Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1124/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi J. P. i S. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. J. P. i S. P. w związku z otrzymaną aktualizacją tytułu wykonawczego [...] wnieśli zarzuty na postępowanie egzekucyjne podnosząc, że aktualizacji tytułu dokonano mimo, że tytuł wykonawczy przestał istnieć w związku z prawomocnym wyrokiem WSA, co spowodowało nieistnienie obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z orzeczenia Sądu, niewłaściwie ustalono zobowiązanego, w sprawie występuje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci hipoteki, nastąpiło niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o egzekucji w administracji w aktualizowanym tytule - domagając się odrzucenia aktualizacji. Podniosła strona, że nie dokonano aktualizacji po wydanym przez WSA wyroku, mimo, iż organ był do tego zobowiązany z mocy § 9 ust. 1b rozporz. Min. Fin. z dnia 22.11.2001 r. oraz innymi przepisami, wykazane w aktualizacji hipoteki ustawowa i przymusowe, zostały wpisane do aktualizacji tytułu wykonawczego sprzecznie z prawem, bowiem wygasły wraz z uprawomocnieniem się wyroku uchylającego decyzję w sprawie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., a nadto aktualizacja wskazuje nieruchomości nie należące do zobowiązanego ani do spółki.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oddalił jako bezprzedmiotowe zarzuty J. P. i S. P.. Wskazał organ na mające zastosowanie przepisy art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i wyjaśnił, że decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] uchylającą w części decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Nr [...] określono dla J. i S. P. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., która to decyzja i wynikająca z niej zaległość podatkowa została wykazana w aktualizacji tytułu wykonawczego SM [...] wystawionej dnia [...], doręczonej zobowiązanym w dniu [...] Przed tą datą, w dniu 4.06.2007 r. WSA postanowieniem sygn. ISA/Wr 1339/06 odrzucił skargę na tę decyzję, w związku z czym stała się ona ostateczna i prawomocna. Obowiązek wynikający z tej decyzji jest wymagalny. Zarówno tytuł wykonawczy [...] wystawiony w dniu [...]. jak i jego aktualizacja z dnia [...]., z uwagi na fakt, że decyzje wymiarowe dotyczyły solidarnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. obojga małżonków, zostały wystawione na oboje małżonków. Odnosząc się do zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia stwierdził organ, że tytuł wykonawczy [...] nie zawierał numeru decyzji, bowiem w druku brak było takiej pozycji. Ponadto z art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy nie wynikało, że taki wymóg istniał. Należało wskazać w tytule wykonawczym treść podlegającego egzekucji obowiązku i jego podstawę prawną, oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny i określenie wysokości należności pieniężnej. Aktualizacja tytułu wykonawczego została wystawiona na druku obowiązującym obecnie, przy czym wskazano w niej w odpowiedniej rubryce podstawę prawną należności - decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], w związku z czym zarzut niedopuszczalności egzekucji z uwagi na naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy, jest bezzasadny, jak również wymienienie w tytule wykonawczym ustanowionych hipotek, które, zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 ustawy powinny być wskazane w tytule wykonawczym. Wskazując na przepis art. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym stwierdził organ, że ponieważ hipoteka nie jest wymieniona wśród stosowanych środków egzekucyjnych, brak podstaw do rozpatrywania tego zarzutu.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji organ odwoławczy podzielił stanowisko i jego argumentację zawartą w postanowieniu, podkreślając, że z kręgu zarzutów należy wyłączyć te, które odnoszą się do tytułu wykonawczego z dnia [...] r., ze względu na upływ terminu. Podkreślił, iż hipoteki nie są środkiem egzekucyjnym, ustanowione zostały w odrębnym postępowaniu. Zwrócił uwagę organ na niefortunne użycie w zaskarżonym postanowieniu oddalającym sformułowania "bezprzedmiotowe zarzuty", jednakże z treści uzasadnienia wynikają przesłanki rozstrzygnięcia i ich istota.

W skardze od powyższego postanowienia skarżący wnosząc o jego uchylenie jako sprzecznego z art. 33 i art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzucili celowe zniekształcenie stanu faktycznego wynikającego z dokumentów sprawy oraz użycie argumentacji sprzecznej z prawem. Skarżący stwierdzili, że otrzymali aktualizację tytułu wykonawczego [...] z dnia [...]., który nigdy nie został im doręczony ani bezpośrednio, ani za pośrednictwem poczty. Zarzucili skarżący, że tytuł został wystawiony na oboje małżonków, podczas, gdy zasadą jest wystawienie tytułu na jednego zobowiązanego. Stwierdzili, że skoro nie doręczono im tytułu wykonawczego, zostali pozbawieni możliwości złożenia od niego zarzutów, co oznacza, że nie jest wymagalny obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego. Przesłana aktualizacja tytułu wykonawczego w rzeczywistości nie stanowi jego aktualizacji, bowiem różni się zasadniczo od tytułu wykonawczego. Chybiona jest argumentacja organu, że zmieniały się druki tytułów wykonawczych, przecież ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie uległa zmianie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentacje swojego stanowiska zawartą w uzasadnieniu postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Przeprowadzając we wskazanym, zakresie ocenę legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził Sąd, że nie narusza ono prawa.

W skardze strona skarżąca zarzuca brak doręczenia tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...] obojgu skarżącym, wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków. Nie doręczenie pierwotnego tytułu wykonawczego powoduje, że obowiązek objęty tym tytułem nie jest wymagalny. Zakwestionowali skarżący prawidłowość wypełnienia tytułu wykonawczego jak i jego aktualizacji.

Poddane kontroli Sądu postanowienie odnosi się do zgłoszonych przez skarżących w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów w związku z doręczeniem im aktualizacji tytułu wykonawczego Nr [...] Skarżący zarzucili:

1) aktualizację tytułu wykonawczego, który, w związku z wydanym prawomocnym wyrokiem WSA przestał istnieć, co pociągnęło za sobą nieistnienie obowiązku,

2) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia Sądu,

3) niewłaściwe ustalenie zobowiązanego,

4) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanie środka w postaci hipoteki,

5) niespełnienie w aktualizowanym tytule wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wymienia enumeratywnie, co może stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Natomiast przepis art. 27 wskazuje elementy, jakie winien zawierać tytuł wykonawczy. W przepisie art. 27c ustawy postanowiono, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady, iż tytuł wykonawczy wystawia się odrębnie na każdego zobowiązanego. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie są zobowiązanymi, z mocy art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zbędne jest wystawianie na każdego zobowiązanego odrębnych tytułów wykonawczych.

W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż zgłaszane przez skarżących poszczególne zarzuty dotyczące aktualizacji tytułu wykonawczego nie zasługują na uwzględnienie..

Zgodnie z treścią § 9 ust. 1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wydanie orzeczenia określającego lub ustalającego inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym skutkuje aktualizacją tytułu wykonawczego, w sposób opisany w tym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji z dnia [...] [...], uchylającej w części decyzję organu I instancji określającej zaległość J. i S. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., skutkowało dokonaniem aktualizacji tytułu wykonawczego [....] Decyzja ta została wydana w wyniku uchylenia wyrokiem WSA z dnia 4 listopada 2004 r. (sygn. akt ISA/Wr 199/01) decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [....] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. Pozostała w obrocie decyzja organu I instancji, a więc niezasadne jest twierdzenie skarżących, że w konsekwencji wyroku Sądu tytuł wykonawczy przestał istnieć, a wydanie kolejnej decyzji organu II instancji z dnia [...]. w przedmiocie wymiaru zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych skutkowało aktualizacją tytułu wykonawczego, o czym stanowi wyżej przywołany przepis § 9 ust. 1b rozporz. z dnia 22 listopada 2001r. Zatem w rubryce "podstawa prawna należności" prawidłowo wpisano aktualną decyzję organu II instancji.

Zarzuty skarżących zarzucające błąd co do osoby zobowiązanego, jak i określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z orzeczenia, a także niedopuszczalności egzekucji administracyjnej również słusznie zostały uznane przez organ II instancji za bezzasadne. Decyzja z dnia [...] dotycząca wymiaru z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. J. i S. P. odnosiła się do obojga małżonków, a więc zgodnie z treścią art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, gdy oboje małżonkowie są zobowiązanymi zbędne jest wystawianie na każdego zobowiązanego odrębnych tytułów wykonawczych.

Prawidłowo także ocenił organ zarzuty skarżących co do braku spełnienia przez aktualizację tytułu wykonawczego wymogów określonych treścią art. 27 ustawy, jak również odnoszące się do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci hipoteki. Ustanowienie hipotek zostało wykazane w aktualizacji tytułu wykonawczego na podstawie art. 27 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej i dokonując aktualizacji organ egzekucyjny miał obowiązek, właśnie wypływający z tego przepisu, wskazać zabezpieczenie należności m. in. hipoteka przymusową. Zabezpieczeń tych nie dokonano w toku postępowania związanego z aktualizacją tytułu wykonawczego.

Zarzuty skarżących odnoszące się do nie doręczenia im pierwotnego tytułu wykonawczego nie podlegają kontroli w toku niniejszego postępowania.

Zgłoszone przez skarżących zarzuty odnosiły się do postępowania egzekucyjnego związanego z aktualizacją tytułu wykonawczego i one zakreślają ramy postępowania, także postępowania sądowego.

Mając na uwadze powyższe należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w związku z czym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.