Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 303/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151, art. 3 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art.71, art. 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 7, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Miasta S. (dalej: Miasto, Skarżący) jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub Organ) z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2017 r. nr [...] zobowiązującą Miasto S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117 zł.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W związku z ustaleniami audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku wobec Miasta S. w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia na 2013 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku - przy piśmie z dnia 24 czerwca 2017 r. - przekazał Ministrowi Rozwoju i Finansów sprawozdanie z audytu z 9 czerwca 2017 r.

W wyniku audytu ustalono, że Miasto S. otrzymało część oświatową

subwencji ogólnej na rok 2013 zawyżoną wskutek nieprawidłowości popełnionych

przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej (SIO), według stanu na

dzień 30 września 2012 r., przez: Przedszkole Nr 1, Przedszkole Nr 3 i Przedszkole

Nr 5 w S..

Pismem z 12 września 2017 r. Miasto S. zostało powiadomione

przez Ministra Finansów o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w

sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za

rok 2013.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] października 2017

r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Miasto

S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji

ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117 zł.

Miasto S. złożyło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr

[...] Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję z

[...] października 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia

13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017

r., poz. 1257), Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań

oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał

podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne

jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do

rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie

sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu

terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz. 1541). Algorytm podziału części oświatowej

subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2013 przewidywał

m.in. wagę:

- P31 = 4,000 dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych,

słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem

umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub głębokim - objętych

wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach

przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania

przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3 ustawy z

dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w przedszkolach i

oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w

podmiotach leczniczych,

- P39 = 9,500 dla wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz

dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem

Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w

szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (na

podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991

r. o systemie oświaty).

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji

ogólnej na 2013 r. dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta

S., stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego

dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia

15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2011, Nr 139, poz. 814

ze zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie

informacji oświatowej na dzień 30 września 2012 r. Dodatkowo w systemie informacji

oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie orzeczeń i opinii, o

których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty,

tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające

działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym

poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej

stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie

informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania

danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.13 (30

września 2012 r.).

Minister wyjaśnił, że zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do

rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie

sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu

terytorialnego w roku 2013, wagami P31 i P39 mogły być przeliczone dzieci

posiadające orzeczenie, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września

1991 r. o systemie oświaty. W związku z tym, warunków do ujęcia w systemie

informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej

subwencji ogólnej na rok 2013 przy ww. wagach, nie spełniały dzieci objęte

wychowaniem i kształceniem specjalnym, które według stanu na dzień 30 września

2012 r. nie posiadały orzeczeń lub opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o

systemie oświaty.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w wyniku błędnych

danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30

września 2012 r. przez Dyrektorów:

- Przedszkola nr 5 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została

zawyżona o 4 dzieci, ponadto liczba dzieci przeliczonych wagą P39 została zawyżona

o 1 dziecko,

- Przedszkola nr 3 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została

zawyżona o 2 dzieci,

- Przedszkola nr 1 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została

zawyżona o 3 dzieci.

W tej sytuacji łącznie zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 46,7001, a tym

samym została zawyżona o kwotę 241.117,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych

złotych) część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 dla Miasta S..

Organ podkreślił, że brak aktualnych na dzień sprawozdawczy orzeczeń

potwierdziło również Miasto S. w składanych wyjaśnieniach z 9 i 30

listopada 2017 r.

Miasto S. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

Warszawie skargę na opisaną decyzję. Wniosło o jej uchylenie w całości oraz o

zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1. art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13-11-2003 r. o dochodach jednostek

samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453) poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie i ustalenie, że kwota 241.117 zł jest nienależnie uzyskaną kwotą

części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w sytuacji, w której jednostka

samorządu terytorialnego nie otrzymała części oświatowej subwencji ogólnej w

kwocie wyższej od należnej, w szczególności gdy orzeczenie o potrzebie

kształcenia specjalnego wydawane jest wyłącznie na wniosek rodziców bądź

prawnych opiekunów dzieci, zaś opóźnienie w jego złożeniu nie może mieć

wpływu na objęcie dziecka specjalną opieką i kształceniem, tym bardziej kiedy

kontrolowane przedszkola prawidłowo wypełniły obowiązek kształcenia

specjalnego wobec uczęszczających do niej uczniów/dzieci, a środki zostały

wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem,

2. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...].10.2017 r.

zobowiązującej Miasto S. do zwrotu nienależnej uzyskanej kwoty części

oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117,00 zł, w sytuacji

gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, które

nie zostały przez organ ponownie rozpoznający sprawę usunięte,

3. art 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w

całości zebranego materiału dowodowego i odniesienia się w treści uzasadnienia

decyzji do istotnych okoliczności, a mianowicie wyjaśnień dyrektorów

kontrolowanych placówek, z których wynika, że na dzień 30.09.2012 r.

poszczególni uczniowie nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia

specjalnego, jednakże była to sytuacja czasowa spowodowana wydłużonym

czasem oczekiwania na badania w poradni psychologiczno-pedagogicznej i

końcowym uzyskaniem stosownej opinii, które następnie zostały przedłożone, a

całość kwoty przyznanej dotacji została przeznaczona w całości na kształcenie

specjalne uczniów, w sytuacji kontynuowania rozpoczętego już kształcenia, gdyż

taki uczeń jest znany placówce, dysponuje ona orzeczeniami z lat ubiegłych, a

zaniechanie specjalistycznego kształcenia na cały rok, z uwagi tylko na

przedstawienie stosownego orzeczenia z uchybieniem terminu, może wręcz

zniweczyć dotychczasowe jej rezultaty, co naruszyło art. 11 k.p.a.,

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zredagowanie

uzasadnienia skarżonej decyzji przez co, organ ten nie wyjaśnił zasadności

przesłanek jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, a uzasadnienie decyzji ma

stanowić uzewnętrznienie motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko

wykaz zebranych faktów i norm natomiast twierdzenia jakoby powołane przez

skarżącego orzeczenie WSA w Gliwicach z 16.02.2017 r. (I SA/Gl 1040/60) nie

może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie należy uznać za polemikę

organu ze stanowiskiem zaprezentowanym w tym orzeczeniu.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której

mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie

stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) -

dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji

publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu,

czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz

z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji

publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje

na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja

została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym

wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu

mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia

prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub

wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej

decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób

prawidłowy.

W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego

w postaci ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr

256 poz. 2572 ze zm.) - dalej: u.s.o., rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z

dnia 20 grudnia 2012 r. r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji

ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. z 2012 r., poz.

1541) - dalej: rozporządzenie MEN z 2012 r., ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o

dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm.) -

dalej: u.d.j.s.t. oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) - dalej: k.p.a.

Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 37 ust. 1

u.d.j.s.t., z którego wynika, że w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu

terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister

właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w

zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie

otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli

nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie

rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do

przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i

zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że

jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie

subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Minister orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej przez Miasto kwoty części

oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok stwierdzając, że nastąpiło nieprawidłowe

jej naliczenie wskutek uwzględnienia przy jej obliczaniu:

- w wadze P31 - 9 dzieci, które na dzień 30 września 2012 r. nie posiadały

aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenia zostały uzyskane

i dostarczone do przedszkola po terminie sprawozdawczym),

- w wadze P39 - 1 dziecka, które na dzień 30 września 2012 r. nie posiadało

aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenie zostało

uzyskane i dostarczone do przedszkola po terminie sprawozdawczym).

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji

ogólnej na 2013 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta,

stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, młodzieży,

wychowanków) w roku szkolnym 2012/2013, wykazane przez dyrektorów szkół i

placówek oświatowych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień

10 października 2012 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i

placówki oświatowe.

Zgodnie z algorytmem, określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z

2012 r., wagę:

- P31 = 4,000 przewidziano dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących,

niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z

upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub

głębokim - objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach,

oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach

wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust.

3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w

przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych

zorganizowanych w podmiotach leczniczych,

- P39 = 9,500 przewidziano dla wychowanków ośrodków rewalidacyjnowychowawczych oraz dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z

autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli,

oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także innych form

wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust.

3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty).

Warunków do ujęcia w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części

oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 przy ww. wagach, nie spełniały więc

dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadały wymaganych

orzeczeń o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym w

przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach

podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego.

W świetle art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i

młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej

organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki

w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub

oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.

Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w

przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach

integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach

wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o. W

zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego,

dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i

wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich

zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz

zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (art. 71b ust. 2 u.s.o.).

Jednocześnie w myśl art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego

wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego

albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i

indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające

działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w

poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju

niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Tym samym jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem

specjalnym w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie

uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013,

stanowiły aktualne orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w

tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie

posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sporządzania

sprawozdania SIO, tj. na dzień 30 września 2012 r., powinni zostać wykazani w SIO

zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu wydanym na dany etap

edukacyjny (§ 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18

września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające

działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - Dz. U. Nr

173, poz. 1072).

Z powyższego wynika, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na

podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do

uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów

niepełnosprawnych. Tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r.

orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią

wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej

jednostki samorządu terytorialnego.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie

sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 8 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK

2092/11, z 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 589/12, z 8 marca 2013 r., sygn. akt II

GSK 2375/11, z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1767/13, z 17 grudnia 2017 r.,

sygn. akt II GSK 3054/17, wyroki WSA w Warszawie: z 15 października 2015 r., sygn.

akt V SA/Wa 2975/15, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 924/16, z 10 stycznia

2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, z 16 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa

3834/15, z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3331/15, z 25 maja 2016 r., sygn.

akt V SA/Wa 3795/15, z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 12/15, z 14 listopada

2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa

1708/12; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej

Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

Trzeba też podkreślić, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra

Finansów postępowania był zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej

subwencji ogólnej za rok 2013. W ramach tego postępowania badaniu i analizie

poddana została prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Miasto S. na rok

2013 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części

oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2013,

określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20

grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla

jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013.

W szczególności badaniu podlegało czy dzieci, które zostały uwzględnione

przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta S. na rok

2012 przy wadze P31 i P39 posiadały według stanu na dzień 30 września 2013 r.

orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni

specjalistycznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r.

o systemie oświaty, wydane z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymieniony w

opisie ww. wagi.

Bezspornie - na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie

ustalono, że dziesięcioro dzieci (3 dzieci w Przedszkolu Nr 1 w S. i 2

dzieci w Przedszkolu Nr 3 w S. oraz 4 dzieci w Przedszkolu Nr 5 w

S.) - nie posiadało orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego

uprawniających do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień

30 września 2012 r., a tym samym naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na

rok 2013 stosownie do opisu ww. wag.

Zatem w świetle ustalonego stanu faktycznego minister właściwy do spraw

finansów publicznych był zobligowany na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13

listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do wydania

decyzji zobowiązującej Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej

subwencji ogólnej za rok 2013.

W świetle tych rozważań potwierdzonych licznym orzecznictwem należy

stwierdzić, że zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów ustawy o dochodach

jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem MEN z 2012 r. są

niezasadne, bowiem okolicznością bezsporną jest w sprawie, że przyczyną

wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w SIO według stanu na

dzień 30 września 2012 r. było objęcie potrzebą kształcenia specjalnego dzieci, które

nie posiadały aktualnego orzeczenia stosownej poradni psychologicznopedagogicznej.

Należy zgodzić się z organem, że w tym zakresie obowiązuje formalna teoria

dowodów, wykluczająca zastępowanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia

specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) innymi

dowodami, w tym innymi opiniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej,

orzeczeniami o niepełnosprawności czy też indywidualną oceną ucznia

przeprowadzoną przez szkołę, opartą np. na obserwacjach własnych,

potwierdzonych rozmowami z uczniami i ich rodzicami, okazującymi stosowną

dokumentację medyczną lub też opartą na nieaktualnych opiniach lub orzeczeniach

wydanych w latach poprzednich (por. wyroki NSA: z 8 marca 2013 r., sygn. akt II

GSK 2375/11, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 7 grudnia 2017

r., sygn. akt II GSK 3 054/17).

Tym samym organ nie naruszył przepisów procesowych z art. 7, art. 77 § 1 w

związku z art. 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy w sprawie został zebrany w

sposób wyczerpujący, a dokonana jego ocena nie była dowolna. Minister, wydając

zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu

faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji

publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli. Jednocześnie

dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału

dowodowego oraz dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących w przedmiotowej

materii przepisów prawa materialnego.

Należy zauważyć, że reguła wyrażona w art. 7 in fine k.p.a. ma zastosowanie

przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania

administracyjnego (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94,

z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 15 maja 2013 r., sygn. akt II

GSK 432/12), natomiast decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

jest decyzją związaną. Minister nie mógł odstąpić od jej wydania, uzasadniając to

słusznym interesem obywateli i uwzględniając okoliczności, na które powołuje się

Skarżący (tj. niepełnosprawność dziecka, , wydanie kolejnego orzeczenia kilka dni po

30 września 2013 r., wdrożenie metod specjalnego kształcenia wobec dziecka,

pomimo krótkotrwałego braku aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia

specjalnego), bowiem uwzględnienie tych okoliczności i odstąpienie od wydania

decyzji spowodowałoby naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października

2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 lutego 2017 r.,

sygn. akt V SA/Wa 770/16, z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 463/12, z

dnia 18 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 456/18).

Organ prawidłowo wskazał, że możliwość uwzględniania słusznego interesu

obywateli istnieje tylko w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji uznaniowej.

Jeśli więc kontrolowana placówka oświatowa na dzień 30 września 2012 r. zawyżyła

liczbę osób posiadających orzeczenia o potrzebie objęcia wychowaniem i

kształceniem specjalnym (wagi P31 i P39), a faktycznie wskazane dzieci na wskazaną

datę nie posiadały wymaganego orzeczenia, to zasadnie organ to zweryfikował, co w

konsekwencji znalazło wyraz w decyzji nakazującej Miastu dokonanie zwrotu

nienależnie uzyskanej kwoty z tytułu subwencji ogólnej na rok 2013.

W tym miejscu warto zauważyć, że to na Skarżącym i jego organie, a także

osobach mu podległych (np. dyrektorach Przedszkoli) spoczywał określony

obowiązek sprawozdawczy, wynikający z prawa oświatowego, który powinien być

wykonywany rzetelnie. Podmioty te zobowiązane są do przedstawiania informacji

zgodnych z rzeczywistością. Obowiązkiem placówek szkolnych i przedszkolnych jest

systematyczne weryfikowanie liczby uczniów i dzieci posiadających orzeczenia o

potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania

rozwoju dzieci) oraz liczby uczniów/dzieci ogółem (por. wyrok WSA w Warszawie z 8

lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 139/16).

Mając na uwadze treść art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zasadnie Minister orzekł

jak w zaskarżonej decyzji, uznając, że Miasto otrzymało nieprawidłowo ustaloną

część oświatową subwencji ogólnej. Przepis ten jest samoistną podstawą do żądania

zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji (por. wyrok NSA z 30 września 2014

r., sygn. akt II GSK 1450/13, wyrok z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa

1113/16).

W ocenie Sądu zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi

ustaleniami faktycznymi i prawnymi organu.

Tym samym organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów

prawa materialnego.

Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy

wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału

dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącego. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak

podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również

zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który

mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły też

dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Należy podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145

§ 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie

przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na

wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy

istotny dla rozstrzygania. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy

przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera

szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na

których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił

wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy

prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów

postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do

uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja

odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151

p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.