Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 909/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 909/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 11 sierpnia 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Ryszard Pęk, , Sędziowie, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant, asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, , oddala skargę., , ,


UZASADNIENIE

Organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...], nr [...], przyznał Z. R., dalej: skarżący, dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 października 2014 r., w wysokości 326,43 zł miesięcznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] nr [...].

Skarżący podaniem z dnia 6 sierpnia 2014 r., skierowanym do Prezydenta W. i Kolegium, wniósł o wznowienie postępowania:"1. W sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] przyznającą dodatek mieszkaniowy jedynie w wysokości 70 % faktycznych wydatków mieszkaniowych. 2. Oraz decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]. 3. Oraz postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 155 kpa. i utrzymującym je postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] 4. Oraz Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] postanawiającej odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...], która utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]".

Prezydent W. po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego z dnia 6 sierpnia 2014 r. o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wznowienia postępowania "w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego decyzją z dnia [...] nr [...]". W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w niniejszej sprawie organem, który wydał decyzję w ostatniej instancji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., które decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Zatem organem właściwym, aby rozpoznać sprawę w postępowaniu wznowieniowym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.

Skarżący podaniem z dnia 19 sierpnia 2014 r., przekazanym Kolegium pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., [...], "celem rozpatrzenia według kompetencji", wniósł - na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. - o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 11 sierpnia 2014 r., "gdyż wydane [...] zostało z rażącym naruszeniem prawa i wbrew oczywistym przepisom prawa, więc nie może być uznane za akt demokratycznego państwa prawa [...] Prezydent W. odmawiając wznowienia postępowania uzasadnił to tym, iż nie jest właściwym do wznowienia postępowania! Jest oczywistym, iż Postanowienie w sprawie wydał niewłaściwy organ administracji, a więc postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa i przepisów o właściwości".

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2, w związku z art. 126 i art. 157 § 1 k.p.a. stwierdziło nieważność w/w postanowienia z dnia [...].

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych wart. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa wart. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. W kontekście podania skarżącego z dnia 19 sierpnia 2014 r. podkreślono, że na postanowienie, którego stwierdzenia nieważności żąda, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia, a zatem wniosek skarżącego o stwierdzenie jego nieważności - z przedmiotowego punktu widzenia - jest dopuszczalny.

Zdaniem Kolegium postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest nadzwyczajnym trybem postępowania mającym na celu eliminację z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - postanowienia dotkniętego wadami enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślono, że podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia nie może być jakiekolwiek uchybienie popełnione przy jego wydawaniu, ale tylko takie, o którym mowa w przepisach wskazanych w zdaniu poprzednim. Stwierdzenie nieważności postanowienia może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest ono w sposób niewątpliwy dotknięte przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 157 § 2, w związku z art. 126 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia może zostać wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Niniejsze postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek skarżącego - adresata postanowienia z dnia [...].

Zdaniem Kolegium, właściwym do stwierdzenia nieważności postanowienia jest organ wyższego stopnia, a gdy postanowienie zostało wydane przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1, w związku z art. 126 K.p.a.). W rozpatrywanym przypadku organem właściwym do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.

Podniesiono, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, prawidłowość weryfikowanego rozstrzygnięcia jest oceniana według stanu prawnego istniejącego w dacie jego wydania. W związku z tym, skład orzekający Kolegium dokonał analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania badanego postanowienia, tj. w dniu [...], mających znaczenie dla weryfikowania jego zgodności z prawem, w kontekście wszystkich podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. (mogących potencjalnie uzasadnić stwierdzenie nieważności tego aktu administracyjnego).

Zdaniem Kolegium, zarzuty sformułowane przez stronę wskazują na to, iż wolą wnioskodawcy było stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] w oparciu o podstawy nieważnościowe przewidziane w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 in fine k.p.a.

Przeprowadzone - w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] - postępowanie wyjaśniające wskazuje na to, że ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z rażącym naruszeniem prawa - a więc jest dotknięte wadami wskazanymi w 156 § 1 pkt 1 i 2 in fine k.p.a. Uzasadnienie dla takiej kwalifikacji przedstawia się następująco:

W myśl art. 145 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego następuje w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (art. 149 § 4 k.p.a.). Stosownie do art. 150 § 1 k.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe to złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez osobę niebędącą stroną, złożenie go przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się zaś złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 145a § 2, art. 145b § 2 albo art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia (na żądanie strony), gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja nie była ostateczna (odpowiednio postanowienie), gdy podnoszono inne zarzuty niż określone w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a.

Według art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Zawiadomienie przybiera postać pisma, nie jest zaskarżalnym aktem administracyjnym.

Prezydent W., jako organ niewłaściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek skarżącego złożony dnia 2 kwietnia 2014 r., zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...], powinien przekazać Kolegium - jako organowi właściwemu - żądanie skarżącego o wznowienie postępowania w ww. sprawie, zawarte w podaniu z dnia 6 sierpnia 2014 r.

Badane postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż Prezydent W., stosownie do art. 150 § 1 k.p.a., nie jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek skarżącego złożony dnia 2 kwietnia 2014 r., zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...].

Wskazano, że postanowienie z dnia [...] zostało także wydane z rażącym naruszeniem art. 149 § 3, w związku z art. 65 § 1 k.p.a., ponieważ w przypadku, gdy organ administracji, do którego wniesiono podanie, uznaje się na niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest - pismem niebędącym aktem administracyjnym - niezwłocznie przekazać podanie do organu właściwego. Niedopuszczalnym jest - w sytuacji opisanej w zdaniu poprzednim - wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, tak jak uczynił to organ pierwszej instancji.

Podkreślono, że nie zachodzą w niniejszej sprawie nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 § 2 in fine, w związku z art. 126 k.p.a.

Podaniem złożonym w Kolegium w dniu 22 września 2014 r. oznaczonym "skarga", skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Kolegium wydało opisane postanowienie z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdziło nieważność wydanego z upoważnienia Prezydenta W., postanowienia Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...], odmawiającego wznowienia postępowania "w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego decyzją z dnia [...] nr [...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...].

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w kwestionowanym postanowieniu z dnia 9 września 2014 r. wyczerpująco wyjaśniono, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego występują przesłanki - wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - przemawiające za stwierdzeniem nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca w ogóle nie odniósł się do tych wyjaśnień. W istocie ignorując fakt podjęcia przez Kolegium rozstrzygnięcia uwzględniającego żądanie zawarte we wniosku z dnia 19 sierpnia 2014 r., podtrzymał żądanie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia organu pierwszej instancji, przekonując - pomimo podjęcia przez Kolegium tak motywowanego rozstrzygnięcia - że doszło w tym przypadku "do rażącego naruszenia prawa w wydaniu postanowienia z dnia [...]."

W tej sytuacji Kolegium - reagując na sam fakt wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a abstrahując zarazem od oceny przydatności kwestionowania przez stronę rozstrzygnięcia zgodnego z wniesionym uprzednio środkiem zaskarżenia uznało, że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...].

Zdaniem organu odwoławczego, skoro skarżący żądał wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...], to Prezydent W. był organem niewłaściwym do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek złożony 2 kwietnia 2014 r. i powinien przekazać - żądanie skarżącego o wznowienie postępowania w ww. sprawie, zawarte w podaniu z dnia 6 sierpnia 2014 r. - Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, jako organowi właściwemu. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż Prezydent W., stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. nie jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek skarżącego złożony dnia 2 kwietnia 2014 r., zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...]. Ponadto, postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 149 § 3, w związku z art. 65 § 1 k.p.a., ponieważ w przypadku, gdy organ administracji, do którego wpłynęło podanie, uznaje się za niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest niezwłocznie przekazać podanie do organu właściwego. Niedopuszczalnym jest zatem - w sytuacji opisanej w zdaniu poprzednim - wydane postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, tak jak to uczynił organ pierwszej instancji.

Pismem z dnia 17 listopada 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], domagając się "uchylenia postanowień wydanych w sprawie na wszystkich szczeblach".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentacje wydaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej było jedynie postanowienie Kolegium z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Kolegium z dnia [...], nr [...] - wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia [...], nr [...].

Istotny zatem w niniejszej sprawie jest przepis art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości tak decyzji administracyjnych, jak i postanowień.

Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia uregulowane zostało przepisami art. 156 k.p.a. do art. 159 k.p.a. I tak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /postanowienia następuje na żądanie strony lub z urzędu (art.157 § 2 k.p.a.). Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a..

Z przepisu art. 156 § 1 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wynika, że jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję/postanowienie stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji /postanowienia lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie wiążą organu nadzoru.

W niniejszym postępowaniu nie można było zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym, z tej to przyczyny, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest ograniczone jedynie do weryfikacji decyzji/postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja/postanowienie. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie prowadzi bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej decyzji/postanowienia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego. Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającego go postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste - pozwala na stwierdzenie, że kwestionowane przez skarżącego postanowienie z dnia [...] dotknięte było jedną z wad określonych w w/w art. 156 § 1 k.p.a. Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu postanowień Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ze szczególną starannością i wnikliwością przeprowadziło postępowanie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w art.156 § 1 k.p.a..

Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 k.p.a. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczenia wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie organu dotknięte jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wskazać trzeba, że treść decyzji/postanowienia - pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, publ. LEX nr 328625).

Sąd podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie dwie przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

W niniejszej sprawie jak trafnie przyjęło Kolegium, mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa bowiem zaistniały niezbędne przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Przez oczywistość naruszenia prawa należy rozumieć rzucającą się w oczy sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

Zasadne jest tutaj odwołanie się do teorii gradacji wad orzeczenia i odróżnienie wadliwości decyzji/postanowienia, powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo istnienie nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd.8, W-wa 2006, s 745-746).

Zważyć należy, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, LEX nr 299873). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyroki WSA w Warszawie z 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, publ. LEX nr 199041; z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, publ. LEX nr 220791).

Przesłanka do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia polegająca na rażącym naruszeniu prawa winna być zatem stwierdzona jednoznacznie, naruszenie to - mieć charakter oczywisty i mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy stwierdzonym przez organ naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia winien zatem istnieć związek przyczynowy tego rodzaju, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.

Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczności niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zakwestionowanym przez skarżącego postanowieniu Kolegium, istnienia podstawy prawnej dającej podstawę do jego wyeliminowania.

Sąd w pełni akceptuje stanowisko Kolegium, które z urzędu oceniło, przedstawiając w tym względzie bardzo szczegółową argumentację i trafnie wywodząc, że w sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., a z którą to oceną Sąd w pełni się zgadza.

Jak słusznie bowiem wskazano w kwestionowanych postanowieniach, skoro skarżący żądał wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...], to Prezydent W. był organem niewłaściwym do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek złożony 2 kwietnia 2014 r. i powinien przekazać - żądanie skarżącego o wznowienie postępowania w ww. sprawie, zawarte w podaniu z dnia 6 sierpnia 2014 r. - Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, jako organowi właściwemu. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż Prezydent W., stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. nie jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, na wniosek skarżącego złożony dnia 2 kwietnia 2014 r., zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...]. Zasadnie też wskazano, że postanowienie z dnia [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 149 § 3, w związku z art. 65 § 1 k.p.a., ponieważ w przypadku, gdy organ administracji, do którego wpłynęło podanie, uznaje się za niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest niezwłocznie przekazać podanie do organu właściwego. Niedopuszczalnym było zatem wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, tak jak to uczynił Prezydent W.

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.