Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1459/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 22
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 279/07 w sprawie ze skargi M. K., I. K. i W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2/ zasądza od M. K., I. K. i W. K. na rzecz Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej solidarnie kwotę 300 ( trzysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 279/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA lub Sądem I instancji, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K., I. K. i W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...]

w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu wyroku WSA przedstawił następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] czerwca 1976 r., Nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] , wpisanej KW Nr [...] oznaczonej katastralnie jako parcela Nr [...] o powierzchni [...] m.kw., stanowiącej własność R. K. oraz przyznał odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz nieustalonych spadkobierców po R. K. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Dyrekcja Rozbudowy Miasta w G., która była inicjatorem postępowania wywłaszczeniowego zwróciła się do R. K., na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm. ) – powoływanej dalej jako ustawa, o dobrowolne odstąpienie na rzecz Państwa wyżej wymienionej nieruchomości za cenę [...] zł, wyznaczając jednocześnie termin 7 dni na udzielnie odpowiedzi na ofertę. W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego terminu Dyrekcja Rozbudowy Miasta w G. wystąpiła do Prezydenta Miasta G. z wnioskiem o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Do wniosku dołączono dwie opinie szacunkowe sporządzone przez biegłych Urzędu Wojewódzkiego w G. O wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i wyznaczeniu na dzień [...] maja 1976 r. terminu rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej poinformowano spadkobierców R. K., kierując do nich zawiadomienie z dnia [...]maja 1976 r. Zawiadomienie o rozprawie otrzymali: M. K., F. K. i J. K. – dzieci zmarłej R. K.. Odpis zawiadomienia przekazano również do Biura Organizacyjnego Urzędu Miejskiego w G., celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń na okres 21 dni; zawiadomienie zdjęto w dniu [...] maja 1976 r. Z protokołu rozprawy wynika, że wzięli w niej udział: pełnomocnik wnioskodawcy wywłaszczenia oraz M. K., F. K. i J. K.. Nie brali natomiast udziału biegli. W trakcie rozprawy J. K. oświadczył, że matka R. K. zmarła dnia [...]1975r. i dotychczas nie przeprowadzono postępowania spadkowego.

W dniu [...] grudnia 2004 r. do Wojewody Pomorskiego wpłynął wniosek M. K., I. K. i W. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1976 r., Nr [...]. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji, a Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., Nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organy obu instancji wskazały, że wywłaszczenie zostało przeprowadzone w oparciu i w zgodzie z przepisami ustawy. Z akt sprawy wynikało bowiem, że wywłaszczenia dokonano ze względu na budowę ulicy [...] w G., co odpowiadało art. 3 ust. 1- 2 ustawy. Ponadto ubiegający się o wywłaszczenie wystosował zgodnie z art. 6 ustawy wniosek o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a organ dokonał prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy. Powyższe potwierdza zawiadomienie z dnia [...] maja 1976r. oraz protokół z odbytej rozprawy, w której brali udział spadkobiercy R. K.. W ocenie organów także naruszenie art. 22 ustawy w kwestii dotyczącej udziału biegłego w rozprawie administracyjnej, nie nosiło cech rażącego.

W skardze M. K., I. K. i W. K. domagały się uchylenia obu decyzji, zarzucając im rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazały, że organy obu instancji błędnie oceniły, że naruszenie art. 22 ustawy nie miało charakteru rażącego, a ponadto zwróciły uwagę na brak jednolitego stanowiska organu, które raz traktowały je jak strony postępowania, innym razem odbierając im tego przymiotu.

Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Pomorskiego. WSA przyjął, że o ile przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona w art. 3 ust. 1-2 ustawy została zachowana - wywłaszczenie zostało dokonane w celu budowy ulicy, o tyle doszło do naruszenia art. 6 ustawy, przy czym organy obu instancji nie dokonały oceny tego naruszenia. Z akt administracyjnych wynika bowiem, iż Dyrekcja Rozbudowy Miasta G., która była inicjatorem postępowania wywłaszczeniowego, pismem z dnia [...] lutego 1976 r., działając na podstawie art. 6 ustawy, zwróciła się do R. K. o dobrowolne odstąpienie na rzecz Państwa przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy wyżej wymieniona zmarła w dniu [...] 1975 r. Informację o powyższym podała organowi M. K., która w dniu [...] maja 1976 r. zgłosiła się do organu i wskazała spadkobierców R. K., a także ich adresy. W świetle powyższego ubiegający się o wywłaszczenie wysyłając pismo w dniu [...] lutego 1976 r. do nieżyjącej już wówczas R. K., nie uprzedził aktualnych współwłaścicieli nieruchomości - spadkobierców R. K., o zamierzonym wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i nie zaproponował im dobrowolnego odstąpienia nieruchomości – czym naruszona został dyspozycja wspomnianego art. 6 ustawy. Ponadto organy nie dokonały oceny naruszenia art. 22 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Wprawdzie z akt administracyjnych wynika, że organ ustalił wysokość odszkodowania na podstawie opinii sporządzonych przez biegłych ale bez ich uprzedniego wysłuchania na rozprawie, co stanowiło z kolei naruszenie bezwzględnie obowiązującego art. 21 ustawy. Wydając decyzję organy nie dokonały również oceny naruszenia art. 24 ustawy który wskazuje, że jako osobę uprawnioną do odszkodowania należy wskazać właściciela nieruchomości; w decyzji, jako osobę uprawnioną do odszkodowania wskazano nieustalonych spadkobierców R. K.. Sąd I instancji wskazał, że organ posiadając informację o śmierci właścicielki nieruchomości powinien był rozważyć ewentualną potrzebę zawieszenia postępowania, czego nie uczynił. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu należy wobec tego rozważyć, czy wskazane naruszenia nosiły cechy rażącego naruszenia; nadto WSA wskazał na sprzeczności polegające na niejednolitym traktowaniu spadkobierców zmarłej R. K. - raz jako stron postępowania, a innym razem odbierając im tego przymiotu.

Powyższy wyrok w całości zaskarżył Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rażące naruszenie prawa materialnego a to:

- art. 22 ustawy, polegający na przyjęciu, że biegli powinni osobiście uczestniczyć w rozprawie wywłaszczeniowej, a ich ewentualna nieobecność skutkuje nieważnością decyzji wywłaszczeniowej;

- art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 2, art. 29 ust. 1 i 2 ustawy polegające na błędnej wykładni, że tylko ustaleni postanowieniem sądu spadkobiercy mogli brać udział w postępowaniu wywłaszczeniowym;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rażące naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest błędną interpretację art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. skutkującą błędnym ustaleniem, że organy orzekające nie przeanalizowały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie ustaliły czy naruszenia prawa miało charakter rażący oraz poprzez nieuwzględnienie przy orzekaniu odpowiedzi na skargę udzielonej przez Prezydenta Miasta G.,

- 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne zastosowanie art. 156 k.p.a. polegające na przyjęciu, że mogło dojść do rażącego naruszenia prawa,

- art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sformułowanie błędnej oceny prawnej mającej wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie sądu.

Na tej podstawie sformułowany został wniosek o zawieszenie wykonania wyroku, a następnie jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że błędy ewentualnego postępowania na jakie wskazały skarżące, weryfikowane są w trybie wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia nieważności. Skierowanie zaś decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie jest przesłanką stwierdzenia nieważności w terminie 10 lat od doręczenia decyzji. Należy też zauważyć, że następcy prawni R. K. brali udział w całym postępowaniu, byli na bieżąco informowani oraz uczestniczyli w rozprawie administracyjnej i na żadnym etapie tego postępowania nie zgłaszali jakichkolwiek zastrzeżeń co do sposobu postępowania czy też wysokości orzeczonego odszkodowania. Prezydent Miasta G. wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji, którego domagają się M., I. i W. K. prowadzić będzie musiało do wypłaty kolejnego odszkodowania, o wiele wyższego od zasądzonego pierwotnie, co obciążać będzie Skarb Państwa. Niezależnie od tego gdyby nawet przyjąć, że w sprawie wystąpiły wskazane uchybienia, to nie miały one wpływu na wynik postępowania. Ponadto ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości dopuszczała do udziału w postępowaniu także posiadacza nieruchomości (art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 2 i in.), którymi byli następcy prawni właścicielki nieruchomości. Także naruszenie art. 22 nie uprawniało Sądu do wydania zaskarżonego wyroku, gdyż nie miało ono wpływu na sposób załatwienia sprawy. Pomimo braku obecności biegłych na rozprawie sporządzone przez nich opinie znajdowały się w aktach sprawy, a przepis wprowadza wymóg wysłuchania co oznaczało, że opinie te mogły zostać równie dobrze odczytane. Również odszkodowanie nie było dowolne, lecz ustalone zostało przez biegłego, powołanego wprawdzie przez wnioskodawcę wywłaszczenia, ale praktyka taka była stosowana, a nadto nikt nie kwestionował wysokości odszkodowania. Wskazano też, że organy obu instancji stwierdzone uchybienia postępowania wywłaszczeniowego dostrzegły, jednakże ich zdaniem naruszenia te nie miały charakteru rażącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna jest zasadna.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną.

W podstawach skargi kasacyjnej podniesiony został zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. Przy takich podstawach w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty przytoczone w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 P.p.s.a., gdzie wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c tej ustawy, to jest błędną interpretację art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. skutkującą błędnym ustaleniem, że organy orzekające nie przeanalizowały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie ustaliły czy naruszenia prawa miało charakter rażący. Wskazano też na naruszenie art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie art. 156 k.p.a. polegające na przyjęciu, że mogło dojść do rażącego naruszenia prawa, a także na art. 141 § 4 w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez sformułowanie błędnej oceny prawnej mającej wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie sądu. Zarzutom tym nie można odmówić trafności.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Sąd I instancji zawarł poprawny wywód dotyczący postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże z uwag tych o charakterze ogólnym, w powiązaniu ze stanem faktycznym sprawy ustalonym przez organy, wysnuł nie do końca prawidłowe wnioski. Wskazując na art. 3 ust. 1 -2 ustawy zasadnie stwierdził, że przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona jako "cele użyteczności publicznej", z uwagi na przeznaczenie nieruchomości pod budowę ulicy [...], została zachowana. Odnosząc się natomiast do postępowania unormowanego przepisem art. 6 ustawy, przy rekonstrukcji bezspornego zresztą w tym zakresie stanu faktycznego, wysnuł wadliwe wnioski. Nie cytując treści art.6 ustawy podkreślić jednak należy, że przepis ten adresowany był do podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie i regulował procedury, które miały doprowadzić do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, bez konieczności wszczynania postępowania wywłaszczeniowego.

Zarówno treść art. 6 ustawy, jak i fakt zamieszczenia tego przepisu w rozdziale 1 – Przepisy ogólne - pozwala przyjąć, że uchybienia podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie w zakresie realizacji wynikającego z unormowania tego obowiązku, niezależnie od stopnia naruszenia, nie mogą być przenoszone na postępowanie wywłaszczeniowe. Procedowanie uregulowane przepisem art. 6 ustawy dotyczyło bowiem przygotowawczego etapu postępowania wywłaszczeniowego, którego skutkiem miało być nabycie nieruchomości niezbędnej dla realizacji celów wymienionych w art. 3 ustawy. Jeżeli więc wystąpienie w trybie art. 6 ustawy przeprowadzono z naruszeniem tego przepisu ale jego efektem było umowne nabycie nieruchomości, to wówczas postępowanie wywłaszczeniowe, jako zbędne, nie było wszczynane. Natomiast wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego unormowanego w rozdziale 3 ustawy mogło nastąpić dopiero w sytuacji, gdy ubiegający się o wywłaszczenie nie zawarł na zasadzie dobrowolności z właścicielem nieruchomości umowy jej nabycia. W takim przypadku postępowanie wywłaszczeniowe wszczynał wniosek podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie (art. 15 ust.1 ustawy), przy czym dokonanie przez ten podmiot wystąpienia w trybie art. 6 ustawy stanowiło wystarczający warunek do wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie. Zaznaczyć też należy, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego istniała możliwość umownego przeniesienia własności nieruchomości. Taki tryb postępowania podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie przewidziany ustawą z 1958 roku upoważnia do wniosku, że uchybienia podmiotu ubiegającego się o nabycie nieruchomości w zakresie procedur wynikających z art. 6 ustawy nie mogą być oceniane w aspekcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jako jedyne przesądzać o nieważności decyzji o wywłaszczeniu.

W stanie faktycznym sprawy wystąpiła również kwestia adresata wystąpienia dokonanego w trybie art. 6 ustawy, a także udziału stron w postępowaniu wywłaszczeniowym oraz adresatów decyzji wywłaszczeniowej. Poza sporem pozostaje, że właściciel nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej, a to R. K. zmarła w dniu [...] 1975r., a pismo zawierające wystąpienia podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie odebrała córka M. K.. M. K. w dniu [...] maja 1976r. powiadomiła organ o śmierci R. K., wskazując jednocześnie spadkobierców (J. K., F. K. i M. K. – dzieci R. K.). Z akt sprawy wynika, że osoby te powzięły informację o przeznaczeniu nieruchomości na cel publiczny, a następnie brały osobiście udział w postępowaniu wywłaszczeniowym, w tym [...] maja 1976r. w rozprawie administracyjnej, natomiast swoje prawa do spadku udokumentowały postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 1978r. sygn. [...], a więc orzeczeniem wydanym po podjęciu decyzji o wywłaszczeniu.

Stosownie do przepisu art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a zgodnie z art. 925 K.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Nabycie to nie jest uzależnione od orzeczenia sądu, a wejście w ogół praw i obowiązków zmarłego następuje z mocy prawa. Stąd też nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji dotyczące braku udziału spadkobierców R. K. w fazie wstępnej i w postępowaniu wywłaszczeniowym, skoro spadkobiercy ci – J. K., F. K. i M. K. - nabywając spadek z chwilą śmierci spadkodawcy, już jako współwłaściciele nieruchomości objętej wnioskiem o wywłaszczenie w postępowaniu uczestniczyli, a nadto wymienieni zostali w rozdzielniku jako adresaci decyzji wywłaszczeniowej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarzut naruszenia przepisów postępowania jest usprawiedliwiony.

W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych - naruszenia prawa materialnego wskazano na art. 22 ustawy polegający na przyjęciu, że biegli powinni osobiście uczestniczyć w rozprawie wywłaszczeniowej, a ich ewentualna nieobecność skutkuje nieważnością decyzji wywłaszczeniowej.

Stosownie przepisu art. 22 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Sąd I instancji stwierdził, że jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, wymagający w powiązaniu ze stanem faktycznym pogłębionej analizy, czy decyzja wywłaszczeniowa wydana została z rażącym naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów proceduralnych. W stanie faktycznym sprawy i przy argumentacji organów obu instancji stanowisko to nie jest trafne.

Otóż z przepisu art.22 ustawy wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie więc odszkodowania i dokonanie wywłaszczenia bez przeprowadzenia rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstawy stwierdzenia nieważności przewidzianej przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawie przypadek taki nie miał miejsca, gdyż organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu 31 maja 1976r. przy udziale współwłaścicieli nieruchomości. Natomiast sam przebieg rozprawy i uchybienia szczegółowo przedstawione przez organ odwoławczy tak w zakresie zleceniodawcy sporządzonej przez biegłych opinii, jak i nieobecności biegłych na rozprawie w sytuacji, gdy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na kwestionowanie przez spadkobierców (współwłaścicieli) kwoty odszkodowania wynikającej w opinii, nie mogą być ocenione w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Zatem zasadnie skarga kasacyjna wskazuje, że skoro rozprawa z udziałem spadkobierców odbyła się, to brak biegłych na rozprawie stanowił wprawdzie naruszenie art. 22 ustawy, jednakże nie mógł być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu.

Poza opisanym wyżej zarzutem, w skardze kasacyjnej wskazano również na naruszenie art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy polegające na błędnej wykładni, że tylko ustaleni postanowieniem sądu spadkobiercy mogli brać udział w postępowaniu wywłaszczeniowym. Tymczasem dokonując oceny decyzji wywłaszczeniowej pod kątem rażącego naruszenia prawa organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji przepisów tych nie stosował, a w każdym razie nie wyraził żadnego stanowiska w tym przedmiocie. Wobec tego zarzut naruszenia wymienionych przepisów jest nieusprawiedliwiony, a szersze odnoszenie się do tak postawionego zarzutu jest zbędne także z tego powodu, że – jak już wyżej wskazano - spadkobiercy będący współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowym i wymienieni zostali jako adresaci decyzji Prezydenta Miasta G. o wywłaszczeniu z dnia [...] czerwca 1976r.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, w oparciu o przepis art.185 § 1 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 203 pkt 2 tej ustawy.