Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 13/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); art. 200; art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Iwona Kosińska, Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. N., decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] część [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2002 r. Nr 122, poz. 2763), w sposób przedstawiony na mapie z projektem podziału wchodzącej w skład operatu technicznego, wpisanego [...] października 2017r. do ewidencji materiałów pzgik pod identyﬁkatorem [...], która stanowi załącznik do decyzji, na następujące działki: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z [...] września 2016 r. A. N. oraz P. D. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik E. G., A. M., A. M., M. M., P. M., K. S. wystąpili o podział nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] położonej w [...]. Do wniosku załączono m.in. odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...] z [...] września 2016 r. i wstępny projekt podziału tej nieruchomości.

Przy piśmie zarejestrowanym [...] października 2016 r. strony uzupełniły wniosek o wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] października 2016 r.

Prezydent [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] pozytywnie zaopiniował podział nieruchomości, jako zgodny z ustaleniami mpzp.

Następnie pismem z [...] października 2017 r. strona dołączyła do wniosku o podział nieruchomości dokumenty wskazane w art. 97 ust. 1a pkt. 5-8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj.: protokół z przyjęcia granic nieruchomości, mapę z projektem podziału wraz z wykazem zmian gruntowych.

Prezydent [...] decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] zatwierdził podział nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], jako zgodny z mpzp, w sposób przedstawiony na mapie z projektem podziału wchodzącej w skład operatu technicznego wpisanego [...] października 2017 r. do ewidencji materiałów pzgik pod identyﬁkatorem [...], która stanowi załącznik do decyzji, na następujące działki: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha - razem: [...] ha . W organ wskazał, że wniosek o podział nieruchomości należało rozpatrzyć pozytywnie, bowiem spełnia on wymagania przewidziane przepisami prawa. Projekt podziału spełnia warunki określone w art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami albowiem podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Organ I instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] cześć [...], zatwierdzonego [...] grudnia 2001 r. uchwałą nr [...] przez Radę Gminy [...], w jednostkach terenowych oznaczonych symbolami: [...][...] projektowana działka o proponowanym numerze [...],[...][...] projektowana działka o proponowanym numerze [...]. Według ustaleń szczegółowych ww. planu przeznaczeniem podstawowym jest: dla jednostki [...][...] - ulica [...] - dojazdowa, o szerokości w liniach rozgraniczających [...] m, dla jednostki [...][...] - ulica bez nazwy - dojazdowa, o szerokości w liniach rozgraniczających [...] m.

Według art. 93 ust. 3 ugn, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Projektowane działki znajdują się w liniach rozgraniczających układu komunikacyjnego. W związku z powyższym warunek z art. 93 ust. 3 ugn należało uznać za spełniony.

Od tej decyzji A. N. wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej powołanego prawa materialnego, w ten sposób, aby powołać art. 93 ust. 1, 2, 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 2, art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o uzupełnienie uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez wyjaśnienie statusu prawnego nieruchomości powstałych z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...], który wynika z art 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nowoutworzone działki znajdują się w obszarach ulic o charakterze dróg publicznych, określonych w mpzp symbolami: [...][...] - ulica dojazdowa [...] i [...][...] - ulica bez nazwy - dojazdowa.

Zgodnie z art 98 ust 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami: 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu województwa lub Skarbu Państwa z dniem, z którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1 przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej z właścicielem.

Zdaniem A. N. w Decyzji nr [...] Prezydenta [...] brakuje rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. Z jej treści wynika, że w toku postępowania ustalono charakter i przeznaczenie nowoutworzonych działek w mpzp. Organ miał podstawę faktyczną do orzeczenia w sprawie przejścia własności gruntu z mocy prawa na rzecz osoby komunalnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Tym samym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego determinują sposób wykonywania prawa własności poprzez określanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, przy czym uwzględniane są w nim także postanowienia przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru objętego planowaniem.

Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie o podział nieruchomości jest dwuetapowe. Najpierw zgodność proponowanego podziału opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a następnie, z uwzględnieniem wyników tej opinii, wydawana jest decyzja orzekająca o podziale nieruchomości.

Jak wynika z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, tj. podmiotu, który posiada tytuł prawny do nieruchomości podlegającej podziałowi.

Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie postępowanie podziałowe zostało wszczęte na wniosek właścicieli nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że przedmiotowa działka stanowi nieruchomość drogową, pozostającą we własności osób fizycznych. Z analizy wypisów i wyrysu z mpzp, w tym przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] część [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. wynika, że proponowany podział jest zgodny z ustaleniami planu.

Tym samym, w świetle przywołanego art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należało pozytywnie rozpoznać wniosek o podział nieruchomości.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem odpowiada ona prawu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że w powyższej sprawie organ I instancji prawidłowo powołał podstawę prawną i tym samym, przywołane przez organ I instancji przepisy stanowią podstawę do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Kolegium brak jest podstaw do wskazania w podstawie prawnej art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że w przypadku podziału nieruchomości dokonywanego na wniosek właściciela nieruchomości, może nastąpić wydzielenie pod drogi publiczne części gruntu, objętego podziałem. O tym, który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 nabędzie z mocy tego przepisu prawo własności działek gruntu decydują zapisy planu lub w przypadku jego braku - postanowienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co wynika z art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 powołanej powyżej ustawy. Zatem ustalenia dotyczące wydzielenia drogi publicznej winny mieć swoje oparcie W mpzp lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Kolegium zwróciło uwagę, że w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd o niedopuszczalności orzekania w decyzji podziałowej o przejściu własności działek wydzielonych pod drogi, skoro przewłaszczenie nieruchomości zajętej pod drogę następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Decyzja podziałowa, która rozstrzyga kwestie związane z prawem własności gruntu przeznaczonego pod drogi publiczne jest dotknięta wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydana bez podstawy prawnej. W decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości należy więc określić jedynie działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne lub pod poszerzenie takich dróg i wskazać, z jakiego dokumentu wynika ich przeznaczenie pod drogi publiczne. Decyzja ta powinna także zawierać informację o skutkach prawnych wydzielenia działki lub działek pod drogę publiczną. Skutkiem praktycznym decyzji zatwierdzającej, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, podział nieruchomości obejmujący wydzielenie działek pod drogę publiczną lub pod poszerzenie takiej drogi jest to, że przejście działek pod drogi publiczne z mocy prawa, na podstawie art. 98 powołanej powyżej ustawy, jest rozstrzygane przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1676/09).

Tymczasem, wprawdzie w powyższej sprawie postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte na wniosek właścicieli nieruchomości, jednakże przedmiotem podziału była wyłącznie nieruchomość drogowa, zaś o jej przeznaczeniu przesądza wprost treść wpisów z księgi wieczystej. Tym samym nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie, w wyniku podziału nieruchomości doszło do wydzielenia gruntu pod drogi publiczne, doszło do wydzielenia części gruntu stanowiącego własność osoby ﬁzycznej, pod drogi publiczne, a tym samym, by zachodziła konieczność przywołania w podstawie prawnej decyzji art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2018 r. A. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie, b) art. 77 i art. 80 kpa polegające na nienależytym rozpatrzeniu materiału dowodowego w skutek czego wydano orzeczenie odbiegające od ustaleń dowodowych, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez dokonaną w toku postępowania odwoławczego błędną ocenę jej zastosowania przez Prezydenta [...] w decyzji z [...] grudnia 2017 r. Wobec tego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...], 2) zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że SKO w [...] nie odniosło się do jego odwołania. W odwołaniu tym zarzucono, że Prezydent [...] w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił statusu nowoutworzonych działek nr [...] i [...], a w konsekwencji art 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Poza tym skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, co do niedopuszczalności orzekania w decyzji podziałowej o przejściu własności działek wydzielonych pod drogi i decydowania o tym Sądu Skarżący uważa, że SKO w [...] dokonano błędnej wykładni art. 98 ust 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W wyniku czego nieprawidłowo zastosowało ten przepis oceniając decyzję Prezydenta [...].

Zdaniem skarżącego art. 98 ust. 1 ugn wyraźnie stanowi, że materialny skutek prawny następuje w dniu, w którym decyzja podziałowa staje się ostateczna. Wpis prawa własności do księgi wieczystej ma charakter deklaracji i nie tworzy nowych skutków prawnych (art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych), co najwyżej skutki procesowe.

SKO w [...] w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji błędnie uzależniło przejście własności od okoliczności wpisu do księgi wieczystej. Skoro przepis odnosi realny skutek dla własności gruntu wydzielonego pod drogi publiczne od dnia, w którym decyzja podziałowa staje się ostateczna, to decyzja musi zawierać odpowiednie rozstrzygnięcie w tym zakresie. Brak tego w jej treści przesądza o istotnej wadzie postępowania, gdyż nie rozstrzyga o wszystkich skutkach prawnych tej sprawy.

Skarżący nie zgodził się również z poglądem zawartym w uzasadnieniu decyzji SKO zawierającym wykładnię art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawężającą termin: "wydzielenie pod drogi" wyłącznie do synonimu: "oddzielanie od". Zgodnie ze słownikiem języka polskiego, w kontekście: dawkowania komuś czegoś, użyte w art. 98 ust. 1 słowo "wydzielenie" oznacza również: dawkowanie, dozowanie, dzielenie, odmierzanie, porcjowanie, racjonowanie, rozdzielenie, stopniowanie. Jak wynika z powyższego, prosta semantyczna interpretacja jaką zastosowano w zaskarżonej decyzji SKO nie wyjaśnia istoty treści tego przepisu i przez to jest błędna.

Wyjaśnienia woli ustawodawcy należy poszukiwać w innych przepisach prawa, a szczególnie w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W art. 2a ust. 1 i ust. 2, które stanowią, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z tego wynika, że istotą gospodarczego i systemowego celu art. 98 ust. 1 jest doprowadzenie do zgodności z prawem sytuacji faktycznej powstałej w wyniku podziału nieruchomości. Przepis ten służy przejęciu gruntu bez wątpliwości wydzielonego pod drogę publiczną - na rzecz odpowiedniej osoby publicznoprawnej, w celu osiągnięcia wskazanego w przepisach ładu prawnego.

W tym kontekście ograniczenie przez SKO w zaskarżonej decyzji skutków prawnych art. 98 ust. 1 ugn do wybranych okoliczności faktycznych jest sprzeczne z prawem, co za tym idzie, powinno zostać uchylone przez Sąd.

Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). W tym zakresie zobowiązany jest nie tyko do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ale również do jego pełnej i obiektywnej oceny (art. 77 § 1 kpa). Tego obowiązku orzekające SKO nie dopełniło.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie wniosek o podział z [...] września 2016 r. złożony przez właścicieli działki nr [...] z obrębu [...] dotyczył wydzielenia z tej działki dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i [...] pod dwie ulice o symbolach, odpowiednio: [...][...] (ul. [...]) i [...][...] ([...]), oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] część [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2002 r. Nr 122, poz. 2763 ze zm.) – dalej zwanym "mpzp".

Wobec tego kluczowe dla niniejszej sprawy jest ustalenie, jakie rozwiązania planistyczne przewidują przepisy ogólne i przepisy szczególne dotyczące terenów komunikacyjnych, zawarte w mpzp.

Sąd zauważa, że w części tekstowej mpzp prawodawca nie używa pojęcia "drogi publiczne". Jeżeli chodzi o układ komunikacyjny posługuje się pojęciem "ulica". Odwołanie się w mpzp do pojęcia "ulica" zawartego w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.) – dalej zwanej "udp" nie daje odpowiedzi na pytanie, czy chodzi o ulicę stanowiącą drogę publiczną (art. 1 udp), czy może drogę wewnętrzną (art. 8 udp).

Wobec tego aby ustalić, pod jakiego rodzaju drogi zostały wydzielone działki nr [...] i [...] należało przeanalizować zapisy mpzp i przepisy stanowiące jego otoczenie prawne. Z § 9 mpzp, normującego przeznaczenie terenu pod różne funkcje planistyczne wynika, że wydzielone liniami rozgraniczającymi tereny ulic są oznaczone na rysunku planu symbolami: [...],[...],[...],[...],[...],[...], w których dwie pierwsze litery ([...]) oznaczają ciąg komunikacyjny, a trzecia funkcję tego ciągu w systemie komunikacji miejskiej. Lit. [...] oznacza drogę dojazdową.

Z kolei z § 10 mpzp wynika, że plan wyznacza zasięg terenów przeznaczonych na "cele publiczne". Są to m. in. tereny położone w liniach rozgraniczających ulic wyznaczonych na rysunku planu i tereny ulic. Przeznaczenie na cele publiczne określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204) - dalej zwana "ugn". Zgodnie z art. 6 pkt 1 ugn celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg.

Zdaniem Sądu treść § 10 mpzp wskazuje zatem, że tereny ulic mają realizować w układzie komunikacyjnym objętym planem cele publiczne, a zatem uchwałodawca, tworząc taki zapis w planie, założył, że docelowo (w przyszłości) tereny oznaczone np. symbolem [...] będą zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych.

Z § 20 mpzp wynika, że do obsługi istniejącego i nowego zainwestowania na obszarze objętym planem ustala się układ ulic lokalnych i dojazdowych, w tym przebiegi ulic i ich szerokość. Ul. [...] oznaczona symbolem [...][...] – dojazdowa ma szerokość [...] m, natomiast ulica bez nazwy oznaczona symbolem [...][...] – dojazdowa ma szerokość [...] m.

Sposób oznaczenia tych ulic wskazuje, że ulice te traktowane są jako tereny dróg publicznych, a nie dróg wewnętrznych. Symbolem [...] oznacza się bowiem w planach miejscowych tereny komunikacji – tereny dróg publicznych. Z kolei symbolem [...] – tereny dróg wewnętrznych. Wynika to z Załącznika Nr 1 (Lp. 6) do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Obie ulice – [...] i [...] są oznaczone symbolami [...].

Przyjęta szerokość ulic o symbolu [...][...] i [...][...] również wskazuje, że prawodawca traktował te ulice jako (przyszłe) drogi publiczne o docelowej kategorii gminnej. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124) wynika, że drogę (gminną) dojazdową oznacza się symbolem [...]. Według zaś § 7 ust. 1 najmniejsza szerokość gminnej drogi dojazdowej, w jej liniach rozgraniczających o przekroju jednojezdniowym, wynosi [...] m. Obie wymienione wyżej ulice – [...] i [...] spełniają parametry właściwe dla gminnych dróg dojazdowych.

Skoro zatem mpzp przeznacza obie wydzielone działki nr [...] i [...] pod docelowe drogi publiczne, to wnioskowany m. in. przez A. N. podział w podaniu z [...] września 2016 r. dotyczył podziału, o którym mowa w art. 98 ust. 1 ugn. Zaproponowany na mapie podziału podział działki nr [...] nie polegał bowiem na wydzieleniu z nieruchomości wnioskodawców nowych działek budowlanych i dla ich obsługi także części terenu pod drogi, mającego zapewnić wydzielanym działkom budowlanym dostęp do drogi publicznej. Nie był to zatem podział, o którym mowa w art. 93 ust. 3 ugn. Zaproponowany m. in. przez skarżącego podział dotyczył wydzielenia działek nr [...] i [...] pod drogi publiczne o symbolach [...][...] i [...][...].

W tej sytuacji decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. winna w swej podstawie prawnej powoływać art. 98 ust. 1 ugn, a z rozstrzygnięcia tej decyzji winno w sposób wyraźny wynikać cel podziału, tzn. to, że działka nr [...] została wydzielona pod ul. [...], a więc pod drogę publiczną, gminną o symbolu [...][...], a działka nr [...] została wydzielona pod ulicę bez nazwy jako drogę publiczną, gminną o symbolu [...][...].

Sąd zwraca uwagę, że z decyzja zatwierdzająca podział, w wyniku którego następuje wydzielenie działek pod drogi publiczne (at. 98 ust. 1 ugn) nie może podlegać dowolnej interpretacji, czy to sądu powszechnego, który będzie orzekał o zmianie stanu prawnego wydzielonych działek i stosownych wpisach do księgi wieczystej (art. 98 ust. 2 ugn), czy to stron negocjujących wysokość odszkodowania, czy (jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie) organu orzekającego w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 98 ust. 3 ugn).

Skoro więc Prezydent [...] nie dostrzegł, że w niniejszej sprawie o zatwierdzenie podziału miał zastosowanie art. 98 ust. 1 ugn, ale zakwalifikował ten podział jako dokonywany w trybie art. 93 ust. 3 ugn, to Sąd uznał, że organ I instancji naruszył art. 93 ust. 3 ugn w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Niedostrzeżenie tej wadliwej kwalifikacji przez SKO w [...] i uznanie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 98 ust. 1 ugn świadczy o tym, że decyzja organu odwoławczego dodatkowo narusza art. 138 § 1 pkt 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli chodzi o podnoszoną przez A. N. kwestię orzeczenia w decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...] o przejściu, z mocy prawa, prawa własności wydzielanych działek nr [...] i [...] na rzecz odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego – właściciela drogi, Sąd podziela w tym zakresie stanowisko SKO w [...]. Decyzja wydawana w trybie art. 98 ust. 1 ugn nie jest ze swej istoty decyzją stwierdzającą nabycie prawa własności nieruchomości, a przy okazji dodatkowo zatwierdzającą podział (art. 96 ust. 1b ugn). Jest to decyzja orzekająca o podziale nieruchomości (to jest przedmiotem tej sprawy). Wobec tego decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości w tym trybie może jedynie w swej treści zawierać informację o skutkach prawnorzeczowych, wynikających z art. 98 ust. 1 ugn (nabyciu z mocy prawa) i o podmiocie publicznoprawnym (nowym właścicielu wydzielonych działek), który będzie beneficjantem tych skutków.

Z treści art. 98 ugn wynika następująca procedura. W pierwszej kolejności wydawana jest decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości (art. 98 ust. 1 ugn).

Gdy decyzja ta uwzględnia wniosek o podział i stanie się ostateczna wówczas właściwy organ, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 9b1 ugn, jest zobowiązany do złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział (art. 98 ust. 2 ugn).

Następnie sąd powszechny kontroluje, czy decyzja zatwierdzająca podział została wydana w trybie art. 98 ust. 1 ugn, czy jest ostateczna i wykonalna (art. 9 ugn), tj. czy rodzi skutek w postaci przejścia wydzielonych działek pod konkretne drogi publiczne na własność odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego. Jeżeli sąd ten uzna, że te przesłanki wystąpiły, to orzeka o wykreśleniu dotychczasowego właściciela nieruchomości z księgi wieczystej oraz o wpisie nowego właściciela nieruchomości do księgi wieczystej. Wówczas jest już pewne, kto jest nabywcą praw z decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

Po uprawomocnieniu się wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej strony (dawny właściciel i właściwy organ) mogą przystąpić do procedury uzgodnienia wysokości odszkodowania. Jeżeli strony negocjujące wysokość odszkodowania nie dojdą do porozumienia w tej kwestii wówczas dawny właściciel nieruchomości może domagać się ustalenia odszkodowania w trybie postępowania administracyjnego (art. 98 ust. 3 ugn).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ I instancji wyda decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w oparciu o art. 98 ust. 1 ugn, wskazując wydzielone działki oraz cel podziału. Z osnowy decyzji musi wynikać jakie działki zostają wydzielone oraz pod jakie i o jakiej kategorii drogi publiczne. W rozstrzygnięciu decyzji należy też wskazać, że przeznaczenie działek pod drogę publiczną wynika z konkretnych przepisów mpzp. W treści decyzji musi być zawarta informacja o skutkach prawnorzeczowych wynikających z art. 98 ust. 1 ugn i wskazanie podmiotu publicznoprawnego, który będzie beneficjantem tych skutków.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200, art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.