Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 511/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005r. sprawy ze skargi B.P. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana B. P., przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. "E." z siedzibą w R. od decyzji Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] Nr [...], z dnia [...] lipca 2003 r. obciążającej skarżącego karą pieniężną w wysokości 3.480,- zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia drogą wojewódzką nr [...], na trasie z S. do S. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] czerwca 2003 r., podczas kontroli pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] z ładunkiem materiałów metalowych, stanowiącego własność skarżącego B. P., przeprowadzonej w miejscowości S., w ciągu drogi nr [...], zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi II (pojedynczej) pojazdu. Stwierdzony nacisk wynosił 87,19 kN, zaś dopuszczalny nacisk wynosił 72,50 kN, a więc uznano, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu o 14,69 kN. Jednocześnie w toku kontroli nie stwierdzono przekroczenia pozostałych parametrów technicznych pojazdu, w tym dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu został podpisany przez kierowcę, który nie zgłaszał to jego treści oraz samego sposobu przeprowadzenia kontroli jakichkolwiek zastrzeżeń (vide: Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...].06.2003 r.; w aktach administracyjnych sprawy).

Pismem z dnia 13 czerwca 2003 r. Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich – działając w oparciu o przepis art. 61 § 4 w zw. z art. 10 k.p.a. – powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonego w dniu [...]czerwca 2003 r. przekroczenia przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Organ poinformował jednocześnie stronę postępowania o prawie czynnego udziału oraz przeglądania akt sprawy, jak również o prawie do złożenia stosownych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W przesłanym do organu I instancji piśmie z dnia 1 lipca 2003 r. skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z dokonanym w toku kontroli pomiarem. W jego ocenie w żaden logiczny sposób nie można wytłumaczyć różnicy pomiędzy osiami (3,81 t), które to osie znajdują się zaledwie 1,40 m obok siebie. Załadunek pojazdu w ten sposób jest – zdaniem strony – niemożliwy. Ponadto skarżący poinformował organ, iż kierowca był zestresowany kontrolą, którą miał pierwszy raz, i z tego powodu - będąc wprowadzony w błąd przez przeprowadzających kontrolę, na ich polecenie - wcisnął przycisk podnoszący tylną oś pojazdu, który to odciążył dociążoną już ostatnią oś samochodu, a następnie takim pojazdem wjechał na wagę. Strona wskazała ponadto, iż kontrolowany pojazd posiada homologację i wszystkie potrzebne badania techniczne, a także, iż samochód nie miał przekroczonej dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w dniu [...] lipca 2003 r. Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich wydał decyzję [...], na podstawie której – opierając się na dyspozycjach przepisów art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8, art. 39 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2002 r. Nr 32, poz. 262) i na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. - obciążył skarżącego przedsiębiorcę karą pieniężną w wysokości 3.480,- zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia drogą wojewódzką nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji – powołując się na ustalenia zawarte w Protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...].06.2003 r. - stwierdził m.in., iż brak przekroczenia przez kontrolowany pojazd dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, przy jednoczesnym stwierdzeniu przekroczenia nacisku na oś, nie może stanowić przesłanki wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy. Organ I instancji stwierdził ponadto, iż pracownicy zespołu kontrolno-pomiarowego [...]ZDW przed przystąpieniem do czynności kontrolnych okazali kierowcy wykonującemu transport m.in. świadectwa legalizacji wag i przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Organ podniósł, iż kierowca nie zgłosił do protokołu kontroli żadnych uwag. W ocenie Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich podnoszony przez stronę skarżącą zarzut wydania przez kontrolujących w stosunku do kierowcy rzekomego polecenia "wypoziomowania pojazdu" co spowodowało, iż kierowca "wcisnął przycisk podnoszący tylną oś" przez co miało to doprowadzić do przeciążenia pojazdu – nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Skarżący odwołał się od w/w decyzji Dyrektora [...]ZDW z dnia [...] lipca 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 1 lipca 2003 r., podniosła dodatkowo, iż nie można karać za wykroczenie, które nie miało miejsca, lecz było wynikiem błędnego pomiaru. W ocenie strony dowodem na to, że ostatnia oś była odciążona przed wjazdem na wagę są pomiary nacisków tych osi i odległość między nimi.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji SKO w [...] powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa oraz na protokół z przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2003 r. kontroli pojazdu, należącego do skarżącego - uznało, iż prawidłowo została ustalona wysokość należnej kary pieniężnej. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w odwołaniu organ II instancji podniósł, że argumenty strony nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na fakt, iż opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym wyliczono prawidłowo zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ustalając opłaty karne na podstawie jej art. 13 ust. 2a. Organ odwoławczy podniósł, iż stan faktyczny sprawy został w sposób dostateczny wyjaśniony oraz, że Kolegium nie znalazło wad formalnych rozstrzygnięcia.

Skarżący B. P. wniósł w dniu 5 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję SKO w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Skarżący podniósł w uzasadnieniu, że SKO w [...] rozpatrując sprawę nie wiedziało o fakcie, iż [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich nie posiada wymaganej homologacji na wagę, którą ważony był samochód. Skarżący stwierdził, że wagą, która nie ma homologacji, nie powinno się posługiwać przy czynnościach kontrolnych, ponieważ brakuje jej wymaganych dokumentów. Waga taka – w ocenie strony skarżącej - jest niewiarygodna, co obrazuje wynik ważenia. Według skarżącego różnica 3,81 t na odległości pomiędzy osiami zaledwie 1,40 m świadczy o tym, że odczyt wagi jest błędny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wnosząc o oddalenie przedmiotowej skargi, podniosło w uzasadnieniu, iż podtrzymuje w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium stwierdziło ponadto, iż parametry wag zastosowanych do pomiaru nacisków na osie pojazdu w rozpoznawanej sprawie regulują przepisy zarządzenia Nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa z dnia 27 grudnia 1994 r. nr 10 poz. 26) i zmieniające je zarządzenie Nr 32 Prezesa GUM z dnia 31 października 2000 r. ((Dz.Urz. Miar i Probiernictwa z 2000 r. nr 5, poz. 31). Zdaniem organu odwoławczego pomiaru nacisków na osie dokonano w przedmiotowej sprawie – jak wynika z protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu – przenośną wagą do pomiarów dynamicznych o nr fabrycznym VLM 013 i nr miernika 770, posiadającą legalizację Okręgowego Urzędu Miar w [...] nr 559-50UM4-02 z dnia 11 kwietnia 2002 r. Zdaniem SKO w [...] świadectwo legalizacyjne stanowi jedyny i wystarczający dowód, iż wskazany typ wag może być używany na obszarze Polski (vide: art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach – Dz.U. z 2001 r. Nr 63, poz. 636 ze zm.). Zdaniem organu należy ponadto wskazać, iż zawarty w skardze argument o braku homologacji wagi nie został w żaden sposób udokumentowany i ocenić go należy jako gołosłowny.

W piśmie procesowym skierowanym w dniu 20 stycznia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca – podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skardze - podniosła, iż sam wynik ważenia nie przesądza o prawidłowości pomiaru, albowiem pomiar musi odbyć się z zachowaniem odpowiedniej procedury (np. stała prędkość najazdu na wagę, odpowiednie podłoże, temperatura podłoża, siła wiatru itp.). Według skarżącego wynika to wprost z przepisu art. 9 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach, który określa tą procedurę jako tzw. wymagania metrologiczne. Problem w tym – jak podniósł skarżący, że wymagania te skonkretyzowano dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, które weszło w życie 13 marca 2004 r. Oznacza to – zdaniem skarżącego, iż między wejściem w życie ustawy – Prawo o miarach, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2003 r. a dniem 13 marca 2004 r. nie istniały prawnie wiążące procedury pomiaru. Skarżący stwierdził, że bez przepisów wykonawczych nie można stwierdzić, czy organ administracji przystępując do czynności ważenia działał legalnie. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na artykuł prasowy z dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 14 lipca 2004 r., zawarty w dodatku "Prawo co dnia".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 13 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza została przekazana – według właściwości - do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana B.P., przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. "E." z siedzibą w R. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji - nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2003 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez stosownego zezwolenia określonego odrębnymi przepisami, pobiera się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy.

Zgodnie z przepisami cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w tym rozporządzeniu. Zgodnie z obowiązującymi w dniu kontroli przepisami nacisk osi pojedynczej nie może przekroczyć 80 kN. Nacisk osi wielokrotnej nie przekraczać sumy dopuszczalnych nacisków osi składowych, zaś nacisk osi składowej, tak jak w kontrolowanym pojeździe, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m – 72,5 kN.

Z zebranych w toku postępowania kontrolnego dowodów (vide: Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.) wynika jednoznacznie, iż w pojeździe należącym do skarżącego przekroczony był nacisk na II oś pojazdu. Nacisk ten stanowił 87,19 kN, a więc stwierdzono przekroczenie nacisku o 14,69 kN, co w konsekwencji oznaczało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.480,- zł na podstawie Lp. 4 pkt 4 lit. c Tabeli stanowiącej załącznik do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych).

W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo i nie budziło zastrzeżeń kierowcy, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo na podstawie załącznika do cyt. ustawy o drogach publicznych.

Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organ odwoławczy, a wcześniej także organ I instancji, nie dopuścił się – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale prawidłowo zebranym przez kontrolerów [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich (vide: Protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2003 r.), dokonując jego wszechstronnej oceny. Organy obu instancji, przedstawiając w sposób prawidłowy podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, nie dopuściły się ponadto obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu należy wyraźnie podkreślić, iż przyrządy pomiarowe użyte w toku kontroli posiadały legalizację, co stwierdzone zostało w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu oraz w wyjaśnieniach udzielonych przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś sama kontrola została przeprowadzona prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał za słuszne zarzutów powołanych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2005 r. Według oceny skarżącego z uwagi na brak przepisów powszechnie obowiązujących ważenie pojazdu odbyć się miało w sposób nieprawidłowy. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, iż przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach, zgodnie z przepisem art. 34 (z wyjątkiem niektórych przepisów nie mających zastosowania w niniejszej sprawie) weszły w życie z dniem 1stycznia 2003 r. Stosownie do art. 27 przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Przepis art. 29 ustawy o miarach stwierdza, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że kontrolę i ważenie pojazdu należącego do skarżącego wykonaną przy użyciu wag posiadających legalizację, należało uznać za przeprowadzoną prawidłowo.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko, na którym dokonana została kontrola przedmiotowego pojazdu, posiadało również aktualne świadectwo legalizacji, co zresztą nie było negowane w toku postępowania przez stronę skarżącą.

Według obowiązującego przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Stąd też okoliczność, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie została przekroczona jest bez znaczenia w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Zdaniem Sądu nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogą jedynie niewielki jej odcinek, jak również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu należy w konsekwencji przyjąć, iż skarga Pana B. P. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.