Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 876/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/05 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Adwokata A. B. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ulicy S. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych oraz kwotę 33 (trzydzieści trzy) zł stanowiącą 22% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 897/05 oddalił skargę M. B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r. (nr [...]), utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r. ([...]), którym Prezydent W. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie meldunkowej M. B. zameldowanej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. A. w W.

Postępowanie administracyjne w powyższej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z. C. w dniu 9 listopada 2004 r.

Pismem z dnia 29 grudnia 2004 r. M. B. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek Z. C. o wymeldowanie M. B. z lokalu mieszkalnego przy ul. A. w W. z powodu złożenia w sądzie powszechnym pozwu o przywrócenie naruszanego posiadania przedmiotowego lokalu. Postępowanie sądowe ma na celu wykazanie naruszenia posiadania lokalu mieszkalnego i jego przywrócenie M. B. Zdaniem wnioskodawczyni rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o ochronę posesoryjną, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w toczącym się postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie M. B. z ww. lokalu mieszkalnego.

Organ I i II instancji nie podziela tego poglądu czego dowodem są na wstępie wymienione postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego w omawianej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy, który uzasadniałby zawieszenie postępowania administracyjnego, ponieważ w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania powyższej czynności rejestracyjnej, tj. czy osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana, bowiem zameldowanie jest następstwem zamieszkania w lokalu. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy między przesłanką wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a wynikiem postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. skargę zauważył, iż w sprawie tej nie ma zastosowania przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) dalej powołanej jako ustawa o ewidencji ludności, jak to wskazano w skardze. W niniejszym postępowaniu przedmiotem badania organów jest stwierdzenie spełnienia się przesłanek warunkujących zameldowanie na pobyt stały w danym lokalu, określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Natomiast przedmiotem postępowania przed sądem cywilnym, jest ocena okoliczności mających zaistnieć po upływie około 15 lat od zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu. Okoliczności te nie mają więc znaczenia dla stanu rzeczy istniejącego w dniu zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu, tj. w dniu 10 listopada 1980 r. i bezpośrednio przed tym dniem. Okoliczności naruszenia posiadania i jego ewentualne przywrócenie obecnie przez sąd cywilny, nie mają bowiem znaczenia dla ustalenia okoliczności zamieszkiwania w przedmiotem lokalu przez M. B. przed dniem 10 listopada 1980 r. jako dniem zameldowania w lokalu na pobyt stały. Rozstrzygnięcie sprawy cywilnej nie stanowi więc zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej – meldunkowej.

Odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie narusza prawa.

Od powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę kasacyjną wniosła M. B. reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

" 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię;

- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającą na przyjęciu, że wynik toczącego się postępowania przed sądem cywilnym o przywrócenie posiadania M. B. lokalu nr [...] przy ul. A. nr [...] w W., nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania w tym lokalu M. B.;

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez obrazę zasad postępowania dowodowego: w zakresie zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej oraz swobodnej oceny dowodów - w zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności niewzięcia pod uwagę faktu wykonywania opieki nad chorą na raka matką, która wymagała stałej opieki oraz uniemożliwienia dostępu skarżącej do przedmiotowego lokalu, a organ administracyjny nie zebrał bardzo istotnych dowodów – w niniejszej sprawie i wobec czego nie wyjaśnił istotnych dla rozstrzygnięcia faktów".

Wskazując na powyższe w skardze kasacyjnej, wnosi się o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany zarzutami skargi kasacyjnej. Z urzędu natomiast może jedynie brać pod uwagę przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 ww. przepisu, których w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Nie można uznać za uzasadniony w świetle obowiązujących przepisów zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. bowiem tocząca się sprawa przed sądem cywilnym, a w szczególności jej rozstrzygnięcie, niezależnie od tego jakie by nie było, nie może mieć wpływu na wynik toczącego się postępowania administracyjnego o wymeldowanie M. B. z przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Inne są bowiem przesłanki brane pod uwagę przez sąd cywilny w sprawie o naruszenie posiadania lokalu mieszkalnego, a inne w postępowaniu o wymeldowanie prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie i wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego, niezależnego od uprawnień do danego lokalu. W niniejszej sprawie, jak wynika z jej akt, w postępowaniu administracyjnym chodzi o wykazanie, że M. B. nie spełniała w dacie zameldowania warunków określonych w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, jak i obecnie nie spełnia tych warunków – tym samym zachodzą okoliczności upoważniające organ do wymeldowania jej z urzędu z przedmiotowego lokalu. Fakty te zdaje się są bezsporne, natomiast skarżąca przedstawia okoliczności, które spowodowały takie jej zachowanie i które, jej zdaniem, mogą usprawiedliwiać ten stan faktyczny. W tym przypadku nie ma żadnego związku sprawy cywilnej ze sprawą administracyjną, trudno więc mówić tu o zagadnieniu wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zagadnienie wstępne w tym znaczeniu musi wynikać ze związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dwoma postępowaniami, wynik jednego z postępowań musi mieć bezpośredni wpływ na byt prawny orzeczenia administracyjnego lub sądowego, czyli muszą to być orzeczenia wzajemnie od siebie zależne. W tym przypadku można by uznać, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy administracyjnej, gdyby w skutkach swych mogło ono powodować konsekwencje określone w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., takiej zależności jednak nie ma. Nie jest też słuszne twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że "postępowanie meldunkowe posiada charakter wtórny wobec postępowania sądowego w sprawie sporu o określone uprawnienia", nie jest tak a wręcz odwrotnie, bowiem nie trzeba mieć uprawnień do lokalu mieszkalnego aby spełniać warunki do zameldowania się w nim. Również utrata uprawnień do lokalu nie powoduje automatycznie warunków do wymeldowania osoby z danego lokalu. Dla organów administracji publicznej przyczyny, dla których skarżąca nie zamieszkiwała fizycznie w danym lokalu, będąc w nim zameldowana, nie są istotne, gdyż żaden z przepisów art. 10 czy też art. 15 ustawy nie uzależnia od tego zameldowania czy też wymeldowania i z tego powodu nie można uznać za trafne i uzasadnione naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazane w pkt 2 skargi kasacyjnej. Okoliczności, które tam pełnomocnik skarżącej określa jako istotne dowody w sprawie, być może takimi są, czy będą we wszczętym postępowaniu cywilnym, ale nie w tym postępowaniu administracyjnym kontrolowanym przez Sąd administracyjny.

Wniosek pełnomocnika Z. i J. C. o odrzucenie skargi kasacyjnej, bowiem sprawa dotyczy zawieszenia postępowania, a więc kwestii "wpadkowej" w związku z czym nie służy skarga kasacyjna, nie mógł być uwzględniony z następujących względów. Jeśli się patrzy na kwestię zawieszenia postępowania na tle toczącego się postępowania administracyjnego o wymeldowanie skarżącej, to rzeczywiście można powiedzieć, że jest to postępowanie wpadkowe. Jednak nie jest tak w tej sprawie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż to postępowanie zostało wszczęte na skutek skargi M. B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiające zawieszenia postępowania. Jest to więc w postępowaniu przed sądem administracyjnym jedyna i główna sprawa i zaskarżony wyrok jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 173 § 1 p.p.s.a. i w związku z tym przysługuje od niego skarga kasacyjna, jako właściwy środek odwoławczy. Poza tym, skoro wcześniej pełnomocnik Z. i J. C. nie kwestionował możliwości wniesienia skargi na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to dziwne, że teraz kwestionuje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku jaki zapadł przed sądem I instancji. Już o tym, że nie jest to postępowanie wpadkowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym, świadczy chociażby to, że został wydany wyrok, a nie postanowienie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 250 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.