Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 47/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

T. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] października 2020 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] sierpnia 2020 r. (nr [...]) o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2020 r.

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Prokurator Prokuratury [...] w [...] przedstawił T. K. - [...] Zespołu [...] Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] zarzut popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw o których mowa w art. 228 § 1 i art. 189 § 1 w zw. z art. 11 § 2 k.k. (przyjęcie korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej, pozbawienie człowieka wolności). Mianowicie oskarżył go o to, że w dniu [...] czerwca 2020 r. w [...], w trakcie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji Komendy Rejonowej Policji [...], działając wspólnie i w porozumieniu z M. J., także funkcjonariuszem Policji Komendy Rejonowej Policji [...] pełniącym w tym czasie służbę, zmierzając do przyjęcia korzyści majątkowej, zatrzymał do kontroli drogowej pojazd kierowany przez obywatela [...], następnie bez podstawy prawnej dokonał zatrzymania kierowcy i pasażera samochodu (także obywatela [...]), zakładając im na ręce kajdanki oraz umieszczając w radiowozie, nadto zastosował wobec jednej z tych osób, bez podstawy prawnej, środki przymusu bezpośredniego w postaci chwytów obezwładniających, po czym przyjął od jednego z ich, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, korzyść majątkową w kwocie 40.000 zł. w zamian za zwolnienie z zatrzymania .

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Prokurator Prokuratury [...] w [...] zastosował wobec podejrzanego T. K. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji, zakaz kontaktów z pokrzywdzonymi w tej sprawie oraz zawieszenie w czynnościach służbowych. Komendant [...] Policji [...] rozkazem personalnym z [...] czerwca 2020 r., wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), zawiesił T. K. w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2020 r., na okres trzech miesięcy.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant [...] Policji [...] w dniu 9 czerwca 2020 r. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił T. K. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2020 r.

Organ I instancji w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał na cele i zadania Policji (art. 1 ust. 1 i ust. 2) oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, szczególne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych (art. 27 ust. 1 i art. 58 ust. 1 ustawy o Policji), w tym wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Komendant [...] Policji podał, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby i wyjaśnił, że w praktyce na podstawie tego przepisu, dokonuje się zwolnień ze służby takich policjantów, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, a nie można ich zwolnic na innej podstawie prawnej.

Zdaniem Komendanta [...] Policji postawienie T. K. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego (ściganego z oskarżenia publicznego) o charakterze korupcyjnym, jest dostateczną podstawą do przyjęcia, że utracił on przymiot nieposzkalowanej opinii, autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, niezbędne do pełnienia służby w szeregach Policji. Czyn o którym mowa w art. 228 § 1 k.k., którego popełnienie zarzucono skarżącemu, jest czynem szczególnie nagannym, gdyż popełnionym przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem czynności służbowych oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od czynności służbowej. Po wtóre T. K. zarzucono, że dokonał zatrzymania osób bez podstawy prawnej, zakładając im przy tym na ręce kajdanki oraz umieszczając w radiowozie, stosując wobec jednej z nich środki przymusu bezpośredniego, czym przekroczył swoje uprawnienia, pozbawiając zatrzymane osoby wolności na okres ok. 20 minut, tj. czyn z art. 189 § 1 k.k. Opisane czyny są w oczach opinii społecznej postrzegane jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Nie do pogodzenia jest realizacja zadań ustawowych Policji, w tym w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezpodstawnymi zamachami naruszającymi te dobra, przez policjanta służby prewencyjnej, któremu zarzucono popełnienie czynu zabronionego, do którego ustawowych znamion zalicza się przyjęcie korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej i w zamian za odstąpienie od czynności służbowej, a także pozbawienie człowieka wolności. Zatem pozostawienie funkcjonariusza w Policji nie leży w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym..

Komendant [...] Policji podkreślił, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy), organ nie ocenia zasadności zarzutów postawionych funkcjonariuszowi w postępowaniu przygotowawczym, nie bada zgromadzonego w tym postępowaniu materiału dowodowego pod kątem ewentualnej odpowiedzialności karnej, a tym bardziej winy czy niewinności podejrzanego funkcjonariusza. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby nie ma związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym, jego wynik nie ma wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby.

W konkluzji organ I instancji stwierdził, że zwolnienie T. K. ze służby w Policji jest uzasadnione ważnym interesem służby. W dobrze pojętym interesie Policji jest, aby służyli w niej funkcjonariusze dający rękojmię godnego reprezentowania tej formacji, w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy nie spełniających tych wymagań, sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym. Z uwagi na ten interes społeczny uzasadnione jest nadanie decyzji (rozkazowi personalnemu) rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.).

T. K. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z [...] sierpnia 2020 r. Odwołujący się zarzucił, że rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 108 k.p.a. przez nieuzasadnione nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odwołujący się podniósł m. in., że organ "błędnie wykazał istnienie przesłanki ważnego interesu służby" i w sposób nieuzasadniony uznał, że przeważa ona nad słusznym interesem funkcjonariusza oraz nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że jego dalsza służba w Policji nie jest możliwa, z uwagi na dobro tej formacji, mimo że został zawieszony w czynnościach służbowych, a postępowanie karne nie zostało zakończone. Skarżący podniósł, że organ nie wziął pod uwagę zasady domniemania niewinności. W konsekwencji przedstawienie mu w postępowaniu karnym zarzutu popełnienia przestępstwa, nie może świadczyć o tym, że dopuścił się popełnienia czynu zabronionego a tym samym utracił przymiot nieposzkalowanej opinii.

T. K. dodał, że zarzuty w stosunku do funkcjonariuszy Policji są zjawiskiem dość powszechnym, jednak najczęściej okazują się nieprawdziwe. Wynika to bowiem ze zwykłej ludzkiej złośliwości, bądź przyjętej przez osoby oskarżające policjantów "strategii procesowej", np. ukrycia niekorzystnych dla siebie faktów (np. nielegalnej transakcji finansowej). Taka sytuacja "mogła mieć miejsce w (jego) sprawie karnej". Skarżący wyjaśnił, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanych mu czynów, w toku śledztwa złożył obszerne wyjaśnienia oraz że postępowanie karne jest we wczesnej fazie i brak jest jakichkolwiek okoliczności wskazujących na oczywistość popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu.

Zdaniem skarżącego, żaden przepis ustawy o Policji nie uprawnia organów Policji do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji przed wydaniem przez sąd prawomocnego wyroku skazującego. Zarówno bowiem art. 41 ust. 1 pkt 4 jak i art. 41 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, wyraźnie uzależniają zwolnienie policjanta ze służby od prawomocności wyroku skazującego. Skoro niedopuszczalne jest zwolnienie policjanta nieskazanego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo inne niż przestępstwo umyśle ścigane z oskarżenia publicznego, to tym bardziej nie jest dopuszczalne zwolnienie funkcjonariusza skazanego nieprawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

T. K. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] października 2020 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

Organ powołał przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i wskazał, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na dobro służby jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, zaś organowi I instancji nie można zarzucić naruszenia granic tego uznania i wydania decyzji dowolnej.

Komendant Główny Policji powołał się na art. 1, art. 25, art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Organ podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, niewątpliwie przymiot "nieskazitelności charakteru", niezbędny do pozostawania w szeregach Policji, a w konsekwencji autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym i naraża na szwank dobre imię tej formacji, co oznacza, że jego zwolnienie jest uzasadnione interesem służby. W interesie Policji jest to, aby służbę w niej pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujące stawiane przed nią wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy nie spełniających tych wymagań sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego odwołał się do przepisów art. 228 § 1 i art. 189 k.k., stwierdził, że czyny te nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz wskazał, że w sprawie ma zastosowanie art. 11 § 2 k.k. (jeden czyn sprawy wyczerpuje znamiona typów czynów zabronionych określonych w co najmniej dwóch przepisach ustawy)

W przekonaniu Komendanta Głównego Policji, niepodjęcie stosownych działań wobec skarżącego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie Policji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służę w Policji pełnią i pełnić będą ludzie wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest niezbędna nie tylko dla umacniania autorytetu Policji, ale również jest niezbędna do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy. Policjanci muszą mieć świadomość, że nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o zachowania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutów odwołania, podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby rządzi się innymi zasadami niż postępowanie karne. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, z względu na jej ważny interes formacji. W konsekwencji nie można, powołując się na zasadę domniemania niewinności, kwestionować legalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to również, że zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na dobro służby, jest niezależne od wyniku postępowania karnego (a więc może nastąpić przed jego zakończeniem).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie powołane odwołaniu przepisy art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji nie mają zastosowania, bowiem odwołujący się nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu, lecz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, co umożliwia zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. stwierdził, że nie jest uzasadniony. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, a w uzasadnieniu decyzji podał, że interes społeczny przeważa nad interesem skarżącego w tej sprawie.

T. K. w skardze na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] października 2020 r. zarzucił, że został wydany z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i w konsekwencji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie rozkazu personalnego organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zdaniem skarżącego, organy nie zebrały wystraczającego materiału dowodowego w tej sprawie, dokonały nieprawidłowej oceny dokonanych ustaleń faktycznych. W konsekwencji nieprawidłowo stwierdziły, że spełniona została przesłanka ważnego interesu służby.

T. K. stwierdził, że organy w żaden sposób nie wykazały, że dalsza jego służba w Policji będzie powodowała naruszenie dobra służby, a zawieszenie go w czynnościach służbowych nie ochroni tego dobra w sposób dostateczny, w sytuacji gdy przeciwko niemu prowadzone postępowanie karne i dyscyplinarne nie zostały prawomocnie zakończone.

Zdaniem skarżącego, organ I instancji uznając, że w ważnym interesie służby jest zwolnienie go z Policji, nie uwzględnił słusznego interesu funkcjonariusza, a dając prymat interesowi ogółu społeczeństwa działały sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Komendant Główny Policji bezkrytyczne zaaprobował tę wadliwą decyzję organu I instancji i w ten sposób naruszył art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.

Skarżący w skardze do Sądu zawarł ponadto zarzut naruszenia art. 108 k.p.a. przez wadliwe nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu skargi T. K. podniósł m. in., że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza z Policji z uwagi na dobro służby jest decyzją uznaniową, ale nie dowolną. Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego i a tej podstawie, z poszanowaniem zasad równości i sprawiedliwości ustalić stan faktyczny sprawy i wydać decyzję mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywatela.

Zdaniem strony skarżącej, naruszenie ważnego interesu służby nie może być ustalone wyłącznie na podstawie czynności postępowania karnego, które nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, a samo podejrzenie popełnienia przestępstwa nie może przesądzać o tym, że funkcjonariusz naruszył ważny interes służby. Przedstawienia zarzutów nie może świadczyć o tym, że czyn opisany w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów został popełniony. W przeciwnym razie należałby założyć, że każdego "niewygodnego" funkcjonariusza można by było w ten sposób postawić w stan niesłusznego oskarżenia celem wyeliminowania go ze służby.

Skarżący nie zgodził się z organem, że zasada domniemania niewinności, o której mowa w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 14 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych "nie ma żadnego wpływu" na postępowanie w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zasada ta przeniesiona została na grunt postępowania karnego, jak też dyscyplinarnego, w tym prowadzonego wobec funkcjonariuszy Policji, o czym stanowią odpowiednio przepisy określone w art. 5 § 1 k.p.k. oraz art. 135g ust. 2 ustawy o Policji.

Zdaniem skarżącego, prowadzi to do wniosku, że przedstawienie mu w postępowaniu karnym zarzutu popełnienia przestępstwa nie może samo w sobie świadczyć, o tym że dopuścił się opisanego w nim czynu zabronionego, a tym samym utracił przymiot posiadania nieposzlakowanej opinii i w konsekwencji prowadzić do zwolnienia go ze służby. Skarżący dodał, że nie sposób mówić o oczywistości popełnienia tego czynu. Zarzuty w stosunku do funkcjonariuszy Policji podejrzanych o popełnienie przestępstw związanych ze służbą są zjawiskiem dość powszechnym, jednak w przeważającej liczbie okazują się nieprawdziwe. Wynika to bowiem ze zwykłej ludzkiej złośliwości, bądź przyjętej przez osoby oskarżające policjantów strategii procesowej mającej na celu pomówienie policjantów, którzy wcześniej wykonywali wobec nich jakieś czynności albo też w celu ukrycia niekorzystnych dla siebie faktów.

Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że w postępowaniu karnym nie przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów oraz złożył obszerne wyjaśnienia i szczegółowo opisał przebieg zdarzenia. Wywiódł ponadto, że w sprawie występują nie dające się usunąć wątpliwości, które zgodnie z zasadą in dubio pro reo wyrażoną w art. 5 § 2 k.p.k., winny być rozstrzygnięte na jego korzyść.

T. K. podniósł, że stosownie do art. 41 ust. 4 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego; a więc a contratio nie jest dopuszczalne zwolnienie policjanta skazanego wyrokiem nieprawomocnym za przestępstwo inne niż przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Tym bardziej ustawodawca nie mógł dopuścić możliwości zwolnienia policjanta skazanego nieprawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, które jako czyn cięższej wagi, wiążący się z całkowitą utratą wiarygodności i zdatności do służby przez policjanta, wymaga wyjaśnienia wszelkich okoliczności i wątpliwości co do ewentualnego popełnienia przestępstwa, co może nastąpić wyłącznie w prawomocnym wyroku karnym. Taka wykładnia jest zgodna z zasadą domniemania niewinności

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Z tego wynika, zdaniem skarżącego, że intencją ustawodawcy nie było takie rozumienie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, które umożliwia zwolnienie policjanta ze służby w przypadku prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego, skoro nawet w przypadku oczywistości popełnionego zarzutu umieścił tę przesłankę wśród warunków fakultatywnego zwolnienia ze służby. Skoro zatem w przypadku oczywistego popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa organ administracji ma możliwość, a nie obowiązek zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, co bez wątpliwości wiąże się z interesem służby, to tym bardziej okoliczność prowadzenia postępowania karnego nie może automatycznie prowadzić do zwolnienia funkcjonariusza ze służby ze względu na jej dobro. Wadliwa jest zatem przyjęta przez organ interpretacja pojęcia "ważnego interesu służby", że właściwe jest zwolnienie ze służby policjanta w każdym wypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego. Może to prowadzić do sytuacji absurdalnych, w których osoba uniewinniona w postępowaniu karnym będzie jednocześnie pozbawiona zatrudnienia z uwagi na brak przymiotu nieskazitelności charakteru.

Skarżący nie zgodził się z organem, że postawienie mu zarzutów karnych wywarło na tyle negatywny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji, że po 23 latach jego nienagannej służby, należy go zwolnić z Policji przed wydaniem przez sąd prawomocnego wyroku w sprawie karnej. Zdaniem skarżącego, Komendant Główny Policji nie wykazał, jaki konkretnie słuszny interes skarżącego należałoby uwzględnić i rozstrzygnął, że interes ten ma mniejsze znaczenie, niż interes społeczny, podczas gdy zaskarżona decyzja niesie za sobą poważne konsekwencje dla prywatnego życia policjanta i jego rodziny.

Zdaniem strony skarżącej, zawieszenie go w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, w sposób "całkowity i wymierny" zabezpieczyło dobro służby.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. skarżący stwierdził, że wykonanie nieostatecznej decyzji ma charakter wyjątkowy, a rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w tym przepisie, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił, że Komendant Główny Policji nie zbadał zasadności przedstawionych mu zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego i w sposób nieuprawniony, z naruszeniem konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, przyjął, że postawione mu zarzuty karne są dostateczną podstawą do wydania rozkazu personalnego o jego zwolnieniu ze służby z uwagi na dobro służby, w związku z utratą przymiotu nieskazitelnego charakteru, niezbędnego do pełnienia służby w Policji.

Sąd nie podziela tego zapatrywania skarżącego.

Przepis art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu, stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby, jest podejmowany przez właściwego przełożonego, w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek nie mających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, interesem służby a słusznym interesem strony. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie widzi podstaw do przyjęcia, aby zaskarżony rozkaz nie mieścił się w granicach uznania administracyjnego.

Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji było podyktowane jej ważnym interesem (troską o wizerunek formacji) i motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, utratą przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii która jest wymagana od każdego funkcjonariusza (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Zdaniem Sądu, Główny Komendant Policji miał prawo w przedstawionym stanie faktycznym, uznać, że pozostawienie skarżącego w służbie nie leży w "ważnym interesie" służby, a uzasadnienie tego rozstrzygnięcia zostało dostatecznie i wyczerpująco uzasadnione.

"Ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, powołanej do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym działaniem i w związku z wymaganiami stawianymi policjantom, w szczególności wymagania posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jest oczywiste, że podstawową gwarancją realizowania ustawowych celów i zadań policji jest określony stosunek osób wykonujących zadania policji do porządku prawnego, wyrażający się m. in. w tym wymaganiu posiadania nieposzlakowanej opinii. Prowadzi to do również oczywistego wniosku, że pełnienie służby przez osobę, która nie cieszy się nieposzlakowaną opinią nie leży w interesie służby. Uwagę tę należy odnieść również do osoby, którą zawieszono w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zawieszenie nie stawia bowiem policjanta poza policją jako formacją, jest on dalej utożsamiany z policją i jego postawa i zachowanie podlegają zarachowaniu na rzecz policji. Pozostawienie w służbie policjanta, który nie daje rękojmi przestrzegania prawa i nie posiada nieposzlakowanej opinii może wpływać demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutować na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym i w konsekwencji na utratę zaufania do organów państwa. Z tych względów nie można podzielić zarzutów skarżącego, że zawieszenie w czynnościach służbowych wystarczająco "zabezpiecza" ważny interes służby i w związku z tym nie ma podstaw do jego zwolnienia ze służby.

Rozpatrując utratę nieposzlakowanej opinii jako okoliczność - przesłankę prowadzącą do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na interes służby, w płaszczyźnie językowej należy zauważyć, co oczywiste, że opinia nieposzlakowana to opinia, na której nie ciąży żadna poszlaka. "Poszlaka" to zaś w języku polskim dowód niepełny, okoliczności przemawiające na niekorzyść podejrzanego, nie poparte bezpośrednimi dowodami. Całkowite nieuzasadnione są zatem zarzuty skarżącego co do tego, że o utracie przez niego nieposzlakowanej opinii można by mówić dopiero w razie skazania go za przestępstwo. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź nawet insynuacji (np. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 48/13, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13 i z 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2642/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Okoliczności, na które powołał się organ stwierdzając, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię całkowicie uzasadniają tę ocenę. Skarżącemu postawiono w postępowaniu karnym zarzuty popełnienia przestępstw zasługujących na szczególne potępienie.

Wobec niego zastosowano środek karny w postaci dozoru Policji i zakazu kontaktów z pokrzywdzonymi w tej sprawie. Nie sposób nie uznać tych faktów, zweryfikowanych przez sąd stosujący środek zapobiegawczy, jako stanowiących co najmniej poszlaki uprawdopodabniające zasadność postawionych mu zarzutów karnych. Tym samym przyjęcie przez organ, że utrata przez skarżącego nieposzlakowanej opinii stanowi wystarczającą podstawę powołania się na interes służby jako przesłankę zwolnienia ze służby należy uznać za całkowicie uprawnione.

Trzeba podkreślić, że skarżący został zwolniony ze służby ze względu na interes służby, a nie z powodu popełnienia przestępstwa (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy). Z tego względu nie mają znaczenia zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady domniemania niewinności przez zwolnienie skarżącego ze służby przed ostatecznym rozstrzygnięciem jego sprawy przez sąd karny. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, którego ewentualny wynik skazujący obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zwolnienie policjanta ze służby ze względu na interes służby, uzasadnione utratą nieposzlakowanej opinii, jest dopuszczalne przez zakończeniem postępowania karnego w sprawie o przestępstwa zarzucane policjantowi, jeżeli uprawdopodobnione podejrzenie o popełnienie tych przestępstw daje podstawę do stwierdzenia utraty nieposzlakowanej opinii.

W związku z tym nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art 42 ust. 3 Konstytucji (zasady domniemania niewinności), art. 5 § 1 k.p.k. (zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego), art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym. Dyrektywa ta dotyczy niektórych aspektów domniemania niewinności w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu administracyjnym.

Można dodać, że Trybunał Konstytucyjny m. in. w wyroku z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, Lex 127308) podniósł, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 k.p.a.). Organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, a w uzasadnieniu decyzji wykazały, że skarżący utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji i w sposób wyczerpujący wyjaśniły podstawy decyzji o zwolnieniu ze służby. Zaskarżony rozkaz personalny nie jest dowolny, a nadany mu rygor natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważa w tej sprawie nad interesem służby.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Czyniąc to, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnie przy tym organ uznał, że w interesie społecznym leży natychmiastowe odsunięcie od pełnienia obowiązków funkcjonariusza, który nie daje rękojmi godnego reprezentowania formacji i prawidłowej realizacji zadań służbowych.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga T. K. jest nieuzasadniona. Sąd kontrolując zaskarżone orzeczenie w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdził, że nie ma podstaw do jego uchylenia lub orzeczenia o jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu. Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] października 2020 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] sierpnia 2020 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji odpowiadają prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji.