Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 766/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2, 3
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80  art. 14  ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. J. K. wystąpił o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wnioskiem objęto [...] działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych, jak ustalił organ, na terenach objętych wykazem obszarów ONW, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.). Określone zostało we wniosku położenie poszczególnych działek rolnych na działkach ewidencyjnych, ich powierzchnia i sposób użytkowania.

Wniosek został poddany kontroli administracyjnej, która wykazała, że zadeklarowana działka ewidencyjna o numerze [...] nie figuruje w ewidencji gruntów, wobec czego zadeklarowana do płatności działka rolna G położona jest na działce, dla której podano błędne dane ewidencyjne. Nadto w odniesieniu do działki rolnej N stwierdzono, że jej powierzchnia określona we wniosku jest większa od sumarycznej powierzchni użytków uprawnionych do uzyskani płatności bezpośrednich (jednolitej i uzupełniającej), występujących na tej działce ewidencyjnej. Złożony przez stronę wniosek dotyczył bowiem zarówno przyznania płatności bezpośrednich, jak i płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW.

W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia wyjaśnień strona dokonała [...]r. korekty wniosku: zmniejszono powierzchnię działki rolnej N z [...] na [...] ugoru i podano, że działka rolna N położna jest na działce ewidencyjnej [...] w gminie J. w powiecie [...] a rodzaj użytków określono jako nieaktualny.

Gospodarstwo wnioskodawcy poddane zostało także kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu [...]r. przez Regionalne Biuro Kontroli w Miejscu w L. (w stosunku do działek rolnych A, B i C) oraz w dniach [...]r. przez Regionalne Biuro Kontroli w Miejscu w R. ( w stosunku do pozostałych działek rolnych).

Formularz kontroli działek A-C (karta 25 akt administracyjnych) wskazuje, że działek tych dotyczą zdjęcia nr 1-4. W odniesieniu do działek A i C kontrola potwierdziła dane podane we wniosku. Odnośnie działki B ostateczne stwierdzono [...] ha ugoru, podczas gdy wnioskodawca deklarował [...] ha ugoru i zastosowano kod nieprawidłowości DR 13+ (zadeklarowana powierzchni działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Dane dotyczące działki B zostały ustalone ostatecznie w wyniku ponownego przeanalizowania dokumentacji zdjęciowej [...] r. Odnośnie przestrzegania wymagań ONW (karta 28 akt) nie wskazano kodów nieprawidłowości.

Działki D,E,F,G,H,L,Ł,M,N,O zostały skontrolowane w obecności pełnomocnika wnioskodawcy. W formularzu przestrzegania wymagań ONW nie wykazano kodów nieprawidłowości (k. 45). Odnośnie poszczególnych działek stwierdzono:

Działka rolna D – stwierdzono [...] ha pszenicy, wnioskodawca deklarował [...] ha pszenicy. Pozostała część stanowi ugór. Zastosowano kod nieprawidłowości DR6 i DR 13+;

Działka rolna E – stwierdzono [...] ugoru zgodnie z deklaracją, przyjęto kod nieprawidłowości DR14 (działka rolna nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej);

Działka rolna F – stwierdzono [...] ha ogródka przydomowego, wnioskodawca deklarował [...] trwałych łąk i pastwisk. Na pozostałej części stwierdzono wysokie chwasty i krzaki, przyjęto kod nieprawidłowości DR7 i DR13+;

Działki rolne G i H – stwierdzono las, przyjęto kod nieprawidłowości DR10 i DR18;

Działki rolne L i Ł- stwierdzono kody nieprawidłowości DR3 i DR18 (zadeklarowano łąki trwałe i pastwiska, stwierdzono teren porośnięty trawą i chwastami, teren nie koszony i nie wypasany);

Działka M –wnioskodawca deklarował 0,24 ha ugoru, stwierdzono [...] ha ugoru, reszta działki stanowi plantację wieloletnią (maliny). Stwierdzono kod nieprawidłowości DR6 i DR13+;

Działka N nie została zlokalizowana centroidą, centroida wskazała na działkę [...], której właścicielem jest osoba trzecia, zastosowano kod DR5 – działka nie zlokalizowana i nie skontrolowana;

Działka rolna O – stwierdzono [...] ha pastwisk i łąk, zastosowano kod nieprawidłowości DR14 – działka nie utrzymana w dobrej kulturze rolnej.

W następstwie kontroli organ wezwał wnioskodawcę do udzielenia wyjaśnień, wskazując iż suma powierzchni działek zgłoszonych do płatności ONW jest mniejsza od powierzchni, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku zobowiązania. W odpowiedzi strona podała, że nie posiada żadnych innych działek, odmawiając podpisania protokołu z zapoznania się z aktami sprawy. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. wnioskodawca podniósł, że prowadzący kontrolę nie wnosili zastrzeżeń w trakcie jej prowadzenia, zaskakujący jest zatem zarzut zawyżenia powierzchni zgłoszonych do dopłat gruntów. Podał także, że działka nr [...] niewątpliwie istnieje, jest dla niej założona księga wieczysta. Zastrzeżenia strony zostały przekazane właściwym Biurom Kontroli na Miejscu, celem ustosunkowania się.

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w M. odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...].

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w C. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że "błędnie wpisano stwierdzenia pokontrolne w powierzchni stwierdzonej".

Na etapie ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji otrzymał poprawione protokoły z kontroli w miejscu. Jak wynika z wyjaśnień karta 99 i 100 akt administracyjnych, dokonano korekty protokołów w odniesieniu do działki B i działki N. Dla działki B ostatecznie stwierdzoną powierzchnię ustalono na [...] ha a dla działki N kod nieprawidłowości DR5 zastąpiono kodem DR26. Wyjaśniono, że działka B jest niespójna. Jako powierzchnię użytkowaną rolniczo podano grunt porośnięty drzewkami (kilkuletnie sosny). Pomiar działki odbył się w dwóch częściach, albowiem teren rozdzielony jest terenem zabudowanym i działką rolną C stanowiącą sad. Powierzchnie stwierdzone wyniosły dla B1 – [...] ha, a dla B2- [...] ha. Działka B1 o powierzchni [...] ha została nieprawidłowo zaliczona jako grunt uprawniony do płatności.

Decyzją z dnia [...]r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na rok [...]. Podniesiono, że strona zgłosiła do płatności powierzchnię [...] ha. Powierzchni stwierdzona wynosi [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] %. Okoliczność ta uzasadnia odmowę przyznania płatności, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), dla celów przyznania płatności istotne jest, aby działki rolne były położone na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W świetle § 2 i 3 tego rozporządzenia, podstawowymi przesłankami do uzyskania płatności są: wymóg prowadzenia działalności rolniczej na działkach oraz zgodność prowadzenia tej działalności z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. Przedstawiając stan zagospodarowania działek uznano, że stwierdzone nieprawidłowości skutkują zmniejszeniem powierzchni uprawnionej do dopłat.

W złożonym odwołaniu skarżący zanegował zasadność wykluczenia części ze zgłoszonej przez niego powierzchni. Podniósł, że zadrzewienie odpowiada standardom dobrej kultury rolnej, drzewka rosnące na działce B były uprawiane celowo i nie miały wpływu na produkcję. Zarzucił, że pomiary działek nie były przeprowadzone lub też były nierzetelne. Działki nie są zachwaszczone i są utrzymane w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z doręczonymi rolnikowi standardami w tym zakresie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej podano art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.). W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania oraz ustalenia kontroli w miejscu. Przyjęto, że do dopłaty zgłoszono [...] działek rolnych o łącznej pow. [...] ha. Organ podzielił ustalenia faktyczne co do faktu rolniczego użytkowania działek i stanu zagospodarowania. Wskazano, że w wyniku korekty kontroli w miejscu ostatecznie ustalono powierzchnię działki B podlegającą dopłacie na [...] ha. Działka rolna N nie została zlokalizowana, zastosowano zatem kod błędu DR 26, w odniesieniu do pozostałych działek przyjęto ustalenia zawarte w protokołach kontroli. Podkreślono, że przedmiotem badania był stan faktyczny gruntów – zarówno co do powierzchni użytkowanej rolniczo, jak i rodzaju uprawy i utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Podano, że pomiaru działek dokonano po granicach upraw lub granicach wyznaczonych sposobem użytkowania a użyty do pomiarów sprzęt charakteryzuje się wysoką precyzją.

W skardze do sądu administracyjnego J. K. zarzucił, że wydane decyzje są dla niego krzywdzące. Opisał przebieg postępowania oraz wydane rozstrzygnięcia. Zarzucił, że formularze kontroli były zmieniane już po dniu kontroli, bez udziału strony. Zarzucił wadliwe ustalenia faktyczne odnośnie działki rolnej B, która w całości jest ugorem, natomiast inspektorzy wyodrębnili na niej aż cztery rodzaje użytków: las, ugór, sad i ugór. Podniósł także, że na skutek wadliwych pouczeń a organu poniósł szkodę, został bowiem, w celu doprowadzenia działki do standardów dobrej kultury rolnej, przymuszony do wycięcia drzew rosnących działce B. Skarżący nie zgodził się także z zarzutami dotyczącymi działek położonych w województwie [...]. Podał, że zdjęcia były wykonane trzy miesiące po sianokosach. Sposób wykonanie zdjęcia ma natomiast wpływ na ujawniony obraz, zdjęcia wykonane w kierunku lasu, będzie go przedstawiało. W terenie górzystym miedze między małymi działkami są z zasady porośnięte krzewami i drzewkami. Inspektorzy nie uwzględnili, że część działek ma dwóch właścicieli, z których jeden nie korzysta z dopłat i ta część działki jest bardziej zaniedbana. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...]r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zastrzeżono, że płatności bezpośrednie (OB) do gruntów rolnych i płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) to dwa odrębne rodzaje płatności. Od momentu otrzymania formularza wniosku przez organ, każda płatność stanowi odrębna sprawę, rozpoznawaną pod samodzielnym numerem i w oparciu o inne przepisy. Wyjaśniono, że sankcje zostały nałożone na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz.WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.).

Przeprowadzona kontrola działek dotyczyła kontroli obszarowej oraz kontroli ONW w zakresie spełnienia standardów Dobrej Praktyki Rolniczej. Uzasadniając stwierdzone nieprawidłowości w tym zakresie organ powołał się na standardy wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2005 r. zmieniające rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. nr 36, poz. 326) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. nr 65, poz. 600 ze zm.). Wskazano również, że dokonana zmiana kodu nieprawidłowości dla działki N z DR5 na DR26 jest korzystna dla strony, albowiem nie skutkuje wykluczeniem działki z płatności oraz naliczeniem sankcji.

Jako podstawę prawną przeprowadzenia kontroli i sporządzenia dokumentacji pokontrolnej podano natomiast przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz powołane wyżej rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 i rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004 r. ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Jak prawidłowo zaznaczył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, producentom rolnym przysługują płatności z różnego tytułu. Przyznawanie tych płatności następuje na podstawie właściwych przepisów. Skarżący wystąpił o przyznanie płatności dwojakiego rodzaju: płatności bezpośrednich i płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej ONW). Postępowanie w stosunku do tych obu wniosków prowadzone było odrębnie i wydano odrębne decyzje.

Tryb i warunki udzielania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich (Dz.U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.). Płatności te obejmują jednolitą płatność obszarową i płatność uzupełniającą. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, płatności te przysługują producentowi na będące w jego posiadaniu grunty rolne, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Na podstawie art. 2 ust. 6 tej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. nr 65, poz. 600 ze zm.). Negując dochowanie przez skarżącego warunków gospodarowania uprawniającego do uzyskania płatności z tytułu ONW organy powoływał się właśnie na standardy wyznaczone tym rozporządzeniem. Jakkolwiek zastosowanie tych standardów do płatności ONW budzi wątpliwości (co zostanie poddane analizie w dalszej części uzasadnienia), już w tym miejscu należy wskazać, na wady postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie. Zgodnie bowiem ze standardami dobrej kultury rolnej, wyznaczonymi powoływanym przez organu rozporządzeniem, grunty ugorowane podlegają raz w roku w terminie do 15 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Koszenie i zabiegi zapobiegające i zwalczające chwasty są zatem odrębnymi, alternatywnymi zabiegami. Jakkolwiek organ I instancji sporządził dokumentację fotograficzną z oględzin działek, to nie można pominąć zarzutu, że dokumentacja fotograficzna pochodzi z końca września. Stan stwierdzony w tym czasie i utrwalony na zdjęciach winien zostać poddany analizie przez organy, z odwołaniem się od wiedzy rolniczej. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza wobec faktu, że korekty protokołów były przeprowadzone bez udziału strony. Natomiast zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, regulującej m. in. działanie jednostek w zakresie wspierania ze środków Funduszu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, protokół z przeprowadzonej kontroli podpisuje osoba dokonująca czynności kontrolnych i podmiot kontrolowany (art. 7 ust. 6 ustawy). Opierając swe twierdzenia na zweryfikowanych protokołach organy winny wykazać, że stan utrwalony na zdjęciach albo wykazuje brak koszenia przed dniem 15 lipca, albo wykazuje brak czynności zwalczających chwasty.

Środki pochodzące z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, dotyczące m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania określone są przepisami Unii Europejskiej: Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Działania dotyczące wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW reguluje w porządku krajowym ustawa z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm). Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.).

Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegani wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE oraz jeżeli łączna powierzchni działek położonych na obszarach ONW, na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcje materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcje zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

Regulację dotyczącą wsparcia dla obszarów o mniej korzystnych warunkach gospodarowania zawiera rozdz.V rozporządzenia nr 1257/1999/WE . Zgodnie z art. 14 tego rozporządzenia rolnicy na obszarach ONW mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych. Są one przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy spełniają określone wymagania: prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, podejmują się prowadzić tę działalność przez co najmiej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku oraz stosują dobrą praktykę rolną, zgodną z potrzebami ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich (art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999/WE). Wymóg stosowania dobrej praktyki rolniczej zawarty w art. 14 ust. 2 został uchylony na podstawie art. 93 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z skutkiem od 1 stycznia 2007 r. Rozporządzenie nr 1257/1999 stosuje się jednak nadal do działań zatwierdzonych przez komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2007 r., natomiast rozporządzenie zmieniające na mocy postanowień art. 94, ma zastosowanie do wsparcia wspólnotowego dotyczącego okresu programowania rozpoczynającego się w dniu 1 stycznia 2007 r. Zapisy te w ocenie Sądu stanowią podstawę do przyjęcia, że dla rozpatrzenia wniosku dotyczącego dopłaty z tytułu ONW za rok 2005, zastosowanie winno znaleźć rozporządzenie nr 1257/1999/WE w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Rozporządzenie to posługuje się kategorią zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Przepis § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) określa, że działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999/WE, jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie: stosowania nawozów i ich przechowywania, rolniczego wykorzystania ścieków, rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych, stosowania i przechowywania środków ochrony roślin, gospodarki na użytkach zielonych, utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym, ochrony siedlisk przyrodniczych, ochrony gleb, gospodarki wodnej – określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Jak zatem należy wnioskować z przytoczonej regulacji, w odniesieniu do dopłat z tytułu ONW prawodawca posługuje się kategorią zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, określając jej standardy, a nie kategorią dobrej kultury rolnej. Dowodem na to, że również prawodawca unijny dostrzega tę różnicę, jest art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/03. Rozporządzenie to określa wspólne zasady dotyczące płatności bezpośrednich finansowane ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, za wyjątkiem tych przewidzianych w rozporządzeniu nr 1257/1999/WE. Przepis art. 5 dotyczy zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Przewiduje on, że państwa członkowskie definiują na poziomie krajowym wymagania w zakresie dobrej kultury rolnej. Wymogi te nie mogą jednak naruszać standardów regulujących dobre praktyki rolnicze w kontekście rozporządzenia nr 1257/1999/WE. Zapis ten jest w ocenie Sądu dowodem na to, że brak jest podstaw do utożsamienia obu tych standardów: zasad dobrej kultury rolnej i zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.

W odniesieniu do płatności z tytułu ONW organy winny zatem dokonać ustaleń faktycznych w kontekście przesłanek do ich udzielenia. Wykazać zatem należy, czy wnioskujący o pomoc producent rolny prowadzi na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania działalność rolniczą w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) oraz czy działalność ta jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej w rozumieniu § 3 tego rozporządzenia. Odmowa przyznania płatności może być uzasadniona jedynie wykazanym brakiem przesłanek ustalonych w prawie dla płatności z tytułu ONW, nie zaś przesłanek i standardów właściwych dla innych rodzajów płatności.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, 205 §1 i 209 powołanej ustawy.