Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1841/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.64, art.64c, art.140aa, art.140 ab
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art.41
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art.145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z dnia [...] maja 2019 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. K. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2019 r. w miejscowości P. na drodze powiatowej zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...]

o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował D. B., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z miejscowości D. do miejscowości Z. z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] dnia [...] lutego 2019 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 25,99 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,99 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 36,79 %),

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39.51 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,51 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,48 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] maja 2019r. [...] Wojewódzki Inspektora Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na J. K. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego.

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu niezbędnego wyposażenia, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wartości sumarycznej masy całkowitej, która to jest różna od wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Zdaniem strony w niniejszej sprawie wyznaczano jedynie sumaryczną masę pojazdu, uzyskaną w drodze sumowania nacisków poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu. Jak stanowi § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia, sumaryczna masa pojazdu to suma obciążeń wszystkich osi pojazdu otrzymana poprzez ważenie pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami lub częściami pojazdu na ten sam pomost wagi. Wyznaczenie dopuszczalnej masy całkowitej zwiększa występujący błąd pomiarowy wynikający z niedoskonałości samych przyrządów pomiarowych, czy też metrologii pomiaru.

W ocenie strony zaskarżona decyzja narusza art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, poprzez naruszenie zapisanej w nim zasady proporcjonalności, przez nałożenie dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny. Strona wskazuje, że z kontroli sporządzono dwa protokoły, z których jeden stał się podstawą do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, a drugi podstawą do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym na gruncie art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w zakresie jakim przepis ten dopuszcza stosowania wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, odpowiedzialności za przestępstwo oraz kary pieniężnej, uznał za niezgodny z zasadą ne bis in idem oraz zasadą proporcjonalnej reakcji Państwa za naruszenie wynikające z art. 2 Konstytucji RP. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania, strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - zwanej dalej kpa), art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm. - zwanej dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;

2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w

pkt 1;

3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;

4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.

Ponadto w myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Podczas kontroli stwierdzono, że ww. samochód ciężarowy przekraczał dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.

Jak stanowi § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m

i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub kola pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne

o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.

Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.

Organ wyjaśniła, że pojazd został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu [...] i nr fabr. [...] producenta [...], która w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] dnia [...] października 2017 r. z datą ważności do dnia [...] października 2019 r. Z treści świadectwa wynika, że ww. waga uzyskała legalizację dla miejsca przy Al. A. w B., a więc w miejscu, gdzie przeprowadzono kontrolę.

W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 25,99 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,99 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 36,79 %);

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39.51 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,51 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,48 %);

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 złotych.

Organ podkreślił, że podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), a nie ustawy

o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58). Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym tj. art. 140aa i 140ab, stanowiące, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia,

o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy: Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno- skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, znajdują się w porządku prawnym od dnia [...] października 2012 r.

Jednocześnie zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą

z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika

z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku

z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Zdaniem organu obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Pismem z dnia [...] lipca 2019r. J. K. wniósł do WSA

w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019r. i zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej w wysokości 450 zł. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1.naruszenie przepisu materialnego tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez oparcie wyników rozstrzygnięcia na wartości sumarycznej masy całkowitej poddanego kontroli pojazdu, która jest różna od wartości rzeczywistej masy całkowitej, co stanowi także o niewyczerpującym przeprowadzeniu postępowania kontrolnego i administracyjnego wskutek wstrzymania się organu kontrolnego od wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej i narusza przepisy art. 7, art. 8 jak i art. 77 §1 k.p.a. jak i doprowadziło do niepewności w zakresie sytuacji prawnej strony postępowania, co do możliwości zastosowania reguły uchylającej jej odpowiedzialność, zapisanej w art. 140 aa ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym;

II. naruszenie przepisów procesowych tj. art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, art. 8 §1 kpa, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, przejawiające się na gruncie niniejszego przypadku nałożeniem dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny, co skarżący postrzega również jako naruszenie zasady ne bis in idem, oraz art. 2 Konstytucji RP,

W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty kwestionując prawidłowość przeprowadzonego ważenia pojazdu podczas kontroli. Zdaniem skarżącego nie wyznaczono wartości rzeczywistej masy całkowitej, pojazdu poddanego kontroli w dniu [...] lutego 2019r. Wyznaczono jedynie sumaryczną masę całkowitą uzyskaną w drodze sumowania nacisków poszczególnych osi badanego pojazdu [...], wartość ta nie może być podstawą nałożenia żadnej kary administracyjnej.

Skarżący zauważył, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] lutego 2019r. skutkowała sporządzeniem dwóch protokołów. Pierwszy z nich ma numer: [...] i stanowił podstawę wydania decyzji z dnia [...] maja 2019r.

o nr: [...] o nałożeniu kary w wysokości 10 000 zł. Podstawą wydania tego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r.

o transporcie drogowym, a dokładnie jej art. 92a w związku z lp. 10.2. załącznika nr 3 do przywołanej ustawy. Wskazane tu rozstrzygnięcie [...] WITD, utrzymane zostało w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego po wykorzystaniu przez stronę procedury odwoławczej. Jest to wynik decyzji GITD nr: [...] z dnia [...] lipca 2019r.

Drugi protokół sporządzony w dniu [...] lutego 2019r. opatrzony został numerem: [...] i jest protokołem kontroli drogowej sporządzonym w trybie i na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Ustalenia w nim zapisane stały się z kolei podstawą nałożenia na stronę kary administracyjnej w wysokości 15 000 zł na podstawie przepisów tej właśnie ustawy - to właśnie rozstrzygnięcie obok decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr: [...] z dnia [...] lipca 2019r. kwestionowane jest niniejszą skargą. Wskazaną przez organ podstawą nałożenia owej sankcji jest zapis 140 ab ust. 1-3 li. b w związku z lp. 7 załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym jeden stan faktyczny, polegający na przekroczeniu masy całkowitej przez kontrolowany pojazd, dał podstawę do nałożenia dwóch kar tj. 10 000 zł oraz 15 000 zł.

Skarżący podkreślił, że w konsekwencji w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje ostateczne, będące nośnikiem dwóch odrębnych kar, nałożonych za jeden

i ten sam stan faktyczny.

Stan ten zdaniem strony skarżącej stanowi naruszenie zasady proporcjonalności, do zastosowania której w postępowaniu wobec przedsiębiorcy obliguje organy administracji zapis art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców, jak również art. 8 § 1 kpa. Reakcja organów zaangażowanych w niniejsze postępowanie, jest bowiem w ocenie strony nieproporcjonalna do wagi popełnionego naruszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (Dz.U.2018 poz.1990 ze zm. - zwanej dalej prd), pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz

z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,

a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.

Kontrolowany w dniu [...] lutego 2019r. pojazd skarżącego był nienormatywny co potwierdzają wyniki kontroli. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 25,99 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,99 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 36,79 %);

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39,51 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,51 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,48 %).

Wobec powyższego, w ocenie sądu, w ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 złotych. Za bezzasadne uznać należy zarzuty skargi, że sumaryczna masa pojazdu i rzeczywista masa pojazdu, to różne pojęcia. Jak zauważa jednak sam skarżący, ustalenie dmc pojazdu możliwe jest na dwa sposoby. Po pierwsze poprzez zważenie całego pojazdu lub w drodze ważenia poszczególnych osi pojazdu i wówczas masa całkowita pojazdu jest uzyskiwana poprzez sumowanie wyników nacisków poszczególnych osi pojazdu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd nie dopatrzył się w takim działaniu organu naruszenia obowiązujących przepisów.

Niezależnie jednak od powyższego w ocenie sądu na uwzględnienie zasługiwał zarzut skargi dotyczący podwójnego ukarania i braku rozważenia przez organ możliwości zastosowania art. 189f § 1pkt 2 kpa.

W ocenie organu problem nie zachodzi albowiem podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), a nie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58). Organ podkreślił, że przepisy art. 140aa i 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiące, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, właściwe organy nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, znajdują się w porządku prawnym od dnia [...] października 2012 r.

Jednocześnie organ zauważył, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika

z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Organ podkreślił, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku

z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Zdaniem organu obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów.

W ocenie sądu powyższą argumentację organu uznać należy za błędną, co bezpośrednio miało wpływ na niewłaściwe rozważenie przez organ możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa.

Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Komentowany przepis określa przesłanki, tryb i formę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie § 1 wymaga formy decyzji administracyjnej. Jest to decyzja merytoryczna, w której organ administracji publicznej orzeka, że na podstawie komentowanego przepisu odstępuje od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie określonego ustawowo obowiązku (naruszenie ustawowo określonego zakazu). Spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, a zatem nie jest to podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Zob. np. wyrok SN z 15.10.2014 r., III SK 47/13, OSNP 2016/8, poz. 112, w którym stwierdzono, że celem art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego jest zliberalizowanie norm prawa energetycznego w zakresie kar pieniężnych przez przyznanie organowi regulacyjnemu uprawnienia do odstąpienia od wymierzenia kary, gdy przedsiębiorstwo energetyczne zachowało się co prawda sprzecznie z normami Prawa energetycznego, lecz następnie zmieniło swoje zachowanie. Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy (A.Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el. 2019).

Przepis ten przyjmuje szerokie rozumienie zakazu ne bis in idem na wzór przyjętego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, obejmującego nie tylko przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego, ale również przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego i innych przepisów prawa publicznego, w tym prawa administracyjnego, jeśli przewidują one środki o charakterze represyjnym (zob. wyroki TK: z 24.01.2006 r., SK 52/04, OTK-A 2006/1, poz. 6; z 18.11.2010 r., P 29/09, OTK-A 2010/9, poz. 104; z 12.04.2011 r.,

P 90/08, OTK-A 2011/3, poz. 21).

Przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa, które muszą być spełnione łącznie są następujące:

1) uprzednie prawomocne ukaranie,

2) za to samo zachowanie,

3) strony,

4) jedną z kar wymienionych w komentowanym przepisie.

Konieczne jest ponadto wykazanie, że "uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna". Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany, po pierwsze, ocenić, jakie cele spełniają uprzednia kara i aktualna administracyjna kara pieniężna; po drugie, ustalić, które

z wchodzących w rachubę celów kary uprzedniej i administracyjnej kary pieniężnej są tożsame; po trzecie, ocenić, czy i w jakim stopniu uprzednio nałożona kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom organu, nie budzi wątpliwości, że

w przedmiotowej sprawie występuje tożsamość (identyczność) zachowania będącego przedmiotem postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawie prawo o ruchu drogowym i postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie ustawy o transporcie drogowym. To samo zdarzenie

tj. wyniki kontroli pojazdu skarżącego przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2019 r.

w miejscowości P. na drodze powiatowej stanowiły podstawę faktyczną wydanych decyzji. Zatrzymano wówczas do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował D. B., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z miejscowości D. do miejscowości Z. z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. Przebieg kontroli utrwalono protokołami. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 25,99 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,99 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 36,79 %);

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39.51 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,51 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,48 %);

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Stwierdzone przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stwierdzającego wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII. Stwierdzone w trakcie tej samej kontroli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego stanowiło jednocześnie podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Kolejną przesłanką zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa jest tożsamość (identyczność) osoby. Chodzi o jedną i tę samą osobę, która jest stroną dwóch postępowań zakończonych nałożeniem kar pieniężnych. W tym przypadku sąd również, wbrew twierdzeniu organu, nie ma wątpliwości, że stroną każdej

z wydanych decyzji jest J. K., niezależnie czy nazwiemy go podmiotem wykonującym przejazd czy przewoźnikiem drogowym wykonującym przejazd

w związku z wykonywaniem transportu drogowego. Mamy do czynienia

z przedsiębiorcą wykonującym zarobkowo transport drogowy.

Następną przesłanką jest uprzednie ukaranie za to samo zachowanie strony postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca wymaga aby ukaranie administracyjną karą pieniężną było prawomocne.

W niniejszej sprawie jako pierwsza wydana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019r. o nr: [...] o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 10.000zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego.

Decyzja, której podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach wydana została przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dopiero w dniu [...] maja 2019r. Decyzją tą organ orzekł o nałożeniu na J. K. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia

z prawomocnym uprzednim ukaraniem administracyjną karą pieniężną, jednakże

w ocenie sądu ratio legis analizowanego przepisu art. 189f § 1 pkt 2 kpa przemawia za koniecznością rozważenia przez organ możliwości zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wszczętej jako pierwszej.

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej do kodeksu postępowania administracyjnego m.in. przepisy odnoszące się do kar administracyjnych (druk sejmowy nr [...]) - pod wpływem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, ukształtował się pogląd, że administracyjna kara pieniężna powinna być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia i odpowiadającą celom, dla których jest stosowana (orzeczenie TK z dnia 1 marca 1994 r., sygn. U 7/93, OTK 1994, nr 1, poz. 5). Podkreślono, że sankcje administracyjne przybierają w wielu przypadkach bardziej rygorystyczną postać niż sankcje karne, np. gdy nie przewidziano przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ponadto automatyzm nakładania kar i brak uwzględniania okoliczności danej sprawy nie sprzyja zapewnieniu sprawiedliwego – w odczuciu społecznym – działania administracji. Stan taki budzi również zastrzeżenia z uwagi na zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, w szczególności na zasadę proporcjonalności. Z tego względu w orzecznictwie i doktrynie postuluje się, aby w przypadkach, gdy wyraźne brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, wykładać przepisy dotyczące kar administracyjnych, dążąc do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela oraz obowiązywania zasady zaufania do organów państwa.

Na zakończenie zauważyć należy, że brzmienie art. 189f § 1 pkt 2 kpa jest kategoryczne i nakazuje organowi administracji publicznej, w drodze decyzji, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu w przypadku spełnienia określonych w nim przesłanek. Brak zatem miejsca na uznaniowość organu. Dlatego też organ powinien ponownie, bardzo skrupulatnie i szczegółowo przeanalizować stan sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa.

Mając na uwadze powyższe sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzekł, jak w punkcie I wyroku. Sąd na podstawie art. 200 ppsa zasądził na rzecz skarżącego kwotę 450 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu