Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 66/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
658
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia odmówić P. S. przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

P. S., zwany dalej wnioskodawcą, w dniu 13 kwietnia 2015 r. nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239

pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wniosek rozpoznano w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe

i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że pracuje na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony do dnia [...] czerwca 2016 r. i jego wynagrodzenie netto wynosi około [...] zł. Ponadto, jest ono zajęte przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że wynajmuje pokój, bez formalnej umowy najmu, ponosząc koszt z tego tytułu w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że ponosi także stałe miesięczne wydatki z tytułu zakupu biletu miesięcznego (karty miejskiej) w kwocie [...] zł brutto, opłat za telefon komórkowy w wysokości około [...] zł, za internet bezprzewodowy w wysokości około [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności i środków czystości pozostaje mu kwota w wysokości około [...] zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawcy, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych.

W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 5 maja 2015 r. został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy

o pracę (np. stosowne zaświadczenie, ewentualnie kserokopia umowy o pracę), odpisu zeznania podatkowego za rok 2014, ewentualnie stosownego zaświadczenia

z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiągniętych w 2014 r., oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zakreślono wnioskodawcy 7 – dniowy termin, od daty otrzymania wezwania, do nadesłania

ww. dokumentów. Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 20 maja 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru).

W dniu 22 maja 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie Sądu. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie skompletować niezbędną dokumentację. Z tego względu, zwracał się z prośbą o wyznaczenie nowego terminu do złożenia dokumentów

i poinformowaniu go do kiedy może je nadesłać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy

w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub

w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym

– gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go

do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu osiąganego z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto (ok. [...] zł netto) miesięcznie. Dochód wnioskodawcy jest zajęty przez komornika sądowego. Wnioskodawca ponosi stałe miesięczne wydatki wynoszące w sumie ok. [...] zł. Z zestawienia wysokości dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę z wysokością ponoszonych miesięcznych wydatków wynika, że nie pozostają mu żadne środki finansowe, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów komornika sądowego. Udzielone przez wnioskodawcę informację odnoszące się do wysokości środków jakimi dysponuje oraz ponoszonych wydatków, w tym także kosztów komorniczych są zatem niespójne. Z informacji przekazanych do Sądu wynika, że dochód jest

w całości przeznaczany na zakup żywności i utrzymanie wnioskodawcy.

Z tego względu, wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentu

z którego wynikałaby wysokość aktualnie uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy

o pracę oraz wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. Celem wezwania było zweryfikowanie oświadczeń wnioskodawcy dotyczących wysokości aktualnie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków z nadesłanymi dokumentami, a także potwierdzenie, że wynagrodzenie obciążone jest i w jakiej wysokości z tytułu zajęcia komorniczego.

Pomimo upływu terminu wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów mających na celu ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych. Pozyskanie ww. dodatkowych informacji umożliwić miało ustalenie w sposób prawidłowy, czy wniosek opiera się na uzasadnionych podstawach.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro udzielenie z budżetu państwa wsparcia w postaci przyznania stronie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, to pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą także stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15). Z tych względów wskazać należy, że osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Nienadesłanie przez wnioskodawcę wskazanych w wezwaniu sądowym dokumentów skutkuje brakiem możliwości prawidłowego ustalenia, czy samodzielne pokrycie kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika skutkować będzie uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy. Z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy niepotwierdzona została wysokość dochodów osiąganych obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. przez wnioskodawcę. Nieustalona pozostaje także okoliczność prowadzenia wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego. Niewyjaśniona jest również kwestia posiadania przez wnioskodawcę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wysokości posiadanych na nich środków.

Bez znaczenia dla rozpoznania wniosku jest okoliczność wystąpienia przez wnioskodawcę z prośbą o wyznaczenie nowego terminu do złożenia dokumentów,

o których mowa w wezwaniu z dnia 5 maja 2015 r. Wnioskodawca wystąpił

z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w około 80 sprawach, w różnych terminach i we wszystkich został wezwany do nadesłania ww. dokumentów. Wezwania te zostały doręczone wnioskodawcy w okresie od 20 maja do 15 czerwca 2015 r.

A zatem wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu by do dnia rozpoznania wniosku (7 lipca 2015 r.) nadesłać żądane dokumenty.

Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została zatem dostatecznie wyjaśniona, gdyż wątpliwości odnoszące się do wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie zostały przez stronę usunięte. Wnioskodawca nie wykazał tym samym, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Okoliczność, że wnioskodawca uczestniczy w wielu (około 80 w Wydziale I) postępowaniach nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku. W konkretnym postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpoznający wniosek powinien mieć na uwadze zasadniczo ustawowe przesłanki, których spełnienie może uprawniać do przyznania prawa pomocy. Oznacza to konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualny stan majątkowy nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.