Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 885/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego I. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] cofającą I. K. (dalej jako skarżący) pozwolenie na broń palną myśliwską.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm.)- zwana dalej ustawą.

Podstawę faktyczną, na której Komendant Wojewódzki Policji w [...] oparł swoje rozstrzygnięcie, stanowiła uzyskana informacja o toczącym się postępowaniu przygotowawczym w sprawie popełnienia przez skarżącego przestępstwa określonego w art. 53 pkt 6 (wejście w posiadanie zwierzyny nie będąc uprawnionym do polowania) w zw. z art. 52 pkt 2 (wejście w posiadanie bezprawnie pozyskanej tuszy) ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.). Do organu wpłynął bowiem zatwierdzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. akt oskarżenia zarzucający skarżącemu, że w dniu 20 lutego 2005 r. na terenie Leśnictwa M. działając wspólnie i w porozumieniu i nie będąc uprawnionym do polowania wziął udział w polowaniu, na które zgody nie wyraził Zarząd Koła, w wyniku którego to polowania wszedł w posiadanie części bezprawnie pozyskanej tuszy.

Organ podniósł, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". W myśl art. 2 ustawy - Prawo łowieckie zwierzęta w stanie wolnym jako dobro ogólnonarodowe stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast zgodnie z art. 44 Kodeksu cywilnego mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Tym samym czyn zabroniony, o popełnienie którego oskarżono skarżącego należy zdaniem organu do grupy przestępstw przeciwko mieniu, których popełnienie przez posiadacza broni musi skutkować cofnięciem przedmiotowego uprawnienia.

Odnosząc się do pozytywnych opinii o skarżącym uzyskanych z Posterunku Policji w K., od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w P., jak również od Zarządu Koła Łowieckiego [...] w C., organ pierwszej instancji uznał, że interes skarżącego w postaci pozostawienia pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa, o którym mowa powyżej, stałoby w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł w ustawowym terminie odwołanie. Potwierdził, że w stosunku do jego osoby toczy się postępowanie karne z art. 53 pkt 6 w zw. z art. 52 pkt. 2 ustawy - Prawo łowieckie, jednakże podkreślił, iż brał udział w polowaniu jako zaproszony gość i nie wiedział o tym, że polowanie to ma charakter nielegalny. Jednocześnie podniósł, iż odstrzał dzika, który wówczas miał miejsce był odstrzałem sanitarnym (zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21.08.1997r. o ochronie zwierząt). Tym samym to zdarzenie nie kwalifikuje się, jako czyn z art. 53 pkt 6 ustawy - Prawo łowieckie. Ponadto wskazał, że w przypadku kiedy odstrzał jest legalny to nie może być mowy o nielegalnym wejściu w posiadanie pozyskanej tuszy dzika, ponieważ art. 52 pkt. 2 w/w ustawy ma zastosowanie jedynie do zwierzyny łownej.

Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Podniósł, iż skarżący stoi pod zarzutem popełnienia takiego czynu, które z woli samego ustawodawcy rodzi obawę użycia broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dla organów Policji, przy ocenie i rozstrzygnięciu sprawy, najważniejsze było ustalenie, czy strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa, które stwarza uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Toczące się postępowanie karne nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości. Stronie postawiony został zarzut dopuszczenia się czynu wymierzonego przeciwko mieniu, a więc jest to ustawowa przesłanka cofnięcia jej pozwolenia na broń. Strona bowiem należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji.

W takich przypadkach ustawodawca sam rozstrzygnął, że pierwszeństwo zawsze ma interes społeczny, bowiem dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nadał walor bezwzględnie wiążący organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, nakazując cofnięcie pozwolenia na broń palną. Dobra opinia na temat skarżącego przesłana przez Koło Łowieckie [...] w P., Zarząd Okręgowy PZŁ oraz dobra opinia z miejsca zamieszkania, nie mogły mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przepisy ustawy nakazują bezwzględnie rozpatrywać sprawę w świetle racji interesu społecznego, nawet dowody korzystnie świadczące o stronie nie pozwalają uznać jej słusznego interesu i zachować jej pozwolenia na broń. Decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter związany, co oznacza, ze organy Policji nie mogą wydać innej decyzji, niż wskazana w tych przepisach prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, iż w jego przypadku organ powinien wyszczególnić, jakie okoliczności wskazują na istnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy obu instancji oparły decyzje o fakt prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego przy jednoczesnym pominięciu oceny jego osobowości w kontekście przepisu art. 15 ustawy o broni i amunicji. Organ administracyjny zaniechał zapoznania się z aktami postępowania, podstawami oskarżenia i etyczno-moralnej oceny skarżącego, przeciwko któremu się jedynie postępowanie karne. Powzięcie "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego w sposób nie budzący wątpliwości zostanie ustalone, iż skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] naruszają prawo.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Organ odwoławczy ma zaś obowiązek rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, iż ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. IV SA 274/97, LEX nr 48234). Może też przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.).

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi natomiast, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Na gruncie niniejszej sprawy organy Policji zastosowały art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy przyjmując, iż sam fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu powoduje konieczność zaliczenia strony do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Wnioskowanie takie należy jednakże uznać za błędne.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołana regulacja - na mocy art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji znajdująca również zastosowanie w sprawach cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni - przewiduje, że odmowa przyznania prawa do posiadania broni, jak i cofnięcie już przyznanego prawa następuje wobec osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca, stosując zwrot "w szczególności" wymienił w powołanym przepisie przykładowo okoliczności, których zaistnienie najczęściej powoduje zaliczenie do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Powołane w ramach omawianej regulacji, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak też oskarżenie o popełnienie takich przestępstw nie stanowi zatem samodzielnej przesłanki do odmowy wydania, czy też cofnięcia pozwolenia na broń. Stąd, zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 nastąpić może wyłącznie w przypadku stwierdzenia kumulatywnego spełnienia przewidzianych w tym przepisie warunków.

Takie stanowisko zajął w swoich ostatnich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, iż cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienia zarzutów o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 76/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 243/08).

W rozpoznawanej sprawie natomiast organ obawę sprzecznego z prawem użycia broni wywiódł wyłącznie z faktu wniesienia przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia o przestępstwo przeciwko mieniu, uznając, iż sam ten fakt podważa wszelką wiarygodność uprawnionego i powoduje przekonanie, iż stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Takie działanie organu należy ocenić jako zbyt pochopne i sprzeczne z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ oceniając wystąpienie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, zobowiązany był dokonać analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, w tym pozyskanych opinii o skarżącym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że obawę tę może uzasadniać dotychczasowe postępowanie strony (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, konfliktowość, porywczość, niezrównoważenie i inne). Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ ma więc obowiązek wykazać dowodami, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W każdym przypadku wymaga to wnikliwego rozpatrzenia całokształtu okoliczności wskazujących na cechy osobowościowe strony. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia.

Reasumując, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien więc dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby posiadającej pozwolenie na broń w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dopiero bowiem analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwolą organowi na podjęcie decyzji realizującej przesłankę art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co skutkowało w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Orzekając zwrot kosztów postępowania, Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zapadło na zasadzie art. 152 p.p.s.a.