Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1335/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 320
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska /spr./ Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Miechów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 523/08, w sprawie ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 523/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]. Decyzje te stwierdzały obowiązek uiszczenia przez ten Zakład podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska – składowanie odpadów – w latach 2002 i 2003, w łącznej kwocie 1.847.701,68 zł, których termin płatności został odroczony do [...] kwietnia 2007 r. decyzjami Marszałka Województwa Małopolskiego. Odroczenie nastąpiło na wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej, z uwagi na realizację przedsięwzięcia, zatwierdzonego przez Marszałka, "Rekultywacja składowiska odpadów komunalnych dla Gminy i Miasta Miechowa", którego harmonogram przewidywał zakończenie prac na [...] kwietnia 2007 r.

Zobowiązując Zakład Gospodarki Komunalnej do uiszczenia odroczonych opłat, organy wyjaśniły, że Gmina Miechów wystąpiła z wnioskiem o kolejne odroczenie terminu ich płatności, jednak postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną odmawiającą odroczenia, a wobec tego była podstawa do wszczęcia z urzędu postępowania o nakazanie zapłaty z uwagi na niezrealizowanie w terminie przedsięwzięcia. Organy powołały jako podstawę rozstrzygnięcia art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.

Zakład Gospodarki Komunalnej w postępowaniu administracyjnym i w skardze do Sądu podnosił, iż w trakcie realizacji przedsięwzięcia rekultywacji oraz bieżącej eksploatacji składowiska nastąpiła zmiana harmonogramu prac, zatem zmiana okoliczności mających wpływ na terminowość wykonania obowiązku. Zdaniem Zakładu zignorowanie przez organy takich okoliczności istnienia ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. ustalającej datę zaprzestania składowania odpadów i wyznaczenie daty zamknięcia składowiska na [...] marca 2008 r., istotnych dla sprawy, było wadliwe.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu z Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., zgodnie z którym ustalenie przez organ, iż przedsięwzięcie będące podstawą odroczenia płatności nie zostało zrealizowane w terminie powoduje, że organ ten stwierdza decyzją obowiązek uiszczenia odroczonych opłat. Sąd podkreślił, iż w niniejszej sprawie jest bezsporne, że odroczenie terminu płatności opłat za korzystanie ze środowiska nastąpiło z uwagi na realizację rekultywacji składowiska odpadów, że harmonogram realizacji przewidywał zakończenie prac do [...] kwietnia 2007 r., a przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane w tym terminie, zatem okoliczności te wskazują na spełnienie przesłanek z art. 320 ust. 1. Powyższa teza, zdaniem Sądu, nie pozwala na powoływanie się na brak winy w niedotrzymaniu terminu, zatem organy nie mogły podejść elastycznie do terminowości realizacji przedsięwzięcia, jakiej oczekiwał skarżący Zakład.

Reprezentowany przez radcę prawnego, Zakład Gospodarki Komunalnej w M. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając naruszenie art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu z Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. przez błędną interpretacje w zakresie pojęcia terminowości realizacji przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że ustawodawca nie precyzując pojęcia "terminowej realizacji" uczynił to celowo, bowiem jego zamiarem było zapewnienie elastyczności przepisów w tym zakresie, zaś Sąd przyjął, że chodzi o realizację w terminie ustalonym harmonogramem. Podniesiona też została okoliczność zmiany harmonogramu realizacji przedsięwzięcia rekultywacji składowiska, z argumentacją jak w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostały przedłożone dokumenty w sprawie likwidacji Zakładu Gospodarki Komunalnej w M., który wniósł skargę kasacyjną, a z których wynika, iż należności i zobowiązania tego Zakładu przejmuje Gmina Miechów. Obecny na rozprawie pełnomocnik Gminy Miechów oświadczył, iż wstępuje do postępowania ze skargi kasacyjnej wniesionej przez Zakład, zatem należało uznać, iż to Gmina Miechów jest skarżącym kasacyjnie.

Rozpoznając zatem skargę kasacyjną Gminy Miechów, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, przy czym stwierdzić należy, że organy i skarżąca Gmina podały jako publikację tekst jednolity z Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm., natomiast Wojewódzki Sąd w swoich rozważaniach podał Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. Ponieważ przepis ten wg obu dzienników promulgacyjnych ma identyczne brzmienie należy uznać, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczył przepisu, do którego odnosił się Wojewódzki Sąd. W dalszej części uzasadnienia będzie on zatem określany jako "art. 320 ust. 1 Prawa ochrony środowiska".

Przepis ten stanowi, że jeżeli przedsięwzięcie będące podstawą odroczenia płatności nie zostanie zrealizowane w terminie, właściwy organ stwierdza obowiązek uiszczenia odroczonych opłat. Sporne w sprawie jest jak należy rozumieć pojęcie "przedsięwzięcie zrealizowane w terminie", czy tak jak to uznały organy i Wojewódzki Sąd jako datę określoną w decyzjach o odroczeniu opłat, a wynikającą z zatwierdzonego harmonogramu realizacji przedsięwzięcia, czy jak uznała skarżąca Gmina jako termin bliżej niesprecyzowany, a wynikający ze zmian w harmonogramie prac związanych z innym ustaleniem terminu zamknięcia składowiska, którego dotyczyło przedsięwzięcie, będące podstawą odroczenia opłat. Pojęcie "realizacji przedsięwzięcia w terminie" powinno być zatem traktowane elastycznie, zdaniem Gminy, gdyż takie było zamierzenie ustawodawcy, skoro pojęcia tego nie zdefiniował w ustawie.

Ze stanowiskiem skarżącej Gminy trudno się zgodzić.

Przyczyną wymierzenia podwyższonych opłat było eksploatowanie składowiska odpadów bez zezwoleń, zaś podstawą odroczenia terminu ich płatności wniosek wówczas Zakładu Gospodarki Komunalnej, zgodnie z którym miała nastąpić rekultywacja składowiska. Rekultywacja miała nastąpić stosownie z zatwierdzonym harmonogramem. Wynikała też z niego data, do której przedsięwzięcie miało zostać zrealizowane, zatem zakończone. W decyzjach odraczających płatności data odroczenia została wyliczona jako wynikająca z zatwierdzonego harmonogramu data zakończenia realizacji przedsięwzięcia.

Przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 320 Prawa ochrony środowiska, przebiega wg określonych terminów i zakończone być powinno także w określonym terminie. Terminy mogą być wyrażone w różny sposób, jednak co do realizacji przedsięwzięcia, jako daty dzienne. W taki też sposób zostały wyrażone i w tej sprawie. Datą dzienną, do której rekultywacja miała zostać ukończenia, był [...] kwiecień 2007 r. i do tej daty odroczony został termin płatności ostatecznymi decyzjami właściwego organu. Ten zatem dzień jest terminem realizacji przedsięwzięcia, w rozumieniu art. 320 ust. 1 Prawa ochrony środowiska.

Zasadnie organy i Wojewódzki Sąd przyjęły, iż [...] kwiecień 2007 r. jest datą, w której powinna być zrealizowana rekultywacja, a zarzut iż jest to ocena błędna, bowiem powinny być wzięte pod uwagę okoliczności mające wpływ na niedotrzymanie tego terminu, nie jest zasadny.

Tym samym skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).