Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 184/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 17, art. 20 ust. 1 i 3, art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 298, poz. 1769 z późn. zm.) wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta S. odmówiono M. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem, A. W.

Opisując stan faktyczny sprawy organ wskazał, iż A. W. został uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Jego żona, M. W. złożyła oświadczenie o rezygnacji z zatrudnienia w dniu 17 stycznia 2012r. ze względu na konieczność sprawowania opieki nad mężem w braku innej osoby zobowiązanej do alimentacji, która byłaby w stanie sprawować tę opiekę.

W uzasadnieniu decyzji przywołano w całości brzmienie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dokonując interpretacji przedstawionych przepisów organ stwierdził, iż pokrewieństwo to więź prawnorodzinna zachodząca pomiędzy osobami mającymi wspólnego przodka. Ma ona charakter biologiczno – prawny w odróżnieniu od powinowactwa, które stanowi więź wyłącznie prawną. Zdaniem organu obowiązek alimentacyjny wynikający z przepisów art. 128 -129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Wnioskodawczyni nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym nie ma podstawy prawnej, by wnioskowane świadczenie jej przyznać.

Przywołano również treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże bez żadnych rozważań, co do jego treści.

M. W. złożyła odwołanie, w którym opisała, iż stan zdrowia jej męża uległ znacznemu pogorszeniu i w związku z tym musiała zrezygnować z pracy. Wskazała, iż jedyną osobą, która może sprawować opiekę jest ona. Stwierdziła, że wydana decyzja jest krzywdząca i dyskryminuje ją ze względu na fakt pozostawania w związku małżeńskim.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach przytoczono treść przepisu art. 17 ust. 1 i 1a oraz ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nadto przepisy art. 128, art. 129 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Opisano stan faktyczny sprawy wskazując na orzeczenie o niepełnosprawności, którym mąż odwołującej został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Organ stwierdził jednak, iż obowiązujące regulacje prawne nie dają podstaw do przyznania świadczenia małżonkowi, który opiekuje się chorym małżonkiem.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. W. powtórzyła w całości merytoryczną argumentację zawartą w jej odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, iż nie jest słuszna regulacja prawna, która nakazuje zerwanie czterdzieści lat trwającego małżeństwa, po to by otrzymać świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przywołując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa, w czym mieści się bezspornie kontrola dokonania prawidłowej wykładni zastosowanych przez organy przepisów prawa materialnego. Przyjęta przez art. 6 k.p.a. zasada praworządności stanowiąca konsekwentne odbicie przepisu art. 7 Konstytucji RP obejmuje bowiem zarówno obowiązek zastosowania właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia.

Materialnoprawną podstawę decyzji zawierającej odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia stanowił art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Z treści tej normy prawnej wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji naruszyły prawo materialne. Można zauważyć, iż organ I instancji podjął się próby interpretacji art. 17 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże w opinii Sądu była ona błędna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze natomiast ograniczyło się do przytoczenia brzmienia regulacji dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego oraz przepisów art. 128 i art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co pozwala sądzić, iż oparło się na wykładni ściśle językowej nie wkraczając w żadne rozważania, co do konieczności nadania tym przepisom innego, niż dosłowne, znaczenia.

Rozpoznając wniesioną przez M. W. skargę, której zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania słuszności zastosowanego przez organ prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne odnieść się przede wszystkim do przytoczonych przez organy przepisów prawa materialnego i dokonać ich własnej interpretacji.

Zważyć przyjdzie, iż o sposobie rozumienia przepisu, w przypadku wątpliwości, co do jego treści, decyduje interpretacja dokonywana przy użyciu rozmaitych dyrektyw interpretacyjnych. Celem wykładni jest ustalenie znaczenia określonego przepisu prawnego lub jego fragmentu. Ustalenie znaczenia polega na określeniu do jakich sytuacji, podmiotów, czy obiektów dana norma lub jej fragment się odnosi. Tak też przedstawia cel wykładni Trybunał Konstytucyjny (por. postanowienie z dnia 26 marca 1996r. sygn. W 12/95, publ. OTK 1996/2/16).

Odwołując się nadal do stanowiska orzecznictwa sądowego i doktryny można przytoczyć pogląd, z którego wynika, iż pierwszeństwo i podstawowe znaczenie w procesie wykładni ma niewątpliwie metoda językowa, odwołująca się do reguł znaczeniowych języka potocznego. Jeśli zaś dyrektywy wykładni językowej nie pozwalają z danego tekstu prawnego wyinterpretować jednoznacznej treści normy, trzeba wybrać jedno z zazwyczaj kilku dopuszczalnych językowo znaczeń tekstu, odwołując się wówczas do aksjologicznej racjonalności ustawodawcy oraz kierując się systemowymi bądź funkcjonalnymi regułami wykładni prawa (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., I KZP 22/01 (OSNKW 2001, z. 11-12, poz. 86), a także A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński - Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 203 i nast.; L. Morawski Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 1997, s. 151; J. Wróblewski Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 123 i nast.).

W sytuacjach, gdy ściśle literalne interpretowanie zapisu ustawowego uniemożliwiałoby zastosowanie przepisu bądź prowadziło do zniekształcenia albo wypaczenia jego treści, nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem organu stosującego prawo jest sięganie do innych sposobów wykładni, takich jak intencje ustawodawcy, spójność systemu prawa, następstwa społeczne decyzji, a także słuszność i sprawiedliwość.

Należy pamiętać także, iż interpretacja przepisów ustawowych musi być zawsze dokonywana przy zastosowaniu techniki wykładni ustawy w zgodzie z konstytucją. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego utrwalona jest zasada prymatu takiej wykładni. Jak wskazano w orzeczeniu z 4 października 1995 r., wydanie orzeczenia o niekonstytucyjności ustawy nie powinno następować w sytuacji, gdy możliwe jest nadanie ustawie takiego rozumienia, które doprowadzi ją do zgodności z normami, zasadami i wartościami ustanowionymi przez konstytucję (...). Innymi słowy, jeżeli na gruncie wykładni językowej możliwe jest różne rozumienie treści normy, to należy przyjmować taki rezultat wykładni, który zapewnia zgodność z zasadami konstytucyjnymi (sygn. K. 17/93, OTK w 1994 r., cz. I, s. 92).

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny prezentuje stanowisko, iż przepis art. 17 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych odczytywany tak, jak uczyniły to organy w kontrolowanej sprawie, pozostaje w sprzeczności a art. 18, 32 ust.1 i 2 oraz 71 ust.1 Konstytucji RP, a tym samym interpretacja taka jest niedopuszczalna. Interpretacja organu nie uwzględnia nadto ugruntowanego już stanowiska judykatury.

Niezaprzeczalnym celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest realizacja polityki społecznej i gospodarczej uwzględniającej dobro rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji. Każdy z zapisów znajdujących się w tym akcie prawnym musi pozostawać w zgodzie z jego funkcją. Przypisywanie racjonalnemu ustawodawcy, iż pozbawia ochrony współmałżonków, wbrew zapisowi art. 18 Konstytucji, który nakazuje chronić małżeństwo i wbrew art. 71 ust. 1 ustawy zasadniczej nakazującemu Państwu w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględniać dobro rodziny, jaką bezsprzecznie tworzą małżonkowie, a także wbrew zapisowi zawartemu w treści art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakazującego współmałżonkom wzajemną pomoc oraz współdziałanie dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli, byłoby niezasadne.

Zwrócić trzeba nadto uwagę, iż forma poszerzenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego dokonana przez ustawodawcę w wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456) nie pozwala na wykluczenie z tego kręgu małżonków. Co prawda Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie przewiduje wprost istnienia obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w jego art. 128, jako obowiązku dotyczącego współmałżonków, gdyż mowa tam o krewnych. Natomiast obowiązek alimentacyjny małżeński przewidziany został niewątpliwie w art. 23 k.r.io., gdzie określony został jako obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania. Także art. 27 k.r.io. nakłada na małżonków obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli, a więc obowiązek dostarczania środków utrzymania, co jest tożsame z obowiązkiem alimentacji. Obowiązek ten ma pierwszeństwo przez obowiązkiem innych krewnych zobowiązanych do alimentacji na mocy przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zaprezentowane stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znajduje swoje uzasadnienie w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt IV CK 371/03, Lex nr 174213, z dnia 23 stycznia 1975 r., III CRN 369/74, Lex nr 7647, z dnia 7 lipca 2000 r., sygn. akt III CKN 1015/00, Lex nr 51875 czy z dnia 24 sierpnia 1990 r., sygn. akt I CR 422/90, Lex nr 3665. Z ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika nadto, iż również małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pogląd taki został zaprezentowany w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 814/08, WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 7/09; NSA z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 533/08 i szeregu innych publikowanych w internecie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne odwołać się także do poglądu zaprezentowanego w wyroku tut. Sądu z dnia 7 września 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 52/09, który w pełni podziela. Stwierdza się tam, iż rozbieżności w prawnym kategoryzowaniu obowiązku alimentacyjnego mają charakter stricte teoretyczny, gdyż bez względu na przyjętą koncepcję do obowiązku, o którym mowa w art. 27 k.r.io., stosuje się do niego przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego bądź to w drodze analogii, bądź też wprost, przy uwzględnieniu istniejących różnic (vide: H. Ciepła, B. Czech, T. Domińczyk, S. Kalus, K. Piasecki, M. Sychowicz. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Warszawa 2000, s. 118).

W świetle powyższych rozważań należy zatem w pełni podzielić dotychczasowy pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż również małżonek należy do kręgu osób, obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, z istnieniem którego przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych łączy prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawując osobistą opiekę nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyska zatem prawo do ubiegania się o świadczenie, w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Regulacja zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych znajduje natomiast zastosowanie w przypadku, gdy oboje małżonkowie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wtedy dopiero uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania nad jednym z nich lub nad obojgiem może uzyskać inna osoba spokrewniona, której obowiązek alimentacyjny powstaje w następnej, po współmałżonku, kolejności. W przypadku, gdy opiekę tę świadczyć może jeden z małżonków, krewni współmałżonka wymagającego opieki nie mają prawa do skorzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż wzajemna konieczność sprawowania opieki i dostarczania środków utrzymania pomiędzy małżonkami wyprzedza obowiązek zstępnych i wstępnych. Inne rozumienie treści tego przepisu wypaczałoby cele instytucji zabezpieczenia społecznego, a w tym cele instytucji, jaka jest świadczenie pielęgnacyjne i kolidowałoby z zasadami wyrażonym w Konstytucji RP.

Interpretacja zapisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji przeczy nadto jednej z podstawowych zasad interpretacyjnych, jaką jest zasada racjonalności ustawodawcy. Ustawodawca wyłącza z kręgu uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jest nadto oczywiste, że niepełnosprawny w znacznym stopniu małżonek nie mógłby sprawować koniecznej opieki nad współmałżonkiem w tej samej kondycji zdrowotnej. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy nie reguluje zatem uprawnienia współmałżonka lecz, tak jak wyżej zaznaczono, odnosi się do uprawnienia osoby z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w dalszej, po współmałżonku, kolejności.

Konsekwentnie do powyższego należy uznać skargę za w pełni uzasadnioną. Zastosowanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy świadczeniach rodzinnych, jak to zostało dokonane w zaskarżonej decyzji doprowadziło bowiem do stosowania prawa materialnego w sposób zakłócający ratio systemu zabezpieczenia społecznego. Znaczenie normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych odczytywać należy w kontekście treści jej art. 17 ust.1. W kontrolowanej sprawie organ nie zwrócił należytej uwagi na obecną, znowelizowaną treść tego przepisu i dokonał wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienie tej nowelizacji. Poprzednio bowiem świadczenie rodzinne przysługiwało tylko matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu, którzy rezygnowali z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. W przypadku zaś zawarcia przez to dziecko związku małżeńskiego, uprawnienie rodziców do świadczenia pielęgnacyjnego wygasało, gdyż obowiązek opieki przechodził z rodziców na współmałżonka. Jednakże po dokonaniu nowelizacji art. 17 ust. 1 i poszerzeniu kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego uległo również zmianie ratio art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Obecnie regulacja ta pozostawać będzie w zgodzie z ustawą zasadniczą znajdując zastosowanie w przypadku sprawowania stałej lub długotrwałej nad osobą pozostającą w związku małżeńskim przez inną, niż współmałżonek osobę.

Za potwierdzeniem tego stanowiska przemawia treść uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt S 1/10 publ. OTK-A 2010/5/54. W rozpoznawanej sprawie Trybunał nie zdecydował się na wydanie wyroku w tym zakresie, dlatego, że pytanie prawne nie spełniało warunków dopuszczalności orzekania. Zauważył jednak potrzebę podjęcia prac legislacyjnych mających na celu dostosowanie systemu prawa do wymagań Konstytucji RP w zakresie spełniania zasady równości. Trybunał przypomniał między innymi swoje wcześniejsze orzeczenia, które zostały już wykonane stosowną ustawą z 2008r. i zauważył, że ustawodawca nie osiągnął zakładanego celu, czyli rozszerzenia kręgu osób uprawnionych, co może przesądzać o braku poszanowania zasady równości, a tak naprawdę o dyskryminacji osób, które posiadają te same cechy relewantne. Zauważono, iż z punktu widzenia zapewnienia spójności systemu prawnego pożądane byłoby podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dostosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach do nowego brzmienia art. 17 ust. 1 tej ustawy. Wskazał, czy nie należy wprost wprowadzić do tej ustawy zasady (formułowanej obecnie w orzeczeniach większości sądów administracyjnych, omówionych w postanowieniu Trybunału o sygn. P 38/09), że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie stanowi negatywnej przesłanki dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy małżonek tej osoby również jest osobą niepełnosprawną, a opiekunami obojga jest ich dziecko.

Przebieg procesu legislacyjnego poprzedzający uchwalenie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 19 sierpnia 2011r. (Dz. U. Nr 205 poz. 1212) świadczy również o słuszności dokonanej powyżej interpretacji brzmienia wprowadzonego tą nowelizacją art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak wynika z prac Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, zmiany w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a pozwalać miały na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy osoba sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim (por. Biuletyn z obrad Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, nr 5096/VI z dnia 25 maja 2011r., nr 535/VI z dnia 7 lipca 2011r. i nr 5420 /VI z dnia 28 lipca 2011r.).

Uzasadnieniem dla przyjętej przez Sąd interpretacji prawa zastosowanego w zaskarżonej decyzji służyć także może uzasadnienie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego celem jest dostosowanie przepisów tego aktu do orzecznictwa sądowego i administracyjnego (nr druku 265 kadencji VII z dnia 10 lutego 2012r.).

Wskazano tam, że wywodzone z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowisko, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, "spotkało się z masową krytyką Trybunału Konstytucyjnego jak i też sądów administracyjnych. Przejawem takiej krytyki są w szczególności następujące wyroki - Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07, WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt: II SA/Ol 60/09, WSA w Łodzi wyroku z dnia 6 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Łd 814/08, NSA z dnia 7 grudnia 2009r. sygn. akt: I OSK 723/09, NSA w z dnia 12 stycznia 2011r. sygn. akt: I OSK 1105/09, WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2010r. sygn. akt: II SA/Sz 947/09, WSA w Poznaniu z dnia 06 listopada 2009r. sygn. akt: II SA/Po 513/09 , WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 7/09.

Konkluzją wskazanego orzecznictwa było przyjęcie, że małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co w konsekwencji łączy się z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro bowiem to małżonek w pierwszej kolejności obarczony jest obowiązkiem alimentacyjnym względem swojego małżonka i znajdzie się w sytuacji, w której dla dalszego realizowania takiego obowiązku względem niepełnosprawnego małżonka musi zrezygnować z zatrudnienia albo też go nie podejmować, to z całą pewnością zasadne będzie przyznanie mu wsparcia ze strony Państwa. Nie mniej, ostatnia nowelizacja ustawy nie usunęła wytykanych sprzeczności, a idąc dalej, jeszcze je pogłębiła. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, sformułowana bowiem została zasada, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem potwierdzona została zasada nieprzysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, z jednym jednak wyłomem w sytuacji, gdy obydwoje małżonkowie pozostają w znacznym stopniu niepełnosprawności. Takie brzmienie ustawy z całą pewnością zostanie zakwestionowane przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze, sądy administracyjne oraz Trybunał Konstytucyjny. Z całą pewnością bowiem zachowują aktualność krytyczne tezy z orzecznictwa odnoszącego się do przepisu prawa sprzed nowelizacji, a wytykające niezasadność swoistego penalizowania pozostawania w związku z małżeńskim. Proponowana nowelizacja dostosowuje przepis do ugruntowanego i wypracowanego już orzecznictwa sądowego i administracyjnego, dopuszczając możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacjach, gdy osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pozostaje w związku małżeńskim."

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, naruszają przepisy prawa materialnego przez ich nieuprawnioną wykładnię w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym uchylił te decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu.