Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 490/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art.24, 25, 27, art.24 par.1 pkt 5,art.127 par.3,  art.145 par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.134 par.1, art.145 par.1 pkt 2, art.156 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.3 ust.1 pkt 1, art.56 ust.2, art.16 i art.17
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury C. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury C. na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. K. N. (dalej: wnioskodawca , strona , skarżący) zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. (dalej: organ, podmiot zobowiązany) o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

- skanów faktur wystawionych przez firmę A w L. na rzecz dla Regionalnego Centrum Kultury dawniej CHOK w C., począwszy od [...] listopada 2018 roku;

- skanów umów zawartych między A w L. i Regionalnym Centrum Kultury dawniej CHOK w C., począwszy od [...] listopada 2018 roku.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] podmiot zobowiązany poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. w terminie 14 dni od dnia złożenia. Wskazał ,że opóźnienie w udostępnieniu informacji podyktowane jest dużym zainteresowaniem dotyczącym działalności i funkcjonowania Regionalnego Centrum Kultury w C., a co się z tym wiąże, licznym wpływem wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] organ wezwał wnioskodawcę o wykazanie w terminie 14 dni, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego . W tym zakresie organ wskazał , że dokonał analizy wniosku i ustalił, że informacja, o którą strona wnioskuje jest informacją publiczną przetworzoną, niemniej jednak we wniosku nie znalazł wystarczającego uzasadnienia, dlaczego uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu zakres wniosku wymagał zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia skanów określonych dokumentów. Będzie także wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania Regionalnego Centrum Kultury i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo , że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu Regionalnego Centrum Kultury, powinna być uznana za informację przetworzoną bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca pismem z dnia [...] lipca 2019 r. podjął polemikę z organem , wywodząc , że wymienione we wniosku dokumenty stanowią informację prostą, która nie wymaga skomplikowanych analiz czy innych czasochłonnych czynności , stąd jego wniosek nie wymagał wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 104 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2018 poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.) dalej : u.d.i.p. , organ odmówił udostępnienia informacji. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził , że żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter informacji przetworzonych, albowiem wymagane jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych, a także konieczna jest anonimizacja danych osób niepełniących funkcji publicznych . Zakres przedmiotowy wniosku oraz ramy czasowe żądania świadczą o tym, że udostępnienie wnioskowanych dokumentów oznacza konieczność wykonania szeregu czynności, poczynienia znacznych nakładów oraz zaangażowania pracowników organu , co wykracza poza jego bieżącą działalność i realizację jego ustawowych zadań. Organ wskazał dalej , że wniosek nie odnosi się do konkretnych wiadomości czy dokumentów, jakie miałyby podlegać udostępnieniu, ale dotyczy wszystkich dokumentów o określonym charakterze, a więc zbioru dokumentów za okres [...] miesiąca i [...] dni. Organ podkreślił ,że ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji , czyni to przedkładając interes publiczny nad interes strony. Prawodawca ma bowiem na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. W przypadku stwierdzenia, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, wnioskodawca winien zostać wezwany do wykazania, dlaczego uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Taką przesłankę można uznać za spełnioną, gdy wnioskodawca jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.

Zdaniem organu szeroki zakres wniosku wymagający przeanalizowania dokumentów księgowych z okresu [...] miesięcy, a następnie zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Poprzez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony tego prawa. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Jeśli wnioskodawca nie wykaże, że uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podmiot zobowiązany powinien wydać decyzję o odmowie udzielenia tej informacji, opartą na przepisie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Mając na względzie brak wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego w dostępie do wnioskowanej informacji organ odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. strona zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne stwierdzenie, że skany umów oraz faktur począwszy od 2018 r., w których stroną jest A w L., są informacją przetworzoną. Strona wywodziła, że czynności organu, takie jak np selekcja dokumentów, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji. W wyniku ich stosowania nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. W przeciwnym razie nie istniałaby w ogóle informacja nieprzetworzona. Nie stanowi o przetwarzaniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 107 Kpa poprzez nieoznaczenie go jako strona, a wymienienie jedynie w rozdzielniku pisma.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 i art. 17 oraz art. 3 ust. 1 pkt. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji ostatecznej organ przytoczył treść art. 3 ust. 1 pkt 1u.d.i.p. , uznając, że wnioskowana informacja spełnia przesłanki informacji przetworzonej i jako taka może być udostępniona jedynie przy spełnieniu przesłanki szczególnie ważnego interesu społecznego. Zdaniem organu strona nie spełniła przesłanki szczególnie ważnego interesu społecznego. Z kolei odnosząc się do zarzutu braku prawidłowego oznaczenia strony poprzez określenie jej jedynie w rozdzielniku pisma, organ stwierdził ,że przedmiotowa decyzja niewątpliwe określa odbiorcę, którym jest skarżący . W ocenie organu tego rodzaju sformułowanie czyni zadość kodeksowemu wymogowi oznaczenia strony lub stron. W związku z tym nie sposób uznać, by sformułowany w tym zakresie zarzut był uzasadniony.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podmiotowi zobowiązanemu , o zwrot kosztów i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów :

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim skany faktur wystawionych oraz umów zawartych przez Regionalne Centrum Kultury w C. z [...] , począwszy od [...]11.2018 r. są informacją publiczną, poprzez nieudostępnienie powyższej informacji,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia uzyskanie informacji publicznej przetworzonej od wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie i błędne stwierdzenie, że skany faktur oraz umów zawartych od [...]11.2018 r. z A stanowią informację publiczną przetworzoną, gdy takowej nie stanowią,

- art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej we wskazanym terminie,

- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, jeśli brał udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji, poprzez wydaniu decyzji administracyjnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przez tę samą osobę, tj. p o. Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. K. K., co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz działania w sposób budzący zaufanie i pozbawia stronę faktycznej i obiektywnej szansy zastosowania środka odwoławczego, poprzez wydanie obu decyzji przez tę samą osobę.

W uzasadnieniu skarżący wywodził ,że nie można zatem uznać za informację przetworzoną informacji, w których wymazano pewne dane, dokonano pewnych podsumowań czy sporządzenia tabelek. Samo wyszukanie w rejestrach, ewidencjach czy innego rodzaju zestawieniach określonych we wniosku informacji nie stanowi przetworzenia tych informacji. Odmienne założenie powodowałoby konieczność odrzucenia z góry każdego wniosku udostępnienie informacji publicznej. Według skarżącego informacja przetworzona to taka informacja która jest wynikiem pewnego większego wysiłku intelektualnego. Natomiast praktycznie każdy dokument podlegający udostępnieniu będzie przedmiotem dokonywania pewnych czynności technicznych, takich jak skanowanie, anonimizowanie, zaangażowanie pracownika .

Końcowo skarżący podniósł , że obie decyzje administracyjne wydane przez organ zostały podpisane przez tę samą osobę - p.o. Dyrektora RCK - Panią K. K. Natomiast celem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zapewnienie realizacji zasady dwuinstancyjnego postępowania, natomiast wyłączenie pracownika ma na celu zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz działania w sposób budzący zaufanie obywatela do instytucji publicznych. Podkreślił ,że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma na celu zapewnienie, że ponowne rozpatrzenie sprawy nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy zaskarżonej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz.2107 ze zm. ). A zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 2325. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że jest ona obarczoną wadą , wynikającą z naruszenia zasad i przepisów postępowania , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego . Uprawniony bowiem jest najdalej idący zarzut skargi , podnoszący naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019 r. poz.1429 ), dalej: u.d.i.p.. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 16 ust. 1, że odmowa udostepnienia informacji publicznej (...) przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji . Przy czym jak stanowi dalej ust. 2 pkt 1 art.16 u.d.i.p. do tych decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. Przytoczony przepis art.16 u.d.i.p. dotyczy decyzji wydawanych przez organy władzy publicznej. Natomiast z uwagi na szeroko zakreślony przez ustawę o dostępie do informacji publicznej krąg podmiotów zobligowanych do udzielania informacji publicznej , nie będących organami władzy publicznej , konieczne było określenie procedury odmowy udzielenia informacji , gdy podmiotami zobowiązanymi są podmioty wskazane w art.4 ust.1 pkt 2-5 i ust.2 u.d.i.p. Stanowi o tym przepis art. 17 ust.1 u.d.i.p. , wedle którego do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji , nie będących organami władzy publicznej , o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienia informacji przepisy art.16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio. Z kolei ust. 2 tegoż przepisu przewiduje ,że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu , o którym mowa w ust.1 , o ponowne rozpatrzenie sprawy . Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.

W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. , co oznacza , że od decyzji wydanej przez podmiot nie będący organem władzy publicznej przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, które to z kolei w art. 140 k.p.a. odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Z przytoczonych przepisów wynika , że organ rozpatrujący sprawę w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany jest do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom , zawartych w Dziale I Kodeksu postepowania administracyjnego , zatytułowanym "Przepisy ogólne". W dziale tym znajduje się art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiący ,że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że takie brzmienie cytowany przepis uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na podstawie art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej wyżej ustawy wskazano, że " celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy".

Wymaga też podkreślenia ,że zasada wyłączenia pracownika od udziału w sprawie w wyższej instancji stanowi dla strony gwarancję procesową bezstronnego, dwukrotnego rozpoznania sprawy, zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 15 k.p.a. Realizacja tej zasady ma na celu zapewnić, że nikt nie będzie sędzią we własnej sprawie, gdyż z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie ( zob. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Regulacja ta służy stworzeniu warunków przyczyniających się do wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do bezstronności organu administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości ,że przepisy regulujące wyłączenie pracownika organu administracji od ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy pełnią funkcję gwarancji bezstronności i obiektywizmu przy rozpatrywaniu sprawy, a także służą zwiększeniu zaufania do organów administracji. Pracownik organu administracji biorący już wcześniej udział w czynnościach postępowania administracyjnego, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy mógłby być determinowany wcześniej już zajętym stanowiskiem, ma on już bowiem określony pogląd na stan faktyczny sprawy i sposób rozstrzygnięcia tej sprawy. W sytuacji więc gdy ten sam pracownik organu ponownie rozpatruje tą samą sprawę, mogą pojawić się uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego pracownika.

W tym miejscu zasygnalizować jedynie należy ,że zagadnienie dotyczące stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. uprzednio wywoływało rozbieżności w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Na tym tle wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GSP 2/06, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, a także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 60). Według powołanej wyżej uchwały, przepisy o wyłączeniu pracownika powinny mieć zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, jak również do osoby piastującej funkcję organu, gdyż w sytuacji, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika. Jednocześnie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/0 przyjęto ,że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Z uchwały tej wynika, że osoba której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tą samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra, przy czym podgląd wyrażony w tej uchwale ma zastosowanie również do innych jednoosobowych organów administracji.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt SK 3/11 rozstrzygnął wątpliwości co do wykładni przepisów w tym zakresie i orzekł, że art. 127 § 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnej administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy osoba ta wydała zaskarżoną decyzję, jest zgodny z art. 78 w zw. z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Kwestia możliwości wyłączenia pracownika organu monokratycznego, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., była również przedmiotem rozważań składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego , który w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12 (ONSAiWSA 2013, nr 4, poz. 458) stwierdził , że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu." W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Służy więc realizacji konstytucyjnych standardów sprawiedliwości proceduralnej, znajdujących podstawy prawne w art. 2 Konstytucji RP. Potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniona od modelu postępowania administracyjnego. Każde postępowanie powinno dawać gwarancje bezstronnego i rzetelnego, ponownego rozpatrzenia sprawy. Powinny zatem istnieć możliwości wyłączenia pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Wprawdzie wskazana wyżej uchwała wprost odnosi się do stanu prawnego obowiązującego przed 11 kwietnia 2011 r., to stanowisko w niej zawarte znajduje również zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Zmiana w treści przepisu art. 24 § 1 pkt 5, która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., polegająca na usunięciu zwrotu " w niższej instancji" sprawia , że waga argumentów podniesionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale przemawia za potrzebą ich uwzględnienia. We wspomnianej wyżej uchwale wiele uwagi poświęcono wykazaniu, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma także zastosowanie w przypadku dwukrotnego rozpoznawania sprawy przez ten sam organ. W związku z wprowadzeniem omawianej zmiany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. tym bardziej należało opowiedzieć się za potrzebą stosowania powołanego przepisu w przypadku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem Sądu ,pomimo, że powyższe orzeczenia powołują się bezpośrednio na art. 127 § 3 k.p.a. , oczywistym jest, iż mają one zastosowanie również wobec instytucji ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 17 ust.2 u.d.i.p., bowiem ratio legis obu instytucji jest tożsame. Tym bardziej, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego

Konkludując tę część rozważań stwierdzić należy ,że w związku z odesłaniem w art.17 ust.2 u.d.i.p. do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a. zasada , o której mowa wyżej , znajduje zastosowanie również przy ponownym rozpatrywaniu spraw przez podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również pracowników działających z jego upoważnienia .Oznacza to, że w sytuacji, gdy decyzja w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest wydawana przez pracownika pełniącego obowiązki dyrektora organu , to przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie będzie miało wyłączenie, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis art. 24 § 1 k.p.a. określający ustawowe przyczyny wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględnie obowiązujący , a ustawodawca poza przypadkiem wskazanym w 24 § 4 k.p.a. nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.

Przedmiotem skargi w analizowanej sprawie jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej . W badanej sprawie pozostaje poza sporem , że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszo-instancyjna zostały podpisane przez tę samą osobę tj. p.o. Dyrektora RCK K. K. Pełniący obowiązki dyrektora pracownik organu nie jest piastunem organu, lecz pracownikiem organu i podlegał na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłączeniu od rozpoznania sprawy, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości ,że załatwienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno być podjęte przez osobę , która nie brała udziału przy wydawaniu pierwszej decyzji w sprawie. Niedopuszczalne było zatem wydanie zaskarżonej decyzji przez - pełniącego obowiązki dyrektora - pracownika podmiotu zobowiązanego , który wydał decyzję rozpatrując sprawę w pierwszej instancji.

Uregulowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei - o czym była już mowa na wstępie - może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Tym samym trafny okazał się zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzenie powyższego stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 kpa - podstawę do wznowienia postępowania, stanowiącą jednocześnie samodzielną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej , co przewiduje art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości albo w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach .

W ocenie Sądu uchybienie polegające na wydaniu w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy o odmowie udostępnienia informacji publicznej przez tę samą osobę pełniącą obowiązki dyrektora organu , a podlegającą w takiej sytuacji wyłączeniu przy rozpoznaniu sprawy doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej z podstaw stwierdzenia nieważności , określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie , a w konsekwencji zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z kolei odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi , wobec stwierdzonego naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. , byłoby przedwczesne na tym etapie postępowania. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ powinien mieć uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną.