Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 108/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 53a, art. 70 §1, art. 122, art. 187 §1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 15 ust. 1 i 6, art. 16a ust. 1, art. 16c pkt 5, art. 25 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek, II. oddala skargę w pozostałej części, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części uchylonej.


UZASADNIENIE

Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu decyzją z dnia 12 sierpnia 2009 r. określił [..] - spółce z o.o. w siedzibą w D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 103.860 zł oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy wyliczone na dzień 31.03.2004 r. W zeznaniu podatkowym za ten rok Spółka nie wykazała należnego podatku, a tylko dochód w kwocie 13.657,52 zł, od którego, po odliczeniu straty z lat ubiegłych podstawa opodatkowania wyniosła 0 zł.

Rozstrzygniecie powyższe zapadło wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, a to wobec uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 22.11.2006 r. wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia 31.08.2006 r. w tym samym przedmiocie, celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Ustalenia objęte decyzją organu I instancji zapadły wskutek zakwestionowania kosztów uzyskania przychodów w łącznej kwocie 657.230,08 zł, związanych z wydatkami z następujących tytułów i w wysokościach:

1.. - 68.500,00 zł poniesionych na rzecz [..] spółka z o.o. w P.na podstawie 5 faktur VAT z tytułu dodatkowych opłat czynszu za najem zbiorników paliwowych, nieobjętych pisemną umową najmu i wyłączonych przez organ na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - dalej jako: [u.p.d.o.p.] z uwagi na brak podstawy ich poniesienia;

2. - 41.617,84 zł zaewidencjonowanych w księgach rachunkowych jako: pozostałe koszty operacyjne (6.519,30 zł) i zakup towarów handlowych (35.098,54 zł) – ze względu na brak dokumentów źródłowych;

3. - 9.055,00 zł wypłaconych z tytułu kosztów delegacji służbowych z powodu braku dokumentów potwierdzających wypłacone delegacje;

4. – 535.457,20 zł stanowiących wydatki poniesione na zakup paliwa od [...] z związku ze stwierdzeniem, że faktury zakupu były fakturami fikcyjnymi (nie odzwierciedlały rzeczywistego zdarzeń gospodarczych);

5. – 2.600,04 zł stanowiących wartość rocznej amortyzacji przenośnika ślimakowego ze względu na niewykorzystywanie środka trwałego w działalności (art. 15 ust. 6 w związku z art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.).

W odwołaniu od tej decyzji strona zakwestionowała wszystkie ustalenia organu w powyższym zakresie stwierdzając, że podtrzymuje całość argumentów podniesionych w ramach postępowania kontrolnego w podatku VAT, z tym, że postawienie konkretnych zarzutów wynika z trudności w odtworzeniu pierwotnego stanu faktycznego.

Ponownie rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, jak też odnosząc się do stanowiska i argumentów strony w dotychczasowym postępowaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 26.02.2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części odnoszącej się do odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek wyliczonych na dzień 31.03.2004 r. w zakresie kwoty 20,00 zł i w tym zakresie stwierdził, że należne odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek wyliczone na dzień 30.03.2004 r. wynoszą 2.038,00 zł. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Odnosząc się do poszczególnych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, a rzutujących na treść rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził:

Ad. 1) W zakresie wydatków w kwocie 68.500,00 zł, zaliczonych do kosztów podatkowych i zaewidencjonowanych na koncie 403-4 "usługi najmu i dzierżawy" ustalono, że Spółka zaliczyła do tych kosztów wydatki poniesione na podstawie 6 faktur VAT wystawionych przez "[...]" spółka z o.o. w P., przy czym faktura z dnia 31.03.2003 r. opiewająca na kwotę netto 60.000 zł (73.200,00 zł brutto) opisana była jako "należność za dzierżawę zbiorników paliwowych wraz z infrastrukturą i zintegrowanym osprzętem", gdzie w rubryce "ilość" wpisano cyfrę "6", a w rubryce "cena netto" podano "10.000,00 zł"; kolejne 4 faktury VAT wystawione zostały w dniach: 01.04.2003 r., 24.04.2003 r., 12.05.2003 r., 02.06.2003 r. na kwoty po 20.000 zł każda, i opisano je jako "z tytułu czynszu za dzierżawę wg umowy". Wystawiono też korektę z dnia 30.05.2003 r. do faktury z dnia 12.05.2003 r. (dot. czynszu za maj 2003 r.), obniżającą kwotę czynszu za ten miesiąc do kwoty 8.500 zł. Łączna kwota wynikająca z tych 5 faktur, uwzględniając korektę, poza płatnością opiewającą na 60.000 zł netto (73.200 zł brutto) z faktury z dnia 31.03.2003 r., wyniosła 68.500,00 zł.

Jak wskazał Dyrektor, przedłożona organom dokumentacja zawierała tylko jedną umowę najmu z dnia 12.02.2003 r. zawartą między skarżącą jako najemcą a spółką "[...]" jako wynajmującym, gdzie w § 9 wskazano, iż umowa obowiązuje w okresie od 18.02.2003 r. do 17.08.2003 r. tj. przez okres 6 miesięcy, a czynsz miesięczny wynoszący 10.000 zł netto będzie płatny jednorazowo z góry w terminie do dnia 18.02.2003 r. Wszelkie zmiany umowy, pod rygorem nieważności, mogły nastąpić wyłącznie w formie pisemnej. Strona nie przedłożyła żadnych pisemnych aneksów do umowy, a z wyjaśnień jej prezesa wynikało, że zmian umowy dokonano ustnie w ramach uzgodnień telefonicznych i faksów, zaś w warunkach gospodarki rynkowej dopuszczalną i czasami jedyną formą zawarcia umowy jest sama faktura, co czyniło zbędnym zawieranie pisemnych aneksów.

Odnosząc się do tych wyjaśnień odwoławczy stwierdził, że przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. stanowiący, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu jego uzyskania, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p. wymaga, aby dany wydatek, który podatnik chce uwzględnić w kosztach podatkowych, dotyczył zdarzenia gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą podatnika, i aby to zdarzenie miało lub potencjalnie mogło mieć wpływ na osiągnięcie przychodów. Dlatego to podatnik jest obowiązany wykazać związek wydatku z działalnością i przychodem, a to wymaga gromadzenia dowodów pozwalających ów związek zbadać i zweryfikować. Zatem posiadanie faktury i zapłata należności nie są wystarczające dla zaliczenia tak udokumentowanych wydatków do kosztów podatkowych. Wniosek powyższy należy wyprowadzić z użytego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. sformułowania "w celu", co oznacza, że podatnik musi uzasadnić i odpowiednio udokumentować cel ponoszonych wydatków, gdyż pozwoli to na określenie istnienia, bądź, nie, związku przyczynowego między wydatkiem a uzyskanym lub potencjalnym przychodem. Obowiązkiem podatnika jest zatem dysponowanie dokumentami, potwierdzającymi przebieg zdarzenia gospodarczego. Same faktury są niezbędne, ale jako dowody formalne muszą być uzupełnione, w szeregu wątpliwych przypadkach, innymi dowodami dokumentującymi rzeczywisty przebieg transakcji w rozmiarze wskazanym w dokumentacji będącej podstawą księgowania.

Wymagania powyższe, zdaniem Dyrektora Izby, nie zostały spełnione w odniesieniu do zakwestionowanego wydatku. Przedłożona umowa wskazywała jedynie na obowiązek Spółki zapłaty przez nią z góry za czas trwania umowy (6 miesięcy) czynszu najmu ustalonego na 10.000 zł netto miesięcznie; była to więc kwota, której dotyczyła faktura z dnia 31.03.2003 r. opiewająca na łączną kwotę 73.200,00 zł. Pozostałe płatności, opisane na fakturach również jako dotyczące czynszu najmu, nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, co zdaniem organu nie pozwala na zaliczenie ich do kosztów podatkowych.

Ad. 2). Na zakwestionowaną kwotę 41.617,84 zł złożyły się wydatki z tytułów i w wysokościach: 6.519,30 zł zaewidencjonowane w czerwcu 2003 r. na koncie "Pozostałe koszty operacyjne" na podstawie dowodu PK 18/03/06, 20.137,60 zł z tytułu zakupu na podstawie faktur VAT wystawionych przez firmę [...] z B., 80,94 zł przez firmę "B", 14.880,00 zł przez firmę [...] Spółka z o.o. w B. Organ stwierdził, że w toku kontroli ani także później w postępowaniu podatkowym Spółka nie przedstawiła dowodu PK 18/03/06 ani także jakichkolwiek innych dowodów dokumentujących realizację zaewidencjonowanych transakcji wykazujących ich związek z działalnością i przychodami Spółki, co narusza art. 9 u.p.d.o.p. nakazujący prowadzenie ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za dany rok podatkowy, jak też narusza art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121 poz. 591 ze zm.). Organ zauważył, że Spółka nie skonkretyzowała zarzutów odnośnie tej grupy kwestionowanych wydatków podnosząc wprawdzie, że kwotę 6.519 zł zaewidencjonowano w pozostałe koszty operacyjne, ale nie wyjaśniła, czego owe koszty miałyby dotyczyć, i nie wyjaśniła przyczyn braku dokumentów źródłowych; dotyczyło to również pozostałych kosztów, co do których mimo żądania organu o skonkretyzowanie zarzutów Spółka nie złożyła wyjaśnień ani dowodów podważających stanowisko organu.

Ad. 3) Z wyjaśnień uzyskanych od Spółki wynikało, że nie wystawiano poleceń wyjazdów służbowych pracownikom z uwagi na brak takiego obowiązku, a należności z tytułu delegacji służbowych otrzymywali najprawdopodobniej kierowcy na podstawie list zbiorczych prowadzonych w oparciu o karty drogowe. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli wyjaśniono, że wypłat kwot opisywanych jako należności za delegacje służbowe dokonywano kierowcom samochodów ciężarowych na podstawie zbiorczego zlecenia wypłat, jednakże Spółka na żądanie organu nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających kto, w jakim okresie i w jakim celu przebywał w podróży służbowej, z tytułu której Spółka poniosła sporny wydatek. Zdaniem organu odwoławczego, brak dowodów potwierdzających fakt odbycia podróży służbowych uniemożliwia weryfikację związku kwestionowanego wydatku z działalnością i przychodami Spółki. Wykazanie zaś takiego związku obciąża podatnika.

Ad. 4). Na zakwestionowaną kwotę 535.711 zł złożyły się wykazane przez Spółkę na podstawie 11 faktur VAT koszty zakupu paliwa w październiku, listopadzie i w grudniu 2003 r. od firmy [...] z siedzibą we W. Kontrola podatkowa, przeprowadzona u tego kontrahenta przez Urząd Kontroli Skarbowej w Poznaniu OZ w Kaliszu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za 2003 r. wykazała, że podmiot ten posiadał, za kontrolowany okres, faktury zakupu paliw i komponentów wyłącznie od innych firm, a mianowicie od firmy [...] Spółka z o.o. w O. oraz [...] z siedzibą w K.; również faktury sprzedaży wystawił tylko dla tych dwóch podmiotów. Z zeznań właściciela firmy [...] złożonych w charakterze strony wynikało, że faktury zakupu i sprzedaży paliw i komponentów w 2003 r. nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu paliwami, gdyż w rzeczywistości takiego obrotu paliwem nie dokonywał, zaś faktury sprzedaży, w tym m.in. dla [...], były wystawiane fikcyjnie w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez niego od osoby o imieniu W. (nazwisko nieznane), które wynosiło 5 gr od litra fikcyjnie sprzedanego paliwa. Jak wyjaśnił [...], "stworzył" on dwie fikcyjne firmy: [...] i [...], służące zalegalizowaniu i uprawdopodobnieniu fikcyjnego obrotu paliwami i komponentami, a w rzeczywistości od wskazanych "dostawców" nigdy paliwa nie otrzymywał. Dane dotyczące dat, asortymentów, cen i ilości paliw , których obrót miał być fikcyjnie zaewidencjonowany, osoba o imieniu "W." przekazywała [...], ten zaś wypisywał faktury zakupu i sprzedaży według jej wskazań. Po wpływie na konto [...] pieniędzy za transakcję, zwracał "panu W." pieniądze, z których otrzymywał zapłatę za swe usługi oraz przekazywał wynagrodzenie dla R. Postępowanie przeprowadzone w przedmiocie podatku akcyzowego dowiodło, że mimo fikcyjności faktur nabycia paliwa od [...] Spółka [...] dokonywała obrotu paliwem, jednak było to paliwo z nieznanego źródła, a więc faktury dokumentujące nabycie paliwa od [...] nie dokumentowały zdarzenia gospodarczego w rzeczywistym jego przebiegu. W trakcie kontroli nie ustalono faktycznego pochodzenia przedmiotowego paliwa. Organ podkreślił, że innych dokumentów dotyczących sprzedaży paliwa, poza kwestionowanymi 11 fakturami VAT, Spółka nie przedstawiła, co zdaniem Dyrektora Izby – w sytuacji, gdy rzetelność dowodów zakupu i sprzedaży kwestionuje sam ich wystawca – w pełni uzasadnia twierdzenie o braku dowodów wykazujących, że dostawy paliwa zostały zrealizowane w rozmiarze i w sposób opisany w fakturach. Wyklucza to możliwość potwierdzenia związku przyczynowego między tymi wydatkami a przychodami Spółki. Złożone przez Spółkę w odwołaniu wyjaśnienia o działaniu w dobrej wierze, oraz o tym, że faktycznie otrzymywała paliwo, oraz powoływanie się na argumentację Sądu karnego co do braku podstaw do zastosowania wobec prezesa skarżącej tymczasowego aresztowania, nie dają zdaniem organu podstaw do uwzględnienia zakwestionowanych wydatków w kosztach podatkowych, gdyż takie okoliczności jak dobra wiara czy też brak przesłanek do zastosowania środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym nie mają znaczenia dla wymiaru podatku.

Ad. 5). Zakwestionowanie kwot odpisów amortyzacyjnych od "przenośnika ślimakowego" oparto na ustaleniu, że jest to urządzenie rolnicze, a w badanym okresie rozliczeniowym Spółka żadnej działalności rolniczej nie prowadziła ani faktycznie, ani też nie miała jej zgłoszonej do KRS. Fakt prowadzenia takiej działalności w przeszłości, podobnie jak zamiar jej wykonywania w przyszłości, nie mają znaczenia dla rozliczeń podatkowych za kontrolowany okres, gdyż przepis art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p. wyraźnie wskazuje na wymóg "wykorzystywania przez podatnika (środka trwałego) na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddania go do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1 u.p.d.o.p." Niewątpliwie w kontrolowanym okresie zaprzestano wykorzystywania tego środka trwałego w prowadzonej działalności ani też – co bezsporne – nie oddano go do używania innemu podmiotowi na podstawie wskazanych umów, co uniemożliwiało dokonywanie odpisów amortyzacyjnych na podstawie art. 16c pkt 5 w związku z art.15 ust. 6 u.p.d.o.p. Skutkiem powyższego naliczona amortyzacja nie jest amortyzacją podatkową i nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Skorygowanie rozstrzygnięcia w zakresie odsetek wynikało z faktu, iż wbrew przepisowi art. 53a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej jako: [O.p.] Naczelnik obowiązany był obliczyć odsetki za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek na dzień złożenia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy; to zaś w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w dniu 30.04.2004 r. (a nie 31.03.2004 r. – jak przyjął organ I instancji).

Podsumowując rozważania Dyrektor stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia prawa procesowego ani też zasad postępowania dowodowego, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazał, że zbędne było włączanie jako dowodu w sprawie zeznań [...] – właściciela [...], jako że dotyczyły one 2004 r., a zarzuty o niedopuszczeniu do udziału w przesłuchaniach świadków nie zostały przez stronę w piśmie Spółki z dnia 8.12.2009 r. skonkretyzowane (ani co do rodzajów postępowań, ani personaliów świadków).

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca Spółka zakwestionowała rozstrzygnięcie co do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła w pierwszej kolejności, że w podatku VAT nastąpiło przedawnienie za badany okres rozliczeniowy, co winno skutkować przedawnieniem również w podatku dochodowym od osób prawnych.

W zakresie poszczególnych kwestii będących przedmiotem sporu stwierdzono, że, w przypadku płatności z tytułu czynszu najmu dla firmy [...] w P. strony, mimo pisemnej umowy, mogły ją modyfikować ustnie, a faktura jest wiążąca i stanowi dowód zawarcia umowy. Takie uzgodnienia, za pośrednictwem faksów, były prowadzone między kontrahentami, a odzwierciedleniem tego są faktury VAT. Firma [...] opodatkowała swój przychód, więc analogicznie u skarżącej zasadnie wydatki te ujęto w koszty uzyskania przychodów.

W zakresie kwoty 41.617,84 zł Spółka ponowiła twierdzenie z odwołania, iż kwestie dotyczące tej kwoty wydatków były wyjaśniane w trakcie kontroli, co jednak nie zostało odnotowano na piśmie przez kontrolujących; a w chwili obecnej z uwagi na upływ czasu trudno skarżącej te zdarzenia odtworzyć. Natomiast dokumenty z tamtego kresu czasu zostały zniszczone zgodnie z przepisami.

Odnośnie wydatku dotyczącego delegacji pracowniczych podkreślono, że sposób rozliczenia tych delegacji nie został prawnie sprecyzowany, mogły więc być wypłacane na podstawie tzw. zbiorówki, co Spółka czyniła za pośrednictwem specjalnie w tym celu oddelegowanego pracownika. Ten rozliczał paliwo i delegacje na podstawie kart drogowych, które, choć nie są dokumentami rozliczeniowymi, mogły być w tamtym czasie sprawdzone.

W kwestii zakupów paliwa od firmy [...]Spółka podniosła, że istotnie otrzymywała paliwo od tej firmy, a zatem wszystkie rozliczenia były prawidłowe; gdyby przyjąć, że były to tzw. puste faktury, to taka działalność jako przestępcza nie podlegałaby opodatkowaniu. Sama zaś Spółka była tylko pośrednikiem "działającym na zasadzie wskazania adresu dostawcy", co zostało uwzględnione nawet przez Sąd karny rozpoznający wniosek Prokuratury o tymczasowe aresztowanie prezesa skarżącej. Natomiast [...] działający w grupie przestępczej, pomawiając inne podmioty, unika płacenia podatku i obciąża tym m.in. skarżącą. Stwierdzono, że nie można wykluczyć, iż Spółka została wykorzystana w tym przestępczym procederze z uwagi na posiadanie koncesji na obrót paliwami. Taka przestępcza grupa wprowadza w błąd organy skarbowe i obciąża niekorzystnymi skutkami uczciwą Spółkę

Odnosząc się natomiast do zakwestionowanych odpisów amortyzacyjnych od przenośnika ślimakowego skarżąca wywiodła, iż był on nieodłączną częścią magazynu zbożowego, którego wcześniej była właścicielem. Zdaniem skarżącej z uwagi na fakt, że przenośnik był nadal własnością Spółki, wartość czynszu dzierżawnego była zaniżona, co było dla niej zyskiem, tj. pośrednim dochodem związanym z przedmiotowym przenośnikiem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podnosząc, że w skardze nie przedstawiono nowych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja została uchylona jedynie w części dotyczącej odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 2003 r., lecz z przyczyn innych niż wskazywała skarżąca. Sąd orzeka bowiem niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.]. Natomiast wszystkie zarzuty podnoszone w skardze a skierowane przeciwko rozstrzygnięciu organu co do wysokości należnego podatku Sąd uznaje za chybione, co skutkować musiało oddaleniem skargi w tym zakresie. Jak bowiem stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżony akt jedynie wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak nakreślonych kryteriów Sąd naruszenia prawa we wskazanym powyżej zakresie się nie dopatrzył.

Jeśli chodzi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy Sąd wskazuje, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 5/09 wskazał, iż "na podstawie przepisów art. 70 § 1 w związku z art. 53 § 3 lit. a) oraz art. 21 § 4, a także art. 3 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym w 2004 roku, odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych zapłaconych w zaniżonej wysokości oraz odsetki od zaliczek niewniesionych w terminie przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek zapłaty zaliczek". Wprawdzie uchwała ta odnosi się bezpośrednio do podatku dochodowego od osób fizycznych i do stanu prawnego obowiązującego w 2004 r., jednakże argumenty uzasadniające zajęte stanowisko mają pełne odniesienie do zaliczek w podatku dochodowego od osób prawnych, jako opartym (w latach 2003-2004) na zaliczkowym ich poborze i płatnych według zbieżnych zasad. Akceptując wyrażone w tej uchwale stanowisko, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że odsetki od zaliczek należnych za poszczególne miesiące 2003 r. przedawniły się z dniem 31.12.2008 r. Dotyczy to również zaliczki za grudzień 2003 r., płatnej w wysokości zaliczki należnej za listopad 2003 r., w terminie do 20.12. 2003 r. (art. 25 ust. 2 u.p.d.o.p.)

Jeśli chodzi o oddalenie skargi na pozostałą część zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż całkowicie bezzasadny jest zarzut o przedawnieniu zobowiązania w omawianym podatku, uzasadniany przedawnieniem zobowiązania w podatku od towarów i usług za ten sam rok podatkowy. Jak stanowi art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozważanym przypadku termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. upłynął z dniem 31.03.2004 r., zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.p. Zatem przedawnienie nastąpiło z dniem 31.12.2009 r. i przed upływem tego terminu, bo w dniu 09.12.2009 r. została wydana decyzja organu odwoławczego, ponownie rozpatrującego sprawę merytorycznie. Natomiast w przypadku podatku od towarów i usług, ze względu na odmienny termin płatności podatku (za poszczególne miesiące - do 25-go dnia następnego miesiąca) termin przedawnienia istotnie upłynął wcześniej, jednak nie ma to żadnego wpływu na sposób obliczania terminu przedawnienia w podatku dochodowym od osób prawnych.

Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest zasadność zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów [dalej jako: k.u.p.] pięciu kategorii wydatków, wyżej szczegółowo opisanych, co zostało zakwestionowane przez organy podatkowe z powołaniem się – zasadniczo – na tę argumentację, iż podatnik w toku całego postępowania nie przedłożył wiarygodnych dokumentów potwierdzających cel poniesienia wydatków, uniemożliwiając skuteczne wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między poniesionymi wydatkami a uzyskanym lub nawet potencjalnym przychodem, oraz – w przypadku zakupów paliwa dokumentowanych fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych – z uwagi na brak wykazania, iż dostawy paliwa zostały zrealizowane w rozmiarze i w sposób wskazany w zakwestionowanych fakturach.

Kwestia zaliczenia ponoszonych przez podatnika wydatków do kosztów podatkowych została unormowana w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., z którego – w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. - wynikało, że kosztami takimi są wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że opiera się on na tzw. klauzuli generalnej, co nie oznacza, że do kosztów podatkowych można zaliczyć wszystkie te wydatki, które nie zostały w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. wyraźnie wymienione. Dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu podatnik musi wykazać: fakt poniesienia wydatku, związek z działalnością gospodarczą, cel poniesienia, którym jest osiągnięcie przychodów oraz związek wydatku z uzyskanym lub zamierzonym przychodem. Konieczne jest również właściwe udokumentowanie wydatku po to, aby zbadać istnienie wszystkich powyższych przesłanek warunkujących zaliczenie wydatku pieniężnego do kosztów uzyskania przychodów. Obowiązek ten ciąży na podatniku z racji tego, że koszty uzyskania przychodu obniżają podstawę opodatkowania, a w rezultacie także wysokość należnego do zapłaty podatku. Niezbędne jest zatem wykazanie, że wydatek został poniesiony w celu uzyskania przychodu, co z kolei implikuje obowiązek wykazania związku zdarzenia gospodarczego, którego ów wydatek dotyczy, z działalnością gospodarczą podatnika, jak też rzeczywistego lub potencjalnego wpływu wydatku na osiągnięcie przychodów. Aby taki związek został wykazany, niezbędne są dowody pozwalające ocenić spełnienie wszystkich wskazanych powyżej warunków, bowiem sam fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia za jej wykonanie nie są wystarczające do zaliczenia wydatków do k.u.p.

W tym zakresie myli się skarżąca Spółka twierdząc, że wystarczające dla uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów jest posiadanie faktur. Niewątpliwie dla uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu, obowiązkiem podatnika jest jego udokumentowanie, co wynika z cytowanego wyżej art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., odsyłającego - co do sposobu prowadzenia ewidencji rachunkowej – do odrębnych przepisów, którymi w tym przypadku są przepisy ustawy z dnia 29.09. 1994 r. o rachunkowości. Dokumentowanie transakcji, opisane szczegółowo w art. 20 tej ustawy, musi być tego rodzaju, aby możliwe było na jej podstawie wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a przychodem. Brak możliwości wykazania tego związku eliminuje możliwość ujęcia danego wydatku jako kosztu podatkowego. Zatem każdy wydatek, aby mógł stanowić nie tylko koszt w znaczeniu ekonomicznym ale i podatkowym (tych dwóch pojęć nie można utożsamiać), musi być należycie udokumentowany.

Co do zasady w wielu przypadkach, kiedy transakcja nie budzi wątpliwości, faktura może być dowodem wystarczającym. Inaczej jest jednak wtedy, gdy dokumenty, jakimi dysponuje podatnik, budzą wątpliwości lub wskazują na inny przebieg transakcji. W analizowanej sprawie dotyczy to m.in. zakwestionowanych faktur z tytułu czynszu najmu. Organy podatkowe zasadnie wzięły pod uwagę ustalenia stron wynikające z zawartej przez skarżącą w dniu 12.02.2003 r. z firmą [...] Sp. z o.o. w P. umowy najmu zbiorników paliwowych wraz ze zintegrowanym osprzętem, z której wynikała wysokość miesięcznego czynszu jak również sposób dokonywania płatności (za 6 miesięcy z góry), tym bardziej, że wystawiona przez wynajmującego faktura z dnia 31.03.2003 r. na kwotę 73.200 zł brutto zawierała dane odpowiadające treści umowy (6 miesięcy, wysokość czynszu "netto 10.000 zł"). Dowód ten nie był przez skarżącą kwestionowany. Jeśli jednak, jak twierdzi skarżąca, postanowienia umowne zostały przez strony zmienione, zwłaszcza w tak istotnej dla stron kwestii, jak wysokość czynszu najmu i zmiana sposobu płatności, to we własnym dobrze pojętym interesie winna ona dysponować dowodami potwierdzającymi zarówno negocjacje stron (według skarżącej via fax lub telefonicznie) jak i końcowy wynik tych negocjacji co do wysokości i sposobu płatności czynszu. Wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie nie zostały jednak, mimo żądań organu, poparte jakimkolwiek obiektywnym dowodem. Wprawdzie są one dowodem w sprawie, lecz jak każdy inny dowód podlegają ocenie organu z punktu widzenia jego wiarygodności i stopnia udowodnienia. Mając na uwadze materiał dowodowy, jakim dysponowały organy, nie ma podstaw do postawienia im skutecznego zarzutu o niezupełności tego materiału i niewłaściwej jego ocenie. Wyjaśnienia te słusznie zostały pominięte przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, bowiem co innego wynika ze zgromadzonych dokumentów. Analiza treści umowy najmu, w zestawieniu z wystawionymi fakturami, została dokonana prawidłowo i odpowiada wymogom art. 191 O.p., jako że skarżąca nie podważyła tych ustaleń jakimkolwiek wiarygodnym przeciwdowodem. Nie może przy tym ujść uwadze, że skoro skarżąca dostrzegała potrzebę zawarcia pisemnej umowy przy czynszu ustalonym na poziomie 10.000 zł, to tak znaczne jego zwiększenie (o dodatkowe 20.000 zł miesięcznie poczynając od kwietnia 2003 r.) wymagało również zachowania elementarnych aktów staranności w postaci pisemnych aneksów, tym bardziej, że jakiekolwiek zmiany umowy, pod rygorem nieważności, zastrzeżono dla formy pisemnej (§ 11 umowy). Nie przekreśla to swobody kontraktowania na płaszczyźnie stosunków cywilnoprawnych, lecz na gruncie prawa podatkowego, zwłaszcza w przypadkach prowadzących do obniżenia podstawy opodatkowania, obowiązkiem podatnika zamierzającego skorzystać z tego uprawnienia jest prawidłowe dokumentowanie wszystkich zdarzeń gospodarczych, których następstwem są określone wydatki. Zlekceważenie przez skarżącą tego obowiązku doprowadziło do niemożności ustalenia, czy zakwestionowany wydatek w łącznej wysokości 68.500 zł miał związek z działalnością gospodarczą Spółki i czy został poniesiony w celu uzyskania przychodów, a tylko w takiej sytuacji zasadnym było uznanie go za koszt podatkowy. Skarżąca prawidłowych ustaleń organów w tym zakresie skutecznie nie podważyła, przez co zarzuty jej nie mogły zostać uwzględnione.

Na aprobatę zasługują również ustalenia organów podatkowych wyłączające z k.u.p. łącznie kwotę 41.617,84 zł z tytułu zakupu towarów handlowych (35.098,54 zł) i pozostałe koszty operacyjne (6.519,30 zł – na podstawie dowodu PK 18/03/06). Również odnośnie tych transakcji Spółka nie przedłożyła dokumentów źródłowych (dowodów księgowych) dokumentujących ich realizację i pozwalających na ustalenie związku tych wydatków z działalnością skarżącej i wpływu na jej przychody, w szczególności ani dowodu PK 18/03/06 dotyczącego kwoty 6.519,30 zł opisanej jako "pozostałe koszty operacyjne" ani dokumentów źródłowych, na podstawie których dokonała ewidencji pozostałych wydatków w księgach (transakcje zakupu w firmie [...] z B., [...] Sp. z o.o. w D., [...] Sp. z o.o. w B.). W toku postępowania skarżąca nie wyjaśniła wątpliwych kwestii, powołując się trudności w odtworzeniu przebiegu zdarzeń z uwagi na upływ czasu. Ta argumentacja Spółki stanowi dobitne potwierdzenie zasadności stanowiska organów, mającego normatywne umocowanie w treści art. 9 u.p.d.o.p. i art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości, o konieczności dokładnego i bieżącego dokumentowania wszystkich zdarzeń gospodarczych związanych z działalnością Spółki, zwłaszcza tam, gdzie podatnik odnosi z tego tytułu korzyści. Wówczas odtwarzanie ich z pamięci nie byłoby konieczne. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 28.10.2009 r. I SA/Ol 609/09, LEX nr 550451, iż skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków poniesionych w celu jego osiągnięcia mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik wskaże lub przedstawi środki dowodowe uzasadniające poniesienie wydatku. W kontrolowanej sprawie skarżąca dowodów takich nie zaoferowała, a próba zwalczania stanowiska organów poprzez zasłanianie się niepamięcią co do przebiegu wydarzeń nie mogła odnieść zamierzonego skutku z przyczyn powyżej wskazanych.

Te same uwagi należy odnieść do oceny stanowiska organów w kwestii należności w kwocie 9.055,00 zł opisanych przez skarżącą jako wypłacone pracownikom z tytułu delegacji służbowych. Również tutaj, mimo wezwań organów, nie przedstawiono dowodów potwierdzających, że należności te istotnie stanowiły koszty delegacji służbowych. Z wyjaśnień Spółki wynikało jedynie, że wypłat dokonywano kierowcom samochodów ciężarowych na podstawie zbiorczego zlecenia wypłat, list zbiorczych prowadzonych w oparciu o karty drogowe przez specjalnie oddelegowanego pracownika. Na żadnym etapie postępowania skarżąca nie przedstawiła jednak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej twierdzenia, umożliwiających w szczególności ustalenie kto, kiedy i w jakim celu przebywał w podróży służbowej, z tytułu której poniesione zostały wydatki. Stwierdzić w związku z tym należy, że, podobnie jak we wcześniej omówionych przypadkach, Spółka nie przedstawiła dowodów źródłowych pozwalającymi ustalić, czy wydatki te mają związek z jej działalnością gospodarczą i z osiągniętym lub potencjalnym przychodem. Organy nie mogły zatem poprzestać na gołosłownych twierdzeniach skarżącej. Jak już bowiem wyżej powiedziano, dla skutecznego uwzględnienia wydatku jako kosztu podatkowego niezbędne jest, poza innymi przesłankami, jego należyte udokumentowanie. Ten warunek bezspornie nie został spełniony, wobec czego zasadnie Dyrektor Izby uznał, iż samo ujęcie wydatków jako kosztów w księgach rachunkowych nie dowodzi takiego ich charakteru, jeśli brak jest dokumentów źródłowych pozwalających na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego takiego wydatku a przychodem. To stanowisko znajduje potwierdzenie w piśmiennictwie, w którym jednoznacznie stwierdza się, iż organ podatkowy może skutecznie zanegować wystawione polecenie wyjazdu służbowego, które nie zawiera daty wystawienia, daty wyjazdu, miejscowości docelowej, sprawdzenia rachunku pod względem formalnymi i merytorycznym (por. B. Dauter [w]: Lidia Błystak i inni. Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz 2004 r. Wyd. Uniemx str. 305). Skoro więc nawet w przypadku istnienia takich dokumentów organ podatkowy może je skutecznie zakwestionować ze względu na brak niektórych danych, to tym bardziej zyskuje takie uprawnienie w przypadku zupełnego braku takich szczegółowych dokumentów rozliczeniowych potwierdzających fakt wypłacenia kwot stanowiących należność z tytułu delegacji służbowych.

Istotną kwestią w kontrolowanej sprawie była również prawidłowość zaliczenia do k.u.p. wydatków poniesionych przez skarżącą na zakup paliwa od firmy [...]w miesiącach X-XII 2003 r. na podstawie 11 faktur VAT na łączną kwotę 535.457,20 zł. Sąd ocenia ustalenia organów w tym zakresie jako prawidłowe, uwzględniające szeroki materiał dowodowy zebrany przez organy kontroli skarbowej w ramach pomocy prawnej jak też organy celne w sprawach dotyczących podatku akcyzowego. Na podstawie kontroli przeprowadzonej u tego kontrahenta stwierdzono bowiem brak faktur sprzedaży paliwa na rzecz skarżącej, a z wyjaśnień [...] wynikało, iż w 2003 r. nigdy nie dokonywał on obrotu paliwem ze skarżącą Spółką. Jak ustalono, podmiot ten posiadał wyłącznie faktury zakupu paliw i komponentów od firm [...] Sp. z o.o. w O. oraz [...]w K. i tylko na rzecz tych firm dokonywał sprzedaży paliw. Świadek [...] wielokrotnie przesłuchiwany przez organy ścigania szczegółowo opisał proceder wystawiania fikcyjnych faktur, pobierania pieniędzy za ich wprowadzenie do obrotu (5 gr/l), udziału w nim osoby znanej tylko z imienia (W.), dokonywania tej osobie gotówkowego zwrotu pieniędzy otrzymanych uprzednio na konto bankowe za rzekomą "transakcję", pokrywających też częściowo wynagrodzenie [...] założenia przez niego dwóch firm [...] i [...], mających jedynie uprawdopodobniać i legalizować fikcyjne nabycie od nich paliw i komponentów, określanie na fakturach fikcyjnych dat sprzedaży, asortymentów, cen i ilości paliw. Według zeznań [...] w procederze tym uczestniczył także prezes skarżącej, który miał wypisywać fikcyjne faktury zakupu i sprzedaży wg wskazań "pana W.". Dodatkowo, w ramach postępowania dotyczącego podatku akcyzowego zakończonego decyzją Dyrektora UKS z dnia 23.12.2008 r. ustalono, że choć faktury zakupu skarżącej nie dokumentowały rzeczywistych dostaw od firmy [...], to skarżąca dokonywała obrotu paliwem z nieznanego źródła. Zasadnie więc organy podatkowe wywiodły, że zaewidencjonowane przez skarżącą faktury zakupu paliwa od tej firmy, jako nieprowadzącej handlu paliwem ze skarżącą, nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu transakcji, lecz służyły do ukrycia faktycznego pochodzenia wprowadzonych nielegalnie do obrotu paliw. Faktury te nie mogły zatem stanowić wiarygodnego dowodu poniesienia wydatku kwalifikowanego jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zarazem Spółka nie przedłożyła, wbrew żądaniu organu I instancji, kartotek magazynowych (ewidencja ilościowo-wartościowa) dotyczących obrotu paliwem stwierdzając, że zostały one zniszczone ze względu na brak obowiązku ich przechowywania. Mimo kwestionowania tej części rozstrzygnięcia nie przedstawiła także jakichkolwiek innych, poza fakturami ocenionymi jako fikcyjne, dowodów dokumentujących zakup paliwa. Na tle zebranych w postępowaniu dowodów prawidłowy jest wniosek organów obu instancji co do tego, iż przedmiotowe faktury nie dokumentują transakcji w rzeczywistym jej przebiegu, skoro wskazana wyżej firma nie sprzedawała paliwa dla skarżącej. Taka faktura, która nie odzwierciedla zdarzenia gospodarczego w takim kształcie, jak przebiegało ono w rzeczywistości, nie może być uznana za prawidłowy dowód księgowy (dowód źródłowy); ten bowiem zgodnie z art. 21 ustawy o rachunkowości winien zawierać m.in. określenie stron dokonujących operacji gospodarczej, opis operacji gospodarczej wraz z jej wartością, datę wykonania operacji. Z powyższego wynika, że wadliwe określenie stron transakcji dyskwalifikuje taką fakturę jako dowód księgowy. Skarżąca Spółka mimo obciążającego ją ciężaru dowodu nie zaoferowała organom prowadzącym postępowanie żadnych środków dowodowych mogących potwierdzić realizację zakwestionowanych dostaw w rozmiarze i w sposób wskazany w fakturach bądź też takich, które dowiodłyby prawdziwego przebiegu transakcji ze wskazaniem rzeczywistego kontrahenta i rzeczywistej ceny. W związku z powyższym zasadna jest końcowa konkluzja organów o braku dowodów wykazujących związek z przychodami skarżącej tego rodzaju wydatków, które Spółka zaewidencjonowała i poniosła na podstawie faktur nie odzwierciedlających rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych.

Sąd stwierdza równocześnie, że w zakresie omawianej kwestii spornej organy wyjaśniły stan faktyczny w sposób prawidłowy. Miały pełne podstawy do tego, by wykorzystać materiał dowodowy zgromadzony w innych postępowaniach, w tym z postępowania dotyczącego podatku akcyzowego zakończonego wydaniem dnia 23.12.2008 r. decyzji z dotyczącej skarżącej Spółki w zakresie podatku akcyzowego i postępowań karnych, nawet jeśli nie zostały one prawomocnie zakończone (por. wyrok z dnia 22.07.2009 r. I SA/Po 421/09, LEX nr 529553). Ocenę zgromadzonych dowodów przeprowadzono w sposób wszechstronny, z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozstrzygnięcia sprawy, w sposób odpowiadający zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy uzasadnił przyczyny, dla których odmówił dołączenia do akt sprawy zeznań prezesa firmy [...] złożonych w dniu 17.09.2009 r. i Sąd to stanowisko podziela, jako że zeznania te dotyczyły kontaktów handlowych ze skarżącą w 2004 r., a więc w okresie nieobjętym przedmiotową decyzją. Natomiast zarzuty o niedopuszczeniu do udziału w zeznaniach świadków słusznie nie zostały przez Dyrektora Izby uwzględnione, jako że nie skonkretyzowano ani osób świadków, ani rodzajów postępowań, zaś w orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowane jest stanowisko o możliwości sięgania do zeznań świadków składanych w innych postępowaniach, jako że w procedurze podatkowej nie obowiązuje zasada bezpośredniości (por. wyrok z dnia 8.01.2010 r. I SA/Op 314/09, LEX nr 554040, z dnia 10.11.2009 r. I SA/Go 444/09, LEX nr 549774).

Sąd w pełni podziela również stanowisko organów podatkowych o niemożności uwzględnienia w kosztach podatkowych odpisów amortyzacyjnych w wysokości 2.600,04 zł, równej rocznej amortyzacji środka trwałego, zaewidencjonowanego w ewidencji środków trwałych jako "przenośnik ślimakowy", nabytego przez skarżącą we wrześniu 2002 r., składającego się z przenośnika ślimakowego, przenośnika poziomego i wialni. Bezspornie ustalono, co zostało przyznane przez skarżącą, że w kontrolowanym okresie nie prowadziła ona działalności rolniczej w zakresie skupu zbóż, co potwierdza "Bilans wartościowo-ilościowy za okres2003/01/01-2003/12/31 dokumentujący obrót magazynowy towarów, w którym nie występuje zboże ani podobne artykuły rolne. Złożone w toku kontroli wyjaśnienia o prowadzeniu przez Spółkę skupu zbóż w poprzednich latach jak też o zamiarze kontynuacji tego profilu działalności w przyszłości nie mogły mieć wpływu na możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych, albowiem niezbędnym warunkiem dla dokonywania amortyzacji podatkowej środków trwałych jest wykorzystywanie tego środka przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w czasie, za który odpisy te są dokonywane. Możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do k.u.p. jest poddana ścisłej reglamentacji prawnej, bowiem, jak to wynika z art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p., kosztem tym są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m, z uwzględnieniem art. 16. Z art. 16a ust. 1 tej ustawy wynika, że amortyzacji podlegają co do zasady, z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania (...) maszyny, urządzenia (...) o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (podkr. Sądu), albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane dalej środkami trwałymi. Jak stanowi art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p., amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której były używane. Skoro więc w badanym roku podatkowym Spółka zaprzestała wykorzystywania spornego środka trwałego w jej działalności gospodarczej, to bezspornie stanowiło to przeszkodę dla dokonywania odpisów amortyzacyjnych, przez co zarzut naruszenia prawa przez organy również i w tym zakresie jest bezzasadny. Powyższej oceny nie mogą podważyć podniesione w skardze argumenty, iż przenośnik ślimakowy był nieodłącznym mechanizmem dzierżawionego przez Spółkę magazynu zbożowego, co zmniejszało płacony przez nią czynsz dzierżawny i pośrednio stanowiło dochód, albowiem twierdzenia te nie podważają ustaleń o niewykorzystywaniu tego samoistnego (podatkowo) środka trwałego dla celów działalności gospodarczej, co w skardze przyznano stwierdzając, że "sam mechanizm nie mógł do niczego służyć".

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ podatkowy obowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu w zakresie przedawnienia odsetek od zaliczek i podjąć stosowne rozstrzygnięcie procesowe w tej części.

Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) w zakresie dotyczącym pkt 1 wyroku i na podstawie art. 151 w części obejmującej oddalenie skargi, O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji w części uchylonej orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.