Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1620/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 3, art. 18, art. 23
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 113 ust. 3, art. 118 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W.-D., Z. W., E. Ś. i T. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07 w sprawie ze skargi A. W.-D., Z. W., E. Ś. i T. Ś. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 137/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. – D., Z. W., E. Ś. i T. Ś. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości, przeznaczonej na pasy drogowe - budowę drogi krajowej nr 25 (przeprawa przez Wartę), położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Koninie, stanowiącej współwłasność A. W.-D., Z. W., E. Ś. oraz T. i E. małżonków Ś.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski ustalił lokalizację nowego przebiegu drogi nr 25 w granicach Miasta Konina (przeprawa przez Wartę) i gminy Stare Miasto.

Z kolei pismem z dnia 7 marca 2005 r. Z-ca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Poznaniu (dalej GDDKiA) zwrócił się do A. W.-D., Z. W., E. Ś. oraz T. Ś. z ofertą nabycia przedmiotowej działki nr [...] w celu budowy drogi krajowej nr [...], a następnie pismem z dnia 26 września 2005 r. wniósł do Wojewody Wielkopolskiego o podjęcie czynności zmierzających do wyznaczenia terminu zawarcia stosownej umowy.

Pismem z dnia 5 października 2005 r. Wojewoda Wielkopolski wyznaczył współwłaścicielom nieruchomości 7-dniowy termin na zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowej działki. Wnioskiem z dnia 28 listopada 2005 r. Z-ca Dyrektora Oddziału GDDKiA wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości, wskazując jednocześnie, że do dnia złożenia wniosku nie doszło do nabycia przedmiotowego gruntu. Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 9 stycznia 2006 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...].

Następnie stosując się do przepisu art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w dniu 12 lipca 2006 r. przeprowadzono rozprawę, na której zapoznano strony z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu 19 marca 2006 r. na zlecenie Wojewody Wielkopolskiego dla potrzeb przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] o pow. 0,1616 ha, położonej w S., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Koninie, stanowiącej współwłasność: A. W. – D. w 3/8 cz., Z. W. w 1/8 cz., E. Ś. w 3/8 cz. oraz T. i E. małż. Ś. w 1/8 cz., w celu budowy drogi krajowej nr 25 (przeprawa przez Wartę) oraz ustalił odszkodowanie za wyżej opisaną nieruchomość w wysokości 90 727,00 zł, z czego A. W. – D. przyznał kwotę 34 022,62 zł, Z. W. przyznał kwotę w wysokości 11 340,88 zł, E. Ś. kwotę 34 022,62 zł, E. i T. małż. Ś. kwotę 11 340,88 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli ww. współwłaściciele nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji na wstępie wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wszczęte zostało zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

Dalej, przechodząc do zarzutu błędnego ustalenia wysokości odszkodowania, Minister Budownictwa wskazał, że na podstawie przepisu art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.

W myśl natomiast art. 154 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Następnie, po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia 19 marca 2006 r., organ odwoławczy stwierdził, że odpowiada on wymogom określonym w wyżej wymienionych przepisach.

Minister nie zgodził się także z zarzutem odwołujących się, zgodnie z którym Wojewoda pominął w decyzji okoliczność, iż pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Organ w tej części uzasadnienia podniósł bowiem, że choć w takim przypadku, stosownie do treści art. 13 ust. 3 cyt. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, GDDKiA jest obowiązany do nabycia na rzecz Skarbu Państwa na wniosek właściciela tej części nieruchomości, niemniej jednak nie jest to kwestia rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym.

Decyzja Ministra Budownictwa stała się przedmiotem skargi współwłaścicieli opisanej nieruchomości, tzn.: A. W.-D., Z. W., E. Ś. oraz T. Ś. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący domagali się jej uchylenia, zarzucając naruszenie przepisu art. 13 ust. 3 przywołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi, kwestia rozstrzygana w oparciu o art. 13 ust. 3 cyt. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, nie jest rozpoznawana w drodze postępowania administracyjnego. Sąd przytoczył treść tego przepisu, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że wniosek złożony w trybie cytowanego wyżej przepisu art. 13 ust. 3 nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu k.p.a. Następnie WSA w Warszawie wyjaśnił, iż nabywanie na żądanie właściciela tzw. "resztówek", tj. części nieruchomości pozostałych po wywłaszczeniu, które wskutek wywłaszczenia nie nadają się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Zaznaczył przy tym, że choć nabywcą omawianej części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa jest organ administracji publicznej, to składany w trybie art. 13 ust. 3 wniosek stanowi roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym.

Sąd I instancji stwierdził ponadto, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie wywłaszczenia zostało wszczęte zgodnie z dyspozycją art. 15 ustawy z o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

W dalszej części rozważań Sąd I instancji odniósł się do zarzutu sformułowanego w przedmiocie wysokości ustalonego odszkodowania i przytoczył treść art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w myśl którego wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Do sposobu ustalenia odszkodowania, jak podał dalej Sąd, mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 działu III cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 130 powołanej ustawy. Przepis ten wymaga dla ustalenia wysokości odszkodowania uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, którą określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania.

W ocenie WSA w Warszawie, z akt sprawy wynika, że opinia rzeczoznawcy majątkowego została sporządzona w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Wartość rynkową oszacowano przy uwzględnieniu rodzaju nieruchomości, jej położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu zagospodarowania oraz ceny rynkowej przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metodą korygowania ceny średniej - zgodnie z § 36 ust. 2 powołanego rozporządzenia.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące sposobu wyceny i prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy uznać za chybione.

Tym samym, jak stwierdził Sąd w końcowej części uzasadnienia, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący reprezentowani przez adwokata D. M.. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Jednocześnie w skardze kasacyjnej zamieścili wniosek o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a), skarżący sformułowali - po pierwsze - zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie w toku postępowania wywłaszczeniowego art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a – po drugie – zarzut naruszenia art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, poprzez przyjęcie, iż ustalona wysokość odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości odpowiada jej wartości rynkowej.

Natomiast w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący zarzucili naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieustosunkowaniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze z dnia 27 grudnia 2006 r. na decyzję Ministra Budownictwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podali, że choć w trakcie postępowania wystąpili do Generalnego Dyrektora Dróg krajowych i Autostrad, na podstawie art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z żądaniem o nabycie w drodze umowy pozostałej po wywłaszczeniu części nieruchomości, to mimo nałożonego ustawą obowiązku Dyrektor nie rozpoznał pozytywnie złożonego przez nich wniosku, a Sąd I instancji nie odniósł się do postawionego w tym zakresie zarzutu. Skarżący zarzucili także, że WSA w Warszawie dokonał błędniej wykładni tego przepisu i nieprawidłowo przyjął, że roszczenie formułowane w oparciu o art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podlega ochronie przed sądem powszechnym, a nie sądem administracyjnym. W ich ocenie, kwestia ta łączy się ściśle z wywłaszczeniem nieruchomości i z tych też względów podlega kognicji sądu administracyjnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych podnieśli, iż wycena wywłaszczonej części nieruchomości została zaniżona poprzez niedostateczne uwzględnienie jej położenia, przeznaczenia i sposobu użytkowania, stanu zagospodarowania oraz błędne przyjęcie transakcji analogicznych w podejściu porównawczym. Skarżący zwrócili uwagę, że nieruchomość objęta wywłaszczeniem jest wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej o profilu gastronomiczno – hotelarskim, co znacznie zwiększa jej wartość, a co za tym idzie także cena przedmiotowej nieruchomości na wolnym rynku znacznie przekroczyłaby wysokość przyjętego w sprawie odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.

Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej wskazuje, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w ten sposób, że nie odniósł się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie odniósł się do powyższego zarzutu, zwrócił jednakże uwagę na to, iż stosownie do treści art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej ustawą o szczególnych zasadach (...), przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się wyłącznie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 ustawy o szczególnych zasadach (...) zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi". Jak trafnie podniósł Sąd I instancji, kwestia wykupu części nieruchomości pozostałej po wywłaszczeniu została uregulowana w art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, stanowiącym odpowiednik art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tych samych względów nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie. W świetle przywołanego art. 23 ustawy o szczególnych zasadach (...) Sąd I instancji słusznie nie stosował przepisu art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W myśl tego ostatniego przepisu, jeżeli wywłaszczeniem objęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie.

Przepis art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, iż przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Przepis ten stanowi zatem samodzielną, względem ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulację kwestii tzw. "resztówek" w przypadku nabycia części nieruchomości pod drogę krajową.

Należy zwrócić uwagę, iż żądanie skarżących dotyczące nabycia części nieruchomości niepodlegającej wywłaszczeniu pod drogę krajową ma charakter cywilnoprawny. Czynność prawna polegająca na nabyciu nieruchomości jest kategorią prawa cywilnego, która następuje przez zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Z tego powodu sprawy dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych nie mogą być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zostają spełnione przesłanki z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, a organ uchyla się od nabycia części nieruchomości, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, to skarżący mogą wystąpić na drogę postępowania cywilnego z roszczeniem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o nabyciu tej części nieruchomości (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 584/07, niepublikowane).

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych polegający na przyjęciu, iż ustalona wysokość odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości odpowiada jej wartości rynkowej.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi oznacza, że formułując zarzut naruszenia prawa materialnego niezbędne jest podanie dokładnej jednostki redakcyjnej określonego przepisu, a zatem właściwego artykułu, paragrafu, ustępu, punktu itp. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor zarzucił naruszenie art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i nie wskazał, czy chodzi o naruszenie ust. 1, ust. 2, czy może ust. 3 tego przepisu.

Wyklucza to możliwość odniesienia się do tak sformułowanego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania rozpoznawanego środka zaskarżenia i dochodzenia we własnym zakresie, jakie były intencje skarżącego i naruszenie, jakiej konkretnie normy prawnej zamierzał on zarzucić Sądowi pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 523/07, niepublikowany).

Jednocześnie sformułowany w podany powyżej sposób zarzut nie spełnia nałożonego przez ustawodawcę w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. obowiązku określenia w skardze kasacyjnej, czy naruszenie prawa materialnego polegało na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Autor skargi kasacyjnej zamiast określenia charakteru naruszenia prawa materialnego, którego, jego zdaniem, dopuścił się Sąd I instancji podjął próbę zakwestionowania ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych.

W tej części rozważań trzeba podkreślić, że zastosowanie norm prawa materialnego pozostaje każdorazowo w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Jednakże zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych oraz zamiarem kwestionowania oceny takich ustaleń przez Sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności w oparciu o operat szacunkowy, nie może zatem nastąpić, jak to uczynił kasator, przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art.174 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a. (por. między innymi wyrok NSA z 6 lipca 2004 r. sygn. akt FSK 192/04 ONSAiWSA 2004, nr 3, poz.68).

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu - na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.