Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 974/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 9, art. 10, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 1a), ust. 4, art. 18 ust.1, art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: § 1 ust. 1, § 4
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 306
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 124 ust. 1 i ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 6 ust. 1, art. 24 ust. 1 lit. c, art. 51 ust. 1, art.68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] maja 2009 r. H.O. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. Do jednolitej płatności obszarowej zadeklarował działki rolne oznaczone symbolami A, B, C, D, E, F, G o powierzchni 14,29 ha.

W wyniku weryfikacji wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieprawidłowości wymagające złożenia wyjaśnień przez wnioskodawcę. Na wezwanie organu z dnia [...] września 2009 r. H.O. złożył korektę wniosku, w której poprawił powierzchnię działek rolnych F i G. Ponadto stwierdzono zawyżenie powierzchni działki rolnej F na działce nr ewid. [...] oraz działki rolnej G na działce nr ewid. [...]. Stwierdzono powierzchnie, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, zadrzewione i zakrzewione. Z zadeklarowanych do płatności 14, 29 ha wykluczono 2,27 ha, co dało powierzchnię 12,02 ha. Od stwierdzonej powierzchni 12,02 ha odjęto dwukrotność różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, co dało powierzchnię 7,48 ha. Od tej powierzchni decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] naliczono wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w kwocie 3792,21 zł.

Dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r. przyznającej H.O. płatności za 2009 rok, celem ustalenia, czy decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 14, art. 15, art. 17, art. 20 ust. 1, art. 124 Rozporządzenia Rady WE Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16) w zw. z art. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 7 ust. l, art. 30 ust. l, pkt l ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego (Dz. U. nr 170, poz. 1051 ze zm.).

W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego, na skutek weryfikacji działek zadeklarowanych przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...] maja 2009 r., organ stwierdził w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa krajowego oraz prawa wspólnotowego, że wskazane w decyzji nr [...], na mocy której przyznano płatność do powierzchni 2,43 ha i 1,11 ha na działkach ewidencyjnych [...], nie spełniają warunków umożliwiających ubieganie się o płatności obszarowe. Weryfikacja maksymalnego kwalifikowanego obszaru w systemie identyfikacji działek rolnych wykazała, iż na działkach ewidencyjnych nr [...], powierzchnia uprawniona do płatności obszarowych wyniosła odpowiednio 1,3 ha i 0,59 ha.

W konsekwencji, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2010 r. Organ stwierdził, że wnioskodawca zadeklarował we wniosku działki referencyjne nr [...] niespełniające warunków umożliwiających ubieganie się o płatności obszarowe do powierzchni odpowiednio 2,43 ha oraz 1,11 ha. Weryfikacja wykazała powierzchnię na tych działkach ewidencyjnych uprawnioną do płatności obszarowych na poziomie odpowiednio 1,3 ha oraz 0,59 ha. Tym samym wnioskodawca otrzymał płatności odpowiednie do zadeklarowanej powierzchni tych działek, tj. 3,54 ha, przekraczającej maksymalny kwalifikowany obszar 1,89 ha. Organ potraktował to jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji przyznającej płatność do obszarów przekraczających wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego. Decyzja ta została odebrana przez H.O. dnia [...] lipca 2011 r. i stała się ostateczna z dniem 4 sierpnia 2011 r.

W wyniku ponownej kontroli wniosku o przyznanie płatności na 2009 rok, decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił H.O. przyznania płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej na 2009 rok. W uzasadnieniu organ podał, że powierzchnia uprawniona do jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku H.O. o przyznanie płatności na 2009 rok o 3,92 ha. Wielkość tę organ ustalił odejmując od zadeklarowanej powierzchni 14,29 ha powierzchnię stwierdzoną przez organ w toku kontroli administracyjnej, wynoszącą 10,37 ha, w wyniku czego otrzymał różnicę 3,92 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 37,8% (3,92ha: 10,37ha x 100% = 37,8%, co przekracza 20%).

Od powyższej decyzji H.O. wniósł odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Zarzucił, że maksymalny kwalifikowany obszar do przyznania płatności dla działek nr [...] był znany organowi w dniu wydania decyzji, różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikowaną do objęcia płatnościami wynikła z winy urzędników ARiMR popełnionych w 2010 r. i nie powinna być przerzucana na wnioskodawcę. Wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji nie powoduje zdaniem strony, że wydanie nowej decyzji musi opierać się na tym samym stanie faktycznym zadeklarowanym we wniosku. Nieprawidłowości popełnione przez Kierownika Biura ARiMR powinny być usunięte prze korektę wniosku złożoną w trakcie tego postępowania, co stanowić będzie rzeczywisty stan faktyczny rozstrzygający o przyznaniu płatności. Nadto nowa decyzja powinna być poprzedzona postępowaniem administracyjnym z udziałem wnioskodawcy.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie tożsame z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, przedstawił w sposób szczegółowy stan prawny będący podstawą orzekania w niniejszej sprawie, a także wyczerpująco wyjaśnił, na podstawie jakich źródeł informacji (głównie ortofotomapa – tj. mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii), systemów komputerowych oraz jakimi metodami wyliczył powierzchnię referencyjną ewidencyjno-gospodarczą działek nr [...] będącą odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działek ewidencyjnych wydał rozstrzygnięcie tożsame z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, iż w myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – w miejsce wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wskazuje to, że zadania organu prowadzącego postępowanie w sprawach dotyczących płatności zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł, zaś od strony wymagana jest większa aktywność w zakresie przedstawiania dowodów. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Odnosząc się do braku wiedzy strony na temat stanu działek nr [...] organ podał, że stan działek został ustalony w czasie kontroli przeprowadzonej w związku z wnioskiem o przyznanie płatności na 2006 rok przez A.O. i S.O., o czym H.O. był wówczas powiadomiony. W konsekwencji znał on stan faktyczny deklarowanych działek ewidencyjnych nr [...]. Tym bardziej, że H., A. i S.O. mieszkają wspólnie w [...], a wszelka korespondencja jest kierowana właśnie na powyższy adres. Dodatkowo A.O. jest synem H.O. (co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego). W związku z tym organ nie podzielił argumentacji strony, iż nie znała stanu faktycznego występującego na spornych działkach.

Nadto H.O. w dniu 22 kwietnia 2010 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym zadeklarował prawidłową powierzchnię działek nr [...], tj. 1,30 ha oraz 0,59 ha – na rok przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] marca 2010 r. o przyznaniu dopłat. Z uwagi na to zarzut strony, iż nie wiedziała o stanie faktycznym przedmiotowych działek, organ uznał za nietrafny.

Dodatkowo uzależnienie przyznania płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości miało istotny wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy, co wynika z faktu, iż przepisy art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 mają charakter retroaktywny, czyli uzależniają przyznanie płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości. Ponadto stan faktyczny przedmiotowych działek w roku 2004 nie różni się stanu faktycznego w roku 2009 i 2010, co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy ortofotomapy z 4 września 2009 r. i 11 lipca 2010 r.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż powierzchnie działek ewidencyjnych nr [...] wskazane przez H.O. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 nie spełniają warunków określonych w art. 7 ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR H.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucił nie powiadomienie skarżącego o faktach opartych na dowodach znanych organowi z urzędu, rozpoznanie sprawy bez udziału strony, oparcie się przez organ na niekompletnych dowodach, protokół z kontroli przeprowadzonej za rok 2006 oraz powiadomienie skarżącego o tej kontroli nie były przedmiotem postępowania i nie znajdowały się w aktach sprawy. Sporne działki zostały zgłoszone przez skarżącego po raz pierwszy w 2009 roku i nie mogły być objęte kontrolą w 2006 roku, o czym skarżący miałby być powiadamiany. Zdaniem skarżącego przeprowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało, czy nieprawidłowości wynikały z winy skarżącego. Wnioskodawca po raz pierwszy deklarował omawiane działki do płatności [...] września 2009 r. Nie posiadał wówczas zestawienia powierzchni kwalifikowanych do płatności, dlatego organ powinien przedłożyć mu takie zestawienie lub pouczyć wnioskodawcę o fakcie, który mógł mieć wpływ na nienależnie lub nadmiernie pobrane płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem orzekającym w sprawie organom administracji publicznej nie można skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego.

Zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 tej ustawy, w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 (o którym mowa w art. 1 pkt 1a) ustawy), jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a) ustawy).

Wysokość płatności ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności (art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy). Płatności te są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1), w drodze decyzji administracyjnej (art. 19 ust. 1).

Stosownie do treści art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 30, str. 16) – do którego odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów tytułu V tego rozporządzenia "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (art. 124 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 73/2009).

Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 306 i nr 197, poz. 1433; Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 266 ze zm; Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 327). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach;

3) w przypadku łąk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie określonym w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jednak nie później niż do dnia 31 października;

4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 i 3 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie.

Z kolei zasady i tryb przeprowadzania kontroli dotyczących kryteriów kwalifikujących do przyznania płatności uregulowane zostały w tytule III rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L. z 2004 r. Nr 141, str. 18). Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia kontrole administracyjne, tzw. kontrole krzyżowe przeprowadzane są m.in. w zakresie zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich.

Stosownie do treści art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 będzie stosowany na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego co zapewni jednolitą identyfikację każdej działki referencyjnej.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, (...) przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.

Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego przez organy orzekające w sprawie na podstawie ortofotomapy wykazały, iż powierzchnia referencyjna ewidencyjno-gospodarcza (PEG), działek ewidencyjnych nr [...], która jest wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskiwanych z ortofotomapy, będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wyniosła na działce rolnej F 1,30 ha i działce rolnej G 0,59 ha tj. mniej niż zostało zadeklarowane przez wnioskodawcę do płatności we wniosku na rok 2009 (działka rolna F 3,35 ha, działka rolna G 2,46 ha). Maksymalny obszar kwalifikujący się do płatności na działce nr [...] wyniósł zatem 1,30 ha i 0,59 ha. Obszar ten nie objął powierzchni wskazanych działek, które nie kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, bowiem w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Obszar wyłączony z płatności, to regularne zadrzewienia znajdujące się w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] i nr [...], co potwierdziła wykonana w przedmiotowej sprawie w dniu 4 września 2004 r. ortofotomapa, a więc po dniu 30 czerwca 2003 r. Ponadto występowanie zadrzewień na przedmiotowych działkach ewidencyjnych nr [...] potwierdziła ortofotomapa wykonana w dniu 11 lipca 2010 r. W konsekwencji tylko powierzchnia 1,30 ha działki ewidencyjnej nr [...] oraz powierzchnia 0,59 ha działki ewidencyjnej nr [...] spełniły warunek określony w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W zaistniałym stanie faktycznym organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, bowiem od zadeklarowanej przez skarżącego do płatności na 2009 rok powierzchni 14,29 ha odjęto powierzchnię stwierdzoną przez organ w toku kontroli administracyjnej, wynoszącą 10,37 ha, co dało różnicę 3,92 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 37,8% (3,92ha : 10,37ha x 100% = 37,8%). Różnica ta zawiera się w przedziale wyznaczonym przez art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkującym zastosowaniem sankcji w postaci nie przyznania pomocy obszarowej (zdanie drugie powołanego przepisu).

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu oparcia wydanych w sprawie decyzji na protokole kontroli spornych działek za rok 2006, którego nie było w aktach sprawy, należy go uznać za całkowicie bezzasadny. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się bowiem odpisy protokołów kontroli spornych działek, wyznaczonej na dzień [...] listopada 2006 r. Co więcej, o terminie kontroli został telefonicznie powiadomiony skarżący H.O. (rubryka VII protokołu) mimo, iż jako producenci rolni występowali wówczas zamieszkujący pod tym samym adresem co skarżący S.O. oraz A.O.. Działki te zostały objęte kontrolą w zakresie płatności obszarowej oraz płatności przyznawanej do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (rubryka VI, poz. 50 i 51 protokołu), co prowadzi do uznania za niezasadny kolejnego zawartego w skardze zarzutu, iż działki te nie mogły być objęte kontrolą przeprowadzoną w 2006 r., o czym skarżący miał być powiadomiony. Organy administracyjne orzekające w sprawie zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i w sposób prawidłowy go rozpatrzyły, wyciągając z niego prawidłowe wnioski. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niekompletnym materiale dowodowym.

W kwestii zarzutu rozpoznania sprawy bez udziału strony, a także zarzutu braku ze strony organu stosownych pouczeń o okolicznościach mogących mieć wpływ na jego sytuację prawną w prowadzonym postępowaniu należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań została zmodyfikowana przez art. 3 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, w myśl którego w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wystąpił zaś z żądaniem umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Podobnie w omawianej ustawie zmodyfikowana została wynikająca z art. 9 k.p.a. zasada obowiązku udzielania informacji, w myśl której w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy organ prowadzący postępowanie dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego udziela stronom, jedynie na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Dodatkowo, o ile na gruncie według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, o tyle obowiązek ten na gruncie omawianej ustawy został w art. 3 ust. 2 pkt 2 ograniczony do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Oznacza to, iż ciężar dowodu w postępowaniu dotyczącym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego został nałożony nie tylko na organ prowadzący to postępowanie, ale również na stronę tego postępowania.

Odnośnie twierdzenia skarżącego o nieposiadaniu przez niego zestawienia powierzchni kwalifikowanych do płatności spornych działek należy się zgodzić z przedstawioną w odpowiedzi na skargę argumentacją organu, iż składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny powinien wskazać powierzchnię działki na której prowadzi działalność rolniczą i która spełnia warunki określone w przepisach, w szczególności w art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a w razie wątpliwości powinien dokonać pomiarów powierzchni, na które prowadzi tę działalność. W niniejszej sprawie działanie takie było wskazane tym bardziej, iż działki nr [...] zostały zadeklarowane do płatności po raz pierwszy w roku 2009, zaś wcześniejsze kontrole potwierdziły występowanie na tych działkach regularnych zadrzewień. Tym samym oczywistym było, że nie cała powierzchnia tych działek wynikająca z danych ewidencyjnych jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm. Co za tym idzie, nie cała powierzchnia tych działek kwalifikowała się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i tej świadomości można było wymagać od skarżącego.

W kwestii zarzutu braku winy skarżącego co do zaistniałych nieprawidłowości (pomijając już uwagi zawarte we wcześniejszym akapicie), należy przytoczyć treść przepisu art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z którego wynika, iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (a więc również w art. 51 tego rozporządzenia), nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Ponadto zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W niniejszej sprawie okoliczności wyłączające zastosowanie sankcji nie miały miejsca, gdyż rolnik zawyżył powierzchnię deklarowanych działek, na których prowadził działalność rolniczą, zaś skarżący został powiadomiony o nieprawidłowościach dotyczących działek nr [...] pismem organu z dnia [...] września 2009 r., którego odpis znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.