Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 308/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 pkt 7 i pkt 7a, art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych i budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej B. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 308/21

Uzasadnienie

B. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. (Nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r. (Nr [...]), którą nakazano A.K. i K. K. doprowadzenie wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z akt sprawy wynika, że 20 marca 2018 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynął wniosek B. K. o sprawdzenie stanu technicznego oraz zgodności z prawem robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym położonym w Ł. przy ulicy A 23a. W szczególności skarżąca podniosła problem rozbiórki części stropu nad piwnicą, wykucia nowych otworów w ścianach, wymiany instalacji elektrycznej, zawilgocenia stropodachu.

Organ I instancji ustalił, że prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 23a, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], przysługuje: B. K., A. K. i K.K.

Organ przeprowadził 23 kwietnia 2018 r. oględziny, ustalając, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy całkowicie podpiwniczony o konstrukcji murowanej ze stropodachem. Budynek nie jest zamieszkały. W dniu kontroli nie były wykonane roboty budowlane. Z oględzin wynika, że w istniejącym obiekcie wykonano następujące roboty: ułożono nowe przewody instalacji elektrycznej po nowych ścianach; wykuto w ścianie nośnej gr. 24 cm z cegły otwór drzwiowy o wym.

1,0 m x 2,10 m, w otworze w nadprożu wstawiono dwie belki prefabrykowane i uzupełniono betonem, wykuto otwory w ścianie środkowej wewnętrznej murowanej o wym. ok. 3,4 x 2,5 m. Nad otworem wstawiono nadproże z dwóch belek prefabrykowanych opartych 8-10 cm z każdej strony na ściance z bloczków gazobetonowych, otwór w ścianie zewnętrznej z cegły o wym. 0.5 m x 1.0 m. ściana jest murowana o gr.

36 cm; wykuto otwór w ścianie zewnętrznej 1.2 m x 1,5 m w ścianie murowanej gr. 36 cm, dokonano rozbiórki części stropu Kleina na belach stalowych w pom. środkowym w polu między 1 belą stalową a ścianą nośną na dł. ok. 3,5 m; zamurowano otwory okienne w elewacji i w tym samym miejscu dokonano zmniejszenia tych otworów - 2 szt.; zerwane zostały podłogi do stropu. Piwnica o wym.

1,70 m. Ściany fundamentowe murowane z cegły, zawilgocone do wysokości ok. 0,3 m od posadzki betonowej w piwnicy. Na ścianach fundamentowych widoczne pionowe pęknięcia i ukośne widoczne na zewnątrz elewacji, co świadczy o tym że pęknięcia występują przez całą grubość ścian fundamentowych. Stropodach - brak możliwości wejścia na dach. Sufit między parterem, a stropodachem z widocznymi zarysowaniami. Budynek nie grozi zawaleniem. Teren jest ogrodzony. Remont (według informacji B. K.) wykonywał R.K., prace rozpoczęto w maju 2015 r., a przerwano w sierpniu 2015 r.

W aktach sprawy znajduje się również dokumentacja stanowiąca materiał dowodowy w toczącym się - pomiędzy skarżącą a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości - postępowaniu cywilnym w sprawie o zniesienie współwłasności oraz zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o zwrotnym przeniesieniu udziału w prawie własności nieruchomości, załączona na okoliczność przedstawienia stanu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed rozpoczęciem, w 2015 roku, robót budowlanych przez K. K., oraz stanie budynku po ich wykonaniu.

Dodatkowo organ ustalił, że w zasobach archiwalnych Prezydenta Miasta Ł. nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej robót budowlanych obejmujących wykonanie otworów w ścianach murowanych nośnych i wyburzenia części stropu Kleina w spornym budynku. Wobec powyższego organ wezwał inwestorów: A.K. i K. K. do złożenia pisemnych wyjaśnień w przedmiocie robót budowlanych, w szczególności przekazanie: kopii posiadanych pozwoleń lub dokonanych zgłoszeń dotyczących robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów w ścianach murowanych nośnych i wyburzenia części stropu Kleina w ww. budynku; informacji w zakresie daty przeprowadzenia ww. robót budowlanych oraz w zakresie osoby inwestora. W odpowiedzi inwestorzy wyjaśnili, iż rozpoczynając kwestionowane roboty budowlane byli pewni, że dopóki nie wychodzą poza zarys budynku to nie są zobligowani do zgłaszania tych prac w odpowiednich instytucjach i posiadania pozwoleń, a wszelkie braki formalne wynikają tylko z niewiedzy.

Następnie postanowieniem z 23 listopada 2018 roku organ, na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, zobowiązał A.K. i K.K. do przedłożenia ekspertyzy technicznej sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę wraz z projektem budowlanym określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących wykonanych robót budowlanych w spornym budynku.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane w zakresie wykonania otworów w ścianach nośnych wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto, organ nadzoru budowlanego poddał w wątpliwość długość prefabrykowanych belek nadproży oraz sposób ich oparcia w murze. Zdaniem organu nieprawidłowo dobrano belki prefabrykowane nadproży (za krótkie w stosunku do wykonanych otworów), co skutkuje nieprawidłową - zbyt małą - długością oparcia tych belek w murze.

Do organu szczebla powiatowego wpłynęła ekspertyza techniczna robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej sporządzona przez M.W. posiadającego uprawnienia do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W treści ekspertyzy stwierdzono konieczność wykonania robót budowlanych, celem doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do zgodności z prawem, tj.: wadliwie wykonane nadproże w ścianie wewnętrznej pomiędzy kuchnią a holem należy rozebrać i wykonać ponownie w sposób określony w ekspertyzie, ściankę działową gr. 12 cm domurować do stropu i zaklinować, otwór po rozebranym przęśle stropu oraz tymczasowy bieg schodów zabezpieczyć poręczą. We wnioskach autor ekspertyzy stwierdził, że stan techniczny budynku ocenia jako dobry. Nie stwierdzono odkształceń, które świadczyłyby o przekroczeniu stanów granicznych w elementach konstrukcyjnych, jak również w ich sąsiedztwie. Podsumowując M.W. stwierdził, że po wykonaniu powyższych robót budowlanych analizowany budynek może spełniać warunki do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z [...] września 2019 roku, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nakazał Inwestorom – A. K. i K. K. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W wyniku rozpoznania odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2020 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ stopnia powiatowego, wskazując między innymi, iż wątpliwości organu odwoławczego budzi zakres nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku wykonania robót budowlanych mających doprowadzić analizowany budynek mieszkalny jednorodzinny do zgodności z przepisami prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczebla powiatowego nie wyjaśnił bowiem z jakich przyczyn pominął kwestie zarysowań ścian fundamentowych i zawilgocenia ścian zewnętrznych i wewnętrznych, mimo że roboty budowlane będące przedmiotem postępowania dotyczyły także tych elementów, a także mimo iż okoliczność ta była podnoszona przez skarżącą na 3 miesiące przed wydaniem decyzji. Wykonanie ekspertyzy technicznej i stwierdzenie w tej ekspertyzie, że budynek znajduje się w stanie dobrym nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od wnikliwej, oceny tej ekspertyzy, gdyż organ ma obowiązek dokonania własnych ustaleń i oceny w tym także oceny czy spełnione są wszystkie warunki od zaistnienia których obowiązujące przepisy uzależniają postępowanie naprawcze. Ponadto tutejszy organ wskazał, że organ szczebla powiatowego nie przeprowadził po otrzymaniu ekspertyzy ponownych oględzin, celem skonfrontowania poczynionych 23 kwietnia 2018 roku ustaleń zarówno z treścią ekspertyzy, jak i stanem obecnym budynku mieszkalnego. Dodatkowo działaniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nie została objęta również okoliczność zgodności nowo powstałych otworów okiennych z regulacjami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 12 ust. 1 pkt 3 określający odległość budynku zlokalizowanego na działce budowlanej zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami od granicy tej działki. Dyspozycja normy zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nakazująca doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do zgodności z przepisami prawa z całą pewnością obejmują również unormowania przytoczonego rozporządzenia będącego aktem wykonawczym do ustawy - Prawo budowlane.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ stopnia powiatowego wezwał inwestorów do uzupełnienia materiału dowodowego, tj. "Ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej" z maja 2019 r. opr. przez tech. bud. M.W. poprzez przedłożenie dokumentacji techniczno-budowlanej (składającej się z części opisowej, obliczeniowej i graficznej) zawierającej:

- określenia jednoznacznego związku przyczynowego między wykonanymi robotami budowlanymi w ww. budynku a istniejącym stanem technicznym w szczególności w zakresie fundamentów i ścian fundamentowych, zawilgocenia ścian fundamentowych.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...].12.2020 roku, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nakazano w A.K. i K.K. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez:

1. Naprawę nadproża ściany wewnętrznej między kuchnią a holem polegającą na:

- montażowym podparciu stropodachu po dwóch stronach ściany poczynając od piwnicy (stemple postawić na drewnianych podwalinach na posadzce oraz pod stropem),

- zdemontowaniu belek nadprożowych na posadzce żelbetowych oraz dźwigara stalowego,

- wyrównaniu krawędzi wykutych powierzchni ścian oraz usunięciu bloczków gazobetonowych zgodnie z rys. nr 2,

- wykonaniu poduszek betonowych gr. 5 cm w miejscu oparcia nadproża,

- wykonaniu deskowania pionowego pomniejszając przęsło otworu o 10 cm,

- wypełnieniu deskowania betonem B-20 i zazbrojeniu siatką zbrojeniową 04 mm,

- osadzeniu belek prefabrykowanych L 19 i dźwigara stalowego 1140 i wypełnieniu betonem wolnych przestrzeni,

- domurowaniu do stropu i zaklinowaniu ścianki działowej gr. 12 cm,

2. Zabezpieczenie poręczą o wys. min. 1,1 m tymczasowego biegu schodowego oraz otworu po rozebranym stropie, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. A 23a w Ł. (dz. nr [...], [...], nr budynku w obrębie: [...]), zgodnie z ekspertyzą techniczną z maja 2019 r. opracowaną przez tech. bud. M.W. posiadającego uprawnienia bud. nr [...],[...] i będącej załącznikiem do niniejszej decyzji w terminie do dnia 30 kwietnia 2021 r. ",

oraz nakazano w przedmiocie stanu technicznego A. K., K. K. i B. K. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem poprzez:

1. usunięcie zawilgocenia ścian fundamentowych poprzez zastosowanie iniekcji z cementów krystalicznych:

2. naprawę drobnych pęknięć i zarysowań ścian fundamentowych materiałami do napraw betonu i ścian żwirowobetonowych zgodnie z zaleceniami producenta;

w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. A 23a w Ł. (Dz. Nr [...],[...], nr budynku w obrębie [...]) zgodnie z uzupełnieniem do ww. ekspertyzy, opracowanym przez tech. bud. M.W. posiadającego uprawnienia bud. nr [...],[...] i będącym załącznikiem do decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B.K., która wniosła o wyłączne zobowiązanie inwestora i wykonawcy małżeństwa A. i K. K. do usunięcia zawilgocenia ścian fundamentowych podpiwniczenia poprzez naprawę pęknięć w murach fundamentowych podpiwniczenia ww. budynku; wyłączne zobowiązanie inwestora i wykonawcy małżeństwa A. i K. K. do naprawy stropodachu ww. budynku.

Wspomnianą na wstępie decyzją utrzymano w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.

W opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny, iż w zaistniałym stanie faktyczno-prawnym nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 i art. 49b ustawy - Prawo budowlane. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzone w sprawie dowody i materiały pozwoliły na ustalenie, że wykonane przez inwestorów A.K. i K. K. roboty budowlane - zdefiniowane przez ustawodawcę, jako budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 tej ustawy), nie stanowią budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, czyli nie prowadzą do wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy obiektu budowlanego. W ocenie organu wykonane roboty budowlane polegające na wykuciu otworów okiennych w ścianach nośnych oraz rozbiórka części stropu Kleina między piwnicą a parterem stanowią nie budowę, a przebudowę.

Dokonując dalszej kwalifikacji prawnej wskazanego zakresu robót budowlanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. – zdaniem organu odwoławczego -zasadnie przyjął zaistnienie w analizowanej sprawie przesłanki zwalniającej inwestorów z ogólnej zasady wynikającej z ustawy - Prawo budowlane, uregulowanej w art. 28 ust. 1 tej ustawy, stosownie do której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 30, czyli sytuacji określonej w art. 29 ust. 2 pkt 1b tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego przedłożona ekspertyza techniczna sporządzona przez M.W. posiadającego uprawnienia do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wykazała konieczność wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do zgodności z prawem.

Ponadto w przedłożonym uzupełnieniu do ww. ekspertyzy z 28 lipca 2020 r. wskazano, że budynek znajduje się w dobrym stanie technicznym. Wykonane samowolnie ww. roboty budowlane nie mają żadnego związku przyczynowego z istniejącym stanem technicznym budynku. Wykonanie tych robót nie spowodowało zwiększenia obciążeń fundamentów i ścian piwnicy. Prowadzone roboty nie mogły też w żaden sposób spowodować uszkodzenia izolacji poziomych i pionowych. Drobne pęknięcia ścian fundamentowych nie mają żadnego wpływu na bezpieczeństwo budynku i mogły powstać w wyniku wcześniejszego osiadania budynku. Zawilgocenia ścian mogą być wynikiem czasowego przemarzania ponieważ budynek nie jest zamieszkały. Opisane roboty budowlane zalecone do wykonania we wcześniejszym opracowaniu nie mają żadnego wpływu na zarysowania fundamentów i ścian fundamentowych. Usunięcie zawilgoceń proponuje się poprzez zastosowanie iniekcji z cementów krystalizujących. Drobne pęknięcia i zarysowania fundamentów i ścian fundamentowych naprawić materiałami do napraw betonu i ścian żwirowobetonowych zgodnie z zaleceniami producenta. Wykonane otwory okienne w ścianach zewnętrznych są zgodne z Warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z późn. zm.) odległość od granic działki nie są mniejsze niż 4 m.

Zgodnie również z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie w toku przeprowadzonych w 23 kwietnia 2018 roku oględzin organ I instancji stwierdził – oprócz wykonania szeregu robót budowlanych, w tym robót budowlanych będących przedmiotem analizowanego postępowania - wystąpienie "zarysowania ścian fundamentowych. Zarysowania przebiegają przez całą grubość i widoczne są zarówno od zewnątrz i wewnątrz. Autor ekspertyzy wskazał co prawda, iż wykonane samowolnie roboty budowlane nie mają żadnego związku przyczynowego z istniejącym stanem technicznym budynku, jednakże niniejszą sprawę należało potraktować kompleksowo i uwzględnić w decyzji również wskazane przez autora ekspertyzy do wykonania roboty budowlane związane z usunięciem zawilgoceń ścian oraz pęknięć i zarysowań fundamentów i ścian fundamentowych, co też słusznie organ stopnia powiatowego uczynił. Bowiem zasady ekonomiki, celowości i szybkości postępowania administracyjnego przemawiają za koniecznością doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego w całości, a nie jedynie w części do zgodności z przepisami Prawa budowlanego w ramach jednego postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że słusznie organ I instancji za adresatów nałożonego obowiązku zaskarżoną decyzją, związanych z wykonanymi robotami budowlanymi przy przedmiotowym budynku, uczynił inwestorów wykonanych robót budowlanych A.K. i K. K.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 52 ustawy - Prawo budowlane - poprzez nałożenie obowiązku dokonania prac wskazanych w punkcie 2 przedmiotowej decyzji na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, podczas gdy organ powinien obciążyć obowiązkiem wykonania tych prac wyłącznie inwestorów - A.K. oraz K.K. z uwagi na to, że prace remontowe prowadzone przez inwestorów w 2015 roku doprowadziły do powstania stwierdzonych przez organ wad budynku oraz powstania uszkodzeń dachu;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, brak rzetelnego ustalenia stanu faktycznego oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

b) art. 8 k.p.a. - poprzez niedziałanie przez organy w sposób pogłębiający zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej, jak również poprzez naruszenie fundamentalnej zasady proporcjonalności i równego traktowania stron;

c) art. 15 k.p.a. - poprzez niedziałanie przez organy w sposób zapewniający realizację zasady dwuinstancyjności, tj. niedokonanie ponownego rozpatrzenia sprawy i nieustosunkowanie się przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wszystkich argumentów jakie zostały wskazane w treści odwołania.

3. Błąd w ustaleniach faktycznych sprawy poprzez uznanie przez organ, że usterki budynku wskazane w punkcie drugim decyzji wynikają z nieprawidłowego stanu technicznego budynku w sytuacji w której, zwilgocenie ścian oraz pęknięcia oraz zarysowania ścian fundamentowych wynikają z nieprawidłowo prowadzonych prac remontowych przez A. i K. K.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie do uzupełnienia postępowania dowodowego, zobowiązanie wyłącznie inwestorów do doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem. Ponadto strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zobowiązanie skarżącej do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie prac wskazanych w punkcie drugim przedmiotowej decyzji jest sprzeczne z prawem, a także zasadami współżycia społecznego. Wyłącznymi inwestorami robot budowlanych pozostają A. K. i K.K. Skarżąca nie była w żaden sposób powiązana z przedmiotowymi robotami budowlanymi.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z załączoną do skargi ekspertyzą techniczną sporządzoną przez inżyniera M.C. wskazane wady i usterki zostały spowodowane przede wszystkim brakiem regularnych konserwacji budynku i przeprowadzonych niezgodnie ze sztuką budowlaną prac remontowych. W ekspertyzie budowlanej stwierdzono, że spękania i zarysowania nie świadczą o ewentualnym nierównym osadzeniu budynku bądź utracie nośności elementów. Pokrycie dachowe wykonane z papy klejonej lepikiem asfaltowym jest nieszczelne i znajduje się w złym stanie technicznym, o czym świadczą zawilgocenia stropu parteru. Zauważono również uszkodzenia warstw papy na powierzchni dachu w postaci spękań wynikających z upływu czasu i braku systematycznej konserwacji.

W ocenie skarżącej stwierdzone przez organ usterki wynikają głównie z niewłaściwie prowadzonych prac remontowych w 2015 roku. Gdyby nawet uznać, że część z tych usterek wynika z braku regularnej konserwacji budynku, to A. i K.K. uniemożliwiali skarżącej dostęp do przedmiotowej nieruchomości celem wykonania prac niezbędnych do zachowania budynku w należytym stanie. Gdyby skarżąca miała bieżący i niezakłócony dostęp do nieruchomości, to z pewnością dokonywałaby bieżącej konserwacji budynku i stan nieruchomości na dzień dzisiejszy byłby dobry, budynek nie wymagałby napraw i konserwacji. Pojawiające się usterki w budynku zostały spowodowane pracami remontowymi przeprowadzonymi niezgodnie ze sztuką budowlaną w 2015 roku. W związku z powyższym skarżąca wyraziła stanowisko, że jedynymi podmiotami odpowiedzialnymi za ponoszenie kosztów tych prac remontowych pozostają Państwo K., a nie skarżąca, która miała uniemożliwiony dostęp do wspólnej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 27 sierpnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) [dalej: ustawa covidowa]. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 21 lipca 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 27 sierpnia 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 21 lipca 2021 r.).

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, orzekającą wobec inwestorów prac budowalnych na nieruchomości (A.K. i K.K.) o obowiązku "doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem" oraz w stosunku do współwłaścieli nieruchomości (A.K., K.K. i B.K.) o obowiązku "doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem".

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) [dalej: ustawa – Prawo budowlane]. Stosownie do treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, to właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Należy wyjaśnić, iż przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane dotyczą obiektu budowalnego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub też pomimo sprzeciwu właściwego organu. Z kolei przepis art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, ale zostały wykonane: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Celem postępowania prowadzonego w oparciu o ten przepis jest zatem doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2011 r., II SA/Sz 347/11).

Zastosowanie przepisu art. 51 ustawy – Prawo budowlane i nałożenie na zobowiązane podmioty konkretnych obowiązków co do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem może nastąpić dopiero po wszechstronnym wyjaśnieniu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji, jak i ich jakości i poprawności technicznej.

W dalszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowo stwierdziły organy nadzoru budowlanego, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane stanowią przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, co z kolei umożliwiało podjęcie procedury naprawczej przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego bezspornie wynika, iż inwestorzy (A. K. i K.K.) samowolnie wykonali roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy – Prawo budowlane, polegające na:

- ułożeniu nowych przewodów instalacji elektrycznej po nowych ścianach,

- wykuciu w ścianie nośnej gr. 24 cm z cegły otworu drzwiowego o wym.

1,0 m x 2,10 m, i wstawieniu w otworze w nadprożu dwóch belek prefabrykowanych i uzupełnieniu betonem,

- wykuciu otworów w ścianie środkowej wewnętrznej murowanej o wym. ok. 3,4 x 2,5 m., wstawieniu nad otworem nadproża z dwóch belek prefabrykowanych opartych 8-10 cm z każdej strony na ściance z bloczków gazobetonowych,

- wykuciu otworu w ścianie zewnętrznej z cegły o wym. 0.5 m x 1.0 m, ściana jest murowana o gr.

36 cm.,

- otworu w ścianie zewnętrznej 1.2 m x 1,5 m w ścianie murowanej gr. 36 cm,

- rozbiórki części stropu Kleina na belach stalowych w pomieszczeniu środkowym w polu między 1 belą stalową a ścianą nośną na dł. ok. 3,5 m.,

- zamurowaniu otworów okiennych w elewacji i w tym samym miejscu zmniejszenia tych otworów - 2 szt.,

- zerwaniu podłogi do stropu,

co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowalne. Roboty te zostały podjęte bez stosownych zezwoleń.

Wątpliwości Sądu wzbudził jednakże zakres nałożonych w decyzji organu I instancji obowiązków wykonania robót budowalnych, mających doprowadzić sporny budynek mieszkalny jednorodzinny do stanu zgodności z przepisami prawa. Decyzja ta utrzymana została następnie w mocy zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Zwrócić należy w tym zakresie uwagę na pewną niekonsekwencję organu I instancji, który postanowieniem z [...] listopada 2018 r. zobowiązał inwestorów robót budowalnych do przedłożenia ekspertyzy, wskazując w treści postanowienia bardzo precyzyjnie jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane. W tym przedmiocie wymienia w szczególności ułożenie wewnętrznej instalacji elektrycznej. W przedłożonej w związku z tym "Ekspertyzie technicznej robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej" brak jest jednak jakiegokolwiek odniesienia się do przedmiotowych prac (ułożenia wewnętrznej instalacji elektrycznej), co do której sam organ wskazuje na nią jako element samowolnie wykonanych prac budowalnych w spornym budynku. Mimo braku odniesienia się przez biegłego do powyższego zagadnienia organ w dalszych rozważania i w konsekwencji w decyzji nakazującej doprowadzenie prac do zgodności z przepisami prawa do tego problemu już nie wraca. Wobec zatem braku jakiegokolwiek odniesienia się do tego nie sposób stwierdzić, czy wzmiankowane prace instalacyjne zostały wykonane zgodnie ze sztuką, a przede wszystkim, czy nie miały one znaczenie dla ustalenia, czy jako takie nie powodują zagrożenia dla życia i zdrowia ewentualnych użytkowników budynku. Przypomnieć przy tym należy, co podkreśla sam organ, że to właśnie zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa jest celem prowadzonego postępowania naprawczego. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji ani w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie sposób znaleźć jakichkolwiek wyjaśnień przyczyn pominięcia kwestii legalności i prawidłowości (z punktu widzenia zagrożenia dla zdrowia i życia) ułożenia w budynku nowej instalacji elektrycznej, choć – jak należy to raz jeszcze podkreślić – organ w postanowieniu wzywającym do przedłożenia ekspertyzy powyższe prace wprost wskazuje jako jedne z wykonanych samowolnie prac budowlanych. Kwestia ta była także bezpośrednio podnoszona przez skarżącą w jej pierwotnym wniosku o sprawdzenie stanu technicznego budynku oraz zgodności z prawem robót budowlanych, gdzie wskazywała ona na fakt, że nowa instalacja elektryczna w praktyce w ogóle nie funkcjonuje i może stanowić zagrożenie.

Druga kwestia niewyjaśniona przez organy w toku postępowania administracyjnego to podnoszone przez stronę skarżącą od samego początku zagadnienie stanu stropodachu w budynku. Co istotne w tym zakresie skarżąca wskazywała wprost już w swoim pierwotnym wniosku z 19 marca 2018 r., że "Najbardziej niepokoi mnie stan stropodachu, w którym nad pomieszczeniami, w których miała miejsce największa i najbardziej agresywna ingerencja K. K., sufit nasiąknięty jest teraz jak gąbka wodą – w wyniku czego pojawił się niedawno olbrzymi grzyb i zaczynają pojawiać się pęknięcia na suficie". Niewątpliwie przedmiotowe dotyczy pomieszczeń, w których dokonywano samowolnych prac budowalnych. Tego wątku organ jednakże nie sprawdził, mimo wielokrotnego do niego powracania przez skarżącą w kolejnych pismach kierowanych w toku postępowania do organu. Natomiast w to miejsce zajął się zawilgoceniem ścian i fundamentów i w tym zakresie sformułował konkretne zarzuty oraz nakazał podjęcie określonych prac mających zabezpieczyć budynek.

Nie sposób w tym miejscu i w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy ocenić, czy stan stropodachu faktycznie wymaga interwencji i konieczne jest podjęcie prac zabezpieczających. Takowe wnioski wynikają natomiast bezpośrednio z ekspertyzy technicznej sporządzonej na zlecenie skarżącej B.K., dołączonej do skargi. Na etapie postępowania administracyjnego organy nie podjęły jednakże w tym zakresie jakichkolwiek działań i nie dokonały oceny stanu faktycznego w tym zakresie.

Reasumując, poza zakresem rozpoznania organów pozostały zatem, kształtujące istotę kontrolowanego postępowania naprawczego, uwarunkowania techniczne robót przeprowadzonych przez inwestorów oraz niezbadana została kwestia bezpieczeństwa stropodachu i ewentualny wpływ powyższych na stan poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku w zakresie stwierdzenia zgodności wykonanych prac z przepisami prawa. Powyższe natomiast ustalenia stanowiły cel prowadzonego przez organy postępowania. Organy zatem, pomimo ciążących na nich obowiązków przeprowadzenia samodzielnych ustaleń faktycznych i dokonania na ich podstawie wnikliwej, wszechstronnej oceny z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa, powyższemu wymogowi nie sprostały.

W tym zakresie można odwołać się chociażby do twierdzeń samego organu odwoławczego, który wprost stwierdza, że "wykonane samowolnie roboty budowlane nie mają żadnego związku przyczynowego z istniejącym stanem technicznym budynku, jednakże niniejszą sprawę należało potraktować kompleksowo i uwzględnić w decyzji również wskazane przez autora ekspertyzy do wykonania roboty budowlane związane z usunięciem zawilgoceń ścian oraz pęknięć i zarysowań fundamentów i ścian fundamentowych, co też słusznie organ stopnia powiatowego uczynił. Bowiem zasady ekonomiki, celowości i szybkości postępowania administracyjnego przemawiają za koniecznością doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego w całości, a nie jedynie w części do zgodności z przepisami Prawa budowlanego w ramach jednego postępowania administracyjnego".

Wskazać zatem należy, iż przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślenia również wymaga, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen abstrahujących od istotnych okoliczności sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia wadliwej decyzji.

Według Sądu, opisane wyżej wadliwości i konieczność poczynienia ustaleń co do podstawowych elementów stanu faktycznego oraz dokonania całościowej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego, stanowiły przesłankę do uchylenia wydanej w sprawie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Dokonane bowiem przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie podjęto w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co podważa zasadność oceny dokonanej przez ten organ, a czego w swoim rozstrzygnięciu nie zauważył organ odwoławczy, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. Świadczy to o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz zasad ustalonych w art. 8 i art. 11 k.p.a., a w konsekwencji również art. 107 § 3 k.p.a.

W tym też zakresie zarzuty skargi znalazły uznanie Sądu i stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Jednocześnie Sąd nie przychyla się do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 52 ustawy – Prawo budowlane poprzez nałożenie obowiązku dokonania prac wskazanych w pkt 2 decyzji na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, podczas gdy – jak wskazano w skardze - organ winien nimi obciążyć jedynie inwestorów (A. K. i K. K.). Zdaniem Sądu zakreślony w tym aspekcie spór na gruncie prawa cywilnego o sposób władania rzeczą wspólną nie może wpływać na określenie adresata pewnych (precyzyjnie wskazanych przez organ) obowiązków w zakresie doprowadzenia budynku do stanu zgodności z przepisami prawa. Pamiętać bowiem należy, że wszak skarżąca (która nie wyzbyła się własności) ma narzędzia prawne z kodeksu cywilnego, które umożliwią jej wykonanie wskazanych elementów decyzji. Ponadto należy nadmienić, iż z ekspertyzy dołączonej do skargi wynika, że na zlecenie skarżącej ekspert budowlany we wrześniu 2020 r. dokonał szczegółowych analiz w zakresie nieprawidłowości dotyczących stanu budynku. Jak przy tym wynika z treści analizy, zdjęć do niej załączonych i szczegółowości jej wskazań, nie ulega wątpliwości, że ekspert z ramienia skarżącej jednak wszedł na teren nieruchomości, a więc argumentacja skarżącej, że nie ma faktycznego dostępu do nieruchomości traci na wiarygodności. Odwołać się w tym zakresie można do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r., II OSK 1035/18, w którym NSA wskazał, że celem postępowania prowadzonego w oparciu art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane jest wyłącznie doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa budowlanego. Natomiast kwestie z zakresu prawa własności związane z jego naruszeniem, czy też brakiem porozumienia współwłaścicieli odnośnie przedmiotu ich wspólnej własności są poza zakresem tych przepisów. Ewentualne roszczenia skarżącej wobec inwestorów mogą być ewentualnie dochodzone w cywilnym postępowaniu odszkodowawczym.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, choć jak zostało to wyjaśnione powyżej, nie wszystkie zarzuty skargi znalazły uznanie Sądu.

Ponownie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji uwzględni ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, uzupełni materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do oceny wszystkich podjętych w budynku prac budowalnych oraz mając na uwadze zasady ekonomiki, celowości i szybkości postępowania administracyjnego przemawiające za koniecznością doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego w całości, a nie jedynie w części do zgodności z przepisami Prawa budowlanego w ramach jednego postępowania administracyjnego dokona ustaleń co do stanu stropodachu i położonej w budynku nowej sieci elektrycznej. W zależności od tych ustaleń wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymaganiami przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. Do kosztów zasądzonych zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową w wysokości 17 zł.

dc