Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1984/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 176, art. 134, art. 151, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 3 lit. e, art. 2 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 907
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych - tekst jednolity.
article: art. 202, art. 211, art. 184, art. 207
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 15/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w S. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015r., sygn. akt V SA/Wa 15/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (zwanej dalej także: Beneficjent, Spółka lub Skarżąca) na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych.

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 15 grudnia 2008r. pomiędzy [A.] Sp. z o.o. a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) została zawarta umowa o dofinansowanie nr [...] w ramach działania 4.2 Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego osi priorytetowej 4 inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 na realizację projektu pn. "[...]".

Decyzją z dnia [...] lipca 2014r., po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Beneficjenta do zwrotu środków, PARP zobowiązała [A.] Sp. z o.o. do zwrotu kwoty 140.616,04 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, gdyż przy wyborze dostawców towarów/wykonawców usług Beneficjent nie zachował zasad wynikających z § 11 ust. 3 Umowy o dofinansowanie. Decyzja została wydana na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249 poz. 2104 z późn. zm., zwanej dalej u.f.p. z 2005r.) w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1221 z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, ust. 11 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885 z późn. zm., zwanej dalej u.f.p. z 2009r.) w zw. z art. 24 ustawy z dnia 24 stycznia 2014r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r. poz. 379) i § 1 ust. 1 i § 14 ust. 3 i 8 umowy PO IG nr 1/MG-PARP/2007 w sprawie systemu realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007 - 2013 zawartej w dniu 3 stycznia 2008r. zmienionej aneksami: nr 1 z dnia 9 października 2009r., nr 2 z dnia 10 lutego 2010r., nr 3 z dnia 13 maja 2011r., nr 4 z dnia 5 sierpnia 2011r. i nr 5 z dnia 23 maja 2012r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 67 u.f.p. z 2009r.

Po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 211 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 4a u.f.p. z 2005r. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz.1221 z późn. zm.) w zw. z art. 207 ust. 9, art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 3 pkt 2, art. 67 u.f.p. z 2009r. oraz w zw. z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. nr 84, poz. 712 z późn. zm., zwanej dalej u.z.p.p.r.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister wskazał, że środki przekazane Beneficjentowi zostały wykorzystane z naruszeniem § 11 ust. 3 Umowy, a więc procedur, o których mowa w art. 202 u.f.p. z 2005r. (dot. wydatków poniesionych w ramach wniosku o płatność [...]), art. 184 ustawy o finansach publicznych z 2009r. (dot. wydatków poniesionych w ramach wniosków o płatność [...] i [...]).

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Beneficjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z zarzutami:

I. naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:

a) art. 4 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 907 z późn. zm., zwanej dalej P.z.p.) w zw. z art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. nr 96, poz. 615 z późn. zm., zwanej dalej u.z.f.n.), poprzez uznanie iż nie wszystkie wydatki ponoszone w ramach projektu mogą być zakwalifikowane do wyłączenia na podstawie art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż zakupy środków trwałych, wykonywanie opracowań oraz ekspertyz uznane zostały jako środki niekwalifikowane;

b) art. 202, 211 ust. 1, 184, 207 u.f.p. z 2005r. w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, poprzez zastosowanie procedur określonych w wyżej wymienionych przepisach, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej zwrot otrzymanych środków finansowych wraz z odsetkami;

c) pkt 2 Podrozdział 3, Rozdział 4 Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie poprzez uznanie, iż Skarżąca nie udokumentowała wydatków w sposób zgodny z zasadami określonymi w wyżej wymienionych Wytycznych;

d) § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą uznaniem, iż doszło do jego naruszenia przez Skarżącą poprzez przyjęcie, iż Spółka wydatkowała środki publiczne niezgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej;

e) § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą uznaniem, iż doszło do jego naruszenia przez Skarżącą poprze przyjęcie, iż Spółka przy wydatkowaniu środków oraz realizacji dostaw naruszyła zasadę przejrzystości, pisemności oraz uczciwej konkurencji.

II. błędu w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy polegającego na przyjęciu, iż Skarżąca w załączonych do akt sprawy dokumentach nie wykazała, iż w sposób zgodny z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu wydatkowała środki przy zachowaniu zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji, racjonalnej gospodarki finansowej.

III. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i uznanie, że w sprawie nie ma przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji;

b) art. 10 § 1, art. 47 § 1 i 2 w związku z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż pismo organu I instancji zostało prawidłowo doręczone Skarżącej, a w związku z czym zostało jej zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwiono wypowiedzenie się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd I instancji wskazał, że nieuprawnione jest twierdzenie Skarżącej, iż z brzmienia przepisu art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p. należy wysnuć wniosek, że nie była ona zobowiązana do stosowania norm prawnych wynikających z tej ustawy. Norma wynikająca z tego przepisu nie stoi w kolizji z treścią § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, który zobowiązywał Beneficjenta do wyboru najbardziej korzystnej ekonomicznie oferty, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji czy dokonywania czynności związanych z udzieleniem zamówienia w formie pisemnej. Sąd przyznał rację organowi wskazując, że wyłączenie z art. 4 ust. 3 lit. e P.z.p. dotyczy jedynie zamówień, których przedmiotem są usługi w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenie usług badawczych, które nie są w całości opłacane przez zamawiającego lub których rezultaty nie stanowią wyłącznie jego własności. Zakupy środków trwałych czy wykonanie opracowań lub ekspertyz mieszczących się w usługach szeroko pojętego doradztwa na potrzeby projektu badawczo-rozwojowego nie spełniają definicji badań naukowych i prac rozwojowych (art. 2 u.z.f.n.).

Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo uznał za niekwalifikowane wydatki związane ze świadczeniem usług przez pracowników Politechniki [...] w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Z Porozumienia o współpracy zawartego w dniu 25 lipca 2008r. pomiędzy Spółką a Politechniką wynika jedynie intencja współpracy w zakresie prac badawczych. Z art. 4 Porozumienia wynika, że ,,Wszystkie uzgodnienia finansowe dotyczące współpracy stron będą przedmiotem negocjacji dla każdego przypadku współpracy’’. Beneficjent nie udokumentował jednak negocjacji i uzgodnień co do ceny usług i co do ustalenia ceny rynkowej usługi.

Sąd uznał także, że wprowadzone w przedsiębiorstwie Skarżącej procedury systemu ISO i AOAP mają na celu zapewnienie sposobu postępowania gwarantującego, że wszystkie zakupione wyroby przeznaczone dla odbiorcy spełniają ustalone wymagania, nie ma to więc znaczenia przy ocenie czy dokonano zakupów i czy udzielono zamówień uwzględniając zasadę przejrzystości i jawności postępowania w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę. Skarżąca powinna wykazać, że wybrała najbardziej korzystną ofertę, przedstawiając co najmniej dwie oferty. Tego zaś nie zrobiła. Nie wykazała również, że jedynie jeden podmiot mógł zrealizować nietypową dostawę czy usługę. Konieczność udokumentowania rozeznania rynku wynika z Wytycznych MRR w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IG 2007-2013. Organ nie mógł więc stwierdzić, że wydatek został poniesiony w sposób oszczędny i efektywny. Co prawda brak jest w § 11 umowy doprecyzowania, jakie dokumenty powinny być przez Beneficjenta przedstawione, jednakże słowo ,,wybór’’ oznacza, że należy przedstawić co najmniej dwie oferty.

Niezasadne są także, zdaniem Sądu, zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 10 § 1, art. 47 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. Pismo z dnia 30 maja 2014r. adresowane było do radcy prawnego R. M. (pełnomocnika Skarżącej), więc zaznaczenie przez doręczyciela na kopercie pola "adresat odmówił przyjęcia" oznacza wskazanie osoby, która odmówiła przyjęcia przesyłki. Skarżąca zarzucając naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie wykazała, jakich konkretnie czynności dokonałaby, gdyby otrzymała zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie. Sąd podkreślił przy tym, że organy obu instancji zasadnie przyjęły skuteczne doręczenie pisma z dnia 30 maja 2014r.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, ewentualnie uchylenia tego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2014r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2014r. Wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:

a) art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p. w związku z art. 2 u.z.f.n., poprzez uznanie, iż nie wszystkie wydatki ponoszone w ramach projektu mogą być zakwalifikowane do wyłączenia na podstawie art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż zakupy środków trwałych, wykonywanie opracowań oraz ekspertyz uznane zostały jako środki niekwalifikowane;

b) art. 202, art. 211 ust. 1, art. 184, art. 207 u.f.p. z 2005r. w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241 ze zm.), poprzez uznanie przez Sąd, iż organy zasadnie stosowały procedury określone w wyżej wymienionych przepisach, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej zwrot otrzymanych środków finansowych wraz z odsetkami;

c) pkt 2, Podrozdział 3, Rozdział 4 Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, poprzez uznanie przez Sąd, iż Skarżąca nie udokumentowała wydatków w sposób zgodny z zasadami określonymi w wyżej wymienionych wytycznych;

d) § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu poprzez uznanie przez Sąd, iż Skarżąca wydatkowała środki publiczne niezgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej;

e) § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą uznaniem przez Sąd, iż doszło do jego naruszenia przez Skarżącą, poprzez przyjęcie, iż Skarżąca przy wydatkowaniu środków oraz realizacji dostaw naruszyła zasadę przejrzystości, pisemności oraz uczciwej konkurencji;

f) art. 98 i art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25, zwanego dalej "Rozporządzeniem Nr 1083/2006") w związku z § 11 ust. 4 umowy o dofinansowanie nr [...], poprzez jego niezastosowanie, a który nakazuje przy określaniu kwoty do zwrotu branie pod uwagę charakteru i wagi nieprawidłowości, czego organ jak również Sąd nie uczynił.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez uznanie przez Sąd, iż organ podjął wszystkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, podczas gdy organ wydając decyzję nie uwzględnił specyfiki realizowanego projektu;

b) art. 151 p.p.s.a., poprzez odmowę uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2014r. sygn. [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2014r. nr [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumenty na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione w niej zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając skargę kasacyjną w powyższych granicach, stwierdzić należy, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została przez Sąd uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna powołuje się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a. Z zasady w takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Jednak w przedmiotowej sprawie, z uwagi na sposób i zakres sformułowanych zarzutów procesowego, należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, albowiem zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania bezpośrednio zależna jest od zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Oceniając zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego należy na wstępie wskazać, że pojęcia badań naukowych i prac rozwojowych należy rozumieć zgodnie z definicjami zawartymi w art. 2 pkt 3 i 4 u.z.f.n., zaś zwolnienie określone w art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p. dotyczy tylko świadczenia usług i nie należy go interpretować rozszerzająco. Należy podkreślić, że przedmiotowy projekt był realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Osi priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.2 Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego. Jego celem była poprawa konkurencyjności firmy poprzez stworzenie nowoczesnego laboratorium do przeprowadzania testów pod kątem wytrzymałości na czynniki zewnętrzne. W efekcie Projektu Spółka miała zostać przekształcona w Centrum Badawczo-Rozwojowe. Celem Projektu było nabycie określonych wartości niematerialnych i prawnych. Nawet jednak, gdy realizowany przez Beneficjenta projekt ma charakter badawczo-rozwojowy, to nie wszystkie wydatki ponoszone w ramach tego projektu mogą być zakwalifikowane do wyłączenia, o którym mowa art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p. Zasadnie w sprawie przyjęto, że nie wszystkie wydatki ponoszone w ramach przedmiotowego projektu mogły być zakwalifikowane do wyłączenia na podstawie tego przepisu i w konsekwencji prawidłowo uznano, że zakupy środków trwałych oraz wykonywanie ekspertyz i opracowań stanowiły wydatki niekwalifikowane. Z tych powodów za nieuzasadniony uznać należy podniesiony w punkcie I.a. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 4 pkt 3 lit. e P.z.p.

Prawidłowo zatem za niekwalifikowane uznano wydatki na zakup materiałów i urządzeń przez Spółkę. Zasadnie także Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu, że niekwalifikowalne były też wydatki związane ze świadczeniem usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych świadczonych przez pracowników Politechniki [...]. Fakt zawarcia między Spółką a pracownikami Politechniki [...] umów o dzieło nie był uregulowany w Porozumieniu zawartym pomiędzy Spółką z Politechniką [...] w dniu 25 lipca 2008r. W związku z powyższym przy wyborze świadczenia usług przez podmiot zewnętrzny Spółka była zobowiązana do stosowania zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji, zgodnie z treścią § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, a także do ustalenia ceny rynkowej usług i udokumentowania tego faktu. Z treści zawartego Porozumienia wynikało zresztą wyraźnie, że "Wszystkie uzgodnienia finansowe dotyczące współpracy stron będą przedmiotem negocjacji dla każdego przypadku współpracy" (art. 4 Porozumienia), jednakże tych negocjacji i dokonywanego wyboru oferty Spółka nie wykazała. Nie przedstawiła żadnych dokumentów dowodzących dokonanie rozeznania rynku i wyboru najkorzystniejszej oferty.

W konsekwencji niezasadny jest także podniesiony w punkcie I.b. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 202, art. 211 ust. 1, art. 184, art. 207 u.f.p. z 2005r. w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241 ze zm.). Trafnie ocenił Sąd I instancji, iż organy zasadnie stosowały procedury określone w tych przepisach, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej zwrot otrzymanych środków finansowych wraz z odsetkami. Wobec bowiem naruszenia zasad udzielania zamówień, środki publiczne wypłacone beneficjentowi podlegały zwrotowi wraz z odsetkami, stosownie do wymienionych przepisów ustawy o finansach publicznych.

Przepis § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie przewidywał, że "Beneficjent jest zobowiązany wybierać i udzielać zamówień w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji oraz dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego niniejszą umową w związku z realizowanym zamówieniem. Beneficjent zobowiązuje się dokonywać czynności związanych z udzielaniem zamówienia w formie pisemnej". W umowie Spółka zobowiązała się zatem do dokonywania wyboru najbardziej korzystnej ekonomicznie oferty. "Wybieranie" oznacza wybór spośród kilku możliwości (por. Słownik języka polskiego, Wydawnictwo PWN). Wykazując spełnienie warunków umowy, Spółka winna zatem wykazać dokonywanie tego wyboru, przy pomocy stosownych dokumentów pisemnych. W rozpoznawanej sprawie Spółka nie udokumentowała wybrania najbardziej korzystnej oferty, nie przedstawiła bowiem żadnej oferty zakupu i nie wykazała dokonywania wyboru. Brak w sprawie dokumentów potwierdzających, że czynności związane z udzielaniem zamówień dokonywane były w formie pisemnej. Pomimo obowiązku wynikającego z treści § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, Spółka nie dostarczyła żadnych dokumentów, mogących świadczyć o zachowaniu przejrzystości i uczciwej konkurencji przy realizacji dostaw. Prawidłowo więc w tej sprawie Sąd I instancji ocenił, że doszło do naruszenia § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Nie jest zatem zasadny zarzut podniesiony w punkcie I.e. skargi kasacyjnej.

Nie jest też zasadny zarzut z punktu I.d. skargi kasacyjnej naruszenia § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu. Przepis ten przewidywał, że warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem jest poniesienie ich przez Beneficjenta zgodnie z zasadą racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów, wydatkowanie środków publicznych powinno być dokonane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów finansowych. Spółka nie wykazała, że dochowała powyższych zasad wynikających z przytoczonych przepisów umowy o dofinasowanie.

Nietrafny jest też podniesiony w punkcie I.c. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia pkt 2, Podrozdział 3, Rozdział 4 Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Z powodów wskazanych powyżej trafnie uznano w sprawie, że Spółka nie udokumentowała wydatków w sposób zgodny z zasadami określonymi w tych Wytycznych. Z treści Rozdziału 4 zatytułowanego "Kwalifikowalność wydatków w ramach PO IG’’ Wytycznych, do stosowania których zobowiązała się Spółka zawierając umowę o dofinansowanie wynika, że "Wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach. Na wniosek instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie, beneficjent jest zobowiązany przedstawić informacje poświadczające zgodność poniesionego wydatku ze wskazanymi przez tę instytucję przepisami prawa krajowego lub unijnego, jak również poświadczające efektywność poniesionego wydatku, w szczególności porównanie cen nabytych prac/usług/dostaw z cenami rynkowymi’’. Zawierając umowę o dofinansowanie, Spółka miała zatem świadomość obowiązku zgromadzenia dokumentów wykazujących zachowanie warunków wynikających z umowy i Wytycznych. Wobec nieudokumentowania porównania co najmniej dwóch ofert zakupu towaru/usługi, organ nie mógł stwierdzić, że wydatek został poniesiony z zachowaniem zasad, do których przestrzegania zobowiązała się Spółka, a więc w sposób oszczędny i efektywny.

Zasadnie także w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że stosowanie przez Spółkę norm ISO oraz AOPA nie ma znaczenia przy ocenie czy dokonano zakupów i udzielono zamówień uwzględniając zasadę przejrzystości i jawności postępowania w oparciu o najbardziej korzystną ofertę. Przy realizacji projektu Spółka była bowiem zobowiązana do przestrzegania przepisów umowy o dofinansowanie, niezależnie od wymogów jakości stawianych świadczonym przez nią usługom na rzecz odbiorców.

Niezasadny jest też podniesiony w I.f. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 98 i art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Nr 1083/2006 w związku z § 11 ust. 4 umowy o dofinansowanie, poprzez jego niezastosowanie. Należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, naruszenie której z norm art. 98 Rozporządzenia Nr 1083/2006 zarzuca Spółka. Przepis ten składa się z czterech rozbudowanych ustępów. Dotyczy korekt finansowych dokonywanych przez państwa członkowskie z powodu stwierdzanych nieprawidłowości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka w odniesieniu do tego zarzutu wskazała jedynie, że wprawdzie treść Rozporządzenia Nr 1083/2006 nie reguluje bezpośrednich relacji państwa członkowskiego z beneficjentem a przepisy tego rozporządzenia nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji w rozpoznawanej sprawie, jednakże treść Rozporządzenia Nr 1083/2006 nie może być pomijana przy określaniu kwoty do zwrotu, a zatem że w przypadku korekt winno się uwzględniać wagę i charakter nieprawidłowości będących podstawą żądania zwrotu.

W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że poprzez wyraźną treść § 11 ust. 4 podpisanej przez Spółkę umowy o dofinansowanie, Spółka wyraziła zgodę na to, że "W przypadku stwierdzenia naruszeń wspólnotowych lub krajowych przepisów o zamówieniach publicznych Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia może dokonywać korekt finansowych zgodnie z dokumentem pt: "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE". Skoro zatem do Spółki miały zastosowanie przepisy ustawy o zamówieniach publicznych, o czym była mowa powyżej, miała ona obowiązek dostosowania się do sposobu wymierzania korekt finansowych wynikających z przedmiotowego dokumentu, stanowiącego lex specialis w stosunku do zasad ogólnych wynikających z art. 98 Rozporządzenia Nr 1083/2006. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 2 pkt 7 tego Rozporządzenia. Przepis ten zawiera definicję "nieprawidłowości" przewidując, że jest to "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego". Nieprawidłowością jest zatem nie tylko działanie wywołujące szkodę, ale także mogące ją wywołać (szkoda potencjalna). Taki zaś charakter należy przypisać naruszeniu prawa przez Spółkę polegającemu na braku wykazania, że wydatkowała ona środki publiczne z zachowaniem wymaganych zasad, w tym zwłaszcza wyboru oferty najbardziej korzystnej ekonomicznie. Tego rodzaju naruszenie mogło wywołać potencjalną szkodę w budżecie Unii Europejskiej. Ponadto, odnosząc się do zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentów odwołujących się do wyjaśnień Komisji nr 2006/C 179/02 oraz orzecznictwa ETS, zgodnie z tymi właśnie wyjaśnieniami i orzecznictwem, do Beneficjenta, którego nie obowiązują przepisy o zamówieniach publicznych, powinny być stosowane podstawowe zasady zaczerpnięte z traktatów Unii Europejskich, w tym także zasada przejrzystości, równego traktowania i uczciwej konkurencji czyli te zasady, które są wymienione w treści § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, a których Spółka nie dochowała.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, ż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są uzasadnione.

W konsekwencji za niezasadne uznać też należy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 kpa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", w którym mowa w tym przepisie oznacza jedynie to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje, że zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem Sąd nie dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, organ wydając decyzję uwzględnił specyfikę realizowanego projektu, co trafnie zaakceptował Sąd I instancji.

Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji miał też podstawy do oddalenia skargi, nie doszło zatem również do naruszenia art. 151 p.p.s.a.

Z tych powodów, wobec niezasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów materialnych i procesowych, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.