Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 30/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art. 192 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 9
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Anna Mierzejewska Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na uchwałę Senatu [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania dyplomu 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady [...] Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Senatu [...] Uniwersytetu [...] na rzecz S.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu [...] grudnia 2009 r. S.S. wystąpił do Rady [...] Uniwersytetu [...] o uznanie dyplomu uzyskanego za granicą i wydanego w dniu [...] czerwca 1991 r. przez [...] Uniwersytet [...] za równorzędny z polskim dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku [...].

Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty: oryginał dyplomu z tłumaczeniem na język polski, kopia świadectwa maturalnego wraz z tłumaczeniem na język polski, transkrypt ocen oraz życiorys.

W dniu [...] stycznia 2010 r. Rada [...] Uniwersytetu [...] podjęła uchwałę nr [...] zobowiązująca S.S. do zdania egzaminów potwierdzających wiedzę kandydata równorzędną z wiedzą absolwenta kierunku [...] Uniwersytetu [...].

Uchwałą nr [...] Rady [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2010 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 37, poz. 255 z późn. zm.) oraz § 53 ust. 1 pkt 17 Statutu [...] Uniwersytetu [...], Rada [...] Uniwersytetu [...] odmówiło uznania dyplomu uzyskanego przez S.S. w [...] Uniwersytecie [...] za równorzędny z dyplomem ukończenia studiów wyższych w [...] Uniwersytecie [...] z uwagi na niezaliczenie egzaminów.

Od powyższej decyzji S.S. wniósł odwołanie, prosząc o unieważnienie przeprowadzonego egzaminu nostryfikacyjnego oraz o wyznaczenie kolejnego terminu z określeniem zakresu przedmiotowego. S.S. prośbę swoją uzasadnia niedookreśleniem przez organ treści i zakresu egzaminu.

Senat [...] Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz w związku z § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 37, poz. 255 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały Senat [...] wskazał, iż rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 37, poz. 255 z późn. zm.), nakładając rygor czasowy wykonywania czynności w postępowaniu nostryfikacyjnym, obliguje uczelnie do ich niezwłocznego wykonywania.

Osoba, która występuje o uznanie dyplomu uzyskanego, powinna posiadać niezbędną wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne porównywalne z absolwentem kierunku [...] w [...] już na etapie składania podania do rady wydziału we wszystkich przedmiotach objętych tokiem studiów.

Rada wydziału po przeanalizowaniu formalnym dokumentów może uznać, iż w zakresie wszystkich przedmiotów wymaganych tokiem studiów należy przeprowadzić egzamin, co zostało dokonane, a zatem proces egzaminacyjny został przeprowadzony zgodnie ze standardami egzaminacyjnymi w tym zakresie.

Różnice programowe są zbyt duże, a ponadto sposób realizowania zajęć jest różny i nie odpowiada standardom nauczania w [...] Uniwersytecie [...] realizującym nauczanie zgodnie z obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 z późn. zm.).

W tej sytuacji nie można wyrównać braków w trybie jedynie zajęć wyrównujących różnice programowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, uznanie postępowania nostryfikacyjnego za niezgodne z prawem i jego "anulowanie", zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów poniesionych na postępowanie nostryfikacyjne.

Zarzucił naruszenie przez organy [...] Uniwersytetu [...] przepisów o postępowaniu nostryfikacyjnym poprzez nieokreślenie zakresu egzaminu poprzedzającego wydanie uchwały przez Radę [...] w sprawie uznania bądź odmowy uznania dyplomu za równorzędny z dyplomem uzyskanym w [...], tj. § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 37, poz. 255 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 192 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1365 ze zm.), zasady uznawania dyplomów ukończenia studiów uzyskanych za granicą za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju określają umowy międzynarodowe. Zgodnie zaś z brzmieniem ust. 3 ww. przepisu, w przypadku braku umów międzynarodowych dyplomy ukończenia studiów uzyskane za granicą mogą być uznane, w drodze nostryfikacji, za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 1 i 3. Natomiast w myśl przepisu art. 192 ust. 4, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia:

1) tryb nostryfikacji, uwzględniając w szczególności możliwość i warunki zwolnienia z całości lub części postępowania nostryfikacyjnego,

2) organy przeprowadzające postępowanie nostryfikacyjne,

3) warunki, w których dla celów dalszego kształcenia dyplomy mogą być uznane bez przeprowadzania postępowania nostryfikacyjnego,

4) rodzaje dokumentów, które powinny być dołączone do podań o nostryfikację dyplomu ukończenia studiów,

5) terminy, w których należy przeprowadzić postępowanie nostryfikacyjne,

6) warunki ustalania odpłatności za przeprowadzenie postępowania nostryfikacyjnego, uwzględniając możliwość obniżenia lub zwrot mienia z opłat oraz sposób wnoszenia opłat,

7) wzór zaświadczenia wydawanego po przeprowadzeniu postępowania nostryfikacyjnego, uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnego przeprowadzenia postępowania oraz przejrzyste zasady ich prowadzenia.

W wykonaniu zawartego w przepisie art. 192 ust. 4 powołanej ustawy upoważnienia ,Minister Edukacji i Nauki wydał rozporządzenie z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. z 2006 r. Nr 37, poz. 255 ze zm.).

Zgodnie z § 1 pkt 1 tego rozporządzenia, nostryfikacji dyplomu ukończenia studiów wyższych uzyskanego za granicą dokonuje rada jednostki organizacyjnej uczelni, uprawnionej do nadawania stopnia doktora określonej dziedziny nauki lub dziedziny sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych odpowiadających kierunkowi studiów wyższych, którego ukończenie potwierdzono dyplomem uzyskanym za granicą. W myśl natomiast jego § 4 postępowanie nostryfikacyjne kończy się uchwałą rady w sprawie:

1) uznania dyplomu uzyskanego za granicą za równorzędny z dyplomem ukończenia studiów wyższych uzyskanych w kraju;

2) odmowy uznania dyplomu uzyskanego za granicą (ust. 2).

Rada przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1, w terminie trzech miesięcy od dnia przedstawienia przez kandydata niezbędnych dokumentów, może podjąć uchwałę o konieczności zaliczenia przez kandydata zajęć dydaktycznych lub zdania określonych egzaminów (ust. 2).

Od uchwał, o których mowa w ust. 1, kandydatowi przysługuje odwołanie do senatu uczelni (ust. 5).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż S.S. przedstawił niezbędne dokumenty pozwalające na wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego o uznanie dyplomu [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. uzyskanego przez niego w [...] Uniwersytecie [...].

Nie jest ponadto kwestionowana okoliczność, iż pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a [...] nie została zawarta umowa międzynarodowa, o jakiej mówi przepis art. 192 ust. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zatem do przedmiotowego postępowania nostryfikacyjnego należało stosować przepisy wspomnianego rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2006 r.

Rada [...]Uniwersytetu [...], powołując się na przepis § 4 ust. 2 powyższego rozporządzenia, podjęła w dniu [...] stycznia 2010 r. uchwałę nr [...] w sprawie wszczęcia postępowania nostryfikacyjnego S.S. oraz zdania egzaminów.

Z jej treści wynika jedynie, że skarżący został zobowiązany do zdania egzaminów "potwierdzających wiedzę kandydata równorzędną z wiedzą absolwenta kierunku [...] Uniwersytetu [...], natomiast do sprawdzenia "wiadomości teoretycznych i umiejętności praktycznych", o których mowa wyżej, zobowiązano wymieniane jednostki organizacyjne [...].

W ocenie Sądu powyższa uchwała nie spełnia wymogów określonych w § 4 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, gdyż nie precyzuje, o jakie wiadomości teoretyczne i praktyczne oraz egzaminy chodzi, nie określa też ich zakresu, o czym przepis ten wyraźnie stanowi.

W konsekwencji skarżący egzaminu nie zaliczył, co skutkowało odmową uznania dyplomu [...] uzyskanego za granicą.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego.

Niewątpliwie uchwała o odmowie uznania dyplomu uzyskanego za granicą może być uznana za decyzję podjętą przez organ uczelni w indywidualnej sprawie studenta, a zatem jej uzasadnienie powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Zarówno uzasadnienie uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...], jak i uchwały Senatu [...], tych wymogów nie spełniają, ograniczając się w istocie do podkreślenia, że skarżący nie zaliczył egzaminów, na co wyłącznie powołała się Rada Wydziału, natomiast Senat [...] wskazał dodatkowo na zbyt duże różnice programowe oraz różny sposób realizowania zajęć na uczelni, którą ukończył skarżący, w porównaniu z [...] Uniwersytetem [...]. Ponadto organ odwoławczy w istocie nie odniósł się do zarzutów odwołania, stwierdzając lakonicznie, że proces egzaminujący był zgodny ze standardami egzaminacyjnymi w tym zakresie. Natomiast nie wiadomo, o jakie standardy egzaminacyjne chodzi, ponieważ nie zostało to w ogóle wyjaśnione.

Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych oraz prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak też organ odwoławczy w toku postępowania nostryfikacyjnego, nie przestrzegały powyższych obowiązków, o czym świadczą podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące w szczególności braku informacji o zakresie egzaminu oraz przesłanek, którymi kierowały się organy, podejmując decyzję o konieczności ich zaliczenia.

Wobec wspomnianej już wyżej lakoniczności uzasadnień uchwał obydwu organów, Sądowi trudno się odnieść do kwestii, czy skarżący spełnił minimalne wymogi w zakresie wykształcenia, przewidziane dla zawodu [...].

Rozpoznając ponownie sprawę, właściwy organ [...] winien uwzględnić powyższe rozważania, w tym przede wszystkim dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa materialnego, poprzez wyraźne określenie, jakie egzaminy, z jakich przedmiotów i dziedzin medycyny, w jakim zakresie skarżący musi zaliczyć, by mógł skutecznie ubiegać się o nostryfikację dyplomu [...].

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 p.p.a.