Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 783/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art.104 k.p.a. w związku z art. 7 pkt. 15 , art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 18 ust. 1 pkt.4, i ust. 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 w związku z art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135 poz. 950) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działając z upoważnienia Wójta Gminy L. po rozpatrzeniu wniosku G.N. z dnia [...] o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, jednorazowego z przeznaczeniem na likwidację szkód na budynku mieszkalnym powstałych w dniu [...] na skutek gradobicia, postanowił udzielić pomocy w postaci zasiłku celowego, pieniężnego jednorazowego niezależnego od dochodu rodziny, który nie podlega zwrotowi w wysokości [...] zł. na cel wymieniony we wniosku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na likwidacje szkód na budynku mieszkalnym powstałych w dniu [...] na skutek gradobicia, silnego wiatru. Decyzją z dnia [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na remont budynku mieszkalnego.

Na skutek odwołania G.N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku G.N. ustalono, że straty na budynku mieszkalnym wg. kosztorysu inwestorskiego z września 2008 r. wynoszą [...] zł.. Pozostałe straty związane z infrastrukturą rolniczą i z produkcją rolną wynoszą zgodnie z protokołem z dnia [...] dot. oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych spowodowanych klęską gradobicia i nadmiernych opadów atmosferycznych sporządzonym przez Komisję powołaną zarządzeniem Nr 283/07 z dnia 03 lipca 2007r i zarządzeniem Nr 307/08 z dnia 29 sierpnia 2008 r. Wojewody [...] wynoszą [...] zł.. Podniesiono, że dochód rodziny wyliczony z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego wynosi [...] zł i stanowi [...] % kryterium dochodowego rodziny. Wskazano, iż organ uznał , że praktycznie dochodu tego strona nie posiadała, gdyż uprawa na pow. 3 ha fizycznych w postaci mieszanki zbożowej uległa zniszczeniu w 80 procentach. Zaznaczono, ze strona nie otrzymała odszkodowania od ubezpieczyciela ani zapomogi z KRUS.

Podkreślono, że art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zezwala na udzielenie rodzinie, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej zasiłku celowego, który może być w tym przypadku przyznany niezależnie od dochodu rodziny i może nie podlegać zwrotowi. Zaznaczono, iż po przeanalizowaniu sytuacji materialno – bytowej strony, została udzielona pomoc w formie zasiłku celowego pieniężnego jednorazowego w wysokości [...] zł na cel wymieniony we wniosku z przeznaczeniem na częściowy zakup materiałów budowlanych na remont budynku mieszkalnego z obowiązkiem rozliczenia zakupu rachunkami obrazującymi celowość wydatkowanych środków finansowych. Jednakże organ prowadzący postępowanie w wyniku szczegółowej analizy kosztorysów i rachunków przedkładanych przez poszkodowanych stwierdził, że nastąpiło mylne wyliczenie w pozycji kosztów zakupu blachy, gdzie wpisano kilogramy zamiast metry kwadratowe i tym samym mylnie naliczona została wartość zakupu blachy. Wobec tego w listopadzie 2008 r. została sporządzona korekta kosztorysu inwestorskiego z podaniem właściwej kalkulacji kosztu zakupu blachy w metrach kwadratowych i we właściwej cenie i w miejsce poprzedniej kwoty netto zakupu blachy [...] zł. ustalona została nowa wartość zakupu netto [...] zł.. Organ zaznaczył, że zgodnie z wytycznymi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy dla poszkodowanych w wyniku klęski żywiołowej, która miała miejsce 15 sierpnia 2008 r. pomoc ma w pełni pozwolić odtworzyć stan budynku mieszkalnego z przed działania żywiołu i z materiału jaki był dotychczas (materiał standardowy), a udzielenie pomocy według kosztorysu z grudnia 2008 r. daje taką możliwość.

Wskazano, iż wobec tego, że w pierwotnym kosztorysie zakup materiałów budowlanych był oszacowany na [...] zł wypłacono stronie w dniu [...] kwotę [...] zł , a strona do dnia wydania decyzji nie rozliczyła się z pobranej kwoty. Nie przedstawiła żadnych rachunków, ani innych dowodów zakupu materiałów budowlanych. Kosztorys z listopada 2008r. przewiduje wartość robót inwestorskich na kwotę [...] zł organ podniósł, że skoro udzielono stronie świadczenia w kwocie [...] zł , wobec tego kwota [...] zł jest świadczeniem pobranym w nadmiernej wysokości w stosunku do kosztorysu sporządzonego w listopadzie 2008r. i podlega zwrotowi .

Organ wskazał, że wobec tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło jego decyzję [...] z dnia [...] organ I instancji postanowił ponownie dopuścić dowód oględzin budynku mieszkalnego. Podniesiono, iż po raz pierwszy próbę taką podjęto w dniu [...] (o czym strona została powiadomiona pismem, odebranym w dniu [...]). Drugie pismo wskazywało termin na [...], pismo to strona otrzymała w dniu [...]. Organ podkreślił, że pisma te strona potraktowała milcząco i nie wypowiedziała się co do terminu oględzin. Pomimo tego organ I instancji dwukrotnie był na posesji strony, w celu dokonania oględzin, dokonanie szczegółowych oględzin, między innymi wewnątrz budynku (strych) bez udziału strony było niemożliwe.

Organ zaakcentował, iż art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, nie dotrzymanie jego postanowień nie uzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia ,innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Strona zaś nie współdziałała w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej z pracownikiem socjalnym , a wręcz utrudniała przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin uszkodzeń na budynku mieszkalnym służącego do wydania decyzji.

W odwołaniu od tej decyzji G..N. wyraził niezadowolenie z podjętej decyzji. Nie odniósł się przy tym do merytorycznej zawartości zaskarżonej decyzji. Podnosił, że Kierownik GOPS dokonał szeregu przestępstw "matacząc", i "wyłudzając" środki finansowe z funduszów publicznych. Wskazał, że otrzymał darowiznę bezzwrotną z funduszów publicznych w kwocie [...] zł. i stąd też przedmiotowa sprawa nie powinna być ponownie rozpoznawana.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 1, art.2 ust. 1, art.3 ust. 1 - 4, art.7 pkt.2-15, art.8 ust. 1, art.40 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.) orzeczono utrzymać decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że strona prowadzi samodzielne gospodarstw domowe. Utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego. W wyniku klęski żywiołowej gradobicia poniósł straty w uprawach rolnych ok. [...] zł., na budynkach gospodarczych ok. [...] zł i budynku mieszkalnym ok. [...] zł.. Komisja d.s. szacowania strat w budynkach mieszkalnych uszkodzonych w wyniku gradobicia stwierdziła, że koniecznym jest wymiana pokrycia dachowego z blachy na ok. 25 m² dachu. Koszt naprawy dachu oszacowano na kwotę [...] zł. W kolejnym protokole z dnia [...]. Komisja stwierdziła uszkodzenia w budynkach gospodarczych, w tym stodoła wymiana 100% dachu, obora 100% dachu oraz uprawy rolne mieszanka zbóż na ok. 100% powierzchni. Mając powyższe ustalenia na uwadze organ uznał, że strona nie posiada zasobów majątkowych i nie jest w stanie sama z posiadanych dochodów naprawić strat. Podkreślono, że organ I instancji dwukrotnie wyznaczał terminy przeprowadzenia oględzin budynku mieszkalnego, ale za każdym razem zainteresowany był nieobecny w domu. Stąd też – zdaniem organu odwoławczego - w związku z uniemożliwieniem przez stronę oględzin budynku mieszkalnego, trafnie organ uznał za zasadne wymianę pokrycia dachowego zgodnie z pierwszym protokółem oględzin i opierając się na posiadanym materiale dowodowym przyznał pomoc w wysokości [...] zł, czyli mniejszą niż we wcześniej uchylonej decyzji z dnia [...] o kwotę [...] zł.. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że szczegółowa analiza kosztorysów i rachunków przedkładanych przez poszkodowanych wykazała, iż nastąpiło mylne wyliczenie w pozycji kosztów zakupu blachy, gdzie wpisano kilogramy zamiast metrów kwadratowych i tym samym mylnie naliczono i przyznano pomoc na zakup blachy (wobec czego w miesiącu grudniu 2008 r. została sporządzona korekta kosztorysu zakupu blachy w metrach kwadratowych i we właściwej cenie i w miejsce poprzedniej kwoty netto zakupu blachy [...] zł. wpisano nową wartość netto [...] zł.). Zatem prawidłowo – zdaniem SKO - przyznano pomoc zgodnie z nowym kosztorysem w wysokości [...] zł. Zaznaczono, że postępowanie organu I instancj było prawidłowe, gdyż organ wyznaczył stronie termin do przeprowadzenia oględzin budynku oraz do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, z którego to prawa zainteresowany nie skorzystał. Podkreślono, że strona po złożeniu odwołania (od pierwszej decyzji organu) zawierającego żądanie o zwiększenie kwoty pomocy, zaprzestał jakiejkolwiek współpracy z Ośrodkiem w celu rozwiązywania zgłoszonych przez niego problemów życiowych. Wielokrotnie podejmowane próby dokonania oględzin budynku celem zweryfikowania twierdzeń strony co do powierzchni uszkodzenia dachu z udziałem wnioskodawcy, okazały się bezskuteczne.

Organ odwoławczy podkreślił, iż konsekwencją zwrócenia się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest obowiązek współdziałania wnioskodawcy z organem pomocy społecznej, o czym stanowi art. 4 ustawy. Według zaś art. 11 ust.2 tej ustawy brak współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej może być podstawą odmowy przyznania świadczenia. Przeprowadzenie oględzin dachu budynku mieszkalnego, do których nie doszło na skutek uniemożliwienia przez stronę (nieobecność w domu) miało na celu ustalenie, czy faktycznie cała połowa dachu na budynku mieszkalnym uległa uszkodzeniu i czy zasadnym jest przyznanie wyżej kwoty pomocy. Niereagowanie zaś na kolejne wyznaczanie terminu do przeprowadzenia oględzin należy ocenić jako negatywną przesłankę świadczenia w myśl art. 11 ust.2 ustawy, skutkującą na uznanie, że żądanie strony w zakresie zwiększenia kwoty przyznanej pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do wysokości przyznanej pomocy, w szczególności zmniejszenia kwoty tej pomocy Kolegium zauważyło, że zakaz reformationis in peius z art.139 k.p.a. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną z art.138 § 2 kpa, w wyniku której organ pierwszej instancji ponownie rozpatruje sprawę. W postępowaniu przed organem pierwszej instancji w takiej sytuacji zakaz ten nie obowiązuje. W przedmiotowej sprawie Kolegium uchylając decyzję organu I instancji wskazało na potrzebę przeprowadzenia oględzin budynku mieszkalnego celem ustalenia, czy żądanie strony o zwiększenie kwoty pomocy z uwagi na potrzebę wymiany większej części dachu budynku mieszkalnego, zasługuje na uwzględnienie. Rozpatrując ponownie sprawę organ ustalił, że przy pierwszym rozpatrywaniu sprawy w kosztorysie nastąpiło mylne wyliczenie w pozycji kosztów zakupu blachy, gdzie wpisano kilogramy zamiast metry kwadratowe i tym samym mylnie naliczono i przyznano pomoc na zakup blachy. Wobec tego w miesiącu grudniu 2008r. sporządzono korektę kosztorysu zakupu blachy w metrach kwadratowych i we właściwej cenie i w miejsce poprzedniej kwoty netto. zakupu blachy [...] zł wpisano nową wartość netto [...] zł. Uwzględniając te okoliczności zaskarżoną decyzją organ I instancji przyznał pomoc finansową na zakup blachy na pokrycie dachu budynku mieszkalnego według pierwotnego protokołu strat. Organ nie zwiększył kwoty pomocy o żądanie zawarte w odwołaniu, gdyż odwołujący uniemożliwił przeprowadzenie oględzin budynku mieszkalnego, a Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania tego stanowiska.

Podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji przyznał G.N. pomoc na usuwanie skutków gradobicia w łącznej wysokości [...] zł., czyli 100% kosztów szacunkowych wycenionych przez rzeczoznawcę powołanego przez Wójta Gminy. Tak więc odwołujący nie pozostał bez pomocy w ogóle, tylko otrzymał ją w pełnej wysokości oszacowanych strat. Przy tym organ I instancji uwzględnił błąd przy wyliczeniach wartości zakupu blachy, a także postawę zainteresowanego, który w żadnym razie nie współpracował z organem przy rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Zaakcentowano, że zainteresowany z jednej strony występuje o przyznanie pomocy finansowej ze środków publicznych, a z drugiej zaś uniemożliwia udowodnienie zasadności przyznania wyższej kwoty pomocy. W takiej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego - zasadnym było przyznanie pomocy społecznej zgodnie z jej celem na pokrycie straty w wysokości oszacowanej w pierwszym protokole strat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący G.N. wyraził niezadowolenie z treści zaskarżonej decyzji. Domagał się wypłacenia mu kwoty [...] zł., która to kwota jest mu potrzebna na pokrycie już poniesionych kosztów remontu. Nadto wnosił przelanie na jego konto bankowe kwoty [...] zł. , która jest mu niezbędna do wznowienia produkcji. Skarżący nie odniósł się w ogóle do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec istotnego naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał trafnych ustaleń stanu faktycznego, poprawnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie.

Po pierwsze wskazać przyjdzie, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji jak i organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728).

Art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawierający konstytucyjną zasadę pomocniczości , stanowi iż, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Stosownie do art. 7 tej ustawy pomocy tej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Na mocy natomiast art. 8 ust. 1 omawianej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40,41, 78 i 91, przysługuje:

- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Pomoc społeczna jest instytucją mającą za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przy tym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 1, ust. 3 –4 ).

Na zasadzie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Z materiałów sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do organu I instancji o przyznanie pomocy finansowej na likwidację szkód na budynku mieszkalnym powstałych w dniu 15 sierpnia 2008 r. w wyniku klęski żywiołowej gradobicia.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący w wyniku klęski żywiołowej gradobicia poniósł straty w uprawach rolnych ok. [...] zł., na budynkach gospodarczych ok. [...] zł. i budynku mieszkalnym ok. [...] zł. Komisja d.s. szacowania strat w budynkach mieszkalnych uszkodzonych w wyniku gradobicia stwierdziła, że koniecznym jest wymiana pokrycia dachowego z blachy na ok. 25 m² dachu. Koszt naprawy dachu oszacowano na kwotę [...] zł. (kosztorys z września 2008 r.) W protokole z dnia [...]. Komisja stwierdziła uszkodzenia w budynkach gospodarczych, w tym stodoła wymiana 100% dachu, obora 100% dachu oraz uprawy rolne mieszanka zbóż na ok.100% powierzchni.

Mając powyższe ustalenia na uwadze - zdaniem Sądu – organ trafnie uznał, że skarżący, nie posiadający zasobów majątkowych, nie jest w stanie sam z posiadanych dochodów naprawić straty i decyzją z dnia [...] przyznał pomoc społeczną w wysokości [...] zł na wymianę uszkodzonego pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym. Strona od tego orzeczenia wniosła odwołanie, a Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano m.in. na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących zwiększenia pomocy przez uwzględnienie potrzeby wymiany całej części dachu od strony północnej oraz o przesunięcie terminu wykonania prac z uwagi na trudny okres zimowy.

Z materiałów dostępnych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że wspomniany wyżej kosztorys z września 2008 r. na kwotę [...] zł. został skorygowany przez osobę go sporządzającą w listopadzie 2008 r.. W korekcie wskazano, że ogólną wartość kosztorysową robót w budynku mieszkalnym na kwotę [...] zł.. Nastąpiło bowiem mylne wyliczenie w pozycji kosztów zakupu blachy, gdzie wpisano kilogramy zamiast metrów kwadratowych. Tym samym w pierwszej zapadłej w sprawie decyzji mylnie naliczono i przyznano pomoc na zakup blachy, stąd też trafna była korekta kwoty przyznanej pomocy. Godzi się zauważyć, że organ orzekający w ten sposób nie naruszył zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego, albowiem sformułowany w art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych wydawanych w trybie określonym w art. 138 § 2 k.p.a. (patrz wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 175/08 – zbiór orzeczeń LEX nr 522503).

Prawidłowo przeto – zdaniem Sądu Administracyjnego - skarżącemu przyznano pomoc zgodnie z nowym kosztorysem w wysokości [...] zł., która w świetle dokumentów sprawy jest pomocą w pełnej wysokości oszacowanych strat.

Godzi się zaznaczyć, że z uwagi na żądanie skarżącego w kwestii zwiększenia kwoty odszkodowania, organ wyznaczył stronie skarżącej termin do przeprowadzenia oględzin budynku oraz do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, z którego to prawa zainteresowany nie skorzystał.

W szczególności należy zaakcentować, iż skarżący po złożeniu odwołania z dnia [...], zawierającego żądanie o zwiększenie kwoty pomocy, zaprzestał jakiejkolwiek współpracy z organem pomocowym w celu rozwiązywania zgłoszonych przez niego problemów życiowych.

Wielokrotnie podejmowane próby dokonania oględzin budynku celem zweryfikowania twierdzeń strony co do powierzchni uszkodzenia dachu z udziałem wnioskodawcy, okazały się bezskuteczne.

Godzi się wskazać skarżącemu, że konsekwencją zwrócenia się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest obowiązek współdziałania wnioskodawcy z organem pomocy społecznej, o czym stanowi art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Według zaś art. 11 ust. 2 tej ustawy brak współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej może być nawet podstawą odmowy przyznania świadczenia.

Oględziny budynku do których przeprowadzenia nie doszło na skutek braku współdziałania ze strony skarżącego, miały na celu ustalenie rzeczywistych strat poniesionych przez skarżącego w wyniku klęski żywiołowej. Niereagowanie na kolejne wezwania do umożliwienia przeprowadzenia oględzin budynku oraz do rozliczenia się z wydatkowanych kwot rachunkami, należy ocenić jako negatywną przesłankę zwiększenia świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), w kategoriach braku chęci współpracy wnioskodawcy z organem pomocy społecznej. Inna ocena postawy skarżącego mogłaby wskazywać na akceptację niczym nieusprawiedliwionego precedensu lekceważenia obowiązujących reguł prawa przez osobę występującą o świadczenie z pomocy społecznej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania strony o okolicznościach mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ zapewnił stronie czynny udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona była informowana pisemnie przez organ o każdej czynności podejmowanej w przedmiotowej sprawie.

Stąd też w przekonaniu Sądu organy procedujące w sprawie nie naruszyły w toku postępowania w istotny sposób przepisów procedury administracyjnej. Należy podkreślić, iż strona skarżąca miała także możliwość do złożenia wyjaśnień lub zastrzeżeń w zakresie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, albowiem organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej w tym zakresie prawie w zawiadomieniu z dnia [...] (k. 66 akt administracyjnych).

W związku z żądaniem skarżącego dotyczącym udzielenia mu pomocy finansowej na "wznowienie produkcji" podnieść należy, iż wskazana kwestia nie będąca przedmiotem niniejszej sprawy, pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i poprawnych rozważań prawnych.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) .