Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 174/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 100c
journal: Dz.U. 2022 poz 583
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Małoletniego O. V., w imieniu którego działają przedstawiciele ustawowi H. V. i V. V. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

V. V. i H. V. (dalej również jako: "skarżący") wnioskiem z dnia 2.12.2021 r. zwrócili się do Wojewody o udzielenie małoletniemu O. V. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu zamieszkania z rodzicami, obywatelami [...].

W dniu złożenia wniosku tj. 02.12.2021r. Wojewoda zawiadomił wnioskodawców o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia wnioskowanego zezwolenia oraz poinformował na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., że decyzja w sprawie zostanie podjęta do 31.05.2022r. Organ wskazał, że termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony ze względu na konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. V. V. odebrał osobiście pismo w siedzibie Wydziału Spraw Cudzoziemców W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu 02.12.2021r.

Następnie w dniu 30.09.2022r. pełnomocnik skarżących wniósł ponaglenie w związku z nienależytym prowadzeniem postępowania i bezczynnością. Pełnomocnik wniósł m.in. o uznanie, że w sprawie doszło do bezczynności organu.

Wojewoda pismem z 05.10.2022r. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w tym m.in. o potwierdzenie zgłoszenia małoletniego do ubezpieczenia zdrowotnego, akt urodzenia małoletniego wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski, dokument potwierdzający posiadanie zapewnionego zakwaterowania w Polsce oraz posiadanie przez rodziców stałego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce siebie i małoletniego O. V..

W dniu 12.10.2022r. uzupełniono część wymaganych dokumentów. Według organu skarżący nie udokumentowali posiadania stałego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce siebie i małoletniego O. V. oraz nie przedłożyli tłumaczenia aktu urodzenia syna.

Wojewoda pismem z dnia 28.10.2022 r. poinformował, że skarga z 30.09.2022r. została uznana za bezzasadną. Organ wskazał, że w okresie do 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wskazano na treść art. 100 c ustawy z dnia 8.04.2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw.

Organ pismem z 08.11.2022r. poinformował o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie, zgodnie z art. 10 § 1 kpa. Stosownie do przepisu art. 79a kpa, wskazał również przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Pouczył również, że ich niespełnienie skutkuje wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem - decyzji odmownej.

Skarżący w dniu 19.10.2022 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w toku postępowania administracyjnego o udzielenie zezwolenia na pobyt w związku z pobyłem cudzoziemca na terenie RP.

Zarzucono organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w związku z art. 37 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego.

Wniesiono o:

1. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenie prawa;

2. orzeczenie o wymierzeniu Wojewodzie grzywny w kwocie 2000,00 złotych;

3. zasądzenie na rzecz skarżącego sumy 2000,00 złotych za naruszenie jego praw w toku postępowania;

4. obciążenie organu kosztami postępowania w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że gdyby organ postępował zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o cudzoziemcach, a także z zasadami k.p.a., to decyzja w sprawie winna zostać wydana przed wejściem przepisów związanych z sytuacją na [...].

Wskazano, że takie postępowanie świadczy o lekceważeniu cudzoziemca, albowiem nawet po upływie 60 dni przewidzianych przepisami znowelizowanej Ustawy o Cudzoziemcach, Wojewoda nie podjął żadnych czynności, przekraczając ustawowe terminy. Nadto nie udzielił informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy i nie wyznaczył nowego terminu wydania decyzji naruszając tym samym przepisy art. 36 k.p.a.

Podniesiono także, że przepisy art. 100 c ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego Państwa nie mają zastosowania do spraw wszczętych przed 12 marca 2022 roku, których podstawa była inna niż stan wywołany wojną na [...]. Z kolei art. 100c został wprowadzony nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości.

Organ wskazał, że w dniu 15.04.2022r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022rv poz. 830), zgodnie z którą od 15.04.2022r. do 31.12.2022r. zawieszony został bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach, w tym również w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy. W okresie zawieszenia biegu terminów nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Bieg terminu na rozpatrzenie wniosku małoletniego O. V. został zawieszony w dniu 15.04.2022r., a więc przed upływem wyznaczonego w dniu złożenia wniosku terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie na mocy wyżej wskazanej regulacji organ jest zwolniony z obowiązku powiadomienia strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Zawieszenie biegu terminów wprowadzono w związku ze znaczącym dodatkowym obciążeniem urzędów wojewódzkich, wynikającym z masowego napływu cudzoziemców z terytorium [...] i zjawisk temu towarzyszących spowodowanych konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Celem regulacji jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej, która pośrednio wpływa na przebieg postępowań z zakresu legalizacji pobytu wszczętych również przed 24.02.2022r. W ocenie Wojewody opóźnienie w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie nie jest winą organu, a wyjątkową sytuacją migracyjną w Polsce będącą skutkiem konfliktu zbrojnego w [...].

Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W świetle powyższego, zdaniem organu, skarga w części dotyczącej bezczynności w postępowaniu o udzieleniu małoletniemu O. V. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest zasadna. Termin zakończenia postępowania został zawieszony 15.04.2022r. na okres do 31.12.2022r.

W dniu 2.12.2022 r. Wojewoda wydał decyzję, znak [...], udzielającą małoletniemu O. V. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 25.05.2024 r.

W pismach procesowych z 9.12.2022 r. i 5.01.2023 r. pełnomocnik strony skarżącej przedstawił argumentację dotyczącą wystąpienia przewlekłości podczas prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.

W pismach z 28.12.2022 r. i 20.01.2023 r. organ odniósł się do ww. zarzutów podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a., gdyż zarzucana bezczynność dotyczy postępowania, które powinno być zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kończącej to postępowanie.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona co najmniej do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Niewyczerpanie w/w środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W tym przypadku strona skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.)., ponieważ pismem z 28.09.2022 r. (wpływ do organu: 30.09.2022 r.) pełnomocnik strony skarżącej wniósł ponaglenie na bezczynność Wojewody. Z akt sprawy wynika, że ponaglenie to zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Oznacza to, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, gdyż zarzucana bezczynność dotyczyła braku rozpoznania przez Wojewodę wniosku skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyczerpane zostały środki zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 2 p.p.s.a.

W niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było więc zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że przedmiotowa skarga dotyczy wyłącznie bezczynności i na taką jej klasyfikacje nie mogły mieć wpływu pisma procesowe strony skarżącej określające zarzuty w zakresie przewlekłości.

Sąd wskazuje, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować, więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przede wszystkim należy wskazać, że z treści ponaglenia z dnia 28.09.2022 r. wprost wynika, że dotyczy ono bezczynności, a nie przewlekłości organu. Również skarga skonstruowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazuje wyraźnie, że jej przedmiotem jest bezczynność, a nie przewlekłość. Wskazywanie w pismach procesowych w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego na nowe zarzuty dotyczące przewlekłości nie może być uznane za skuteczne w świetle powyższych okoliczności. Nawet gdyby uznać, że zakres skargi należy rozszerzyć po wniesionych pismach procesowych dotyczących przewlekłości (czego Sąd nie zrobił w niniejszej sprawie), to skarga w tym zakresie zostałaby odrzucona z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia (niewniesienie ponaglenia na przewlekłość organu).

Strona skarżąca jest w niniejszej sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien potrafić rozróżnić, że pojęcia bezczynności i przewlekłości nie są tożsame i dla każdego z tych przedmiotów postępowania należy wnieść osobne ponaglenie.

Sąd wskazuje również na uchybienie w zakresie procedury wniesienia ponaglenia, które nie powinno mieć miejsca w sytuacji reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Mianowicie zgodnie z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Organem prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie jest Wojewoda. Natomiast w świetle art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. 2006 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 t.j. ze zm.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do wojewody w sprawach określonych m.in. w przywołanej ustawie. Tym samym w niniejszej sprawie ponaglenie powinno zostać wniesione do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody, a jak wynika z akt sprawy profesjonalny pełnomocnik skierował ponaglenie do W. Urzędu Wojewódzkiego do Wydziału Spraw Cudzoziemców, nie wskazując nigdzie w ponagleniu, że kierowane jest do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jest to rażące uchybienie pełnomocnika, które powinno skutkować odrzuceniem skargi, jednak z akt sprawy wynika, że Wojewoda we własnym zakresie przekazał informację o złożonym ponagleniu do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, co pozwala uznać, że błąd adwokata nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Na marginesie należy wskazać, że ewentualne ponowne złożenie ponaglenia na przewlekłość i wniesienie skargi na przewlekłość skutkować będzie odrzuceniem skargi z uwagi na fakt, że niniejsze postępowanie zostało już zakończone wydaniem decyzji z 2.12.2022 r., a wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi. Powyższy pogląd jest ugruntowany i znajduje swoje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20; 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2968/19 oraz sygn. akt II OSK 1004/19 i sygn. akt II OSK 2968/19; 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1117/19; 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 531/21 i sygn. akt I OSK 1051/21).

Podsumowując tę część rozważań Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie ocenia wyłącznie kwestię wystąpienia bezczynności organu.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Zgodnie z 35 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w okresie prowadzenia postępowania przez Wojewodę organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4).

Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów należy wskazać, że dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Zachowanie przez organ ustawowych wymogów w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uchyla zarzut bezczynności z powodu przekroczenia terminu podstawowego wynikającego z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Dopiero jeśli właściwy organ przekroczy termin podstawowy załatwienia sprawy (określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych) lub termin dodatkowy (wyznaczony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), wtedy dochodzi do powstania stanu bezczynności, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd wskazuje, że w dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 u.c. termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z art. 112a ust. 2 u.c. wynika, że dopiero wystąpienie jednego ze zdarzeń w nim wymienionych powoduje, że rozpoczyna bieg termin dla wojewody na załatwienie sprawy, o którym stanowi art. 112a ust. 2 tej ustawy.

Sąd podkreśla, że omawiana regulacja, zakreślając bieg terminów od wystąpienia określonych zdarzeń nie wyłączyło całkowicie stosowania przepisów k.p.a. Należy pamiętać, iż przed nastąpieniem zdarzenia skutkującego rozpoczęcia biegu terminu 60 dni do wydania decyzji nie można uznać, iż organu nie wiążą żadne terminy. Taka interpretacja sprzeczna byłaby całkowicie z zasadą szybkości postępowania obowiązującą w państwie prawa. Wprowadzenie do ustawy o cudzoziemcach art. 112a w żadnym stopniu nie zmieniło daty wszczęcia postępowania, a jedynie w znacznym stopniu zmodyfikowało wyłącznie termin wydania decyzji.

Niemniej Sąd wskazuje, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy najbardziej istotna jest treść art. 100c ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) zmieniającej ww. ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r.

Zgodnie z tym przepisem w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Jednocześnie zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie powyższych sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem, we wskazanym wyżej terminie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w dniu złożenia wniosku tj. 02.12.2021r. Wojewoda zawiadomił wnioskodawców o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia wnioskowanego zezwolenia oraz poinformował na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., że decyzja w sprawie zostanie podjęta do 31.05.2022r. Organ wskazał, że termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony ze względu na konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. V. V. odebrał osobiście pismo w siedzibie Wydziału Spraw Cudzoziemców W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu 02.12.2021r. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że skoro organ zastosował art. 36 § 1 k.p.a., to nie jest możliwe postawieniu mu zarzutu bezczynności. Ewentualna zasadność powodów przedłużenia terminu załatwienia przedmiotowej sprawy mogła być kwestionowana w ramach skargi na przewlekłość do momentu wydania przez organ decyzji kończącej postępowanie (co Sąd wyjaśnił w powyższych rozważaniach).

Zastosowane zawiadomienie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. chroniło organ przed zarzutem bezczynności do 31.05.2022 r. W tym miejscu należy jednak ponownie wskazać na treść art. 100c ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. zmieniającej ww. ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r. Zgodnie z tym przepisem w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Dlatego w trakcie biegu terminu wyznaczonego przez organ na 31.05.2022 r. doszło do ustawowego przedłużenia terminu załatwienia przedmiotowej sprawy przez organ do 31.12.2022 r. Należy wskazać, że organ wydał decyzję kończącą postępowanie w dniu 2.12.2022 r., a więc zmieścił się w powyższym terminie i nie był bezczynny.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.