, podkreślając, że kierując się obowiązkiem ochrony interesów członków funduszu oceniał bank jako potencjalnego akcjonariusza powszechnego towarzystwa emerytalnego, a nie banku jako takiego i za podstawę tej oceny wziął sytuację finansową tego banku. Uznał, kierując się statystycznymi analizami, że bank pod względem kondycji finansowej wypada bardzo niekorzystnie w porównaniu do pozostałych bankowych akcjonariuszy powszechnych towarzystw emerytalnych. W szczególności bank ten ma - w porównaniu do innych instytucji - zdecydowanie niższa zdolność do wniesienia koniecznych kapitałów do powszechnego towarzystwa emerytalnego.

Urząd Nadzoru podtrzymał również w całości swoje stanowisko co do tego, że dwoje z kandydatów na członków władz towarzystwa emerytalnego nie dają rękojmi, o której mowa w art. 57 pkt 4 ustawy o funduszach emerytalnych.

Bank zaskarżył ostateczną decyzję Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji z 23 maja 2000 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 57 pkt 4 ustawy o funduszach emerytalnych, a także naruszenie przepisów procedury administracyjnej. W obszernej skardze przedstawiono wywody zmierzające do wykazania, że ocena rękojmi należytego prowadzenia spraw towarzystwa na podstawie potencjału ekonomicznego banku stanowi naruszenie art. 57 pkt 4 ustawy o funduszach emerytalnych. Zdaniem skarżącego nie należy mieszać przesłanek odmowy wydania zezwolenia na założenie towarzystwa emerytalnego określonych w art. 57 pkt 3 i 4 ustawy. A zatem stwierdzając, że bank nie ma zdolności do wyłożenia niezbędnych środków na dokapitalizowanie towarzystwa emerytalnego Urząd Nadzoru powinien uznać, że plan organizacyjny i finansowy nie jest realny, czyli nie zabezpiecza w należyty sposób interesów członków funduszu /art. 57 pkt 3 ustawy/. Wielkość banku, a w konsekwencji jego zdolność do wydatkowania dodatkowych środków finansowych nie może być brana pod uwagę przy ocenie jego rękojmi, jako podmiotu, od którego wymaga się prowadzenia spraw towarzystwa w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków funduszu /art. 57 pkt 4 ustawy/.

W związku z tym skarżący podniósł, że z punktu widzenia banku /skarżącego/ niezwykle istotne znaczenie ma fakt, czy odmówiono mu wydania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego wyłącznie na podstawie art. 57 pkt 3 ustawy, czy też również na podstawie art. pkt 4 tej ustawy. Ceniąc sobie bowiem zaufanie klientów do banku uważa, że z tego punktu widzenia nie jest dla niego obojętne stwierdzenie, że jest bankiem nie tylko zbyt małym w stosunku do skali planowanego przedsięwzięcia. ale i bankiem niewiarygodnym, którego działanie jest wadliwe.

W odpowiedzi na skargę Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do jej zarzutów podkreślił, że odmawiając założycielom towarzystwa emerytalnego wydania zezwolenia na utworzenie tego towarzystwa podał dwie przesłanki prawne tej odmowy. określone w art. 57 pkt 3 i 4 ustawy o funduszach emerytalnych. Urząd Nadzoru nigdy tych przesłanek nie utożsamiał i nie mylił, a wyraźnie je rozgraniczał, mając na uwadze, że istnieje między nimi pewien związek. Urząd rozumie pod pojęciem tej rękojmi gwarancję, że założyciel towarzystwa emerytalnego, szczególnie ten. którego udział w przedsięwzięciu jest znaczący, będzie wykonywał swoje obowiązki akcjonariusza w taki sposób, iż interes członków funduszu emerytalnego nie zostanie zagrożony lub naruszony. Odpowiadając więc na pytanie, czy bank potrafi sprostać z całą pewnością standardom działania funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych dokonał w tym zakresie oceny, kierując się danymi ekonomicznymi, informującymi o predyspozycjach, cechach i dotychczasowym zachowaniu się banku w obrocie prawnym i na rynku usług finansowych, uwzględniając charakter działalności towarzystwa emerytalnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga dotyczy decyzji Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia 26 marca 1999 r. zawierającą odmowę udzielenia zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa emerytalnego. Odmowa ta została uzasadniona przepisami art. 57 pkt 3 i 4 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Urząd Nadzoru ustalił bowiem w toku postępowania administracyjnego, że przedstawiony przez założycieli plan organizacyjny i finansowy działalności towarzystwa na 3 lata nie zabezpiecza w należyty sposób interesów członków funduszu /art. 57 pkt 3/. Poza tym założyciele towarzystwa i członkowie jego władz statutowych nie dają rękojmi prowadzenia spraw towarzystwa w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków funduszu /art. 57 pkt 4/.

Skarżący kwestionował jednakże, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, tylko te ustalenia Urzędu Nadzoru, które dotyczą rękojmi założycieli towarzystwa, o której mowa w art. 57 pkt 4 ustawy o funduszach emerytalnych. W zasadzie nie podważał poczynionych przez Urząd Nadzoru ocen odnoszących się do załączonego do wniosku o zezwolenie planu organizacyjno-finansowego działalności towarzystwa /art. 57 pkt 3 ustawy/. Skarga nie zawiera również żadnych zarzutów pod adresem ustaleń co do braku rękojmi właściwego prowadzenia spraw towarzystwa po stronie osób fizycznych - kandydatów do władz towarzystwa. Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, badał zresztą prawidłowość tych ustaleń i nie dopatrzył się naruszenia prawa w tym zakresie.

W tej sytuacji należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że przepis art. 57 ustawy o funduszach emerytalnych reguluje kwestie odmowy wydania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego w sposób kategoryczny /"Urząd Nadzoru odmawia udzielenia zezwolenia"/. Nie pozostawia więc temu organowi, w razie ustalenia, że zachodzi co najmniej jedna z określonych w tym przepisie przesłanek, swobody decydowania o odmowie wydania zezwolenia. Skoro zatem prawidłowo ustalono, że plan organizacyjno-finansowy działalności towarzystwa nie gwarantował bezpieczeństwa interesów członków funduszu, a osoby przedstawione jako kandydaci do władz towarzystwa nie dawały rękojmi należytego prowadzenia spraw towarzystwa, Urząd Nadzoru już z tych powodów nie mógł podjąć innej decyzji, jak tylko odmówić wydania wnioskowanego zezwolenia.

Przepis art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA określający zasady orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi w ust. 2 pkt 1, że decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu z powodu naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny może więc pozbawić zaskarżoną decyzję administracyjną /postanowienie, akt lub czynność/ mocy wiążącej tylko z powodu takiej jej niezgodności z prawem, która zaważyła na wyniku sprawy. Przez wynik sprawy należy rozumieć przede wszystkim treść rozstrzygnięcia /w tym przypadku odmowę wydania zezwolenia/.

W świetle tych uwag zbędne jest odnoszenie się do zarzutów skargi. kwestionujących zasadność ustaleń dotyczących braku po stronie skarżącego rękojmi należytego prowadzenia spraw towarzystwa emerytalnego. Niezależnie bowiem od tego, prawidłowo ustalony przez Urząd Nadzoru stan faktyczny sprawy w zakresie obejmującym plan organizacyjno-finansowy działalności towarzystwa i rękojmię osób kandydujących do jego władz, nie pozwalał temu organowi na wydanie zezwolenia. Zatem w tym stanie faktycznym wynik sprawy nie mógł być inny.

Mając to wszystko na uwadze, skargę uznano za nieuzasadnioną.