Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3618/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 3, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 634/14 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 czerwca 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 634/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uwzględnił skargę A. M. (dalej: skarżący), uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z [...] września 2013 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Ponadto WSA orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana oraz zasądził od GITD na rzecz skarżącego 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lipca 2013 r. w Zakopanem zatrzymano do kontroli samochód marki Mercedes Benz (nr rej. [...]), przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Pojazdem tym kierował skarżący. Z protokołu kontroli wynika, że skarżący zaproponował nieumundurowanemu inspektorowi transportu drogowego oraz pracownikowi urzędu skarbowego przewóz na trasie Zakopane Dworzec PKP – Zakopane Pardałówka II, za który pobrał opłatę w wysokości 15 zł. Skarżący zeznał, że nie posiada aktualnej licencji na wykonywanie okazjonalnego przewozu osób, ani licencji na wykonywanie przewozów taksówką.

Decyzją z [...] września 2013 r. WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Organ wskazał, że skarżący dopuścił się naruszeń w postaci wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganej licencji oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414; dalej: utd), zgodnie z którym przewóz okazjonalny może być wykonywany jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji WITD. Wskazał w szczególności, że leczy się na schorzenia psychiczne i wobec tego nie znał przysługujących mu uprawnień, nie mógł korzystać ze swych praw podmiotowych, a WITD nie miał prawa opierać rozstrzygnięcia na jego zeznaniach.

Decyzją z [...] stycznia 2014 r. GITD utrzymał w mocy decyzję WITD, wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia m.in. art. 4 pkt 7 i 22, art. 5b, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 utd i lp. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do utd. GITD podzielił stanowisko WITD, że skarżący naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego osób (za co wymierzono karę pieniężną określoną w lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd), a ponadto kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób (za co wymierzono karę pieniężną określoną w lp. 2.10 załącznika nr 3 do utd). Zdaniem GITD, nie było podstaw do przyjęcia, że skarżący w chwili kontroli był niezdolny do postrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń. GITD uznał, że spójne i logiczne wyjaśnienia skarżącego, jego zachowanie w trakcie kontroli (poddanie się kontroli, okazanie określonych dokumentów), a także okoliczność, że skarżący był zdolny do zawarcia i wykonania umowy przewozowej oraz samodzielnego prowadzenia pojazdu potwierdzają, że w czasie kontroli jego percepcja i spostrzegawczość były prawidłowe. Wobec tego GITD uznał, że twierdzenia skarżącego, iż cierpi na schorzenia psychiczne nie miały żadnego znaczenia i nie wyłączały możliwości przesłuchania skarżącego i prowadzenia postępowania z jego udziałem.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GITD.

WSA uwzględnił skargę.

WSA wskazał, że nawet jednorazowy przewóz osób, przeprowadzony bez licencji przez podmiot, który nie figuruje w ewidencji prowadzących działalność gospodarczą lub krajowym rejestrze przedsiębiorców, jest poprzez czynność faktyczną wykonywaniem transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 utd. Wykonywanie tego rodzaju przewozu osób bez licencji skutkuje nałożeniem sankcji, o której mowa w lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd w związku z art. 92a utd. WSA podkreślił jednak, że niezmiernie ważne jest ustalenie w toku postępowania, czy przewóz ten miał charakter odpłatny.

W ocenie WSA, zważywszy na kwestię okoliczności związanych z chorobą psychiczną skarżącego należało przedsięwziąć dużą dozę ostrożności przy ocenie dowodów wskazujących na odpłatność przejazdu wykonanego przez skarżącego. WSA uznał, że wprawdzie wyjaśnienia skarżącego pozornie wydają się spójne i logiczne, a jego percepcja i spostrzegawczość były poprawne, jednak nie jest wykluczone, że w chwili dokonywania przewozu skarżący nie mógł mieć wyłączonej świadomości tego co do końca robi. Zdaniem WSA, z doświadczenia życiowego, opartego na ogólnej wiedzy medycznej, wynika, że u chorych na depresję następuje szereg zmian w funkcjonowaniu mózgu i "zaburzony zostaje odbiór i przetwarzanie informacji zarówno z zewnątrz, jak i z wnętrza organizmu". W związku z tym WSA za niewystarczający uznał argument GITD, że choroba psychiczna skarżącego nie mogła mieć znaczenia z punktu widzenia wydania decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej. WSA zwrócił bowiem uwagę, że na mocy art. 92c ust. 1 utd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W toku postępowania skarżący przedłożył dokumenty w postaci konsultacji psychiatrycznej, kart leczenia szpitalnego i karty informacyjnej, które należało poddać ocenie, a gdyby okazało się konieczne uzyskanie wiadomości specjalnych, należało skorzystać z dowodu z opinii biegłego wskazanej w art. 84 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa). Z uwagi na brak przesądzających w tym względzie ustaleń organów administracji oraz przekonywujących wywodów co do braku przesłanek do ewentualnego zastosowania art. 92c ust. 1 utd w niniejszej sprawie, WSA uznał, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 kpa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem WSA, niewystarczające były również ustalenia co do kwestii wykonania przez skarżącego przewozu okazjonalnego samochodem nieprzystosowanym konstrukcyjnie do tego rodzaju przewozu. Wprawdzie z art. 18 ust. 4a utd wynika, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jednak w art. 18 ust. 3 utd określone zostało wyłączenie, zgodnie z którym nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli np. polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych). WSA uznał, że organy jednoznacznie nie ustaliły takiej okoliczności i nie wywiodły, czy użyte w art. 18 ust. 3 utd słowo "zezwolenie" jest tożsame z pojęciem "licencji", czy są to różne pojęcia. WSA dodał, że organy nie wskazały, z jakiego powodu uznały, iż w tym przypadku mieliśmy do czynienia z okazjonalnym przewozem osób, a przyjęły a priori, że taki przewóz miał miejsce, nie wyjaśniając co o tym przesądza.

GITD złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie całości. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie wyroku WSA i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 84 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez WSA, że orzekające w sprawie organy, dokonując uprzednio oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wyeksponowały, że nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżący pobrał za przewóz kwotę 15 zł, jednak zważywszy na kwestię okoliczności związanych z chorobą psychiczną skarżącego, w ocenie tych dowodów należało przedsięwziąć dużą dozę ostrożności, a przede wszystkim wnikliwości i precyzyjności w kwestii ustaleń co do odpłatności za przejazd, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że w dniu kontroli tj. [...] lipca 2013 r. skarżący zaproponował nieumundurowanemu inspektorowi transportu drogowego oraz pracownikowi urzędu skarbowego przewóz na trasie Zakopane Dworzec PKP – Zakopane Pardałówka II, za który pobrał opłatę w wysokości 15 zł, co przyznał sam skarżący w zeznaniach złożonych do protokołu jego przesłuchania; powyższe wynika także bezpośrednio z protokołu przesłuchania w charakterze świadka przewożonej pasażerki pani B. M., jak i drugiego pasażera pana P. P., natomiast w niniejszej sprawie nie było żadnych podstaw do przyjęcia, że skarżący nie ma zdolności do spostrzegania czy komunikowania swych spostrzeżeń, gdyż złożył spójne i logiczne zeznania, mające całkowite oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (w szczególności treści zeznań przewożonych pasażerów), poddał się kontroli, okazał określone dokumenty, samodzielnie zawarł i wykonał umowę przewozową prowadząc pojazd, pobrał ustaloną kwotę za wykonaną usługę, zatem brak było podstaw do powoływania w sprawie biegłego celem badania stanu świadomości skarżącego, jak chciał tego WSA, zwłaszcza że sam WSA zauważył, że obaj świadkowie przyznali, iż uiścili za przedmiotowy przejazd kwotę 15 zł, przez co stan faktyczny sprawy został ustalony należycie – w szczególności kwestia odpłatności przejazdu, organ odniósł się do argumentacji skarżącego, nie odnajdując jednak podstaw dla jej uwzględnienia, natomiast zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób logiczny i wyczerpujący wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia;

2) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 84 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez WSA błędnej konstatacji, że organy powinny wypowiedzieć się szerzej w kontekście okoliczności egzoneracyjnych, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 utd z uwagi na chorobę skarżącego, podczas gdy skarżący złożył spójne i logiczne zeznania – mające całkowite oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (w szczególności treści zeznań przewożonych pasażerów), poddał się kontroli, okazał określone dokumenty, samodzielnie zawarł i wykonał umowę przewozową prowadząc pojazd, pobrał ustaloną kwotę za wykonaną usługę, zatem brak było podstaw do kwestionowania w sprawie stanu świadomości skarżącego, natomiast organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 92c utd i wyjaśnił dlaczego nie widzi podstaw do ich uwzględnienia, zwłaszcza wobec treści zeznań kierowcy (skarżącego), który przesłuchany do protokołu kontroli pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań potwierdził tak sam fakt stwierdzonych naruszeń, charakter wykonywanego przewozu (tj. przewóz okazjonalny), jak i fakt pobrania od przewożonych pasażerów kwoty 15 zł za wykonaną usługę, brak wystawienia na tę okoliczność faktury czy paragonu oraz brak posiadania aktualnej licencji na wykonywanie okazjonalnego przewozu osób, czy licencji taksówkowej;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 3 utd, polegające na jego błędnej wykładni, wyrażającej się w mylnym przyjęciu przez WSA, że w sprawie mógłby mieć zastosowanie ten przepis, zgodnie z którym nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli: 1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi ją do miejsca początkowego albo 2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo 3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2, wobec niespornej okoliczności, że skarżący zaproponował oczekującym na przystanku nieumundorowanemu inspektorowi transportu drogowego oraz pracownikowi urzędu skarbowego przewóz na trasie Zakopane Dworzec PKP – Zakopane Pardałówka II, za który pobrał opłatę w wysokości 15 zł i już sama ta okoliczność potwierdza charakter wykonywanego przewozu tj. przewóz okazjonalny (co potwierdza sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka) oraz wyklucza możliwość zastosowania ww. przepisu.

W uzasadnieniu GITD stwierdził w szczególności, że wbrew zarzutom WSA organ wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym oceny tych dowodów w granicach wyznaczonych przez art. 80 kpa.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik GITD podtrzymał wnioski i stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, natomiast pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna GITD ma uzasadnione podstawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi WSA, w którym Sąd ten uchylił decyzje wydane w obu instancjach, uznając że przy ich wydaniu dopuszczono się naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. WSA z jednej strony uznał, że nawet jednorazowy przewóz osób, przeprowadzony bez licencji przez podmiot, który nie figuruje w ewidencji prowadzących działalność gospodarczą, jest przez czynność faktyczną wykonywaniem transportu drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 utd, co skutkuje jednorazowo nałożeniem sankcji, o której mowa w pkt 1.1. załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 92a tej ustawy. Z drugiej zaś zarzucił organom, na gruncie art. 18 ust. 3 utd, że nie wywiodły, czy użyte tam słowo "zezwolenie" jest tożsame z pojęciem "licencji", czy są to dwa różne pojęcia i czy art. 18 ust. 3 w tym konkretnym przypadku w ogóle nie mógł mieć zastosowania. WSA zwrócił również uwagę na okoliczność choroby psychicznej skarżącego i uznał, że organy powinny wypowiedzieć się "szerzej", zarówno w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 92c ust. 1 utd, jak i pobrania przez skarżącego określonej kwoty pieniężnej za przejazd.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. , tj. naruszeniu przepisów postępowania wymienionych w petitum zarzutów nr 1 i 2 skargi kasacyjnej oraz naruszeniu przepisu prawa materialnego tj. art. 18 ust. 3 utd polegającego na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu.

Odnosząc się do tego ostatniego zarzutu w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że na skarżącego została nałożona kara pieniężna za dwa naruszenia: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji ( L.p. 1.1. zał. nr 3 do utd) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b (L.p.2.10 zał. nr 3 do utd).

Odnośnie do pierwszego z tych naruszeń bezspornie wynika z obu decyzji, że podstawą wymierzonej za nie kary był brak licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1, w mającym zastosowanie brzmieniu ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. WSA przyznawał, że do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób, w tym wykonywania przewozu okazjonalnego konieczne jest posiadanie licencji, wskazując, że nawet jednorazowe (odpłatne) wykonanie tego rodzaju przewozu bez licencji skutkuje nałożeniem sankcji, o której mowa w pkt 1.1. załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 92a tej ustawy. Dlatego niezrozumiałe jest powoływanie się przez WSA, w kontekście ukarania skarżącego za brak licencji, na treść art. 18 ust. 3 utd, który mówi o zezwoleniu. Zauważyć trzeba, że ustawa o transporcie drogowym przewiduje różne formy reglamentacji działalności transportowej - licencje i zezwolenia. W art. 18 ust. 1 i 2 utd mowa jest o zezwoleniach. Zgodnie z art. 18 ust. 2 wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z zastrzeżeniem ust. 3. Skarżący nie wykonywał przewozu w międzynarodowym transporcie drogowym i nie została nałożona na niego kara za brak zezwolenia, dlatego art. 18 ust. 3 utd w ogóle nie miał w sprawie zastosowania i nie był stosowany przez organy. Zasadnie zatem w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie tego przepisu przez WSA. Uczynienie art. 18 ust. 3 utd wzorcem kontroli legalności badanej decyzji administracyjnej było wadliwe z przyczyn wyżej opisanych.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że i one są zasadne. WSA wskazywał na znaczenie podnoszonych przez skarżącego zaburzeń psychicznych i znaczenia tej okoliczności dla możliwości dokonania określonych ustaleń istotnych zarówno z punktu widzenia tego, czy można było uznać wykonany przejazd za przewóz okazjonalny (odpłatność), jak i możliwości ukarania skarżącego. Dlatego zobowiązał organy do dokonywania dalszych ustaleń, uznając że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający.

Zgodzić się jednak należy z GITD, że zgromadzony materiał dowodowy i jego ocena dokonana w postępowaniu administracyjnym nie uzasadniały uchylenia zaskarżonej decyzji.

Niewątpliwie zadaniem organu administracji jest dążenie do jak najszerszego i najpełniejszego zebrania materiału dowodowego pozwalającego na wszechstronne wyjaśnienie sprawy z punktu widzenia przesłanek zawartych w prawie materialnym i koniecznych dla jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy, w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa, wyrażające i konkretyzujące zasadę prawdy obiektywnej, nakładają na organ obowiązek wyjaśniania z urzędu istotnych okoliczności faktycznych. Zgodzić się natomiast należy z autorem skargi kasacyjnej, że nie można jednak na ich podstawie nakładać na organ administracji obowiązku badania okoliczności faktycznych, co do których w toku postępowania nie istnieją żadne wątpliwości.

W postępowaniu stan faktyczny został ustalony w oparciu o protokół kontroli z 12 lipca 2013 r. oraz zebrane w trakcie kontroli dowody (zdjęcia pojazdu, którym był wykonywany przewóz, kserokopie dokumentu prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego, oraz przesłuchanie skarżącego i dwóch świadków będących pasażerami pojazdu, utrwalone w protokołach przesłuchania). Z tego materiału dowodowego bezspornie wynika, że w dniu kontroli skarżący zaproponował nieumundurowanemu inspektorowi transportu drogowego oraz pracownikowi urzędu skarbowego przewóz na trasie Zakopane Dworzec PKP – Zakopane Pardałówka II, za który pobrał opłatę w wysokości 15 zł. Słusznie podkreśla kasator, że okoliczności te wynikają nie tylko z zeznań skarżącego, ale również świadków, a zeznania skarżącego są całkowicie z nimi spójne. Zresztą sam WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zauważył, że obaj świadkowie przyznali, iż uiścili za przejazd kwotę 15 zł. Wobec tego, że WSA nie znalazł, a przynajmniej nie ujawnił w uzasadnieniu wyroku, podstaw do podważania wiarygodności zeznań tych świadków, zobowiązywanie organu do badania stanu świadomości skarżącego, celem ustalenia, czy przewóz był odpłatny, nie zasługuje na akceptację.

Nie można też podzielić stanowiska WSA, że wymaga dalszego badania, czy w aspekcie informacji podanych przez skarżącego nie zaistniały przesłanki z art. 92 c ust. 1 pkt 1 utd wyłączające odpowiedzialność skarżącego w zakresie stwierdzonych naruszeń. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że w sytuacji gdy strona chcąc zwolnić się od odpowiedzialności w oparciu o art. 92c ust. 1 pkt 1 utd (zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć) powołuje się na pewne okoliczności, należy ocenić całokształt okoliczności sprawy. Z wywodów WSA wynika, że jego zdaniem choroba psychiczna skarżącego, mogąca mieć wpływ na stan jego świadomości, mogła właśnie uzasadniać stwierdzenie przesłanki wyłączającej odpowiedzialność. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę właśnie całokształt okoliczności sprawy, na które powoływał się GITD w zaskarżonej decyzji, wątpliwości, których wyjaśnienia domagał się WSA, nie zachodzą. Zachowanie skarżącego w czasie zdarzenia – wykonywania przewozu, począwszy od zaproponowania przewozu potencjalnym pasażerom poprzez ustalenie kwoty usługi, wykonanie przewozu na umówione miejsce, przyjęcie zapłaty za usługę, brak wystawienia faktury czy paragonu, jak również zachowanie skarżącego w trakcie kontroli, który poddał się jej bez oporu, okazał dokumenty, złożył logiczne i spójne z zeznaniami pasażerów zeznania, wreszcie fakt, że dysponował on dokumentami samochodu oraz ważnym prawem jazdy nie pozwalają na powzięcie wątpliwości co do stanu świadomości skarżącego, który mógłby się przekładać na przesłanki z art. 92 c ust. 1 pkt 1 utd.

W tym miejscu przypomnieć też należy, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na naruszeniu obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, jest odpowiedzialnością administracyjną, niezależną od winy podmiotu wykonującego przewóz. Zatem w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary za ww. naruszenie w istocie bez znaczenia są okoliczności wyłączające winę sprawcy, tak jak na gruncie klasycznej odpowiedzialności w prawie karnym (art. 1 § 3 kodeksu karnego – nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu), a odpowiedzialność za zarzucane naruszenia może być wyłączona tylko wówczas, gdy stwierdzone zostaną okoliczności, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, przewidziane w ustawie.

Dlatego też, uznać należało zasadność zarzutów 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, gdyż materiał dowodowy w zakresie kwestionowanym przez WSA został właściwie przez organy zebrany oraz rozpatrzony.

Z tych wszystkich względów, skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając skargę WSA uwzględni stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a. przez odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.