Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 93/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2; art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 3
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] dnia [...] listopada 2017 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Trybunału Konstytucyjnego na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Fundacja im. [...] złożyła do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] listopada 2017 r., dotyczący udostępnienia skanów wydanych w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. postanowień Trybunału Konstytucyjnego o odroczeniu rozprawy.

W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. przesłanym drogą elektroniczną organ nadmienił, że podstawą prawną realizacji jedenastu wniosków, wywiedzionych pismami z dnia [...] listopada 2018 r. nie jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, ale ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Zdaniem organu wnioskowane dokumenty stanowią część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego, zatem na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunatem Konstytucyjnym. Dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez;

1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej;

2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5;

3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz, 623).

Organ poinformował także, iż zgodnie z art. 74 ust. 3 przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

Ponadto organ, poinformował, iż na podstawie art. 74 ust. 6 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunatem Konstytucyjnym korzystanie z uprawnień odnośnie przeglądania akt sprawy nie może zakłócać pracy Trybunału.

Zgodnie ze statutem Biura Trybunału Konstytucyjnego udostępnianie akt spraw rozpoznawanych przez Trybunał uczestnikom postępowania i innym zainteresowanym należy do zadań Sekretariatu Trybunału Konstytucyjnego. W związku z powyższym organ prosił o złożenie stosownego wniosku do sekretariatu Trybunatu Konstytucyjnego (e-mail: zolotar@trybunal.gov.pl; tel. 22 657-45-82).

Fundacja im. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych,

- art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych obejmuje dostęp do dokumentów, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa,

- art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim przepis ten stanowi, Ze adresat wniosku jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez podmiot zobowiązany,

- art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej), poprzez błędne przyjęcie przez podmiot zobowiązany, że art. 74 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowią przepisy odmiennie regulujące zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, objętych przedmiotem wniosku z [...] listopada 2017 r.,

- art. 74 ust. 3, 4 i 6 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w zakresie w jakim przepisy te regulują dostęp do akt spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do złożonego wniosku z [...] listopada 2017 r. podczas gdy nie dotyczy on dostępu do akt spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wobec powyższego Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia przedmiotowego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego do dnia złożenia niniejszej skargi Prezes Trybunału Konstytucyjnego nie zrealizował złożonego przez Fundację wniosku. Nie udostępnił informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem, ani nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia Informacji publicznej.

Skarżący zaznaczył, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej inicjuje odrębne postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tego powodu w każdej ze spraw, zainicjowanej wnioskiem, podmiot zobowiązany powinien skierować odrębną odpowiedź.

Udzielenie przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego - jednej odpowiedzi na wszystkie wnioski Fundacji jest uchybieniem formalnym. Skierowanie jednej odpowiedzi na jedenaście złożonych przez Fundację wniosków świadczy o tym, że sprawa nie została dogłębnie przeanalizowana, ponieważ wnioski dotyczą różnego rodzaju informacji.

Brak przeanalizowania dogłębnie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez podmiot zobowiązany doprowadziło do naruszenia konstytucyjnego prawa do informacji. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy złożony w sprawie wniosek powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Organ zajął bowiem stanowisko, że podstawą realizacji wniosku jest ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz wskazał art 74 ust. 3-4 i 6 tejże ustawy. Zdaniem skarżącego, z przepisów u.d.i.p. nie stosuje się jedynie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z treścią ustaw szczególnych.

Z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, iż w przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych.

Stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zasadą, bowiem chroni interesy podmiotu lub osoby, czyniących użytek z konstytucyjnego prawa do informacji.

Skarżący podkreślił, że przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK nie regulują w odmienny sposób zasad i trybu dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Art. 74 ustawy stanowi przepisy regulujące dostęp do akt spraw, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, przez uczestników postępowania oraz innych podmiotów do akt sprawy, a także obowiązki Trybunału Konstytucyjnego w celu zapewnienia dostępu do akt sprawy. Nie są to przepisy, które wyłączają w tym zakresie udostępnianie informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przedmiotem wniosku w niniejszej sprawy nie był dostęp do akt postępowań, toczących się przed TK, w związku z czym nie znajdą zastosowania przepisy art. 74 ustawy. Były nim oznaczone dokumenty, zawierające informacje o działalności władz publicznych. Pomimo, że niektóre z dokumentów (lub ich odpisy) mogą znajdować się w aktach spraw toczących się przed Trybunałem.

Nieudostępnienie informacji objętych wniosku z [...] listopada 2017 r. stanowi naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych. Brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego społecznej kontroli działalności Trybunału Konstytucyjnego. Nieuzyskanie informacji stanowi przeszkodę do monitorowania procesów, toczących się w Trybunale w związku ze zmieniającym się otoczeniem prawnym wokół polskiego sądu konstytucyjnego, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Prezes Trybunału uznał, że ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem jest "inną ustawą" w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiada bowiem formie aktu normatywnego, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem określa odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji, których udostępnienia domaga się skarżący. Różnica polega na tym, że udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatne (art. 7 ust. 2 UOIP), a udostępnienie dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału w trybie ustawy o organizacji jest odpłatne (art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPTK). W przypadku udostępnienia dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału dokumenty te udostępnia się w formie kopii, odpisów lub wyciągów z akt (art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPTK), a w przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie zgodnej z wnioskiem.

Informacja publiczna powinna być udostępniana co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 UDIP), a korzystanie z uprawnień na gruncie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem "nie może zakłócać pracy Trybunału". W ustawie o organizacji została wyrażona zasada ograniczonej jawności akt spraw Trybunału (art. 74 ust. 3 i 5 UOTPTK).

Zdaniem organu w ustawie o organizacji TK przyjęta została zasada ograniczonej jawności akt spraw Trybunału. Sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z akt jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych i innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

Zdaniem organu skarżący nie określił, jakich konkretnie spraw dotyczy wniosek. Nie podał ani sygnatur akt spraw Trybunału, ani nawet nie określił, jakie sprawy Trybunału ma na uwadze. Nie stwierdził też, jakich konkretnie informacji, zawartych w żądanych dokumentach, poszukuje. W związku z tym w poszukiwaniu właściwego dokumentu trzeba dokonać przeglądu znacznej ilości akt spraw Trybunału.

Adresat wniosku nie został upoważniony do dokonywania interpretacji treści, modyfikowania lub zmiany żądania. Sformułowanie wniosku powoduje, że nie jest on żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie może być prawidłowo rozpoznany. Nie jest sprecyzowany zakres żądania, który jest wskazany zbyt ogólnikowo.

Zdaniem organu skarżący nadużywa swojego prawa do informacji publicznej. W tym samym czasie złożył jeszcze inne, także bliżej niesprecyzowane wnioski.

W ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem prawodawca nie zawarł terminu udostępnienia dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, jednakże wskazał, że korzystanie z uprawnień nie może zakłócać pracy Trybunatu.

Zdaniem organu w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem prawodawca nie zawarł terminu udostępnienia dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału. Wskazana norma w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi dodatkowy argument za przyjęciem stanowiska organu, że wnioski o udostępnienie dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, powinny być udostępniane w trybie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zaznaczyć należy, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środkiem zwalczania bezczynności organów administracyjnych jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Jednak w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się tylko w przypadku dopuszczonym odesłaniem zawartym w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W razie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, przepis art. 37 k.p.a. nie ma więc zastosowania. Środka zaskarżenia nie przewiduje także ustawa o dostępie do informacji publicznej. Natomiast tryb przewidziany w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. dotyczy aktów i czynności, a nie bezczynności organu. Wobec powyższego oraz mając na względzie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to jej wniesienie do sądu administracyjnego nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia, tj. zażaleniem, czy wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13; z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2827/13; publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do oceny merytorycznej wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno - technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udostępnione w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że Prezes Trybunału Konstytucyjnego jest podmiotem obowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.).

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraża zatem ogólną zasadę jawności informacji o sprawach publicznych, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.

W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty jak i tych, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Zaznaczenia przy tym wymaga, że na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji za "dokument w ogólności" należy rozumieć każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. W najszerszym rozumieniu dokumentem będzie każdy nośnik danych, który może przybrać formę papierową, elektroniczną, cyfrową (W. Sokolewicz, L. Garlicki, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2005, tom IV, s. 35).

W świetle powyższego uzasadniony jest pogląd, że treść postanowień Trybunału Konstytucyjnego o odroczeniu rozprawy wydanych w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 19 grudnia 2016 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczność ta nie jest sporna między stronami. W sprawie sporne jest natomiast, to, czy udostępnienie żądanych dokumentów winno nastąpić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też, stosownie do art. 1 ust. 2 tej ustawy, zastosowanie winien mieć tryb uregulowany w ustawie z dnia 20 listopada 2016 r. o organizacji trybie postepowania przez Trybunałem konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2072). Stosownie bowiem do art. 74 § 1 tej ustawy. 1. Uczestnicy postępowania mogą przeglądać akta sprawy oraz sporządzać i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt, z wyjątkiem dokumentów zawierających informacje niejawne. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do za-poznania się z informacjami niejawnymi, zawartymi w aktach sprawy. W myśl ust. 3 art. 74 Przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

Jak stanowi ust. 4 art. 74 Dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez:

1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej;

2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5;

3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623). Przeglądanie akt w sprawie skargi konstytucyjnej oraz w sprawie pytania prawnego odbywa się poprzez udostępnienie kopii dokumentów zawartych w tych aktach, po dokonaniu anonimizacji, o której mowa w ust. 3. (art. 4 ust. 5). Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, nie może zakłócać pracy Trybunału. (art. 74 ust.6).

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 tej ustawy, zwanym dalej "centralnym repozytorium".

Wywodzenie zatem odmowy udostępnienia skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej wyłącznie z faktu, iż w niniejszym przypadku kwestię udostępnienia informacji publicznej - w postaci postanowień o odroczeniu rozprawy miałyby regulować, odnoszące się jedynie ogólnie do udostępnienia akt sprawy przepisy regulujące postepowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym przywołanej powyżej ustawy, nie było w tej sytuacji uzasadnione.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu nie tylko zaś stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do - art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez Sąd -w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w omawianej ustawie (vide: wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1938/10, z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11, z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1746/14). Analogiczne rozumowanie zdaniem Sądu, należy zastosować do innych orzeczeń sądowych i trybunalskich, a w szczególności zastosować do postanowień o odroczeniu rozprawy.

Dodać należy iż, w niniejszym przypadku nie znajduje także zastosowana, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/2013), gdyż odnosiła się ona - do sytuacji, w której żądanie dotyczyło udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego, a nie udostępnienia dokumentu, jakim jest orzeczenie sądu. Wyrażone zatem w uchwale tej stanowisko, a sprowadzające się do poglądu, iż wniosek o udostępnienie akt sprawy do wglądu nie jest wnioskiem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy rozważać wyłącznie w tym kontekście.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że organ (podmiot) zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, który jej nie udziela, ani nie wydaje decyzji w tej materii, nawet jeśli czyni to w przekonaniu, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub wprawdzie ma taki charakter, ale jest ona udostępniana na podstawie przepisów innych ustaw, określonych w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i w związku z tym informuje o tym wnioskodawcę - pozostaje w bezczynności (vide: wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Prezes Trybunału Konstytucyjnego błędnie bowiem poinformował skarżącą Fundację, że nie może uwzględnić jej wniosku, gdyż żądane przez stronę informacje nie były informacjami publicznymi, udostępnianymi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe skutkowało zaś przyjęciem, że Prezes Trybunału Konstytucyjnego pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku Fundacji im. [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Podkreślenia nadto wymaga, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste".

Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie.

W niniejszej sprawie wniosek skarżącej Fundacji, nie został załatwiony, gdyż organ pozostawał w błędnym przekonaniu, że w sprawie nie ma zastosowania o dostępie do informacji publicznej. Niezałatwienie wniosku wynikało zatem z błędnej interpretacji prawa, nie było zaś wynikiem lekceważącego traktowania swych obowiązków przez organ.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 P.p.s.a., jak w pkt 3 wyroku, zasądzając od organu na rzecz skarżącej Fundacji zwrot niezbędnych kosztów postępowania.