Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1399/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 67a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1174/14 w sprawie ze skargi "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za maj 2014 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1174/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 8 września 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za maj 2014 r.

I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że decyzją z 8 września 2014 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z 18 czerwca 2014 r. odmawiającą Spółce umorzenia zaległego podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za maj 2014 r. w kwocie 48.716 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 93 zł. Strona pismem złożonym 22 maja 2014 r. wniosła o udzielenie pomocy de minimis w postaci umorzenia zaległego podatku od nieruchomości, bowiem w latach 2008-2013 na prace naprawcze, konserwacyjne i adaptacyjne, wykonane na obiekcie położonym w Z., Spółka poniosła nakłady o łącznej wartości blisko 2 mln zł, a zarządzanie obiektem przemysłowym w tak trudnym środowisku, jest wyjątkowo skomplikowane. Na skutek nieprawidłowego użytkowania przez najemcę wynajmowanej powierzchni we wrześniu 2012 r. spłonęła część obiektu, tj. hala o pow. 4.360 m², a koszt odbudowy oszacowano na ponad 5 mln zł, koszty pozostałe na ok. 1 mln zł (m. in. zabezpieczenie pogorzeliska, czasowe wyłączenie z eksploatacji). Spółka oświadczyła, że wnioskowaną pomoc ma zamiar przeznaczyć na prace remontowe i adaptacyjne obiektu, by przyciągnąć kolejnych przedsiębiorców do Z.. Organy uznały, że z uwagi na kondycję finansową i materialną Spółki w sprawie tej nie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi, wymienionej w art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Mimo pożaru i poniesionych strat, Spółka nadal inwestuje i rozwija się, powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny. Otrzymanie zaś niskiej kwoty odszkodowania nieadekwatnej do poniesionych strat, nie może być rekompensowane kosztem budżetu gminy. Zdaniem organu decydując się na zawarcie umowy najmu z firmą prowadzącą przetwórstwo odpadów, Spółka winna była liczyć się z różnymi konsekwencjami związanymi z takim rodzajem działalności. Natomiast fakt, że Spółka poniosła straty z tytułu nieprawidłowego gospodarowania wynajmowaną powierzchnią przez najemcę, nie może przemawiać za umorzeniem należności podatkowych. Podatnik bowiem nie może oczekiwać, że straty spowodowane przez działanie jego kontrahenta i związane z tym koszty (zabezpieczenie pogorzeliska, prace remontowe, odbudowa hali) będzie pokrywał budżet gminy poprzez udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych.

I.3. W skardze do WSA Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego";

2) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co skutkowało przyjęciem, że brak jest podstaw do umorzenia zaległego podatku od nieruchomości.

I.4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd ten wskazał, że interes podatnika oraz publiczny nie mają definicji ustawowej. W literaturze wskazuje się, że "interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Przez "interes publiczny" natomiast należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa zasadnicze poglądy definiujące pojęcie ważnego interesu podatnika. W węższym rozumieniu jest to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. W ocenie NSA oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku. W drugim stanowisku przyjęto szersze znaczenie, uwzględniające nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).

WSA uznał, że w niniejszej sprawie analiza gospodarcza i majątkowa Spółki została przeprowadzona w sposób szczegółowy, w rezultacie organy obu instancji wykazały, że kondycja skarżącej jest dobra. Z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że kapitał własny Spółki wynosi 7.576.575,77 zł. Rzeczowe aktywa trwałe Spółki na koniec 2013 r. wynosiły 2.223.752,40 zł, a aktywa obrotowe 6.960.715,84 zł, wartość rzeczowych aktywów trwałych brutto wynosiła 8.045.019,84 zł, zaś wartość zapasów - 1.448.829,55 zł. Na koniec 2013 r. Spółka posiadała należności krótkoterminowe w wys. 2.363.654,55 zł, w tym z tytułu dostaw i usług 1.786.201,45 zł. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.607.892,47 zł. Z rachunku zysków i strat na dzień 31 marca 2014 r. wynika, że Spółka osiągnęła zysk na sprzedaży w wysokości 497.576,83 zł, a zysk netto z działalności gospodarczej wyniósł 214.237,91 zł. W analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarówno w jednym, jak i w drugim rozumieniu ważnego interesu podatnika, Strona jest w stanie udźwignąć ciężar powstałych zaległości.

W zakresie interesu publicznego WSA za organami wskazał, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Z tego względu pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa lub gminy, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem braku zapłaty należności będzie obciążenie tych podmiotów (państwa lub gminy) kosztami udzielonej pomocy, co przekłada się na całe społeczeństwo - w tym przypadku lokalne. WSA wskazał, że na terenie gminy Spółka zatrudnia 19 osób, a na tym obszarze działa ponad 20 innych firm zatrudniających blisko 100 osób. Otrzymanie przez Spółkę niskiej kwoty odszkodowania, nieadekwatnej do poniesionych strat, nie może być rekompensowane kosztem budżetu gminy.

WSA wskazał też, że nie jest władny rozstrzygać o umorzeniu zaległości podatkowej, bowiem jest to sfera uznania administracyjnego, które niewątpliwie nie oznacza zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Kontrola sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego, które w omawianym przypadku nie naruszają prawa. Zdaniem WSA organy podjęły decyzje mieszczące się w ramach uznania administracyjnego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Okoliczność zaś, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem sprawy, nie oznacza uchybienia zasadzie zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także naruszenia zasad: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, a przyjęte rozstrzygnięcie nie narusza prawa i pozostaje w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej).

II. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

I) prawa materialnego:

a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej p.u.s.a.) poprzez jego niezastosowanie, gdyż WSA dokonał oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonana ocena jest niepełna, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.);

b) art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.;

II) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie decyzji organu podatkowego i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń, polegającą na oparciu się organów podatkowych wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych skarżącej i niewzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez Skarżącą, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co skutkowało przyjęciem, że Skarżąca jest w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, że zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, że zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności z uwagi na fakt, że Burmistrz wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z 26 września 2012 r., przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

e) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niespełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, w szczególności bezkrytycznie przyjmując nierzetelną i nielogiczną argumentację przedstawioną przez organy podatkowe, nie dokonując własnej analizy sprawy, mając na uwadze uchybienia poczynione przez organy podatkowe, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających go decyzji, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

III. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

IV.1. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1),

- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W niniejszej sprawie powołane zostały obie podstawy. Z uwagi na to, że zarzuty naruszenia prawa materialnego powiązane są ze stanem faktycznym, NSA odniesie się do nich łącznie.

IV.2. Niniejsza sprawa dotyczy oceny decyzji wydanej w trybie tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. Musi zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może bowiem - w ramach swojego uznania - zadecydować o odmowie zastosowania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje np. "ważny interes podatnika".

Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo – w niniejszej sprawie gminę - podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo (gmina) nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Wprowadzenie do art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy umorzyć zaległość, lecz bada, czy organ podatkowy wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a Ordynacji podatkowej pojęcia niedookreślone "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych.

IV.3. W ocenie NSA w sprawie prawidłowo WSA przyjął ustalony przez organy stan faktyczny, strona natomiast skutecznie go nie podważyła. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał również, w czym upatruje błędu w wykładni art. 67a Ordynacji podatkowej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.

Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania wskazanych w pkt II lit. b i c skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art.151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 §1 i § 4 Ordynacji podatkowej polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń polegającą na oparciu się organów podatkowych wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych Skarżącej i niewzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez Skarżącą, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co skutkowało przyjęciem, że Skarżąca jest w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, że zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, że zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ze stawianymi zarzutami nie można się zgodzić. Ustalenia stanu faktycznego należało dokonać w kontekście zaistnienia przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi, a więc czy wystąpił ważny interes podatnika, czy też interes społeczny.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przede wszystkim odnoszą się do błędnego – zdaniem Strony – ustalenia stanu faktycznego. Niewystarczające było w ocenie Spółki ustalenie stanu faktycznego dotyczącego jej kondycji finansowej na podstawie dokumentacji księgowej. Zdaniem Strony organy powinny wziąć pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione koszty, takie jak m.in. wydatki związane z uprzątnięciem pogorzeliska, zabezpieczeniem obiektu, sporządzeniem dokumentacji – które znajdują odzwierciedlenie w zapisach księgowych, ale również należało wziąć pod uwagę "szeroko rozumiane szkody poniesione przez Spółkę". Organy powinny przeanalizować twierdzenia Strony i ewentualnie podjąć czynności dowodowe. Strona wskazuje, że organy nie wzięły pod uwagę pogorszenia sytuacji finansowej Spółki w kontekście utraconych korzyści, tj. kwot, które Skarżąca mogłaby uzyskać, gdyby nie doszło do zniszczenia obiektu.

Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że wskazanie okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie udzielenia ulg przede wszystkim spoczywa na Stronie, szczególnie kiedy upatruje ustalenia sytuacji finansowej na innych dowodach niż dowody księgowe. Organy nie kwestionowały okoliczności, że pożar wpłynął negatywnie na sytuację finansową Spółki. Jednak kondycja finansowa Spółki nie była zła, co jasno i wyraźnie wskazano w uzasadnieniu decyzji. Również wskazano, że te ustalenia dokonano na dokumentach księgowych Spółki. Przy zarzutach stawianych przez stronę rodzi się pytanie - na jakich dokumentach miał oprzeć się organ? Na jakich innych źródłach dowodowych niż dokumentacja księgowa?

Prawidłowo dokonano ustalenia stanu faktycznego na podstawie dokumentacji księgowej. Niezrozumiały jest zarzut Strony, z którego wynika, że organy opierając się na dokumentacji księgowej, nie wzięły pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez Skarżącą, która nie jest ujawniona w dokumentacji księgowej. Przede wszystkim sytuację finansową organy winny ustalić właśnie w oparciu o dane wynikające z dokumentacji księgowej. Dane te są obiektywne i pozwalają na ocenę rzeczywistej kondycji finansowej Spółki. Poza tym, organy nie kwestionowały, że pożar był zdarzeniem, które "odbiło" się na kondycji finansowej Spółki. Pomimo tego zdarzenia losowego z materiału dowodowego nie wynika, by Skarżąca borykała się z trudnościami finansowymi, takimi które w razie braku pomocy doprowadzą do zwolnień pracowników, upadłości Spółki. Niewątpliwie zdarzenie to spowodowało zmniejszenie dochodów Skarżącej (zwiększone zostały koszty choćby z uwagi na konieczność usuwania skutków pożaru, jak również miało wpływ na możliwość uzyskania większego przychodu z tytułu wynajmu pomieszczeń spalonej hali).

Organ nie kwestionował, że pożar miał wpływ wynik finansowy oraz możliwości inwestycyjne strony. Okoliczność ta niewątpliwie skutkowała znacznymi stratami. W rozważaniach WSA odniósł się również do okoliczność wypłaty rekompensaty ubezpieczeniowej, która nie pokryła w całości poniesionych strat.

Wbrew twierdzeniom strony organ rozważył istnienie przesłanek wskazanych w art. 67a Ordynacji podatkowej. Wskazał, że uiszczenie zaległości nie zagraża istnieniu (działalności) Spółki, utraty przez nią płynności finansowej, nie spowoduje konieczności zwolnienia pracowników. Ponadto zaistnienia powyższych okoliczności strona nie wykazała. Z argumentacji Strony w zasadzie wynika tylko, że umorzenie zobowiązania umożliwi szybszy rozwój Spółki, która poniosła straty w wyniku pożaru.

Stan finansowy i majątkowy dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji państwowej. Ocena istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygnięcia, a zdarzenia przyszłe mają znaczenie drugorzędne.

Interesu podatnika nie można przy tym postrzegać w tym, że zostanie zwolniony z zapłacenia podatku. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniono istnienie obu przesłanek określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, oceniając kwestie zaistnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, stwierdził, że w związku z prowadzoną działalnością produkcyjną Spółka zatrudnia na terenie gminy 22 osoby, natomiast pozostała działalność skupiona jest na odpłatnym wynajmie powierzchni pod działalność innych firm. Wszelkie próby przyciągnięcia kolejnych przedsiębiorców leżą zatem w interesie spółki, służą poszerzeniu jej działalności i mają na celu osiągnięcie zwiększonych dochodów. Zdaniem organu wskazana okoliczność nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowych. Planowany wzrost zatrudnienia, czy też umożliwienie prowadzenia działalności kolejnym firmom, stanowi część strategii działalności Spółki i cele te, choć niewątpliwie słuszne, nie powinny być finansowane należnymi gminie podatkami. Stawiałoby to podatnika w uprzywilejowanej pozycji i byłoby sprzeczne z zasadą równości opodatkowania.

Organ wskazał również, że mając na uwadze "interes podatnika" i "interes publiczny" Burmistrz Z. umorzył Spółce zaległy podatek od nieruchomości za miesiące styczeń - czerwiec 2008 r. w łącznej kwocie 283.248 zł – Spółka wniosła o umorzenie zaległego podatku ze względu na stan techniczny zakupionych obiektów i umożliwienie jak najszybszego przywrócenia ich do stanu stwarzającego możliwość prowadzenia na nich działalności gospodarczej. Dalej organ stwierdził, że do udzielenia ulgi nie może być wystarczający argument dotyczący trudności w zarządzaniu obiektem, gdyż wszyscy przedsiębiorcy działający na terenie gminy mają jednakowe warunki do prowadzenia działalności gospodarczej. Na gruncie przedmiotowej sprawy bezzasadne byłoby uznanie, że zadłużenie najemców wobec Spółki stanowi przesłankę do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległego podatku. Pomimo nieuregulowanych przez najemców należności, Podatnik posiada środki z innych źródeł dochodu, z których może dokonać zapłaty podatku.

Słusznie również organ wskazał, że przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych nie może stanowić "nagrody" dla podatnika z tytułu inwestycji prowadzonych na terenie Gminy. Ponosząc nakłady inwestycyjne związane z modernizacją i remontem obiektów położonych na terenie Gminy, Spółka działa głównie w swoim interesie, bowiem miało to przyciągnąć najemców i zwiększyć jej przychody. Ponoszenie nakładów w celu osiągnięcia zysku jest wyznacznikiem każdej działalności gospodarczej i nie może uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych.

Przeznaczenie środków jedynie na korzyść jednego podmiotu gospodarczego jest sprzeczne z zasadami równego traktowania wszystkich podatników.

Powyższe wskazuje, że organy oparły się nie tylko na twierdzeniu, że interes publiczny polega na płaceniu podatku, jak próbuje zasugerować autor skargi kasacyjnej.

W judykaturze wskazuje się, że przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej powinno być rozpatrywane po wyczerpaniu możliwości uregulowania zobowiązania innymi sposobami. Umorzenie zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy, gdyż definitywnie zwalnia dłużnika z jego powinności i nie może być traktowane jako rozwiązywanie problemów finansowych podatnika. Dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

W toku postępowania podatkowego zebrano dokumenty odzwierciedlające rzeczywisty stan faktyczny sprawy, a jego ocena została przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w szczególności w postaci umorzenia zaległości podatkowych, i mieściła się w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. Przeprowadzone postępowanie, w ocenie NSA, dało podstawę do stwierdzenia, że w sprawie nie istnieje ważny interes podatnika, czy też interes publiczny, o czym świadczy jego sytuacji finansowa. Wynik powyższej oceny, mimo że jest niegodny z oczekiwaniami strony, nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było sprzeczne z obowiązującymi przepisami.

Z powyższego wynika także, że zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" jest niezasadny.

IV.4. Niezasadny jest też zarzut dotyczący "dowolnej oceny dokonanej przez Sad pierwszej instancji, która nie przystaje do stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego sformułowany w pkt I lit. a petitum skargi kasacyjnej. W ocenie autora skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok narusza art. 1 p.u.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy sąd przyjmie inne niż legalność kryterium kontroli. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji badając poprawność postępowania dowodowego i wynikających z niego wniosków nie uchybił zasadom wyrażonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, które wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nieuzasadniony jest również zarzut sformułowany w pkt II lit. d petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w szczególności z uwagi na fakt, że Burmistrz wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z 26 września 2012 r.

Strona powołując się na pismo z 26 września 2012 r. wskazuje, że świadczy ono o niejednolitym stanowisku organu w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego". Wskazać należy, że powołane pismo stanowiło wystąpienie w imieniu Gminy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o rozważenie możliwości dopuszczenia do użytkowania wszystkich hal budynku będącego własnością Skarżącej, które nie zostały uszkodzone w pożarze. Organ występując do organu nadzoru budowlanego powołał się na słuszny interes społeczeństwa, tj. zatrudnienie i walka z bezrobociem oraz zapobieżenie przestoju działalności Spółki i uniknięcie strat finansowych.

Powyższe pismo w żadnym elemencie nie świadczy, że organ ma niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego". Świadczy tylko o tym, że organ wystąpieniem tym wskazał, że działalność Spółki jest dla gminy ważna. Wydając decyzję o odmowie umorzenia zaległości, powyższej okoliczności organy nie kwestionowały. Ponadto w powołanym wystąpieniu brak jest odniesienia co do postrzegania interesu publicznego poprzez umorzenie należności. Natomiast zatrudnienie, przestój działalności, walka z bezrobociem nie były kwestionowane jako okoliczności wpływające na ocenę istnienia jako takiego "interesu publicznego".

IV.5. W żadnym razie nie można zasadnie twierdzić, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 135 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istota powyższego uregulowania sprowadza się do tego, że na sąd administracyjny został nałożony obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 336-337 oraz powołane tam orzecznictwo NSA). Zatem w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 p.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji, nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji.

IV.6. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut sformułowany w pkt II lit. e petitum skargi kasacyjnej, a dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niespełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, bezkrytycznie przyjmując nierzetelną i nielogiczną argumentację przedstawioną przez organy podatkowe, nie dokonując własnej analizy sprawy, mając na uwadze uchybienia poczynione przez organy podatkowe.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zawiera regulację, w ramach której ustawodawca określa, jakie elementy ma zawierać uzasadnienie wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że nie zawiera wszystkich koniecznych elementów bądź dotknięte jest tak oczywistymi brakami, że uniemożliwia to przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało zatem wykazać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na jego konstrukcję, braki w zakresie wymogów ustawowych nie pozwala na ocenę zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

NSA nie stwierdził, by w jakimkolwiek fragmencie uzasadnienia zawierało ono tak istotne braki, które uniemożliwiłyby zarówno kontrolę kasacyjną, jak też sformułowanie stosownych zarzutów kasacyjnych. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu, nawet jeżeli posługuje się argumentacją zbieżną z przedstawioną przez organy podatkowe. Ocena autora skargi kasacyjnej, że uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie może stanowić skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

IV.7. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.