Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1237/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2003-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności korzystne jak i niekorzystne dla strony.

TEZY

Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności korzystne jak i niekorzystne dla strony.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w W. określił skarżącemu Stefanowi G. zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do września 1999 r. stanowiące w całości zaległości podatkowe, oraz odsetki za zwłokę. Urząd ustalił, że skarżący pierwszej sprzedaży udokumentowanej fakturą VAT dokonał w dniu 6 maja 1999 r. Ponieważ podatnik nie wybrał zwolnienia od VAT, był zobligowany do jego opłacania, składania deklaracji za poszczególne miesiące, prowadzenia ewidencji zakupów i sprzedaży oraz do zgłoszenia rejestracyjnego.

Tymczasem zgłoszenie rejestracyjne skarżący złożył dopiero 21 września 1999 r. Skarżący prowadził ewidencję sprzedaży, natomiast nie przedłożył ewidencji zakupów, która, jak oświadczył, zaginęła. W takiej sytuacji podatnik nie miał prawa do wystawiania i otrzymywania faktur VAT zgodnie z par. 36 i par. 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./.

Urząd nie uznał za wiarygodne oświadczeń podatnika o przesłaniu zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R przesyłką poleconą nadaną 27 kwietnia 1999 r. z uwagi na brak dowodu, iż to podatnik nadał przesyłkę. Wątpliwości budziło zamieszczenie na potwierdzeniu nadania przesyłki treści "deklaracje - VAT-R, NIP-1, NIP-3" skoro zgłoszenie NIP-3 podatnik złożył już w dniu 30 kwietnia 1996 r.

Ponadto mało prawdopodobne jest, że osoba prowadząca dokumentację skarżącego po stwierdzeniu, że dokumenty nie wpłynęły do urzędu złożyła ponownie zgłoszenie rejestracyjne, w którym podała jako datę rozpoczęcia działalności dzień 22 września 1999 r. i określiła przewidywaną wartość sprzedaży na 20.000 zł podczas gdy skarżący do sierpnia 1999 r. osiągnął, obrót ok. 80.000 zł.

Sam fakt zapłaty przez podatnika podatku z tytułu importu towarów nie stanowi przesłanki dla uznania jego działania za zgodne z prawem.

Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji podkreślił, że uzupełnienie dokumentów z datą 21 września 1999 r. odbyło się na sugestię pracownika urzędu i nie miało związku z kontrolą podatkową, która rozpoczęła się dnia 4 listopada 1999 r. Potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia 27 kwietnia 1999 r. zostało wypełnione zgodnie z wymogami poczty. Gdyby podatnik chciał uciec od regulowania zobowiązań, nie uiściłby podatku VAT i akcyzowego w czerwcu 1999 r.

Złożenie zgłoszenia NIP-3 w dniu 30 kwietnia 1996 r. wynika ze składania przez skarżącego wielokrotnie tych samych dokumentów zgodnie z żądaniami urzędników.

Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 8 maja 2000 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po przeprowadzeniu postępowania w celu uzupełnienia dowodów w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej Izba ustaliła, że przesyłka nr 765 adresowana do Urzędu Skarbowego w W. nie dotarła. Sam dowód nadania nie potwierdza, że przesyłka zawierała zgłoszenie rejestracyjne. Przedłożone przez skarżącego kopie dokumentów noszą datę 25 maja 1999 r. a przesyłka została nadana w dniu 27 kwietnia 1999 r. Dokumentacja Rejonowego Urzędu Poczty w W. nie pozwala na ustalenie, kto był faktycznym nadawcą przesyłki nr 765. Skarżący nie udowodnił również, że składał deklaracje VAT-7 i wpłacał należności z nich wynikające. Wysokość zobowiązania określona została na podstawie prowadzonej przez podatnika ewidencji sprzedaży, bez prawa do odliczeń.

Stefan G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podtrzymał swoje twierdzenia o przesłaniu zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w dniu 27 kwietnia 1999 r. Opatrzenie przesłanych wówczas dokumentów datą 25 maja 1999 r. wynikało z omyłki /powinno być 25 kwietnia 1999 r./ o czym świadczy podanie w tych dokumentach daty 1 maja 1999 r. jako miesiąca rozpoczęcia działalności gospodarczej i złożenia pierwszej deklaracji VAT-7. Skarżący przywołał odpowiedź na reklamację złożoną przez siebie w Urzędzie Pocztowym w W., z której wynikało, że to on nadał przesyłkę nr 765, a odebrał ją pracownik Urzędu Skarbowego. Pomimo tego Izba uznaje, że winę za brak przesyłki w Urzędzie ponosi podatnik.

Podatek za miesiące od maja do września nie wystąpił. Skarżący składał deklaracje za te miesiące. Deklaracja za wrzesień znajduje się w Urzędzie, powinny więc tam być również wcześniejsze deklaracje. Podatnik ponownie podkreśla, że zapłacił podatek z tytułu importu towaru na kwotę 5.753,90 zł i akcyzowy w wysokości 180 zł.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe zasady postępowania w sprawach podatkowych wyrażonej w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ tj. zasady prawdy obiektywnej /materialnej/, która nakazuje organowi podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. Zasada ta nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności korzystne, jak i niekorzystne dla strony. Tymczasem w niniejszej sprawie organy wszelkie wątpliwości związane z przesłaniem do Urzędu Skarbowego przesyłki poleconej nr 765 interpretowały na niekorzyść podatnika. Było to o tyle rażące, że wyniki postępowania reklamacyjnego na poczcie przemawiały na rzecz stanowiska skarżącego.

Z pisma Dyrektora Rejonowego Urzędu Poczty w W. do Urzędu Skarbowego z dnia 3 kwietnia 2000 r. wynika, że przesyłka polecona nr 765 adresowana do Urzędu Skarbowego w W. została nadana przez Stefana G. w dniu 27 kwietnia 1999 r. w UP. Odbiór ww. przesyłki ze skrzynki pocztowej w UP W. pokwitował pełnomocnik Sylwester N. w dniu 28 kwietnia 1999 r. O wydaniu przesyłki Sylwestrowi N. mówi także odpowiedź udzielona w dniu 23 marca 2000 r. na reklamację złożoną przez skarżącego.

Wprawdzie na telefoniczne interwencje Kierownika Działu Kontroli Podatkowej Dyrektor Rejonowego Urzędu Poczty pismem z dnia 11 kwietnia 2000 r. oświadczył, że na podstawie dokumentów przechowywanych w UP W. nie można ustalić, kto był faktycznym nadawcą przedmiotowej przesyłki, jednak pismo takie nie może stanowić dowodu podważającego nadanie przesyłki przez skarżącego.

To skarżący, a nie inna osoba przedkładała dowód nadania przesyłki poleconej nr 765, o nalepce R zgodnej z kontrolką zużycia nalepek wydanych w dniu 27 kwietnia 1999 r. i to skarżący został uznany za nadawcę przesyłki w pierwszej odpowiedzi Dyrektora Rejonowego Urzędu Poczty.

Co szczególnie istotne, organy podatkowe nie zakwestionowały faktu odebrania przesyłki nr 765 przez pracownika Urzędu Skarbowego. Pomimo tego nie ustaliły jakie były losy tej przesyłki. Niedopuszczalne jest aby zaniechanie ustalenia tej okoliczności miało być wykorzystywane na niekorzyść podatnika.

To na organie ciążył dowód ustalenia co zawierała przesyłka przez niego odebrana. W tej sytuacji wiarygodne muszą być twierdzenia podatnika, że daty wystawienia dokumentów przesłanych w dniu 22 kwietnia 1999 r. zawierają jedynie omyłkę pisarską w cyfrze oznaczającej miesiąc, co koresponduje zresztą z treścią dokumentów.

Na korzyść podatnika przemawia też uiszczenie przez niego podatku od importu towarów i przedłożenie ewidencji sprzedaży, co wskazuje, że nie było jego wolą uchylanie się od obowiązków podatkowych. Podatnik przedłożył też faktury VAT dotyczące zakupu towarów.