Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 940/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32 ust 1, art. 3 pkt 23 lit c, pkt 24 lit c, art 4 ust. 1 i 2 pkt 1, art 5 ust 1, 4, 4a, art 6 ust. 1 pkt 2, art 8 pkt 6 i 7, art. 14 ust 1 i 3, art 15 ust 1 pkt 2 i ust 2, art. 20, art 23 ust 1-4, art 24 ust 1-2, art. 26 ust 1-2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego 1st) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...]; 2nd) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r. B.S. domagała się ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na rzecz jej dzieci A. i J.

Decyzją z dnia [...] r., działający z upoważnienia Wójta Gminy K., p.o. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., przyznał B. S. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci A. i J. w wysokości [...],- zł. miesięcznie na okres od [...]r. do [...]r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...]w kwocie [...],- zł. dla każdego z wymienionych dzieci.

W dniu [...]r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ponownego ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych oraz ewentualnego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z powodu podjęcia w dniu [...]r. zatrudnienia przez męża strony B.S. .

Decyzją z dnia [...] r., działający z upoważnienia Wójta Gminy K. , Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. , orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...] r. w całości. Podstawę materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 104, art. 107 § 1 i 3, art. 109 i art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 23 lit. c, pkt 24 lit. c, art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, 4, 4a, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 8 pkt 6 i 7, art. 14 ust. 1 i 3 oraz art. 15 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 20, art. 23 ust. 1-4, art. 24 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 3 li. c, pkt 9 i pkt 10 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058).

W uzasadnieniu decyzji podał, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. W przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Powołując się na treść art. 3 pkt 23 i 24 ustawy świadczeniach rodzinnych oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne organ ustalił, iż z powodu dostarczenia zaświadczenia pracodawcy męża strony - B.S. o wysokości uzyskanego dochodu netto za pierwszy pełen przepracowany miesiąc w kwocie [...],- zł. i po odliczeniu dochodu utraconego od dochodu rodziny oraz doliczeniu dochodu uzyskanego miesięczny dochód strony przekracza w przeliczeniu na członka rodziny kryterium dochodowe w wysokości [...],- zł. o więcej niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, gdyż przekroczenie stanowi kwotę [...]- zł., ogółem dochód w przeliczeniu na członka rodziny strony wynosi [...]- zł. Z tego powodu stronie od miesiąca [...]r. nie przysługuje zasiłek rodzinny wraz z dodatkami.

Odwołanie od tej decyzji wniosła B.S. , w którym wyraziła niezadowolenie, że odebrano jej przyznane wcześniej świadczenie rodzinne wraz z dodatkami, chociaż jej dochód w przeliczeniu na członka rodziny nie przekracza kryterium dochodowego w wysokości [...] , -zł..

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że mąż strony z dniem [...]. został uznany za osobę bezrobotną i od dnia [...]r. miał ustalone prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...],-zł. miesięcznie. Z kolei w dniu [...]r. podjął on zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem brutto [...],- zł. (netto [...],- zł.). Natomiast syn A. podjął zatrudnienie w tej samej firmie co ojciec od dnia [...]r. na ½ etatu z wynagrodzeniem [...],- zł. miesięcznie. Uwzględniając utratę dochodu męża z tytułu zatrudnienia z dniem [...]r. i uzyskanie dochodu z tytułu zasiłku dla bezrobotnych oraz po doliczeniu do dochodu miesięcznego strony za [...] r. w wysokości [...]- zł. do dochodu uzyskanego przez męża w kwocie [...],- zł., dochód rodziny strony wynosi łącznie kwotę [...]- zł. miesięcznie, co na osobę stanowi kwotę [...]- zł. i przekracza kryterium ustawowe z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Kolegium, uzyskanie dochodu ze źródeł wymienionych w art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych może mieć miejsce w każdym czasie, a art. 5 ust. 4 wspomnianej ustawy pozwala na skorygowanie dochodu rodziny, przy ustalaniu prawa do zasiłku w przypadku utraty dochodu i koresponduje z art. 5 ust. 4a wspomnianej ustawy, zgodnie z którym w razie uzyskania dochodu, prawo do zasiłku ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany. W rezultacie możliwa jest korekta dochodu rodziny w wyniku jego pomniejszenia lub powiększenia. Kolegium przyjęło, powołując się na treść art. 5 ust. 4 i ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w trakcie trwania okresu zasiłkowego (który następuje po roku bazowym) można zarówno utracić jak i uzyskać dochód ze źródeł określonych w art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w konsekwencji może spowodować powstanie prawa do świadczeń rodzinnych w trakcie okresu zasiłkowego lub utratę uprawnień na skutek uzyskania dochodu. Z treści art. 25 ustawy oświadczeniach rodzinnych wynika obowiązek osoby korzystającej ze świadczeń rodzinnych do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie rodzinne o każdej zmianie w sytuacji rodzinnej, dochodowej lub innej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Z kolei w myśl art. 32 ust. 1 omawianej ustawy stosowanego łącznie z art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczalna jest zmiana decyzji ostatecznej bez zgody strony, jeżeli uległa zmianie jej sytuacja rodzinna lub dochodowa. W konsekwencji już w miesiącu [...]r. organ pierwszej instancji był zobowiązany do odliczenia dochodu utraconego przez męża strony z tytułu utraty zatrudnienia, następnie uwzględnienia dochodu uzyskanego z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, a w dalszej kolejności uwzględnienia dochodu z tytułu uzyskania zatrudnienia przez męża i syna. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji, stosując art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobowiązany był do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo do świadczeń rodzinnych.

Skargę na wyżej wymienioną decyzję wywiodła B.S. , stwierdzając, że w trakcie trwania okresu zasiłkowego jej sytuacja dochodowa się zmieniła, ale nadal uprawnia ją do pobierania świadczeń rodzinnych. W wyliczeniach organ uwzględnił utratę dochodu męża z tytułu zatrudnienia od dnia [...]r. i uzyskanie dochodu z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w kwocie brutto [...],- zł. Jednakże wliczenie brutto do dochodu rodziny zasiłku dla bezrobotnych, kiedy faktycznie uzyskuje się kwotę netto [...]- zł. jest błędne z uwagi na treść art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ powołał się ponadto na jeden z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszący się do pojęć dochodu rodziny i dochodu uzyskanego, które powinny być definiowane zgodnie ze znaczeniem ustawowym. Kolegium podkreśliło, że organ ma obowiązek korygowania dochodu stanowiącego podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych po roku bazowym, aż do chwili ustalenia prawa, a także po jego ustaleniu decyzją ostateczną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto, wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa materialnego przez wadliwe jego zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz z naruszeniem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.).

Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z art. 2 pkt 1 omawianej ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w jej art. 8 pkt 1 - 7.

Zasiłek rodzinny zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 ustawy).

Dochodem, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Co więcej, dochodem rodziny, zgodnie art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 ustawy przysługują stronie, która spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone dla konkretnego dodatku do zasiłku rodzinnego.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie dla oceny legalności działań organów administracji ma kwestia ustalenia wysokości dochodów rodziny skarżącej oraz okresu, z którego dochody te należy uwzględnić. Zgodnie z unormowaniami art. 5 ust. 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględnia się przy obliczaniu dochodu dochód utracony oraz dochód uzyskany.

Definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, enumeratywnie wyliczających te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne i dla świadczeniobiorców. Regulacje powyższe należy rozpatrywać w kontekście definicji dochodu rodziny, podanej w art. 3 pkt 2 omawianej ustawy, bowiem zasadą jest, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń z ustawy bierze się pod uwagę dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym, który poprzedza okres zasiłkowy. Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny.

W każdej jednak decyzji administracyjnej konieczna jest analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego rozważenie oraz ustosunkowanie się do niego w świetle mających zastosowanie przepisów. Nadto, uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), winno umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, dlatego też uzasadnienie winno zawierać m.in. prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 1095/00, Lex Nr 53441; wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, publ. ONSA 1981/1/4).

Jak wynika z akt sprawy, strona otrzymała pozytywną decyzję z dnia [...]r. przyznającą jej zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci A. i J. w wysokości [...],- zł. miesięcznie na okres od [...]r. do [...]r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] w kwocie [...] ,- zł. dla każdego z wymienionych dzieci.

Skarżąca przedłożyła w dniu [...]r. zaświadczenie pracodawcy o dochodzie osiągniętym z tytułu zatrudnienia przez jej męża z dniem [...] r. z wynagrodzeniem brutto [...] ,- zł. (akta administracyjne karta - 24). W okresie późniejszym od dnia [...]r. również syn skarżącej – A. podjął zatrudnienie w tej samej firmie, co ojciec na ½ etatu z wynagrodzeniem [...],- zł. miesięcznie. Kwoty te stanowią według organów orzekających w sprawie dochód uzyskany w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W okresie zasiłkowym [...] uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny skarżącej i po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z dniem [...]r. przez męża skarżącej z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, a następnie jego utraty i uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu podjęcia zatrudnienia, zdaniem organu odwoławczego, dochód rodziny skarżącej wynosi [...]- zł. miesięcznie, co na osobę stanowi kwotę [...]- zł. i przekracza kryterium ustawowe dochodu na osobę w rodzinie, wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (strona 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Przeprowadzona w tym zakresie analiza akt administracyjnych wskazuje, iż organ pierwszej instancji dochód w przeliczeniu na członka rodziny skarżącej ustalił w wysokości [...]- zł. (strona druga uzasadnienia decyzji tego organu).

Tymczasem obowiązkiem organu orzekającego było uwzględnienie utraty dochodu męża skarżącej z tytułu zatrudnienia z dniem [...]r. W następnej kolejności uwzględnienie przyznanego mu z dniem [...]r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych (przy uwzględnieniu tej wartości jako wartość netto), który pobierał do dnia [...]r. (akta administracyjne karta - 20 i 21) oraz na koniec doliczenie dochodu uzyskanego przez męża skarżącej z tytułu zatrudnienia w oparciu o umowę z dnia [...]r., a także doliczenie wynagrodzenia syna skarżącej począwszy od dnia [...]r., z uwzględnieniem regulacji ustawowej określonej w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W przypadku skarżącej mamy bowiem zarówno utratę zatrudnienia i prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez jej męża (art. 3 pkt 23 lit. b i c ustawy oświadczeniach rodzinnych), jak i uzyskanie dochodu spowodowane prawem do zasiłku dla bezrobotnych męża skarżącej (art. 3 pkt 24 lit. b) oraz uzyskaniem przez niego zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy (art. 3 pkt 24 lit. c), jak również uzyskaniem dochodu przez syna skarżącej (art. 3 pkt 24 lit. c).

Organy orzekające w sprawie nie dokonały stosownych wyliczeń i nie uwzględniły daty, w której skarżąca rzeczywiście utraciła i uzyskała do dyspozycji dodatkowe środki finansowe. W tym zakresie zarzut sprecyzowany w skardze uznać należy za uzasadniony, bowiem uzasadnienia obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie realizują zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), poprzez brak jednoznacznych i pełnych ustaleń oraz wyliczeń umożliwiających sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję, tym samym motywów podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych prawo do nich ustala się na okres zasiłkowy, tak więc istnienie w obrocie prawnym decyzji wydanych przez organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie skutkuje brakiem rozpatrzenia złożonego przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych i dodatków, począwszy od miesiąca w którym wpłynął on do organu z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że w ocenie Sądu orzekającego, dokonując weryfikacji uprawnień skarżącej do świadczeń rodzinnych organy naruszyły przepis § 18 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o świadczeniach rodzinnych Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) stanowiącego, że w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. Jak wynika z brzmienia tego przepisu mowa jest w nim o "uzyskanym dochodzie". Zdaniem Sądu chodzi zatem o dochód faktycznie uzyskany przez świadczeniobiorcę. Tylko bowiem takie rozumienie tego przepisu nie stoi w sprzeczności z przywołanymi wyżej celami omawianej regulacji prawnej oraz zasadami określonymi w Konstytucji.

Na marginesie zaznaczyć przyjdzie, iż funkcjonuje znaczna liczba orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których to uznaje się, że § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją dochodu zawartą w słowniczku pojęć ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według tych orzeczeń, stanowiący ustawową delegację do wydania wspomnianego rozporządzenia art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych upoważniał Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określenia dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., I OSK 1842/07, z dnia 23 czerwca 2009 r., I OSK 1200/08, z dnia 4 grudnia 2009 r., I OSK 710/09 - publikowane w internetowej Bazie Orzeczeń NSA).

W ocenie Sądu sposób wyliczenia dochodu, o którym stanowi § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oznacza obowiązek organu ponownego ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego i utraconego dochodu. Przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny winien być liczony w ten sposób, że do dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (z uwzględnieniem utraty dochodu, o jakiej mowa w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy) należy doliczyć dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia i dopiero od tak zsumowanego dochodu liczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie dochód przypadający na jednego członka rodziny. Taki sposób obliczenia dochodu odpowiada w ocenie Sądu regulacjom zamieszczonym w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz wskazówkom zawartym w przywołanym akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający dobra chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości. Stosowana zaś w niektórych przypadkach przez organy praktyka uwzględniania uzyskanego dochodu i traktowania go w połączeniu z uprzednio ustaloną wielkością przeciętnego miesięcznego dochodu w roku kalendarzowym, jako wystarczającego do uchylenia lub zmiany decyzji może prowadzić do nierównoprawnego traktowania stron, tym samym naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien zastosować wprost przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonując szczegółowych ustaleń dotyczących dochodów rodziny skarżącej i dat ich faktycznego uzyskania, zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując również sposób ich wyliczenia.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona, co uchybia art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nadto, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają art. 107 § 3 K.p.a., bowiem nie zawierają pełnych ustaleń faktycznych, dowodów na jakich oparły się oba organy administracji orzekające w sprawie, oceny ich wiarygodności, a także dostatecznych rozważań faktycznych i prawnych oraz nie wyjaśniają właściwie zastosowanej podstawy prawnej. Są to uchybienia istotne, bowiem Sąd nie jest powołany do samodzielnego dokonywania ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania w niej odpowiedniej normy prawa materialnego. Obowiązki powyższe obciążają organ administracji, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości wydanych w sprawie decyzji.

Wobec niewyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej zakresie musi to nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji, który uwzględni wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu i uzupełni materiał dowodowy w przedstawionych wyżej kierunkach oraz dokona analizy merytorycznej całokształtu poczynionych w niej ustaleń. Dopiero bowiem pełne ustalenia faktyczne i kompletne rozważania prawne pozwolą na wydanie prawidłowej decyzji, to jest takiej, która spełniać będzie wszystkie wymagania przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto w pkt II stosownie do art. 152 p.p.s.a.