Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 222/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 9, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 335/17 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 335/17, oddalił skargę M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków.

Wspomniany wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] marca 2016 r. wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie "PINB" lub "organ I instancji") pismo M. J. opisujące zły stan techniczny budynku na działce nr [...], którego jest współwłaścicielem w 1/7 części oraz wykonane w tym budynku samowolnie roboty budowlane. W dniu [...] marca 2016 r. wnioskodawca w siedzibie organu doprecyzował, że postępowanie w sprawie powinno dotyczyć samowolnie wykonanego otworu w ścianie szczytowej budynku, zrealizowanego przez jednego z współwłaścicieli w celu uzyskania dostępu do sąsiedniego budynku na działce nr [...], którego sprawca samowoli jest właścicielem w całości.

Mając powyższe na uwadze PINB wszczął postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego stanowiącego własność L. i K. C. poprzez wykucie otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku na działce nr [...] w [...]. W toku postępowania M. J. twierdził, że budynek sąsiedni zbyła gmina w przetargu ogłoszonym w 2000 r. Według warunków przetargu budynek miał być zburzony przez nabywcę. Warunek ten nie został dotrzymany, budynek napiera na budynek sąsiedni i pogarsza jego stan techniczny. Według skarżącego, PINB powinien wymusić na inwestorze naprawienie szkód i podjąć starania o unieważnienie umowy zbycia mu budynku wobec niedotrzymania warunków przetargu.

Decyzją z [...] października 2016 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn.zm.) – dalej w skrócie "Pr.bud.", odstąpił od nałożenia obowiązków wymienionych w tym przepisie. Według ustaleń poczynionych przez organ I instancji, inwestorzy około 2000 r. wykonali w ścianie szczytowej budynku otwór drzwiowy o wymiarach 83 x 203 cm, w którym osadzona została stolarka drzwiowa. Zgodnie z oceną techniczną dostarczoną przez inwestorów w wykonaniu postanowienia dowodowego organu, opisane roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i w sposób prawidłowy technicznie. Roboty te nie wpływają negatywnie na bezpieczeństwo użytkowania budynku. Nie ma potrzeby poprawienia robót. Zgłoszone przez M. J. pogorszenie stanu technicznego budynku powstało w okresie jego użytkowania i bez związku z robotami wykonanymi przez inwestorów. W ocenie organu roboty wymagały pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Uzasadniało to przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Pr.bud. i rozważenie sposobu rozstrzygnięcia. Dokonane ustalenia wykluczają nałożenie na inwestorów jakichkolwiek obowiązków, co uzasadniało wydanie wspomnianej wyżej decyzji.

W odwołaniu skarżący powtórzył dotychczasowe twierdzenia na temat stanu technicznego budynku i jego przyczyn oraz nie zgodził się z przedłożoną oceną rzeczoznawcy budowlanego.

Decyzją z [...] marca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej w skrócie "WINB" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając że jest ono zgodne z prawem. WINB wyjaśnił, że przedmiotem postępowania była sprawa samowolnego wykonania przez L. i K. C. otworu drzwiowego. Z poczynionych przez PINB ustaleń wynika, że na wykonanie tych robót inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Roboty zostały wykonane w sposób zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami sztuki budowlanej, co uzasadniało odstąpienie od wydania nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB stwierdził, że ocena techniczna robót została opracowana przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane (art. 13 ust. 4 i art. 12 ust. 7 Pr.bud.) i odpowiedzialną za należyte wykonanie oceny (art. 12 ust. 6 Pr.bud.). Nie ma w materiale sprawy ustaleń mogących wzbudzić wątpliwości odnośnie rzetelności oceny. M. J. nie przedstawił dowodów podważających ocenę techniczną, zatem jest ona miarodajna i wiarygodna.

W skardze do WSA we Wrocławiu M. J. powtórzył dotychczasowe zarzuty. Podkreślił, że przedmiot sprawy został zawężony do wykucia otworu drzwiowego, podczas gdy postępowanie powinno objąć kwestię stanu technicznego budynku, nieprawidłowości po przetargu i oddziaływania budynku inwestorów na budynek stron. Skarżący powtórzył krytykę oceny technicznej S. Ł. Wskazał także, że nie stać go na zlecenie ponownej oceny. Zdaniem skarżącego należy dokonać wizji jego mieszkania i obu budynków, lub powołać innego rzeczoznawcę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Skarżący uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym. Ustanowiony adwokat podtrzymał argumentację skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że sprawę administracyjną wyodrębnia zespół okoliczności faktycznych uzasadniających stosowanie określonych norm lub instytucji prawnych prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu. Po ujawnieniu sprawy organ wszczyna postępowanie w jej przedmiocie, co nie wyklucza szerszego określenia jego przedmiotu w ramach kilku rodzajowych postaci sprawy, jak przykładowo sprawa samowoli budowlanej mogąca początkowo wymagać stosowania art. 48 albo art. 50-51 Pr.bud., albo sprawa zgłoszenia robót mogąca uzasadniać stosowanie rozmaitych podstaw sprzeciwu itp. Jednak z pewnością jednej sprawy nie tworzą okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające stosowanie art. 51 i jednocześnie art. 66 Pr.bud., bowiem tak rozbieżne elementy prawne oznaczają istnienie dwóch różnych spraw i wymagają przeprowadzenia dwóch postępowań kończących się wydaniem dwóch decyzji. Dlatego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego trafnie wydzielono z twierdzeń skarżącego elementy wyczerpujące sprawy stanu technicznego budynku i samowoli budowlanej. Sam skarżący doprecyzował, że w niniejszej sprawie nadzór budowlany ma zająć się samowolą w postaci wykonania otworu drzwiowego bez pozwolenia na budowę. Zatem organ nie miał powinności zajmowania się innymi sprawami o różnym charakterze, które zgłaszał skarżący. Organ nadzoru budowlanego nie mógł zająć się wywarciem presji na gminę, aby unieważniła umowę zbycia nieruchomości na rzecz inwestorów. Nie mógł w ramach sprawy samowoli budowlanej wyjaśniać i rozstrzygać sprawy stanu technicznego budynku inwestorów lub budynku stanowiącego przedmiot współwłasności.

Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie mógł też skutecznie podważyć mocy dowodowej oceny technicznej rzeczoznawcy budowalnego w oparciu w własne argumenty polemiczne nie konkretyzujące uchybień rzeczoznawcy. Jednocześnie wyjaśnił, że Sąd administracyjny nie prowadzi dowodów z oględzin lub opinii biegłego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Ograny nie miały w materiale faktycznym sprawy podstaw do przeprowadzenia z urzędu dowodów ukierunkowanych na podważenie oceny technicznej. Ocena ta, w przekonaniu Sądu I instancji, nie budziła uzasadnionych wątpliwości lub zastrzeżeń. Z tych względów Sąd nie stwierdził uchybień procesowych organu, szczególnie w zakresie postępowania wyjaśniającego.

Jednocześnie Sąd I instancji podniósł, że postępowanie bezprzedmiotowe nie uzasadnia wydania rozstrzygnięcia o odmowie lub odstąpieniu od decyzji merytorycznej, jednak orzecznictwo innych sądów rzeczywiście dopuszcza taką postać umorzenia postępowania lub decyzji hybrydowej udającej rozstrzygnięcie merytoryczne przy braku do niego podstaw. Dlatego taki sposób załatwienia sprawy nie uzasadnia zastosowania art. 145 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. J. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w osobie adwokata wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, według norm przepisanych, gdyż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo okoliczności, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazywał, że w toku postępowania ustalono okoliczności faktyczne, które powinny być objęte przedmiotem postępowań przez organy obu instancji z uwagi na to, iż były to okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji zawężenie przedmiotu rozpoznanej sprawy wyłącznie do ustalenia czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia obowiązku oraz innych środków przewidzianych przez ustawę, mimo iż skarżący konsekwentnie w swoich pismach oraz oświadczeniach wskazywał a także w okolicznościach w nich wskazanych, że wnosi o przeprowadzenie szeregu czynności mających ustalić okoliczności ponad ustalenie czy zachodzą bądź nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., które organ powinien był podjąć z urzędu,

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo iż zebrany przez organ materiał okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogłyby przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby być uzupełniony o treść zeznań pozostałych mieszkańców budynku, w którym mieszka skarżący, a na nieruchomości których prace wykonane przez L. C. również miały lub mogły mieć wpływ na konstrukcję i bezpieczeństwo całego budynku,

c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie oraz nie dostrzegł, iż organy obu instancji oparły wydanie zaskarżonej decyzji o opinię sporządzoną przez inż. S. Ł., która to treść opinii, sposób jej wykonania a także podstawy faktyczne, które stały za jej wydaniem, były konsekwentnie i rzeczowo kwestionowane przez skarżącego w toku postępowań przed organami obu instancji i skarżący wnosił o powołanie biegłego celem weryfikacji opinii sporządzonej przez inż. S. Ł..

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że Sąd I instancji nie dostrzegł iż, organy obu instancji ograniczyły przedmiot postępowania jedynie do samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu otworu w ścianie szczytowej budynku, powołując się w tym zakresie na pismo odwołującego z dnia [...] marca 2016 r. Odwołujący natomiast w toku całego postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu jasno wskazywał, że jego wolą było by postępowanie obejmowało szerszy przedmiot rozpoznania obejmujący także wpływ wykonania otworu na cały budynek a w szczególności na jego bezpieczeństwo oraz konstrukcję budynku. Podnosił także, że budynek został zakupiony przez L. C. od Gminy [...] w 2000 r., w wyniku przetargu, którego jednym z warunków było rozebranie tego budynku przez kupującego z uwagi na jego zły stan techniczny. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego wobec istnienia konieczności rozbiórki budynku, nie został on rozebrany od 2000 r., a także dlaczego organ nie wszczął z urzędu postępowania w tej sprawie.

Skarżący kasacyjnie nie zgodził się również z oceną organów obu instancji i Sądu w kwestii opinii technicznej wykutego otworu okiennego sporządzonej przez inż. S. Ł. na zlecenie inwestora. Odwołujący w toku postępowania podnosił konkretne zarzuty względem opinii. Jego zdaniem rzeczoznawca dokonał jedynie pobieżnych oględzin otworu drzwiowego nie badając w ogóle jak wykonanie otworu wpłynęło na konstrukcję budynku a w szczególności czy spowodowało uszkodzenia, na które wskazywał odwołujący. Nie dokonał również oględzin nieruchomości ani mieszkania odwołującego, w którym powstały pęknięcia, a także mieszkań pozostałych mieszkańców tego budynku. Przesłuchanie pozostałych mieszkańców budynku byłoby istotną czynnością, która mogła mieć kluczowe znacznie w sprawie dla zweryfikowania opinii technicznej, będącej podstawą wydanych decyzji. Ponadto rzeczoznawca S. Ł. działając na zlecenie L. C., nie był obiektywnym uczestnikiem postępowania, a zatem jego opinia w swej istocie była opinią "quasi prywatną", co oznacza, że organ do oceny takiej opinii nie mógł podejść bezkrytycznie i powinien był z urzędu albo wezwać rzeczoznawcę do wyjaśnienia spornych kwestii bądź też powołać biegłego celem weryfikacji przydatności oraz prawidłowości opinii sporządzonej przez inż. S. Ł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji pod kątem sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, którymi był związany stwierdził, że odpowiada on prawu i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący kasacyjnie.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej sformułował pod adresem zaskarżonego wyroku wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z których jednak żaden nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadny – w przekonaniu NSA – jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie przedmiot niniejszego postępowania został bezpodstawnie zawężony przez organy nadzoru budowlanego wyłącznie do kwestii samowolnego wykonania otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku. Takie działanie wadliwie zaakceptował Sąd I instancji. Natomiast wolą skarżącego, co konsekwentnie podnosił zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego było rozszerzenie niniejszego postępowania o ocenę stanu technicznego budynku stanowiącego własność inwestora oraz budynku będącego współwłasnością skarżącego. Powyższe stanowisko jest błędne. W rozpoznawanej sprawie skarżący w piśmie z [...] marca 2016 r. inicjującym niniejsze postępowanie podnosił szereg okoliczności, poczynając od konfliktu sąsiedzkiego z małżonkami C., problemu z przyłączem kanalizacyjnym, kwestii stanu technicznego budynku na działce nr [...], samowolnego wykonania przez Państwa C. w ścianie szczytowej budynku na działce nr [...] otworu drzwiowego, kończąc na licznych samowolach budowlanych popełnionych przez mieszkańców budynku na działce nr [...]. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. J. w dniu [...] marca 2016 r. stawił się w siedzibie organu I instancji i sprecyzował żądanie wskazując, że przedmiotem jego wniosku jest podjęcie działań w zakresie wykonanego przez Państwa C. otworu w ścianie szczytowej od strony działki nr [...]. Na tę okoliczność pracownik PINB sporządził notatkę urzędową, którą skarżący opatrzył własnoręcznym podpisem.

W rezultacie PINB wszczął postępowanie w przedmiocie samowolnego wykonania otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku zakończone decyzją PINB, utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną do Sądu I instancji ostateczną decyzją WINB. Zdaniem NSA, w realiach sprawy niniejszej brak było przesłanek do rozszerzenia niniejszego postępowania prowadzonego przez organy obu instancji w trybie art. 50 i 51 Pr.bud. o inne podnoszone przez skarżącego okoliczności. Jak trafnie podnosił WINB, a w ślad za nim Sąd I instancji, organ nadzoru budowlanego nie mógł zająć się wywarciem presji na gminę w kwestii unieważnienia umowy zbycia nieruchomości na rzecz inwestorów. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że z akt sprawy nie wynika, a sam skarżący nie powołuje się na okoliczność, jakoby w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja PINB nakazująca rozbiórkę budynku na działce nr [...], względem której skarżący kasacyjnie mógłby żądać obecnie wykonania obowiązku rozbiórki lub wszczęcia postępowania egzekucyjnego. PINB jak i WINB w ramach sprawy samowolnie wykonanego otworu drzwiowego nie mogły również wyjaśniać i rozstrzygać sprawy stanu technicznego budynku inwestorów na podstawie art. 66 Pr.bud.. W judykaturze sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że jeżeli obiekt budowlany został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, to w stosunku do tego obiektu budowlanego powinny być zastosowane procedury legalizacyjne lub naprawcze przewidziane w przepisach ustawy Prawo budowlane, w tym art. 50-51 Pr.bud. Możliwość wdrożenia trybu postępowania określonego w art. 66 Pr.bud. powstaje dopiero wówczas, gdy obiekt budowlany podlegający kontroli pod względem stanu technicznego, został wybudowany zgodnie z prawem. Dopiero legalnie istniejący obiekt może być kontrolowany pod względem prawidłowego realizowania obowiązków z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym, a więc obowiązków wynikających z art. 61 Pr.bud. Zarówno art. 50 i art. 51 Pr.bud. jak i art. 66 Pr.bud. odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa. Jednak różnica polega między innymi na tym, że przepisy art. 50 i art. 51 Pr.bud. odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 Pr.bud. odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Przepis art. 66 Pr.bud. nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (np. wyroki NSA z dnia: 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2088/15 - Lex nr 2360161, 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 695/16 – Lex nr 2426160, 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 479/17 – Lex nr 2426873, 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1196/09; 15 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1424/08 – dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne toczyło się w trybie art. 50 i 51 Pr. bud., a skarżący kasacyjnie nie kwestionował poprawności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., to - wbrew oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie - nie mogło się również toczyć w tej samej sprawie postępowanie w trybie art. 66 Pr. bud. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że Sąd I instancji poprawnie skontrolował legalność zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], trafnie wywodząc, że nie narusza ona przepisów obowiązującego prawa. W następstwie tej kontroli Sąd wojewódzki oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., stosując środek przewidziany w ustawie. Fakt, że wydany wyrok jest niezgodny z oczekiwaniem skarżącego nie może być utożsamiany z uchybieniem treści art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a. Powyższe nie oznacza oczywiście, że organy nadzoru budowlanego nie mogą przeprowadzić kontroli stanu technicznego budynku inwestora i razie zaistnienie uzasadnionych przesłanek wszcząć odrębne postępowanie pod kątem zastosowania art. 66 Pr.bud. Należy mieć na uwadze, że na gruncie prawa budowlanego postępowania, między innymi, w przedmiocie samowoli budowlanej oraz stanu technicznego obiektów budowlanych wszczynane są z urzędu a pisma osób zainteresowanych lub innych osób, stanowią w istocie jedynie informacje dla organów nadzoru budowlanego do ewentualnego podjęcia stosownych działań.

Chybiony – w przekonaniu NSA - jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej w ramach wspomnianego zarzutu stara się podważyć wartość dowodową przedłożonej przez inwestorów, w wykonaniu postanowienia PINB z [...] czerwca 2016 r., oceny stanu technicznego otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, której wyniki stanowiły podstawę wydania decyzji PINB, utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją WINB. Kwestionowana przez M. J. ocena stanu technicznego została sporządzona przez osobę uprawnioną, legitymującą się w rozumieniu art. 12 ust. 7 i art. 13 ust. 4 Pr. bud. uprawnieniami budowlanymi do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót budowlanych oraz pełnienia samodzielny funkcji technicznych w budownictwie. W świetle art. 12 ust. 6 Pr.bud. autor oceny technicznej wykonujący samodzielne funkcje techniczne w budownictwie ponosi odpowiedzialność za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. Mając powyższe na względzie, zarzuty skarżącego skierowane pod adresem autora oceny technicznej, których celem było podważenie rzetelności tejże oceny, niepoparte dowodem przeciwnym np. sporządzoną na własne zlecenie oceną techniczną, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Twierdzenie skarżącego jakoby rzeczoznawca sporządził ocenę techniczną bez uprzedniego przeprowadzenia oględzin nieruchomości, w sytuacji gdy z treści tego dokumentu wynika, że opinię sporządzono w oparciu o wizję lokalną i rozmowę z inwestorem, jest niewątpliwie gołosłowne. Natomiast sam fakt, że rzeczoznawca nie przeprowadził oględzin lokalu mieszkalnego skarżącego, nie może stanowić dostatecznej przesłanki do podważenia wiarygodności stanowiska autora oceny technicznej, iż zarysowania i ugięcia stropu nie są na pewno spowodowane wykonaniem rozpatrywanego otworu. Przyczyny opisywanych przez M. Jańskiego nieprawidłowości należy upatrywać w stanie technicznym budynku i jego zużyciem przez lata użytkowania. Jeśli zaś chodzi o argument autora skargi kasacyjnej, iż Sąd nie dostrzegł konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania pozostałych mieszkańców budynku, w którym mieszka skarżący, to zaznaczyć przede wszystkim trzeba, że skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił bliżej jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej mogłoby mieć przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Nadto w toku postępowania administracyjnego jak i przed Sądem I instancji skarżący nie podnosił argumentów tej treści. Wobec tego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. należało ocenić jako błędny.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również przesłanek do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. w art. 7 i art. 9 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej jakoby skarżący wnosił o powołanie biegłego celem weryfikacji opinii sporządzonej przez inż. S. Ł., nie znajduje oparcia w załączonym do akt administracyjnych materiale dowodowym. Wniosek o powołanie komisji, która dokona wizji mieszkania skarżącego oraz obu budynków bądź innego rzeczoznawcy z urzędu, skarżący podniósł po raz pierwszy w skardze do Sądu I instancji, zatem organy orzekające w sprawie nie miały prawnej możliwości ustosunkowania się do wniosku dowodowego skarżącego. Ponadto w świetle regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodów z oględzin lub opinii biegłego. Jak zostało to już wcześniej podniesione, sporządzona dla potrzeb rozpoznawanej sprawy ocena techniczna nie budziła według organów obu instancji jak i Sądu I instancji uzasadnionych zastrzeżeń ani wątpliwości i Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w pełni powyższe stanowisko.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie orzeczono, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.