Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1438/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 199 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: § 12
journal: Dz.U. 2014 poz 1480
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów  doktoranckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej A. G. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.G. jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do stypendium doktoranckiego wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku A.G. z dnia [...] marca 2015 r. Rektor Uniwersytetu [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania stypendium doktoranckiego dla doktorantów przyjętych na pierwszy rok studiów stacjonarnych III stopnia na Wydziale Socjologiczno-Historycznym, na kierunku: filozofia w roku akademickim 2014/2015 wyjaśniając, że nie zalicza się do 2 pierwszych osób z listy rankingowej z najwyższą ilością punktów uprawnionych na mocy decyzji Rektora z dnia [...] czerwca 2015 r. do otrzymania stypendium doktoranckiego w zakresie filozofii.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.G. zarzuciła opisanej wyżej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 201 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm., dalej P.s.w.), poprzez jego niezastosowanie, § 12 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 roku w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2014, poz. 1480, dalej Rozporządzenie) poprzez jego niezastosowanie oraz przyjęcie odmiennych od określonych w tym przepisie kryteriów przyznania stypendium doktoranckiego dla doktorantów I roku filozofii oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o uchylony, na podstawie Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2015 r., z dniem [...] lutego 2015 r. Regulamin przyznawania stypendium doktoranckiego dla doktorantów studiów stacjonarnych na Uniwersytecie [...], dalej "Regulamin", stanowiący Załącznik do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego dla doktorantów studiów stacjonarnych na Uniwersytecie [...] Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy co do istoty, zgodnie z wnioskiem.

Opisaną na wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."), art. 200 i 207 P.s.w. oraz na podstawie Rozporządzenia utrzymał w mocy decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyjaśnił, że zgodnie z § 12 pkt 1 Rozporządzenia stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Zgodnie zaś z decyzją Rektora z dnia [...] czerwca 2015 r. do otrzymania stypendium doktoranckiego w zakresie filozofii uprawnione były dwie osoby z listy rankingowej z najwyższą ilością punktów, zaś dodatkowym kryterium ustalonym i punktowanym przez Komisję był przedstawiony przez doktorantów dorobek naukowy z zakresu filozofii. Brak publikacji skutkował uplasowaniem się wnioskodawczyni na 3 miejscu listy rankingowej, co oznacza, że nie kwalifikuje się ona do otrzymania stypendium doktoranckiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.G. powtórzyła zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dodatkowo zarzucając naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o kryterium nie przewidziane przez powszechnie obowiązujące akty prawne ani wewnętrzne akty prawne obowiązujące na Uniwersytecie [...], to jest poprzez przyjęcie, iż stypendium doktoranckie będzie przyznane osobom posiadającym "dorobek naukowy z dziedziny filozofia" oraz art. 107 §1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonych decyzjach uzasadnienia prawnego, z którego wynikałoby przyjęcie przez Rektora oraz Prorektora Uniwersytetu [...] dodatkowego kryterium oraz przedstawienie punktacji możliwej do uzyskania w wyniku oceny przedstawionego dorobku, jak również brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, polegający na braku przedstawienia motywów, jakimi kierował się organ administracji przy ocenie dorobku naukowego skarżącej, wskazania, dlaczego jej dorobek naukowy nie został uznany za "dorobek z dziedziny filozofii", brak wskazania punktów za "dorobek z dziedziny filozofii" uzyskanych przez osoby, które otrzymały stypendium.

W oparciu o postawione zarzuty wniosła o uchylenie w całości obu decyzji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572). Zgodnie z art. 200 ust. 1 i 3 cyt. ustawy uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, a decyzję o jego przyznaniu, okresie pobierania oraz wysokości podejmuje rektor uczelni.

Szczegółowy tryb i okresy przyznawania stypendiów doktoranckich reguluje obowiązujące w dacie wydania decyzji rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2012, poz. 572) wydanego na podstawie upoważnienia z art. 201 ust. 1 ustawy. W myśl § 11 rozporządzenia stypendium doktoranckie przyznaje po zaopiniowaniu wniosków przez komisję rektor uczelni lub doktor jednostki naukowej.

Z przepisów rozporządzenia wynika, że zasady przyznawania stypendium zostały zróżnicowane i tak dla studentów pierwszego roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym - § 12 ust. 1 rozporządzenia, a na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich dla tych, którzy: terminowo realizują program studiów, wykazują się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę naukową uczelni, oraz w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium wykazali się postępami w pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej.

Załącznik Regulaminu przyznawania stypendium doktorskiego dla doktorantów I roku w części dotyczącej uzasadnienia wniosku ujmuje również "dodatkowe osiągnięcia naukowe kandydata".

Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydane zostało Zarządzenie Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W aktach administracyjnych znajduje się lista rankingowa doktorantów, którzy złożyli wnioski o przyznanie stypendium doktoranckiego na I rok dla kierunku filozofia.

Spośród 9 wniosków są trzy wnioski, w których osoby ubiegające się o stypendium mają 9 punktów, a czwarta A.K. – 10 punktów. Wg Komisji przyjęto dodatkowe kryterium dla osób, które uzyskały 9 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, a to publikacje z dziedziny filozofii.

Zdaniem tut. Sądu rozstrzygającego przedmiotową sprawę, w ramach autonomii uczelni, rektor uczelni wyższej może doprecyzować określone w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia kryteria i określić punktację umożliwiającą Komisji stworzenie listy rankingowej doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium.

Określenia rozporządzenia to określenia nieostre, które mogą prowadzić do dużej dowolności w ocenie.

W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych, do stosowania kryterium zastosowanego przez Komisję przyznającą stypendium. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. powołał jako podstawę prawną również Zarządzenie Nr [...], które utraciło swą moc z datą wejścia w życie Zarządzenia Nr [...] z dnia [...]lutego 2015 r.

Należy również podkreślić, że art. 207 ust. 1 p.s.w. ustalający obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu, m.in. dotyczącym przyznania stypendium doktoranckiego przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (patrz: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99). Choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje administracyjne organów administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny muszą spełniać podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli.

Prowadzi to do wniosku, że organy uczelni powinny w pierwszej kolejności poczynić ustalenia poprzez zebranie materiału dowodowego z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1, a następnie wydać rozstrzygnięcie z zachowaniem wymogu z art. 107 § 3 K.p.a.

Decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie przepisu art. 200 ust. 1 ustawy "uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktoranckie".

Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w następnej kolejności jego wyczerpującego uzasadnienia.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej Rektor Uczelni ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władz uczelni oraz wyczerpująco uzasadnić doktorantowi zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Uzasadnienie rozstrzygnięć organów obu instancji nie spełnia podstawowych wymogów wynikających z przepisów K.p.a.

Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 199 ust. 5 i art. 200 ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.