Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1742/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 97/15 w sprawie ze skargi D. H. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 1 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 15.04.2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 97/15) oddalił skargę D.H. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 1 grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 7 listopada 2003 r. D. H. zwróciła się do Urzędu Gminy w P. z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego w zamian za posiadany książeczkowy dokument tożsamości wydany w dniu 18 czerwca 1968 r. We wniosku tym jako adres zameldowania na pobyt stały wnioskodawczym wpisała: w rubryce "Miejscowość" nazwę "S.", w rubryce "Ulica" nazwę "Osiedle" oraz "Numer domu" - "[...]".

Pismem z dnia 27 listopada 2003 r. wnioskodawczyni została poinformowana, że Urząd Gminy w P. podjął kroki w celu ujednolicenia numeracji budynków w całej gminie, w tym również w miejscowości S., w związku z czym wydanie dowodu osobistego z określaniem adresu zamieszkiwania innym niż S. będzie możliwe dopiero z chwilą podjęcia uchwały o zmianie numeracji.

W dniu 4 kwietnia 2005 r., po zakończeniu działań porządkujących numerację nieruchomości we wsi S., do D. H. i jej męża J. H. skierowano zawiadomienie o nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego "S.".

W dniu 5 kwietnia 2005 r. Wójt Gminy P. wydał decyzję Nr [...] o odmowie wpisania w dowodzie osobistym adresu "S., ul. O." jako niezgodnego z danymi figurującymi w ewidencji ludności.

Po złożeniu odwołania przez D.H. Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia 3 sierpnia 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 396/05) uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że bez skutecznego prawnie wzruszenia dotychczasowego zameldowania skarżącej organ administracji w postępowaniu w sprawie wydania dowodu osobistego jest związany dokonanym wcześniej zameldowaniem.

Następnie, Wójt Gminy P. decyzją z dnia 24 października 2006 r. Nr [...] orzekł z urzędu o zameldowaniu D. H. pod adresem "S.". Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzją z dnia 23 listopada 2006 r. Nr [...], gdyż obowiązujące przepisy nie umożliwiają dokonania zameldowania z urzędu, a jedynie na wniosek.

W dniu 20 czerwca 2012 r. Wójt Gminy P. decyzją Nr [...] ponownie odmówił wpisania w dowodzie osobistym żądanego przez D. H. adresu zameldowania "S., O." jako niezgodnego ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dokonana została zmiana administracyjna numeracji nieruchomości i obecnie prawidłowym adresem zameldowania jest adres "S.". Od powyższej decyzji D.H. złożyła odwołanie do Wojewody Dolnośląskiego, który decyzją z dnia 27 lipca 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 616/12 ponownie uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie oznacza automatycznie zmiany adresu zameldowania, dlatego organy naruszyły przepis art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z uwagi na niepodjęcie działań mających na celu weryfikację dotychczasowego adresu zameldowania D. H..

Następnie, Wójt Gmin P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania zameldowania D. i J. H. na pobyt stały w lokalu pod adresem S., O.. Zakończyło się ono wydaniem w dniu 28 czerwca 2013 r. decyzji Nr [...] orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej tego zameldowania, gdyż taki adres nigdy nie figurował w oficjalnych rejestrach dotyczących wsi S.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 sierpnia 2013 r. Nr [...] Na tę decyzję D. i J.H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 skargę tę oddalił.

Pismami z dnia 7 grudnia 2013 r. i 7 kwietnia 2014 r. D. H. nadal żądała rozpatrzenia jej wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. i wydania dowodu osobistego z wpisanym adresem zameldowania wskazanym w tym wniosku.

W dniu 4 lipca 2014 r. decyzją Nr [...] Wójt Gminy P. odmówił wydania D. H. dowodu osobistego z żądanym przez nią adresem S., O.. Wskutek złożenia przez nią odwołania, Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r. Nr [...]uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana - jak wynika z sentencji – w przedmiocie wpisania w dowodzie osobistym adresu zameldowania żądanego przez odwołującą, jednakże jako podstawę materialnoprawną powołano przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dane zgłoszone przez osobę dopełniającą obowiązku meldunkowego budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Powołany przepis prawa w żaden sposób jednak nie dotyczy kwestii zamieszczenia jakichkolwiek danych w dowodzie osobistym. Zagadnienie to zostało uregulowane w art. 37 ustawy. Art. 37 ust. 1 pkt 4 stanowi o zamieszczeniu w dowodzie osobistym adresu zameldowania. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona została wezwana do przedłożenia nowego formularza wniosku bez uzupełnienia danych adresowych, a ponadto aktualnych fotografii jako elementów niezbędnych przy załatwieniu wniosku o wydanie dowodu osobistego. Wezwanie to nastąpiło z powołaniem się przy tym na § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty, przy czym organ nie podał publikatora tego aktu - Dz. U. nr 47 z 2009 r., poz. 384 z późn. zm. Powołany § 7 ust. 1 tego rozporządzenia składa się obecnie z 3 punktów: 1 - dotyczy fotografii, a 3 i 4 - dołączenia odpisu stosownego aktu stanu cywilnego (pkt 2 dotyczący opłaty został uchylony). Zatem na podstawie przepisów powołanych przez organ I instancji nie można jednoznacznie stwierdzić, czym organ ten kierował się wydając swoje rozstrzygnięcie: brakiem aktualnych fotografii strony czy brakiem nowego wniosku bez uzupełnionych danych adresowych.

Pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Wójt Gminy P. wezwał D. H. do złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego według wzoru określonego w załączniku do wyżej wymienionego rozporządzenia bez danych o zameldowaniu (bowiem decyzją Nr [...] anulowano adres "S., O."), zaś z uwagi na upływ czasu od 7 listopada 2003 r. - dostarczenia aktualnych fotografii. Wnioskodawczyni została wezwana o doręczenie wskazanych wyżej dokumentów w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie dowodu osobistego. Żądane dokumenty nie zostały nadesłane przez D. H. – mimo odebrania wezwania w dniu 29 sierpnia 2014 r.

W związku z powyższym decyzją z dnia 14 października 2014 r. Nr [...] Wójt Gminy P. ponownie odmówił D. H. wydania dowodu osobistego z żądanym przez nią adresem zameldowania "S., O.".

Od powyższej decyzji D. H. złożyła odwołanie, podnosząc, że nie składała nowego wniosku o zameldowanie, zaś zameldowanie w dniu 28 stycznia 1983 r. zostało dokonane zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. Odwołująca dokonała zgłoszenia na pobyt stały pod numerem porządkowym O.– S., zaś dane o zameldowaniu nie były kwestionowane przez 30 lat, nawet w dacie wykupu nieruchomości 23 listopada 1993 r.

Decyzją z dnia 1 grudnia 2014 r. Nr [...] Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest wydanie dowodu osobistego D. H. z żądanym przez nią adresem zameldowania "S., O.", tj. takim, jaki figurował w książeczkowym dowodzie osobistym z 1968 r.

W rozpatrywanej sprawie, stosując się do wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wydanych wskutek wcześniejszego odmawiania wydania dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania, organ I instancji dokonał weryfikacji prawidłowości dotychczasowego zameldowania odwołującej. W efekcie powyższego została wydana decyzja Wójta Gminy P. z dnia 28 czerwca 2013 r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania strony pod adresem "S., O.", ponieważ adres taki nigdy nie został usankcjonowany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Dolnośląskiego, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 oddalił skargę D. i J. H.. Następnie pełnomocnik D. i J. H. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wydanego wyroku. Jednakże zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, zatem wniesienie skargi do sądu nie wstrzymało również wykonania ostatecznej decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu gminy, czyli orzekającej o anulowaniu zameldowania D. H. pod adresem S., O.. Decyzja ta została wykonana, a więc wyżej wymieniony adres zameldowania został anulowany.

Wojewoda zauważył, że skoro wskazany przez stronę adres zameldowania "S., O." został anulowany, to nie jest – zdaniem organu II instancji - w tej sytuacji możliwe wydanie dowodu osobistego z powyższym adresem. Dopóki zatem D. H. nie dopełni obowiązku meldunkowego i nie zamelduje się pod nadanym jej nieruchomości adresem, tj. S., dopóty będzie mogła otrzymać dowód osobisty jedynie bez zamieszczonych w nim danych adresowych. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że w poprzednim dokumencie tożsamości wpisano jako adres zameldowania strony "S., O.", bowiem wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, więc przy wymianie na nowy zamieszczane dane powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 405/09). Odwołująca - zgodnie z danymi figurującymi w ewidencji ludności - nie posiada obecnie adresu zameldowania na pobyt stały bądź pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, zatem - na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w jej dowodzie osobistym nie mogą zostać zamieszczone dane o adresie miejsca zameldowania, a w szczególności zameldowania pod adresem "S., O.".

Odnosząc się jednocześnie do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski uchylił w 2006 r. decyzję organu gminy orzekającą o zameldowaniu strony z urzędu pod adresem S. az umorzył postępowanie w tym zakresie, ponieważ obowiązujące przepisy prawa nie umożliwiają dokonania zameldowania osoby z urzędu, a jedynie na wniosek danej osoby, zaś Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. uchylił wpis dotyczący zmiany określenia położenia nieruchomości odwołującej ze względów proceduralnych. Wskazał przy tym, że to nie sąd ustala numery porządkowe nieruchomości, więc powyższe postanowienie nie ma wpływu na oznaczenie adresowe lokalu będącego współwłasnością odwołującej. Zmiana adresu danej nieruchomości nie wpływa na ważność aktu notarialnego dotyczącego tej nieruchomości, ani w żadnej mierze nie odbiera własności lokalu osobom, do których ten lokal należy.

Na powyższą decyzję Wojewody Dolnośląskiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła D.H. zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewydanie dowodu osobistego zgodnie z wnioskiem skarżącej, pomimo że wniosek ten odpowiadał wszelki danym wynikającym z istniejącej wówczas ewidencji ludności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w piśmie z dnia 7 listopada 2003 r. złożonym w Urzędzie Gminy w P. zawarła wniosek o wymianę dowodu osobistego w zamian za dotychczas posiadany z 1968 r., który utracił swoją ważność. Podniosła, że składając ten wniosek opierała się na danych zawartych w już posiadanym dowodzie osobistym, tj. jako miejsce zameldowania wskazała "S. O.. Podała, że wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny, oparty o zapisy ewidencyjne. W dacie złożenia wniosku o wymianę dowodu osobistego, dane o zameldowaniu stanowiące jego podstawę pochodziły z ewidencji ludności prowadzonej przez Gminę P. a ponadto znajdowały potwierdzenie w ewidencji gruntów, decyzjach podatkowych oraz wpisie w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącej

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15.04.2015 r. oddalił skargę D.H. na wskazaną wyżej decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 1.12.2014 r.

Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 7 listopada 2003 r. skarżąca wniosła o wydanie nowego (z powodu upływu terminu ważności dotychczasowego) dowodu osobistego ze wskazanym przez nią adresem zameldowania "S. O., który figurował w poprzednio wydanym dowodzie osobistym z 1968 r. W związku z powyższym pismem zostały podjęte przez organ gminy działania celem ujednolicenia numeracji budynków w całej gminie, w tym również w miejscowości S. których konsekwencją było skierowane w dniu 4 kwietnia 2005 r. do D.H. i jej męża J. H. zawiadomienie o nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego "S.".

Istotne w sprawie jest również to, że w wyrokach z dnia 19 lipca 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 396/05) oraz z dnia 22 stycznia 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 616/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał organy orzekające w sprawie do dokonania weryfikacji prawidłowości dotychczasowego zameldowania skarżącej. "Organ administracyjny – w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego - związany jest dokonanym wcześniej zameldowaniem i bez jego wzruszenia w postępowaniu w tym przedmiocie prawidłowości dotychczasowego zameldowania – zameldowanie to nie może być skutecznie kwestionowane i podważane. Odmienne postępowanie stanowi naruszenie prawa. Nie podważając zasady nadawania nieruchomościom numerów porządkowych w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28.10.2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości) stwierdzono, że – bez skutecznego prawnie wzruszenia dotychczasowego zameldowania skarżącej – nie można w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego twierdzić, iż miejsce zameldowania podane przez stronę we wniosku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi" (wyrok w sprawie III SA/Wr 396/05). Jak wskazał natomiast Sąd w wyroku w sprawie IV SA/Wr 616/12, "organy administracji przyjęły (...), że zmiana numeru porządkowego nieruchomości, oznacza zmianę stanu faktycznego sprawy, skutkującą zmianą adresu zameldowania, zamieszczanego w dowodzie osobistym, powodującą iż zbędne jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia zarówno w formie decyzji administracyjnej jak i czynności materialno–technicznej w kwestii ustalenia prawidłowego adresu zameldowania skarżącej. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie oznacza jednak zmiany adresu zameldowania. (...) Podkreślił sąd I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do tego rodzaju zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby utratę mocy wiążącej, oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku Sądu z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie uchyla wytycznych Sądu zawartych w omawianym wyroku nakazującym weryfikację dotychczasowego zameldowania skarżącej. Ponadto o zmianie tej skarżąca została poinformowana pismem Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r., a pierwsza decyzja tego organu odmawiająca wpisu w dowodzie osobistym dotychczasowego adresu zameldowania wydana została następnego dnia, czyli 5 kwietnia 2005 r. Tym samym, wg Sądu I instancji, w sposób oczywisty organy orzekające obu instancji naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a. Nie podejmując działań mających na celu wzruszenie adresu zameldowania skarżącej, organy administracji naruszyły również art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, organ gminy prowadzący tę ewidencję, obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ, co wymaga stosownego postępowania administracyjnego w tym zakresie i podjęcia decyzji administracyjnej. (...). W świetle powyższego brak było podstaw prawnych do wydania decyzji odmawiającej wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania podanego przez skarżącą".

Efektem powyższych wyroków jest decyzja Wójta Gminy P. z dnia 28 czerwca 2013 r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania strony pod adresem "S. , O.". Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 r. Nr [...], natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 oddalił wniesioną na tę decyzję skargę D. i J. H..

W powyżej wskazanym wyroku Sąd uznał za słuszne przyjęcie przez Wojewodę, że "jedną z przesłanek niezbędnych do dokonania zameldowania w danym lokalu jest istnienie konkretnego adresu, którym oznaczony jest lokal objęty wnioskiem o zameldowanie. W dacie zameldowania skarżących, tj. w dniu 28 stycznia 1983 r. nie istniała miejscowość o urzędowej nazwie S., gdyż w dacie tej czynności figurowała jedynie miejscowość o nazwie urzędowej S. (powiat jeleniogórski) nadana rozporządzeniem Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. 1947 r. nr 37, poz. 297), w którego § 1 postanowiono, że przepis ten ustala w brzmieniu polskim, nazwy oraz pisownię miejscowości podanych w tym przepisie. Podkreślił WSA we Wrocławiu, że nazwa miejscowości (wsi) S. ujęta została również w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (DZ. U. z 2013 r. poz. 200), wydanego na podstawie ustawy art. 9 ust. 1 z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz.U. nr 166, poz. 1612 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2003 r. W załączniku do tego rozporządzenia, str. 2038, podano bowiem nazwę wsi S. w Gminie P., Powiat J., z identyfikatorem miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju [...]. Zatem nazwa "O." była jedynie nazwą potoczną i nie może stanowić nazwy ulicy, będącej częścią składową adresu, o którym mowa zarówno w § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności, które obowiązywało w dacie zameldowania skarżących, jak i w art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Słusznie przy tym wskazały organy orzekające w sprawie, że w dacie zameldowania skarżących również w ewidencji gruntów i budynków w miejscowości S. nie znajdował się adres "O.". Ewidencja ta w dacie zameldowania była prowadzona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tego dekretu, ewidencja ta obejmowała co do budynków – położenie, przeznaczenie, materiał z jakiego zostały wykonane, rok ukończenia budowy oraz szczegółowy opis. Określenie położenia sprecyzowane zostało zaś w załączniku nr 1 i nr 2 do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 29 lipca 1955 r. (M.P. nr 71 poz. 894), z których wynika, że obejmuje ono nazwę miejscowości, gruntu, nieruchomości, ulicy, nr porządkowy itp. Prawidłowe są także ustalenia organów administracji, że nieruchomości skarżących nie został nadany numer porządkowy 4. Potwierdza to zawiadomienie Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r. nr [...] z którego wynika, że nieruchomości skarżących został nadany numer porządkowy [...]. Numer porządkowy został nadany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), a prace porządkowe mające na celu uporządkowanie numeracji nieruchomości rozpoczęły się dopiero w 2003 r., co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Z zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że do ewidencji ludności prowadzonej przez Wójta Gminy jako adres zameldowania skarżących wpisano przy rejestracji w 1983 roku jeszcze inny adres, tj. "S.". Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, że również ten adres jest nieprawidłowy skoro numerem [...] we wsi S. była oznaczona zupełnie inna nieruchomość, a osoby zamieszkałe w niej posiadają długoletnie zameldowanie, tj. od roku 1957, czyli wiele lat przed wybudowaniem i kupnem spornego lokalu przez skarżących i ich zameldowaniem. Zatem w niniejszej sprawie w dacie zameldowania skarżących ani też w późniejszym okresie, w miejscowości S. nie nadano nazwy ulicy podanej przez skarżących we wniosku o zameldowanie (O.) ani numeru porządkowego nieruchomości wskazanego w tym wniosku (nr [...]). Zasadnie więc organy orzekające w sprawie przyjęły, że adres podany we wniosku o zameldowanie był niezgodny ze stanem faktyczny, co uzasadniało uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania z dnia 23 stycznia 1983 r. w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenie pobytu stałego. Ewidencja ludności ma bowiem na celu rejestrację danych dotyczących m. in. zameldowania, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym".

Uwzględniając powyższe rozważania oraz fakt anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżących w lokalu pod adresem "S., O.", Sąd doszedł do przekonania, podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie jest w tej sytuacji możliwe wydanie dowodu osobistego ze wskazanym przez skarżącą we wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. adresem. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mógł zostać uwzględniony.

Odnosząc się zaś do podniesionych w skardze kwestii, że skarżąca składając wniosek o wymianę dowodu osobistego, opierała się na danych zawartych w już posiadanym przez nią dowodzie osobistym, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że fakt ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, więc przy wymianie dowodu osobistego na nowy zamieszczane dane powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby. Odwołująca zaś nie posiada obecnie adresu zameldowania na pobyt stały bądź pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, zatem - na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w jej dowodzie osobistym nie mogły zostać zamieszczone dane o adresie miejsca zameldowania. Art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie daje bowiem organowi uprawnień do wpisania w dowodzie osobistym innego miejsca zameldowania niż to wynika z aktualnej ewidencji zameldowania.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 15.04.2015 r. wniosła D. H., zaskarżając wyrok ten w całości.

Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji słusznie nie wydał dowodu osobistego zgodnie z wnioskiem skarżącej, mimo, iż wniosek ten spełniał wszystkie wymogi stawiane przepisami prawa, a ponadto był zgodny z danymi wynikającymi z istniejącą wówczas ewidencją.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w dacie złożenia wniosku o wymianę dowodu osobistego, dane o zameldowaniu stanowiące podstawę wniosku pochodziły z własnej ewidencji ludności prowadzonej przez Gminę P., i znajdowały potwierdzenie w ewidencji gruntów, decyzjach podatkowych oraz wpisie w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Wszelkie dane wymagane przez ówcześnie obowiązujące przepisy zostały przez skarżącą wskazane w złożonym wniosku. Miejsce zameldowania strony skarżącej jest "S., O." oparte było na stosownej dokumentacji.

Skarżąca domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ocenianej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ocena zarzutu skargi kasacyjnej tj. naruszenia prawa materialnego art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993; dalej ustawa powoływana jako u.e.l.d.o.) – prowadzi do wniosku, że złożony w tej sprawie środek odwoławczy nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarga kasacyjna podlegała zatem oddaleniu.

Analizę zarzutu skargi kasacyjnej stawianego wyrokowi sądu I instancji poprzedzić należy stwierdzeniem, że w ocenianej sprawie WSA we Wrocławiu nie kontrolował tych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które dotyczyły uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu skarżącej kasacyjnie pod adresem "S., O.", dokonanym wpisem do ewidencji ludności w 1983 r. Podkreślić jednak należy, iż orzeczenia wydane we wskazanym wyżej przedmiocie - tj. decyzja Wójta Gminy P. z dnia 28.06.2013 r. utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14.08.2013, od której skarga oddalona została wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 6.03.2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 695/13) - w istotnej mierze zdeterminowały sposób rozstrzygnięcia ocenianej sprawy. Między bowiem rozstrzygnięciem dotyczącym zameldowania określonej osoby pod oznaczonym adresem, a postępowaniem dotyczącym wydania dla tej osoby dowodu osobistego, o treści wskazującej na konkretny adres miejsca zameldowania, istnieje zależność tego rodzaju, że wynik pierwszego z tych postępowań niewątpliwie ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie drugiej. Wpisanie bowiem w dowodzie osobistym konkretnego adresu wynika, co do zasady, z uprzedniego uwidocznia tego adresu w ewidencji ludności (por. niżej). Wskazać zatem należy, iż stan kontrolowanej obecnie sprawy oceniać należało przez pryzmat funkcjonujących w obrocie prawnym, a wskazanych wyżej decyzji administracyjnych, zapadłych w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania D. H. pod adresem "S., O.". Organy orzekające w tej sprawie ustaliły, że wskazany adres – funkcjonował jedynie jako nazwa potoczna, która nie miała prawnego umocowania. To zaś było powodem uchylenia czynności zameldowania skarżącej pod wskazanym wyżej adresem. Odnosząc te ostateczne ustalenia do podstawy skargi kasacyjnej – należy wskazać, iż nietrafnie skarga ta zarzucała naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 4 u.e.l.d.o., który był materialno-prawną podstawą decyzji kontrolowanych przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 15.04.2015 r. Przepis ten określa dane, które winny znajdować się w dowodzie osobistym. Jedną z nich, jest właśnie zamieszczenie adresu miejsca zameldowania na pobyt stały. Zarzut naruszenia wskazanego przepisu skarżąca kasacyjnie uzasadniała faktem, iż spełniła wszelkie wynikające z przepisów prawa wymogi do uzyskania dowodu osobistego żądanej treści (tj. z adresem zamieszkania "S., O."), a nadto treść tę uzasadniały zapisy ewidencji ludności widniejące w dacie składania wniosku oraz treść ewidencji gruntów, decyzji podatkowych i wpis w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącej.

Przedstawione stanowisko nie jest jednak prawidłowe, gdyż nie uwzględnia ono faktu funkcjonowania w obrocie prawnym aktów, które podważyły uprzednio dokonany wpis w ewidencji ludności. Wpis ten, jak już podkreślono, jest podstawą do określenia w dowodzie osobistym adresu miejsca zameldowania. Skoro więc, stosownymi decyzjami ostatecznie uchylony został wpis do ewidencji ludności określający miejsce zameldowania D. H. pod adresem "S., O.", to odpadła podstawa do uwzględniania, w kontrolowanym postępowaniu, żądania skarżącej opierającego się właśnie na treści tego wpisu. Nie ma miejsca zatem zarzucane skargą kasacyjną naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną