Wyrok NSA, sygn. akt III SA 762/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 18, art. 56
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Przepis art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie tworzy samodzielnej podstawy dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w Kodeksie postępowania administracyjnego, nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem art. 56 tej ustawy wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

TEZY

Przepis art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie tworzy samodzielnej podstawy dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w Kodeksie postępowania administracyjnego, nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem art. 56 tej ustawy wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. na podstawie własnych i obcych tytułów wykonawczych wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Wojciecha B. z tytułu zaległości podatkowych i składek ZUS obciążających zobowiązanego. Zaległości te dotyczą 1995 r. oraz 1996 r. i wynoszą bez odsetek za zwłokę:

1/ podatek dochodowy od osób fizycznych - 11.709,90 złe

2/ podatek dochodowy od osób fizycznych, jako płatnik - 10.274,50 zł:

3/ podatek od towarów i usług - 12.120,30 zł

4/ składki ZUS  - 5.913,67 zł

5/ podatek od nieruchomości - 20,20 zł

razem - 40.038,57 zł

W toku postępowania egzekucyjnego Urząd Skarbowy dokonał zajęcia wartościowych ruchomości, z których sprzedał samochody Żuk i Polonez, a ponadto zabezpieczył hipoteką przymusową wpisaną przez Sąd, istniejące zaległości podatkowe.

Pismem z dnia 27 września 1996 r. W.B. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek m.in. o nie zajmowanie sprzętu domowego i wstrzymanie egzekucji do czasu wyegzekwowania należności od wierzycieli podatnika. Postanowieniem z dnia 25 listopada 1996 r. (...), Urząd Skarbowy odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz odmówił zwolnienia zajętych już ruchomości, uzasadniając odmowę tym, że przedstawione kopie pozwów przez podatnika nie potwierdzają istnienia wierzytelności bądź jeżeli je potwierdzają, to ich realizacja może nastąpić w odległym czasie, stąd prowadzenie egzekucji jest uzasadnione.

Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie pismem z dnia 9 grudnia 1996 r., które uzupełnił pismem z dnia 16 grudnia 1996 r. wnosząc o powtórne rozpatrzenie sprawy, z uwagi na:

1/ istnienie wierzytelności podatnika w stosunku do jego kontrahentów,

2/ dowody przedstawione w pozwach do sądu, które przemawiają na korzyść podatnika,

3/ art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, który daje podstawę prawną do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto zobowiązany oddzielnym wnioskiem z dnia 16 grudnia 1996 r. domagał się zwrotu odebranego samochodu marki Polonez, który jak twierdził, jest mu niezbędny do dalszego prowadzenia działalności. Rozpatrzenie tego wniosku nastąpiło w odrębnym postępowaniu. Izba Skarbowa nie uwzględniła zażalenia strony z dnia 9 grudnia 1996 r. i postanowieniem z dnia 18 kwietnia 1997 r. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu tej odmowy Izba wyjaśniła, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego, na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z toczącym się postępowaniem sądowym o istnienie należności cywilnoprawnych od innych podmiotów gospodarczych, nie jest możliwe.

Również art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie daje podstawy do zawieszenia egzekucji z przyczyn podanych przez zobowiązanego. Wskazano także, iż dokonanie zabezpieczenia zaległości podatkowych poprzez wpis hipoteki przymusowej nie stanowiło o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Na postanowienie to strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie precyzując wszakże swoich zarzutów. Skarżący opisał zdarzenia związane z jego zadłużeniem podatkowym, powstaniem wierzytelności w Spółkach: B. i S., a także w Ministerstwie oraz niewłaściwe /jego zdaniem/ postępowanie Urzędu Skarbowego w prowadzeniu egzekucji do majątku dłużnika.

W szczególności zarzucił, że pomimo zwrócenia się z prośbą o wstrzymanie egzekucji z ruchomości Urząd Skarbowy dokonał w dniu 13.05.97 r. w asyście policji, odebrania ruchomości zarobkowej.

Izba Skarbowa zajęła stanowisko, iż dochodzenie na drodze procesu cywilnego należności od spółki "S." i przedsiębiorstwa Budownictwa "B." Sp. z o.o. nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa ani też na podstawie przepisu art. 56 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem nie zachodzi sytuacja opisana w tych przepisach. Co do wierzytelności przypadającej od Ministerstwa, to została ona przekazana do urzędu Skarbowego z Zarządu Służby Zdrowia Ministerstwa w dniu 12 sierpnia 1993 r. w kwocie 129.747.700 st. zł. Należność tę Urząd zarachował bez odsetek za zwłokę, uwzględniając wniosek podatnika z dnia 14 stycznia 1993 r. Nie jest zatem - w ocenie Izby - zasadny zarzut zajęcia, a następnie odebrania nieruchomości podlegających wyłączeniu spod egzekucji, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Z tych powodów Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim zauważyć, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, skarżący kierował do organu egzekucyjnego różniące się treścią oraz charakterem żądań, pisma procesowe. Rzeczą organu, o którym mowa, było nadanie im stosownej kwalifikacji prawnej, zapewniającej właściwą ochronę interesów zobowiązanego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydając będące przedmiotem skargi postanowienie, Izba Skarbowa nie dopuściła się naruszenia obowiązującego prawa. Sąd podziela wyrażone przez nią, stanowisko, iż brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew temu co twierdzi skarżący, samodzielnej podstawy dla tej czynności nie tworzy przepis art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w Kpa nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost unormowaniem tejże ustawy. Tymczasem jej art. 56 wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Przytoczone przez zobowiązanego fakty uruchomienia postępowań zmierzających do odzyskania jego długów od kontrahentów nie odpowiadają normatywnym przesłankom zawieszenia postępowania, a to oznacza, że dochodzenie tych długów nie ma wpływu na realizację obowiązku uiszczenia zobowiązań podatkowych i składek ZUS.

Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej w W. dowodzi, że organ ten z należytą starannością odniósł się do innych - poza zawieszeniem postępowania - zarzutów i żądań zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano sposób dochodzenia wierzytelności od jednostek służby zdrowia, a tym samym poinformowano go o potrzebie uruchomienia odpowiedniego trybu zaspokojenia zgłoszonego żądania. Odniesiono się też do kwestii zastosowania zbyt uciążliwego - w przekonaniu zobowiązanego - środka egzekucyjnego. Wypada również podkreślić, iż ten ostatni zarzut nie został ostatecznie sprecyzowany. Rozpatrzenie zaś wniosku zobowiązanego o zwrot odebranego samochodu nastąpiło w odrębnym postępowaniu, którego wynik nie został przez skarżącego zakwestionowany.

Skoro zatem postanowienie Izby Skarbowej w W. nie narusza prawa, skargę - na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - należało oddalić.