Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1202/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak ( spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Renata Czeluśniak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skarg A. N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego z dnia 14 września 2018 r. nr [...] z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku specjalnego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka w K Rynek [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] 2018 r. ([...]; [...]; [...]) na podstawie art. 104, 107, kpa oraz art. 2, 3 ust. 3 i 4, art. 4, 8, 11, 14, 17 ust. 2 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit c, art. 41 pkt 1, art. 102 , 104, 106, 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.) , §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) Prezydent Miasta odmówił przyznania A. N. świadczeń w formie:

- zasiłku okresowego,

- zasiłku celowego specjalnego na zakup żywności,

- zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do zakupionych środków opatrunkowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego ustalono, że A. N. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. W miesiącu maju utrzymywała się z zasiłku rodzinnego na syna w kwocie 124 zł, alimentów na syna w kwocie 800 zł, alimentów na siebie w kwocie 400 zł oraz zadośćuczynienia w sprawie karnej od byłego męża na rzecz syna w kwocie 1 000 zł. Ponadto strona zapłaciła zasądzone alimenty na syna M. byłemu mężowi w kwocie 300 zł, które zostały odliczone od dochodu rodziny. Tak więc dochód rodziny w maju 2018 r. wyniósł 2 024 zł.

Organ powołał przepisy znajdujące zastosowanie w przedmiotowych sprawach i wskazał, że kryterium dochodowe w przypadku rodziny A. N. wynosi 1 028 zł. Ponieważ dochód A. N. przekroczył kryterium dochodowe, brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego za zakup żywności i na dofinansowanie do zakupionych środków opatrunkowych, jak również zasiłku okresowego. Dodał, że strona znajduje się w wieku aktywności zawodowej, nie jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna; jak podaje - w dalszym ciągu jest niezdolna do pracy, co zostało potwierdzone kolejnym zaświadczeniem lekarskim.

Ustalono ponadto, że A. N. nie odwiesiła postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności, które zostało zawieszone w kwietniu 2017 r., co tłumaczyła koniecznością wykonania kolejnych badań oraz możliwością zawieszenia postępowania na okres 3 lat. Zaznaczono, że w prowadzonych postępowaniach Strona odmówiła podpisania zobowiązania w sprawie odwieszenia postępowania.

W ocenie organu I instancji całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zatem jeżeli Strona uważa się za osobę niezdolną do pracy, powinna poprzeć swoje stanowisko stosownym orzeczeniem określającym stopnień niepełnosprawności. W przeciwnym przypadku w świetle ustawy o pomocy społecznej Wnioskodawczyni jest osobą zdolną do pracy, a tym samym zdolną do zarejestrowania się w GUP jako osoba bezrobotna.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że A. N. była wielokrotnie informowana o konieczności współpracy w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także o konsekwencjach niewywiązywania się z zobowiązań. Pomimo tego nie podjęła kroków w celu poprawy swojej sytuacji.

Od powyższych decyzji A. N. złożyła odwołanie podnosząc, że w maju 2018 r. kryterium dochodowe nie zostało przekroczone. Wskazała, że nawiązka w formie pieniężnej przyznana poszkodowanemu synowi M. wyrokiem sądu karnego nie stanowi dochodu, nie podlega opodatkowaniu i nie powinna być traktowana jako dochód osoby fizycznej. Ponadto zaznaczyła, że zaświadczenie o niezdolności do pracy do końca 2017 r. było respektowane przez organ I instancji przy przyznawaniu świadczeń. Ponadto posiadanie niezdolności do pracy powoduje, iż odwołująca nie może zarejestrować się w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna.

Według odwołującej się nie jest prawdą, że nie podejmuje ona kroków w celu poprawy swojej sytuacji, gdyż jest w dalszej diagnostyce, a wywieranie presji przez organ I instancji w sprawie odwieszenia postępowania w sprawie przyznania stopnia niepełnosprawności może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia.

Decyzjami z dnia 14 września 2018 r. ([...]; [...]; [...]) na podstawie art. 8 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508), §1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w o mocy ww. decyzje organu I instancji.

Organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 39 i 38 ustawy o pomocy społecznej oraz podał, co następuje:

Przedmiotowe postępowania zostały zainicjowane wnioskami A. N. z czerwca 2018 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności oraz na dofinansowanie do zakupionych środków opatrunkowych oraz o przyznanie zasiłku okresowego.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia określone zostało w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U z 2015 r., poz. 1058) i wynosi obecnie 514 zł. Z akt sprawy wynika, że w maju 2018 r. (czyli w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku) dochód rodziny wnioskodawczyni, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem M., wyniósł 2 024 zł. Na dochód ten składały się: zasiłek rodzinny na syna w kwocie 124,00 zł, alimenty na syna w kwocie 800 zł, alimenty na wnioskodawczynię w kwocie 400 zł oraz nawiązkę dla syna M. w wysokości 1 000 zł. Ponadto dochód strony należało pomniejszyć o alimenty na syna w wysokości 300 zł, które wpłacane są byłemu mężowi. W świetle powyższego należy przyjąć, że dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę wyniósł 1 012 zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie pomocy.

Organ I instancji zasadnie przyjął, że do dochodu rodziny należy zaliczyć nawiązkę w kwocie 1 000 zł na rzecz M. N. Jak bowiem stanowi przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Ponadto przepis art. 8 ust. 4 ustawy stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych ;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 690);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej l ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 oraz z 2018 r. póz. 107, 138, 650, 1000 i 1076), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 998 i 1076);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2018 r. poz. 1272).

W świetle powyższej regulacji brak jest podstaw do nieuwzględniania w dochodzie rodziny uzyskanej w miesiącu maju 2018 r. nawiązki wpłaconej na mocy wyroku Sądu Rejonowego na rzecz M. N. przez ojca J. N. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nakazuje uwzględniać wszystkie dochody Strony, z wyjątkiem świadczeń enumeratywnie wskazanych w przepisie art. 8 ust. 4 ustawy. Nawiązka nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w przepisie art. 8 ust. 4 ustawy; w szczególności nie jest to jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, że organ nie uwzględnił przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazać należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do odwoływania się w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o pomocy społecznej do przepisów podatkowych.

W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego (I OSK 1673/17, II SA/Łd 982/17) nie budzi bowiem wątpliwości, że organ I instancji prawidłowo uwzględnił w dochodzie rodziny nawiązkę dla syna wnioskodawczyni, co oznacza, iż kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku celowego zostało przekroczone. Jednocześnie należy wskazać, że A. N. nie poinformowała o uzyskaniu dodatkowego dochodu w postaci nawiązki w wysokości 1 000 zł, co oznacza, że świadczenie w wysokości 150 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Ustawowa definicja świadczenia nienależnie pobranego obejmuje dwie sytuacje, które związane są z przedstawieniem przez stronę nieprawdziwych informacji lub niepoinformowaniem o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I OSKI 101/15). Organ I instancji powinien wydać kolejną decyzję zobowiązującą A. N. do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych na podstawie art. 98 ustawy o pomocy społecznej.

Na powyższe decyzje A. N. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając ww. rozstrzygnięciom naruszenie przepisów:

- art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego niewłaściwe zachowanie prowadzące do błędnego uznania, że Strona pobrała nienależne świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu maju 2018 r. w wysokości 150 zł, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której świadczenie uzyskano na podstawie przedstawienia nieprawdziwych informacji;

- art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że kwota otrzymana przez syna M. tytułem nawiązki (zadośćuczynienia) w kwocie 1 000 zł wlicza się do dochodu rodziny, podczas gdy nawiązka jest świadczeniem osobistym, mającym stanowić sposób złagodzenia cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego;

- art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do braku współdziałania i przyjęcia przez Stronę postawy roszczeniowej, podczas gdy każdorazowo skarżąca składa obszerne wyjaśnienia i wszelkie niezbędne dokumenty, a zatem współdziała z pracownikami socjalnymi;

- art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego niezastosowanie prowadzące do uniemożliwienia przezwyciężania Stronie trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać;

- art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego niezastosowanie prowadzące do błędnego uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przyznania zasiłku celowego pomimo przekroczenia kryterium dochodowego;

- art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym, poprzez jego niezastosowanie prowadzące do błędnego uznania, że kwota 1 000 zł uzyskana tytułem nawiązki jest dochodem osoby fizycznej i powinna być uwzględniona przy ocenie wysokości dochodów w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej;

- art. 7a k.p.a., poprzez odmowę rozstrzygnięcia na korzyść Strony pojawiających się w sprawie wątpliwości, tj. bezpodstawnej odmowy uwzględnienia niezdolności do pracy orzeczonej przez lekarza specjalistę z zakresu chorób wewnętrznych, co doprowadziło do błędnego uznania, że w sposób nieuzasadniony Skarżąca odmawia podjęcia zatrudnienia oraz fakt, że organ I instancji powołuje się na sformułowania, z których wprost nie wynika, że zadośćuczynienie jest dochodem - a wszelkie niejasności w każdej sprawie powinny być rozstrzygnę na korzyść petenta;

- art. 7b k.p.a., poprzez zaniechanie współpracy organu administracji publicznej oraz pominięcie interesu obywatela poprzez odmowę przyznania zasiłku, pomimo iż sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia udzielenie pomocy społecznej;

- art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej;

- art. 39 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez nieprzyznanie zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.

W odpowiedzi na skargi organ I instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017.2188 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017.1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym spraw rozstrzygniętych zaskarżonymi decyzjami nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2017.1769 ze zm.), dalej u.p.s. Wskazana ustawa określa przesłanki przyznawania poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej oraz wskazuje na cele instytucji polityki społecznej państwa. Z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma ona wspierać wysiłki zmierzające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a przez to umożliwić życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Głównym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu takich sytuacji poprzez pomoc rodzinom i osobom w ich usamodzielnianiu się i integracji ze środowiskiem.

Celem pomocy społecznej nie jest więc wyręczanie osób w pozyskiwaniu źródeł dochodów. Może zostać przyznana dopiero w momencie, gdy strona po wykorzystaniu swoich uprawnień, możliwości i zasobów nadal pozostaje w trudnej sytuacji życiowej. Odmienna interpretacja pozostawałaby w sprzeczności z intencją ustawodawcy, który nadał pomocy społecznej charakter subsydiarny. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. ewentualne potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione tylko wówczas, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł – por. § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2015.1058), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów określonych w art. 7 pkt 2 – 15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

W kontrolowanych sprawach organy ustaliły, że w maju 2018 r. (czyli w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku) dochód rodziny wnioskodawczyni, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z snem M. wyniósł 2 024 zł. Na dochód ten składały się zasiłek rodzinny na syna w kwocie 124,00 zł, alimenty na syna w kwocie 800 zł, alimenty na wnioskodawczynię w kwocie 400 zł oraz nawiązka dla syna M. w wysokości 1 000 zł. Dochód ten pomniejszono jednak o alimenty na syna w wysokości 300 zł, które wpłacane są byłemu mężowi. Z powyższego wynika, że dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę wyniósł 1 012 zł, a wiec przekroczył kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie pomocy.

W sprawie sporna okazała się kwestia doliczenia do dochodu nawiązki w wysokości 1000 zł zasądzonej na rzecz syna skarżącej. Jak wyżej wskazano organu uwzględniły tę kwotę obliczając dochód, podczas gdy według skarżącej takie rozumowanie stanowi naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy o podatku dochodowym.

W kwestii tej Sąd podziela stanowisko organu, bowiem w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej brak jest podstaw do nieuwzględnienia w dochodzie rodziny uzyskanej w miesiącu maju 2018 r. przez syna skarżącej nawiązki w kwocie 1000 zł. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nakazuje uwzględnić wszystkie dochody strony z wyjątkiem świadczeń enumeratywnie wskazanych w przepisie art. 8 ust. 4, wśród których nie została wymieniona nawiązka. Dodać należy, że z treści ww. przepisu wynika nie tylko, że pojęcie dochodu zostało jednolicie zdefiniowane na potrzeby ustalania wszelkich świadczeń z pomocy społecznej, a więc zarówno pieniężnych, jak i niepieniężnych, ale także, że składniki, które się do przychodu odlicza są taksatywnie wymienione w art. 8 ust. 3 u.p.s., oraz że konstrukcja prawna odliczania określonych składników od przychodu (art. 8 ust. 3 u.p.s.) i niewliczania do dochodu określonych składników (art. 8 ust. 4 u.p.s.) nie pozwala na rozszerzającą interpretację ww. przepisów, gdyż wyliczenia zawarte w tych przepisach mają charakter enumeratywny (por. I OSK 1572/15).

Z powyższego wynika, że ustalenie dochodu nastąpiło zgodnie z powołanymi przez organy przepisami. Jak wyżej wskazano przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie zalicza do dochodu wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Nadto w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że ów katalog wyłączeń jest zamknięty (por. I OSK 687/12), a nadto nie przewiduje wyłączenia z dochodu przychodów stanowiących odszkodowanie lub zadośćuczynienie (por. I OSK 1673/17). W ostatnim z powołanych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu jest odszkodowaniem za poniesioną stratę i krzywdę, a jego celem jest odtworzenie utraconych dóbr materialnych i niematerialnych. Nie zmienia to jednak faktu, że otrzymanie odszkodowania w sposób istotny zmienia sytuację majątkową jego adresata i nie może być obojętne dla oceny możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb.

Analogicznie, w rozpatrywanej sprawie Sąd przyjął, że otrzymana na rzecz syna skarżącej nawiązka zmieniła sytuację finansową jej rodziny. Dlatego słusznie została uwzględniona przy obliczaniu dochodu stanowiącego podstawę przyznania bądź odmowy przyznania wnioskowanych zasiłków.

Nadto wyjaśnienia wymaga, że zasiłek celowy czy okresowy jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, w zakresie którego organ administracji decyduje przede wszystkim o tym, czy świadczenie takie w ogóle powinno zostać przyznane. Uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, że organ ma obowiązek uwzględnienia wszelkich zgłoszonych żądań, ale też nie ma możliwości całkowicie dowolnego rozstrzygnięcia. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd jest prowadzona na szczególnych zasadach. Polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa) zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści.

Zgodnie z zasada wyrażoną w art. 7 kpa organ ma obowiązek ustalenia i rozważenia indywidualnych okoliczności sprawy oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Odmawiając przyznania świadczenia organ nie może tego uczynić bez wskazania motywów, którymi się kierował. Tym samym, jako niedopuszczalne uznać należy podjęcie takiej decyzji bez odniesienia się do stosownej argumentacji. Zdaniem Sądu, organy były władne podjąć wobec skarżącej decyzje negatywne i w sposób prawidłowy je uzasadniły.

Równocześnie odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy o podatku dochodowym poprzez jego niezastosowanie prowadzące do błędnego uznania, że kwota 1000 zł uzyskana tytułem nawiązki powinna być uwzględniona przy ocenie wysokości dochodów w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazać należy, że zakres pojęcia dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane. Ustawa o pomocy społecznej, ze względu na cele jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne, wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 ustawy. ustawa o pomocy społecznej. Zawiera ona kompleksowe uregulowania w kwestiach przedmiotowej pomocy i brak jest przesłanek, aby przy ocenie spełniania przez skarżącą kryterium dochodowego brać pod uwagę uregulowania znajdujące się w innych aktach prawnych np. ustawach z zakresu prawa podatkowego, skoro przepisy wspomnianej ustawy do nich nie odsyłają.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, nie stwierdzając przy tym, by zaskarżone decyzje zostały dotknięte wadami, które mogłyby uzasadnić ich uchylenie. Sąd nie dopatrzył się, by przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania, czyli art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ppsa, ustalając jego wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016.1714 z późn. zm.) – jak w pkt II sentencji wyroku.