Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2340/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 roku znak [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 k.p.a. w związku z art. 17 pkt. 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), po rozpatrzeniu wniosku B. K. repr. przez adw. A. S. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015r. znak [...] o odmowie stwierdzenia nieważności własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]), utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nakazującą współużytkownikom wieczystym działki nr ew. [...] wykonanie hydroizolacji pionowej, od poziomu ławy fundamentowej, na tylnej ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], drenażu na całej długości w/w ściany oraz wykonanie studni chłonnej i podłączenie do niej drenażu, decyzją z dnia [...] maja 2015 roku nr [...], utrzymał powyższą decyzję z dnia [...] marca 2015r w mocy.

Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta M. nakazał współużytkownikom wieczystym działki nr ew. [...] położonej w M. przy ul. [...], wykonanie hydroizolacji pionowej, od poziomu lawy fundamentowej, na tylnej ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], drenażu na całej długości w/w ściany oraz wykonanie studni chłonnej i podłączenie do niej drenażu.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli H. G., S. G., I. Z., M. K., A. K., B. K., M. M., M. P., M. S. oraz P. S.

Po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Wnioskami z dnia 4 września 2014 r. i z dnia 15 września 2014 r. M. M., M. M. oraz I. Z. wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Burmistrza Miasta M. Ich zdaniem ww decyzja narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. gdyż jako stronę w sprawie wskazuje nie wspólnoty mieszkaniowe budynków przy ul. [...] a właścicieli lokali w tych budynkach, nadto nie uwzględnia udziałów w nieruchomości wspólnej poszczególnych właścicieli. Podnieśli, że ułomna osoba prawna jaką niewątpliwie jest wspólnota mieszkaniowa, zasadniczo odpowiada sama za swoje zobowiązania stąd domaganie się od właściciela lokalu zaspokojenia roszczenia bez uwzględnienia jego udziału w nieruchomości wspólnej jest rażącym uchybieniem. Ponadto przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., to znaczy nie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Część działki, której dotyczy postępowanie, jest częścią wspólną, a zarówno decyzja, jak i upomnienie zostało skierowane do właścicieli lokali mieszkalnych i niemieszkalnych, a nie do zarządu wspólnoty, która jest władna zarządzać tą częścią gruntu i realizować wszelkie inwestycje na terenie wspólnoty". Stąd uznali, iż powyższe okoliczności powinny skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...].

Z wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła B. K. reprezentowana przez adw. A. S., podnosząc, iż Wspólnota Mieszkaniowa [...], która powinna być stroną postępowania nie brała w nim udziału. Ponadto rozpoznając ponownie sprawę wniosła o oparcie się przy rozstrzyganiu o decyzję P1NB, o decyzję o pozwoleniu na budowę i decyzję o dopuszczeniu do użytkowania co do kwestii zgody na wykonanie nasypu ówczesnego właściciela działki nr ew. [...].

Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. wydając zaskarżoną do Sądu decyzję z dnia [...] maja 2015 roku wskazało, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym nie mogą być eliminowane wszystkie wady decyzji lecz tylko te, które wypełniają przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Taki pogląd wyraził między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 marca 2004 r., sygn. akt III SA 2070/02, LEX nr 146536 oraz w wyroku z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn akt III SA 808/03, Lex nr 149567. Stąd organ nadzoru, po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww decyzji SKO w W. z dnia [...] lutego 2014r. utrzymującej w mocy decyzję nr z Burmistrza Miasta M. dnia [...] stycznia 2014 r. zobowiązany był dokonać analizy tejże decyzji pod względem wystąpienia wymienionych powyżej, przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, iż kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2014r. jest zgodna z ww. przepisami i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa. Organ podniósł, że dokonał również ponownej analizy ww. decyzji pod kątem zaistnienia w niej innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa i tak samo uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności z przyczyn wymienionych w pozostałych punktach art. 156 § 1 kpa.

W skardze wywiedzionej na tę decyzję do sądu administracyjnego skarżąca B. K. reprezentowana przez pełnomocnika adwokat A. S., zarzuciła naruszenie:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne w związku z art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali polegające na przyjęciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że nie ma różnicy między właścicielem w rozumieniu wyłącznie prawa cywilnego a właścicielem, określonym w ustawie o własności lokali;

2) naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 7 kpa tj. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, w tym przypadku skarżącego;

b) art. 8 kpa tj. zasady zaufania do organów państwa;

c) art. 28 kpa tj. błędne określenie stron niniejszego postępowania i nie dopuszczenie wspólnoty mieszkaniowej do udziału w sprawie;

3) nie wyjaśnienie w postępowaniu administracyjnym wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. nie wystąpiono do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o nadesłanie wszelkiej dokumentacji związanej z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i dopuszczeniu do użytkowania, ta dokumentacja jest konieczna do rzetelnego załatwienia niniejszej sprawy.

Wskazując na powyższe wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji znak [...] z dnia [...] maja 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji,

2) ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji znak [...] z dnia [...] maja 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie sądowej w dniu 7 grudnia 2015 roku stawił się uczestnik postępowania A. K., który wskazał, iż nie jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości a na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku współwłaścicielką stała się jego córka K. K. Nadto oświadczył, iż w dniu 8 lutego 2009 roku zmarła jego żona J. K., również występująca w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym i do której zostały skierowane zaskarżone decyzje. Na powyższe okoliczności złożył do akt sprawy kserokopie skróconego aktu zgonu i postanowienia sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Wskazać należy, że podstawą stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że akt ten pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tego aktu - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, publ.: LEX nr 1145109 oraz z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1056/10, publ.: LEX 1056/10). O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje wydany akt. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę w szczególności jego skutki. Za takim stanowiskiem opowiadają się również sądy wskazując, że akt administracyjny rażąco naruszający prawo to taki, który wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt ten dotknięty jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W obliczu przedstawionych sądowi powołanych wyżej okoliczności, zarówno zaskarżona jak i utrzymana nią w mocy decyzja dotknięta jest nieważnością, z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej oraz do osoby, nie posiadającej żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Stąd też nie ulega wątpliwości fakt, iż został naruszony przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Należy w tym miejscu również podnieść, iż mając na uwadze przedstawioną wyżej istotę prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazać wypada na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007r. sygn. akt III CZP 65/07 mającej moc zasady prawnej. Zgodnie z tą uchwałą wspólnota mieszkaniowa działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. W istocie w obowiązującym stanie prawnym, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wspólnota ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości.

Wspólnota mieszkaniowa to w myśl art. 6 ustawy o własności lokali, ogół właścicieli lokali w danej nieruchomości, przy czym - jak wynika z kolejnych postanowień tego artykułu oraz dalszych artykułów ustawy - w wyniku szczególnych regulacji dotyczących organizacji działania tego zbioru właścicieli, wspólnota mieszkaniowa jest jednocześnie rodzajem jednostki organizacyjnej. Przyznana wspólnocie mieszkaniowej wspomnianym art. 6 ustawy zdolność sądowa ewidentnie upraszcza dochodzenie roszczeń przez i przeciwko współwłaścicielom nieruchomości wspólnej, co eliminuje konieczność występowania łącznego wszystkich właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty. Art. 17 tej ustawy wprowadza zasadę, że za obowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota bez ograniczeń a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w nieruchomości. Zatem wierzyciel nie może dochodzić od właściciela lokalu zaspokojenia roszczenia w całości albo w części przekraczającej jego udział w nieruchomości wspólnej. Dlatego też, jako swoisty reprezentant właścicieli lokali, występuje wspólnota mieszkaniowa, która powinna uczestnikiem postępowania w rozpoznawanej sprawie.

Mając zatem powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 156 § 1 kpa pkt 4 kpa. orzekł jak w sentencji wyroku.