Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1309/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi X w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2015 r. m [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] X od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. m [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. G. G., wystąpiła o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej, że zespół pałacowo-parkowy położony w miejscowości [...], gminie [...], powiecie [...], województwie [...], stanowiący byłą własność W. G., nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. wnioskodawczyni sprecyzowała powyższy wniosek poprzez wskazanie, iż dotyczy on aktualnych działek ewidencyjnych nr nr [...],[...],[...] i [...]. W dniu [...] lipca 2009 r. G. G. wyłączyła z zakresu wniosku działkę nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., m [...]orzekł, że zespół pałacowo-parkowy położony w [...], gminie [...], powiecie [...], stanowiący działkę nr [...] z obrębu [...], zapisaną w księdze wieczystej pod nr [...] oraz działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], zapisane w księdze wieczystej pod nr [...], nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnie 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożył [...] X, wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się wskazał, że organ błędnie zdefiniował pojęcie nieruchomości ziemskiej, która zdaniem autora odwołania nie może być utożsamiana tylko z pojęciem gruntów bądź użytków rolnych, gdyż nieruchomość ziemska podlegała przejęciu nawet wtedy gdy w jej skład nie wchodziły użytki rolne. Istotne znaczenie zaś miała jej powierzchnia ogólna.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. m [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ administracji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn.. akt I SA/Wa 387/14, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazując, że organ ten niesłusznie uznał, iż zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny, nie pozwala na ustalenie wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego. Zdaniem Sądu nietrafne były zarzuty Ministra odnoszące się do konieczności ustalenia dokładnej lokalizacji zespołu pałacowo-parkowego oraz faktycznego sposobu wykorzystania dziełek objętych wnioskiem.

Rozpatrując ponownie sprawę organ podniósł, że

organ administracji państwowej prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie musi kierować się treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydanym wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 481/12).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej, pod działanie dekretu podpadały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100ha powierzchni ogólnej, bądź 50ha użytków rolnych, a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej nie zawierał definicji legalnej pojęcia "nieruchomość ziemska". Rozumienie tego pojęcia ukształtowało się pod wpływem uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt: W 3/89 (OKT z 1990 r., z. 1, poz. 26). Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że intencją ustawodawcy było przeznaczenia na cele reformy rolnej tylko tych nieruchomości lub ich części, które mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej. Aby ocenić czy określona nieruchomość podpadała pod działanie przepisów dekretu należy zatem zbadać, czy była to nieruchomość ziemska, jaki miała obszar ogólny oraz jaki była jej obszar użytków rolnych. Natomiast – jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego – w przypadku żądania stwierdzenia, że pod działanie dekretu nie podpadała część nieruchomości stanowiąca zespół dworsko-parkowy (zamkowo-parkowy), należy w pierwszej kolejności ustalić czy miała ona charakter rolniczy i nadawała się do realizacji celów reformy rolnej, a jeżeli nie to czy pozostawała w tzw. związku funkcjonalnym z rolniczą częścią majątku. Związek funkcjonalny określany jest przy tym jako związek odpowiadający potrzebom, przydatny, użyteczny, związek z daną funkcją, odnoszący się do niej. Związek taki zachodzi, jeżeli nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie nie tylko zespołu pałacowo-parkowego bez gospodarstwa rolnego, ale też gospodarstwa rolnego bez zespołu pałacowo-parkowego. W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd o znaczeniu związki funkcjonalnego zespołu dworsko-parkowego z gospodarstwem rolnym jako niezbędnej przesłance dla uznania, iż rezydencja właściciela nieruchomości ziemskiej przeszła na rzecz Państwa w myśl dekretu o reformie rolnej. Wobec braku definicji związku funkcjonalnego, ustalenie co do występowania takiej zależności jest możliwe jedynie poprzez odwołanie do bardziej szczegółowych tez ukształtowanych w orzecznictwie sądowym. I tak wskazuje się, że o związku funkcjonalnym nie mogą decydować m.in. powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne (wyrok NSA sygn. akt IV SA 451/00, IV SA 1593/02, I OSK 28/06, I OSK 532/07, I OSK 1116/07, I OSK 686/08, I OSK 906/08), brak wyodrębnienia prawnego części rezydencyjnej (NSA wyroki sygn. akt I OSK 287/08, I OSK 686/08, I OSK 27/09), nie oddzielenie ogrodzeniem ze wszystkich stron (patrz wyrok NSA o sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08), źródła dochodów właściciela (wyrok NSA o sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08, I OSK 27/09, I OSK 302/10), zamieszkanie właściciela na terenie nieruchomości ziemskiej (wyrok NSA o sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08), korzystanie przez właścicieli z dóbr w postaci żywności czy środków finansowych wytwarzanych przez majątek ziemski (patrz wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1014/08). Natomiast istotne znaczenie dla istnienia związku funkcjonalnego może mieć miejsce zamieszkania zarządcy oraz to skąd prowadzony był zarząd nad gospodarstwem (wyrok NSA sygn. akt I OSK 287/08, I OSK 1014/08, I OSK 27/09).

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie ustalił organ na podstawie dokumentów pochodzących z Wojewódzkiego Urzędy Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K., Archiwum Akt Dawnych w W., Archiwum Akt Nowych w W., Archiwum Wojewódzkiego w P., Starostwa Powiatowego w S. Przeprowadzono też dowód z przesłuchania stron (wnioskodawczyni). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pałac wraz z przylegającym do niego parkiem służył zaspokojeniu mieszkaniowych potrzeb właściciela majątku oraz wykazywał się naturalną odrębnością od tej części majątku, która służyła produkcji rolnej. Każda z poszczególnych części wchodzących w skład majątku – tj. podwórze gospodarcze, zespół pałacowo-parkowy i kolonia mieszkalna – odgrodzona była od innej numerem, płotem jak i posiadała bramy wjazdowe charakterystyczne dla danego zespołu.

Pełnienie przez przedmiotowy zespół pałacowo-parkowy funkcji mieszkalnych i rekreacyjnych (park) stanowi zdaniem organu, że tego rodzaju funkcja miała charakter główny, wiodący, zasadniczy, co przesądza o niemożności uznania, że przejęcie tego zespołu w ramach reformy rolnej pozostawało zgodne z celami tej reformy, zdefiniowanymi w art. 1 dekretu. Potencjalna możliwość zmiany funkcji mieszkalnej budynku mieszkalnego na rzecz funkcji administracyjnej, a nawet rzeczywiste występowanie takiej funkcji (w ramach uzupełnienia funkcji mieszkalnej) przed przeprowadzeniem reformy rolnej, nie powoduje zdaniem organu, że funkcja mieszkalna dworu była funkcją o charakterze głównym, zasadniczym i to ona decydowała o ocenie dopuszczalności przejęcia dworu w ramach reformy rolnej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zespół pałacowo-parkowy w C. składał się z pałacu wraz z parkiem, podwórza gospodarczego oraz kolonii mieszkalnej. Części te były wyraźnie od siebie odizolowane. Część rezydencjalna była wyraźnie oddzielona od zabudowy folwarcznej. Wzajemne usytuowanie obiektów wchodzących w skład majątku pozwalało na wyodrębnienie części niezwiązanej z gospodarstwem rolnym, które mogło prawidłowo funkcjonować bez zespołu pałacowo-parkowego. O istnieniu rozdzielności i samodzielności części pałacowo-parkowej od gospodarstwa rolnego świadczyło również zdaniem organu zatrudnienie zarządcy majątku, który zamieszkiwał w budynku usytuowanym poza terenem pałacowym.

Z drugiej strony takie względy jak pokrywanie przez właściciela majątku wydatków związanych z utrzymaniem jego części mieszkalnej z dochodów pochodzących z działalności rolniczej, czy też wyłączne utrzymywanie się przez właściciela majątku z takiej działalności, nie mają rozstrzygającego znaczenia z punktu widzenia oceny istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy mieszkalną a rolniczą częścią majątku ziemskiego, dokonywanej na potrzeby postępowania, o którym mowa w §§ 5 i 6 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r.

Ustalenia takie poczynił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wiążącym w sprawie wyroku z 18 listopada 2014 r. opatrując je konkluzją, że "zespół pałacowo-parkowy nie pozostawał w związku funkcjonalnym z rolną częścią przejętego przez Skarb Państwa majątku ziemskiego" z tego powodu, iż "nie tylko nie był wykorzystywany na cele działalności rolnej, ale nawet nie służył do administrowania gospodarstwem rolnym ani nie stanowił mieszkania jego właścicieli. Z powyższego wynika, że nie podlegał pod działanie dekretu."

Odwołujący się wskazał, że organ błędnie zdefiniował pojęcie nieruchomości ziemskiej, która zdaniem autora odwołania nie może być utożsamiana tylko z pojęciem gruntów bądź użytków rolnych, gdyż nieruchomość ziemska podlegała przejęciu nawet wtedy gdy w jej skład nie wchodziły użytki rolne, a istotne znaczenie miała jej powierzchnia ogólna.

Z powyższą argumentacją organ się nie zgodził. Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wprawdzie nie zawierał definicji legalnej pojęcia "nieruchomość ziemska", niemniej jak wyjaśniono w wyrok WSA z 18 listopada 2014 r., o dopuszczalności zakwalifikowania danej nieruchomości (lub jej części) jako ziemskiej o charakterze rolniczym decyduje jej przydatność do działalności wytwórczej w produkcji rolnej, zwierzęcej lub sadowniczej a także możność jej wykorzystania do celów wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu. Jak wyraźnie stwierdził Sąd, zespół pałacowo-parkowy w C. w momencie przeprowadzenia reformy rolnej nie miał charakteru nieruchomości związanych ze środowiskiem opartym na produkcji rolnej.

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył X zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy t.j.:

art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267 t.j. ze zm. – dalej k.p.a.) przez brak powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego będących podstawą rozstrzygnięcia w sprawie oraz przepisów prawa ustrojowego dających legitymację do działania w sprawie,

art. 81 w zw. Z art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji,

art. 107 §3 k.p.a. w zw. Z art. 15 i art. 11 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji Organu odwoławczego, poprzestające na ustaleniach dokonanych przez Organ I instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny bez poczynienia własnych ustaleń i rozważań oraz brak odniesienia do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę w odwołaniu wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W obranym uzasadnieniu odniesiono się szerzej do powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w trakcie postępowania administracyjnego zapadło orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którego treść nie pozostawia wątpliwości co do dalszego prowadzenia sprawy i poprawności rozstrzygnięcia. Organ administracji państwowej prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie musi kierować się treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w przytoczonym wyroku wskazał na trafność oceny Wojewody [...], że będący przedmiotem postępowania zespół pałacowo-parkowy nie pozostawał w związku funkcjonalnym z rolną częścią przejętego przez Skarb Państwa majątku ziemskiego, co także w sposób jednoznaczny uzasadnił (np. dywagacje na temat funkcji mieszkalnej pałacu, jego rozgraniczenia względem pozostałej części majątku, sposób administracji itd.). Ponadto Sąd wskazał, że wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia dowody zostały w sprawie już zgromadzone i szczegółowo przeanalizowane, co pozwoliło na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Zdaniem Sądu niezasadne byłoby występowanie po raz kolejny do właściwych archiwów celem uzyskania archiwalnych akt dotyczących przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Z tego powodu twierdzenie, że organ administracji naruszył art. 107 § 3 Kpa w zw. Z art. 15 Kpa i art. 11 Kpa przez wadliwe uzasadnienie decyzji, poprzestające na ustaleniach dokonanych przez organ I instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny, bez poczynienia własnych ustaleń i rozważań oraz brak odniesienia się do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę w odwołaniu nie jest zdaniem organu zasadny. Ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie mogłaby stracić moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydanym wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012r., sygn. akt II SA/Po 481/12) w niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca.

Organ nie zgodził się także z zarzutem, że naruszył art. 107 § 1 Kpa poprzez brak powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego będących podstawą rozstrzygnięcia w sprawie oraz przepisów prawa ustrojowego dających legitymację do działania w sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonym orzeczeniu powołał zarówno przepisy prawa procesowego (art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego), jak i przepisy prawa materialnego (art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej).

Art. 107 § 1 Kpa, którego naruszenia dopatruje się skarżący nie konkretyzuje dokładnie gdzie w decyzji mają być przywołane poszczególne przepisy prawa, które stanowiły podstawę wydania decyzji. W związku z powyższym w zaskarżonej decyzji przepisy prawa procesowego przytoczone zostały bezpośrednio przed treścią rozstrzygnięcia, natomiast przepisy prawa materialnego w uzasadnieniu prawnym decyzji. Na marginesie organ wskazał, że niepodanie podstawy prawnej lub powołanie się w niej na niewłaściwe przepisy czyni decyzję wadliwą, jednakże fakt ten nie stanowi przesłanki uchylenia decyzji, jeżeli naruszenie nie nastąpiło w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 1983r., znak : I SA 1294/82).

Organ odwoławczy nie podzielił poglądu o konieczności podawania w decyzji przepisów prawa ustrojowego dających legitymację do działania organu w sprawie, gdyż jego zdaniem byłby to zbytni formalizm.

Zdaniem organu w postępowaniu nie doszło także do naruszenia art. 81 Kpa w zw. z art. 10 Kpa przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Skarżący X wypowiedział się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego wnosząc odwołanie od decyzji Wojewody [...]. W trakcie postępowania odwoławczego wielokrotnie informowano skarżącego o terminie rozpatrzenia odwołania, co jednak nie spotkało się z jakąkolwiek reakcją z Jego strony.

W trakcie postępowania odwoławczego nie zgromadzono także żadnych nowych dokumentów zatem zdaniem organu naruszenie art. 81 Kpa w zw. z art. 10 Kpa jest także bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym.

W rozpoznawanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 orzekającą, że zespół pałacowo-parkowy położony w C., gmina [...], powiat [...] stanowiący działkę m [...] z obrębu [...] oraz działki m [...] i m [...] nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Orzeczenie powyższe zapadło po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2014r., sygn. akt. ISA/Wa 387/14 poprzedniej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 grudnia 2013 r.

W powyższym wyroku Sąd przesądził, że zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny jest wystarczający do rozpoznania sprawy oraz wskazał, że ustalenia i ocena poczynione przez Wojewodę [...] są trafne co do tego, że wyżej opisany zespół pałacowo-parkowy nie pozostawał w związku funkcjonalnym z rolną częścią tego majątku przejętą na rzecz Skarbu Państwa. Stanowisko moje Sąd w sposób jednoznaczny i obszerny uzasadnił. Wytyczne Sądu przedstawione w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wiążą zarówno organy administracji, jak i Sąd ponownie orzekający w sprawie.

Wiążąca ocena prawna traci moc, gdy po wydaniu wyroku nastąpiła zmiana stanu prawnego (mająca wpływ na wynik sprawy), bądź istotna zmiana stanu faktycznego (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca1990 r., sygn. akt SA/Wr 137/90, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2006, wyd. II, str. 325-326 oraz Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 220).

Możliwość odstąpienia od oceny prawnej, dotyczącej stanu faktycznego jest zatem dopuszczalna w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku zajdą okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie stanowi natomiast takiej okoliczności możliwość przeprowadzenia nowych dowodów, mających podważyć dotychczasowe ustalenia, uznane za prawidłowe. Nie wyklucza to odstąpienia od związania wyrokiem w sytuacji, gdy zostanie on wzruszony w odpowiednim trybie przewidzianym przepisami prawa.

Jeżeli zatem w prawomocnym wyroku sąd uzna postępowanie administracyjne za przeprowadzone prawidłowo, a stan faktyczny za wyjaśniony w sposób wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia, to tą konkluzją związany jest zarówno organ, którego rozstrzygnięcie zaskarżono, jak i sąd kolejno orzekający w danej sprawie.

Nie może on w tym zakresie formułować odmiennych ocen, sprzecznych z poprzednio wyrażonym poglądem, lecz musi mu się w pełni podporządkować do wyrażonej w wyroku oceny prawnej. Należy podkreślić, że w wyniku uchylenia decyzji organu odwoławczego nie może być prowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do podważenia przyjętych już za wiążące ustaleń faktycznych, prowadzący je organ działałby bowiem wbrew wiążącej go ocenie prawnej. Odmienne zachowanie byłoby niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą poszanowania wartości – pewności prawa, zaufania obywateli do państwa, spójności działania organów państwowych (por. poglądy wyrażone m.in. w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2000 r., sygn. akt SK 22/99).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w poprzednio wydanym w tej sprawie wyroku. Na ich istnienie nie wskazują ani organ, ani strona skarżąca. Stanowisko skarżącego polega na powtórzeniu istniejących jego zdaniem nieprawidłowości, podczas gdy nawet ich wystąpienie, wobec braku przesłanek do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej, nie może powodować uchylenia przedmiotowej decyzji na obecnym etapie sprawy.

Nie będący związanym, jak już wcześniej podkreślano, zarzutami skargi Sąd działając z urzędu również nie dopatrzył się nowych okoliczności przemawiających do odstąpienia od wyrażonego w art. 153 p.p.s.a. ograniczenia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżanego aktu muszą być prowadzone w oparciu o wcześniej zajęte stanowisko tut. Sądu.

Sąd badając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia przez organ zarówno prawa materialnego jak i procesowego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. Organ wydając zaskarżoną decyzję w pełni wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., dlatego też wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za bezzasadne.

Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie także w sposób prawidłowy ocenił materiał dowodowy znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy , wykonał wytyczne Sądu, które go wiązały, szczegółowo wyjaśnił motywy jakimi się kierował przy rozpatrywaniu sprawy oraz w sposób przekonywujący uzasadnił swoją decyzję zgodnie z art. 107 § Kpa wbrew stanowisku skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.