Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 757/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32a, art. 32b ust. 1, ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92c ust. 1 pkt 1, załącznik nr 3 pkt 3.3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 270
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowo-Handlowego "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] listopada 2013 r. funkcjonariusz Oddziału Celnego w K. przeprowadził kontrolę dokumentów posiadanych przez kierowcę S. K., obywatela Białorusi, kierującego ciągnikiem samochodowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki KOGEL o numerze rejestracyjnym [...], przekraczającego granicę Polski. Kierowca wykonywał przewóz towaru z Polski do Kazachstanu. W trakcie kontroli kierowca okazał m. in.: wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wystawionej dla [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.; karnet TIR XW74024438; świadectwo kierowcy nr [...], ważne do 19 listopada 2013 r.

W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie określone w pkt 3.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), dalej: u.t.d., polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, w związku z brakiem wymaganego ważnego świadectwa kierowcy.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. nałożył na spółkę [...] karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka [...] wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżąca podniosła, że przewóz miał wykonywać młody kierowca S. D. Kierowca ten posiadał ważne świadectwo kierowcy z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...]. W celu instruktażu i pomocy młodszemu kierowcy w przewozie uczestniczył S. K., który nie mógł być kierowcą w niniejszej sprawie, w związku z upływem terminu ważności jego świadectwa kierowcy oraz konieczną przerwą po wykonaniu poprzedniego zlecenia. Skarżąca wyjaśniła, że S. D. w dniu [...] listopada 2013 r. w drodze na granicę źle się poczuł, a następnie udał się do szpitala Brześciu, z podejrzeniem zapalenia wyrostka robaczkowego. Z tych przyczyn S. K. musiał dokonać odprawy celnej, mimo że nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy. Skarżąca podkreśliła, że S. K. otrzymał koleje świadectwo kierowcy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., ważne od dnia 5 grudnia 2013 r. do dnia 28 października 2015 r.

Skarżąca podniosła, że w/w świadectwo kierowcy wystawione zostało na okres od dnia 23 maja 2013 r. do dnia 19 listopada 2013 r., niezgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem.

Skarżąca podkreśliła, że nie miała wpływu na fakt zachorowania kierowcy, była to okoliczność nagła, której skarżąca nie mogła przewidzieć i w związku z tym postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał na wstępie przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 72), dalej: rozporządzenie Nr 1072/2009, dotyczące świadectwa kierowcy.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu kontroli, tj. w dniu 23 listopada 2013 r., kierowca kontrolowanego pojazdu, wykonujący międzynarodowy przewóz rzeczy, nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy. Okazane w trakcie kontroli świadectwo kierowcy nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. było ważne do dnia 19 listopada 2013 r. Organ ustalił, że w dniu [...] grudnia 2013 r. wydane zostało świadectwo kierowcy dla S. K. Powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywany był przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej bez wymaganego świadectwa kierowcy. Stwierdzone naruszenie uzasadniało nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, na podstawie lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ podniósł, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na nagłe wystąpienie choroby kierowcy S. D. oraz potwierdzających wizytę w szpitalu lub pobyt w innej placówce. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z akt sprawy wynika, że korzystanie przez skarżącą z usług kierowcy S. K. było zamierzone. Z wydruków z tachografu zamontowanego w pojeździe wynika, że w dniu [...] listopada 2013 r. w/w pojazd prowadził S. D., następnie od godz. 04:57 dnia [...] listopada 2013 r. pojazd prowadzony był przez S. K. S. K. kierował pojazdem również w dniu kontroli. Organ zauważył, że S. K. był obecny przy załadunku towarów w Garwolinie w dniu [...] listopada 2013 r. Powyższą okoliczność potwierdza pismo eksportera towarów [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz protokół załadunku, na którym widnieje nieczytelny podpis S. K., opowiadający podpisowi w paszporcie, na karnecie TIR [...] i międzynarodowym samochodowym liście przewozowym CMR Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że S. K. podpisał protokół kontroli z dnia 23 listopada 2013 r. bez zastrzeżeń.

Odnosząc się do argumentu skarżącej dotyczącego braku możliwości skierowania innego kierowcy do wykonania przewozu w niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że zadaniem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa.

Mając powyższe na względzie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził brak podstaw do uznania, że podmiot wykonujący przewóz w niniejszej sprawie nie miał wpływu na powstanie naruszenia, jako również, że naruszenie nastąpiło na skutek okoliczności, który przewoźnik nie mógł przewidzieć.

W skardze sądowej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zaskarżyło powyższą decyzję w całości i wniosło o uchylenie decyzji organu I i II instancji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 6 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 32a, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i 6, art. 92c ust. 1 pkt 1 art. 93 ust. 1 i 2 u.t.d. oraz art. 3 i art. 5 rozporządzenia Nr 1072/2009.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] maja 2014 r., w której organ nałożył na [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu,

Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusz Oddziału Celnego w K. w dniu 23 listopada 2013 r. przeprowadził kontrolę dokumentów S. K., obywatela Białorusi, kierującego ciągnikiem samochodowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki KOGEL o numerze rejestracyjnym [...], przekraczającego granicę Polski. W trakcie kontroli kierowca okazał następujące dokumenty:

- wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wystawionej dla [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.;

- karnet TIR [...];

- świadectwo kierowcy nr [...], ważne do 19 listopada 2013 r.;

- dokumenty rejestracyjne w/w ciągnika samochodowego oraz naczepy;

- zgłoszenie celne MRN [...];

- paszport kierowcy nr [...];

- oświadczenie z dnia [...] czerwca 2013 r. o zamiarze powierzenia wykonywania pracy obywatelowi Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...].

W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca S. K. wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Kazachstanu niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, w związku z brakiem wymaganego ważnego świadectwa kierowcy.

Zgodnie z art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy.

W myśl art. 32b ust. 1 u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia albo cofa świadectwo kierowcy. Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego (art. 32b ust. 2 u.t.d.). Świadectwo kierowcy wraz z wypisem ze świadectwa kierowcy wydaje się przedsiębiorcy na okres do 5 lat (art. 32b ust. 3 u.t.d.).

Stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:

a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej;

b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi(13), albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:

(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,

(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.

Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia).

W myśl art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.

Z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli dokumentów na przejściu granicznym w K. w dniu 23 listopada 2013 r., S. K. okazał świadectwo kierowcy z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], ważne od dnia 23 maja 2013 r. do dnia 19 listopada 2013 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował, że w dniu [...]ngrudnia 2013 r. zostało wydane świadectwo kierowcy dla obywatela Białorusi S. K., ważne do dnia 28 października 2015 r. (k. 12 akt adm.). W piśmie tym poinformowano również, że świadectwo kierowcy z dnia [...] grudnia 2013 r. nie zostało jeszcze doręczone.

W świetle powyższych ustaleń, nie budzi wątpliwości okoliczność, że od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w/w kierowca nie posiadał świadectwa kierowcy. Skoro kierowca S. K. nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy w dniu kontroli 23 listopada 2013 r., to organ prawidłowo stwierdził wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowy rzeczy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Skarżąca w niniejszej sprawie nie kwestionuje stwierdzonego naruszenia, kwestionuje natomiast zasadność obciążenia jej odpowiedzialnością za w/w naruszenie. W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze skarżąca podnosiła, że w dniu [...] listopada 2013 r. kierowca S. D. źle się poczuł. W szpitalu w B. P. stwierdzono podejrzenie zapalenia wyrostka robaczkowego. Kierowca, w związku z tym, że jest nie jest obywatelem Polski, postanowił udać się do szpitala w B. Skarżąca podkreśliła, że był to przypadek nagły i losowy, którego nie mogła przewidzieć. Na skutek tych zdarzeń, jadący jako pasażer i instruktor S. K., zmuszony był przejąć rolę kierowcy, mimo braku ważnego świadectwa kierowcy.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz przewidziana została w art. 92a ust. 1 u.t.d., który stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Szczegółowe zasady zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz z odpowiedzialności określone zostały w przepisach art. 92b i 92c u.t.d.

W myśl przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Przepis art. 92c ust.1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W dyspozycji art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń obowiązujących przepisów dotyczących transportu drogowego. W przepisie art. 92c ust. 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, nie dające się przewidzieć, a nie związane z doborem pracowników.

Podzielić należy stanowisko organu, że z akt sprawy wynika, że korzystanie przez skarżącą z usług kierowcy S. K. było zamierzone. Powyższe potwierdzają wydruki z tachografu zamontowanego w pojeździe. W dniu [...] listopada 2013 r. pojazd prowadził S. D., następnie od godz. 04:57 dnia [...] listopada 2013 r. pojazd prowadzony był przez S. K.. S. K. kierował pojazdem również w dniu kontroli. Pismo eksportera towarów [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością potwierdza, że S. K. był obecny był przy załadunku towarów w G. w dniu [...] listopada 2013 r. Powyższe wynika również z protokołu załadunku, na którym widnieje nieczytelny podpis S. K., opowiadający podpisowi w paszporcie, na karnecie TIR [...] i międzynarodowym samochodowym liście przewozowym CMR Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Podkreślić również należy, że S. K. podpisał protokół kontroli z dnia 23 listopada 2013 r. bez zastrzeżeń.

Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.d., do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, z zastrzeżeniem ust. 2, uprawnieni są funkcjonariusze celni.

Art. 93 ust.1 u.t.d. stanowi zaś, że karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6.

W niniejszej sprawie kontrolę dokumentów przeprowadził funkcjonariusz Oddziału Celnego w K., z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w B.P. Kontrola w dniu 23 listopada 2013 r. została przeprowadzona prawidłowo, przez upoważnionego pracownika. W świetle powyższych regulacji, organem właściwym do nałożenia kary pieniężnej był Naczelnik Urzędu Celnego w B. P.

W ocenie sądu organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, ustosunkowały się do wszystkich przedstawionych przez stronę zarzutów i dowodów oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie prawidłowo zastosowanego załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożyły na skarżącą karę pieniężną za stwierdzone naruszenia w wysokości 8000 zł.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.