Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 613/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi "D" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 marca 2022 r. nr UP-232/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "ZUS" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej jako "u.s.u.s."), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2021 r., odmawiającą D. Sp. z o.o. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") umorzenia należności z tytułu składek.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Dnia 15 czerwca 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Motywując ww. wniosek Skarżąca wskazała na spadek przychodów w 2021 r., podkreślając, że w marcu i kwietniu 2020 r. wynosił on odpowiednio 103.822,00 zł netto i 242.139,00 zł netto, a w marcu i kwietniu 2021 r. – 42.844,00 zł netto i 2.250,00 zł netto.

2.2. Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając wniosek Skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek, odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 138.690,34 zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne – za okres 02.2020 – 04.2021 w łącznej kwocie 117.808,53 zł, w tym z tytułu:

- składek – 106.359,53 zł,

- odsetek liczonych na 15 czerwca 2021 r. – 11.449,00 zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne – za okres 02.2020 – 04.2021 w łącznej kwocie 4.461,00 zł z tytułu odsetek liczonych na 15 czerwca 2021 r.

c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – za okres 02.2020 – 04.2021 w łącznej kwocie 16.420,81 zł, w tym z tytułu:

- składek – 15.413,81 zł,

- odsetek liczonych na 15 czerwca 2021 r. – 1.007,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił szczegółowo ustalenia odnoszące się do sytuacji finansowej Skarżącej, przyjęte w szczególności na podstawie danych zawartych w bilansach oraz rachunkach zysków i strat za lata 2018 – 2020 oraz w raporcie wspomagającym wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. Organ powołał treść art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i stwierdził, że w sprawie Spółki nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. ZUS zauważył też, że mocą regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być w nadzwyczajnych okolicznościach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, dalej jako "rozporządzenie"). Przepis ten jednak dotyczy tylko należności za osobę samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą, a na koncie Spółki figurują należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników. Jednocześnie organ zaznaczył, że zaległość dotyczy okresu od lutego 2020 r., tj. przed wystąpieniem drastycznego spadku dochodów Skarżącej, że dla kwestii umorzenia zaległości nie mają znaczenia okoliczności związane z ich powstaniem oraz że potrącanie składek z wynagrodzenia pracownika i nieodprowadzanie ich do ZUS stanowi naruszenie norm prawa. Ponadto organ zwrócił uwagę na regulacje składające się na tzw. Tarczę Antykryzysową, które przewidują wsparcie mające zapobiegać skutkom epidemii koronawirusa, w tym ulgę w opłacaniu składek, z której Spółka dwukrotnie skorzystała.

2.3. Decyzją z dnia 23 marca 2022 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 listopada 2021 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji ZUS przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że organ oparł rozstrzygnięcie na wnikliwej analizie wszystkich zebranych w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów oraz dostępnych informacji.

ZUS wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika m.in., że Skarżąca jest mikroprzedsiębiorcą, nie działa w strukturze grupy kapitałowej, nie posiada majątku nieruchomego, praw majątkowych i wierzytelności oraz nie znajduje się w likwidacji, upadłości lub postępowaniu restrukturyzacyjnym. Przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek nie zostało wdrożone, a okres ich dochodzenia na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. jeszcze nie upłynął. Majątek Spółki rozumiany jako suma aktywów według ustaleń organu wynosił: na dzień 1 stycznia 2018 r. – 695.541,77 zł, na dzień 31 grudnia 2018 r. – 1.273.644,29 zł, na dzień 31 grudnia 2019 r. – 2.036.501,61 zł, a na dzień 31 grudnia 2020 r. – 2.558.428,12 zł. W 2018 r. Spółka uzyskała tytułem zysku z działalności operacyjnej kwotę 210.890,31 zł (zysk netto 117.870,81 zł), w 2019 r. kwotę 1.592.693,00 zł (zysk netto 1.448.838,17 zł), a w 2020 r. kwotę 774.778,14 zł (zysk netto 706.518,02 zł). Na podstawie raportu wspomagającego wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. organ stwierdził, że w wymienionym okresie Spółka poniosła stratę w wysokości 19.636,07 zł.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy. Organ zaznaczył, że dopiero zaistnienie którejkolwiek z określonych w ww. przepisie przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności, przy czym organ nie ma prawnego obowiązku ich umorzenia, a tylko taką możliwość.

ZUS wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła ponieważ wniosek złożyła osoba prawna, a przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym oraz nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. również zdaniem organu nie zachodzi, ponieważ Skarżąca nie zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej i nadal jest wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. według organu także nie zachodzi, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi Skarżąca, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ wniosek złożyła osoba prawna, a upadłość, o której mowa w części III w tytule IV ustawy Prawo upadłościowe dotyczy osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. również nie zachodzi, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem organu nie zachodzi też przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., ponieważ nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, jako że przymusowe dochodzenie należności nie zostało wdrożone oraz istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na członków zarządu.

Zdaniem organu dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

Organ wskazał, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydane na jego podstawie rozporządzenie nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ dotyczą wyłącznie należności z tytułu składek za osoby prowadzące działalność gospodarczą, które są jednocześnie ich płatnikami.

ZUS zauważył, ze jest związany przepisami prawa i wobec braku spełnienia którejkolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności ustawodawca nie przyznał organowi kompetencji do umarzania należności z tytułu składek. Nie znaleziono zatem podstaw do uchylenia decyzji z dnia 19 listopada 2021 r.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję ZUS, wnosząc o jej uchylenie w całości. Uzasadniając skargę Spółka powtórzyła swoje twierdzenia odnośnie spadku przychodów spowodowanych pandemią. Wskazała, że nie jest w stanie uregulować tak dużych zaległości ze względu na trudną sytuację finansową i bez pomocy będzie zmuszona do zakończenia działalności oraz zlikwidowania obecnych miejsc pracy.

4. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ZUS.

5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydanej przez organ decyzji utrzymującej w mocy decyzję ZUS z dnia 19 listopada 2021 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzji art. 28 u.s.u.s. Wskazany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Jak wynika z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile regulacja powyższa, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

W przypadku obu ww. rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne ustawodawca pozostawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie obowiązku zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oznacza, że z woli ustawodawcy nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki, której wystąpienie jest warunkiem ewentualnego umorzenia, organ rentowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga w postaci umorzenia zaległości składkowych czy odsetek stanowi niewątpliwie odstępstwo od reguły, jaką jest płacenie składek ubezpieczeniowych, zatem musi ona mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego zobowiązanego niezależnych. Kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ rentowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na istnienie przesłanki umorzenia należności oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyniłby bowiem wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen.

5.4. Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż analiza akt sprawy pozwala uznać, że organ rentowy w sposób wystarczający zebrał dostępny mu materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Wyprowadzony z tej oceny wniosek, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia zaległości, nie został skutecznie podważony.

Nie budzi wątpliwości ustalenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Skarżąca również stanowiska organu w tym zakresie nie kwestionuje.

Materiał dowody zgromadzony w sprawie nie przysporzył żadnych informacji, aby w sprawie prowadzone było postępowanie na podstawie ustawy Prawo upadłościowe, co wyklucza ziszczenie się przesłanek z punktów 2, 4 i 4b. Nie zaszły też przesłanki z pkt 1 i pkt 4c (jako że wniosek złożyła osoba prawna), ani z pkt 4a (kwota zadłużenia przekracza koszty upomnienia). Nie można mówić także o spełnieniu przesłanki z pkt 3, ponieważ Spółka nie zaprzestała wykonywania działalności i nadal jest wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS, ani z pkt 5 i z pkt 6, biorąc pod uwagę fakt, że należności z tytułu składek nie były jeszcze dochodzone w drodze egzekucji.

Bez wątpienia w sprawie nie znajdują zastosowania również art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie. Przepisy te, co wynika wprost z treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s., dotyczą tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, a więc tylko należności za osobę samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą. Tymczasem a na koncie Spółki figurują należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organ zasadnie przyjął, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki wynikające z ww. przepisów, na podstawie których ZUS mógłby dokonać umorzenia należności Spółki z tytułu składek.

Jeszcze raz należy w tym miejscu podkreślić, że decyzja w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter uznaniowy, jednakże ustawodawca nie pozostawił organowi całkowitej swobody co do wyboru rozstrzygnięcia ani też nie zezwolił na dowolność. Swoboda wyboru rozstrzygnięcia zawarta jest w granicach ściśle określonych przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1807/14; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1124/14; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. i w § 3 rozporządzenia. Użyty w art. 28 ust. 1 i ust. 3a zwrot "składki mogą być umarzane" w sytuacjach określonych w tych przepisach należy rozumieć jako sprecyzowanie uprawnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do umorzenia składek, z którego wynika przede wszystkim, że w innych sytuacjach ZUS nie ma prawa składek umarzać. Zatem jeśli ZUS ustali, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności z tytułu składek określona we wskazanych przepisach, to ma obowiązek odmówić umorzenia tych należności, a taka decyzja nie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 552/20; CBOSA).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że odmowa umorzenia należności Skarżącej z tytułu składek była uzasadniona.

5.5. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez Skarżącą, dotyczącej jej trudnej sytuacji finansowej, spowodowanej spadkiem przychodów z powodu pandemii COVID-19, Sąd zauważa, że prowadzone postępowanie dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2020 r. do kwietnia 2021 r. Oznacza to, że Spółka nie wywiązywała się z obowiązku opłacania należności już od lutego 2020 r., a więc w okresie, gdy nadal osiągała wysokie dochody. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, tj. bilansów oraz rachunków zysków i strat w wariancie porównawczym za lata 2018 – 2020, majątek Spółki rozumiany jako suma aktywów wynosił na dzień 31 grudnia 2019 r. 2.036.501,61 zł, a na dzień 31 grudnia 2020 r. 2.558.428,12 zł, przy czym w 2020 r. Skarżąca uzyskała tytułem zysku z działalności operacyjnej kwotę 774.778,14 zł (zysk netto 706.518,02 zł).

Zatem w 2020 r., w czasie trwania pandemii, Skarżąca uzyskała znaczny dochód, umożliwiający jej zapłatę należności z tytułu składek, jednak mimo to należności tych nie regulowała. Należy w tym miejscu podkreślić, że sposób, w jaki Spółka gospodaruje swoim majątkiem, a więc czy posiadane środki przeznacza na regulowanie należności publicznoprawnych, czy też na inne cele, jest wynikiem jej samodzielnych decyzji i to ona ponosi za nie odpowiedzialność.

Spadek przychodów w 2021 r., na który powołuje się Skarżąca, nie uzasadnia umorzenia ww. należności także z tego względu, że uzyskiwanie niższych przychodów nie może być rekompensowane umorzeniem należności z tytułu składek. Konsekwencje związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w szczególności związane z tym ryzyko, obciążają bowiem Skarżącą. Jest ona zobowiązana do opłacenia należnych składek, w ustawowo określonych terminach, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet strat, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek, a brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podkreślić przy tym należy, że umorzenie należności z tytułu składek stanowiłby wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania, tymczasem Skarżąca wciąż prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu przychody.

5.6. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.