Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 95/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 i 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec G. O. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wystawionych w dniu [...] r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lutego do października 2002 r. Uzasadniając swoje postanowienie organ wyjaśnił, że na podstawie tytułów wykonawczych oznaczonych numerami [...] z dnia [...] r. zawiadomieniami z dnia [...] r. dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w banku A, co spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia powstałych zobowiązań podatkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony ( art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Natomiast uchylenie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia i nie powoduje pozbawienia podjętych zgodnie z prawem środków egzekucyjnych ich mocy prawnej oraz skutków prawnych, które zostały przez nie wywołane. Uchylenie tego rodzaju decyzji nie działa wstecz od momentu jej wydania ale wywołuje skutki od dnia jej uchylenia i w związku z tym nie unicestwia materialnego skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia wywołanego zastosowanym skutecznie środkiem egzekucyjnym. W związku z powyższym nie występują przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące niewymagalności obowiązków, ich umorzenia lub wygaśnięcia z innego powodu albo nie istnienia obowiązków.

G.O. wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, żądając jego uchylenia. Podniósł zarzut naruszenia art. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego, gdyż jak poinformował bank, ze względu na brak środków wystawione tytuły wykonawcze nie zostaną zrealizowane. Zobowiązania podatkowe dotyczą roku 2002 i z dniem 31 grudnia 2007 r. uległy przedawnieniu. Czynności egzekucyjne podejmowane po tej dacie są bezskuteczne. W okresie od dnia powstania zobowiązania podatkowego, tj. roku 2002 do dnia 31 grudnia 2007 r. organ egzekucyjny nie zastosował żadnego skutecznego środka egzekucyjnego, co oznacza, że pięcioletni okres przedawnienia nie uległ przerwaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzje naczelnika urzędu skarbowego stanowiące podstawę wystawionych w dniu [...] r. tytułów wykonawczych nie zostały uchylone. W związku z tym organy egzekucyjne nie mogą badać wymagalności egzekwowanego obowiązku, tj. ustalać w postępowaniu egzekucyjnym, czy nastąpiło przedawnienie egzekwowanego obowiązku, co powoduje, że podniesiony w zażaleniu zarzut przedawnienia nie może zostać uwzględniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 567/08 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. W ocenie sądu organ odwoławczy błędnie przyjął, że organy egzekucyjne nie mają obowiązku badania wymagalności zobowiązania podatkowego i nie przeprowadził w ramach kontroli instancyjnej postępowania w zakresie przedawnienia. Zalecił organowi odwoławczemu, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizował zasadność wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontekście przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.( organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec G.O. na podstawie tytułów z dnia [...], obejmujących należność z tytułu podatku od towarów i usług za 2002 r. Zajęciami z dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w A. Zajęcie o zostało doręczone bankowi i zobowiązanemu w dniu [...] r. Bank pismem z dnia [...] 2005 r. poinformował, że na rachunku bankowym zobowiązanego nie znajdują się środki pieniężne. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzjami z dnia [...], uchylił decyzje stanowiące podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ egzekucyjny, zawiadomieniami z dnia [...]r., zakończył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. ( organ podatkowy) decyzjami z dnia [...] określił G. O.podatek od towarów i usług za 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., jako organ egzekucyjny, wszczął wobec G. O. ( zobowiązanego) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]

Organ odwoławczy wyjaśnił ,że zgodnie z art. 67 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawę zastosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Stosownie do treści art. 80 § 1 tej ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zgodnie z § 2 art. 80, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. W świetle powołanych przepisów, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu tego rachunku. Organ egzekucyjny w dniu [...]. doręczył bankowi zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i w tym dniu zostało dokonane skuteczne zajęcie tego rachunku.

Stosownie do treści art. 1 a pkt 12 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez środek egzekucyjny rozumie się egzekucję z rachunków bankowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. w dniu [...] r. doręczył bankowi zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i w tym dniu został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego. O zajęciu wierzytelności poinformowano zobowiązanego w dniu [...]r. Jak stanowi art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku zobowiązanego i nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Niezasadny jest zatem zgłoszony w zażaleniu zarzut, że postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone ze względu na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań podatkowych.

W zażaleniu zobowiązany podniósł okoliczność braku środków na jego rachunku bankowym. Z treści pisma banku z dnia [...] r. wynika, ze na rachunku zobowiązanego nie znajdowały się środki pieniężne. Jednak po dokonaniu zajęcia, w kwietniu, maju i czerwcu 2005 r., bank dokonał przelewów środków pieniężnych na przedmiotowe tytuły wykonawcze. W związku z powyższym ten zarzut nie znajduje uzasadnienia.

Organ odwoławczy stwierdził, ze uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, nie ma wpływu na bieg przedawnienia i nie powoduje utraty mocy prawnej dokonanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych dokonanych na podstawie uchylonych decyzji oraz wystawionych tytułów wykonawczych.

G. O., reprezentowany przez pełnomocnika ( doradcę podatkowego), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., żądając jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 59 § 1 pkt 2 i art. 29 § 2 tej ustawy. W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2009 r. ( uzupełnieniu skargi) pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż w uzasadnieniu postanowienia nie wskazano w jaki sposób wszczęto postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. Jako pełnomocnik zobowiązanego nie otrzymał tytułów wykonawczych wskazanych w postanowieniu. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, znajdują się w nich wyżej wskazane tytuły wykonawcze (od numeru [...]), które próbowano doręczyć skarżącemu w dniu [...] r., tj. po upływie terminu przedawnienia się zobowiązań i których skarżący nie przyjął. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie ma wpływu na bieg przedawnienia i nie powoduje utraty mocy prawnej dokonanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych dokonanych na podstawie uchylonych decyzji oraz wystawionych na podstawie tych decyzji tytułów wykonawczych. Ponadto w przedmiotowych postępowaniach nie doszło do zastosowania środków egzekucyjnych. Przekazane przez bank środki pieniężne ( zaksięgowane przez organ na dwóch tytułach wykonawczych) nie mogły wywoływać skutków jakich oczekiwał organ. Po pierwsze " ewentualna egzekucja" dokonana na podstawie dwóch tytułów wykonawczych nie mogła odnieść skutku wobec wszystkich dziesięciu tytułów wykonawczych. Po drugie, wszystkie dokonane czynności egzekucyjne zostały uchylone w związku z czym nie mogły wywołać skutku przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż zgodnie z prawem ( również uzyskane środki pieniężne) zostały zwrócone skarżącemu jako niewymagalne ( w wyniku uchylenia decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego). Uchylona prawem czynność egzekucyjna nie może pozostawić skutku.

W ocenie skarżącego organy nie widzą różnicy pomiędzy czynnością egzekucyjną ( np. przesłanie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego), a środkiem egzekucyjnym, przez który rozumie się już samą egzekucję polegająca na ściągnięciu należności. Według art. 1a pkt 18) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego oraz uzyskanych z tego tytułu środkami pieniężnymi w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zajęcie wierzytelności nie oznacza zastosowania środka egzekucyjnego ponieważ nie musi jednocześnie powodować uzyskania przez ten organ środków. Jeżeli z dokonanych skutecznie czynności egzekucyjnych nie uzyska się środków pozwalających na zaspokojenie (chociaż w części) egzekwowanego zobowiązania, to nie można mówić o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zaskarżone postanowienie zapadło na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. nr 8 z 2005 r. poz. 602 z późn. zm., dalej: Ord. pod.) oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. nr 229 z 2005 r. poz. 1954 z późn. zm., dalej: u.p.e.a ).

Zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Natomiast w myśl art. 59 § 1 pkt 9 Ord. pod. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości wskutek przedawnienia.

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku – art. 70 § 1 Ord. pod.

Zgodnie z treścią art. 70 § 4 Ord. pod., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W myśl art. 1 a pkt 12 a u.p.e.a. przez środek egzekucyjny rozumie się, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z rachunków bankowych.

Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1 a pkt 12 a stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności lecz bezzwłocznie przekazał zajęta kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu zapłaty.

W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

W rozpatrywanej obecnie sprawie zobowiązanie podatkowe dotyczy podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2002 r. i za grudzień 2002 r. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ord. pod., bieg terminu przedawnienia zobowiązań za miesiące od stycznia do października 2002 r. rozpoczął się 31 grudnia 2002 r., zaś odnośnie zobowiązania za grudzień 2002 r. w dniu 31 grudnia 2003 r. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest to, czy w dniu 23 marca 2005 r. doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Z przepisu art. 70 § 4 Ord. pod. wynika, iż do przerwania biegu przedawnienia dochodzi po spełnieniu dwóch przesłanek: po pierwsze gdy zastosowano środek egzekucyjny, po drugie gdy zawiadomiono podatnika o zastosowaniu tego środka. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż dla skutecznego przerwania biegu przedawnienia konieczne jest spełnienie obu wymienionych przesłanek. W sytuacji gdy daty zastosowania środka egzekucyjnego i zawiadomienia o tym podatnika są różne przerwanie biegu przedawnienia następuje w tej drugiej dacie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. w spr. II FSK 609/07 (Lex nr 490117), z 24 marca 2006 r. w spr. W spr. II FSK 528/05 (Lex nr 197525), z 28 czerwca 2006. w spr. II FSK 734/05 ( nie publikowany) i z 23 września 2003 r. w spr. I SA/Ka 397/02 ( Lex nr 103291). Pogląd ten podzielają również komentatorzy art. 70 Ord. pod.: B. Gruszczyński, M. Niezgodka –Medek, R. Hauser i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005 str. 896, R.Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006 r.

Jedną z przesłanek przerwania biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Pojęcie "środka egzekucyjnego" zostało określone w art. 1 a u.p.e.a. Przez określenie " zastosowanie" należy rozumieć użycie czegoś w jakimś celu ( Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcja S. Dubisza Wydawnictwo PWN Warszawa 2001. Tom 4 str. 889). Zastosowanie środka egzekucyjnego oznacza zatem zastosowanie egzekucji z rachunku bankowego co następuje przez zajęcie wierzytelności z tego rachunku. Zajęcie takie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu i obejmuje także kwoty, które zostały wpłacone na rachunek po dokonaniu zajęcia. Innymi słowy w sytuacji gdy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, to z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ord. pod. W ocenie sądu nie ma znaczenia wysokość wierzytelności jaka znajduje się na rachunku bankowym dłużnika, a więc to czy wierzytelność pozwala na zaspokojenie całej lub części kwoty należności objętej tytułem wykonawczym. Istotne jest to, iż następuje zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i z tym momentem dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego wobec wszystkich zobowiązań podatkowych na poczet, których dokonano zajęcia.

W rozpoznawanej sprawie w dniu 23 marca 2005 r. doręczono A 10 zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, obejmujących należności z 10 tytułów wykonawczych. Z tym dniem doszło do zajęcia wierzytelności na rachunku a tym samym do zastosowania środka egzekucyjnego. Zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanemu także w dniu 23 marca 2005 r. Wobec powyższego w tej dacie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Terminy przedawnienia rozpoczęły zatem bieg na nowo w dniu 24 marca 2005 r. Zobowiązania podatkowe skarżącego przedawniały się w dniu 24 marca 2010 r. Organy administracji obu instancji słusznie zatem uznały, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań i brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd nie podzielił poglądu przedstawionego w skardze, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany tylko wskutek skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego zaś skuteczne to takie zastosowanie środka egzekucyjnego gdy istnieją wierzytelności, które można zająć. W ocenie strony skarżącej zajęcie rachunku bankowego nie jest egzekucją lecz czynnością mającą doprowadzić do egzekucji.

Podnieść należy, że w przepisie art. 70 § 4 Ord. pod. jest mowa o " zastosowaniu środka egzekucyjnego" a nie o tym, iż zastosowanie to musi być skuteczne. Nie ma wątpliwości, iż gdyby zamiarem ustawodawcy było aby przerwanie biegu przedawnienia następowało tylko w razie skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego ( czyli w razie chociażby częściowego wyegzekwowania należności) to ustawodawca dałby temu wyraz w treści art. 70 § 4 Ord. pod. W przepisie tym nie ma jednak mowy, iż tylko skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia co prowadzi do wniosku, iż każde zastosowanie tego środka, bez względu na to czy okaże się skuteczne, powoduje przerwanie biegu przedawnienia.

W ocenie sądu także pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne.

Organy administracji trafnie przyjęły, iż uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia nie ma wpływu na bieg przedawnienia i nie powoduje utraty mocy prawnej dokonanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych dokonanych na podstawie uchylonych decyzji oraz wystawionych tytułów wykonawczych. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2009 r., sygn. II FSK 728/08 ( nie publ.) stwierdził, iż przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie różnicuje skutków zastosowania środka egzekucyjnego od tego na jakiej podstawie wystawiono tytuł wykonawczy, stanowiący z kolei podstawę zastosowania wspomnianego środka, w szczególności nie różnicuje tego skutku od tego, czy decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna czy też nie ostateczna, a w tym ostatnim wypadku – czy utrzymała się w toku postępowania instancyjnego czy też nie i została uchylona. Natomiast w wyroku z dnia 18 października, sygn. II FSK 351/05 ( nie publ.) NSA uznał, że uchylenie decyzji deklaratoryjnej, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, nie działa wstecz i nie unicestwia materialnego skutku przerwania biegu przedawnienia, wywołanego dokonaną skutecznie czynnością egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w w/w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi tytuły wykonawcze należy uznać za doręczone zobowiązanemu w trybie art. 47 § 2 k.p.a. w dacie odmowy ich przyjęcia, tj. 8 stycznia 2008 r. Organ egzekucyjny uprawniony był przesłać tytuły wykonawcze zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie została uregulowana instytucja pełnomocnika. Przepisy k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane lecz tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego. Mogą one jedynie uzupełniać regulacje dotyczące postępowania egzekucyjnego w ten sposób jednak aby go realizować, a nie niweczyć. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany winien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, a następnie jego doręczenie organowi egzekucyjnemu nie wywołuje skutku prawnego w postaci wszczęcia egzekucji. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny jedynie bada przesłanki określone w art. 29 § 2 u.p.e.a. Kodeks postępowania administracyjnego, poza przypadkami określonymi w art. 1 pkt 3 i 4 k.p.a., normuje postępowanie administracyjne. Jego przepisy nie mają, co do zasady, zastosowania do czynności organu administracji publicznej dokonywanych przed jego wszczęciem. Organ egzekucyjny powinien skierować odpis tytułu wykonawczego bezpośrednio do strony postępowania, nie zaś do pełnomocnika, ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i przedłożonego organowi ( v. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. II FSK 1483/07 – publ. Przegląd Orzecznictwa podatkowego rok 2009, poz. 33, str. 184).

Biorąc pod uwagę powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.sa., oddalił skargę. t.p.