Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1596/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...]2014 r. nr [...]w sprawie odpowiedzialności J. S. ( Strony ,Skarżącego) jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. z siedzibą w J.z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 101 347,00 zł

W dniu [...] 2014 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], w której orzekł odpowiedzialność Skarżącego, jako członka zarządu "A" sp. z o.o. za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 101 347,00 zł, odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 49 446,00 zł, koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 8 059,10 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj

– art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia r. Ordynacja podatkowa przez wydanie decyzji pomimo nie wykazania piastowania przez Stronę funkcji Prezesa Zarządu w okresie od 20.04.2007 r. do 28.07.2011 r.,

– art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4 i art. 108 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji pomimo nie wystąpienia bezskuteczności egzekucji wobec "A" sp. z o.o.

– art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,

– art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmówienie przeprowadzenia dowodu z całości dokumentacji księgowej "A" sp. z o.o. znajdującej się w aktach sprawy karnoskarbowej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w J., a tym samym pozbawienia Strony próby wykazania nieistnienia zaległości podatkowych Spółki objętych decyzją, a co za tym idzie bezprzedmiotowości niniejszego postępowania,

– art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmówienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego T. D. z dnia 20.06.2014 r. wydanej w sprawie karnej skarbowej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w J. sygn. akt [...] K. [...]/12 i znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, a tym samym pozbawienia Strony próby wykazania nieistnienia zaległości podatkowych Spółki objętych decyzją, a co za tym idzie bezprzedmiotowości niniejszego postępowania,

– art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wybiórcze zebranie materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a w szczególności dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie bilansów za lata 2007, 2008, 2009 r.

Przedstawiając zarzuty Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie zgodnie z art. 233 § 2 o. p. uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzje organu I instancji uznał, że wobec doręczenia zaskarżonej decyzji w roku 2014, dopiero w 2017 roku upłynie termin przedawnienia orzeczonych zobowiązań osoby trzeciej, o których mowa w art. 118 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanym przepisem przedawnienie zobowiązania wynikającego decyzji o odpowiedzialności następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, a przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o tym, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia [...] 2012 r. z uwagi na prowadzone postępowanie karne - skarbowe (również przed Sądem Rejonowym w J. [...] Wydział Karny). Zgodnie z zapisem art. 70 § 6 pkt 1 o. p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zarzuty ogłoszono podejrzanemu w dniu [...] 2012 r podczas przesłuchania w Urzędzie Kontroli Skarbowej w R.

W związku z faktem, iż termin płatności przedmiotowego podatku upływał 31.03.2009 r., a tym samym od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa do dnia wydania kwestionowanej decyzji, nie upłynęło 5 lat, nie został naruszony również art. 118 § 1 o. p.

Ponieważ organ I instancji orzekł również odpowiedzialność Strony za koszty egzekucyjne powstałe w związku z przymusowym dochodzeniem przedmiotowej zaległości, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 27.02.2012 r. Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) do należności stanowiących dochody budżetów państwa lub samorządów stosuje się przepisy Działu III ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Regulacja ta objęła zatem koszty postępowania egzekucyjnego uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Od dnia wejścia w życie art. 67 ww. ustawy, tj. od dnia 1.01.2010 r., koszty egzekucyjne podlegają zatem przedawnieniu na zasadach określonych w art. 70 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie, objęte zaskarżoną decyzją koszty egzekucyjne powstały w dniu 30.01.2012 r., a więc zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej, na mocy odesłania zawartego w art. 67 ustawy o finansach publicznych, termin ich przedawnienia upływa z końcem 2017 r. W świetle powyższych ustaleń, należy przyjąć, że koszty egzekucyjne, za które orzeczono odpowiedzialność Strony, nie uległy przedawnieniu

Dalej organ wskazał, że zaległość wynika z wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. decyzji z dnia [...] 2011r. nr [...], która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Decyzja ta został doręczona spółce w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Organ zwrócił uwagę, że dnia 30.06.2008 r. została podjęta uchwała o powołaniu prezesa zarządu spółki "A" w osobie Strony na kolejny rok obrachunkowy to jest 2008 r., zaś następna uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 30.06.2009 r. poświadczała fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez stronę, gdyż przedłożył on do zatwierdzenia sprawozdanie finansowe spółki za 2008 rok oraz został powołany do pełnienia dotychczasowej funkcji również w następnym roku obrachunkowym to jest 2009 r. Oznacza to, że odwołujący w wymienionym okresie pełnił funkcję członka zarządu jednoosobowo i zgodnie z zapisem art. 116 O.p. podlegał odpowiedzialności za zaległości podatkowe (w brzmieniu § 2 art. 116 O.p. obowiązującym w 2008 r.) z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. Termin płatności zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., upływał 31.03.2009 r. to jest w dacie, w które skarżący pełnił funkcje prezesa zarządu.

Według organu, spełniony został również dalszy warunek odpowiedzialności podatkowej zarządcy w postaci bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z uwagi na nieuregulowanie kwoty zaległego podatku przez Spółkę "A" wierzyciel, wystawił w dniu 27.01.2012 r tytuły wykonawcze nr [...] dla kwoty stanowiącej należny podatek dochodowy oraz nr [...] dla kwoty nienależnie zwróconej nadpłaty wykazanej przez Spółkę w zeznaniu podatkowym za 2008 r. W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z zaległościami Spółki poszukiwano majątku zobowiązanego. Odnośnie posiadania przez Podatnika ewentualnych nieruchomości lub prawa wieczystego użytkowania, uzyskano informacje, z których wynika, że w rejestrze Ksiąg Wieczystych "A" sp. z o.o. nie figuruje na dzień 13.05.2010 r. ani na dzień 13.03.2012 r. Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Jeleniej G. poinformował w dniu 21.04.2010 r., że "A" sp. z o.o. nie figuruje w ewidencji gruntów, jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty. Również w rejestrze Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie figuruje "A" sp. z o.o. jako właściciel. Bezskuteczne okazało się zajęcie rachunków bankowych spółki. Istotnym elementem potwierdzającym fakt bezskuteczności egzekucji jest wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w dniu [...]2013 r. postanowienie nr [...]. W postanowieniu wskazano na bezskuteczność egzekucji, a ponadto stwierdzono, iż w związku z zajęciem rachunku bankowego Spółki otrzymano informację zwrotną banku, że brak jest środków na rachunku bankowym spółki oraz że nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej wobec Spółki.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. powyżej przywołane okoliczności świadczą o tym, że prowadzona wobec Spółki "A" egzekucja okazała się bezskuteczna, a tym samym warunek bezskuteczności egzekucji wobec majątku podmiotu głównego, umożliwiający podjęcie orzeczenia w trybie art. 116 § 1 o.p., został dopełniony.

Organ odwoławczy podniósł, że strona nie wykazała, ażeby zaistniały okoliczności uwalniające ją od odpowiedzialności. Przede wszystkim nie wskazała mienia, z którego egzekucja jest realna i pozwoliłaby na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki "A" w znacznej części.

Po wtóre nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości pomimo, że zaistniała ku temu podstawa. W tym zakresie organ podniósł, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2008 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm., w skrócie: "p.u.n.") upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z treści art. 11 § 1 ww. ustawy wynika, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Należy przyjąć, że niewykonywanie wymagalnych zobowiązań winno mieć względnie trwały charakter i tak też było w niniejszym przypadku, gdyż nie zostało wykonane zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r., a także inne, których wierzycielem był Naczelnik Urzędu Skarbowego w J.: w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2010 r. oraz styczeń i marzec 2011 r., z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za maj, wrzesień i listopad 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (od wynagrodzeń pracowników) za okres od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do maja 2011 r., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r.

Ponadto spółka nie regulowała także swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i ciążyły na niej zaległości za okres od grudnia 2008 r. do czerwca 2009 r. Organ prowadzący egzekucję wobec spółki z uwagi na jej bezskuteczność umorzył postępowanie egzekucyjne, również wobec zaległości, których wierzycielem był Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Według organu, mając na względzie choćby jedynie okoliczność powstania ww. zaległości publicznoprawnych złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki powinno mieć miejsce po powstaniu ww. zaległości, w czasie gdy J. S. pełnił funkcję członka zarządu tj. do dnia 28.07.2011 r. Z zestawienia zaległości wynika, iż spółka trwale zaprzestała płatności zobowiązań publicznych już w roku 2009, a w roku 2010 z uwagi na brak zapłaty zobowiązań publicznych nastąpiła bezspornie okoliczność uzasadniająca wniosek o ogłoszenie upadłości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie było podstaw do prowadzenia dowodu z całości dokumentacji rachunkowej spółki "A" na okoliczność wykazania braku zaległości ciążących na osobie prawnej, albowiem odpowiedzialność zarządcy orzekana jest w stosunku do zaległości wynikających z ostatecznej decyzji określającej te zaległości (ustalającej zobowiązanie podatkowe), zaś w sprawie z ostatecznej i prawomocnej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] 2011 r. (nr [...]), doręczonej spółce w trybie art. 150 O.p.

Dalej nawiązując do argumentacji odwołującego organ zauważył, że obecnie spółka nie prowadzi czynnie działalności gospodarczej i nie osiąga obrotów, co wynika z tego, że nie składa deklaracji podatkowych (za lata 2012 i 2013 złożono jedynie dwie deklaracje dla podatku od towarów i usług na kwotę 0 zł, zaś ostatnie zeznanie w podatku dochodowym od osób prawnych było złożone za 2011 rok.).

Powyższą decyzję organu odwoławczego J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze strona postawiła zarzuty naruszenia:

– prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 108 Ordynacji podatkowej przez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące przyjęciem odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. pomimo niespełnienia się pozytywnych przesłanek stanowiących o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe;

– przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, 122 oraz art. 187 § 1 o.p. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez nie przeprowadzenie dowodu z całości dokumentacji księgowej "A" Sp. z o. o., znajdującej się w aktach sprawy karnoskarbowej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w J., sygn. akt [...] K. [...]/12, 3 tym w szczególności dowodu z opinii biegłego sądowego.

– przepisów postępowania tj. art. 121 § 1 o.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

– naruszenie zasady dubio pro tributario - która wprowadza nakaz rozstrzygania na korzyść podatnika, albo przynajmniej zakaz rozstrzygania na jego niekorzyść wszelkich wątpliwości faktycznych oraz prawnych, poprzez przyjęcie, iż spełniły się przesłanki do powstania odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o.

– naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu strona podniosła, że sam wpis i wykreślenie członka zarządu z rejestru przedsiębiorców KRS nie ma charakteru konstytutywnego, zaś organ nie ustalił, kiedy skarżący realizował funkcję członka zarządu. Nie wykazano również aby egzekucja była prowadzona do całości majątku spółki "A". Samo tylko zajęcie rachunku bankowego było niewystarczające dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Bezzasadnie oddalono wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji księgowej "A", złożonej do akt sprawy karnej skarbowej przed Sądem Rejonowym w J. Zapoznanie się z tą dokumentacją pokazałoby, że spółka prawidłowo rozliczyła podatek dochdowy i nie wystąpiły zaległości, za które orzeczono o odpowiedzialności strony. Odmowa przeprowadzenia dowodu podważyła zaufanie do organów podatkowych.

Nieprawidłowo organ dokonał oceny sytuacji finansowej spółki na podstawie danych w bilansie za lata 2007-2009, natomiast nie ustalił, jak jest aktualna jej sytuacja.

Wniosła strona o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie była uzasadniona.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości działań podjętych przez organy podatkowe w zakresie stwierdzenia, że w sprawie zaistniały podstawy do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, w której pełnił funkcję członka zarządu.

Będące postawą orzekania w niniejszej sprawie przepisy art. 107 § 1 i art. 116 § 1 O.p. stanowią, że w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie (art. 107 § 1 O.p.), a w przypadku spółki z ograniczona odpowiedzialnością, za zaległości podatkowe tej spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 O.p.).

Z zapisów tych wynika, co zasadnie wyłożyły organy podatkowe, że odpowiedzialność osoby trzeciej, zaś w przedmiotowym przypadku członka zarządu "A" sp. z o.o. z siedzibą w J., ma charakter posiłkowy.

Przyjmując odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. organy podatkowe zobowiązane były wykazać, że podmiot odpowiedzialny pełnił funkcję członka zarządu takiej spółki w okresie kiedy powstała zaległość oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Pozostałe okoliczności opisane w treści art. 116 § 1 O.p. powinien wykazać podmiot odpowiadający posiłkowo, celem uwolnienia się od odpowiedzialności.

W rozpoznawanej sprawie nie ma pomiędzy stronami sporu, co do takiego pojmowania rozkładu ciężaru dowodzenia, jak i zaistnienia przesłanek, które ma wykazać organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Skarżący niewątpliwie w dacie powstania zaległości, obciążających spółkę z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, pełnił (jednoosobowo) funkcję członka zarządu. W odniesieniu do tego podatku za 2008 r., termin płatności przypadał na dzień 31 marca 2009 r..

Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów zwyczajnych zgromadzeń wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" (między innymi kolejnych: z dnia 29.10.2007 r., z dnia 30.06.2008 r. oraz z dnia 30.09.2009 r.) wynika, że J. S. pełnił jednoosobowo funkcję członka zarządu spółki w okresie powstania zaległości podatkowych. Podkreślić także należy, że w toku postępowania skarżący nie wskazał żadnych dowodów, które mogłyby podważyć treść ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w zakresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki. Należało, więc uznać, że organy podatkowe posiadały kompetencję do orzeczenia wobec skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy podatkowe wykazały także istnienie kolejnej przesłanki wynikającej z treści art. 116 § 1 O.p., a mianowicie bezskuteczności egzekucji wobec spółki.

Na wstępie wskazać trzeba, że pojęcia "bezskuteczności egzekucji" nie wyjaśnia, ani ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), ani ustawa Ordynacja podatkowa. Tak więc pojęcie to należy definiować, zgodnie z wykładnią językową, jako "nieprzynoszące pożądanych rezultatów". Tym samym bezskuteczność egzekucji będzie miała miejsce, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku podatnika, zastosowanie różnych sposobów egzekucji, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia (w całości) roszczenia podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono, że warunkiem uznania bezskuteczności egzekucji jest jej formalne przeprowadzenie, a także, iż stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. uchwała składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.12.2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, publ. ONSAiWSA nr 2/2009, poz. 19).

W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 108 § 2 O.p., postępowanie wobec skarżącego, jako osoby trzeciej wszczęto postanowieniem z dnia [...]2013 r., podjętym po wydaniu decyzji określającej spółce kwotę zwrotu różnicy podatku za maj i wrzesień 2008 r. oraz zobowiązanie podatkowe za listopad 2008 r. (decyzja z dnia [...]2011 r.). Przed wszczęciem postępowania wobec spółki przeprowadzono także postępowanie egzekucyjne.

Jak wynika z akt sprawy, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] 2012 r., między innymi obejmujących przedmiotowe zaległości podatkowe ([...] i [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne, w toku którego próbował dokonać zajęć rachunków bankowych spółki, wskazanych w dokumencie rejestracyjnym. Wraz z informacją dotyczącą zajęcia rachunku bankowego zobowiązanemu przesłano także tytuły wykonawcze. W odpowiedzi na zajęcie rachunku bankowego "B" S.A. wskazał, że nie prowadzi rachunków bankowych, których posiadaczem jest spółka, zaś "C" S.A. podało, że na rachunku bankowym nie znajdują się żadne środki pieniężne. Z tego względu organ egzekucyjny rozpoczął poszukiwania majątku spółki. Odnośnie ewentualnych nieruchomości lub prawa wieczystego użytkowania, uzyskał informacje, iż spółka nie figuruje w rejestrze ksiąg wieczystych oraz w ewidencji gruntów. Również w rejestrze Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie odnaleziono odpowiednich ruchomości spółki. Z tego względu postanowieniem z dnia [...] 2013 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne. W treści postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że wobec rachunków bankowych doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej.

Oceniając te fakty, Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie przyjęły, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Twierdzenia tego nie mogą zanegować zgłoszone w skardze zarzuty, które bez szerszej argumentacji deprecjonują ogólnie podjęte przez organ działania. Chybiona jest teza skargi, że organ egzekucyjny próbował jedynie zaspokoić się z nieistniejącego rachunku bankowego. Jak dowiedziono, organ egzekucyjny poszukiwał majątku zobowiązanego, jednakże w ich wyniku nie odnaleziono majątku. W sumie więc organy prawidłowo przyjęły, że spełnione zostały przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległe zobowiązania tego podmiotu.

Gdy zaś chodzi o istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność zarządcy, to i w tym zakresie zasadnie przyjął Dyrektor Izby Skarbowej, że okoliczności takie nie wystąpiły.

Odnośnie pierwszej z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu tj. wykazania, że zgłoszenie wniosku o upadłość (układ) nastąpiło we właściwym czasie, albo że za niezgłoszenie takiego wniosku skarżący nie ponosi odpowiedzialności, należy wskazać, że zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny "jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 p.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych" (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003 r., s. 41-42).

W świetle przytoczonych wyżej uwag, zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że w realiach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w czasie pełnienia przez J. S. funkcji członka zarządu. Przypomnieć należy, że skarżący pozostawał członkiem zarządu spółki "A" w dacie powstania zobowiązania za 2008. Funkcję tę pełnił do dnia 28.07.2011 r. (na podstawie historii wpisów w KRS).

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że spółka posiadała w zakresie należności publicznoprawnych, których wierzycielem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2008 r., miesiące od stycznia do października 2010 r. oraz styczeń i marzec 2011 r., z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za maj, wrzesień i listopad 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (od wynagrodzeń pracowników) za okres od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do maja 2011 r., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Podkreślić należy, iż zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2010 r. oraz styczeń i marzec 2011 r., a także z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do maja 2011 r. wynikają z deklaracji VAT-7 i PIT-4R składanych przez spółkę. Spółka nie regulowała także swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i ciążyły na niej zaległości za okres od grudnia 2008 r. do czerwca 2009 r. Organ prowadzący egzekucję wobec Spółki z uwagi na jej bezskuteczność umorzył postępowanie egzekucyjne, również wobec zaległości, których wierzycielem był Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W tym miejscu należy wskazać, że wymienione w przepisach art. 11 p.u.n. przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny, dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców, a tym samym obliguje reprezentantów do złożenia stosownego wniosku, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 p.u.n.). Zdaniem Sądu, wskazane przez organy podatkowe zaległości podatkowe spółki uzasadniały złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jak ustaliły zaś organy podatkowe, spółka trwale zaprzestała płatności zobowiązań publicznych już w 2009 r. i stan ten utrzymywał się także w roku następnym (2010).

Prawidłowo więc uznały organy podatkowe, że strona nie wykazała, aby w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Organy podatkowe ustaliły również, że po stronie skarżącego nie zaistniała przesłanka braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o upadłość. Należy zgodzić się z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na niepodejmowanie przez skarżącego działań mających na celu uregulowanie zobowiązań spółki i ochronę wierzycieli. Istotna jest także postawa skarżącego który - jak trafnie przyjęto w sprawie podatkowej - mimo świadomości o istnieniu ww. zaległości podatkowych, zaniechał złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości, co - w ocenie Sądu - należy potraktować jako przejaw zawinienia po stronie członka zarządu. Skarżący nie wykazał także mienia, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W sumie więc prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że nie zaistniała żadna z przesłanek negatywnych, która wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Sąd nie zauważył również, aby organy podatkowe naruszyły powoływane w skardze przepisy procesowe. W opinii Sądu, odmowa przeprowadzenia dowodów z dokumentacji księgowej spółki była uzasadniona. Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że zgromadzone przez Sąd Rejonowy w J. dokumenty nie były istotne dla orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Przedmiotem bowiem postępowania było jedynie określenie pozytywnych i negatywnych przesłanek do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nie zaś badanie istnienia zobowiązania podatkowego. Podkreślić trzeba, że zaległości podatkowe spółki wynikały z ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] 2011 r., która - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Z tego względu jako bezprzedmiotowe należy uznać wszystkie zarzuty strony dotyczące wadliwości decyzji wymiarowej. Zdaniem Sądu, dopóki decyzja wymiarowa nie zostanie w odpowiednim trybie wzruszona przez organy podatkowe, skarżący nie może powoływać się - w toku postępowania o orzeczenie odpowiedzialności członka zarządu - na jej wadliwość. Inne wnioski byłyby nie do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, określonej w art. 128 O.p.

Sąd nie zgadza się również z zarzutami skarżącego, że organy podatkowe w sposób wybiórczy zebrały materiał dowodowy w sprawie, w szczególności dokonały ustaleń faktycznych na podstawie odległych bilansów z lat 2007, 2008 i 2009 r. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie, spółka nie składała deklaracji ani zeznań podatkowych, z których wynikałoby, że aktywnie prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej przychody. Ostatnie zeznanie podatkowe spółki dotyczyło bowiem 2011 r. (CIT-8), zaś ostatnia deklaracja podatkowa - złożona przez spółkę w dniu 25.06.2013 r. - dotyczyła podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiąc maj 2013 r. Przy czym deklarowana kwota z tej deklaracji wyniosła 0 zł. Natomiast poprzedzająca ją deklaracja spółki w podatku od towarów i usług (za wrzesień 2012 r.) również wskazywała kwotę 0 zł.

Zdaniem Sądu, przy takich ustaleniach prawidłowo organy podatkowe uznały, że spółka nie prowadzi czynnie działalności gospodarczej oraz nie uzyskuje obrotów oraz dochodów. Bezpodstawnie więc strona wskazywała, że organy podatkowe oparły swoje twierdzenia jedynie na bilansach za lata poprzednie, bez odniesienia do aktualnej sytuacji finansowej spółki. Za Dyrektorem Izby Skarbowej należy również wskazać, że gdyby sytuacja finansowa spółki byłaby dobra, to skarżący byłby w stanie wskazać mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. W konsekwencji Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały zebrały i oceniły materiał dowodowy z poszanowaniem zasad wynikających z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 189 O.p.

Sąd nie dostrzegł również, aby w toku postępowania doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy uzasadniający podjęte rozstrzygnięcie, umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu i zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie. Analogicznie postępowanie (odwoławcze) przeprowadził Dyrektor Izby Skarbowej. Ponadto organy podatkowe w pełni ustosunkowały się do wniosku dowodowego strony o dołączenie do akt sprawy materiałów z postępowania sądowego i wyraziły tożsame negatywne stanowisko. Nie sposób więc uznać, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.

W ocenie Sądu prawidłowo też organy oceniły, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zaległości podatkowych. Wobec doręczenia decyzji I instancji w roku 2014, dopiero w 2017 roku upłynie termin przedawnienia orzeczonych zobowiązań osoby trzeciej, o których mowa w art. 118 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanym przepisem przedawnienie zobowiązania wynikającego decyzji o odpowiedzialności następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, a przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o tym, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia [...] 2012 r. z uwagi na prowadzone postępowanie karne - skarbowe (również przed Sądem Rejonowym w J. [...] Wydział Karny). Zgodnie z zapisem art. 70 § 6 pkt 1 o. p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zarzuty ogłoszono podejrzanemu w dniu [...] 2012 r podczas przesłuchania w Urzędzie Kontroli Skarbowej w R.

W związku z faktem, iż termin płatności przedmiotowego podatku upływał 31.03.2009 r., a tym samym od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa do dnia wydania kwestionowanej decyzji, nie upłynęło 5 lat, nie został naruszony również art. 118 § 1 o. p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.