Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3285/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 173, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 67b par. 1 pkt 2, art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 695/15 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 695/15 oddalił skargę S. C. P.Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 30 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

S. C. P. sp. z o.o. w O. wnioskiem z dnia 4 czerwca 2013 r. wystąpiła o umorzenie w całości opłaty rocznej za 2012 r., w ramach pomocy de minimis, przysługującej Województwu Kujawsko-Pomorskiemu z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, naliczonej na podstawie decyzji Starosty Toruńskiego z dnia 23 kwietnia 2007 r. znak: [...]. We wniosku opisując historię rozpoczęcia działalności spółki przywołała Porozumienie dotyczące inwestycji S., zawarte w sierpniu 2006 r. pomiędzy S., Ministrem Gospodarki RP, Pomorską Specjalną Strefą Ekonomiczną sp. z o.o., Województwem Kujawsko-Pomorskim oraz Gminą Łysomice, zapewniając o kontynuacji inwestycji wpływających na rozwój gospodarczy i ekonomiczny regionu (dalej: Porozumienie z 2006 r.). Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że w latach 2008-2010 otrzymał od Województwa Kujawsko-Pomorskiego pomoc publiczną, jako pomoc de minimis, w formie umorzenia opłat rocznych naliczanych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji.

Decyzją z dnia 20 września 2014 r., znak: [...] Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego odmówił umorzenia przedmiotowej opłaty rocznej za 2012 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Po rozpoznaniu skargi Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 20 września 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ w pierwszej kolejności winien zbadać zaistnienie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, o których mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.: dalej: o.p.), tj. "ważnego interesu podatnika" lub/i "interesu publicznego".

W piśmie z 16 grudnia 2014 r. spółka odpowiadając na wezwania Marszałka Województwa wskazała, że upatruje ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego w gwarancjach zawartych w Porozumieniu z 2006 r., gdzie zgodnie z pkt. 3.1.2 "Strony Polskie, każda w swoim zakresie, podejmą starania, aby zapewnić S. i jego Kooperantom - w granicach obowiązujących przepisów prawa - pomoc, współpracę oraz wsparcie odpowiednich organów władz administracyjnych, państwowych i lokalnych tak długo, jak S. i jego kooperanci prowadzić będą działalność gospodarczą w Strefie".

Decyzją z dnia 31 grudnia 2014 r., nr [...], Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego odmówił umorzenia opłaty rocznej za 2012 r. w kwocie 200.070,88 zł w ramach pomocy de minimis, przysługującej Województwu Kujawsko-Pomorskiemu od S. C. P. sp. z o.o. w O. z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w obrębie geodezyjnym O., gm. Ł., usytuowanych na części działki nr 5/10, naliczonej na podstawie decyzji Starosty Toruńskiego z 23 kwietnia 2007 r., znak: [...] wraz z odsetkami.

Powyższy organ uznał, że ważnego interesu podatnika nie można upatrywać w Porozumieniu zawartym w sierpniu 2006 r. bowiem dokument ten, stanowiący deklarowaną pomoc, dotyczył firmy S. i z nią był podpisany. Natomiast przywołanie kooperantów tejże firmy, jako przyszłych beneficjentów pomocy publicznej, miało charakter intencyjny, nie tworzący zobowiązania. Udzielenie pomocy publicznej przez organ wymagało i wymaga odrębnego postępowania dla każdego wnioskodawcy, na jego wniosek w oparciu o program pomocowy w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Ponadto organ stwierdził, że w dacie podpisania Porozumienia z firmą S. należności i opłaty roczne naliczane z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji posiadały inny niż obecnie charakter prawny, stanowiły bowiem opłaty cywilnoprawne. Rozpatrywanie wniosków o ulgi w płatnościach powyższych należności wynikało wprost z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Marszałek Województwa miał wówczas oparcie w przepisach uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego, na podstawie uchylonego art. 31 ww. ustawy, do udzielania pomocy de minimis.

Odnosząc się do zapisu pkt 3.1.2. Porozumienia organ zauważył, że z dniem 26 maja 2013 r. uległy zmianie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które wskazują na charakter należności i opłat rocznych naliczanych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Do rozstrzygania wniosków o ulgi w płatności opłat naliczanych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, za wyjątkiem podmiotów i w celach wymienionych w art. 12 ust. 16 i 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.: dalej: u.o.g.r.i.l.), zastosowanie mają przepisy art. 67a i 67b o.p..

Na płaszczyźnie art. 67a o.p., Porozumienia dotyczącego inwestycji S., zawartego w sierpniu 2006 r., bez programu pomocy de minimis, nie można upatrywać jako argumentu potwierdzającego zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. To na podatniku spoczywa ciężar wykazania istnienia ustawowych przesłanek interesu publicznego w udzieleniu ulgi w formie pomocy de minimis. We wniosku brak takiej informacji, gdyż nie ma programu pomocy de minimis ze środków finansowych pochodzących z tytułu wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Regulacja zawarta w art. 67b Ordynacji podatkowej ogranicza zatem - w stosunku do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - stosowanie ulg płatniczych określonych w art. 67a tej ustawy, obwarowując je wymogiem spełniania ściśle określonych kryteriów wynikających z unormowań unijnych.

Ponadto Samorząd Województwa, będący dysponentem środków finansowych, pochodzących z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, nie został wyposażony w kompetencje uprawniające do uchwalenia programu pomocowego, przewidującego udzielenie pomocy publicznej w formie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych naliczanych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, gdyż ustawodawca nie dał delegacji do przyjęcia programu pomocy publicznej zarówno w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i w ustawie o finansach publicznych.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Toruniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że przepisy Rozporządzenia Komisji Europejskiej 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz przepisy Rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu określają warunki dopuszczalności pomocy publicznej przedsiębiorcom oraz zasady przyznawania tego rodzaju pomocy aczkolwiek nie zawierają norm, z których potencjalni beneficjenci wywodzić mogliby uprawnienia do otrzymania pomocy, o przyznanie której występowali do organów państw członkowskich Unii Europejskiej.

Ponadto dokonując oceny, czy w sprawie zachodzi ważny interes podatnika SKO uznało, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby uzasadniać wyjątkowość lub losowość sytuacji podatnika. W szczególności organ wskazał, że nie można traktować Porozumienia dotyczącego inwestycji S., zawartego w 2006 r., jako argumentu potwierdzającego zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, gdyż brak jest programu pomocy de minimis. Ponadto Fakt notyfikacji tego porozumienia oznacza, że Komisja Europejska wyraziła zgodę na udzielenie pomocy podmiotom inwestującym w PSSE w Ostaszewie do określonej wysokości. Nie oznacza to jednak, że pomoc ta musi być przyznana w maksymalnej, określonej w Porozumieniu wysokości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła spółka.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę wyrokiem z dnia 2 listopada 2015 r. uznał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w zaskarżonej decyzji zgodne prawem odmówiono przyznania skarżącej ulgi w postaci umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej za 2011 r. w ramach pomocy de minimis, o którą to formę wsparcia wystąpiła skarżąca we wniosku. Sąd I instancji podkreślił, że ocena przedmiotu sporu wymaga uwzględnienia dyrektyw wynikających z treści art. 153 p.p.s.a. dotyczących mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jako że w przedmiotowej sprawie wypowiedział się już sąd administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 83/14.

Sąd I instancji na wstępie wyjaśnił, że opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej stanowią w myśl art. 22b ust. 1 i 3 u.o.g.r.i.l. dochody województwa będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W świetle art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm.: dalej: u.f.p.), niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym są m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, w tym więc i opłaty roczne określone w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z tym, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, jakim jest skarżąca, na podstawie ustawy o finansach publicznych można udzielić określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań (w tym w formie umorzenia) stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, jedynie w stosunku do należności wymienionych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. (art. 64 cyt. ustawy), w przypadku środka publicznego, o którym mowa w art. 60 pkt 7, tj. dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, nie ma możliwości zastosowania dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą określoną w ustawie o finansach publicznych ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej (art. 55 w zw. z art. 64 ustawy o finansach publicznych).

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym ulgi takiej w stosunku do tego typu należności nie przewiduje też ze względu na przedmiot inwestycji realizowanej przez skarżącą ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co wynika z treści jej art. 12 ust. 16 i 17. Do opłat rocznych, jako dochodów pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw określonych w art. 60 u.f.p., należy zatem stosować z mocy art. 67 cyt. ustawy przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, w tym i więc w zakresie przewidzianych w tej ustawie ulg w spłacie zobowiązań.

Z powyższego zdaniem Sądu I instancji wynika, że podstawową kwestią w przypadku wniosku przedsiębiorcy o udzielnie ulgi w zapłacie należności, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p., jest ustalenie przez organ, czy wniosek przedsiębiorcy jest uzasadniony ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym (art. 67a § 1 O.p.). Dopiero to ustalenie determinuje kwestię oceny wniosku z punktu widzenia przesłanek z art. 67b § 1 o.p. dotyczących dopuszczalności danego rodzaju pomocy dla przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie którejś z ulg wymienionych w art. 67a § 1 opiera się przy tym na uznaniu administracyjnym, co oznacza że zastosowanie ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu. Aby jednak mówić o uznaniu, niezbędne jest wcześniejsze wystąpienie sytuacji z art. 67a § 1 o.p. odpowiadającej użytym pojęciom "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego".

W ocenie WSA w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała powyższych okoliczności. Z akt sprawy wynika, że upatruje ona zaistnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi w postaci umorzenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w Porozumieniu dotyczącym inwestycji S., zawartym w sierpniu 2006 r. pomiędzy S., Ministerstwem Gospodarki RP, Pomorską Specjalną Strefą Ekonomiczną sp. z o.o., Województwem Kujawsko-Pomorskim oraz Gminą Łysomice, w ramach którego to przyszli kooperanci firmy S. zostali wskazani, obok firmy S., jako przyszyli beneficjenci pomocy państwa. Przedmiotowe Porozumienie zawarte zostało jednak nie pomiędzy skarżącą a Stronami Polskimi, lecz pomiędzy S. a Stronami Polskimi w związku z realizacją przez S. dużego projektu inwestycyjnego w PSSE w Ostaszewie. Porozumienie to określa główne warunki inwestycji S. i proponowanego z tego tytułu pakietu pomocy. Pomoc ta została notyfikowana przez Komisję na skutek zgłoszenia przez władze polskie zamiaru udzielenia pomocy regionalnej na rzecz projektu S.

W ocenie Sądu z powyższego wynika po pierwsze, że to S. jest stronę ww. Porozumienia z władzami polskimi, a po drugie, że notyfikowana przez Komisję pomoc dotyczy pomocy regionalnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca zwróciła się o udzielnie pomocy de minimis. Zdaniem WSA nie budzi wątpliwości, że przyszli kooperanci firmy S. zostali wskazani w przedmiotowym Porozumieniu jako podmioty, względem których Strony Polskie podejmą wszelkie starania w granicach obowiązujących przepisów prawa do zapewnienia pomocy. Okoliczność ta nie oznacza, że przyszli kooperanci firmy S. otrzymają każdą wnioskowaną pomoc państwa, zważywszy że Komisji został zgłoszony zamiar udzielenia pomocy w formie pomocy regionalnej, a jako beneficjent tej pomocy została wskazana firma S. Poza tym w Porozumieniu mówi się o pomocy w granicach obowiązujących przepisów prawa. Tymczasem pomoc stanowiąca przedmiot wniosku (umorzenie opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w ramach pomocy de minimis) nie jest oparta na obowiązujących przepisach prawa, gdyż aktualnie po zmianie charakteru opłat (nie są to już należności cywilnoprawne, lecz niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym) nie ma programu pomocy de minimis ze środków pochodzących z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji. Ze względu zatem na rodzaj i podmiot pomocy zgłoszonej Komisji do notyfikacji oraz charakter pomocy zawnioskowanej w sprawie przez skarżącą, nie można w przedmiotowym Porozumieniu upatrywać ważnego interesu skarżącej oraz interesu publicznego.

Ponadto zdaniem Sądu podjęcie przez skarżącą decyzji o rozpoczęciu działalności na terenie PSSE w Ostaszewie stanowiło suwerenną decyzję uwarunkowaną szeregiem różnorodnych czynników ekonomicznych, społecznych i gospodarczych, w tym nie wykluczając tych związanych z powoływanym przez skarżącą unormowaniem Porozumienia dotyczącym wsparcia i pomocy dla przyszłych kooperantów firmy S. Nie oznacza to jednak, że ten czynnik zachęty stanowi o wystąpieniu w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, biorąc pod uwagę okoliczność, że dotyczy on pomocy w granicach obowiązującego prawa, że nie warunkuje on przyznania każdej wnioskowanej pomocy i że kwestia uzyskania bądź nie pomocy stanowi ryzyko ekonomiczne określonych decyzji gospodarczych, co samo w sobie nie może być objęte przesłanką ważnego interesu. Nie można również pominąć przy ocenie przesłanki interesu publicznego faktu, że środki uzyskiwane z tytułu opłat za wyłączenie gruntów z produkcji przeznaczone są na cele określone z art. 22c ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, służąc realizacji celów społecznych określonych w tym przepisie.

Zdaniem Sądu wniosek skarżącej nie spełniał także przesłanek z art. 67b § 1 o.p. związanych z rodzajem dopuszczalnej pomocy dla przedsiębiorcy. Przede wszystkim skarżąca jednoznacznie wskazała, że domaga się ulgi w postaci umorzenia opłaty z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w ramach pomocy de minimis. WSA w ramach omawiania przesłanek z art. 67b § 1 o.p. wskazał m.in., w przypadku pomocy de minimis nie ma aktu normatywnego samodzielnie określającego w sposób całkowity przesłanki udzielenia tej pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie zwróciła się ani o przyznanie pomocy indywidualnej, ani pomocy w ramach wyłączeń grupowych, w tym pomocy regionalnej. Dlatego też, w świetle powyższego, jej wniosek o przyznania pomocy de minimis wymagał istnienia programu pomocowego. Takiego programu pomocowego dotyczącego udzielenia pomocy w postaci umorzenia należności pochodzących z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji nie ma, albowiem samorząd Województwa, jako dysponent należności pochodzących z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, nie został wyposażony w kompetencje do uchwalania programu pomocowego przewidującego udzielnie pomocy publicznej w formie ulg w spłacie zobowiązań z tytułu tych należności, jako że inaczej niż w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, ani w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani w ustawie o finansach publicznych, nie ma delegacji do przyjęcia w tym zakresie programu pomocy publicznej. Ponadto podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia pomocy w postaci umorzenia należności z tytułu opłaty rocznej nie może stanowić Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. oraz Rozporządzenie Komisji nr 1998/2006 bowiem pomimo, iż ma ono zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane, to jednakże nie stanowi samo w sobie podstawy udzielania pomocy de minimis a gruncie krajowym, gdyż określa jedynie zasady jej przyznawania.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. C. P. Sp. z o.o. w O. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzuciła:

1. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię tj.

2. a) art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez odmówienie istnienia ważnego interesu podatnika w postaci Porozumienia z 2006 r. mimo wcześniejszego uznania przez sąd, że przesłanki ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego nie mogą ograniczać się jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, co doprowadziło do sprzecznych ustaleń co do istoty sprawy i miało wpływ na wynik sprawy. Stanowisko organu na przestrzeni ostatnich lat pokazuje, że organ uznawał ważny interes publiczny i interes strony z powodu zawarcia porozumienia z 2006 r. w trakcie udzielania pomocy publicznej za lata 2008-2010, natomiast bezpodstawnie odmawiał jego uznania za lata 2011-2015.

b) art. 67b § 1 pkt 2 o.p. poprzez błędne interpretowahie kategorii pomocy de minimis i odnoszenie do niej wszystkich aktów unijnych dotyczących pomocy publicznej, podczas gdy pomoc de minimis, mimo że zaliczana do ogólnej kategorii pomocy publicznej, jest przyznawana na zasadach szczególnych określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

c) art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. poprzez błędne uznanie, że art. 67b § 1 pkt 2 o.p. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do udzielenia pomocy publicznej i konieczne jest istnienie krajowej podstawy prawnej mimo, że artykuł ten wprost w swojej treści odsyła w całości do zakresu i zasad określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis, a rozporządzenie Komisji nr 1998/2006 w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest w całości wiążące i bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich bez względu na to, czy ustawodawca krajowy podjął w tym przedmiocie jakiekolwiek działania prawne czy też nie;

d) art. 22c u.o.g.r.i.l. poprzez błędne uznanie, że przepis ten służy wyłącznie realizacji celów społecznych i umorzenie opłaty w ramach ulgi podatkowej sprzeciwia się celom zawartym w tym artykule mimo, że przepisy ordynacji podatkowej wyraźnie przewidują możliwość stosowania ulg podatkowych w każdej sytuacji gdy przemawia za tym ważny interes rozumiany szeroko, nie utożsamiając go wyłącznie z celami podatkowymi lub innymi;

2. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy mimo, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w szczególności poprzez bezpodstawne zarzucanie skarżącemu braku inicjatywy dowodowej i wady formalne wniosku, mimo, że okoliczności te nie miały wpływu na granice rozpoznania sprawy przez sąd;

b) art. 145 § 1 pkt a i c p.p.s.a. poprzez bezpodstawne niezastosowanie tego przepisu i odmowę uchylenia decyzji organów obu instancji mimo istnienia podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia;

c) art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie zwróceniem się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na uzasadniony wniosek skarżącej i pomimo wydania wyroku oddalającego skargę.

Spółka również złożyła wniosek o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w trybie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej o dokonanie wykładni przepisów unijnych o następującej treści: "Czy w świetle art. 107 TFUE w zw. z art. 7 (Potrzeba pomocy] Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) NR 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz stanowiących jego kontynuację dalszych rozporządzeń KE (artykuł 7 - "konieczność pomocy" Rozporządzenia KE (WE) NR 1628/2006, artykuł 8 - "efekt zachęty" Rozporządzenia KE (WE) NR 800/2008), spełnienie "efektu zachęty" rodzi po stronie właściwego organu państwa członkowskiego obowiązek udzieienia pomocy publicznej i czy spełnieniem tego "efektu zachęty" jest zawarcie umowy (Porozumienie Dotyczące Inwestycji S. z 2006 r.) między właściwym organem państwa członkowskiego a przyszłym beneficjentem pomocy publicznej, w której przed rozpoczęciem inwestycji właściwy organ państwa członkowskiego obiecuje przyznać beneficjentowi oraz kooperantom pomoc publiczną".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, co oznacza, iż wniesiona przez S. C. P. sp. z o.o. skarga kasacyjna - oparta na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. - podlega rozpoznaniu w granicach zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, co oznacza, że skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec oparcia skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają - jak zgodnie przyjmuje orzecznictwo i piśmiennictwo - zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny niezasadnie został zakwestionowany w zaskarżonym wyroku (lub uznany za prawidłowy), można przejść do oceny prawidłowości dokonanej przez organy administracji publicznej subsumcji przyjętego przez nie stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 425). Dostrzegana w orzecznictwie sądowym konieczność zmiany tej kolejności rozpoznania zarzutów w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie wadliwej wykładni prawa materialnego, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie zachodzi, bowiem sformułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego nie dotyczą zakresu ustalenia relewantnych prawnie okoliczności faktycznych, lecz sposobu rozumienia przesłanek zastosowania pomocy de minimis ewentualnie ich zastosowania w niespornych okolicznościach faktycznych sprawy.

Rozpoznając zarzuty kasacyjne naruszenia prawa procesowego podnieść należy, iż nie zostały one sformułowane w sposób prawidłowy.

Dla skutecznego postawienia zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 134 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności decyzji z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (tak np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014r., II GSK 1560/12, Lex nr 1452692, czy wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r., II OSK 1580/11, Lex nr 1367333). Zważywszy na sposób sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tego przepisu, jak również jego uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący kasacyjnie tym zarzutem nie podważył prawidłowości zaskarżonego wyroku. Nie rozpoznanie istoty sprawy skarżący kasacyjnie wiąże w istocie z dokonaniem przez Sąd I instancji wadliwej wykładni i oceny przesłanek zastosowania instytucji umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, co stanowi z kolei przedmiot odrębnie sformułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednakże, że Sąd I instancji – co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego wyroku – rozpoznał istotę tej sprawy, rozumianą jako istnienie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej kasacyjnie o umorzenie spornej opłaty. Rozważył wszystkie przedmiotowe i podmiotowe przesłanki istotne z punktu widzenia dokonania umorzenia należności publicznoprawnej i uczynił to z należytą starannością, oceniając okoliczności faktyczne sprawy w kontekście przesłanek umorzenia należności publicznej. Skarżący kasacyjnie nie wykazuje natomiast ani też nie wskazuje w czym upatruje bezzasadne zaniechanie przez Sąd I instancji wyjścia poza granice zarzutów i wniosków skargi.

Z kolei objęte zarzutem kasacyjnym przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, co oznacza, że ich naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia przez sąd administracyjny I instancji innych przepisów, co ma tę konsekwencję, że nie mogą one stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r., II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 4 marca 2014r., II OSK 2387/12). Aby zarzuty naruszenia tychże przepisów mogły wywołać zamierzony przez skarżącego kasacyjnie skutek w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej konieczne było wskazanie konkretnych przepisów ustawy procesowej obowiązującej w postępowaniu przed organem administracji, które stanowiąc podstawę jego działania stanowiłyby równocześnie dla Sądu I instancji normatywny wzorzec kontroli zgodności z prawem działania organu, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń faktycznych. Odniesienia się do tego rodzaju związków i powiązań skarga kasacyjna nie zawiera, ani w petiutum, ani też w jej uzasadnieniu, co uwzględniając wskazany już zakres kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego uniemożliwia poszukiwania takich naruszeń z urzędu. Niemniej jednak zauważyć należy, iż skoro wojewódzki sąd administracyjny – kontrolując prawidłowość działania administracji publicznej – uznaje, że jest ona zgodna z prawem, to podejmuje właściwe rozstrzygnięcie w sprawie, polegające na zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., co oznacza, iż nie narusza on art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a.

Niezależnie od powyższej oceny zarzutów procesowych podnieść również należy, że skarga kasacyjna - poza zawartym w jej petitum stwierdzeniem, że naruszenie wskazanych przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy - nie zawiera wyjaśnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. W tej mierze, obowiązkiem strony skarżącej kasacyjnie jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik sprawy byłby inny, albowiem stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga zatem wykazania istnienia związku przyczynowego między zarzucanym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia.

Wobec tego stwierdzić należy, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego wyroku nie został skutecznie zakwestionowany, co oznacza, iż stanowi on podstawę oceny zasadności stanowiska tego Sądu, który uznał za zgodną z prawem kontrolowaną decyzję odmawiającą umorzenia opłaty rocznej.

Niezasadny jest również zarzut kasacyjny naruszenia art. 267 TFUE poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji wystąpienia do TSUE z pytaniem prejudycjalnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaistniały określone w tym przepisie przesłanki jego zastosowania. Pomijając okoliczność, że sąd niższej instancji nie ma obowiązku, a jedynie uprawnienie, wystąpienia z pytaniem wstępnym – wystąpienie to musi być niezbędne do wydania wyroku w sprawie zawisłej przed sądem krajowym; muszą powstać wątpliwości co do wykładni bądź ważności prawa unijnego, znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. W żadnym razie nie mogą one dotyczyć oceny postępowania organów, czy sądów podejmujących na tle danej sprawy konkretne rozstrzygnięcia i formułowanych przez nie stanowisk. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała w żaden sposób, aby Sąd I instancji dopuścił się naruszenia tego przepisu, w tym w zakresie wadliwego skorzystania z uprawnienia do wystąpienia z pytaniem wstępnym. W tej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzi wątpliwość co do wykładni unijnych rozporządzeń "pomocowych". Odnosi się to tym bardziej do wskazywanych przez skarżącą kasacyjnie przepisów art. 107 TFUE w zw. z "art. 7 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw i stanowiących jego kontynuację dalszych rozporządzeń KE (artykuł 7 [...] Rozporządzenia KE (WE) Nr 1628/2006, artykuł 8 [...] Rozporządzenia KE (WE) Nr 800/2008)" w kontekście obowiązku państwa członkowskiego udzielenia pomocy publicznej z uwagi na występujący w sprawie tzw. "efekt zachęty" (zawarty w przepisach wspólnych dla wszelkich rodzajów pomocy). Będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nawet gdyby wskazane w sformułowanym przez skarżącą kasacyjnie potencjalnym pytaniu wstępnym przepisy miały zastosowanie w tej sprawie, to nie miałyby one istotnego znaczenia dla oceny zarzucanego Sądowi I instancji zaniechania, gdyż nie odnosiły się one do pomocy de minimis, o udzielenie której wystąpiła skarżąca kasacyjnie, lecz regionalnej pomocy inwestycyjnej, określonej programem pomocowym, podlegającym zgłoszeniu Komisji. Tymczasem na porozumienie przewidujące pomoc publiczną skarżąca kasacyjnie powołała się wyłącznie w kategorii jej ważnego interesu prawnego, uzasadniającego pozytywne rozpoznanie wniosku. Nie jest też uprawnione – jak to stara się czynić skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - wywodzenie wątpliwości co do interpretacji przesłanki udzielenia pomocy de minimis w postaci spełnienia "efektu zachęty" z samego faktu bezpośredniego obowiązywania w porządku krajowym rozporządzeń unijnych. Pomijając fakt, iż w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (co miało miejsce w dniu 30 kwietnia 2015r.) traktatową podstawę przyznawania pomocy de minimis przez państwo stanowił art. 107 i 108 TFUE i przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L.2013.352.1) i rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1 ze zm.), obowiązującego od dnia 1 lipca 2014r. – to wbrew skarżącej kasacyjnie z przepisów rozporządzeń unijnych wykonujących dyspozycję art. 107 i art. 108 TFUE, jak i ze wskazanych postanowień traktatowych nie wynika, że spełnienie "efektu zachęty" rodzi po stronie państwa obowiązek udzielenia pomocy publicznej, co z kolei mogłoby rodzić wątpliwość co do tego, czy zaistnienie tego efektu nie oznacza automatycznie przyznania pomocy. Sposób sformułowania potencjalnego pytania wstępnego, jak i jego uzasadnienie, opierające się na argumencie bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń unijnych i postanowieniach porozumienia z 2006r., wskazuje nadto, iż wskazywane przez skarżącą kasacyjnie zagadnienie wstępne dotyczy w istocie nie wykładni prawa, lecz jego zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na którym ciąży jako sądzie ostatniej instancji obowiązek wystąpienia z pytaniem wstępnym w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 267 TFUE, nie dostrzegł konieczności zwrócenia się z sugerowanym w skardze kasacyjnej pytaniem wstępnym do TSUE.

Pozostające w logicznym związku z powyższymi rozważaniami zarzuty kasacyjne naruszenia czy to samodzielnie art. 67b § 1 pkt 2 o.p., czy to w zw. z art. 91 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 288 TFUE również nie zasługują na uwzględnienie. Zarzutami tymi skarżąca kasacyjnie zmierza do podważenia stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że z uwagi na treść art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. dla oceny dopuszczalności pomocy de minimis konieczne jest uprzednie stwierdzenie, że za udzieleniem tej pomocy przemawia ważny interes przedsiębiorcy i/lub interes publiczny. Jednakże wbrew skarżącej kasacyjnie odesłanie w art. 67b § 1 pkt 2 o.p. do prawa unijnego nie oznacza, iż pomoc de minimis przyznawana jest na zasadach szczególnych w sensie wskazywanym w skardze kasacyjnej, tj. na podstawie przepisów bezpośrednio obowiązującego rozporządzenia unijnego a przepis art. 67b § 1 pkt 2 o.p. stanowi samodzielną podstawę prawną udzielenia tej pomocy. W tym zakresie podnieść należy, że rozporządzenie unijne nr 1407/2013 i nr 651/2014, regulujące problematykę pomocy de minimis, jak i powoływane w skardze kasacyjnej obowiązujące do dnia 31 grudnia 2013r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L.2006.379.5), nie kreują zobowiązania państwa członkowskiego i nie tworzą praw indywidualnych z wyjątkiem art. 108 ust. 3 (niemającego zastosowania w sprawie z uwagi na to, że dotyczy on procedury wszczynania przez Komisję wobec państwa członkowskiego w przypadku niezgodności z prawem unijnym przyjętych środków). Przepisy rozporządzeń unijnych, jak i art. 107 i art. 108 TFUE, określają jedynie zagadnienia ogólne i ramy ogólne instytucji pomocy państwa, tj. definicję pomocy państwa i "efektu zachęty", przesłanki dopuszczalności przyznania przez państwo członkowskie pomocy publicznej przedsiębiorcom i limity kwotowe przyznania pomocy, wprowadzając tym samym wyjątek od zasady, wedle której wszelka pomoc państwa przy użyciu środków publicznych jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi, a także ramy proceduralne w zakresie kontroli pomocy państwa. Przepisy rozporządzeń unijnych – pomimo że rozporządzenia unijne jako forma prawna działania instytucji unijnych, obowiązują co słusznie podnosi skarga kasacyjna, bezpośrednio w krajowym porządku prawnym, mają charakter ogólny i wiążą w całości - w spornym zakresie są zbliżone charakterem do przepisów dyrektywy. Nie spełniają one warunków ich bezpośredniego zastosowania, co uzasadniać mogłoby bezpośrednie powołanie się przez podatnika na nie przed sądem krajowym i skutkujące oparciem rozstrzygnięcia indywidualnego na ich podstawie. Tym bardziej bezpośredniego skutku nie wywołują art. 107 i art. 108 TFUE, nie kreujące zobowiązania państwa członkowskie i nie tworzące praw indywidualnych z wyjątkiem art. 108 ust. 3 nie mającego zastosowania w sprawie. Oznacza to, iż dla udzielenia wynikającej z nich pomocy konieczna jest odpowiednia podstawa prawna w krajowym porządku prawnym, zaś wskazana regulacja unijna może mieć znaczenie w procesie wykładni przesłanek udzielenia pomocy publicznej przedsiębiorcy w kontekście, czy zastosowany środek krajowy w postaci udzielenia przedsiębiorcy pomocy publicznej w rozumieniu prawa unijnego został wprowadzony w życie zgodnie z odpowiednimi przepisami unijnymi. Z faktu, wiążącego charakteru rozporządzenia unijnego stosownie do art. 91 Konstytucji i art. 288 TFUE nie sposób zatem wywodzić, że jego przepisy stanowią samodzielną materialną podstawę udzielenia spornej pomocy. W doktrynie prawa europejskiego wyróżnia się bowiem pojęcia: bezpośredniego obowiązywania prawa unijnego w krajowym porządku prawnym, bezpośredniego jego zastosowania (przez organy krajowe) oraz bezpośredniego skutku prawa unijnego. To ostatnie, odnoszone do normy prawnej (nie zaś ogólnie do prawa unijnego), jest rozumiane jako taka właściwość normy unijnej, że może być ona samodzielnym źródłem praw albo obowiązków jednostek (osób fizycznych, osób prawnych), które mogą powoływać się na bezpośrednio skuteczne normy prawna unijnego w postępowaniu przed sądem krajowym i z normy tej wywodzić swoje prawa. Skutek ten wywołują jedynie te normy prawne, które są w stanie wprost określać sytuację prawną jednostek: przyznawać im prawa lub nakładać na nie obowiązki. Warunkiem uznania danej normy unijnej za wywołującą bezpośredni skutek jest to, by norma taka była wystarczająco precyzyjna i bezwarunkowa a możliwość jej zastosowania nie była uzależniona od dalszych działań ze strony instytucji unijnych albo organów państw członkowskich (zob. szerzej S. Biernat [w:] J. Barcz (red.), Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe, Warszawa 2006, s. 272-277). Normy rozporządzeń unijnych regulujących ramy udzielania pomocy de minimis nie spełniają powyższych warunków. Nie sposób na ich podstawie domagać się przyznania określonego prawa, gdyż konieczne jest podjęcie określonego przez państwo działania. Z rozporządzeń unijnych, w tym użytych w nich zwrotów tj. np. "beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek", "środek ustanawia prawo do uzyskania pomocy" czy "pomoc de minimis uznaje się przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy", wynika jedynie możliwość zgłoszenia roszczenia o udzielenie pomocy, nie zaś jak podnosi skarżąca kasacyjnie prawo do przyznania tej pomocy. Natomiast z określonych przez ustawodawcę unijnego ram udzielania pomocy de minimis, co wyrażają np. limity kwotowe dopuszczalnej pomocy państwa czy liczne odwołania do prawa krajowego ("prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym", "państwo członkowskie przed przyznaniem pomocy sprawdziło", "środek [krajowy ustanawiający prawo pomocy - dopisek NSA]) został przyjęty i obowiązuje przed przystąpieniem do realizacji projektu lub działania objętego pomocą"), wynika zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że spełnienie unijnych warunków uznania danej pomocy stanowi jeden - i to dalszy - warunek udzielenia tej pomocy, wymagający ingerencji państwa członkowskiego (czy to w akcie ogólnym czy indywidualnym – programy pomocowe, pomoc indywidualna, przyznawana w ramach programów pomocowych, oraz pomoc ad hoc). Dla udzielenia pomocy zgodnie z zasadami de minimis konieczne jest zatem przyjęcie krajowej podstawy prawnej, która będzie określać zasady udzielania tej pomocy, jej przeznaczenie i krąg beneficjentów (analogicznie wyrok NSA z dnia 30 lipca 2013r., II GSK 552/12). W prawie krajowym materialnoprawną podstawę udzielenia pomocy – zważywszy, że skarżąca kasacyjnie domagała się pomocy de minimis - zawiera pominięty w analizowanym tu zarzucie kasacyjnym przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p., stanowiący wespół z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. pełną podstawę udzielenia tego rodzaju pomocy. Z użytego w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. zwrotu "z zastrzeżeniem art. 67b" wynika w sposób jednoznaczny, iż ten pierwszy normuje podstawowe przesłanki umorzenia należności, tj. przesłanki udzielenia ulgi (ważny interes podatnika, interes publiczny), formę, w jakich możliwe jest udzielenie ulgi i rodzaje należności, które mogą być objęte ulgą. Ten drugi zaś wprowadza dodatkowe przesłanki udzielenia ulgi, jeśli wnioskodawcą jest przedsiębiorcą, a to dlatego, że wszelka pomoc publiczna udzielania przedsiębiorcy co do zasady zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji i jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym (art. 107 TFUE). A zatem dopiero stwierdzenie spełnienia przesłanki ważny interes podatnika/interes publiczny rodzi obowiązek organu rozważenia przesłanek udzielenia pomocy określonych w art. 107 TFUE i wykonujących go rozporządzeń unijnych, tj. dopuszczalności udzielenia przedsiębiorcy pomocy publicznej z uwagi na zasadę konkurencji. Jeśli zaś nie zaistnieją przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., to bezprzedmiotowa staje się ocena wniosku w aspekcie pomocy publicznej i jej kwalifikacji. Zgodzić się też należy z prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, że tryb i przesłanki udzielenia pomocy publicznej określają przepisy prawa materialnego a wnioskodawca nie ma wpływu na tryb rozpoznania jego wniosku (tak też wyrok NSA z dnia 30 lipca 2013r., II GSK 552/12).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też zarzutu kasacyjnego dokonania przez Sąd I instancji wadliwej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p., tj. przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Zarzutem tym skarga kasacyjna – co wynika ze sposobu sformułowania zarzutu i jego uzasadnienia – zmierza w istocie do zakwestionowania nie tyle wykładni tego przepisu co jego zastosowania poprzez uznanie, że ważny interes strony w umorzeniu należności nie wynika z zawartego porozumienia z 2006r., podczas gdy zdaniem skarżącej kasacyjnie porozumienie to zapewniało kooperantom S. bezgraniczne wsparcie inwestycyjne, bez którego to wsparcia skarżąca kasacyjnie nie podjęłaby decyzji o inwestycji. Zawarcie spornego porozumienia i wyprowadzanie z niego wyłącznej przesłanki umorzenia opłaty zostało w sposób prawidłowy ocenione przez Sąd I instancji. Porozumienie to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierało wobec S. i jego kontrahentów zobowiązanie do udzielenia pomocy publicznej w wysokości określonej w porozumieniu, jednakże co już skarżąca kasacyjnie pomija w granicach obowiązujących przepisów prawa. W każdym przypadku złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej konieczne jest zatem rozważenie, czy udzielenie żądanej pomocy znajduje oparcie w aktualnym stanie prawnym. Wobec tego nie jest uprawniony argument uzasadnienia skargi kasacyjnej odwołujący się do okoliczności udzielenia wnioskowanej pomocy w latach 2008, 2009 i 2010, zwłaszcza, że sama skarżąca zauważa, że w aktualnym stanie prawnym nastąpiła zmiana charakteru prawnego opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Zmiana ta, co oczywiste, w istotny sposób zmieniła warunki przyznawania pomocy publicznej w realizacji tych opłat i nie ma żadnego znaczenia, że skarżąca nie zdołała skorzystać z umorzenia całej kwoty określonej w porozumieniu, tym bardziej, że kwotę pomocy w porozumieniu określono jedynie jako maksymalną (możliwą do udzielenia). Skoro natomiast wnioskowana ulga w aktualnym stanie prawnym może być oceniana wyłącznie na gruncie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. z zastrzeżeniem art. 67b § 1 pkt 2 o.p. przy uwzględnieniu prawa unijnego, to nie można czynić Sądowi I instancji zarzutu dokonania wadliwej oceny przesłanki ważnego interesu skarżącej kasacyjnie i bezzasadnego zaakceptowania stanowiska organu o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie, powołując się na fakt zawarcia porozumienia z 2006r., nie wykazała ani własnego ważnego interesu, ani interesu publicznego, które uzasadniałby udzielenie pomocy. Z uwagi na rodzaj i przedmiot zawnioskowanej pomocy nie można – co zasadnie podniósł Sąd I instancji – upatrywać ważnego interesu skarżącej czy interesu publicznego w porozumieniu z 2006r. W prawie krajowym nie ma bowiem odrębnego uregulowania udzielenia pomocy z uwagi na zawarte porozumienie. Z tego względu oparcie wniosku o udzielenie pomocy na postanowieniach porozumienia (kreującego stosunek cywilnoprawny) i wywodzenie z nich uprawnienia o charakterze publicznoprawnym w postaci udzielenia wnioskowanej pomocy, nie mogło odnieść zakładanego przez skarżącą kasacyjnie skutku. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała natomiast innych okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem opłaty. Podjęcie przez skarżącą kasacyjnie decyzji o inwestowaniu w PSSE stanowi wynik jej suwerennej decyzji przedsiębiorcy, poprzedzonej zapewne analizą ekonomiczną rynku, i jej skutki są wkalkulowane w ewentualne ryzyko ekonomiczne prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt zawarcia porozumienia można natomiast oceniać jako działalność skarżącej kasacyjnie w PSSE wiążącą się z określonymi korzyściami wszystkich stron porozumienia, nie zaś tylko państwa polskiego. W związku z podjęciem przez skarżącą kasacyjnie inwestycji w PSSE bez wątpienia powstały nowe miejsca pracy, rozwija się gospodarka w tym rejonie, co z kolei generuje wpływu przychodów do budżetu państwa. Te korzyści publiczne nie przemawiają jednakże za tym, że w tej sprawie zaistniał ważny interes skarżącej kasacyjnie w umorzeniu opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Publiczne korzyści zrealizowanej przez skarżącą spółkę inwestycji równoważą korzyści samej skarżącej. Dzięki spornej inwestycji rozwija ona swoją działalność gospodarczą, osiąga przychody i jak sama przyznaje uzyskała już pomoc publiczną w związku z podjęciem inwestycji w PSSE. W interesie publicznym leży natomiast to, by środki pozyskane z opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej umożliwiały realizację celów określonych w art. 22c u.o.g.r.i.l.

Nie jest również zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 22c u.o.g.r.i.l. w sposób wskazywany w skardze kasacyjnej. Wbrew skarżącej kasacyjnie dbanie o rozwój inwestycyjny regionu i wzrost miejsc pracy, co jest – jak wywodzi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – wynikiem zrealizowanej przez skarżącą kasacyjnie inwestycji, nie uzasadnia zaistnienia przesłanki ważnego interesu strony a do tego w istocie sprowadzały się wywody decyzji, a następnie zaskarżonego wyroku, co jednakże w uzasadnieniu tego wyroku zostało wyrażone bardzo syntetycznie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną