Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 960/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "GINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256,, dalej "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku B. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2020 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania.

W uzasadnieniu GINB opisał przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy budynku mieszkalnego na działce [...] przy ul. [...], w [...]. GINB podał, że w ramach tego postępowania, z uwagi na jego wielowątkowość oraz skomplikowany stan faktyczny, podejmowano wielokrotnie różne czynności dowodowe, w tym kontrole na terenie nieruchomości, przesłuchania świadków, próby odtworzenia formalnoprawnej dokumentacji obiektu oraz rozprawy administracyjne. Czynności te miały na celu ustalenie, czy obiekt został zrealizowany legalnie, ewentualnie kiedy i jakie roboty zrealizowano niezgodnie z przepisami. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ostatecznie ustalono, że przedmiotowy budynek zrealizowano na podstawie decyzji Architekta Miasta i Gminy w [...] z [...] listopada 1988 r., Nr [...], udzielającej E. P. - poprzedniej właścicielce działki nr [...] - pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na ww. działce. Ponieważ roboty zostały zrealizowane niezgodnie z udzielonym pozwoleniem oraz po wygaśnięciu okresu jego ważności, Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z [...] listopada 1992 r., Nr [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 40 i 42 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., nakazał E. P. m. in. wykonanie określonych robót budowlanych (zamurowanie okien w ścianie północno-zachodniej, docieplenie budynku, zmianę przeznaczenia pomieszczeń piętra na cele niezwiązane ze stałym pobytem ludzi) w terminie do 30 kwietnia 1993 r.

W dalszym toku postępowania PINB wydawał kilka decyzji w sprawie ww. budynku oraz innych obiektów i robót zrealizowanych na działce nr [...] w [...], które były uchylane przez organ II instancji bądź sąd administracyjny. Jednocześnie PINB w [...] wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r. GINB wskazał, że w związku z tym, iż podejmowane w ramach postępowania egzekucyjnego czynności nie doprowadziły do zrealizowania nałożonych obowiązków, zaś zobowiązani wykazywali brak woli rzeczywistego wywiązania się z obowiązku, PINB w [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r., Nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał I. i K. H. (aktualnym właścicielom nieruchomości) rozbiórkę budynku na działce [...] przy ul. [...], w [...]. Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, [...] WINB decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2019 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie legalności spornego budynku, a tym bardziej do nakazania jego rozbiórki, w sytuacji gdy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r. przesądzała o czynnościach i robotach niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Dalej GINB wyjaśnił, że B. D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2019 r. wskazując, że został pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu wojewódzkiego. Decyzją [...] lutego 2020 r., znak: [...], GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2019 r. B. D., reprezentowany przez J. D., złożył w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od tej decyzji..

Następnie GINB wskazał, że w sprawie nie jest kwestionowane, iż decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 oraz art. 40 i 42 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w sprawie ww. budynku nałożono określone obowiązki, m. in. zamurowanie okien w ścianie północno-zachodniej, docieplenie budynku, zmiana przeznaczenia pomieszczeń piętra na cele niezwiązane ze stałym pobytem ludzi. Decyzja ta rozstrzygała zarówno o wybudowaniu obiektu z naruszeniem przepisów ustawy, jak i o czynnościach i robotach niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym, a więc wywołuje określone nią skutki, takie jak wymagalność nałożonego obowiązku. Oznacza to, że organ wojewódzki nie naruszył prawa stwierdzając, że decyzja PINB w [...] z [...] kwietnia 2019 r. dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Obie decyzje dotyczą tego samego obiektu i zostały wydane w takim samym stanie prawnym, zaś zmiana stanu faktycznego (związana z częściowym wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r.) pozostaje bez wpływu na ustalenie tożsamości sprawy rozstrzygniętej obydwiema decyzjami.

Zdaniem GINB bez znaczenia pozostaje również to, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zawiera rozstrzygnięcie kierunkowo rozbieżne z decyzją organu stopnia podstawowego, jak również fakt znacznego upływu czasu pomiędzy wydaniem tych rozstrzygnięć. W ocenie GINB PINB w [...] nie miał podstaw do prowadzenia kolejnego postępowania w sprawie legalności spornego budynku, zaś wydane rozstrzygnięcie obciążone było wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (tzw. res iudicata). Z uwagi na wyłączenie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy organ odwoławczy ustalił, że decyzja organu pierwszej instancji jest dotknięta tego typu wadą, mógł jedynie tę decyzję uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Oznacza to, że organ wojewódzki nie naruszył rażąco prawa stwierdzając, że prowadzone postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Zawarta w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osądzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki (zob. WSA w Krakowie z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 191/18).

GINB podniósł także, że nie może również wpływać na zmianę powyższego stanowiska fakt niewykonywania obowiązków nałożonych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z listopada 1992 r. Okoliczność ta obliguje natomiast organ powiatowy do podjęcia działań przewidzianych prawem.

Ponadto organ stwierdził, że nie można uznać, że [...] WINB rażąco naruszył prawo poprzez brak akceptacji poglądu PINB w [...] powtórzonego za wyrokiem NSA z 16 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 2941/17, zgodnie z którym po wydaniu decyzji na podstawie art. 40 ustawy z 1974 r. możliwe jest wydanie decyzji o rozbiórce. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w konkretnej sprawie.

Dalej GINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. O bezprzedmiotowości postępowania można zaś mówić, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Koniecznym warunkiem uznania, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jest m.in. ustalenie, że w sprawie nie zostało podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć bowiem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe, zaś podjęcie decyzji jest niedopuszczalne. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy

GINB zaznaczył przy tym, że użycie przez ustawodawcę w art. 105 § 1 k.p.a. terminu "wydaje", oznacza że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest - także w przypadku bezprzedmiotowości postępowania z powodu zaistnienia powagi rzeczy osądzonej - obligatoryjne.

Ponadto organ podniósł, że kwestia ewentualnego pozbawienia strony udziału w postępowaniu może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). System weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej oparty jest bowiem na zasadzie niekonkurencyjności co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Żadna z przesłanek wznowienia postępowania nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, a naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.

Reasumując GINB stwierdził, że ponowna analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do uznania, że kontrolowana decyzja [...] WINB z [...] sierpnia 2019 r. nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną sprawie. Weryfikowana decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z. mocy prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł B. D.. Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji GINB z dnia [...] marca 2020 r.;

2. stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...] ..

3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie została skierowana do strony postępowania, a do osób nie będących stronami. Podniósł także, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto zawiera wadę powodującą nieważność tej decyzji z mocy prawa.

Skarżący wskazał, że organy nadzoru budowlanego (wszystkich szczebli) działając w porozumieniu (w zmowie) wykorzystują swoją wiedzę i umiejętności do wydawania decyzji administracyjnych z rażącym naruszeniem prawa, po to aby nie dopuścić do zakończenia jednego z postępowań administracyjnych toczącego się przed PINB w [...], zgodnie z prawem i zgodnie z dwoma prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W ocenie skarżącego PINB w [...] wydał decyzję z [...] kwietnia 2019 r. z rażącym naruszeniem prawa. Nie miał bowiem prawa z urzędu w 2016 r. wszcząć postępowanie, a następnie wydać decyzję w 2019 r. w sprawie legalności budowy, ponieważ decyzja PINB w [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tym przedmiocie prowadził postępowanie administracyjne Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] zakończone decyzją administracyjną z dnia [...] listopada 1992 roku, decyzja nr [...]. Prawo nie pozwala na ponowne prowadzenie w tym samym przedmiocie sprawy administracyjnej już rozpatrzonej przez organ administracji, a także zabrania ponownego rozpatrzenia sprawy, zasada trwałości decyzji określona w art. 16 k.p.a.

Dalej skarżący wyjaśnił, że od decyzji PINB w [...] wniósł w ustawowym terminie odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] . Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...] , zgodnie z oczekiwaniem uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, oraz jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki budynku zlokalizowanego na terenie nieruchomości w [...], przy ul. [...], na działce nr [...]. Zdaniem skarżącego [...]WINB w [...] celowo z premedytacją nie wysłał tej decyzji do strony postępowania B. D., a skierował ją do osób nie będących stroną w sprawie. Decyzja [...]WINB została skierowana do J. i D. D. - wcześniejszych właścicieli nieruchomości i wcześniejszych stron postępowania.

Skarżący podniósł również, że przed PINB w [...], ani przed [...]WINB w [...] nie toczyło się postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki budynku zlokalizowanego na terenie nieruchomości w [...], przy ul. [...] na działce nr [...]. Organ nie może zatem (jak gdyby na zapas, na przyszłość) wydać decyzję administracyjną w sprawie, w której postępowanie się nie toczy. Zdaniem skarżącego ta część decyzji wydana jest z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a., ponadto zawiera wadę powodującą nieważność tej części decyzji z mocy prawa art. 156 §1 pkt 7 k.p.a. Zachowanie w obrocie prawnym decyzji [...]WINB może w przyszłości uniemożliwić wydanie decyzji administracyjnej orzekającej rozbiórkę tego budynku, we wszystkich innych postępowaniach administracyjnych które się toczą lub mogą się toczyć wobec samowolnie wybudowanego budynku albowiem organy nadzoru budowalnego będą się powoływać na tą decyzję. Ponadto zachowanie w obrocie prawnym tej decyzji stworzy precedens, ze organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne w określonym przedmiocie, będą mogły orzekać wydając rozstrzygnięcia niezwiązane z przedmiotem prowadzonego postępowania, w całkowicie innych dowolnych sprawach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Jako podstawę prawną wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] skarżący wskazał art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym od decyzji GINB z [...] lutego 2020 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że wyżej wymieniona decyzja zawiera także wady, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 7 k.p.a., tj., iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz że zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Wedle przywołanych wyżej przepisów organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); w przypadku gdy została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 4); zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7).

Uzasadniając wniosek w zakresie wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżący podniósł, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie została mu doręczona.

Z wyjaśnień organu zawartych w decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. została doręczona I. H, K. H. - właścicielom działki nr [...] przy ul. [...], w [...] oraz osobom, które nie są stronami w ww. sprawie, tj. J. D. i D. D. Z księgi wieczystej nr [...] wynika bowiem, że obecnym właścicielem działki nr [...] przy ul. [...] w [...], sąsiadującej z działką nr [...] przy ul. [...] w [...], na której znajduje się samowolnie wybudowany budynek mieszkalny, jest skarżący B. D..

Rozpatrując tą kwestię należy wyjaśnić, że z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Z powyższego wynika, że w żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji", w rozumieniu ww. przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 28 k.p.a., albowiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego doręczył decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. J. D. i D. D., tj. osobom niebędącym stroną postępowania, a nie doręczył jej skarżącemu. Uchybienie to nie daje jednak podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem J. D. i D. D. nie byli jej adresatami. Adresatami tej decyzji byli I. H i K. H., albowiem to na nich został nałożony obowiązek rozbiórki budynku. Wada ta daje co najwyżej skarżącemu uprawnienie do żądania wznowienia postępowania z powodu wady określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Z kolei przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność (zob. wyrok NSA w Warszawie z 21 stycznia 1988 r., sygn. akt IV SA 941/87, ONSA 1988/1). W niniejszej sprawie brak jest natomiast tego rodzaju przepisu. Przepisy ustawy Prawo budowalne nie przewidują aby opisane przez skarżącego okoliczności stanowiły wadę decyzji o nakazie rozbiórki skutkujące jej nieważnością z mocy prawa.

W ocenie Sądu prawidłowa jest również ocena organu, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie narusza prawa w sposób rażący. Istotne przy tym jest, że skarżący we wniosku inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie nie wskazał żadnego przepisu prawa, który w jego ocenie został w sprawie rażąco naruszony. Ponadto zarzut ten pojawił się dopiero na etapie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego od decyzji GINB z [...] lutego 2020 r. Mimo tego w decyzji tej GINB ocenił, czy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. narusza prawo w sposób rażący.

Analizując treść wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy można odnieść wrażenie, że skarżący rażącego naruszenia prawa upatruje w tym przypadku w nieprawidłowym, w jego ocenie, zastosowaniu przez organ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego GINB wadliwie uchylił decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. i jednocześnie umorzył postępowanie. Skarżący podkreśla, że nie zgadza się z umorzeniem postępowania w sprawie.

Wyjaśnić należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo - w sposób jasny i niedwuznaczny. Przy czym, rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze czyli skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Niemniej, nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla gradacji naruszenia i stwierdzenia, że wystąpiła ww. przesłanka nieważności ważne jest ustalenie, jakie skutki społeczno-gospodarcze wywołuje badana/kwestionowana w omawianym trybie decyzja. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana.

Kluczowe znaczenie w sprawie ma to, iż decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 oraz art. 40 i 42 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) nałożono na E. P. – ówczesnego właściciela nieruchomości- określone obowiązki. Osoba ta został zobowiązana m. in. do zamurowania okien w ścianie północno-zachodniej, docieplenia budynku, zmiany przeznaczenia pomieszczeń piętra na cele niezwiązane ze stałym pobytem ludzi. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Decyzja PINB w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nakazująca rozbiórkę budynku zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...] wydana została zatem w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Obie decyzje dotyczą tego samego obiektu.

Jak słusznie zauważa organ decyzja z 1992 r. rozstrzygała zarówno o wybudowaniu obiektu z naruszeniem przepisów ustawy, jak i o czynnościach i robotach niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r., jak i decyzja PINB w [...] z [...] kwietnia 2019 r. dotyczy tego samego obiektu. Zmiana stanu faktycznego związana jest zaś z częściowym wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją z [...] listopada 1992 r. Kwestia ta pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, iż zachodzi tożsamości sprawy rozstrzygniętej obydwiema decyzjami.

Prawidłowa zatem jest ocena GINB wskazująca, że PINB w [...] nie miał podstaw do prowadzenia kolejnego postępowania w sprawie legalności spornego budynku, zaś wydane rozstrzygnięcie obciążone było wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając decyzję PINB w [...] umorzył jednocześnie postępowania organu pierwszej instancji.

Jak słusznie bowiem wskazuje GINB w zaskarżonej decyzji, dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Zachodziły zatem podstawy do umorzenia postępowania.

Reasumując należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja GINB z [...] lutego 2020 r. nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.