Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 913/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, art. 121, art. 122, art. 187 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Asesor WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. orzekł o odpowiedzialności J. W. - Wiceprezesa Zarządu za zaległości podatkowe A Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. M. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. w łącznej kwocie 127 406 zł wraz z odsetkami w wysokości 76 084 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją

z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału informacyjno-dowodowego oraz argumentów podniesionych w odwołaniu uznał, że sprawa wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części. W szczególności Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zgodnie z treścią art. 116 Ordynacji podatkowej w ponowionym postępowaniu podatkowym konieczne jest ustalenie, czy zaległości podatkowe Spółki powstały w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu oraz czy egzekucja w stosunku do całości majątku A okazała się bezskuteczna. Organ odwoławczy stwierdził także, że w toku postępowania należy ustalić, czy nie zachodzą przewidziane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki wyłączające odpowiedzialność podatkową strony.

Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. decyzją z dnia [...] Nr [...] ponownie orzekł o odpowiedzialności J. W. za zaległości podatkowe Spółki Akcyjnej A w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, iż w sprawie zaległości Spółki z tytułu podatku zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które było prowadzone z majątku A przy zastosowaniu różnych możliwych środków egzekucyjnych i zabezpieczających tj. zajęcia rachunku bankowego, ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości, przyłączenia się do egzekucji sądowej z nieruchomości. W celu zabezpieczenia należności objętych tytułami wykonawczymi skierowano także do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego

w T. M. wniosek o wpis hipoteki przymusowej. W toku prowadzonych czynności komornik sądowy dokonał licytacji nieruchomości Spółki położonej w T. M., sprzedając ją za kwotę 508 000 zł, w tym węzeł betoniarski za kwotę 181 334 zł. Pismem z dnia 9 grudnia 2005 r. komornik sądowy poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M., że do podziału pozostaje kwota 326 666 zł uzyskana z egzekucji nieruchomości, a do nieruchomości jest skierowana egzekucja z wniosku kilkudziesięciu byłych pracowników i innych wierzycieli. Ponadto na nieruchomości ustanowione są hipoteki na łączną kwotę 1 322 400 zł. W konsekwencji organ stwierdził, że wierzytelność Urzędu Skarbowego nie zostanie zaspokojona nawet w niewielkiej części. Organ podniósł również, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wskazała żadnego mienia Spółki, z którego organ podatkowy mógłby zaspokoić swoje roszczenia w drodze postępowania egzekucyjnego. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że J. W. była członkiem zarządu (wiceprezesem pełniącym funkcję dyrektora technicznego) Spółki od 1 lipca 2001 r. do 27 lutego 2003 r. Naczelnik ustalił też, że zarząd Spółki nie występował do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za orzeczeniem o odpowiedzialności J. W., jako członka zarządu, za zaległości podatkowe A w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. zwłaszcza, że strona nie wykazała istnienia żadnej ze wskazanych w art. 116 Ordynacji podatkowej okoliczności, uwalniającej ją od odpowiedzialności.

W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4, art. 116 § 1 i § 2, art.122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie wykazał bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki. W tym zakresie zaprezentowano pogląd, iż o bezskuteczności egzekucji może ostatecznie przesadzić jedynie wydanie stosownego formalnego aktu organu egzekucyjnego – postanowienia o jej umorzeniu. Wbrew wyraźnym zaleceniom zawartym we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego Naczelnik nie ustalił też, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony, mimo że zobowiązana na takie okoliczności wskazywała w toku postępowania. Zarzucono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bezpodstawnie zastosował kryterium ,,zachwiania płynności finansowej", jako jedyne kryterium dla oceny tego, czy sytuacja ekonomiczna A uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy J. W. pozostawała członkiem jego zarządu. Podano również, że zarówno strona oraz świadek – W. J. zgodnie zeznali, iż sytuacja finansowa Spółki w okresie, w którym J. W. pełniła funkcję członka zarządu nie uzasadniała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. W powyższym zakresie powołano się także na sporządzone przez biegłych rewidentów bilanse Spółki za lata 2001 i 2002, z których wynikało, że A w tych okresach posiadał znaczny majątek, osiągał zyski z prowadzonej w dość szerokim zakresie działalności gospodarczej, a w szczególności nie zaprzestał w sposób trwały regulowania swoich długów. Pełnomocnik podniósł również, iż organ pominął fakt, że J. W. nie zajmowała się sprawami finansowymi Spółki, a jedynie organizacją biura i przetargami, nie podejmowała też żadnych decyzji finansowych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, iż podniesione w odwołaniu zarzuty i argumenty są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w przepisach prawa podatkowego oraz w istniejącym stanie faktycznym, mającym odzwierciedlenie w materiale dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy. Stwierdzono, że fakt powstania zobowiązań podatkowych Spółki w czasie pełnienia przez J. W. funkcji Wiceprezesa Zarządu jest bezsporny. Zdaniem organu okoliczności wynikające z pism komornika sądowego oraz stwierdzony brak innego majątku Spółki przesądzały o bezskuteczności egzekucji. W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku przeprowadzenia postępowania w zakresie wyjaśnienia, czy sytuacja finansowa A w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości organ odwoławczy stwierdził, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż Spółka takiego wniosku nie złożyła. Dokonując oceny powołanych w odwołaniu raportów biegłych rewidentów, badających bilans, organ stwierdził, iż w dokumentacji z badania bilansu za 2001 r. biegli ci wskazali, iż wskaźnik płynności bieżącej w stosunku do poziomu roku poprzedniego uległ obniżeniu. Wskaźnik ten wynosił 0,75 co świadczyło, że mogły występować przejściowe trudności płatnicze (wskaźnik ten winien mieścić się w przedziale 1,5-2). Stwierdzono również, iż Spółka nie posiadała kapitału pracującego, finansowała się głównie przychodami ze sprzedaży oraz kredytami bankowymi. W opinii biegli wskazali na możliwość wystąpienia zagrożenia w zakresie finansowania działalności oraz pojawienia się trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań z bieżącej działalności, a także terminowej spłacie zadłużenia z tytułu kredytów bankowych. Z zestawienia pasywów w sprawozdaniu finansowym wynika, iż majątek Spółki na dzień 31 grudnia 2002 r. sfinansowany był ze środków kapitału własnego i zysku w 7%. Pozostała część majątku Spółki sfinansowana została ze środków obcych, w tym z kredytów bankowych i zobowiązań krótkoterminowych. Na dzień 31 grudnia 2002 r. zobowiązania Spółki wynosiły 5.107.486,69 zł. i przewyższały stan majątku obrotowego A o kwotę 315.000 zł. W ocenie organu strona nie dowiodła braku swej winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przedstawiając zawarte przez Spółkę cztery umowy o roboty budowlane. Jak uznał Dyrektor Izby Skarbowej fakt zawarcia umów nie świadczy o tym, iż zostały one wykonane i Spółka otrzymała umówione wynagrodzenie. Reasumując organ stwierdził, że stanowisko przyjęte w sprawie co do niewykazania przez członka zarządu przesłanek egzoneracyjnych jest niewątpliwie trafne i oparte na należycie zebranym oraz ocenionym materiale dowodowym. Wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, nie było wszczęte postępowanie układowe i nie wskazano żadnego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych.

Na powyższą decyzję pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. w związku z art. 21 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez:

- błędne przypisanie skarżącej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że egzekucja zaległości podatkowej z całości majątku Spółki okazała się bezskuteczna;

- orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe Spółki, mimo iż w toku postępowania wykazała ona, że wystąpiła przesłanka wyłączająca jej odpowiedzialność, tj. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy z uwagi na to, że w czasie pełnienia przez nią funkcji w zarządzie sytuacja finansowa Spółki nie dawała podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem;

2. prawa procesowego:

- art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej wskutek:

a) niepodjęcia wszelkich możliwych działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolnej interpretację ustalonych w Spółce współczynników płynności finansowej dla oceny, czy skarżąca dochowała należytej staranności przy ocenie sytuacji finansowej A;

b) dowolnej oceny dowodów zawartych w piśmie z dnia 7 lutego 2007r. tj. faktu zawarcia z kontrahentami czterech umów o znacznej wartości świadczących o braku podstaw do złożenia wniosku o upadłość w czasie, gdy skarżąca była członkiem zarządu A;

c) pominięcia tego, że zadłużenie Spółki powodujące jej niewypłacalność i niemożność zaspokojenia wierzycieli powstało na skutek zaległości względem ZUS i pracowników spółki (powstałych po odejściu skarżącej z zarządu A);

d) niewykazania, że sytuacja finansowa Spółki w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu, uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości A w sytuacji, gdy okoliczność przeciwna wynika z bilansów Spółki i opinii biegłych rewidentów badających bilanse za 2001 i 2002 r.;

e) niewykazania, że Spółka w czasie, gdy skarżąca pełniła w niej funkcję członka zarządu trwale zaprzestała płacenia długów w sytuacji, gdy okoliczność przeciwna wynika z bilansów i opinii biegłych rewidentów oraz

f) pominięcia tego, że w okresie sprawowania funkcji wiceprezesa skarżąca nie zajmowała się sprawami finansowymi Spółki;

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, a polegający na wydaniu przez organ odwoławczy w toku postępowania dwóch decyzji, w uzasadnieniach których, przy niezmienionym stanie faktycznym, znalazły się wzajemnie wykluczające się stanowiska;

- art. 121 § 1 w związku z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne odstąpienie przez organ odwoławczy od zapatrywań prawnych i wskazań co do dalszego toku postępowania zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r.

- art. 188 Ordynacji podatkowej przez nierozpoznanie wniosku skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie, jaka jest dokładna wysokość zaległości A względem ZUS oraz względem pracowników oraz kiedy zaległości te powstały.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie oceny całości przedstawionego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego uznać należy, iż nie może on stanowić wystarczającej podstawy do orzeczenia, w oparciu o art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. (por. art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 169, poz. 1387), o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości podatkowe A S.A. z siedzibą w T. M., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

Na wstępie powyższej oceny należy wskazać, iż zgodnie z treścią wymienionego przepisu za zaległości podatkowe m.in. spółki akcyjnej "odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki z którego egzekucja jest możliwa". Powyższa regulacja zawiera zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członków zarządu spółki kapitałowej.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, wyrażonym

w wydanych w tej sprawie decyzjach, iż z treści wymienionego przepisu wynika, że do orzeczenia odpowiedzialności, organ podatkowy jest obowiązany w zasadzie wykazać jedynie okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji wobec majątku spółki, bowiem wykazanie zaistnienia którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Jednakże należy podkreślić, iż obowiązkiem organów podatkowych w tego rodzaju sprawach jest nie tylko wykazanie beż żadnych wątpliwości faktu zaistnienia przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, ale także przeprowadzenie prawidłowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego odnośnie ewentualnego wystąpienia przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności. Obowiązek przeprowadzenia należytego postępowania w zakresie ewentualnego wystąpienia przesłanek negatywnych do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (w stosunku do podatnika) wynika z zasad ogólnych postępowania podatkowego, wyrażonych w szczególności w przepisach art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, a także w innych przepisach tej ustawy, nakazujących organowi podatkowemu przed wydaniem każdej decyzji zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 cyt. ustawy). Powyższy obowiązek występuje zwłaszcza w sytuacji, gdy osoba, w stosunku do której jest prowadzone tego rodzaju postępowanie powołuje się na konkretne okoliczności, mogące powodować wyłączenie jej odpowiedzialności.

Należy mieć także na uwadze, iż orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ma w prawie podatkowym pewien charakter wyjątkowy, gdyż orzeka

o obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego przez osobę, która jako taka nie spowodowała powstania danego podatku. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, z tym, że odpowiedzialność tych osób ma charakter posiłkowy (subsydiarny), gdyż zawsze występuje w dalszej kolejności za podatnikiem, który nie jest automatycznie uwolniony od swojej odpowiedzialności za zaległości podatkowe objęte tego rodzaju postępowaniem. Stąd też przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organów podatkowych jest nie tylko wykazanie w sposób bezsporny (bez żądnych wątpliwości) zaistnienia przewidzianych w tym przepisie przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności, ale również w przypadku powołania się osoby trzeciej na okoliczności wskazujące na możliwość wystąpienia przesłanki negatywnej – przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego z zebraniem i rozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim uznać, iż organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący i wnikliwy okoliczności związanych z rzeczywistą sytuacją finansową Spółki, w świetle podnoszonej przez skarżącą przesłanki wyłączającej jej odpowiedzialność - braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego z wierzycielami w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu Spółki. W ocenie bowiem J. W. sytuacja Spółki nie uzasadniała złożenia takiego wniosku.

W tym zakresie organ orzekający przyjął odmienny pogląd opierając go na ustaleniach zawartych w raporcie biegłych rewidentów, badających bilans Spółki za 2001 r., z których wynikało, iż wskaźnik płynności bieżącej w stosunku do poziomu roku poprzedniego uległ obniżeniu. Nadto wskazano, że Spółka nie posiada kapitału pracującego, finansuje się głównie przychodami ze sprzedaży oraz kredytami bankowymi. Podniesiono także, iż w opinii z badania bilansu za 2002 r. wskazano, że mogą wystąpić zagrożenia w zakresie finansowania działalności, a sytuacja ta może być przyczyną występowania trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań z bieżącej działalności, jak i terminowej spłacie zadłużenia z tytułu kredytów bankowych. Jednakże przy dokonywaniu powyższej oceny organ w ogóle nie ustosunkował się do okoliczności wynikających z wymienionego wyżej raportu biegłych oraz bilansów i rachunków zysków i strat Spółki za lata 2001 – 2002. Z dokumentów wynika, że na koniec roku 2001, podmiot osiągnął zysk w kwocie ogółem 28.854,24 zł, a na koniec 2002 r. zysk wynosił kwotę 1.823,29 zł. Ponadto organy podatkowe pominęły wynikające z zeznań J. W. oraz W. J. okoliczności, iż w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu kondycja finansowa Spółki była dobra, mogły w tym okresie wystąpić jedynie opóźnienia w regulowaniu należności wobec Urzędu Skarbowego i ZUS. W. J. zeznał też, iż Spółka zaprzestała wywiązywania się z zobowiązań publicznoprawnych oraz wobec podwykonawców dopiero jesienią 2003 r., a na przełomie listopada i grudnia został złożony wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Powyższe zeznania znajdują również potwierdzenie w materiale dowodowym:

– pismach ZUS Oddział w T. M., z których wynika, iż Spółka posiadała zaległości w składkach na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych począwszy od sierpnia 2003 r.

- informacji o zaprzestaniu wpłat na poczet podatku dochodowego od osób prawnych od sierpnia 2003 r.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż od lutego 2003 r. J. W. przestała być członkiem zarządu Spółki. Również z powołanych raportów biegłych rewidentów z badania bilansów Spółki za lata 2001 – 2002 nie wynika fakt trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę. W odniesieniu do kwestii istnienia ewentualnych długów Spółki, Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż powinny to być zobowiązania znane i wymagalne w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji wiceprezesa. Organy podatkowe nie wykazały natomiast, iż w tym okresie Spółka posiadała jakieś wymagalne, niezapłacone zobowiązania, w tym zwłaszcza publicznoprawne.

W omawianym zakresie należy zauważyć, iż istotne znaczenie dla oceny ewentualnej winy skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) w okresie, gdy pełniła ona funkcję członka zarządu, ma treść art. 233 § 1 kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. nr 94, poz.1037 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli bilans sporządzony przez zarząd spółki wykaże stratę przewyższającą sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać posiedzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Zgodnie również z art. 5 § 1 obowiązującego wcześniej prawa upadłościowego – rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. (tj. Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.) przedsiębiorca był zobowiązany, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, a w myśl § 2 na reprezentancie przedsiębiorcy (m.in. spółki akcyjnej) ciążył obowiązek zgłoszenia upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba, że wcześniej rozpoczął się bieg terminu, określonego w § 1.

Stąd też należy uznać, że stanowisko organów podatkowych negujące brak winy skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego z wierzycielami nie zostało w sposób wyczerpujący udowodnione. Powołanie się w zaskarżonej decyzji na wynikające z raportu biegłych rewidentów argumenty o zachwianiu płynności finansowej oraz o wydłużonym cyklu rozliczeń zobowiązań należy uznać z niewystarczający do uznania, że zarząd Spółki winien był wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego zwłaszcza, iż z powołanego raportu biegłych wynika, że powyższe zachwianie płynności finansowej było spowodowane znacznymi wydatkami inwestycyjnymi Spółki, nie stwierdzono też faktu trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań, co może wskazywać, że jej kondycja finansowa nie wskazywała na konieczność podejmowania działań zmierzających do ogłoszenia upadłości A lub wszczęcia postępowania układowego. W powyższym zakresie należy także zgodzić się ze stroną skarżącą, iż organ orzekający drugiej instancji wykazał się co najmniej niekonsekwencją w swojej ocenie, albowiem w wydanej w tej sprawie wcześniejszej decyzji kasacyjnej wyraził pogląd, że "zachwianie płynności finansowej" Spółki nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, iż zarząd Spółki winien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości oraz powołał się wówczas na treść przepisów art. 5 § 1 i 2 prawa upadłościowego.

O ile co do zasady skarga jest słuszna, o tyle Sąd nie podzielił wszystkich zawartych w niej zarzutów. Nie przekonuje Sądu argumentacja pełnomocnika, iż skoro skarżąca nie zajmowała się sprawami finansowymi Spółki, to nie pełniła funkcji członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej. Poza sporem jest fakt, iż J. W. była wiceprezesem zarządu Spółki, to iż do zakresu jej zadań nie należało podejmowanie decyzji dotyczących finansów Spółki, nie zwalniało strony od obowiązku kontrolowania także tej sfery działalności A zwłaszcza, że za złą kondycję finansową mogła ponosić solidarną odpowiedzialność ze Spółką, o czym jako członek zarządu powinna wiedzieć. Z informacji znajdujących się w aktach nie wynika też, aby skarżąca miała ograniczony dostęp do dokumentów Spółki i w ten sposób została faktycznie pozbawiona możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej A.

W tym stanie rzeczy, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił kwestionowane rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1lit. a i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).

Stosownie do art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie.

JZ