Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 868/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39, art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Teza: 1. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) nie uzależnia możliwości przyznania zasiłku celowego dla osoby lub rodziny od wystąpienia szkód w majątku tej osoby lub rodziny. Klęska żywiołowa może bowiem powodować niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, także poprzez brak możliwości świadczenia pracy, prowadzenia działalności gospodarczej itp.

2. Abstrahując od rzeczywistych szkód jakie w majątku skarżącego powódź spowodowała, zasiłek celowy mógłby być przyznany jego rodzinie wyłącznie w sytuacji, gdyby nie była ona w związku z powodzią w stanie zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb życiowych.

TEZY

1. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) nie uzależnia możliwości przyznania zasiłku celowego dla osoby lub rodziny od wystąpienia szkód w majątku tej osoby lub rodziny. Klęska żywiołowa może bowiem powodować niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, także poprzez brak możliwości świadczenia pracy, prowadzenia działalności gospodarczej itp.

2. Abstrahując od rzeczywistych szkód jakie w majątku skarżącego powódź spowodowała, zasiłek celowy mógłby być przyznany jego rodzinie wyłącznie w sytuacji, gdyby nie była ona w związku z powodzią w stanie zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb życiowych.


SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokat J. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

J. M. wystąpił w dniu 7 czerwca 2010r. z wnioskiem o przyznanie pomocy w związku z uszkodzeniem budynku mieszkalnego wskutek powodzi, która miała miejsce w maju 2010r.

Decyzją z dnia [...] 2010r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2010r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż przedmiotowa sprawa wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, zwróciło uwagę na brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, czym organ naruszył art. 7 i 77 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] 2010r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. ponownie odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2010r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż przedmiotowa sprawa wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie i organ I instancji winien szczegółowo odnieść się do przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów zakupu towaru, użytego do zniwelowania szkód popowodziowych, a także przedstawienia własnego stanowiska co do dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez wnioskodawcę.

Decyzją z dnia [...] 2011r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 11 maja 2011r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż w aktach sprawy brak jest dowodu by organ I instancji pouczył stronę o prawie do zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia [...] 2011r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 28 października 2011r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż przedmiotowa sprawa wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, poprzez uzupełnienie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego dotyczącej oceny szkód powstałej w majątku J. M. na skutek powodzi jaka miała miejsce w maju 2010r.

Decyzją z dnia [...] 2011r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]2011r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż zaistniała konieczność przesłania wnioskodawcy pisma rzeczoznawcy budowlanego z dnia 21 listopada 2011r. skoro z ważnych powodów nie mógł się z nim zapoznać w siedzibie organu.

Decyzją z dnia [...] 2012r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2012r. uchyliło ww. decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż zaistniała konieczność ustalenia faktu wystąpienia bądź niewystąpienia szkód popowodziowych wyrządzonych w domu J. M. na skutek powodzi.

Decyzją z dnia [...] 2012r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 7 pkt. 14, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 6, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 40 ust. 1 i 3, art. 101, art. 102, art. 106, art. 109 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) odmówił przyznania pomocy finansowej w formie bezzwrotnego zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego z przeznaczeniem dla osób lub rodzin, poszkodowanych w wyniku powodzi. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania administracyjnego J. M. podał następujące szkody spowodowane przez powódź jaka wystąpiła w maju 2010r.: nasiąknięcie fundamentu, uszkodzenie tynku zewnętrznego, uszkodzenie paneli podłogowych wewnątrz budynku, pojawienie się pleśni i wilgoci na ścianach, a także zalanie studni.

Pracownicy socjalni przeprowadzili wywiad środowiskowy i nie stwierdzili wystąpienia jakichkolwiek szkód powodziowych.

Sporządzona została opinia techniczna rzeczoznawcy budowlanego. Przedmiotem opinii była ocena stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącego własność J. M. położonego w W. D. nr [...]. Biegły rzeczoznawca:

- nie stwierdził uszkodzenia ścian wewnętrznych i zewnętrznych powstałych w wyniku powodzi jaka miała miejsce w maju 2010r;

- nie stwierdził uszkodzenia fundamentów i ścian fundamentowych, których przyczyną byłaby powódź;

- potwierdził malowanie farbami emulsyjnymi i szpachlowanie dwóch pokoi, a konieczność wykonania tych czynności nie była spowodowana powodzią;

- wymiana podtynkowej instalacji elektrycznej oraz elementów instalacji wodociągowej nie była spowodowana zawilgoceniem czy zalaniem, lecz była skutkiem zużycia w toku eksploatacji budynku.

Biegły nie stwierdził uszkodzeń budynku, zawilgocenia, zagrzybienia, zmian warunków użytkowania, powstałych na skutek powodzi, która miała miejsce w maju 2010r. Stwierdził brak szkód powstałych w obiekcie, a przedstawione faktury na zakup materiałów budowlanych nie mogą być zaliczone jako materiały na usuwanie skutków powodzi. Ustosunkowując się do wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. biegły między innymi stwierdził, że:

- nie mógł ustalić poziomu wody na nieruchomości ponieważ w tym dniu nie był obecny na nieruchomości, a wizja lokalna została przeprowadzona 8 miesięcy po powodzi;

- nie wykluczył, iż betonowa opaska wokół budynku została częściowo rozebrana celem osuszenia budynku;

- stwierdził, że budynek nie był zalany w wyniku powodzi i wymiana instalacji nie była konieczna. Przy poziomie wód powodziowych w maju 2010r. nie było możliwe uszkodzenie instalacji elektrycznej i wodociągowej;

- biegły oparł się na własnej dokumentacji fotograficznej, ponieważ przedłożona dokumentacji przez zainteresowanego mogła być fotomontażem.

Organ I instancji wskazał ponadto, iż wnioskodawca miał pełną możliwość funkcjonowania i zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych we własnym mieszkaniu, wszystkie pomieszczenia były czyste i suche, nie powstały u niego żadne straty w podstawowym sprzęcie gospodarstwa domowego, żywności i dostępie do wody pitnej, rodzina miała zapewnioną możliwość opieki medycznej i zakupu leków.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M., podnosząc, iż doszło do zalania jego mieszkania, a zatem wystąpiły szkody, rodzina oczekuje pomocy finansowej w związku z powodzią jaka wystąpiła w maju 2010r. Wskazał również, iż wykazał błędy w opinii rzeczoznawcy, wykonał dokumentację fotograficzną która została dołączona do akt sprawy. Bezpodstawne było powoływanie się przez organ na fakt nieuwzględnienia wniosków o przyznanie zasiłku, złożonych przez sąsiadów J. M.

Decyzją z dnia [...] 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową, nadto wnioskodawca nie przedstawił wyceny kosztorysowej remontu domu, a z opinii rzeczoznawcy budowlanego nie wynika aby dom wnioskodawcy został uszkodzony w wyniku powodzi.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. M. opisując w jej uzasadnieniu przebieg powodzi i szkody jakie w jej wyniku poniosła rodzina skarżącego, a także sposób w jaki zostały naprawione przedmiotowe szkody.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednak nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą.

Sąd zważył, iż obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. (wyrok z 12 września 2012r. Sygn. akt II GSK 1548/11 publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Sąd zważył, iż organ odwoławczy w ramach kontroli odwoławczej jest zobowiązany po raz drugi rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego postawiono w tym względzie następującą tezę: "Fakt, iż postępowanie (...) jest dwuinstancyjne oznacza tyle, że organ odwoławczy jest zobowiązany oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu także do ponownego rozparzenia sprawy. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może zatem ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji" (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I GSK 519/09).

Z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ ponownie przeanalizował materiał dowodowy i rozpatrzył go. Powyższe stanowiło naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw z. art. 140 k.p.a. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i skonfrontowanie go ze stanem faktycznym opisanym w danej normie w celu ustalenia ich zgodności. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. i z zachowaniem zasady zawartej w art. 11 k.p.a.

Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyrażone w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012r. (IV SA/Wr 268/11, LEX nr 1146142), iż prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa.

Sąd zważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło treść art. 107 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ odwoławczy rozważył zarzuty zawarte w odwołaniu. Pomimo obowiązku ponownego zbadania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło tak kluczowej kwestii: czy rodzina wnioskodawcy znalazła się w niedostatku przewidzianym w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (o czym w dalszej części uzasadnienia). Pomimo, iż organ II instancji prawidłowo zacytował treść przepisów regulujących możliwość przyznania zasiłku celowego w związku z klęską żywiołową, nie odniósł tych norm do ustalonego stanu faktycznego. W istocie z uzasadnienia Kolegium wynika, iż zdaniem tego organu wnioskodawcy nie przyznano zasiłku celowego, gdyż nie przedstawił wyceny kosztorysowej remontu domu. Ustalając stan faktyczny organ jak wskazano już powyżej pominął kwestię czy rodzina skarżącego znajdowała się potrzebie uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego. Kolegium skupiło się wyłącznie na kwestii ewentualnych szkód spowodowanych przez powódź, a i w tym zakresie naruszyło przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

W kontekście konieczności ponownego rozpoznania odwołania J. M. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. należy zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011r. (sygn.. II OSK 367/10, LEX nr 992560): odniesienie się merytoryczne organu odwoławczego do sprawy może przybrać, jeśli idzie o uzasadnienia rozstrzygnięcia, różne postacie. Organ odwoławczy może szeroko omówić sprawę, może jednak tylko zwięźle się do niej odnieść. Każdy sposób będzie mógł być uznany za zgodny z prawem, o ile tylko będzie z niego wynikało, że organ odwoławczy sprawę rozważył i ocenił decyzję organu I instancji. Innymi słowy, bez względu na sposób odniesienia się do sprawy musi z decyzji organu odwoławczego wynikać, że zbadał czy wskazane przez I-szą instancję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Abstrahując od celowości przeprowadzenia w toku postępowania administracyjnego opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego Sąd zwrócił uwagę, iż ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie dokonały oceny opinii biegłego. Opinia ta jest natomiast nielogiczna i częściowo zawiera wewnętrzne sprzeczności. Np. biegły z jednej strony stwierdza, iż nie mógł ustalić rzeczywistego poziomu wody w czasie powodzi, jaka miała miejsce w maju 2010r. Z drugiej strony biegły wskazuje, że poziom wody w czasie powodzi wykluczał uszkodzenie instalacji elektrycznej i wodociągowej. Powyższe stwierdzenia są wzajemnie sprzeczne. Niezrozumiała i nie poparta żadnymi logicznymi argumentami jest dywagacja biegłego, iż materiał fotograficzny przedłożony przez J. M. może być fotomontażem. Z akt sprawy wynika, że biegły nie posiadał wiedzy specjalnej do oceny czy dana fotografia jest autentyczna czy jest zmanipulowana. W związku z tym biegły nie był uprawniony do samodzielnego zakwestionowania i zdyskwalifikowania istotnego materiału dowodowego. Obowiązkiem biegłego było ustosunkować się i wydać opinię z uwzględnieniem stanu budynku widocznego na zdjęciach, a organowi prowadzącemu postępowanie pozostawić ocenę wiarygodności dowodu w postaci fotografii przedstawionych przez J. M.. Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż skoro zainteresowany J. M. nie miał wpływu na termin przeprowadzenia wizji lokalnej na terenie jego nieruchomości, to oczywistym było, iż jedyną możliwością dowodowego utrwalenia skutków powodzi było wykonanie fotografii, których wiarygodności nie można zakwestionować tylko w oparciu o sugerowaną przez biegłego możliwość dokonania fotomontażu. Reasumując, Samorządowe Kolegium odwoławcze nieuwzględniając zarzutów skarżącego zawartych w jego odwołaniu, a dotyczących zakwestionowania przez J. M. opinii biegłego, w istocie naruszyło treść art. 80 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Ocena ww. dowodów w postaci opinii biegłego i materiału fotograficznego autorstwa J. M. była dowolna, a nie swobodna.

W toku ponownego rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze musi rozważyć zarzuty i argumentację J. M., z uwzględnieniem powyższych uwag Sądu. Nim to jednak nastąpi Kolegium winno zwrócić uwagę na treść art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Definicja zasiłku celowego wskazanego przez tę normę znajduje się w przepisie art. 39 ww. ustawy, który przewiduje, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a więc w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W istocie więc art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przewiduje dwie przesłanki przyznania zasiłku celowego:

1) osoba lub rodzina mimo wykorzystania własnych zasobów i możliwości nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych;

2) sytuacja wskazana powyżej nastąpiła w związku z klęską żywiołową

W toku postępowania administracyjnego w wydanych decyzjach organ odwoławczy skupił się wyłącznie na zbadaniu drugiej z ww. przesłanek, pomijając oczywistą konieczność zbadania czy rodzina skarżącego znajduje się w takiej sytuacji, iż mimo wykorzystania własnych zasobów i możliwości nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Gdyby w przedmiotowej sprawie doszło do ustalenia, iż sytuacja taka nie ma miejsca, brak byłoby konieczności badania czy rodzina J. M. dotknięta został klęską żywiołową. Sąd zważył przy tym, iż przepis art. 40 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) nie uzależnia możliwości przyznania zasiłku celowego dla osoby lub rodziny od wystąpienia szkód w majątku tej osoby lub rodziny. Klęska żywiołowa może bowiem powodować niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, także poprzez brak możliwości świadczenia pracy, prowadzenia działalności gospodarczej itp.

Nie można wykluczyć, że rodzina J. M. na skutek powodzi jaka wystąpiła w maju 2010r. nie znalazła się w sytuacji, gdy mimo wykorzystania własnych zasobów i możliwości nie była w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Przedmiotowy zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego – na co zwrócił już uwagę organ odwoławczy. Zdaniem Sądu już na podstawie dotąd zebranego materiału dowodowego zasadnym jest wniosek, że J. M. poniósł pewne szkody spowodowane przez powódź z 2010r. (np. konieczność częściowego rozebrania opaski betonowej wokół domu). Abstrahując od rzeczywistych szkód jakie w majątku skarżącego powódź spowodowała, zasiłek celowy mógłby być przyznany jego rodzinie wyłącznie w sytuacji, gdyby nie była ona w związku z powodzią w stanie zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb życiowych. Sytuacja taka mogłaby wystąpić gdyby np. gdyby rodzina zmuszona była dokonać zabezpieczenia uszkodzonego domu i w związku z tą okolicznością znalazłaby się w sytuacji uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Analogicznie wypłacenie zasiłku możliwe byłoby np. wtedy gdyby na skutek zaciągnięcia pożyczki (kredytu) w celu zdobycia środków na remont uszkodzonej nieruchomości, niemożliwe byłoby zaspokojenie niezbędnych potrzeb. To, iż na skutek klęski żywiołowej rodzina poniosła szkodę i znalazła się w trudnej sytuacji, ale przy pomocy własnych zasobów i możliwości jest w stanie zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe, nie daje podstaw do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Jeżeli ziszczą się przesłanki przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wysokość zasiłku nie jest ustalana proporcjonalnie do oszacowania wielkości szkód poniesionych w wyniku klęski żywiołowej, lecz wyłącznie proporcjonalnie do konkretnych niezbędnych potrzeb życiowych, których osoba (rodzina) zaspokoić nie jest w stanie. Taką potrzebą nie jest remont domu wykonany w celu przywrócenia pierwotnego jego stanu, może być nią natomiast np. konieczność wykonania określonych prac zabezpieczających w uszkodzonym na skutek powodzi domu.

Reasumując w toku postępowania administracyjnego kosztem znacznego nakładu sił i środków organy skupiły się na próbie ustalenia czy i jakie szkody wyrządziła powódź w majątku wnioskodawcy – J. M. Mimo, iż w decyzji z dnia 21 czerwca 2012r. organ I instancji prawidłowo interpretując przepis art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, odniósł się do obu ww. przesłanek warunkujących możliwość przyznania zasiłku celowego, organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od tej decyzji skupił się wyłącznie na tym czy J. M. przedłożył w toku postępowania wycenę kosztorysową remontu domu, pomijając okoliczność czy rodzina skarżącego znalazła się w sytuacji gdy przy pomocy własnych zasobów i możliwości nie była w stanie zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe.

Mając na względzie powyżej wskazane naruszenia przepisów proceduralnych mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. natomiast w punkcie III orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie odwołanie J. M. z dnia 9 lipca 2012r. organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawione powyżej szczegółowe wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.