Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 61/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 39, art. 41 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędzia WSA del. Stanisław Marek Pietras Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 348/08 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r. [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 348/08 oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Burmistrz Gminy Brwinów decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 2 i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ustawa o pomocy społecznej), przyznał W. K. zasiłek celowy w wysokości 20 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, odstępując jednoczenie od żądania zwrotu tego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W. K. przekroczył kryterium dochodowe ustalone na kwotę 477 zł, gdyż osiąga on dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie nabył on zatem prawa do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej. Ze względu na trudną sytuację zdrowotną i niepełnosprawność wnioskodawcy należy jednak uznać, że w sprawie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie mu świadczenia na podstawie art. 41 pkt.2 cyt. ustawy. Jednakże żądanie zwrotu części świadczenia stanowiłoby dla W. K. nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutek udzielonej pomocy, dlatego na wniosek pracownika socjalnego, uzasadnione jest odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia na podstawie art. 104 ust.4 ustawy o pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania W. K., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie k.p.a.) decyzję Burmistrza Gminy Brwinów z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymało w mocy. Kolegium wskazało przy tym, że omawiane świadczenie nie ma charakteru obligatoryjnego. Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest bowiem prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o realizację takiego świadczenia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje organ, biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy, jak również aktualne możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Decyzje w tym zakresie należą do sfery uznania administracyjnego. Organ I instancji takich granic uznania nie przekroczył, dlatego też nie można uznać, by jego rozstrzygnięcie naruszało prawo i by zasadne było uchylenie takiej decyzji.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie W. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz uwzględnienia składanych przez niego wniosków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.), skargę W. K. oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zasiłek celowy, przewidziany w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, a gdy dochód przekracza określone kryterium dochodowe- od zaistnienia szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w

art. 41 powołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że W. K., osiągając dochód w kwocie [...] zł, przekroczył kryterium dochodowe, które wynosi 477 zł. W jego sprawie zastosowanie mógł mieć zatem jedynie art.41 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do tego przepisu osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek celowy w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Organy zasadnie uznały, że skarżący znalazł się w takiej sytuacji i może być mu przyznany specjalny zasiłek celowy w kwocie 20 zł.

Sąd I instancji podkreślił ponadto, że decyzje podejmowane na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W przypadku decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego, w tym przedmiotowych rozstrzygnięć, organy mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej "rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej."

W ocenie WSA w Warszawie organy obu instancji przy podejmowaniu swych decyzji uwzględniły wskazane kryteria i zajęte w sprawie stanowisko należycie umotywowały. Kwestionowane przez W. K. rozstrzygnięcie nie przekracza granic uznania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej. Dane te zgodnie zobowiązującymi przepisami są stale aktualizowane. Skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc.

Od wyroku powyższego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył W. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Orzeczenie to zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3. ust. 1, 3 i 4, art. 39 i art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728.) polegające na:

a. zaaprobowaniu przez WSA w Warszawie stanowiska SKO w Warszawie uznającego za zasadne przyznanie skarżącemu jednorazowego zasiłku celowego jedynie w wysokości 20 zł, przy jednoczesnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie zasiłku z pomocy społecznej, a także;

b. niezakwestionowaniu przez WSA w Warszawie dokonanej przez SKO w Warszawie oceny wskazanych przepisów prawa materialnego, z której wynika, iż przyznanie skarżącemu zasiłku w tak rażąco niskiej wysokości jest wystarczające celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego i umożliwia mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie:

a. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ administracji w sposób prawidłowy ocenił cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie oraz poprzez odniesienie się wyłącznie do ustaleń tego organu, bez przeprowadzenia własnej oceny zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., polegające na nieuchyleniu przez WSA w Warszawie decyzji SKO w Warszawie, pomimo iż w postępowaniu przed tym organem wystąpiły naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 oraz art. 138 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy;

c. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska i zarzutów pełnomocnika skarżącego, przedstawionych w piśmie procesowym z dnia 10 października 2008 r., stanowiącym dodatkowe uzasadnienie skargi wniesionej do WSA w Warszawie.

Uzasadniając stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty, kasator wskazał, że o naruszeniu art. 3, art. 39, art. 41 ustawy o pomocy społecznej, świadczy okoliczność, że sytuacja skarżącego została zakwalifikowana jako "przypadek szczególnie uzasadniony" uprawniający go do otrzymania zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy. Jednocześnie jednak skarżącemu przyznano zasiłek (o charakterze jednorazowego świadczenia) w wysokości 20 zł i kwotę uznano za odpowiednią dla zachodzącego w niniejszej sprawie "szczególnego przypadku". Zdaniem kasatora w przedstawionym rozumowaniu tkwi wewnętrzna sprzeczność; bowiem trudno uznać, aby przyznanie pomocy w powyższej wysokości pozostawało w proporcji do stanowiska, zgodnie z którym sytuacja skarżącego jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Udzielone wsparcie jest raczej równoznaczne z nieprzyznaniem mu jakiegokolwiek (rzeczywistego) zasiłku.

Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, że gdyby miesięczny dochód skarżącego był mniejszy o zaledwie 5 zł, to ośrodek pomocy społecznej byłby zobowiązany do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, a skarżącego chroniłoby domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, gdyż wówczas spełniałby kryterium dochodowe.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej kasator wskazał, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 133 ustawy P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż SKO w Warszawie w sposób prawidłowy dokonało oceny całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a także poprzez odniesienie się wyłącznie do ustaleń poczynionych przez Kolegium, bez przeprowadzenia własnej oceny zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem strony skarżącej Sąd I instancji uchybił także art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., gdyż nie uwzględnił, że Kolegium naruszyło art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. Organ ten, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie sprawdził czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącemu wyższy zasiłek celowy. Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Gołosłowne jest stwierdzenie, że ośrodek nie posiada wystarczających środków bez wskazania jakiegokolwiek dowodu dla uprawdopodobnienia tego stanowiska. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie powinna spełniać strona skarżąca, ale również okoliczności, które decydują o przyznaniu zasiłku w niższej od oczekiwanej przez skarżącą stronę wysokości (wyrok WSA Warszawa z dnia 18 maja 2007 roku, I SA/Wa 266/07, LEX nr 347787).

W ocenie skarżącego, SKO w Warszawie, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyło również przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano na szczególny charakter spraw dotyczących przyznawania pomocy z opieki społecznej, a co za tym idzie - na szczególne znaczenie i konieczność prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji w tych sprawach. Od takiego szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego można odstąpić jedynie w wyjątkowych przypadkach, tj. w sytuacji, gdy decyzja uwzględnia w całości żądanie strony, co oczywiście nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W końcowej części swych wywodów kasator wytknął Sądowi I instancji naruszenia ponadto art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku ogranicza się do kilku ogólnikowych i abstrakcyjnych stwierdzeń, poprzestając w zasadzie na przytoczeniu przepisów dotyczących zasad udzielania zasiłku celowego oraz wymogów, jakie powinna spełniać decyzja administracyjne w powyższym zakresie. Pomnięto w nich natomiast twierdzenia i zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 10 października 2008 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W postępowaniu kasacyjnym uregulowanym w Dziale IV ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 tej ustawy NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art.183 2 P.p.s.a. nie występowała, a wiec sprawa ta podlegała badaniu w granicach wyznaczonych przez samego kasatora. Zarzuty przez niego sformułowane w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie mogły być jednak uznane za zasadne. Ponadto niektóre z nich zostały niewłaściwie skonstruowane oraz nieprawidłowo uzasadnione.

Strona skarżąca zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie między innymi art. 133 § 1 P.p.s.a., kwestionując przy tym, że Sąd ten nie dokonał własnej oceny materiału dowodowego oraz błędnie przyjął, że analiza takiego materiału dokonana przez organ administracji była prawidłowa. Zauważyć zatem należy, że powołany przepis stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dalsza treść cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Omawiany przepis zostałby więc naruszony, gdyby sąd na przykład przesłuchał świadków albo strony. Norma ta nie odnosi się natomiast do sposobu oceny działań organów administracji publicznej i analizy materiału dowodowego sprawy. W konsekwencji Sąd I instancji nie mógł uchybić art. 133 § 1 P.p.s.a. w sposób wskazany przez kasatora. Z tego przede wszystkim powodu wytyk złamania tej normy jest całkowicie nieusprawiedliwiony.

Zamierzonego przez skarżącego skutku nie mogły też odnieść zarzuty naruszenia art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. w zw. z art. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 oraz art. 140 i art. 138 k.p.a., a ponadto art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a.. W myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. uchybienia procesowe stanowią bowiem usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę i uchyla decyzję (postanowienie) w całości lub w części, gdy stwierdzi, że złamanie przez organ norm procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i w literaturze przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływana naruszeń prawa procesowego na treść zaskarżonego aktu. Podkreśla się przy tym, że tylko kwalifikowane wady dające podstawę do wznowienia postępowania obligują zawsze do uchylenia decyzji lub postanowienia, bez względu na możliwość ich oddziaływania na sposób zakończenia sprawy. W przypadku pozostałych naruszeń przepisów procesowych ich potencjalny wpływ na wynik sprawy jest warunkiem niezbędnym uwzględnienia skargi. Sformułowanie "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Brzmienie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c i art.174 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że normy te obejmują wyłączne przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów procesowych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że miesięczny dochód W. K. wynosi [...] zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe ustalone przez prawodawcę na kwotę 477 zł. miesięcznie. W tej sytuacji skarżący mógł być objęty pomocą społeczną jedynie w formach przewidzianych w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w tym w postaci specjalnego zasiłku celowego. Stosownie do art. 41 pkt.2 ustawy beneficjentowi przekraczającemu kryterium dochodowe może być bowiem przyznane takie świadczenie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a do takich- w ocenie organów orzekających- kwalifikuje się sytuacja skarżącego. Z zawartego w powołanym przepisie sformułowania "może być przyznany" bezspornie wynika, że rozstrzygnięcia podejmowane na omawianej podstawie należą do sfery uznania właściwych organów administracji publicznej. Oznacza to, że jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, iż sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie dowodzi jeszcze obowiązku przyznania osobie zainteresowanej świadczenia, a zwłaszcza świadczenia w wysokości odpowiadającej oczekiwaniom wnioskodawcy.

Zauważyć bowiem należy, ze zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzającą do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie a nie wyręczanie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc państwa ma zatem charakter subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych. Potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Świadczenia z pomocy społecznej powinny być więc dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej. Realizacja celów pomocy społecznej - co do zasady - nie rodzi więc roszczenia o przyznanie pomocy w żądanej przez wnioskodawcę wysokości.

W związku z uznaniowym charakterem decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego podkreślić ponadto trzeba, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności działań organu administracji publicznej z prawem. Badanie to nie obejmuje natomiast oceny celowości podejmowanych przez organy przedsięwzięć. Sądy administracyjne mogą zatem kontrolować nie samo uznanie administracyjne, ale jedynie to, czy organy orzekające w ogóle mogły działać w sferze uznania administracyjnego i czy granic takich nie przekroczyły. Takie ustalenia Sąd I instancji poczynił, zasadnie przyjmując, że granice uznania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zostały przekroczone. Ocenę tę podziela też Naczelny Sąd Administracyjny. W motywach kontrolowanych przez WSA w Warszawie decyzji ustalono bowiem sytuację materialną, rodzinną i życiową strony oraz rozmiar potrzeb, których nie jest ona w stanie zaspokoić we własnym zakresie. Te wszystkie istotne w sprawie elementy stanu faktycznego właściwie ocenił Sąd I instancji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W rozważaniach organów wprawdzie brak jest precyzyjnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, ale wskazuje się na ograniczone środki finansowe oraz konieczność uwzględnienia także potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej. Brak dostatecznych środków finansowych na realizowanie przez organy administracji zadań z zakresu pomocy społecznej oraz rosnąca liczba osób korzystających z tego typu wsparcia należą zresztą do faktów powszechnie znanych, często omawianych w prasie, radiu i telewizji. Są one znane także sądom administracyjnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy pomocy społeczne nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów oraz zmuszone są ograniczyć się, tak jak w sprawie skarżącego, tylko do zabezpieczenia potrzeb podstawowych.

W związku z powyższym nie można zarzucić, że WSA w Warszawie źle ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a wyrok wydał nie dysponując niezbędnymi danymi. Sąd I instancji związany był granicami rozpatrywanej sprawy, co jednoznacznie wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a. Nie mógł zatem badać sytuacji materialnej innych osób oraz sposobu gospodarowania środkami finansowymi przez organ I instancji. Uprawnień tych nie posiadało też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, które przeprowadza jedynie kontrolę instancyjną, nie jest zaś organem kontrolującym generalnie działalność ośrodków pomocy społecznej w aspekcie prawidłowego gospodarowania funduszami przeznaczonymi na poszczególne rodzaje świadczeń przyznawanych z pomocy społecznej.

W tej sytuacji wytyk złamania przez Sąd I instancji powołanych przez kasatora przepisów postępowania uznać należy za chybiony. WSA w Warszawie prawidłowo bowiem ocenił wszystkie istotne aspekty sprawy, a w uzasadnieniu wyroku w sposób dostateczny wyjaśnił podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast fakt, że Sąd wprost nie odniósł się do pisma pełnomocnika skarżącego złożonego w postępowaniu sądowym, nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż podniesione tam okoliczności w żaden sposób nie mogły wpłynąć na prawidłowość wydanego wyroku. Dodać przy tym trzeba, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich twierdzeń powołanych w skardze i w dodatkowych pismach procesowych strony, jeżeli argumentacja Sądu i okoliczności konkretnej sprawy przesądzają łącznie o ich bezzasadności.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie to dwie różne formy złamania norm materialnoprawnych. Wytykając pierwszą z nich, należy wykazać, na czym polegała błędna wykładnia określonego przepisu przez Sąd I instancji oraz jak, zdaniem skarżącego, przepis ten powinien być interpretowany. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej takich zaś wywodów w ogóle nie przedstawił. Cała jego argumentacja sprowadza się natomiast do kwestionowania wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku, co może wskazywać na ewentualny zamiar zakwestionowania niewłaściwego zastosowania powołanych norm. Takiego zarzutu w skardze jednak nie sformułowano. Dlatego zarzut błędnej wykładni prawa materialnego pozbawiony w tym zakresie jakiejkolwiek argumentacji jurydycznej nie może podlegać kontroli kasacyjnej.

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3. ust. 1, 3 i 4, art. 39 i art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej został nie tylko błędnie skonstruowany, ale jest także całkowicie niezasadny. Sąd I instancji prawidłowo bowiem zinterpretował te normy i właściwie je zastosował, trafnie przyjmując, że przepisy nie zobowiązują organów do przyznania specjalnego zasiłku celowego wszystkim potrzebującym ani nie gwarantują przyznania świadczeń we wnioskowanej czy oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Ponadto W. K. z uwagi na jego sytuację oraz aktualne możliwości finansowe organu przyznano specjalny zasiłek celowy w wysokości 20 zł, ale nie jest to jedyne świadczenie otrzymane z pomocy społecznej. Z akt sprawy i ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji bezspornie bowiem wynika, że skarżący objęty jest stałą opieką i od kilku lat jest mu udzielana wszechstronna pomoc finansowa ze środków pomocy społecznej.

Z powyższych względów uznać należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał natomiast wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają bowiem zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.