Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1215/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1 art. 80, art 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2 w zw. z art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia lotniczo-lekarskiego o zdolności do wykonywania czynności lotniczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego (dalej także: "NLLC"" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia lotniczo-lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydanego przez lekarza orzecznika M. K. w przedmiocie zdolności skarżącego M. J. do wykonywania czynności lotniczych według klasy [...] z ograniczeniami: [...],[...],[...] i [...] 3 m-ce - utrzymał w mocy w/w orzeczenie lotniczo-lekarskie z dnia [...] lipca 2013 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący M.J. wystąpił do lekarza orzecznika o wydanie orzeczenia lotniczo-lekarskiego w celu zniesienia ograniczeń czynności lotniczych.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego lekarz orzecznik M. K. w dniu [...] lipca 2013 r. wydał orzeczenie lotniczo-lekarskie nr [...], w którym stwierdził u pilota M. J. wielonaczyniową chorobę wieńcową, leczoną dwukrotną plastyką wieńcową z implantacją stenów. Uznał konieczność okresowych badań kontrolnych, w celu upewnienia się, co do braku pogorszenia funkcji układu krążenia, a także określił zdolność skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy [...], z ograniczeniami: [...],[...],[...] i [...] 3 miesiące.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia lotniczo-lekarskiego.

Wnosząc o wystawienie orzeczenia lotniczo-lekarskiego zgodnego z MED.A.040 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. U. UE L 311 z dnia 25 listopada 2011 r., s. 1 ze zm. - dalej także: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011"), a także o cofnięcie ograniczeń [...] i [...] zgodnie z MED.B.001 pkt d) 1) (iii) oraz 2) (ii) cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, skarżący wskazał w uzasadnieniu odwołania na nieprawidłowości zachodzące w toku procedury wystawienia spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego.

Skarżący zwrócił uwagę, iż w toku postępowania doszło do sytuacji, w której lekarz orzecznik nie mógł, poprzez zablokowanie systemu, wydać orzeczenia zgodnego z w/w rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ważnego przez okres 12 miesięcy, gdyż musiał podporządkować się poleceniu lekarza T. S. i w konsekwencji skrócić ważność owego orzeczenia do 3 miesięcy, pomimo, iż skarżący w pełni spełnia wymagania ustanowione w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego 1 klasy. Mając na względzie powyższe, skarżący zarzucił, iż "niedopuszczalne jest, aby w urzędzie państwowym lekarz reprezentujący władzę uprawnioną do licencjonowania, swoimi poleceniami zmuszał lekarza orzecznika do wystawiania orzeczeń lotniczo-lekarskich niezgodnych z obowiązującym prawem".

Uzasadniając z kolei wniosek o cofnięcie ograniczeń [...] i [...] zgodnie z MED.B.001 pkt d) 1) (iii) oraz 2) (ii) cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, skarżący stwierdził, że ograniczenia te wydaje się osobom niespełniającym w pełni wymagań ustalonych dla uzyskania orzeczenia lekarskiego 1 i 2 klasy. Skarżący zauważył, że przez ponad osiem lat od czasu interwencji polegającej na udrożnieniu naczyń wieńcowych poprzez stentowanie (bez zawału mięśnia sercowego) uzyskiwał on prawidłowe wyniki badań specjalistycznych o różnym stopniu zaawansowania. Skarżący wskazał, że przedmiotowe wyniki badań znajdują się w dokumentacji medycznej posiadanej przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. Ponadto, skarżący zauważył, że jego lekarz prowadzący - prof. Kardiologii interwencyjnej M. K. w lipcu 2013 r. wydał opinię o braku nawrotu choroby wieńcowej. Skarżący wskazał, że w opinii lekarza orzekającego, biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego, jego wiek, doświadczenie lotnicze oraz charakter pracy w załodze wieloosobowej, spełnia on w pełni wymagania ustanowione w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego 1 klasy.

Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o wystawienie orzeczenia lotniczo-lekarskiego zgodnego z cyt. wyżej rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1178/2011, a więc orzeczenia ważnego na okres 12 miesięcy i bez ograniczeń [...] i [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w orzeczenie lotniczo-lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydane przez lekarza orzecznika M. K. w przedmiocie zdolności skarżącego M. J. do wykonywania czynności lotniczych według klasy [...] z ograniczeniami: [...],[...],[...] i [...] 3 m-ce.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził, iż sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie zostało wydane w oparciu o przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 oraz zgodnie z akceptowalnymi sposobami potwierdzania spełnienia wymagań (AMC) i materiałami zawierającymi wytyczne (GM) do Part-MED.

Ponadto, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego wskazał, że z uwagi na stwierdzoną u skarżącego pilota wielonaczyniową chorobę wieńcową, leczoną dwukrotną plastyką wieńcową z implantacją stentów, istnieje konieczność okresowych badań kontrolnych w celu upewnienia się o braku pogorszenia funkcji układu krążenia.

Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego podniósł jednocześnie, że zgodnie z opinią Komisji Odwoławczej badania kontrolne powinny być wykonywane co 6 miesięcy w zakresie:

oceny perfuzji mięśnia sercowego na podstawie scyntygrafii wysiłkowej serca;

badania spoczynkowego EKG, badania echokardiograficznego i 24 godzinnego monitorowanie EKG metodą Holtera;

oceny czynników ryzyka choroby wieńcowej, w tym profilu lipidowego oraz stężenia glukozy w osoczu.

Zdaniem organu odwoławczego, wyniki powyższych badań powinny być oceniane przez uprawnionego kardiologa w zakresie medycyny lotniczej, podczas każdorazowych badań przeprowadzanych w celu przedłużenia terminu ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego.

Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził ponadto, że zawarte w zaskarżonym orzeczeniu ograniczenie terminu ważności na okres 3 miesięcy było uzasadnione koniecznością wykonania rozszerzonych badań kardiologicznych zaleconych w decyzji odwoławczej Naczelnego Lekarza z dnia [...] sierpnia 2012 r. Jednocześnie, oceniając aktualny stan zdrowia skarżącego M. J., organ odwoławczy uznał, że istnieje uzasadniona potrzeba utrzymania ograniczeń [...] i [...] oraz przeprowadzania badań okresowych w celu przedłużenia ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego, w okresach co najmniej 6 miesięcy.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji NLLC oraz o zasądzenie kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenia prawa skutkujące naruszeniem interesu prawnego skarżącego poprzez wprowadzenie bezzasadnych ograniczeń możliwości wykonywania przez niego zawodu pilota 1 i 2 klasy, a w szczególności:

1) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz normy MED.A.045 pkt a1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym - poprzez uznanie za zgodne z prawem wydanie orzeczenia lotniczo-lekarskiego z okresem ważności 3 miesiące, pomimo iż z przepisu tego jednoznacznie wynika, że orzeczenia lekarskie 1. klasy wydawane są na okres 12 miesięcy,

2) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz normy MED.B001 pkt a1(iv) rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez uznanie za zgodne z prawem zastosowania praktyki automatycznego blokowania przez system elektroniczny ZSI orzeczeń wydawanych przez lekarza orzecznika, pozbawiającego lekarza orzecznika możliwości samodzielnego ustalenia, czy wnioskodawca w pełni spełnia wymagania ustanowione w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego odpowiedniej klasy i ewentualnego skorzystania z uprawnienia określonego w tym przepisie cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, to jest przedłużenia orzeczenia lotniczo-lekarskiego z dotychczasowymi ograniczeniami bez konieczności kierowania wnioskodawcy do władzy uprawnionej do licencjonowania, podczas gdy z żadnej normy prawnej nie wynika, aby kompetencja lekarza orzecznika przewidziana w MED.B001 pkt al(iv) rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 mogła zostać ograniczona poprzez jakiekolwiek automatyczne działanie systemu elektronicznego,

3) naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie badań lotniczo-lekarskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 637) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej kandydatów na członków personelu lotniczego oraz członków personelu lotniczego i kandydatów na członków personelu pokładowego oraz członków personelu pokładowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 373) - poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji, które ze schorzeń wymienionych w Sekcji 2 podczęści B załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, uniemożliwiających wydanie orzeczenia lotniczo-lekarskiego bez ograniczeń, zostało przypisane skarżącemu M. J.,

4) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz normy MED.A.040 pkt d1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez pominięcie przy wydawaniu orzeczenia lotniczo-lekarskiego, a następnie decyzji organu odwoławczego, przedstawionych przez skarżącego na żądanie lekarza orzecznika wyników badań i testów przeprowadzonych przez specjalistę kardiologa prof. dr hab. n. med. M. K. w dniu [...] lipca 2013 r., z których wynika, że po dokonaniu próby wysiłkowej nie stwierdzono u skarżącego cech nawrotu choroby wieńcowej,

5) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz normy MED.B.001 pkt c2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez brak uwzględnienia, przy przeprowadzaniu oceny pod kątem konieczności zastosowania ograniczenia, umiejętności i doświadczenia skarżącego oraz charakteru jego pracy w załodze wieloosobowej,

6) naruszenie zasady instancyjności (art. 15 k.p.a. oraz art. 106 ust. 3 w związku z art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, Dz.U. z 2012 r., poz. 933) - poprzez uznanie za zgodne z prawem wydawanie przez lekarza T. S., pełniącego obowiązki zastępcy Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, wiążących poleceń lekarzowi orzecznikowi podczas wydawania orzeczenia lotniczo-lekarskiego,

7) naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., a także § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie badań lotniczo-lekarskich oraz normy MED.025 pkt b1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez przyjęcie, że orzeczenie lotniczo-lekarskie wydane zostało przez lekarza T. S., pomimo iż nie uczestniczył on w przeprowadzeniu badań lotniczo-lekarskich i nie podpisał się pod orzeczeniem,

8) naruszenie art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze - poprzez przyjęcie, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego lub jego Zastępca ma prawo wnioskować o zmianę orzeczenia lotniczo-lekarskiego, podczas gdy z przepisów tych jednoznacznie wynika, że jedynie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako władza uprawniona do licencjonowania posiada w szczególnych przypadkach prawo złożenia odwołania od orzeczenia, zaś jedyną kompetencją Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego w sprawach indywidualnych jest rozpoznawanie odwołań od orzeczeń lotniczo-lekarskich.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała na argumenty, które - w jej ocenie - świadczą o tym, iż w spornym orzeczeniu lotniczo-lekarskim z dnia [...] lipca 2013 r. bezzasadnie i wbrew obowiązującemu prawu zostały zastosowane ograniczenia [...],[...] i [...]. Ponadto, skarżący podniósł argumenty, na podstawie których przyjął, iż w całym postępowaniu związanym z wydaniem spornego orzeczenia doszło do rażących naruszeń prawa mających wpływ na treść wydanego orzeczenia lotniczo-lekarskiego, a następnie decyzji odwoławczej Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, powołując się na przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniósł o odrzucenie skargi, jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego lub na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Z ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd przyjął skargę do rozpoznania, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, jako niezasługującej na uwzględnienie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził przede wszystkim, iż przedmiotowa skarga zasługuje na odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem zaskarżona decyzja Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie jest aktem, który podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie przepisów art. 3 § 2 pkt 1 i 4 p.p.s.a.

Z ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego co do niemożności zaskarżenia przedmiotowej decyzji, w trybie art. 3 § 2 pkt 1 lub 4 p.p.s.a., Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego ustosunkował się merytorycznie do zarzutów strony skarżącej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 6 k.p.a. oraz pkt MED.A.045 lit. a ppkt 1 Załącznika IV (Część-MED) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r., Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał, że zarzut ten jest bezpodstawny. Organ odwoławczy wskazał, że przepis MED.A.045 lit. a ppkt 1 Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, stanowiący o tym, że orzeczenia lekarskie 1 klasy zachowują ważność przez okres 12 miesięcy, w sytuacji faktycznej skarżącego, należy czytać łącznie z przepisem MED.B.001 lit. e w zw. z lit. a 1(i) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, który stanowi, iż na posiadacza orzeczenia lekarskiego może zostać nałożone przez władzę uprawnioną do licencjonowania każde inne ograniczenie (niewymienione w lit. d ww. przepisu, wyszczególnione bowiem pkt AMC1 MED.B.001 oraz pkt GM1 MED.B.001 akceptowalnych sposobów potwierdzania spełnienia wymagań (AMC) oraz materiałów zawierających wytyczne (GM) do załącznika IV (Część-MED) do rozporządzenia UE nr 1178/201l), tj. m.in. ograniczenie [...] - dotyczące terminu ważności orzeczenia, jeżeli tylko wymaga tego bezpieczeństwo lotu. Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że w przypadku spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego z dnia [...] lipca 2013 r. o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy [...], lekarz orzecznik M. K. wydał przedmiotowe orzeczenie z ograniczeniami: [...],[...],[...] i [...] na okres 3 miesięcy z uwagi na stwierdzoną u skarżącego pilota wielonaczyniową chorobę wieńcową, leczoną dwukrotną plastyką wieńcową z implantacją stentów, co powoduje konieczność poddawania się okresowym badaniom kontrolnym w celu upewnienia się o braku pogorszenia funkcji układu krążenia. Organ odwoławczy uznał, że zawarte w zaskarżonym orzeczeniu ograniczenie terminu ważności na okres 3 miesięcy było uzasadnione specjalistyczną oceną kardiologiczną badania wysiłkowego EKG (przedstawionego Zastępcy Naczelnego Lekarza do akceptacji) oraz koniecznością przeprowadzenia rozszerzonych badań kardiologicznych po tym okresie. Jednocześnie, jak zauważył organ, na dzień [...] sierpnia 2013 r. Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego ocenił, iż aktualny stan zdrowia skarżącego uzasadnia potrzebę utrzymania ograniczeń [...] i [...] oraz przeprowadzania badań okresowych w celu przedłużenia ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego, w okresach co najmniej 6 miesięcy.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 6 k.p.a. oraz pkt MED.B.001 lit. a ppkt 1(iv) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez stosowanie praktyki "automatycznego blokowania przez system ZSI ULC orzeczeń wydawanych przez lekarzy orzeczników", Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał, że zarzut ten jest również bezpodstawny, albowiem zastosowanie przytoczonego przez skarżącego przepisu nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z pkt MED.B.001 lit. a1(i) w sytuacji, jeżeli wnioskodawca nie spełnia w pełni wymagań ustanowionych w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego odpowiedniej klasy, ale uważa się, że prawdopodobnie nie będzie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa lotu, lekarz orzecznik, w przypadku osób ubiegających się o wydanie orzeczenia lekarskiego 1 klasy, przekazuje podjęcie decyzji o sprawności wnioskodawcy, władzy uprawnionej do licencjonowania (czyli do Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego), zgodnie z niniejszą podczęścią (tj. w niniejszym przypadku - z przepisem MED.B010 lit, d ppkt Kii) (choroba wieńcowa) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 (przepis o charakterze obligatoryjnym). Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w brzmieniu przepisu MED.B.005 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, który stanowi, że w przypadku, gdy podjęcie decyzji o sprawności psychicznej i fizycznej wnioskodawcy ubiegającego się o orzeczenie lekarskie klasy 1 przekazuje się władzy uprawnionej do licencjonowania, władza ta może przekazać uprawnienia związane z podjęciem decyzji centrum medycyny lotniczej, z wyjątkiem sytuacji, w których konieczne jest ograniczenie [...]. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że ze względu na fakt, iż spornym orzeczeniem lotniczo-lekarskim nadano stronie ograniczenie [...], ostateczna decyzja co do jego zakresu pozostawała zatem w kompetencjach Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego. Na marginesie, organ odwoławczy wyjaśnił, iż Zintegrowany System Informatyczny Urzędu Lotnictwa Cywilnego w obszarze dotyczącym orzecznictwa lotniczo-lekarskiego stanowi jedynie narzędzie umożliwiające (ułatwiające) analizę przebiegu procesu orzeczniczego za pomocą bezpiecznego, szyfrowanego łącza szerokopasmowego, bez konieczności przesyłania każdorazowo dokumentacji papierowej kandydata do NLLC.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie badań lotniczo-lekarskich w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej kandydatów na członków personelu lotniczego oraz członków personelu lotniczego i kandydatów na członków personelu pokładowego oraz członków personelu pokładowego - poprzez rzekome zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji właściwego ze schorzeń wymienionych w Sekcji 2 podsekcji B załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał ów zarzut za bezpodstawny. Organ odwoławczy zauważył bowiem, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi, że: "Z uwagi na stwierdzoną u pilota M. J. wielonaczyniową chorobę wieńcową leczoną dwukrotną plastyką wieńcową z implantacją stentów, istnieje konieczność okresowych badań kontrolnych w celu upewnienia się o braku pogorszenia funkcji układu krążenia". Zdaniem NLLC, rozpoznanie zawarte w treści "wielonaczyniowa choroba wieńcowa" było podstawą nałożonych ograniczeń, mających na celu bezpieczeństwo wykonywania czynności lotniczych na podstawie przepisu MED.B001 lit. d ppkt 1(ii) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz pkt MED.A.040 lit. d ppkt 1 Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 poprzez rzekome pominięcie przy wydawaniu zarówno spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego z dnia [...] lipca 2013 r., jak i zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., przedstawionych przez skarżącego wyników badań i testów przeprowadzonych przez specjalistę kardiologa prof. dr hab. n. med. M. K. w dniu [...] lipca 2013 r., Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał ten zarzut za bezpodstawny. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej - Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, przed wydaniem spornej decyzji, przeanalizował zarówno opinię specjalisty kardiologa prof. M. K., jak również wszystkie inne wyniki badań oraz konsultacji (w tym również m.in. konsultację kardiochirurgiczną z dnia [...] stycznia 2012 r. prof. dr hab. med. A. B.) znajdujące się w dokumentacji. Jednocześnie, organ odwoławczy zaznaczył, iż opinia Komisji lotniczo-lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie odwołania od orzeczenia lotniczo-lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydanego przez lekarza orzecznika M. K., w pkt 7 stanowi, że test wysiłkowy z dnia [...] lipca 2013 r. (w oparciu, o który prof. K. wydał swoją opinię z dnia [...] lipca 2013 r.) nie wydaje się jednoznaczny. Dodatkowo, organ odwoławczy nadmienił, iż przewodniczącym ww. Komisji była dr n. med. B. K. (kardiolog z wieloletnim stażem), zaś prof. K. nie jest ani lekarzem orzecznikiem, wpisanym na listę lekarzy-orzeczników na podstawie art. 108 ustawy - Prawo lotnicze, ani konsultantem medycznym współpracującym z Naczelnym Lekarzem Lotnictwa Cywilnego. W tej sytuacji, mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że w oparciu o art. 106 ust. 3 w zw. z ust. 5 ustawy - Prawo lotnicze dokonał rozpoznania, które zostało zakwalifikowane, zgodnie z przepisem MED.B.010 lit. d(ii) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, jako bezobjawowa łagodna choroba wieńcowa niewymagająca leczenia przeciw dusznicowego. W konsekwencji, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził, iż w powyższym przypadku lekarz-orzecznik M. K. słusznie i zgodnie z literą prawa skierował wnioskodawcę do władzy uprawnionej do licencjonowania o poddanie ocenie kardiologicznej, w celu wykluczenia niedokrwienia mięśnia sercowego, zanim można będzie uznać go za sprawnego (vide: pkt MED.B.010 lit. d Załącznika IV do rozporządzenia Komisji UE nr 1178/2011). Dodatkowo, organ odwoławczy zaznaczył, iż zgodnie z pkt MED.A.040 lit. d ppkt 1 Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 lekarz-orzecznik wydaje (przedłuża) orzeczenie lotniczo-lekarskie wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca przedstawił pełną historię medyczną oraz - jeżeli zażąda tego lekarz-orzecznik - wyniki badań lekarskich i testów przeprowadzonych przez swojego lekarza prowadzącego lub innych lekarzy specjalistów. W ocenie organu odwoławczego, powoływanie się na ww. przepis jest bezprzedmiotowe ze względu na fakt, że opinia prof. K. została uwzględniona (aczkolwiek nie stała się decydującą) w materiale dowodowym, przy wydawaniu ostatecznej opinii w postaci wydania orzeczenia lotniczo-lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy [...] z ograniczeniami: [...],[...],[...] i [...] 3 m-ce oraz przy rozpatrywaniu odwołania od ww. orzeczenia. Na marginesie, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego zauważył, iż opinia prof. K. z dnia [...] lipca 2013 r., z której wynika, że po dokonaniu próby wysiłkowej nie stwierdzono u skarżącego cech nawrotu choroby wieńcowej, nie potwierdza, iż u skarżącego do dnia wydania spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego przeprowadzono badanie obrazowe tętnic wieńcowych, które zalecone zostało dodatkowo (poza dokonaniem próby wysiłkowej) w ramach konsultacji kardiochirurgicznej prof. B. z dnia [...] stycznia 2012 r., co 6 miesięcy. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, brak powyższych badań miał zatem przełożenie na ograniczenie terminu ważności ww. orzeczenia (TML) na okres do 3 miesięcy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. oraz pkt MED.B.001 lit. c ppkt 2 Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 - poprzez brak uwzględnienia przy przeprowadzaniu oceny pod kątem konieczności zastosowania ograniczenia, umiejętności i doświadczenia skarżącego oraz charakteru jego pracy w załodze wieloosobowej, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że zarzut ten jest bezprzedmiotowy i bezpodstawny, albowiem zgodnie z przepisem MED.B001 lit. d ppkt 1 Załącznika IV do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, to w wyłącznej kompetencji władzy uprawnionej do licencjonowania, a więc Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, leży decyzja o nałożeniu ograniczenia [...] na orzeczenie lotniczo-lekarskie klasy 1. W powyższym przypadku, jak wskazał organ, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, kierując się decyzją o nałożeniu takiego ograniczenia, posiłkował się całokształtem dokumentacji medycznej skarżącego pilota (w tym także opinią prof. B. z dnia [...] stycznia 2012 r.) oraz - na etapie odwołania od orzeczenia nr [...] - opinią komisji odwoławczej dnia [...] sierpnia 2013 r., a także swoim doświadczeniem medycznym (organ zauważył, że dr hab. med. K. M. pełniący w czasie wydania obu spornych rozstrzygnięć funkcję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego jest równocześnie specjalistą kardiologiem).

Ustosunkowując się zarzutu naruszenia przez organ art. 15 k.p.a. oraz art. 106 ust. 3 w zw. z art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze, poprzez uznanie za zgodnie z prawem wydawanie przez lekarza T. S., pełniącego funkcję Zastępcy Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego wiążących poleceń lekarzowi-orzecznikowi podczas wydawania spornego orzeczenia nr [...], Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał ów zarzut za całkowicie bezpodstawny. Organ odwoławczy zauważył bowiem, iż wydanie orzeczenia przez lekarza-orzecznika w sytuacji, w której ze względów bezpieczeństwa nałożono na pilota ograniczenia [...],[...] oraz [...] (na okres 3 miesięcy) wiąże się z jego obligatoryjną oceną (zatwierdzeniem) przez władzę uprawnioną do licencjonowania (którą w przedmiotowym obszarze działalności lotniczej, na podstawie art. 24 w zw. z art. 107 ustawy - Prawo lotnicze, pełni Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego). Zdaniem organu odwoławczego, powyższe stanowisko wynika jasno z brzmienia przepisów MED.B.010 lit. d ppkt 1(ii) w zw. z MED.B001 lit. d ppkt 1(i) w zw. z MED.B001 lit. d ppkt 1(iii) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z pkt MED.B.010 lit. d ppkt 1 (ii) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, lekarz orzecznik, w przypadku wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie orzeczenia lekarskiego 1 klasy, u którego występuje bezobjawowa łagodna choroba wieńcowa, ma obowiązek skierować postępowanie (wraz z całą dokumentacją medyczną kandydata) do Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, celem poddania go ocenie kardiologicznej, aby wykluczyć niedokrwienie mięśnia sercowego, zanim będzie można uznać go za sprawnego. Powyższe czynności, zgodnie z brzmieniem przepisów MED.B001 lit. d ppkt 1(i) w zw. z MED.B001 lit. d ppkt 1(iii) Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2.011 mogą spowodować wydanie ograniczenia [...] (czy innych ograniczeń), którego wydanie również leży w wyłącznej kompetencji Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, nie zaś lekarza-orzecznika. Mając na względnie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż wymiana korespondencji pomiędzy lekarzem orzecznikiem dr K., a Naczelnym Lekarzem Lotnictwa Cywilnego, bądź jego zastępcą (zastępcami), jest normalną procedurą, celem wypełnienia dyspozycji norm, zawartych w opisanych powyżej przepisach rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, a w konsekwencji, wydania przez lekarza-orzecznika orzeczenia lotniczo-lekarskiego z, bądź bez konieczności zastosowania stosownych ograniczeń.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez art. 107 § 1 k.p.a., § 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie badań lotniczo-lekarskich oraz przepisu MED.A.025 lit. b pkt 1 Załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 poprzez przyjęcie, że sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie zostało wydane przez Zastępcę Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego dra T. S., organ odwoławczy uznał ów zarzut za całkowicie bezpodstawny, albowiem - jak zauważył NLLC – sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie zostało wydane przez lekarza-orzecznika, w porozumieniu z władzą uprawnioną do licencjonowania w osobie Zastępcy Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego - dra T. S. (kardiologa). Konieczność ta, zdaniem organu, wynikła z charakteru schorzenia oraz ograniczeń operacyjnych.

Ustosunkowują się na koniec do zarzutu naruszenia art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze - poprzez przyjęcie, iż jedyną kompetencję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego w sprawach indywidualnych stanowi rozpoznawanie odwołań od orzeczeń lotniczo-lekarskich, organ odwoławczy stwierdził, iż w/w zarzut również należy uznać za bezzasadny. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, iż ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze nie jest jedynym powszechnie obowiązującym aktem prawnym określającym prawa i obowiązki Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego. Otóż, jak zauważył organ odwoławczy, prawa i obowiązki NLLC zostały określone nie tylko ustawodawstwem krajowym (m.in. art. 106 i art. 107 ustawy - Prawo lotnicze), ale również bezpośrednio prawem wspólnotowym, tj. Załącznikiem IV (Część-MED) oraz Załącznikiem VI (Część-ARA) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011. Ponadto, organ odwoławczy podniósł, iż przepis art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze nie stanowi jedynej kompetencji NLLC wywodzącej się z prawa krajowego "w sprawach indywidualnych" (postępowaniach administracyjnych), bowiem zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, ustawa nakłada na NLLC obowiązek sprawowania nadzoru nad działalnością centrów medycyny lotniczej oraz lekarzy orzeczników, co wiąże się z nadzorowaniem ich działalności właśnie w "sprawach orzeczniczych" (tj. indywidualnych postępowaniach administracyjnych, celem zbadania ich prawidłowości). Organ wskazał, że powyższy obowiązek wynika bezpośrednio z § 14 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie badań lotniczo-lekarskich, który stanowi, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, w ramach sprawowanego nadzoru, kontroluje lekarzy orzeczników i centra medycyny lotniczej w zakresie przeprowadzania badań, wydawania orzeczeń lekarskich oraz prowadzenia dokumentacji medycznej.

Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów prawa materialnego i z tej przyczyny zasługuje w całości na oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn.. akt VI SA/Wa 3130/13, odrzucił skargę, uznając w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, iż w świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. brak jest kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego nie mieści się w granicach wskazanych w art. 3 p.p.s.a., albowiem sporne orzeczenie nie jest ani decyzją administracyjną, ani innym, niż określony w art. 3 § 1 lub § 2 p.p.s.a., aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej M. J., Naczelny Sąd Administracyjny - powołując się na przepis art. 185 § 1 p.p.s.a. - postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2502/14, uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia NSA, odwołując się do stosownych unormowań zawartych w przepisach ustawy - Prawo lotnicze, zauważył, że orzeczenie wydane w następstwie badania lotniczo-lekarskiego ma decydujący wpływ na ważność licencji uzależnionej "od wyniku okresowego sprawdzenia sprawności psychicznej i fizycznej członka personelu lotniczego", a wydawanej po sprawdzeniu, czy kandydat spełnia określone prawem wymagania i czy ta sprawność "pozwala na bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych" (art. 98 i art. 105 ust. 5 ustawy - Prawo lotnicze). NSA stwierdził ponadto, że orzeczenia lotniczo-lekarskie nie ograniczają się tylko do oceny stanu zdrowia osoby stającej przed komisją, lecz w sposób autorytatywny rozstrzygają również kwestie zdolności badanego do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego (jest warunkiem udzielenia i posiadania licencji). W konsekwencji, jak zauważył NSA, wspomniane orzeczenia w sposób oczywisty łączą elementy wiedzy medycznej z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego, co z kolei wyraźnie wskazuje na administracyjny charakter orzecznictwa omawianych komisji lekarskich. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził więc, iż - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97 dotycząca wojskowych komisji lekarskich. NSA uznał, że oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje, należy przyjąć, że nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Infrastruktury i Urzędowi Lotnictwa Cywilnego nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego. NSA stwierdził jednocześnie, iż decyzje tych komisji oraz orzeczenia lotniczo-lekarskie lekarzy orzeczników podlegają ocenie w zakresie zachowania wymogów podlegającego sądowej kontroli aktu administracyjnego.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 26 czerwca 2015 r., obie strony sporu sądowego podtrzymały swoje dotychczasowe zarzuty oraz stanowiska wyrażone w toku dotychczasowego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej. W tej sytuacji, poczynając od dnia 1 maja 2004 r., sąd administracyjny, dokonując analizy legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, zobowiązany jest uwzględnić fakt, iż w systemie prawa stanowionego z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione w ramach krajowego systemu prawa przez uprawnione polskie organy władzy, ale również przepisy przyjęte przez instytucje Unii Europejskiej. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, zobowiązany był wziąć pod uwagę również jej zgodność z przepisami europejskimi, w tym m.in. regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającym wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. U. UE L 311 z dnia 25 listopada 2011 r., s. 1 ze zm.).

W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę M. J. należy przyjąć, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy orzeczenie lotniczo-lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydane przez lekarza-orzecznika w przedmiocie zdolności skarżącego M. J. do wykonywania czynności lotniczych, dopuścił się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przeprowadzeniu wadliwej - niepełnej - analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz braku wskazania w uzasadnieniu spornej decyzji, na podstawie których konkretnie materiałów organ odwoławczy dokonał ustaleń faktycznych w zakresie stanu zdrowia przypisanego skarżącemu M. J.

Sąd uznał, że niezależnie od powyższych uchybień, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego dokonał niepełnych i nieprecyzyjnych zarazem ustaleń w zakresie rzeczywistego zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r., będących podstawą prawną spornej decyzji wydanej w analizowanej sprawie.

Tym samym, Sądu uznał, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, utrzymując w mocy wskazane powyżej orzeczenie lotniczo-lekarskie z dnia [...] lipca 2013 r., dopuścił się na tyle znaczących uchybień, że bez ich należytego i pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie sposób jednoznacznie ocenić, czy w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - według Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi niewątpliwie dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny wspomnianej wyżej decyzji wydanej przez Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności spornej decyzji Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego, na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było przedłużenie orzeczenia lotniczo-lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji pilota przez skarżącego M. J., wydawanego w trybie art. 110 ustawy Prawo lotnicze oraz załącznika IV (część-MED) rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym.

Poprzednie orzeczenie lotniczo-lekarskie ze stycznia 2013 r. wydane zostało z sześciomiesięcznym okresem ważności, to jest do dnia [...] lipca 2013 r. oraz z ograniczeniami [...],[...],[...].

Należy zauważyć, że w dniu 8 kwietnia 2013 r. (a zatem w okresie ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego wydanego w styczniu 2013 r.), weszło w życie do bezpośredniego stosowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, co w konsekwencji oznacza, że przedłużenie tego orzeczenia na okres po [...] lipca 2013 r. musiało uwzględniać uregulowania zawarte w załączniku IV (część-MED) do tego rozporządzenia.

W dniu [...] lipca 2013 r. wydanie zostało sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie nr [...] podpisane przez lekarza-orzecznika M. K., przewidujące ograniczenia [...],[...],[...] i j [...] 3 (tj. data ważności 3 miesiące), przy czym - jak sugeruje strona skarżąca - poprawki naniesione odręcznie na tym dokumencie przez lekarza-orzecznika jednoznacznie wskazują na to, iż jego pierwotnym zamiarem było wystawienie dokumentu z okresem ważności [...] miesięcy.

W ocenie skarżącego, bezzasadnie i wbrew obowiązującemu prawu zostały zastosowane ograniczenia [...],[...] i [...], przy czyim - jak zarzucała dodatkowo strona skarżąca - w całym postępowaniu doszło do rażących naruszeń prawa, mających wpływ na treść wydanego orzeczenia lotniczo-lekarskiego, a następnie decyzji odwoławczej Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego.

Z kolei, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, wydając sporną decyzje z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych, uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lotniczo-lekarskie podjęte zostało zgodnie z przepisami cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. oraz zgodnie z akceptowalnymi sposobami potwierdzania spełnienia wymagań (AMC) i materiałami zawierającymi wytyczne (GM) do Part-MED. Ponadto, Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego wskazał, że z uwagi na stwierdzoną u skarżącego pilota wielonaczyniową chorobę wieńcową, leczoną dwukrotną plastyką wieńcową z implantacją stentów, istnieje konieczność okresowych badań kontrolnych w celu upewnienia się o braku pogorszenia funkcji układu krążenia. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zawarte w zaskarżonym orzeczeniu ograniczenie terminu ważności na okres 3 miesięcy było uzasadnione koniecznością wykonania rozszerzonych badań kardiologicznych zaleconych w decyzji odwoławczej NLLC z dnia [...] sierpnia 2012 r. Jednocześnie, oceniając aktualny stan zdrowia skarżącego, organ odwoławczy uznał, że istnieje uzasadniona potrzeba utrzymania ograniczeń [...] i [...] oraz przeprowadzania badań okresowych w celu przedłużenia ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego, w okresach co najmniej 6 miesięcy.

W wyniku analizy zarówno zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, jak i podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących użytych w spornej decyzji argumentów organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, podnosząc powyższe argumenty mające świadczyć o słuszności wydanego w dniu [...] lipca 2013 r. rozstrzygnięcia lekarza-orzecznika, nie dokonał jednak w tym zakresie precyzyjnych ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić podstawę wydania decyzji administracyjnej ustalającej zdolność strony skarżącej do wykonywania czynności lotniczych.

W ocenie Sądu, strona skarżąca zasadnie zarzuciła w skardze, że nie sposób uznać, iż ogólnikowa wzmianka dotycząca stanu zdrowia skarżącego zawarta w uzasadnieniu spornej decyzji, bez jednoczesnego wskazania stosownych i zarazem konkretnych dowodów w tym zakresie, może być podstawą do postawienia tezy, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania wskazanych przez organ ograniczeń przewidzianych przez przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r.

Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż twierdzenie organu odwoławczego o niespełnianiu przez skarżącego wymagań medycznych koniecznych do uzyskania orzeczenia lotniczo-lekarskiego bez ograniczeń nie zostało uzasadnione poprzez odwołanie się do odpowiedniego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postepowania.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że zastosowanie w orzeczeniu lotniczo-lekarskim jakichkolwiek ograniczeń wymaga jednoznacznego wskazania i odpowiedniego uzasadnienia, które ze schorzeń wymienionych w obowiązujących przepisach występują u wnioskodawcy i dlaczego dają one bezwzględną podstawę do ich zastosowania. Według Sądu, w odniesieniu do skarżącego zarówno sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie, jak i zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie zawierają wszechstronnego uzasadnienia w tak istotnej kwestii, jak zastosowanie wspomnianych ograniczeń w sposobie wykonywania czynności lotniczych.

Ponadto, w ocenie Sądu, należy zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, iż przy wydawaniu decyzji odwoławczej Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego całkowicie pominął (a przynajmniej nie uzasadnił w tym zakresie swojego stanowiska w decyzji) okoliczność, że na żądanie lekarza-orzecznika skarżący przedstawił wyniki badań i testów przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2013 r. przez specjalistę kardiologa prof. dr hab. n. med. M. K., z których bezspornie wynika, iż po dokonaniu próby wysiłkowej nie stwierdzono u skarżącego cech nawrotu choroby wieńcowej, a co - jak twierdzi stanowczo strona skarżąca - świadczyć miało w konsekwencji, iż spełniona została przesłanka do wydania orzeczenia lotniczo-lekarskiego bez ograniczeń.

Zdaniem Sądu, należy uznać w konsekwencji, że organ odwoławczy w istocie nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego w tym zakresie i dokonał powyższych ustaleń w sposób całkowicie arbitralny i oderwany od zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego, co świadczy o istotnym naruszeniu unormowań zawartych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., które ustanawiają łącznie obowiązek należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy poprzez zgromadzenie niezbędnych dowodów oraz ich właściwą ocenę.

Zgodzić się należy ze stroną skarżąca, że NLLC w sposób bardzo ogólnikowy opisał okoliczności związane z zastosowanymi przez lekarza-orzecznika ograniczeniami w sposobie wykonywania przez skarżącego czynności lotniczych.

Sąd uznał również, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego w żaden sposób nie odniósł się uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych przez skarżącego wątpliwości dotyczących prawidłowości przeprowadzonej procedury wydawania przez lekarza-orzecznika spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego z dnia [...] lipca 2013 r. (vide: m.in. zarzuty dotyczące wydawania lekarzowi-orzecznikowi przez lekarza T. S. - pełniącego funkcję Zastępcy Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego wiążących poleceń co do treści orzeczenia, w szczególności poprzez naruszenie mu ograniczeń [...],[...] i skrócenia ważności orzeczenia do 3 miesięcy).

Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, wbrew podstawowym obowiązkom wynikającym z przepisów k.p.a., nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, czy rzeczywiście zastosowane przez lekarz-orzecznika ograniczenia znajdują uzasadnienie w przypadku skarżącego, a także nie przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji, które z norm prawa materialnego przewidziane w przepisach powołanego przez organ rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. świadczą o prawidłowości zarówno spornego orzeczenia lekarsko-medycznego, jak i poprzedzającego ją postepowania.

Sąd uznał, że wskazane powyżej uchybienia są istotne dla prawidłowej oceny wydanego rozstrzygnięcia, skoro - w ocenie organu - niewyjaśnione precyzyjnie okoliczności miały przemawiać za wprowadzeniem stosownych ograniczeń w sposobie wykonywania przez skarżącego czynności leczniczych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd zgodził się w tej sytuacji z zarzutem strony skarżącej, iż organ odwoławczy poprzez lakoniczne w swej treści uzasadnienie, pozbawione szerszej analizy okoliczności dotyczących zasadności zastosowania spornych ograniczeń, doprowadził do naruszenia wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Jednocześnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż uzasadnienie spornej decyzji administracyjnej nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji nie pozwala na odtworzenie pełnego toku rozumowania NLLC i właściwą kontrolę jego poprawności, a także świadczy o wadliwości ustaleń faktycznych i oceny dowodów przyjętych za podstawę wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, wskazując na zaistnienie przesłanek zastosowania spornych ograniczeń w sposobie wykonywania czynności lotniczych na podstawie przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, dokonał ustaleń z ewidentnym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem nie wyjaśnił jednak wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla oceny występowania owych przesłanek.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ administracji publicznej, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zasadniczych materialno-prawnych zarzutów skargi.

Nie powinno ulegać jakiejkolwiek wątpliwości, że aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy w danym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do zastosowania odpowiednich ograniczeń w sposobie wykonywania przez skarżącego czynności lotniczych, o których mowa w przepisach w/w rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu spornej decyzji.

W tej sytuacji, należy uznać, iż organ administracji publicznej dopuścił się równocześnie obrazy art. 8 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa.

Niewątpliwie, z zasady wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Zdaniem Sądu, postępowanie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zasadom takim nie odpowiada w pełni, gdyż organ ten, wydając sporną decyzję, nie wyjaśnił w pełni wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło Sądowi prawidłowe i pełne dokonanie oceny legalności wydanej decyzji pod względem stricte materialno-prawnym.

Ponadto, Sądu uznał, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, utrzymując w mocy sporne orzeczenie lotniczo-lekarskie z dnia [...] lipca 2013 r., dopuścił się na tyle znaczących uchybień, że bez ich należytego i pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej nie sposób jednoznacznie ocenić, czy w niniejszej sprawie nie doszło również do istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że zasada praworządności wymaga, aby organy administracyjne nie złamały prawa, a ponadto wszelkie ich decyzje miały podstawę prawną i w swej treści uwzględniały obowiązujące normy prawne. Zasada praworządności zakłada jednocześnie możliwość skutecznego narzucenia administracji wypełnienia tych powinności oraz rodzi konieczność wzruszenia bezprawnych aktów administracyjnych, przy zapewnieniu jednak priorytetu innym zasadom chroniącym prawa jednostki w jej stosunkach z administracją. Zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym praworządność działania jest zasadą fundamentalną, ale w jej ramach mieści się nie tylko obowiązek przestrzegania prawa, lecz również działania w granicach prawa z uwzględnieniem elementów celowości. W ramach zasady określonej w art. 7 Konstytucji RP oprócz wymogu "praworządności", rozumianego, jako zgodność działań z całym systemem prawa, mieści się także wymóg "legalności", rozumiany jako zgodność każdego działania z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Zasada legalności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa.

W tej sytuacji, mając na względzie omówioną wyżej zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a., należy - według Sądu - przyjąć, że bez szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości podniesionych przez stronę skarżącą zarówno w uzasadnieniu odwołania złożonego od rozstrzygnięcia lekarza-orzecznika wydanego w pierwszej instancji, jak i wyrażonych w skardze wniesionej do Sądu, nie sposób jest jednoznacznie uznać, czy NLLC nie dopuścił się mających znaczenie dla sprawy naruszeń prawa materialnego.

Zdaniem Sądu należy zauważyć, iż Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego w sposób bardzo wszechstronny ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej dopiero w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu tego pisma organ odwoławczy wyraźnie odniósł się zarówno do poszczególnych zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z odpowiednimi przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, jak i do kwestii rzekomo niewłaściwego przeprowadzenia samej procedury wydawania spornego orzeczenia lotniczo-lekarskiego. W odpowiedzi na skargę organ odniósł się także do dowodów przywołanych przez stronę skarżącą na okoliczność spełniania przesłanek do wydania orzeczenia lotniczo-lekarskiego bez ograniczeń.

Należy jednakże bardzo wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z poglądami doktryny oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się jednoznacznie, iż odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (tak m.in. A. Kabat /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 141 i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45; patrz także m.in.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/04; podobnie: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 321).

W tej sytuacji, przyjąć trzeba, iż organ odwoławczy, po ponownym merytorycznym zbadaniu sprawy, powinien ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej w uzasadnieniu decyzji, nie zaś dopiero w odpowiedzi na skargę, albowiem odpowiedź ta stanowi wyłącznie pismo procesowe, które nie może uzupełniać zaskarżonego aktu lub czynności.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do przedstawionych przez stronę skarżącą argumentów oraz dowodów, w tym m.in. do opinii prof. M. K. z dnia [...] lipca 2013 r., mogących mieć zasadniczy wpływ na ocenę występowania przesłanek, o których mowa w przepisach cyt. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, analizując ten materiał przy uwzględnieniu powyżej przedstawionych zastrzeżeń Sądu.

W tej sytuacji, należy podzielić zarzut strony skarżącej, że nieprzeprowadzenie przez NLLC szczegółowej i wszechstronnej analizy wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności, mogło mieć istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem - zdaniem skarżącego - okoliczności te świadczyć miały o braku jakichkolwiek przeciwskazań do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o zmianę zastosowanych wobec niej ograniczeń dotyczących sposobu wykonywania czynności lotniczych.

Konkludując, należy stwierdzić, że wskazane powyżej uchybienia organ odwoławczy zobowiązany będzie sanować w toku ponownego postępowania, dokonując szczegółowego wyjaśnienia przyjętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, pamiętając jednocześnie o obowiązku wynikającym z przepisu art. 153 p.p.s.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzje Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego nie będzie podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.

Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).