Wyrok NSA, sygn. akt II SA 998/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 17 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 60 poz. 253
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.
article: art. 44[1]
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Minister Skarbu realizując uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa /określoną część uprawnień właścicielskich/ wobec państwowych osób prawnych na podstawie art. 6 ust. ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, może odmówić zgody /zezwolenia/ na dokonanie czynności - umowy, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej, jeżeli zagrażałoby to interesom gospodarczym państwa.

TEZY

Minister Skarbu realizując uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa /określoną część uprawnień właścicielskich/ wobec państwowych osób prawnych na podstawie art. 6 ust. ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, może odmówić zgody /zezwolenia/ na dokonanie czynności - umowy, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej, jeżeli zagrażałoby to interesom gospodarczym państwa.


SENTENCJA

oddala skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "PPW" na decyzję ministra Skarbu Państwa z 1 czerwca 1998 r., (...) w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zawarcie umowy dzierżawy części mienia państwowej osoby prawnej.


UZASADNIENIE

"PPW" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w /.../, uważana jest zgodnie z art. 7 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym za podmiot zagraniczny /w zakresie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym/.

"PPW" sp. z o.o. została zarejestrowana w rejestrze handlowym /Sąd Rejonowy w (...) 5 grudnia 1996 r. z kapitałem zakładowym 500.000 zł. Jedynym wspólnikiem w spółce jest PP AB z siedzibą w Szwecji. PP AB jest największym w Szwecji przedsiębiorstwem zajmującym się produkcją /posiada w Szwecji dwie rafinerie/ i dystrybucją produktów ropy naftowej. Wyłącznym właścicielem spółki jest saudyjski biznesmen M. A. M.

Spółka planuje zbudowanie w porcie w (...), na terenie pozostającym własnością Skarbu Państwa, kosztem 12-20 milionów dolarów USA, najnowocześniejszego terminalu paliwowego w Europie /chodzi o nieruchomość gruntową wraz ze znajdującymi się na niej budynkami i budowlami położoną w (...) o łącznej powierzchni 3,0171 ha stanowiącą część działek określonych w ewidencji gruntów numerami: 8/2 i 6/1 oraz pirs północny/.

Teren portu (...) znajduje się w wieczystym użytkowaniu państwowej osoby prawnej - Portu (...) Holding S.A. z siedzibą w (...).

Pismem z 26 maja 1997 r. prezes zarządu, dyrektor naczelny spółki Port (...) Holding S.A. z siedzibą w (...) zwrócił się z wnioskiem o wyrażenie zgody przez ministra Skarbu Państwa na wydzierżawienie części terenu portu (...) spółce z o.o. "PPW" /z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym wynika obowiązek uzyskania zezwolenia przez państwową osobę prawną od ministra Skarbu Państwa na zawarcie umowy dzierżawy z podmiotem zagranicznym/.

W związku z wszczęciem postępowania przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i zebrano opinie odnośnie złożonego wniosku z Ministerstwa Gospodarki /negatywną wobec wniosku Portu [...] Holding S.A./, Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej /negatywna opinia wobec wniosku/, Urzędu Morskiego w (...) /pozytywna opinia o planowanym przedsięwzięciu/.

Minister Skarbu Państwa decyzją z 21 listopada 1997 r. (...) w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym odmówił wydania zezwolenia na zawarcie przez Port (...) Holding S.A. z siedzibą w (...) dwudziestopięcioletniej umowy dzierżawy wyodrębnionej części mienia ze spółką z udziałem zagranicznym "PPW" spółka z o.o.

W uzasadnieniu decyzji minister Skarbu Państwa wskazał, że zawarcie wskazanej umowy może stanowić zagrożenie dla procesu restrukturyzacji i prywatyzacji polskiego sektora naftowego. Stąd zawarcie umowy dzierżawy może też zagrażać interesowi gospodarczemu państwa w zakresie jego polityki przemysłowej dotyczącej produkcji i dystrybucji produktów naftowych, a także wpłynąć negatywnie na podjęte działania związane z restrukturyzacją i prywatyzacją podmiotów w obrębie sektora naftowego.

Zarówno spółka z o.o. "PPW", jak i Port (...) Holding S.A. złożyły w trybie art. 127 par. 3 Kpa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przeprowadzono nowe postępowanie wyjaśniające. (...) Minister Skarbu Pastwa decyzją z 1 czerwca 1998 r., (...) utrzymał w mocy swoją decyzję z 21 listopada 1997 r., (...).

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "PPW" zaskarżyła decyzję ministra Skarbu Państwa z 1 czerwca 1998 r., (...) do Naczelnego Sądu Administracyjnego. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa dotyczy zastosowania w zaskarżonej decyzji art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym. Nie od rzeczy, wobec różnych zarzutów strony skarżącej, będzie przypomnieć, że art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy nie odnosi się do spółki z udziałem zagranicznym, a do państwowej osoby prawnej. Od państwowej osoby prawnej /a nie od spółki z udziałem zagranicznym/ wymagane jest uzyskanie zezwolenia na zawarcie umowy ze spółką z udziałem zagranicznym na używanie mienia tej państwowej osoby prawnej. Stąd adresatem zezwolenia, bądź jego odmowy, jest państwowa osoba prawna, a nie jej kontrahent - spółka z udziałem zagranicznym. Decyzja dotyczy pośrednio kontrahenta zagranicznego.

Wskazane zezwolenie związane jest z zarządzaniem przez państwo swoją własnością. W tym zarządzaniu mamy do czynienia obok czynności cywilnoprawnych /dominium, gdzie osoba prawna reprezentująca własność lub inne prawa majątkowe stanowiące mienie państwowe występuje jako równoprawny uczestnik obrotu cywilnoprawnego - por. art. 441 kodeksu cywilnego/ z czynnościami z zakresu państwowego imperium /czynnościami administracyjnymi/. I właśnie zezwolenie, bądź jego odmowa na zawarcie przez państwową osobę prawną umowy ze spółką z udziałem zagranicznym na używanie mienia tej państwowej osoby prawnej jest wyrazem koniecznej kontroli nad majątkiem pozostającym w sektorze państwowym. Stąd wydawanie zezwoleń, bądź odmowa ich wydania na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym związane jest ze specjalnymi rygorami wykonywania uprawnień właścicielskich państwa. Te uprawnienia doznają takiej samej ochrony konstytucyjnej /por. art. 64 ust. 2 Konstytucji/, jak uprawnienia wynikające z każdej własności.

Uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa /wykonywane przez ministra Skarbu Państwa na podstawie odrębnych przepisów/ mają także swoje ogólne zakotwiczenie w kodeksie cywilnym /por. brzmienie art. 441 par. 1 Kc/.

Skoro z wykonywaniem uprawnień właścicielskich wobec majątku pozostającego w sektorze państwowym związane jest zezwolenie, bądź jego odmowa na zawarcie umowy dzierżawy w stosunku do określonej części tego majątku, to kwestie te stanowią część polityki właścicielskiej państwa. Musi ona służyć w najbardziej generalnym ujęciu jego interesom.

Trudno więc oczekiwać, że właściciel będzie wydzierżawiał część swego majątku, aby na przykład utrudnić sobie zaplanowane procesy prywatyzacyjne, czy też, aby uczynić nieopłacalnymi podjęte inwestycje w sektorze państwowym. Konstytucyjna zasada ochrony własności nie pozwala na to, aby przez odpowiednią interpretację ustawodawstwa zmusić właściciela do podejmowania "z własnej inicjatywy" działania wbrew jego interesom.

Odnosi się to do każdej własności, a więc i własności państwa, gdyż Konstytucja operuje jednym pojęciem własności. Stąd wszelkie próby zmierzające do traktowania własności państwowej jako własności "niczyjej", którą można manipulować i w różny sposób pozbawiać należnej jej ochrony, nie mieszczą się w obowiązującym porządku prawnym.

Przewidziane w art. 44 ust. 7 Układu Europejskiego Ustanawiającego Stowarzyszenie Między Rzecząpospolitą Polską z Jednej Strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z Drugiej Strony prawo przedsiębiorstw Wspólnot założonych na terytorium Polski do nabywania, używania i sprzedaży nieruchomości. w przypadkach gdy będzie to bezpośrednio konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej, dla której zostały założone nie oznacza, że właściciel wbrew swojej woli ma obowiązek wynajmu, czy sprzedaży nieruchomości, jeśli takie życzenie zgłosi przedsiębiorstwo Wspólnot.

Stąd absurdem jest szantażowanie właściciela odmawiającego ze względu na uzasadnione swoje interesy wynajmu, czy sprzedaży nieruchomości tym, że narusza on zawartą w art. 44 Układu zasadę traktowania narodowego, odnoszącą się do stałej obecności podmiotów zagranicznych na terytorium Polski.

Warto tu przypomnieć, że zgodnie z art. 44[1] kodeksu cywilnego własność i inne prawa majątkowe stanowiące mienie państwowe przysługują Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym, natomiast uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa względem państwowych osób prawnych określają odrębne przepisy. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o urzędzie ministra Skarbu Państwa, temu ministrowi przysługują określone w odrębnych przepisach, uprawnienia względem państwowych osób prawnych w rozumieniu art. 44[1] kodeksu cywilnego, jeżeli nie zostały one zastrzeżone na rzecz innych organów państwowych.

Stąd Minister Skarbu realizując uprawnienia majątkowe Skarbu Państwa /określoną część uprawnień właścicielskich/ wobec państwowych osób prawnych na podstawie art. 6 ust. ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, może odmówić zgody /zezwolenia/ na dokonanie czynności - umowy, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej, jeżeli zagrażałoby to interesom gospodarczym państwa /por. też pkt 2 cyt. art. 17/.

W świetle powyższego regulacja zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym jest zgodna z art. 44[1] ust. 2 kodeksu cywilnego i nie narusza ani art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, ani art. 44 ust. 7 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie RP ze Wspólnotami Europejskimi.

Rozpatrywana sprawa dotyczy spółki z o.o. "PPW" - spółki z udziałem zagranicznym, a więc mają tu zastosowanie - jak już była mowa - przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.

Warto tu jednak przypomnieć, że każdy inny podmiot działający w RP /a więc nie będący spółką z udziałem zagranicznym/ na dzierżawę gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy w granicach portów /tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie/ musi uzyskać zgodę - zezwolenie ministra skarbu zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 3 w związku z ust. 1 pkt 3 cyt. artykułu ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Urzędzie Ministra Skarbu Państwa, wskazany minister uzyskał prawo kontroli wobec czynności prawnych państwowych osób prawnych w zakresie rozporządzania rzeczowymi składnikami majątku trwałego w rozumieniu przepisów o rachunkowości oraz nieodpłatnego oddania tych składników do korzystania innym podmiotom na podstawie umów prawa cywilnego /w wykonaniu dzierżawy dzierżawca otrzymuje rzecz do używania i użytkowania/.

Ten przepis odnosi się także do wszystkich podmiotów, wobec których czynności prawne dokonują państwowe osoby prawne i podobnie jak art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym jest wyrazem koniecznej kontroli nad majątkiem pozostającym w sektorze państwowym.

Skarga do NSA spółki z ograniczoną odpowiedzialnością PPW" zarzuca decyzji ministra Skarbu Państwa wadliwe zastosowanie w sprawie art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.

Zdaniem strony skarżącej "interes gospodarczy państwa" może oceniać "(...) korzyści, względnie zagrożenia, płynące dla Skarbu Pastwa z warunków projektowanej umowy dzierżawy (...)". Chodzi - według skargi - tylko tu o ocenę /uzyskanej w wyniku zawarcia umowy dzierżawy części portu morskiego przez podmiot zagraniczny/ kontroli nad tym konkretnym mieniem państwowym. Stąd - zdaniem strony skarżącej - minister Skarbu Państwa wyrażając zgodę lub jej odmawiając na wydzierżawienie części terenu portu (...) badać powinien tylko takie sprawy, jak wysokość czynszu /spodziewane zyski/, klauzule umowne /np. czy występują klauzule wyłączności/, okres dzierżawy, sposoby wypowiedzenia umowy oraz zagwarantowanie innych korzyści dla portu (...) /zwiększenie konkurencyjności wśród innych portów dzięki nowej inwestycji, zapewnienie restrukturyzacji portu, lepszych warunków zatrudnienia dla pracowników itp./. Innymi słowy, minister Skarbu Państwa wydając zezwolenie powinien zadbać o interesy państwowej osoby prawnej - Portu (...) Holding S.A.

W skardze "interesy gospodarcze państwa", z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, są więc utożsamiane z interesami państwowej osoby prawnej, która chce zawrzeć umowę, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej. Minister Skarbu Państwa nie może natomiast badać dalszych konsekwencji wynikających z przejęcia przez tego kontrahenta zagranicznego faktycznej i prawnej dyspozycji części mienia państwowej osoby prawnej.

Według skargi, poza pojęcie "interesów gospodarczych państwa" z art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. wykracza więc ocena przez ministra, jakie skutki wywrze to dla prywatyzacji w branży paliwowej, restrukturyzacji prywatyzowanych przedsiębiorstw itp.

Takie szerokie rozumienie "interesów gospodarczych państwa", wykraczające poza ingerencję tylko w planowaną czynność prawną /dzierżawę przez podmiot zagraniczny części portu morskiego/ jest zdaniem "PPW" ingerencją ministra Skarbu Państwa w zamierzoną działalność gospodarczą wydzierżawiającego część portu dla zbudowania, a potem eksploatacji terminalu paliwowego. Minister Skarbu Państwa nie ma uprawnień reglamentacyjnych do zamierzonej działalności gospodarczej, gdyż wyraża tylko zgodę na zawarcie umowy przez państwową osobę prawną, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej.

Rozstrzygnięcie o wydaniu zezwolenia na budowę nowego terminalu należy do kompetencji organów sprawujących nadzór nad procesami budowlanymi. Według skargi - podobnie prowadzenie przez spółkę "P." działalności gospodarczej polegającej na magazynowaniu, przechowywaniu paliw płynnych, będzie uzależnione od koncesji prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W postępowaniu koncesyjnym przed prezesem URE badana będzie zgodność planów spółki "P." z interesem i z założeniami polityki energetycznej państwa /art. 33 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne/.

Zdaniem sądu "interesów gospodarczych państwa" z art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym nie można - jak to czyni skarga - utożsamiać z interesami państwowej osoby prawnej, która chce zawrzeć umowę, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej. Proponowana przez stronę skarżącą interpretacja zaprzecza wyraźnemu brzmieniu art. 17 pkt 1, a więc jest niedopuszczalna interpretacją contra legem. Gdyby bowiem ustawodawcy w art. 17 pkt 1 chodziło nie o "interesy gospodarcze państwa", a o "interesy państwowej osoby prawnej", to po prostu użyłby nie pierwszego, a drugiego określenia.

Wcześniej już wskazano, że działanie ministra Skarbu Państwa na podstawie art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. jest, zgodnie z art. 44 ust. 2 kodeksu cywilnego, realizacją uprawnień majątkowych Skarbu Państwa wobec państwowej osoby prawnej. Mówi o tym expressis verbis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Urzędzie Ministra Skarbu Państwa. I właśnie wskazana ustawa w art. 1 ust. 1 i ust. 3 oraz w art. 2 mówiąc o zadaniach i bliższym zakresie działania ministra Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych wskazuje na zadania związane z prywatyzacją tego mienia oraz ochroną interesów Skarbu Państwa.

Stosując art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym minister Skarbu Państwa musiał sprecyzować znaczenie "interesów gospodarczych państwa" w kontekście rozpatrywanej sprawy. Jeżeli bowiem organ wykaże, że w rozpatrywanej sprawie działalność wymagająca zezwolenia zagrażałaby interesom gospodarczym państwa, jest zobowiązany odmówić wydania zezwolenia.

Zdaniem sądu, Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji wykazał, że zezwolenie na zawarcie umowy dzierżawy wyodrębnionej części mienia przez Port (...) Holding S.A. ze spółką z o.o. "PPW", zagrażałoby wyraźnie sprecyzowanym "interesom gospodarczym państwa". Wykazano, że zawarcie umowy dzierżawy części portu i wybudowanie w nim przez PPW" terminalu paliwowego stanowiłoby zagrożenie dla procesu restrukturyzacji i prywatyzacji polskiego sektora naftowego. Zdaniem ministra skarbu rozpoczęcie budowy terminalu morskiego zdecydowanie osłabiłoby pozycję przetargową oraz atrakcyjność prywatyzowanych spółek Skarbu Państwa oraz mogło wpłynąć na obniżenie ceny oferowanych akcji. Budowa terminalu morskiego dla importu oraz dystrybucji produktów naftowych przez podmiot nie uczestniczący w prywatyzacji polskiego sektora naftowego mogłoby też spowodować zmniejszenie i tak już niskiego wykorzystania istniejących terminali należących do państwa, a zwłaszcza ograniczenie funkcji bazy paliw CPN w (...) zasilanej z pirsu w porcie (...), stale zresztą modernizowanej i mającej już obecnie potencjał znacznie większy niż potrzeby. Należący do państwa potencjał przeładunkowy już kilkakrotnie przekracza obecne i prognozowane potrzeby importu paliw. Budowa terminalu morskiego godziłaby w przyjętą zasadę zintegrowania i nie poddawania prywatyzacji krajowego systemu logistyki paliw, obejmującego bazy przeładunkowe w portach i na granicach, rurociągi przesyłowe i bazy magazynowe oraz utrzymania kontroli państwa nad strategicznymi decyzjami podmiotów tworzących ten system.

Skoro więc Minister Skarbu Państwa sprecyzował znaczenie "interesów gospodarczych państwa", w kontekście rozpoznawanej sprawy i wykazał, że działalność wymagająca zezwolenia zagrażałaby tym interesom, to nie można zaskarżonej decyzji zarzucić naruszenia art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.

Rozpatrywana sprawa dotyczy tylko zezwolenia ministra Skarbu Państwa na zawarcie przez państwową osobę prawną ze spółką z udziałem zagranicznym umowy dzierżawy, której przedmiotem jest używanie mienia tej państwowej osoby prawnej. Wbrew więc twierdzeniom zawartym w skardze i pismach procesowych "PPW" sp. z o.o., nie mamy tu do czynienia z rozstrzygnięciem o "charakterze jednoznacznie koncesyjnym, to jest reglamentacyjnym w stosunku do zamierzonej działalności gospodarczej".

W sumie "PPW" sp. z o.o. chodzi o zbudowanie w porcie w G. nowoczesnego terminalu paliwowego /PP AB posiada w Szwecji dwie rafinerie - jedna z nich znajduje się na południu Szwecji, o ogromnych możliwościach produkcyjnych/.

Realizacja tego przedsięwzięcia wymaga całego ciągu działań administracyjnych podzielonych, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem na kolejne "odcinki" kończące się decyzjami.

Wcześniejszy "odcinek" zakończony pozytywnym dla strony rozstrzygnięciem organu administracji warunkuje podjęcie działań w następnym "odcinku", aż do otrzymania wszystkich decyzji koniecznych dla budowy i uruchomienia na terenie portu terminalu paliwowego. Wszystko musi odbywać się w porządku wynikającym z obowiązującego systemu prawa.

Stworzona sytuacja prawna przez kolejną decyzję dopiero pozwala na określone działanie faktyczne. Jak już parokrotnie była mowa, wcześniejsze zdarzenia faktyczne i czynności prawne warunkują następne. Mogą między nimi występować dłuższe lub krótsze przedziały czasowe stwarzające złudzenie mniejszej lub większej niezależności, czy nawet izolacji poszczególnych sytuacji prawnych.

W rozpatrywanej sprawie mamy na początku konieczność uzyskania zezwolenia ministra Skarbu Państwa na zawarcie przez stronę umowy dzierżawy z portem (...) na dzierżawę części portu. Dopiero po uzyskaniu zezwolenia można byłoby zawrzeć wskazaną umowę dzierżawy /por. art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym/. Posiadanie praw do terenu z kolei uprawniałoby do uzyskania decyzji prezydenta miasta (...) w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w uzgodnieniu z ministrem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz z Głównym Inspektorem Sanitarnym oraz dyrektorem Urzędu Morskiego /por. art. 39 ust. 1 i art. 40 ust. 1, ust. 3, ust. 4 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym/. Posiadanie pozytywnej decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uprawniałoby do sporządzenia projektu budowlanego /por. art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane/ i potem uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /por. art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane/.

Po zakończeniu budowy, uruchomienie na terenie portu terminalu paliwowego wymagałoby uzyskania koncesji od prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na magazynowanie, przesyłanie i dystrybucję paliw ciekłych /por. art. 32 ust. 1, pkt 2 i pkt 3 w związku z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne/.

Każda ze wskazanych faz wymaga określonych działań i uzgodnień. Podejmowane jednak czynności w ramach kolejnej fazy nie mogą jednak przesądzać o rozstrzygnięciu /decyzji/ dotyczącym fazy poprzedzającej.

Strona skarżąca miała prawo do rozpoczęcia wstępnych rozmów na temat treści umowy dzierżawy części portu z portem (...) Sporządzony jednak i parafowany przez "PPW" i Port (...) Holding S.A. projekt umowy dzierżawy nie ma żadnej mocy prawnej i nie może być wykorzystywany jako narzędzie mające wymusić na ministrze Skarbu Pastwa udzielenie zezwolenia /art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym/ na zawarcie tej umowy dzierżawy. Szereg zresztą postanowień tego projektu umowy dzierżawy budzi zasadnicze wątpliwości, co do korzyści jakie miałaby tu osiągnąć strona polska.

To samo dotyczy przeprowadzonych przez "Preem" wstępnych uzgodnień do projektu decyzji /w jednym z pism strony skarżącej mówi się mylnie już o decyzji, a nie dopiero o jej projekcie/ w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przeprowadzone wstępne uzgodnienia z różnymi instytucjami państwowymi dotyczące jeszcze dalszej fazy, przy nie zakończeniu ciągle jeszcze fazy pierwszej, nie mogą być wykorzystywane jako sposób na wymuszenie pozytywnej decyzji - zezwolenia ministra Skarbu Państwa w fazie pierwszej /dopiero przecież inicjującej całe przedsięwzięcie budowy i uruchomienia w porcie morskim, mającym podstawowe znaczenie dla gospodarki narodowej, nowego terminalu paliwowego/.

Próby zmiany przez stronę skarżącą kolejności czasowej poszczególnych faz prawnych całego przedsięwzięcia i tym samym zaskakujące pozorne zmiany w rozpatrywanej materii /czym innym jest wykonywanie uprawnień właścicielskich do mienia państwowego, czym innym z kolei jest generalne prawo, jeśli godzi się na to właściciel, do wynajmowania, czy dzierżawienia nieruchomości przez podmiot zagraniczny, a wreszcie jeszcze czymś zupełnie innym koncesja dla spółki z udziałem zagranicznym na prowadzenie określonej działalności gospodarczej/ stanowią typowe błędy przesunięcia kategorialnego.

Nie mogą więc być one podstawą do skutecznego formułowania zarzutów o naruszeniu przez stronę polską odpowiednio wskazywanych postanowień Układu Europejskiego Ustanawiającego Stowarzyszenie Między Rzecząpospolitą Polską z Jednej Strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z Drugiej Strony.

Do dalszego zamieszania pojęciowego i merytorycznego dochodzi, kiedy jednocześnie /na raz/ wysuwa się zarzuty do kolejnych, jeszcze w ogóle nie rozpoczętych, albo nie zakończonych faz całego przedsięwzięcia.

Stąd za całkowicie błędne uznał sąd poglądy strony skarżącej, że odmowa wydania zezwolenia przez ministra Skarbu Państwa na dzierżawę części portu morskiego dla spółki z udziałem zagranicznym narusza: art. 44 ust. 1 w związku z załącznikiem XIIa /bo dotyczy zakładania i działalności obywatela Wspólnoty w przemyśle paliwowym i energetycznym, gdzie ma być traktowany nie mniej korzystnie niż są traktowani polscy obywatele i polskie przedsiębiorstwa /art. 44 ust. 2/, bo sposób interpretacji prawa w zaskarżonej decyzji świadczy o podejmowaniu środków dyskryminujących, w odniesieniu do zakładania i prowadzenia działalności na terenie Polski przez przedsiębiorstwa i obywateli Wspólnoty w porównaniu z polskimi przedsiębiorstwami i obywatelami /art. 44 ust. 7/ gwarantującego dla przedsiębiorstw założonych na terytorium Polski prawo do wynajmowania nieruchomości w przypadkach, gdy będzie to bezpośrednio konieczne dla prowadzenia działalności gospodarczej dla której zostały założone /art. 50 i art. 63 ust. 1 pkt III Układu Europejskiego/.

Odmowa przez ministra Skarbu Państwa /na podstawie art. 17 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym/ w ramach wykonywania jego uprawnień właścicielskich wobec mienia państwowego /por. art. 441 par. 2 kodeksu cywilnego w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o urzędzie ministra Skarbu Państwa/ zgody na zawarcie umowy dzierżawy części portu morskiego nie narusza, wbrew twierdzeniom skargi, ani art. 7 ani artykułów 20 i art. 22 Konstytucji oraz art. 1 ustawy o działalności gospodarczej.

Sąd, wbrew twierdzeniom skargi, nie stwierdził naruszeń art. 6-9, art. 11 i art. 12 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 12, art. 14 ust. 1 oraz art. 18 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, a także art. 14 i art. 107 par. 3 kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec nie stwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez zaskarżoną decyzje, które mogłyby być podstawą do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności, należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalić.