Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2334/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz K. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2019r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 189c ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), po rozpatrzeniu odwołania K.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...], wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wysokości 1000 zł za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. decyzję organ I instancji wydał na podstawie przepisów art. 194 ust. 1 pkt 4 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2018 r.) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 701, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o odpadach".

Strona pismem z 1 października 2018 r. odwołała się od ww. decyzji, wskazując, że nie ma obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego, a w konsekwencji brak było podstawy do wymierzenia jej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Na poparcie powyższych zarzutów Strona wskazała, że w toku całego postępowania organ I instancji nie brał pod uwagę podnoszonej przez Stronę wielokrotnie okoliczności, że omyłkowo podała większą niż jest w rzeczywistości możliwa roczna moc przerobowa, we wniosku skierowanym do Marszałka Województwa [...] o wydanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów. Ponadto Strona wskazała, że cyt. "moc przerobowa całej instalacji powinna opierać się na wydajności urządzenia o najmniejszej przerobowości w jednostce czasu, w normalnych warunkach pracy instalacji, gdyż ta kształtuje rzeczywistą największą masę odpadu, jak może zostać przetworzona w instalacji". Ponadto Strona zarzuciła organowi I instancji, że za przesłanką przemawiającą za koniecznością posiadania przez Stronę pozwolenia zintegrowanego była wydana decyzja przez Marszałka Województwa [...] z dnia [...]grudnia 2014 r. znak: [...]. Powyższe w ocenie Strony sprawiło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy zebrany został w sposób dowolny i nieuprawniony.

W toku postępowania odwoławczego organ wskazał, że [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od 9 listopada do 4 grudnia 2017 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w prowadzonym przez stronę przedsiębiorstwie.

Podczas kontroli ustalono, że kontrolowany posiada decyzję Marszałka Województwa z [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję znak [...]udzielającą pozwolenie na wytwarzanie oraz zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na terenie przy ulicy [...]w [...]. Roczna moc przerobowa instalacji do produkcji paliwa alternatywnego określona jest w ww. decyzji na 90 000 Mg, a w przeliczeniu na dobę daje to 246,6 Mg odpadów, co stanowi maksymalną dobową zdolność przetwarzania odpadów. Natomiast łączna masa odpadów przewidziana do przetworzenia w ciągu roku to 54 550 Mg,

Ponadto ustalono, że produkcja paliwa alternatywnego prowadzona jest przy pomocy następujących urządzeń:

- rozdrabniacza wstępnego Ceron,

- separatora metalu,

- sita obrotowego,

- separatora powietrznego,

- rozdrabniacza właściwego LINDNER.

Od 1 lipca 2015 r. zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1101), wszyscy prowadzący instalacje określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r., w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), zobowiązani są posiadać pozwolenia zintegrowane. Zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do ww. rozporządzenia instalacja eksploatowana przez Pana K.B., to instalacja w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych, do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania. Zdolność przetwarzania zgodnie z ww. rozporządzeniem to największa ilość określonego odpadu lub odpadów, która może być przetworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji.

Organ uznał, że zgodnie z decyzją Marszalka Województwa [...]z dnia [...]grudnia 2014 r. znak: [...]maksymalna moc przerobowa instalacji do produkcji paliwa alternatywnego wynosi 246,6 Mg na dobę, w związku z powyższym podmiot od 1 lipca 2015 r. zobowiązany był do posiadania pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z art. 201 POŚ. Do dnia zakończenia kontroli podmiot nie uzyskał przedmiotowego pozwolenia. W związku z powyższym proces przetwarzania odpadów prowadzony był bez stosownego zezwolenia w tym zakresie. Powyższe stanowi naruszenie art. 41 ustawy o odpadach.

W związku z powyższym organ stwierdził, że Pan K.B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...], nie posiadał od dnia 1 lipca 2015r. zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], sygn.. [...] z dnia 4 grudnia 2017 r.

W ocenie organu obowiązek posiadania pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji przez Stronę powstał bowiem wprost z mocy prawa, a jego niespełnienie zagrożone jest określonymi sankcjami. Wynika on z art. 201 ust. 1 Poś i powstał z dniem 1 lipca 2015 r. na skutek wejścia w życie zarówno ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1101), jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169). W efekcie instalacje Strony, została ujęte w ust. 5 pkt 3 załącznika do wskazanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r., określającego katalog instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

W powiązaniu z treścią art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, które są eksploatowane w dniu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 (wskazanego rozporządzenia Ministra Środowiska) oraz nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, a od dnia ich wejścia w życie będą objęte tym obowiązkiem - powstał z dniem 1 lipca 2015 roku. Należy podkreślić, iż pozwolenie zintegrowane jest rodzajem pozwolenia emisyjnego i co do zasady musi być uzyskane przed dniem, w którym ten obowiązek jest wymagany, na podstawie odpowiedniego przepisu (por. M. Górski, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Warszawa 2008, s. 88-89).

Poza tym, jak stanowi teza 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola - Dz. U. UE. L. 2010. 334. 17 z 2010.12.17), w celu zapewnienia zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli, każda z instalacji powinna być eksploatowana wyłącznie wtedy, gdy posiada pozwolenie lub, w przypadku pewnych instalacji i czynności, w których wykorzystuje się rozpuszczalniki organiczne, wyłącznie wtedy, gdy posiada pozwolenie lub jest zarejestrowana.

W piśmiennictwie wyrażono pogląd, według którego pozwolenie emisyjne ma charakter instrumentu prewencyjnego w takim sensie, że musi być uzyskane przed podjęciem eksploatacji instalacji skutkującej powstaniem emisji. Jeżeli ustawa dla określonego rodzaju instalacji wymaga uzyskania pozwolenia, nie można rozpocząć jej eksploatacji takiej zgody wcześniej nie uzyskując (por. M. Górski, [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, s. 551).

W sprawie do naruszenia doszło od momentu powstania obowiązku, tj. od dnia 1 lipca 2015 r. ponieważ użytkowana była instalacja, która nie spełniała wymagań ochrony środowiska, ponieważ nie posiadała pozwolenia zintegrowanego. Instalacja od tego momentu działała nielegalnie. Co prawda Strona, uzyskała decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] udzielającą pozwolenie na wytwarzanie oraz zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na terenie przy ulicy [...]w [...]. Niemniej jednak posiadanie decyzji sektorowych wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie zwalnia Strony z obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Wręcz przeciwnie, zgodnie z art. 202 ust. 4 Poś w pozwoleniu zintegrowanym określa się warunki wytwarzania i sposoby postępowania z odpadami na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, niezależnie od tego, czy dla instalacji wymagane byłoby uzyskanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Na mocy art. 45 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach podmiot obowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa w Poś, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Jednocześnie wskazano, że z dniem 5 września 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592), zwanej dalej "ustawą o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw". Na mocy art. 1 pkt 15 ustawy o zmianie ustany o odpadach oraz niektórych innych ustaw zmienione zostało brzmienie art. 194 ustawy o odpadach, tj. przepisu materialnego, na podstawie którego wymierzane były dotychczas administracyjne kary pieniężne w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących gospodarki odpadami.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2018 r., administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez: wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41. Na mocy art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 maja 2018 r. do dnia 4 września 2018 r., administracyjna kara pieniężna za naruszenia, o których mowa w ust. 1, wynosi nie mniej niż 5000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł.

Od dnia 1 czerwca 2017 r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r" poz. 935) został wprowadzony do kpa "dział IVa Administracyjne kary pieniężne", którego przepisy określają zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych.

Z uwagi na brak przepisów przejściowych w ustawie o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w przedmiotowym przypadku, tj. postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wszczętym po dniu 31 maja 2017 r" zastosowanie mają przepisy art. 189c kpa, zgodnie z którym Jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.

W związku z powyższym Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrzył przedmiotową sprawę na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy o odpadach, jako korzystniejszych dla strony wymierzając karę w wysokości 1000 zł. tj. na podstawie przepisów obowiązujących przed ww. zmianą.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 189f kpa, umożliwiające odstąpienie od wymierzonej kary zarówno w trybie obligatoryjnym, jak i fakultatywnym. Naruszenia stwierdzonego przez organ I instancji nie można uznać za znikome, z uwagi na fakt iż niesie za sobą możliwość zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Pan K.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej :

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a.", polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej, a nie swobodnej oceny poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Skarżący prowadzi przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy okoliczność ta nie została potwierdzona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy przemawia za uznaniem, iż ze względu na zdolność przetwarzania odpadów posiadana przez Skarżącego instalacja nie może być traktowana jako instalacja wymagająca uzyskania pozwolenia zintegrowanego, w rozumieniu pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przypisania Skarżącemu odpowiedzialności i wymierzenia kary pieniężnej;

2) naruszenie art. 7 w zw. z art, 77 § 1 i 84 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, na okoliczność ustalenia faktycznej maksymalnej wydajności (największej ilości określonego odpadu lub odpadów, która może być przetworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji) wykorzystywanej przez Skarżącego instalacji, pomimo tego, że przedmiotem tego dowodu miała być okoliczność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a okoliczność ta nie została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona, co skutkowało dokonaniem przez GIOŚ dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego bezpodstawnego i przypisaniem Skarżącemu odpowiedzialności, a w konsekwencji wymierzeniem kary pieniężnej;

3) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść Skarżącego wątpliwości związanych z rzeczywistą wydajnością instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego, podczas gdy z przewidzianej w przywołanym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej wynika konieczność ich rozstrzygnięcia na korzyść obywatela, a nadto polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do władzy publicznej, a to w związku z podtrzymaniem przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji stanowiska organu I instancji, pozostającego w opozycji z prowadzonymi w latach 2015 - 2017 w zakładzie Skarżącego ustaleniami pokontrolnymi w zakresie legalności i prawidłowości funkcjonowania instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego do przetwarzania odpadów;

4) naruszenie art. 8 § 1, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zbyt ogólnych twierdzeń uniemożliwiających Skarżącemu dokonanie kontroli tejże decyzji, nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i brak odniesienia się przez GIOS do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, odnoszących się do kluczowej w sprawie kwestii dotyczącej faktycznej maksymalnej wydajności (zdolności przetwarzania) instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego;

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...], podczas gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji albo uchylenie w całości tej decyzji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, ti.:

1) naruszenie art. 201 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2018 poz. 799) w zw, z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169) w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na bezpodstawnym uznaniu, że o faktycznej wydajności (zdolności przetwarzania) instalacji wykorzystywanej przez Stronę decyduje treść decyzji Marszałka Województwa [...]z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], a nie zaś realna moc przerobowa tejże instalacji, uwzględniająca normalne warunki jej pracy, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż instalacja Skarżącego jest instalacją o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, podczas gdy największa ilość odpadów, która może być przetworzona w ciągu doby w normalnych warunkach pracy instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego nie przekracza wskazanej w przywołanym przepisie ilości 75 ton na dobę;

2) naruszenie art. 194 ust. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 992) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy zaszły okoliczności przemawiające za wymierzeniem Stronie kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, pomimo tego, że nie zostały spełnione przewidziane w tym przepisie przesłanki uzasadniające wymierzenie Stronie tej kary.

W oparciu o wskazane powyżej zarzuty skarżący wniósł o:

1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., a także uchylenie decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.;

2. rozpoznanie skargi na rozprawie;

3. zasądzenie od GIOŚ na rzecz 5karżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację mającą uzasadniać przedstawione zrzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.2107 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2018 poz.1302 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była ocena decyzji wydanej w oparciu o art. 194 ust. 1 pkt 4 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2018 r.) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 701, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o odpadach". Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2018 r., administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez: wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41.

Z uwagi na brak przepisów przejściowych w ustawie o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w przedmiotowym przypadku, tj. postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wszczętym po dniu 31 maja 2017 r" zastosowanie mają przepisy art. 189c kpa, zgodnie z którym Jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.

W dacie orzekania przez organ II instancji, przepis art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach został zmieniony ustawą o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 5 września 2018r. Zmiana wprowadzona tą ustawą zaostrzyła dolne granice kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Zatem co do zasady słusznie organ uznał, że dotychczasowo obowiązujący art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy jest względniejszy dla strony i z tego powodu organ uznał, że w takiej sytuacji należało zastosować przepisy dotychczasowe.

Wskazać jednak należy, że w rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się nie do wysokości kary ale do tego, czy do strony skarżącej w ogóle winien mieć zastosowanie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy. Jak wynika z akt sprawy wydając zaskarżoną decyzję orzekające w sprawie organy oparły się o ustalenia wynikające z protokołu kontroli nr [...], sygn.. [...] z dnia 4 grudnia 2017 r.

Wskazano w nim, że zgodnie z decyzją Marszalka Województwa [...]z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] maksymalna moc przerobowa instalacji do produkcji paliwa alternatywnego wynosi 246,6 Mg na dobę, w związku z powyższym podmiot od 1 lipca 2015 r. zobowiązany był do posiadania pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z art. 201 Prawa ochrony Środowiska. Do dnia zakończenia kontroli podmiot nie uzyskał przedmiotowego pozwolenia. W związku z powyższym proces przetwarzania odpadów prowadzony był bez stosownego zezwolenia w tym zakresie. Powyższe stanowi naruszenie art. 41 ustawy o odpadach.

W związku z powyższym organy stwierdziły, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...], nie posiadał od dnia 1 lipca 2015r. zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Co istotne, podstawą takiego stanowiska organu są ustalenia zawarte w protokole kontroli z 4 grudnia 2017 r, przeprowadzonej przez organ I instancji. Ustalenia te są z kolei odnoszą się do treści decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]grudnia 2014 r. wydanej na rzecz Skarżącego, znak: [...] udzielającej pozwolenia na wytwarzanie oraz zbieranie i przetwarzanie odpadów, w której to decyzji wskazano roczną moc przerobową instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego. W toku jednak postępowania skarżący wielokrotnie wskazywał, że roczna moc przerobowa wskazana została w tej decyzji w sposób nieprawidłowy tj. w oderwaniu do rzeczywistej wydajności całej instalacji. We wniosku o wydanie wskazanej powyżej decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wpisano bowiem omyłkowo większą roczną moc przerobową instalacji, niż jest ona w rzeczywistości, albowiem błędnie przyjęto jako podstawę wydajność rozdrabniacza wstępnego, mającego największą wydajność z wszystkich urządzeń wchodzących w skład całej instalacji służącej do przetwarzania odpadów w zakładzie Skarżącego. W pismach składanych w toku postępowania administracyjnego Skarżący wyjaśniał i opisywał, odwołując się do swojego doświadczenia i danych historycznych dotyczących funkcjonowania instalacji, wydajność poszczególnych maszyn i urządzeń wchodzących w skład instalacji, jak i faktyczną wydajność całej instalacji. Skarżący zwracał uwagę, że urządzenia składające się na instalację do przetwarzania odpadów należy traktować jako całość - faktyczna moc przerobowa instalacji nie może być określona na podstawie wydajności jednego urządzenia składającego się na instalację (rozdrabniacza wstępnego odpadów), lecz w oparciu o wydajność urządzenia o najmniejszej zdolności przetwarzania w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji, gdyż ta kształtuje rzeczywistą największą masę odpadu, jaka może zostać przetworzona w instalacji wykorzystywanej przez Skarżącego.(oświadczenie Skarżącego z dnia 20 listopada 2017 r., z dnia 8 grudnia 2017 r. i z 22 maja 2018 r. ). Z akt sprawy wynika także, że pismem z 7 grudnia 2018r. skarżący wystąpił do Marszałka Województwa [...] o zmianę ww. decyzji z 19 grudnia 2014r. w zakresie określonej w niej mocy przerobowej instalacji.

Mając powyższe na uwadze, jak również okoliczność, iż z akt sprawy w tym także z protokołu kontroli, w sposób jednoznaczny wynika, że od 2015- 2017r wielkość produkcji paliwa alternatywnego wynosiła najwięcej 6414,69 Mg w roku- tj max 21, 38 Mg/dobę a zatem znacznie odbiega od wielkości wskazanych w ww/ decyzji 246,6 Mg/dobę. Jak również, że zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169) zdolnością przetwarzania (wydajnością) instalacji jest "największa ilość określonego odpadu lub odpadów, która może być przetworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji", uznać należy, iż zasadą jest aby zdolność przetwarzania instalacji należy określić w oparciu o parametry całej instalacji. Wprawdzie co do zasady organ wbrew zarzutom skargi miał obowiązek uwzględnić w sprawie m.in. ustalenia wynikające z decyzji Marszałka Województwa [...]z dnia [...] grudnia 2014 r. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy biorąc pod uwagę jej indywidualny charakter, wobec powzięcia przez organ informacji, o przyczynach wystąpienia z wnioskiem o zmianę przez stronę ww. decyzji, organ winien był poczynić szersze ustalenia np. zwrócić się do Marszałka Województwa [...] lub skarżącego, z prośbą o potwierdzenie faktu wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji przez skarżącego, ewentualnie przesłanie nowej decyzji, jak również zobowiązać stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających podnoszoną przez niego okoliczność faktycznej wydajności instalacji.

W okolicznościach niniejszej sprawy, w tym mając na uwadze ilość odpadów przetworzonych przez Skarżącego w latach 2015 - 2017, stwierdzoną w toku kontroli przeprowadzanej przez organ I instancji, słusznie wskazuje skarżący, iż kwestia tego, czy faktycznie prowadzona przez niego instalacja wymaga posiadania pozwolenia zintegrowanego o którym mowa w art. 201 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2018 poz. 799) w zw. z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), może budzić wątpliwości. Mając jednak na uwadze, że skarżący przez wiele lat posługiwał się decyzją ostateczną, której parametry obligowały go do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a która wbrew twierdzeniom skarżącego, jak słusznie wywiódł organ mogła stanowić dowód w sprawie, obecnie to przede wszystkim skarżący powinien wykazać, że decyzja ta opierała się tak jak twierdzi o niewłaściwe założenia, wynikające z błędu popełnionego przez niego przy składaniu wniosku o jej wydanie. W ocenie Sądu w pierwszej kolejności to do strony należeć powinno wykazanie, iż faktycznie decyzja została oparta o błędne dane, a tym samym, iż prowadzona przez niego instalacja nie wymagała w kontrolowanym okresie uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Oczywiście nie zwalnia to organu z przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w celu dokonania rzetelnych ustaleń w zakresie zaistnienia w sprawie przesłanek określonych w art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Reasumują, rozpoznając przedmiotową sprawę organ dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 107§ 3 k.p.a albowiem nie przeprowadził wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy tj. nie poczynił ustaleń w zakresie kwestionowanym przez skarżącego tj. faktycznej zdolności przetwarzania należącej do niego instalacji, pomimo tego, że omawianą kwestię należało zweryfikować, gdyż determinowała ona rozstrzygnięcie w sprawie. W sprawie nie zostało tym samym dostatecznie ustalone, czy spełnione zostały przesłanki wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a