Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2017/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 271 ust. 6 w związku z  art. 273 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 4074 (cztery tysiące siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2017/18

UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...], po rozpatrzeniu reklamacji Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. od informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne [...] z dnia [...] maja 2018r. określił dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. za okres od 1 stycznia 2018 roku - 31 grudnia 2018 roku opłatę stałą w wysokości [...] PLN za pobór wód podziemnych ze studni nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 i nr 7 zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...] na terenie Dzielnicy [...] [...].

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

W dniu [...] maja 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji rocznej, Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A, za okres od 1 stycznia 2018 roku - 31 grudnia 2018 roku opłatę stałą w wysokości [...] PLN za pobór wód podziemnych ze studni nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 i nr 7 zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...] na terenie Dzielnicy [...] [...].

Skarżący złożył reklamację, w której że nie zgodził się z taką wysokością i sposobem naliczenia opłaty. Podniósł, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] naliczyło opłatę stałą na podstawie art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne za pobór wód podziemnych obliczaną z uwzględnieniem maksymalnej ilości wód, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a którą to ilość wyraża się w przeliczeniu na m3/s. Zdaniem skarżącego, skoro wartość maksymalna musi zostać pomnożona przez liczbę dni oraz stawkę jednostkową, oczywistym jest, że ujęcie w tych obliczeniach wartości opisanej jako maksymalna godzinowa, prowadzi do niezasadnego zawyżenia opłaty stałej i narusza w/w art. 271 ust. 2 Prawa wodnego.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] nie uznał reklamacji Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych została naliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...]. Opłata stała jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem, a wielkości przyjęte w pozwoleniu stanowią składową wzoru służącego jej wyliczeniu o którym mowa w art. 271 ust. 2 ustawy. Innymi słowy opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wody, która powstaje od momentu uzyskania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego i trwa przez cały okres jego obowiązywania, niezależnie od tego czy faktycznie dochodzi do poboru wody.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Z § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 300 m3/h wynoszącego po przeliczeniu 0,0833333333 m3/s.

Z powyższą decyzją nie zgodziło się Miejskie Przedsiębiorstw Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A., zaskarżając ją w całości i zarzucając :

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 271 ust. 2 w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez jego błędną interpretację, niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Organ decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., nakładającej na Skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych ze studni nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 i nr 7 zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...] w Dzielnicy [...] [...], w rażąco wygórowanej kwocie [...] zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 300 m3/h, który po przeliczeniu wynosi 0,08333333 m3/s, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] poboru wody w ilości [...] m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,058739 m3/s,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 271 ust. 6 w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) poprzez jego błędną interpretację, niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Organ decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., nakładającej na Skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych za pomocą pięciu studni tj. studni Nr 1, studni Nr 2, studni Nr 3, studni Nr 4, studni Nr 7, zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...], w Dzielnicy [...] [...], na potrzeby mieszkańców osiedla [...], w której Organ zobowiązał Skarżącego uiścić opłatę w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: "za I kwartał do 31 lipca 2018 r. w wysokości [...] zł, za II kwartał do 31 lipca 2018 r. w wysokości [...] zł, za III kwartał do 31 października 2018 r. w wysokości [...] zł, za IV kwartał do 31 stycznia 2019 r. w wysokości [...] zł', podczas gdy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału,

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) poprzez wydanie przez Organ zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., w której pomimo wątpliwości co do treści normy prawnej, z której treści nie wynika którą wielkość należy przeliczyć na wymiar m3/s w celu obliczenia opłaty stałej, wątpliwości tych Organ nie rozstrzygnął na korzyść Skarżącego,

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) poprzez wydanie przez Organ decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, tj. w sposób dowolny nakładającej na Skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych za pomocą pięciu studni tj. studni Nr 1, studni Nr 2, studni Nr 3, studni Nr 4, studni Nr 7, zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...], w Dzielnicy [...] [...], na potrzeby mieszkańców osiedla [...] w rażąco wygórowanej kwocie [...] zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 300 m3/h, który po przeliczeniu wynosi: 0, 08333333, co powoduje nałożenie na Skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty stałej za taką ilość wody, której Skarżący na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego nie ma prawa pobrać, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym nr [...] z dnia [...].11.2011 r. poboru wody w ilości [...] m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,058739 m3/s,

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) poprzez wydanie przez Organ decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i nakładającej na Skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych za pomocą pięciu studni tj. studni Nr 1, studni Nr 2, studni Nr 3, studni Nr 4, studni Nr 7, zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...], w Dzielnicy [...] [...], na potrzeby mieszkańców osiedla [...] w rażąco wygórowanej kwocie [...] zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 300 m3/h, który po przeliczeniu wynosi 0,08333333 m3/s, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym nr [...] z dnia [...].11.2011 r. poboru wody w ilości [...] m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,058739 m3/s,

6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) poprzez wydanie przez Organ zaskarżonej decyzji w oparciu o nienależycie ustalony przez Organ stan faktyczny sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na Skarżącego obowiązku uiszczenia wygórowanej opłaty stałej w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych za pomocą pięciu studni tj. studni Nr 1, studni Nr 2, studni Nr 3, studni Nr 4, studni Nr 7, zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...], w Dzielnicy [...] [...], na potrzeby mieszkańców osiedla [...],

7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie przez Organ podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należytego zebrania materiału dowodowego i przedstawienie ustaleń dokonanych na ich podstawie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją organ administracji określił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A., za okres od 1 stycznia 2018 roku - 31 grudnia 2018 roku opłatę stałą w wysokości [...] PLN za pobór wód podziemnych z ujęcia składającego się z pięciu studni nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 7 zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...] na terenie Dzielnicy [...] [...].

Podstawę prawną do określenia ustalonej w decyzji opłaty stanowił art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566), zwanej dalej Prawem wodnym oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Ustalając powyższą opłatę stałą organ odwołał się do decyzji z [...] listopada 2011 r. na podstawie której Spółce udzielono pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z pięciu studni zlokalizowanych wzdłuż Kanału [...] na potrzeby mieszkańców osiedla [...] w ilości:

- średnio na dobę – 3500 m3,

- maksymalnie na godzinę – 300 m3,

- maksymalnie na rok 1852400 m3.

Do ustalenia opłaty organ przyjął wskaźnik maksymalnego poboru godzinowego, tj. 300 m3/h, wynoszącego po przeliczeniu 0,0833333333 m3/s.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość uwzględnienia przy sposobie ustalania wysokości opłaty stałej, wynikającym z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, właściwego parametru maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym, wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, określono dopuszczalne maksymalne wskaźniki poboru wód podziemnych w odniesieniu do różnych przedziałów czasowych (tj. godzinowo, średniodobowo i rocznie).

Według art. 403 ust. 2 Prawa wodnego w aktualnie udzielanych pozwoleniach wodnoprawnych ustala się w szczególności:

ilość pobieranej wody, w tym dla wód powierzchniowych maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę, maksymalną ilość m3 na godzinę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, a dla wód podziemnych maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok.

Jednocześnie przepisy nowej ustawy nie zawierają żadnej wskazówki dotyczącej właściwego sposobu określenia tego istotnego dla ustalenia opłaty stałej parametru w odniesieniu do wcześniej obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych, które określały maksymalny dopuszczalny pobór wody w innych przedziałach czasowych.

Organ zastosował do obliczenia opłaty stałej maksymalny godzinowy wskaźnik poboru wody uznając, że jest on wielkością wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego, a opłata stała pobierana jest za gotowość do udostępniania zasobów wody, niezależnie od faktycznego jej poboru.

W ocenie sądu takie stanowisko organu jest przede wszystkim wyrazem braku wnikliwości w analizie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, które stanowi zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego obiektywny punkt odniesienia przy sposobie określania wysokości opłaty, jak też nieuwzględnienia charakteru opłaty.

Niewątpliwie opłata za usługi wodne (w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych) jest jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 i art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego).

Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, przewidując, że opłata ta stanowi iloczyn następujących czynników:

1. jednostkowej stawki opłaty przewidzianej w rozporządzeniu,

2. czasu wyrażonego w dniach,

3. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego,

4. stosunek ww. ilości odpowiednio: do dostępnych zasobów wód podziemnych lub SNQ w przypadku wód powierzchniowych (wskaźnik uwzględniany na poziomie ustawowym).

Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty stałej za pobór wód wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s.

Opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, stanowiących źródła dochodów państwa. Według art. 300 Prawa wodnego do ponoszenia opłat za usługi wodne należy stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do tego, by opłaty stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Wprowadzony przez państwo system opłat za usługi wodne został oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że jego zadaniem jest zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.

Taki właśnie charakter opłat za usługi wodne organ miał obowiązek uwzględnić dokonując wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, co wyklucza dopuszczalność większej niż obiektywnie uzasadniona ingerencji w uprawnienia jednostki.

Założywszy jednak, że interpretacja obowiązujących przepisów w odniesieniu do określonego w wydanych na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy dopuszczalnego poboru wody stwarza wątpliwości, to zważywszy na zasadę wynikającą z art. 7a kpa, organ miał obowiązek dokonać wykładni przepisów korzystnej dla strony. Decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygane są na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W przedmiotowej sprawie organ i skarżąca Spółka wskazują różne wyniki wykładni art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, które prowadzą do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej.

Zdaniem organu parametr w postaci "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" to w niniejszej sprawie wskaźnik dopuszczalnego poboru godzinnego wynoszący 300 m3/h (który po przeliczeniu na m3/s oznacza maksymalną wartość poboru).

Jednak organ nie przedstawił wystarczającej i przekonującej argumentacji przemawiającej za prawidłowością swojego stanowiska, ograniczając się do wskazania, że jest to dopuszczalny pobór wynikający z pozwolenia wodnoprawnego, a sama opłata nie zależy od faktycznego poboru wody. Użyte argumenty są prawdziwe, jednak organ pominął konieczność dokonania logicznej analizy sposobu określenia dopuszczalnego poboru wody w dotychczas obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym. Słusznie zauważa skarżąca Spółka, że wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody w odniesieniu do godzinowej jednostki czasu, w rzeczywistości odnosi się wyłącznie do poboru chwilowego, a więc najczęściej incydentalnego i nie ma wpływu i nie może mieć na maksymalną ilość dopuszczalnego poboru wody określoną tym pozwoleniem. Wskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym dopuszczalnego godzinowego maksymalnego poboru wody nie oznacza, że taka ilość wody może być pobierana przez 24 godziny, każdej doby w roku. Godzinowy pobór wody dopuszczony tym pozwoleniem i tak ogranicza dopuszczalna wielkość poboru rocznego.

Dokonana przez organ wykładnia jest nieprawidłowa, gdyż nie tylko jest nielogiczna, ale pomija całkowicie kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter, prowadząc do rozstrzygnięcia, które istotnie podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Zasada przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro libertate), wprowadzona do polskiego systemu prawa ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., w postaci przepisu art. 7a § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Wprowadzona w art. 7a k.p.a. zasada "przyjaznej interpretacji prawa" ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów i wymaga od organu wyniku wykładni postulowanego przez stronę.

Prawidłowy sposób ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych powinien opierać się o wynikający z pozwolenia wodnoprawnego parametr maksymalnej rocznej ilości poboru wód (którego odpowiednie przeliczenie pozwoli określić parametr maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s).

W sytuacji, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wody podziemnej dozwolonej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa trzy wskaźniki poboru wód podziemnych, w tym maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym oplata stała określana jest w wymiarze rocznym – za cały rok 2018, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, według której do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. To wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość wód podziemnych, którą może pobrać skarżący. Tak ustalona wielkość poboru służy utrzymaniu dobrego stanu wód podziemnych eksploatowanego ujęcia i przeciwdziałaniu pogorszenia stanu ilościowego i jakościowego wód podziemnych.

Zastosowanie przez organ do dalszych obliczeń maksymalnego godzinowego parametru poboru wody doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony legalnego poboru wód w skali roku. Wynik w ten sposób uzyskany jest wyższy, profiskalny, mniej korzystny dla skarżącej Spółki niż przy użyciu wskaźnika rocznego.

W takich okolicznościach, jeśli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku, w szczególności o charakterze daniny publicznej, organ administracji zobowiązany jest przyjąć taką wykładnię, która jest korzystna dla strony.

Organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty i przyjął wynik nieodzwierciedlający kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony leganie poboru wód w skali roku. W konsekwencji należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7a § 1 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód podziemnych.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że strona skarżąca ma niewątpliwie rację, że organ wydając decyzję nie zadbał o dokładne ustalenie stanu faktycznego, gdyż nie ustalił dokładnej lokalizacji studni z których pobór wody podlega opłacie przez odniesienie jej do konkretnej działki ewidencyjnej. Jednak ten brak nie mógłby samoistnie stanowić przyczyny do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro określono w niej wysokość opłaty stałej za pobór wody w odniesieniu do obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego w tożsamy sposób określającego lokalizację studni z których pobór wody odbywa się.

Nie mógł także skutkować uchyleniem decyzji zarzut naruszenia art. 271 ust. 6 w zw. z art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, gdyż choć opłata została określona w terminie, który uniemożliwiał już jej wniesienie na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, to jednak to opóźnienie po stronie organu nie zwalnia podmiotu z zobowiązania do poniesienia opłaty.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażoną przez sąd ocenę prawną i określając wysokość opłaty w wyniku rozpoznania reklamacji określi ją uwzględniając parametr maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, obliczony na podstawie maksymalnej ilości wody, która może być pobrana w ciągu roku na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), w wysokości 480 zł.

-----------------------

11