Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 950/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 28 ust 1 i 2 , art. 28 ust 3a, 3b, 83 ust.1,
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] odmawiającą J. W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne

i Fundusz Pracy z wniosku z dnia [...] . a dotyczącego zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych należnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wniosek swój skarżący uzasadnił trudną sytuacją finansową, że od 2001r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu żony, ponieważ ze względu na stan zdrowia trudno stronie podjąć pracę, w chwili obecnej nie jest w stanie spłacić zadłużenia, przedkładając dokumenty obrazujące jego obecną sytuację. Ponadto wskazał, że zaległości w Urzędzie Skarbowym zostały umorzone z uwagi na brak możliwości spłaty.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że należności z tytułu składek, zgodnie z art. 28 ust. 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadkach wskazanych. Zakład wskazał również, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje możliwość umarzania należności z tytułu składek także pomimo braku ich, całkowitej nieściągalności. Jednak zgodnie z art. 28 ust. 3a tej ustawy możliwość ta dotyczy jedynie składek na ubezpieczenia ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, jeżeli wykażą oni, że znajdują się

w szczególnej sytuacji, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. całkowita nieściągalność. Mimo, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne stwierdzając, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, to jednak w czerwcu 2009r. sprawa ponownie została skierowana na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Ponieważ do czasu jego zakończenia istnieje potencjalna możliwość uregulowania długu, zatem brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia ze względu na całkowitą nieściągalność.

Dalej organ podaje, że z przedłożonych dokumentów oraz dokumentów Zakładu wynikało, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie pracuje. Od dnia[...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest zatrudniona w Szkole Podstawowej w S. z wynagrodzeniem

w wysokości [...] zł brutto (za 08/2009r.).Ma na utrzymaniu syna. Wysokość miesięcznych kosztów utrzymania i leczenia strona oszacowała na kwotę [...] zł. Z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynikało, że w latach 2004-2006 w związku

z chorobą nadciśnieniową i schorzeniem kręgosłupa J. W. był niezdolny do pracy fizycznej i nie mógł podjąć zatrudnienia w zawodzie robotnika budowlanego.

Z aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia strony i jego żony wynikało, że leczą się na chorobę nadciśnieniową. Ponadto J. W. oświadczył, że nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego przedstawiającego wartość handlową.

Mając powyższe na uwadze Zakład stwierdził, że sytuacja finansowa w jakiej znajduje się aktualnie zobowiązany jest sytuacją trudną ponieważ pozostaje bez pracy i nie ma stałych dochodów. Jednakże sytuacji tej nie można uznać za szczególną o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Dalej organ podaje, że mimo problemów zdrowotnych strona nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności bądź niezdolności do pracy, które wykluczałoby możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, bądź zarobkowania w inny sposób. Nie przedłożył również żadnych dokumentów, które potwierdzałyby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ponadto w sprawie nie zaistniały żadne nadzwyczajne zdarzenia losowe (np. klęski żywiołowe), które powodowałyby konieczność poniesienia dodatkowych wydatków i uzasadniały umorzenie.

Zakład wskazał również na możliwość spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego, który może zostać udzielony na stosowny wniosek i poinformował, że uwzględnienie wniosku o ulgę w formie ratalnej spłaty zadłużenia powoduje, iż bieg naliczania odsetek za zwłokę zostaje zatrzymany na dzień złożenia wniosku w tej sprawie. Ulga taka zostaje udzielona w formie umowy, która zawierana jest z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Podkreślił również, iż w przypadku udzielenia układu, Zakład nie prowadzi żadnych działań dochodzeniowych w stosunku do należności objętych tą ulgą.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek a J. W. pismem z dnia [...] zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Wniosek uzasadnił swoją trudną sytuacją finansową która nie pozwala na spłatę powstałego zadłużenia. Nadmienił, iż próbował nabyć nowe umiejętności zawodowe. W tym celu składał wnioski o przyjęcie na szkolenia prowadzone przez urząd pracy, jednakże z uwagi na wiek i stan zdrowia otrzymał odpowiedź odmowną. Biorąc powyższe pod uwagę nie widzi możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej i spłaty długu wobec ZUS.

Rozpatrując ponownie sprawę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] . utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził, że powołane okoliczności nie dają podstaw do zmiany decyzji. Zdaniem organu skorzystanie z prawa umorzenia należności z tytułu składek uzasadnione jest wówczas, gdy faktycznie nie ma szansy na odzyskanie tych należności w okresie nieprzedawnionym, bądź z uwagi na szczególną sytuację osoby zobowiązanej.

W świetle art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych możliwość umorzenia należności z tytułu składek jest uprawnieniem Zakładu, a nie obowiązkiem. Oznacza to, że ustawodawca upoważnił Zakład do orzekania o umorzeniu, pozostawiając temu organowi ocenę, w oparciu o całokształt sprawy, czy w konkretnym przypadku występują okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi w postaci umorzenia dłużnikowi określonych zobowiązań. Szczególnie, że ustawodawca przewidział również inną formę ulgi w płatnościach składek w postaci układu ratalnego. Dalej organ podaje, że podejmując decyzję o umorzeniu, Zakład musi stwierdzić zaistnienie choćby jednej z przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach. Jednakże mimo stwierdzenia takich przesłanek nie jest obowiązany do przysporzenia dłużnikowi takiej korzyści. Zakład jako wierzyciel nie ma swobody w dysponowaniu należnościami z tytułu składek, dlatego rezygnacja ZUS z dochodzenia ciążących na dłużniku z mocy prawa zobowiązań i ich umorzenie należy traktować jako instytucję

o charakterze wyjątkowym. Szczególnie ważna w sprawach o umorzenie jest ocena, czy mimo wystąpienia ustawowych przesłanek do umorzenia, uzasadnione jest uszczuplenie państwowych funduszy celowych dla poprawy sytuacji finansowej dłużnika. W ramach tej oceny bierze się pod uwagę zarówno stan obecny, jak również możliwość zmiany sytuacji finansowej dłużnika. Ponadto uwzględnia się także to, czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy też stały

i pogłębiający się.

Organ odwoławczy wskazał, że Zakład właściwie ocenił, iż nie zaistniały okoliczności umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Ciążące bowiem zobowiązania zostały skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego, które jest prowadzone za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postępowanie to trwa nadal, co oznacza, że do czasu jego zakończenia istnieje potencjalna możliwość uregulowania długu w całości lub w części. Powyższe jednoznacznie przesądza o braku całkowitej nieściągalności, tj. niezbędnej przesłanki do umorzenia zadłużenia na podstawie wyżej powołanego przepisu.

Również zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, Zakład rozstrzygnął przedmiotową sprawę w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład, na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, stwierdził że obecna sytuacja finansowa jest trudna, gdyż dłużnik nie posiada stałego źródła dochodu. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, Zakład słusznie przyjął, że sytuacji tej nie można uznać za szczególną o której mowa w w/w rozporządzeniu. Pomimo, iż z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynika, że w latach 2004-2006 J. W. był niezdolny do pracy fizycznej, wobec czego nie mógł podjąć zatrudnienia w zawodzie robotnika budowlanego, to na dzień dzisiejszy brak jest dowodów, na to by schorzenia uniemożliwiały lub ograniczały podjęcie zatrudnienia w zwodzie poprzednio wykonywanym bądź w innym. Natomiast fakt, iż składane wnioski w urzędzie pracy

o przyjęcie na szkolenia zostały rozpatrzone negatywnie nie stanowi dla ZUS dowodu potwierdzającego niezdolność do pracy. Takim dowodem może być jedynie jednoznaczne orzeczenie lekarza. Powyższe pozwala zatem założyć, że do czasu przedawnienia składek ubezpieczeniowych istnieje szansa na ich spłatę na przykład w formie dogodnych rat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J.W. wskazuje, że jego sytuacja jest trudna i trwa od zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, pogarszający się stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy w zawodzie a długotrwałe bezrobocie z jego konsekwencjami nie pozwolą na uregulowanie zaległych należności. Ponadto załączył postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] i podniósł, że ewentualne umorzenie należności wbrew stanowisku organu nie przysporzy jemu korzyści.

W odpowiedzi na skargę odnosząc się szczegółowo do zarzutów Prezes Zakładu Ubezpieczeń wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skargę uznać należało za niezasadną, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Na wstępie zauważyć należy, iż będąc powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz sprawując tę kontrolę poprzez orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje wydane

w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, a więc w granicach, jakie zakreślone zostały przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontroli sądu administracyjnego podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć co najmniej istotny wpływ na jej wynik. Nie należy natomiast do kompetencji sądu administracyjnego rozstrzyganie samej sprawy administracyjnej.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, J. W. wystąpił z wnioskiem

o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i Fundusz Pracy, od 2001 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, jest osobą bezrobotną, jest na utrzymaniu żony, ma na utrzymaniu syna, on i jego żona są pod opieką lekarską, nie posiada majątku, prowadzona wobec niego egzekucja należności

w 2005 roku została umorzona, egzekucja należności objętych wnioskiem

o umorzenie została wszczęta w czerwcu 2009 roku.

Spór w istocie dotyczy wyprowadzonej oceny tych okoliczności w kontekście dopuszczalności umorzenia przedmiotowych należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i Fundusz Pracy.

W związku z tym, iż przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję tegoż Zakładu, którą odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w sytuacjach określonych w ust. 2-4. I tak, należności te mogą być umarzane zasadniczo tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie tam wyliczonych, a mianowicie wtedy, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności

w przypadku:

- gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co dokonać się winno na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie o ubezpieczeń społecznych powierzyła, jak to wynika nie tylko z powołanego wyżej przepisu art. 28 ust. 1, ale także z przepisu art. 83 ust. 1, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Z przepisów tych wynika, że o ile decyzja o umorzeniu składek na ubezpieczenie społeczne

z powodu ich całkowitej nieściągalności może zostałć wydana zarówno z inicjatywy samego Zakładu ("z urzędu"), jak i z inicjatywy zobowiązanego, o tyle decyzja

o umorzeniu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tychże składek, wydawana pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, zapaść może wyłącznie na wniosek zobowiązanego, skoro możliwym jest to tylko wtedy, "jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny", jak chce tego przepis § 3 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co w szczególności ma miejsce w razie wykazania którejkolwiek z sytuacji w przepisie tym dalej przywołanych.

W przypadku obu rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej) ustawodawca Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych pozostawił swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie konieczności zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych.

Mając zatem na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, jakim są całkowita nieściągalność, niemożność opłacenia należności z powodu zagrożenia ciężkimi skutkami dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym m.in. niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Ewentualny brak takiego uzasadnienia zasadnym czyni wniosek, iż rozstrzygnięcie

o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił i następnie uzasadnił, iż

w stosunku do skarżącego J.W. nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z uwagi na brak trwałej i całkowitej ich nieściągalności. Nie przemawia też za tym ważny interes skarżącego. Jak to wyjaśnił organ w swoich decyzjach jakkolwiek skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, to na dzień dzisiejszy brak jest dowodów, na to by schorzenia uniemożliwiały lub ograniczały podjęcie zatrudnienia w zawodzie poprzednio wykonywanym bądź w innym, z przedłożonej bowiem dokumentacji lekarskiej wynika jedynie, że w latach 2004-2006 J. W. był niezdolny do pracy fizycznej, wobec czego nie mógł podjąć zatrudnienia w zawodzie robotnika budowlanego. Okoliczności zaś, na które powołuje się skarżący, iż składane wnioski w urzędzie pracy o przyjęcie na szkolenia zostały rozpatrzone negatywnie nie stanowi, jak zasadnie wywodzi ZUS, dowodu potwierdzającego niezdolność do pracy.

Ponadto, żona skarżącego pracuje, ani ona ani skarżący nie legitymują się orzeczonym stopniem niepełnosprawności.

Pomimo tego, iż osiągany przez żonę skarżącego dochód stanowi jedyne źródło utrzymania dla rodziny należy pamiętać, iż nawet jeżeli występuje któraś

z wymienionych w art. 28 ust. 3 sytuacji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma obowiązku umorzenia należności, jeżeli uzna, że istnieją szanse na ich wyegzekwowanie zaś decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197). Umorzenie bowiem należności może nastąpić tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności a w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności zaś przepis art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stanowi podstawy umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli dłużnik ma realne możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II UK 216/06, OSNP 2008/13-14/202).

W okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko organu o możliwości uzyskania dochodów przez skarżącego uznać należy za zasadne.

Odnośnie podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że ciążące na nim należności podatkowe zostały umorzone, wskazać należy, że podstawą rozstrzygania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych są powoływane przez te organy przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zakreślone

w tych aktach prawnych kierunkowe dyrektywy wyboru o których była mowa,

w których nie mieszczą się podnoszone przez skarżącego okoliczności działania innych organów. Zatem nie można zarzucić w niniejszej sprawie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, że dokonał odmiennej oceny możliwości umorzenia należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i Fundusz Pracy. Wskazać należy także, że podnoszony przez skarżącego fakt umorzenia z dniem 28.10.2009 roku egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i Fundusz Pracy po pierwsze nie obliguje do pozytywnego załatwienia wniosku o umorzenie wnioskowanych należności, o czym była mowa z uwagi na uznaniowy charakter działania organu w tym zakresie a po drugie, umorzenie egzekucji miało miejsce co najmniej po dacie rozpoznawania wniosku strony przez organ pierwszej instancji, a po trzecie zakres tej egzekucji jest odmienny od egzekucji prowadzonej w 2005 roku. Podobnie jako nie mieszczącą się

w kierunkowych dyrektywach, należy ocenić podnoszoną przez skarżącego jako pozytywną przesłankę umorzenia okoliczność braku korzyści po jego stronie przy ewentualnym umorzeniu należności– abstrahując od zasadności takiego poglądu.

Oceny wyprowadzonej przez organ nie zmienia również treść załączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego z powodów identycznych jak wskazanych przez organ, podobnie należy ocenić zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy

w S. filia w D., z których wynika, że skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotna poczynając od [...] do dnia dzisiejszego – z przerwami,

z powodu wykreślania skarżącego z rejestru bezrobotnych i to pięciokrotnie

z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w wyznaczonym terminie.

Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja ostateczna odpowiada przepisom prawa z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd na podstawie art. 151 ustawy

dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.