Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 280/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" w Cz. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 25 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej "A" w Cz. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 11 stycznia 2013 r. nr [...], nakładające na Spółdzielnię Mieszkaniową [...] - jako zarządcę - obowiązek dostarczenia do dnia 30 kwietnia 2013 r. ekspertyzy technicznej określającej przyczyny występowania i sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości w części budynku mieszkalnego wielorodzinnego na Osiedlu [...] w C. w lokalach mieszkalnych o nr: [...], poprzedzonej wykonaniem stosownych badań powietrza - w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin wykonania obowiązku do dnia 1 lipca 2013 r.

Przedmiotowe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

W trakcie oględzin dokonanych w dniu 18 lutego 2009 r. na balkonie (loggi) mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. w C. ustalono, że w grudniu 2008 r. wykonano roboty polegające na posmarowaniu balkonu środkiem izolacyjnym, ułożeniu warstwy papy i na położeniu szlichty betonowej o grubości ok. 5 cm. Inwestor - Spółdzielnia [...] w C. wykonał powyższe roboty na podstawie decyzji Starosty z dnia 12 marca 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na ocieplenie ścian budynku z kolorystyką elewacji. Według sprawozdania z badań nr [...] z dnia 19 marca 2009 r., które zostało sporządzone przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w G., w próbkach powietrza pobranych w pokoju nr 1 w lokalu nr [...] stwierdzono obecność trimetyiobenzenów, tj. substancji, które nie mogą znajdować się w powietrzu w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz przekroczenie dopuszczalnego stężenia o.m.p - ksylenu. Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 kwietnia 2009 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Spółdzielni [...] w C. skuć szlichtę betonową z posadzki loggi, usunąć warstwę papy i usunąć dokładnie warstwę masy asfaltowej gruntującej posadzkę loggi w dwudziestu lokalach mieszkalnych ww. budynku (w tym m.in. w lokalu nr [...]) w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. Decyzją z dnia 7 maja 2009 r., organ ten stwierdził wykonanie nałożonych obowiązków.

Wojewódzka Stacji Sanitarno-Epidemiologiczna w G. uznała za zasadne ponowne przeprowadzenie badań powietrza w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu potwierdzenia bądź zaprzeczenia istnienia w nim substancji chemicznych w ilościach ponadnormatywnych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do dostarczenia do dnia 31 stycznia 2011 r. wyników badań powietrza wykonanych w pokoju graniczącym z loggią lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. w C.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, postanowieniem z dnia 8 lutego 2011 r. nr [...], uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie daje podstaw do nałożenia na stronę wyłącznie obowiązku wykonania badań powietrza, a organ I instancji powinien zobowiązać Spółdzielnię [...] do przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej przyczyny występowania i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku poprzedzonej wykonaniem stosownych badań powietrza. Organ uznał za zasadne objęcie takim działaniem całego obiektu budowlanego wobec argumentów strony, iż powyższe nieprawidłowości występują również w innych lokalach w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Organ I instancji powinien zweryfikować ten fakt, dokonując stosownych ustaleń. Organ odwoławczy wskazał, że art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie upoważnia organów nadzoru budowlanego do określania warunków niezbędnych do przeprowadzenia badań powietrza w danym lokalu i nakładania na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę danego obiektu budowlanego obowiązku wykonania konkretnych czynności przed przeprowadzeniem tych badań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańskim wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 331/11 oddalił skargi T. C. i Spółdzielni [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 8 lutego 2011 r.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż wyjaśnienie istoty zawisłej przed organami sprawy administracyjnej wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Sąd wskazał, że Spółdzielnię błędnie zobowiązano wyłącznie do przedłożenia badań powietrza w lokalu nr [...]. Z informacji skarżącej – T. C. wynikało bowiem, że tożsame nieprawidłowości, jak występujące w jej lokalu, mają miejsce również w innych lokalach w przedmiotowym budynku. Badaniami składu powietrza pod kątem występowania przekroczeń dopuszczalnych stężeń substancji szkodliwych dla ludzi należałoby objąć wszystkie lokale, w których zanotowano niedogodności uzasadniające wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych użytych do ich budowy lub przy remoncie. Takie zobowiązanie poprzedzić winny szczegółowe ustalenia zmierzające w kierunku indywidualizacji lokali, w których pojawiły się zastrzeżenia do stanu technicznego bądź jakości użytych materiałów budowlanych.

Sąd wskazał, że dyspozycja przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie ogranicza się wyłącznie do obciążenia inwestora obowiązkiem wykonania określonych badań materiałów budowlanych w sytuacji, gdy pojawiły się wątpliwości co do ich jakości. Wówczas przepis ten uprawnia właściwy organ do nałożenia na określony podmiot obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Ocena lub ekspertyza techniczna są pojęciami znaczeniowo szerszymi od terminu "badanie". Przyjąć należy, że samo badanie, tak jak w niniejszej sprawie badanie powietrza, może stanowić wyłącznie materiał wyjściowy do sporządzenia oceny bądź ekspertyzy technicznej określającej źródła występowania nieprawidłowości, ich wpływ na środowisko oraz metody ich usunięcia. Tylko tego typu zobowiązanie może być przedmiotem postanowienia z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, albowiem ma ono charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania bądź jest elementem wyjaśnienia okoliczności, które stanowić będą podstawę do wszczęcia takiego postępowania. Zobowiązanie to ma służyć zgromadzeniu materiału dowodowego nadającego się do wykorzystania w postępowaniu zmierzającym do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Nadto Sąd wskazał, że przedstawiona przez T. C. w toku postępowania przed Sądem, wydana po dacie zaskarżonego postanowienia, opinia z zakresu toksykologii winna być poddana analizie dowodowej w postępowaniu przed organem I instancji prowadzonym w następstwie przedmiotowego rozstrzygnięcia, jako istotny element postępowania wyjaśniającego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. na podstawie art. 81c ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nałożył na Spółdzielnię [...] w C. obowiązek dostarczenia do dnia 30 kwietnia 2013 r. ekspertyzy technicznej określającej przyczyny występowania i sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości w części budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalach mieszkalnych nr [...] poprzedzonej wykonaniem stosownych badań powietrza. Organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniach 5 i 9 października 2012 r. w lokalach mieszkalnych w przedmiotowym budynku na Osiedlu [...] w C. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że właściciele/użytkownicy lokali o nr: [...] nie zgłosili żadnych zastrzeżeń w kwestii chemicznych zapachów, H. M. – właścicielka lokalu nr [...] i B. R. właścicielka lokalu nr [...] wniosły o wykonanie badań powietrza, pomimo że nie odczuwają żadnych chemicznych zapachów; natomiast M. D. właścicielka lokalu nr [...] oraz T. C. właścicielka lokalu nr [...] wniosły o wykonanie badań powietrza, wskazując, że odczuwają chemiczne zapachy w ich lokalach.

Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. Spółdzielnia [...] w C. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 61 § 1 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez nie zawiadomienie skarżącej Spółdzielni o wszczęciu postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie bez dogłębnego rozważenia, czy istnieją "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który miał wpływ na jej wynik, poprzez ustalenie, iż skarżącą jako podmiot zarządzający częściami wspólnymi nieruchomości posiada w stosunku do lokali, stanowiących odrębną własność, uprawnienia do działań, do których obliguje ją zaskarżone postanowienie.

Wskazując na naruszenie prawa materialnego Spółdzielnia podkreśliła, iż przesłanką stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego i okoliczności te muszą być przez organ administracji publicznej należycie wykazane. Jakość wyrobów budowlanych i robót budowlanych może być przedmiotem badania przewidzianego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do obiektów wykonanych, jeżeli to może mieć wpływ na stan techniczny tych obiektów. Skoro organy nadzoru nabrały wątpliwości co do stanu technicznego tych obiektów, to wydając postanowienie przewidziane w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinny wykazać, z czego wynikają wątpliwości w zakresie stanu technicznego obiektu. Wskazuje na to wyraźne użycie przez ustawodawcę określenia "uzasadnione wątpliwości" (wyrok NSA z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 336/00). Należy uznać to za szczególnie zasadne w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego mocą decyzji z dnia 7 maja 2009 r. nr [...], stwierdził usunięcie z 20 logii budynku masy asfaltowej gruntującej, której stosowanie było przyczyną interwencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a wykonane powtórnie prace wyeliminowały problem. Odwołująca się Spółdzielnia zakwestionowała rozstrzygnięcie organu zobowiązujące ją do wykonania stosownych i kosztownych ekspertyz w lokalach użytkowanych, w których nie stwierdzono żadnych zapachów chemicznych (tj. lokal nr [...] i lokal nr [...]). Zdaniem Spółdzielni, zobowiązanie do sporządzenia ekspertyz technicznych w przypadku pozostałych dwóch lokali powinno być poprzedzone przeprowadzaniem badania powietrza z uwagi na możliwość subiektywnego odczucia przez lokatorów zapachów chemicznych. W odwołaniu wskazano, że decyzje nakładające na Spółdzielnię podobne jak w niniejszym postępowaniu obowiązki są przedmiotem weryfikacji w innym postępowaniu, które obecnie znajduje się na etapie rozstrzygnięcia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Spółdzielnia podkreśliła również, iż w pozostałych 16 lokalach w przedmiotowym budynku wykonano w miesiącu grudniu 2008 r. na loggiach identyczny zakres prac z wykorzystaniem tych samych materiałów. W stosunku do wykonanych prac i użytych materiałów zarówno lokatorzy, jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Człuchowskim nie zgłaszali żadnych uwag.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia odwołującej się Spółdzielni z dnia 17 stycznia 2013 r., uchylił zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 1 lipca 2013 r., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w jest prawnie uzasadnione, ponieważ organ uwzględnił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przedstawione w postanowieniu z dnia 8 lutego 2011 r. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2010 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia jak i stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 331/11, wskazując, iż wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, ponieważ strona skorzystała z prawa do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ wskazał, że badanie składu powietrza pod katem występowania przekroczeń dopuszczalnych stężeń substancji szkodliwych dla ludzi ma objąć lokale, w których zanotowano niedogodności, w postaci chemicznych zapachów, uzasadniające wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych użytych do ich budowy lub przy remoncie. Organ stwierdził, że wyniki badań powietrza przedstawione przez Wojewódzką Stację Sanitarno -Epidemiologiczną w G. wskazują, że wyczuwalne w lokalach zapachy chemiczne budzą uzasadnione wątpliwości co do jakości robót wykonanych na podstawie decyzji z dnia 12 marca 2007 r. i uzasadniają nałożenie na Spółdzielnię jako uczestnika procesu budowlanego – inwestora obowiązku dostarczeni ekspertyzy poprzedzonej wykonaniem badań powietrza.

Organ stwierdził, że nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy może nastąpić bez formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego. Podstawę wydania postanowienia mogą bowiem stanowić protokolarne ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych podejmowanych w trybie art. 81 ust. 4 ustawy.

Odnośnie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej lokali nr [...] i [...], organ wskazał, że H. M. i B. R. wniosły o wykonanie badań powietrza, organ wyjaśnił, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy wynikało z faktu, iż podczas dodatkowych oględzin przeprowadzonych w dniach 5 i 9 października 2012 r. H. M. oraz B. R. wniosły o wykonanie badań powietrza.

Organu odwoławczy wyjaśnił, że fakt, iż Spółdzielnia [...] w C. nie jest właścicielem i nie posiada uprawnień do dysponowania lokalami nie może uzasadniać odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, gdyż skarżąca spółdzielnia była inwestorem robót, w wyniku których powstały w przedmiotowym budynku niedogodności związane z chemicznymi zapachami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia [...] w C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie bez dogłębnego rozważenia, czy istnieją "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który miał wpływ na jej wynik, poprzez ustalenie, iż skarżącą jako podmiot zarządzający częściami wspólnymi nieruchomości posiada w stosunku do lokali, stanowiących odrębna własność, uprawnienia do działań, do których obliguje ją zaskarżone postanowienie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. Skarżąca wskazała, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. podzielił w całości argumentację przytoczoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 stycznia 2013 r., bez dokonania własnej oceny stanu faktycznego oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej instancji nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszoinstancyjnego orzeczenia lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie. Zdaniem skarżącej Spółdzielni [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uczyni zadość temu obowiązkowi.

Ponadto podkreślono, że zarówno [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazali, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, o których stanowi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Zarzucono również organowi II instancji pominięcie ustaleń wynikających z przeprowadzonych badań wykładziny podłogowej w lokalu nr [...], które wykluczyły występowanie jakichkolwiek nieprawidłowości (pismo PINB z dnia 26 marca 2010 r. nr [...]) oraz, że przeprowadzone w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową badania posadzki loggi w lokalu nr [...] wykluczyły istnienie jakichkolwiek emisji środków toksycznych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 331/11, a postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. podjął zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. w sprawie sygn. II OSK 777/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił bowiem wniesioną w sprawie skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N z 2013 r. poz. 270 ze zm.), polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.

Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) przepis ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Przesłanką wydania postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego są uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ przed wydaniem postanowienia winien zatem ustalić, że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości w tym zakresie. Wątpliwości uzasadnione to wątpliwości znajdujące uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy winno zatem poprzedzać dokonanie ustaleń opartych o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ I instancji nie uczynił zadość temu obowiązkowi, a organ odwoławczy mimo zarzutów podniesionych w zażaleniu nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia, że we wszystkich czterech lokalach nr [...] istnieją zastrzeżenia odnośnie stanu technicznego bądź jakości użytych materiałów budowlanych, uzasadniające wykonanie ekspertyzy technicznej oraz badań powietrza. Takie działanie organu narusza przepisy dotyczące postępowania dowodowego – art. 7 i 77 k.p.a. oraz zasadę, iż organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozpatrującym sprawę.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej lokali nr [...] wynikało z faktu, iż podczas dodatkowych oględzin przeprowadzonych w dniach 5 i 9 października 2012 r. H. M. oraz B. R. wniosły o wykonanie badań powietrza. Samo złożenia wniosku przez właścicielki tych lokali o przeprowadzenie badań powietrza, w sytuacji, gdy osoby te złożyły oświadczenia, że zapachy chemiczne w ich lokalach nie są wyczuwalne, nie mogło stanowić podstawy ustalenia, iż w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych. Treść oświadczeń właścicielek obu lokali, iż zapachy chemiczne nie są w ich lokalach wyczuwalne, przeczyła występowaniu takich wątpliwości.

Organ w uzasadnieniu postanowienia powołał się na fakt, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy znajduje uzasadnienie w treści wyników badań powietrza przedstawionych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w G. Wyniki te nie znajdują się w aktach organów obu instancji, w związku z czym organ nie mógł dopuścić dowodu z tego dokumentu. Jego treść prawdopodobnie potwierdza konieczność przeprowadzenia takiego badania odnośnie lokalu nr 34, co wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. Natomiast brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dotyczy ona również pozostałych lokali wymienionych w postanowieniu.

Okoliczność ta uzasadnia uchylenia wydanego postanowienia.

Za niezasadny uznać natomiast należało zarzut skargi, iż skarżącą jako podmiot zarządzający częściami wspólnymi nieruchomości nie posiada w stosunku do lokali, stanowiących odrębną własność, uprawnienia do działań, do których obliguje ją zaskarżone postanowienie. Z art. 81c ust. 2 w związku z ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być nałożony na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy na skarżącą nastąpiło jako na inwestora robót.

Dodatkowo wskazać należy, że organu nadzoru budowlanego, wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nakładające obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, ma charakter dowodowy i nie podlega egzekucji. Art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Wskazać także należy, że uzyskanie wyników badań potwierdzających właściwą jakość powietrza wyłączyć może obowiązek wykonania przez skarżącą ekspertyzy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić zebrany w sprawie materiał dowodowy - znajdującą się w aktach opinię z zakresu toksykologii złożoną przez skarżąca, opinię z zakresu toksykologii przedstawioną przez T. C. w toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sygn. II SA/Gd 331/11 oraz stanowisko Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G., ewentualnie dopuścić inne dowody, celem wykazania zaistnienia przesłanki uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych we wszystkich lokalach odnośnie których nałożono obowiązek przedstawienia ekspertyzy.

Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.