Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 190/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2, art. 136, art. 15, art. 12, art. 8, art. 9, art. 36 § 1, art. 89 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z/s w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 441/14 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z/s w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Bd 441/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na wycięcie drzew.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], działający z upoważnienia Starosty [...] – Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska, Leśnictwa, Rolnictwa i Gospodarki Wodnej, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) oraz art. 104 i 105 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew rosnących na gruncie oznaczonym jako działka nr [...] położonym w miejscowości [...]:

I. odmówił zezwolenia Gminie [...] na wycinkę drzew gatunku:

1. sosna czarna Pinus nigra (5 szt.) o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 82 cm, 53 cm, 48 cm, 65 cm, 77 cm,

2. sosna czarna trójpienna Pinus nigra (1 szt.) o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 35 cm, 36 cm i 38 cm,

3. sosna czarna dwupienna Pinus nigra (1 szt.) o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 74 cm i 85 cm,

4. dąb szypułkowy Quercus robur (1 szt.) o obwodzie pnia mierzonego na wysokości 130 cm wynoszącego 28 cm,

5. brzoza brodawkowata dwupienna Betula pendula (1 szt.) o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 56 cm i 59 cm;

II. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w części dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzew gatunku sosna czarna Pinus nigra (3 szt.) o obwodach pni mierzonych na wys. 130 cm wynoszących 40 cm, 50 cm oraz 46 cm.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Wójt Gminy [...] wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew gatunku: sosna czarna (8 szt.), sosna czarna (trójpienna 1 szt.), sosna czarna (dwupienna 1 szt.), dąb szypułkowy (1 szt.) oraz brzoza brodawkowata (dwupienna 1 szt.) z terenu działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] informując, iż drzewa wyrosły w formie samosiewów z drzew starszej klasy, w chwili obecnej rosną na części działki, która ma być tymczasowo wykorzystana na parking dla pobliskiego zakładu produkcyjnego.

W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wystąpiło do Starostwa Powiatowego w [...] o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., Starosta [...] dopuścił ww. Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu.

Organ wyjaśnił, że rozpatrując sprawę, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dot. 3 szt. drzew gatunku sosna czarna o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 40 cm, 50 cm oraz 46 cm, rosnących na gruncie oznaczonym jako działka nr [...], położonym w miejscowości [...] z uwagi na fakt, że wiek drzew nie przekroczył 10 lat.

Natomiast w stosunku do pozostałych drzew objętych wnioskiem Starosta [...] zważył, że art. 83 ustawy o ochronie przyrody nie określa żadnych szczegółowych przesłanek określających przypadki, które obligują organ do udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów bądź do odmowy jego wydania. Organ, działając w granicach uznania administracyjnego, winien wobec tego rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Przewidziane w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna zawarta we wniosku o wydanie takiego zezwolenia zostanie przez organ uznana za ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej w ustawie ochrony drzew.

Organ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby rosnące na nieruchomości drzewa w sposób znaczący utrudniały korzystanie z terenu w celach określonych we wniosku o wycinkę. Przeprowadzone oględziny wykazały, iż teren działki objęty wnioskiem został wcześniej przekształcony i zniwelowany oraz jest wykorzystywany jako parking. Istniejący drzewostan nie uniemożliwia więc parkowania samochodów, ewentualna wycinka drzew doprowadziłaby wyłącznie do nieznacznego powiększenia powierzchni parkingu. Istniejące drzewa o dobrym stanie zdrowotnym nie stanowią również zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia.

Organ wskazał, że z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy [...] wynika, iż została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy Wójtem Gminy [...] a firmą M. S.A. z siedzibą w [...], Zakład Produkcyjny [...] na okres od [...] lipca 2013 r. do [...] lipca 2015 r. na korzystanie z tej działki. W okresie dzierżawy firma M. S.A. z siedzibą w [...], Zakład Produkcyjny [...] chce wykonać tymczasowe miejsca postojowe dla samochodów osobowych poprzez utwardzenie istniejącej nawierzchni - nawiezienie tłucznia (l etap) oraz przekształcić plac w parking dla samochodów osobowych poprzez utwardzenie nawierzchni kostką betonową, wykonanie ogrodzenia terenu, zamontowanie seperatorów (etap II). Okres dzierżawy trwający zaledwie 2 lata jest zbyt krótki, aby uzasadniał konieczność usunięcia przedmiotowych drzew. Wycinka mogłaby ponadto doprowadzić do zachwiania równowagi w przyrodzie.

W ocenie organu, usuwanie drzew powinno być rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym wyłącznie w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, w sytuacji realnego, bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa, które wystąpić może wskutek obumarcia drzew, jego złego stanu fitosanitarnego, powstałego w następstwie zjawisk atmosferycznych. Ponadto każdorazowo rozważyć należy możliwość wykonania cięć sanitarno-pielęgnacyjnych, usunięcia gałęzi obumarłych, nadłamanych, czy wchodzących w kolizję z urządzeniami technicznymi, co przedłuża żywotność drzew oraz przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa.

W konsekwencji, zdaniem organu, nie ma uzasadnienia dla konieczności wycinki wskazanych drzew z uwagi na fakt, że grunt na którym rosną przedmiotowe drzewa, ma być wykorzystany wyłącznie tymczasowo (przez okres 2 lat) na parking dla pobliskiego zakładu produkcyjnego. Drzewostan pozostaje w dobrym stanie zdrowotnym, a jego pozostawienie nie wyklucza użytkowania tej działki na potrzeby parkingu.

Odwołanie od tej decyzji złożył Wójt Gminy [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie dotknięte jest uchybieniami formalnymi. Organ wskazał, że stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, (...) po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości (...). Art. 83 ust. 1 ustawy określa zarówno krąg podmiotów uprawnionych do złożenia, wniosku i zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, jak również krąg stron tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazano, że pismem z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji zawiadomił o rozszerzeniu kręgu stron postępowania wskazując, że stroną postępowania jest również dzierżawca części działki nr [...] M. S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Organ podkreślił, że M. S.A. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, co oznacza, że postępowanie dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W szczególności nie uczestniczyła w oględzinach przeprowadzonych przez organ I instancji, w związku z czym nie mogła realizować uprawnień procesowych, o których mowa w art. 79 § 2 k.p.a. Braku udziału jednej ze stron w postępowaniu nie konwaliduje zapewnienie jej możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i zgłoszenia uwag. W konsekwencji, koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

-art. 138 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie wydania orzeczenia co do istoty sprawy;

-błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 79 § 2 k.p.a., gdyż strona, która w opinii organu drugiej instancji nie brała bez własnej winy w udziału w postępowaniu, a w szczególności nie uczestniczyła w oględzinach, nie wniosła odwołania od decyzji. W związku z tym, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w tym zakresie;

-art. 12, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez nie rozstrzygnięcie odwołania w terminie miesięcznym oraz nie powiadomienie strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. oddalił skargę.

Sąd wskazał, że na podstawie pisma z dnia [...] września 2013 r. Gminy [...] organ odwoławczy ustalił, że część działki obejmująca teren wycinki drzew została w dniu [...] lipca 2013 r. wydzierżawiona firmie M. S.A. z siedzibą w Bydgoszczy.

Organ odwoławczy powołując się na art. 83 ust. 1 u.o.p. stwierdził, że przepis ten określa zarówno krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku i zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, jak również krąg stron tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu w tym zakresie.

Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji, gdy organ I instancji dowiedział się, że posiadaczem części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w miejscowości [...] od dnia [...] lipca 2013 r. jest inny podmiot niż wnioskodawca, który jest właścicielem tej nieruchomości powinien wyjaśnić tą kwestię, a nie ograniczyć się tylko do zawiadomienia stron o rozszerzeniu kręgu stron postępowania pismem z dnia [...] września 2013 r. Prowadzenie przez organ I instancji postępowania z wniosku Gminy [...] obejmującym swoim zakresem całość działki nr [...] w sytuacji, gdy część tej nieruchomości znalazła się w posiadaniu innego podmiotu stanowiło w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu I instancji z uwagi na definicję posiadacza nieruchomości w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody istotne było wyjaśnienie, kto jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wycięcie drzew. Niezbędne w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było również ustalenie, czy wniosek obejmuje drzewa na nieruchomości wydzierżawionej, czy też nie.

Sąd dostrzegł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera ogólne stwierdzenia, bez szczegółowego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., czym narusza art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko ta przesłanka ustawowa wynikająca z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mogłaby skutkować uwzględnieniem skargi.

W ocenie Sądu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie zatem uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sąd I instancji wskazał, że niezależnie od przesłanek zawartych w art. 138 § 2 k.p.a., w postępowaniu odwoławczym przy rozpatrywaniu możliwości orzekania reformacyjnego lub konieczności uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej do ponownego rozpatrzenia, obowiązuje także organ odwoławczy wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem brak podstaw do stwierdzenia, że przepisy postępowania zostały przez organ I instancji naruszone organ odwoławczy, nie może rozpoznać sprawy merytorycznie w sytuacji, kiedy prowadziłoby to do naruszenia kardynalnej w prawie administracyjnym zasady dwuinstancyjności postępowania, istotą którego jest merytoryczna, dwukrotna ocena ustalonego stanu faktycznego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ II instancji nie mógł orzec merytorycznie bez uprzedniego wyjaśnienia kto jest posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem o wycięcie drzew.

Sąd I instancji wskazał, że kasacyjna decyzja organu II instancji aczkolwiek częściowo wadliwie uzasadniona była prawidłowa. Organ ten bowiem rozpoznając sprawę merytorycznie (orzekając reformacyjnie) dopuściłby się naruszenia zasady dwuinstancyjności – organ I instancji nie badał bowiem merytorycznie sprawy w pełnym zakresie.

W ocenie Sądu I instancji rozpoznając sprawę organ I instancji winien rozpocząć od ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania. Ustawa o ochronie przyrody w art. 83 ust. 1 pkt 1 wyraźnie wskazuje jako stronę uprawnioną do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia nie właściciela lecz posiadacza nieruchomości. Wniosek składa zatem posiadacz, a właściciel nieruchomości musi wyrazić na to zgodę.

W przedmiotowej sprawie o zezwolenie na wycięcie drzew wystąpił właściciel nieruchomości. Na gruncie przepisów ustawy o ochronie przyrody pojęcie "posiadacza" nie jest tożsame z pojęciem właściciela nieruchomości. Jak już bowiem wyżej wskazano, stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem - to także jej właściciel. Każdy z tych podmiotów ma swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do uczestniczenia w takim postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wprost nie określa, kogo należy uważać za posiadacza nieruchomości. Celowe w tej kwestii będzie więc sięgnięcie i posiłkowanie się przepisami prawa cywilnego, w szczególności art. 336 k.c. Zgodnie z tym przepisem, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnianie skargi w sytuacji, w której decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem następujących przepisów postępowania:

- art. 138§ 2, art. 136, art. 15, art. 9, art. 8 i 11 k.p.a. oraz art. 7 § 1 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a,

- art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez nie wyznaczenie rozprawy, ani nie podanie przyczyny dla, której jej nie wyznaczono,

- art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 i art. 79 § 2 k.pa., gdyż strona, która w opinii organu II instancji nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu, a w szczególności nie uczestniczyła w oględzinach, nie wniosła odwołania od decyzji, w związku z tym nie można wbrew jej stanowisku uznać, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w tym zakresie,

- art. 12 k.p.a., art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie odwołania w terminie miesięcznym oraz nie powiadomienie strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie,

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w sprawie,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody,

4. nieprawidłowe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w konsekwencji powyższych naruszeń,

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na ustaleniu stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym,

6. art. 133 § 1 p.p.s.a. nakazującego orzekanie na podstawie akt sprawy poprzez oparcie wyroku na własnych ustaleniach z pominięciem dowodów znajdujących się w aktach sprawy.

Wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 336 i 337 k.c. polegające na błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że właściciel nieruchomości w przypadku jej wydzierżawienia nie jest posiadaczem, a tym samym nie jest uprawniony do złożenia wniosku o usunięcie drzew oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 337 k.c.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest błędne, gdyż właścicielem i posiadaczem samoistnym nieruchomości jest Gmina [...], a posiadaczem zależnym M. S.A. z siedzibą w [...]. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistym stanem sprawy.

Wywodzono, że brak wyjaśnienia w decyzji wszystkich okoliczności stanowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Podniesiono, że organ nie wyjaśnił dlaczego w sprawie nie zastosowano art. 136 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pomimo oddalenia skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja posiada częściowo wadliwe uzasadnienie. W ocenie Sądu I instancji za koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji przemawiała konieczność wyjaśnienia, kto jest posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem, a więc ustalenia podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku oraz prawidłowego kręgu stron postępowania.

Z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wynika, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości, za zgodą właściciela tej nieruchomości. Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "właściciel", ani "posiadacz", które należą do pojęć z zakresu prawa cywilnego. Słusznie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że termin "posiadanie" w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. należy wykładać zgodnie z treścią art. 336 k.c. Posiadaczem więc jest zarówno posiadacz samoistny, który włada rzeczą jak właściciel, jak i posiadacz zależny, a więc użytkownik, dzierżawca, najemca, zastawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Rodzi to taką implikację, że o ile posiadacz nie jest jednocześnie właścicielem, to właściciel powinien wyrazić zgodę na usunięcie drzew lub krzewów. Twierdzenia więc strony skarżącej kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie właściciel (Gmina [...]) jest posiadaczem samoistnym nieruchomości, co do której domaga się zezwolenia o usunięcie drzew, a M. S.A., jako posiadacz zależny nie ma uprawnienia do złożenia wniosku w oparciu o art. 83 ust. 1 u.o.p. jest całkowicie błędne. Uprawnienie takie bowiem przysługuje każdemu posiadaczowi (zależnemu i samoistnemu) i tylko posiadacz nieruchomości jest uprawniony do złożenia takiego wniosku. W przypadku zaś, gdy nie następuje kumulacja prawa własności i posiadania w odniesieniu do jednego podmiotu, właściciel musi wyrazić zgodę na wycinkę drzew.

Powyższe rozważania przesądzają, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. w zakresie wykładni pojęcia posiadacza, ani też art. 336 k.c. i 337 k.c. W odniesieniu do ostatniego z przywołanych przepisów dodać bowiem należy, że to, iż posiadacz samoistny nie traci posiadania przez oddanie innemu podmiotowi rzeczy w posiadanie zależne., o czym wprost stanowi art. 337 k.c. Spółka M. w drodze zawartej umowy dzierżawy nieruchomości stała się (art. 337 k.c.) posiadaczem zależnym nieruchomości. Przesądza to jednocześnie o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p.

Słusznie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę zobowiązał organ do wyjaśnienia, kto był uprawniony do złożenia wniosku dotyczącego wycinki drzew. Zauważyć przy tym należy, że w aktach sprawy brak jest umowy dzierżawy nieruchomości. Z informacji zawartych w pismach Gminy [...] wynika, że jedynie cześć nieruchomości objętej wnioskiem została wydzierżawiona M. S.A. Organ więc winien ustalić, czy nieruchomość objęta wnioskiem w całości, czy też w części została wydzierżawiona Spółce oraz komu w związku z tym przysługuje prawo złożenia wniosku w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt. 1 u.o.p. Dopiero więc prawidłowe ustalenie wnioskodawcy umożliwi właściwe rozpoznanie wniosku dotyczącego wycinki drzew. Usunięcie braków formalnych podania powinno bowiem mieć miejsce na wstępnym stadium postępowania przed organem I instancji (art. 64 § 2 k.p.a.). Pozwala to na prawidłowe określenie przedmiotu sprawy i jej rozpoznanie przez organy obu instancji.

Zasadnie więc Sąd I instancji wywiódł, że czynności tej winien dokonać organ I instancji, aby nie pozbawić stron prawa rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.).

Powyższe przesądza o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 15, art. 138 § 2, art. 136, art. 9, art. 8, art. 7., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Przedstawione powyżej rozważania czynią niezasadnym także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że M. S.A. jest posiadaczem nieruchomości.

Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że posiadacz zależny jest posiadaczem w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. nie przesądza wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, że został naruszony art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wydał bowiem wyrok na podstawie akt sprawy, zauważając iż M. S.A. jako posiadaczowi zależnemu może przysługiwać uprawnienie do złożenia wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew.

Wbrew zarzutom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., albowiem wziął pod rozwagę także okoliczności, które nie stanowiły podstawy skargi, w tym między innymi fakt, że M. S.A. nie tylko przysługuje prawo do bycia stroną postępowania, ale że przysługuje jej prawo do zainicjowania tego postępowania.

Zarzut dotyczący nierozpoznania odwołania w terminie, a przez to naruszenia art. 12, art. 35 § 3 i art 36 § 1 k.p.a. nie może odnieść pożądanego przez skarżącą kasacyjnie skutku, gdyż nie miało to wpływu na wynik postępowania.

Nie posiada usprawiedliwionych podstaw także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych dotyczący nieprzeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z treścią art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Należy podkreślić, że jurysdykcyjne postępowanie administracyjne ma co do zasady charakter postępowania gabinetowego. Rozprawę administracyjną przeprowadza się wyjątkowo w sytuacjach określonych przepisem art. 89 § 2 k.p.a. W sprawach dotyczących wydania pozwolenia na wycinkę drzew i krzewów ustawodawca nie przewidział obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Organ więc nie był zobligowany do przeprowadzenia rozprawy.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, co przesądza o braku naruszenia art. 151 p.p.s.a., podniesionego przez skarżący kasacyjnie.

Mając na względzie powyższe rozważania skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s. a.