Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 4, art. 145  1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Olga Żurawska-Matusiak Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. Ż. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części rozstrzygającej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. działając na podstawie przepisów § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. Z., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W związku z przebywaniem na długotrwałym zwolnieniu lekarskim D. Z. został skierowany w dniu [...] czerwca 2014 r. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.

D. Z. stawił się w Komisji w dniu [...] lipca 2014 r. i wykonywał zlecone badania i konsultacje do dnia [...] lipca 2014 r.

W dniu [...] lipca 2014 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. sporządziła projekt orzeczenia nr [...] i przekazała do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.

Projekt ten nie został zatwierdzony przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. i sprawa została przekazany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. do ponownego rozpatrzenia, z powodu nieuwzględnienia urazu akustycznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. i orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (nr [...]).

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., po uwzględnieniu uwag Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] września 2014 r., w którym ustaliła, że D. Z. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej i przyznała mu III grupę inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, III grupę w związku ze służbą wojskową i III grupę w związku ze służbą z tytułu wypadku za który przysługują świadczenia odszkodowawcze.

D. Z. skierował odwołanie od powyższego orzeczenia do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. kwestionując ustalenie Komisji I instancji, że jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, a jednocześnie zdolny do pracy. Według niego, z uwagi na uszkodzenie słuchu, którego doznał w czasie służby, jest zdolny do pracy tylko częściowo. Zarzucił też, że w trakcie badań przed RWKL w W. nie uwzględniono faktu, iż od lutego 2014 r. leczy się psychiatrycznie. W związku z powyższym zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przeprowadzenie dodatkowych badań, głównie pod kątem jego leczenia psychiatrycznego, a także dodatkowych badań słuchu. W konkluzji zwrócił się o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie wobec niego II grupy inwalidztwa.

Do odwołania załączył kserokopię historii choroby z leczenia psychiatrycznego oraz badanie słuchu z dnia [...] lutego 2014 r. wykonane w Pracowni [...].

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL stwierdziła, że brak jest podstaw do wykonywania dodatkowego badania audiometrycznego słuchu. Natomiast ujawnione przez badanego dane z leczenia psychiatrycznego wymagają wyjaśnienia. W związku z powyższym RWKL winna skierować badanego na obserwację w Oddziale Psychiatrycznym bądź też skierować badanego na konsultację do Konsultanta Krajowego ds. Obronności w dziedzinie psychiatrii prof. dr hab. n. med. A. F. w celu ustalenia rozpoznania psychiatrycznego.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., w wykonaniu powyższych zaleceń, w dniu [...] stycznia 2015 r. zwróciła się do prof. dr hab. n. med. A. F. o konsultację w powyższej sprawie.

Konsultant Krajowy ds. Obronności w dziedzinie psychiatrii prof. dr hab. n. med. A. F. w odpowiedzi na powyższe wystąpienie w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. wskazał na konieczność przeprowadzenia obserwacji szpitalnej w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości dotyczących obecnego stanu zdrowia psychicznego orzekanego.

W dniu [...] lutego 2015 r. do D. Z. wysłano skierowanie do Centralnego Szpitala Klinicznego MON Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego, wraz z ustaloną wstępną datą hospitalizacji.

W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. D. Z. odmówił poddania się hospitalizacji i jednocześnie zażądał uwzględnienia w orzeczeniu o jego zdolności do służby wojskowej rozpoznania zawartego w orzeczeniu RWKL w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., które zostało wydane dla potrzeb ustalenia związku zwolnień lekarskich ze służbą wojskową.

W zaistniałej sytuacji, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. w dniu [...] marca 2015 r. sporządziła projekt kolejnego orzeczenia nr [...] w którym rozpoznała u orzekanego:

- w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej

1.Obustronne przytępienie słuchu - § 21 pkt 5

- natomiast w grupie schorzeń współistniejących

2. 23% ubytku zdolności żucia - § 24 pkt 1

3. Znamiona barwnikowe tułowia - § 2 pkl 1

4. Małą niedomykalność zastawki aortalnej i płucnej serca - § 38 pkt 9

5. Chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa w odcinku lędźwiowo - krzyżowym

u osoby z dyskopatią L1-L2, L5-S1 - § 34 pkt 5

6. Krótkowzroczność obu oczu - § 13 pkt 2

7. Skazę moczanową - § 59 pkt 1

8. Nieznaczną hipercholesterolemię - § 60 pkt 1

9. Symulację objawów zaburzeń lękowo - depresyjnych w wywiadzie - § 66 pkt 2.

W związku z powyższym rozpoznaniem RWKL uznała badanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia "N" - Zał. 1 Grupa II). Uznała związek ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w pkt 1 rozpoznania jako następstwo wypadku z dnia [...] sierpnia 2007 r. pozostającego w związku z tą służbą (podstawa: orzeczenie RWKL w W. nr [...] z dnia [...].03.2008 r.) Jednocześnie ustaliła, że schorzenia ujęte w pkt. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 rozpoznania pozostają bez związku ze służbą wojskową.

D. Z. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Datę powstania inwalidztwa oraz grupy inwalidztwa określono na [...] lipca 2014 r. Stwierdzono też, że badany jest zdolny do pracy.

Projekt powyższego orzeczenia został zatwierdzony przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. w dniu [...] kwietnia 2015 r.

W odwołaniu od orzeczenia RWKL D. Z. zarzucił, że zostało ono podjęte z naruszeniem prawa. Nie zgodził się z zawartym w tym orzeczeniu stwierdzeniem, że jest zdolny do pracy. Zakwestionował uprawnienie wojskowych komisji lekarskich do orzekania o zdolności do pracy. Powołując się na stwierdzone u niego uszkodzenie słuchu pozostające w związku ze służba wojskową wniósł o orzeczenie u niego II grupy inwalidztwa.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż zespół orzeczniczy CWKL szczegółowo zapoznał się z nadesłaną dokumentacją orzeczniczo-lekarską. Wynika z niej, że trwałą niezdolność badanego do zawodowej służby wojskowej orzeczono z powodu obustronnego przytępienia słuchu. Wielkość ubytku słuchu oceniono na podstawie wyników badań audiometrycznych przeprowadzonych podczas procesu orzeczniczego. Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 21, według którego ocenia się słuch orzekanych, średnie wartości krzywych progowych dla przewodnictwa powietrznego u badanego wyniosły dla obu uszu około 60 dB. Powyższe obligowało RWKL do zakwalifikowania tego schorzenia według § 21 pkt 5, co automatycznie skutkuje przyznaniem kategorii zdrowia "N". CWKL zaznaczyła jednocześnie, że uszkodzenie narządu słuchu określane mianem osłabienia (średnie wartości krzywych progowych dla przewodnictwa powietrznego zawarte są między 26 dB a 40 dB) nie powodują niezdolności do służby żołnierza zawodowego. Z powyższego wynika, że nasilenie choroby [...] D. Z. jest na tyle duże, że nie pozwala na dalsze pełnienie zawodowej służby wojskowej, ale na tyle małe, że zalicza badanego do trzeciej grupy inwalidztwa.

Jednocześnie wyjaśniono, że określenie w pkt 11e orzeczenia RWKL w W. zdolności do pracy wynika z art. 20 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015, poz. 330), gdzie w ust. 1 ustalono trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do pracy. Skarżącego dotyczy punkt 3 ww. artykułu i ustępu określający "III grupę - obejmującą zdolnych do pracy".

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. Z., zarzucając naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi ponownie zakwestionował zapis zawarty pkt 11e orzeczenia RWKL w W. nr [...] stwierdzając, iż ustawodawca nie dał wojskowym komisjom lekarskim prawa orzekania o zdolności do pracy. Według skarżącego przy orzekaniu grupy inwalidzkiej wojskowe komisje lekarskie zgodnie z prawem mogą orzekać tylko pkt 1 I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy lub pkt 2 II grupę - obejmującą częściowo zdolnych do pracy. Wynika to z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie, której wojskowe komisje lekarskie orzekają o niezdolności do pracy. Tam pojęcia "zdolnych do pracy" natomiast nie ma. Występują tylko pojęcia "częściowo zdolnych do pracy" i "całkowicie niezdolnych do pracy".

Zarzucił ponadto, że RWKL w W. w swoim orzeczeniu w pkt 8 Rozpoznanie B. Schorzenia współistniejące ppkt 9 użyła sformułowania "symulacja objawów zaburzeń lękowo-depresyjnych w wywiadzie". Takiego rozpoznania żaden lekarz w tym kraju u niego natomiast nie stwierdził, bo takiego rozpoznania w ogóle nie ma. Zgodnie zaś z aktualnie obowiązującym prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. rozpoznano u niego " zaburzenia nerwicowe lękowo - depresyjne". I taki też wpis powinien się znaleźć w pkt 8 Rozpoznanie B. Schorzenia współistniejące ppkt 9 orzeczenia RWKL w W. nr [...], co jest zgodne z art. 66 pkt 2 Zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową i określenia grupy inwalidztwa oraz o jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Wniosek o odrzucenie skargi w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową i określenia grupy inwalidztwa CWKL uzasadniła tym, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Na poparcie tego stanowiska CWKL powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wniosek o oddalenie skargi w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej CWKL uzasadniła natomiast tym, iż orzeczenie w tym zakresie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, stanowiącymi podstawę jego wydania oraz zgodne z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r.

Jednocześnie, za niezrozumiałe i pozbawione podstaw CWKL uznała zarzuty skarżącego dotyczące kompetencji wojskowych komisji lekarskich sprowadzające się do stwierdzenia, iż "wojskowe komisje lekarskie orzekają o niezdolności do pracy ale o zdolności do pracy już nie" wskazując, iż konieczność zawarcia takiego zapisu w orzeczeniu wynika z ustalonego wzoru orzeczenia, stanowiącego załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, ponownie zakwestionował orzeczenie wobec niego III grupy inwalidztwa w powiązaniu ze zdolnością do pracy, do czego wojskowe komisje lekarskie nie są według niego uprawnione. Zakwestionował też ponownie użyte w treści orzeczenia sformułowanie "symulacja objawów zaburzeń lękowo-depresyjnych w wywiadzie". Według niego prawidłowo wpis powinien brzmieć "zaburzenia nerwicowe lękowo-depresyjne" i taki wpis powinien znaleźć się w orzeczeniu.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia poprzez nakazanie CWKL dokonania następujących zmian w treści dotychczasowego orzeczenia:

- w pkt 11a), b), c) orzeczenie wobec niego I lub II grupy inwalidztwa na zasadzie art. 20 pkt 1 ppkt 1 lub 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin;

- w pkt 8 Rozpoznanie. Schorzenia współistniejące ppkt 9 w miejsce niezgodnego z prawem wpisu "symulacja objawów zaburzeń lękowo-depresyjnych w wywiadzie" dokonać zgodnego z prawem wpisu "zaburzenia nerwicowe lękowo-depresyjne".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2015 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 576), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.

Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 666 ze zm.).

Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11.

W niniejszej sprawie D. Z. zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tą kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.

Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w postępowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.

Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art. 24 – 27 K.p.a.).

Z akt administracyjnych wynika natomiast, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a w konsekwencji postępowanie przed tym organem dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W myśl natomiast art. 26 § 1 K.p.a., w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi przepis art. 24 § 4 K.p.a., wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron.

Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 K.p.a., w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a., wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 K.p.a.). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16).

Odnosząc treść powołanego przepisu do stanu faktycznego niniejsze sprawy należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. jako organ II instancji orzekali pracownicy tego organu, którzy uprzednio brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

[...] P. M. oraz [...] M. W. brali bowiem udział w postępowania prowadzonym przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w W. w ramach instytucji uregulowanej w § 26 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15 poz. 80), które miało zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową – przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia.

Wedle treści § 26 ust. 2 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia).

Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym.

Takie stanowisko wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 853/14 (opubl. w bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdził, że wyrażenie przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską stanowiska w przedmiocie projektu orzeczenia komisji lekarskiej niższego stopnia stanowi o udziale członków tej komisji w wydaniu samego orzeczenia, co skutkuje w przypadku jego zaskarżenia obowiązkiem wyłączenia się od kontroli orzeczenia tych członków Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, którzy brali udział w jego opiniowaniu – art. 24 § 1 pkt. 5 K.p.a.

W niniejszej sprawie bezspornym jest natomiast, że [...] P. M. oraz [...] M. W. brali udział, w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w dniu [...] kwietnia 2015 r. podczas którego doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., a także naruszając przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. orzekali jako członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w postępowaniu odwoławczym wydając zaskarżone orzeczenie utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19).

Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.