Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 765/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2009 r. sprawy ze skargi R. T. i Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2009 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie wsi D., gm. R..

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowionego na żądanie Z. i R. T., Wójt Gminy R. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2005 r., w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...] i [...], położonymi we wsi D.. Dokonując wykładni prawnej przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, organ I instancji doszedł do wniosku, że powołane przez wnioskodawców oświadczenie K. S. z dnia [...] sierpnia 2004 r., nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Oświadczenie to dotyczyło wycofania jej podpisu na protokole z wznowienia granic z dnia [...] sierpnia 2004 r. Organowi I instancji w chwili wydania przedmiotowej decyzji o rozgraniczeniu ten fakt był znany. Ówczesna właścicielka działki nr [...] poinformowała o tym ustnie, składając w dniu [...] listopada 2004 r. wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. W ocenie organu fakt ten nie był nowy w postępowaniu rozgraniczeniowym i nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005 r. Organ I instancji wskazał przy tym, iż oświadczenie złożone w dniu [...] sierpnia 2004 r. przez K. S., na które powołują się R. i Z. T., nie dotyczy postępowania rozgraniczeniowego, a wznowienia znaków granicznych w ich pierwotnym położeniu (art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, złożony w dniu [...] listopada 2004 r. przez K. S. był zaś konsekwencją brakiem akceptacji wskazanej granicy, co wyraziła przez wycofanie swojego podpisu złożonego w dniu [...] sierpnia 2004 r. na protokole sporządzonym przez geodetę wykonującego wznowienie granicy. W ocenie organu dzień, w którym strona powzięła wiadomość o tym fakcie, nie ma żadnego wpływu na przebieg kolejnego postępowania, jakim było postępowanie rozgraniczeniowe, w którym strona nie brała udziału z własnej winy - została powiadomiona przez geodetę uprawnionego, prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe, o terminie ustalenia granicy w terenie. Ponadto wskazano, iż czynności komornika sądowego (wezwanie do dobrowolnego wykonania tytułu wykonawczego) były bezpośrednią przyczyną wystąpienia z wnioskiem państwa T. o wznowienie przedmiotowego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R..

W ocenie organu odwoławczego oświadczenie złożone w dniu [...] sierpnia 2004 r. przez K. S. o anulowaniu swojego podpisu złożonego na protokole wznowienia granic, sporządzonym w dniu poprzednim nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, zakończonej przedmiotową decyzją organu I instancji o rozgraniczeniu z dnia [...] listopada 2005 r., gdyż okoliczność ta nie dotyczyła żadnej z czynności postępowania rozgraniczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz całkowicie odrębnej, wcześniejszej sprawy dotyczącej wznowienia znaków granicznych, bez konieczności przeprowadzania w sensie formalno-prawnym postępowania rozgraniczeniowego (art. 39 ust. 1 ustawy). Ponadto w ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie trudno doszukać się również innych podstaw wznowienia postępowania, określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-4 i pkt 6-8, jak również art. 145a § 1 Kpa. Organ II instancji wskazał, iż wnioskodawcy mieli zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym, zakończonym wydaniem kwestionowanej przez nich decyzji Wójta Gminy R., jednak z takiej możliwości nie skorzystali.

Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R. T. i Z. T. zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77, 107 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych skutkujących brakiem zebrania i należytego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji brakiem uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji. Zarzucono nadto naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez błędne uznanie, że wskazana przyczyna wznowienia postępowania w postaci oświadczenia wnioskodawczyni postępowania rozgraniczeniowego K. S z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie może stanowić wskazanej w przepisie podstawy wznowienia, bowiem oświadczenie to dotyczyło wycofania podpisu K. S. na protokole z wznowienia granic z dnia [...] sierpnia 2004 r. i organowi I instancji fakt ten był znany w chwili wydania przedmiotowej decyzji. Wreszcie wskazano na naruszenie prawa materialnego – art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja Wójta Gminy R. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości została wydana w sposób zgodny z prawem, stosownie do wskazówek zawartych w tym przepisie, w sytuacji gdy już z treści opinii do rozgraniczenia z dnia [...] czerwca 2006 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego wynika jednoznaczny wniosek sugerujący, iż brak jest podstaw do dokonania rozgraniczenia nieruchomości przez organ administracji, a zasadnym jest umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy z urzędu do rozpoznania sądowi. Zdaniem skarżących wskazanych okoliczności organu obu instancji nie rozważyły.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy w dacie wydawania decyzji nie brały pod uwagę oświadczenia K. S. z dnia [...] sierpnia 2004 , podobnie jak nie uwzględniły zawartych w opinii geodety sugestii w przedmiocie celowości umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i skierowania sprawy z urzędu na drogę postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym z § 2 powołanego artykułu wynika, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku R. T. (uzupełnionym następnie poprzez jego podpisanie przez Z. T.) w dniu [...] października 2006 r. Zażądali oni wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...] i [...], położonymi we wsi D., bowiem w ich ocenie organ wydał decyzję z naruszeniem art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne – gdyż w sprawie nie było zgodnych oświadczeń stron. K. S. odwołała swoje oświadczenie co do przebiegu granicy złożone do protokołu wznowienia granicy. Ponadto podnieśli, że w takim przypadku postępowanie powinno być umorzone. Następnie pełnomocnik skarżących doprecyzował, że podnosi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze kilkukrotnie uchylało decyzje organu pierwszej instancji, w których konsekwentnie odmawiano wszczęcia postępowania wznowieniowego. Zgodzić należy się z organem odwoławczym co do zasadności tych uchyleń, bowiem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie spełnia przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 Kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 Kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 Kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 Kpa.

Dopiero w przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na właściwych przesłankach wznowieniowych oraz zostało złożone w ustawowym terminie, organ wydaje postanowienie o wznowienie postępowania i rozpoznaje wniosek merytorycznie. To na tym etapie postępowania organ ocenia, czy należy uwzględnić podnoszone zarzuty i ewentualnie uchylić poprzednią decyzję i wydać nową.

Wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie K. S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. w którym oświadcza, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r. dostarczyła do rąk Z. T. oświadczenie dotyczące anulowania podpisu pod protokołem z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz protokół przesłuchania strony – A. S., córki K. S. z dnia [...] października 2008 r., w którym wskazano, że informację o wycofaniu podpisu przekazano Z. T. w dniu [...] kwietnia 2004 r. Jednak Kolegium dało wiarę oświadczeniu skarżących, iż o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej dowiedzieli się w około 20 - 30 września 2006 r., konkretyzując następnie datę na dzień 27 września 2006 r. i uznało, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Konsekwencją zaaprobowania wyjaśnień skarżących było wznowienie postępowania w sprawie.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydawania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. By można było na podstawie tego przepisu wznowić postępowanie muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, muszą być nowe. Przy czym pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. "Nowe okoliczności faktyczne", czy "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji. Jeżeli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania. Trzecią przesłanką jest okoliczność, iż "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), lub z innych przyczyn (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1984 r. SA/Wr 649/83). Zatem nie każde nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które po wydaniu decyzji i uzyskaniu przez nią przymiotu ostateczności wyszły na jaw, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Walor ten mają tylko te, które są istotne dla sprawy, to znaczy takie, które mogłyby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, gdyby organ je znał w momencie podejmowania decyzji.

Przenosząc przytoczone rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że podnoszona okoliczność, iż K. S. – uczestniczka postępowania rozgraniczeniowego, w dniu [...] sierpnia 2004 r. "anulowała" swój podpis złożony na protokole wznowienia granic nie stanowi istotnej dla tej sprawy nowej okoliczności, istniejącej w dniu wydania decyzji, a nieznanej organowi, który ją wydał. W ocenie Sądu nie ma znaczenia, czy była to okoliczność nowa i nieznana organowi, skoro nie stanowi ona istotnej dla sprawy nowej okoliczności. Sąd podziela stanowisko organów, iż okoliczność ta nie dotyczyła żadnej z czynności postępowania rozgraniczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz wcześniejszej sprawy dotyczącej wznowienia znaków granicznych. Z pewnością nie jest to przesłanka istotna, która mogłaby mieć wpływ na treść ostatecznej decyzji. Wskazać bowiem należy, iż ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu granicznego z dnia [...] sierpnia 2004 r., sporządzonego przez uprawnionego geodetę, wynika, iż granicę pomiędzy działkami ustalono na podstawie danych z zarysu pomiarowego wsi D., a przy jego podpisywaniu obecni byli Z. i R. T. oraz K. S.. Dzień później K. S. wycofała swój podpis złożony pod tym dokumentem. Natomiast decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. oparto na podstawie protokołu granicznego z dnia [...] maja 2005 r., sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Protokół ten został podpisany przez zainteresowane strony – tj. K. S. i T. P.. Ugoda między stronami co do przebiegu granic nie została zawarta z uwagi na nieobecność wszystkich stron. Z akt sprawy wynika, iż Z. i R. T. zostali w sposób prawidłowy wezwani do stawiennictwa w charakterze strony w dniu [...] maja 2005 r. na działce nr [...] w sprawie ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Trafne jest zatem twierdzenie SKO, iż wnioskodawcy mieli zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym, zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Wójta Gminy R., jednak z tej możliwości nie skorzystali. Również z akt sprawy wynika, że skarżącym skutecznie doręczono decyzję rozgraniczeniową w dniu [...] listopada 2005 r., jednak w ustawowym terminie nie skorzystali ze środków prawnych mogących skutkować przekazaniem sprawy sądowi powszechnemu do rozpoznania. W tym stanie rzeczy nie można uznać za trafny zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, iż w aktach sprawy znajduje się protokół przesłuchania strony z dnia [...] października 2008 r. - uprawnionego geodety M. B., który wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe jest odrębnym postępowaniem formalno – prawnym, którego celem jest ustalenie granic w oparciu o wszelkie okoliczności, natomiast wznowienie granicy wykonuje się w oparciu o znaki graniczne w terminie i danych z zarysu pomiarowego, dlatego w jego ocenie wycofanie podpisu przez K. S. pod protokołem wznowienia granic nie powinno mieć wpływu na decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005 r.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie Sądu wójt uprawniony był do wydania decyzji rozgraniczeniowej, mimo nieobecność jednej ze stron podczas wznawiania punktów granicznych, czy sugestii geodety co do umorzenia postępowania. To wójt prowadzi postępowanie główne, zbiera i ocenia dowody i na ich podstawie wydać decyzję rozgraniczeniową. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 tej ustawy wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez wójta oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Skoro Wójt nie miał zastrzeżeń do czynności wykonanych przez uprawnionego geodetę mógł w formie decyzji administracyjnej rozstrzygnąć o rozgraniczeniu spornych nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 1 ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 77, czy 107 Kpa. W ocenie Sądu organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności dotyczące sprawy, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy oraz w sposób dostateczny wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia w decyzji. Sąd z urzędu nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Z podnoszonych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.