Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 725/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 129 ust. 5, art. 128 ust. 4, art. 233
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019r. sprawy ze skargi PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie od decyzji Starosty z [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości położnej w O. przy ul. R. (obręb 14, arkusz 1), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]/o pow. 0,1098 ha, poprzez zezwolenie Zakładowi Energetycznemu Okręgu Wschodniego - Zakład Energetyczny Skarżysko-Kamienna, na wejście na teren powyższej nieruchomości, celem budowy linii energetycznej niskiego napięcia i stacji trafo słupowej przy ul. A., na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 9a w związku z art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5, art. 132 ust. 1a, 2 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z [...] zezwolono Zakładowi Energetycznemu Okręgu Wschodniego-Zakład Energetyczny Skarżysko-Kamienna na wejście na teren nieruchomości położonych w O. przy ul. R., gdzie wskazano m.in. działkę nr [...] i powierzchnię przewidywaną do zajęcia 1728 m2 stanowiącą własność M. R., celem budowy linii energetycznej niskiego napięcia i stacji trafo słupowej. Stosownie do planu przyjętego 29 lipca 1982 r. do ewidencji, działka nr [...] podzielona została na działki nr [...]/ i nr [...]/. Działka nr [...]/ została sprzedana na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ulicy R.. Natomiast część działki nr [...], na której znajduje się opisana wyżej sieć energetyczna odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]/o pow. 0,1098 ha.

Wojewoda dalej podał, że M.R. wystąpiła do Starosty o ustalenie odszkodowania za ograniczenie praw rzeczowych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]/2, ze względu na wybudowanie na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci energetycznej. W trakcie postępowania organ I instancji ustalił, że właścicielce nieruchomości nie wypłacono odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a z wykonanego operatu szacunkowego wynika, że budowa urządzeń na działce nr [...]/spowodował zmniejszenie jej wartości.

Wojewoda podał, że organ I instancji prowadząc postępowanie zbadał dokumenty z prowadzonego w 1984 r. postępowania w sprawie ograniczenia prawa własności i ustalił, że w treści wniosku o wydanie decyzji w tamtej sprawie, jako nieruchomość, na której zaplanowano zrealizowanie inwestycji wpisano m.in. działkę nr [...] o pow. 0,1728 ha, stanowiącą własność M. R. Natomiast inne dokumenty z prowadzonego wówczas postępowania potwierdzają, że przedmiotem decyzji, na podstawie której M.R. została pozbawiona praw rzeczowych do nieruchomości, jest obecna działka ewidencyjna nr [...]/o pow. 0,1098 ha. Organ I instancji wykazał również, że następcą prawnym Zakładu Energetycznego Okręgu Wschodniego - Zakład Energetyczny Skarżysko-Kamienna jest PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie. Na dowód takiego przekształcenia organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji kolejne przekształcenia własnościowe przedsiębiorstwa od 1984 do 2010 r., kiedy to ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., jako kolejny podmiot prawny, została przejęta w trybie art. 492 Kodeksu spółek handlowych, przez istniejącą do chwili obecnej PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie. Organ wyjaśnił przy tym, że w przypadku przejęcia jednej spółki przez drugą zachodzi tzw. "sukcesja cywilnoprawna" czyli sukcesja praw i obowiązków cywilnoprawnych, która oznacza, że spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej (art. 554 kodeksu cywilnego).

Organ odwoławczy zauważył, że odnosząc się do zarzutu dotyczącego rolnego charakteru nieruchomości w dacie ograniczenia, Starosta wyjaśnił, że to nie rodzaj użytku, a przeznaczenie w planie ma istotne znaczenie przy określaniu wartości nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość na dzień ograniczenia praw własności objęta była ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego dnia 20 czerwca 1977 r., zgodnie z którym położona była na terenach budownictwa jednorodzinnego.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń zlokalizowanych na nieruchomości. Mając powyższe na uwadze rzeczoznawca majątkowy w operacie z 17 września 2018 r. ustalił zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości w kwocie 3 792,00 zł jako różnicę wartości nieruchomości na dzień ograniczenia sposobu korzystania, z uwzględnieniem prawnej lokalizacji urządzeń na działce (kwota 18 756,00 zł.) i wartości nieruchomości po wybudowaniu linii przesyłowej (kwota 14 964 zł.). Tym samym Starosta, po zbadaniu poprawności sporządzenia operatu szacunkowego, ustalił odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w wysokości 3 792,00 zł.

Organ odwoławczy następnie podkreślił, że w niniejszej sprawie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a zakres ewentualnego odszkodowania należnego właścicielowi zakreśla art. 36 tej ustawy. Jednak żaden z tych przepisów nie ma swoich odpowiedników w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Wręcz przeciwnie, w obu tych ustawach, ustawodawca przewidział obowiązek wypłaty odszkodowania za szkody powstałe na skutek ograniczenia praw rzeczowych na nieruchomości.

Wojewoda podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych generalnie przyjmuje się, że odszkodowanie ustalane w drodze decyzji administracyjnej nie podlega przedawnieniu. W prawie administracyjnym przedawnienie roszczenia następuje bowiem tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Tymczasem ani w ustawie o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ani w obecnie obowiązującej ustawie o gospodarce nieruchomościami takiego przepisu nie ma. W konsekwencji, choć sama instytucja odszkodowania ma charakter cywilny, to w sytuacji, gdy jest ono ustalane w postępowaniu administracyjnym, zasady te nie obowiązują. Organ dodał, że art. 36 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał 3-letni okres przedawnienia, ale jedynie dla roszczeń odszkodowawczych dotyczących strat w zasiewach, uprawach i plonach. Zatem skoro roszczenie odszkodowawcze, przysługujące właścicielowi nieruchomości zajętej pod instalacje przesyłowe nie uległo przedawnieniu, to nie ma uzasadnionych przeszkód by mogło być ono dochodzone w każdym czasie.

Wojewoda wskazał, że w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Organ podkreślił, że istnieje ciągłość instytucji, pozbawiających lub ograniczających prawa właściciela nieruchomości, takie jak wywłaszczenie lub zajęcie nieruchomości czy zezwolenie na założenie na niej ciągów drenażowych czy linii elektrycznych i zawsze w ustawach gruntowych kwestie odszkodowawcze były w takich przypadkach ustalane w oparciu o przepisy wywłaszczeniowe. Instytucja wywłaszczenia również aktualnie występuje w ustawodawstwie i przewiduje obowiązek ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko za słusznym odszkodowaniem.

Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że ograniczenie prawa własności właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]/nastąpiło w 1984 r., a wniosek o przyznanie odszkodowania został wniesiony pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w świetle art. 233 tej ustawy należało uznać, że niniejsza sprawa jest w istocie rzeczy sprawą wszczętą przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą należy prowadzić od 1 stycznia 1998 r. na podstawie przepisów tej ustawy, wśród których znajduje się art. 129 ust. 5 pkt 3, dający podstawę do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania za ograniczenie w przeszłości praw do nieruchomości.

Wojewoda również podniósł, że dokumenty z prowadzonego w 1984 r. postępowania, w tym mapa z projektem sieci dowodzą, że ograniczenie dotyczyło działki ewidencyjnej nr [...]/2, która miała powierzchnię 0,1098 ha. Określony w decyzji z [...] numer działki [...] oraz wskazana do ograniczenia powierzchnia 1728 m2, najprawdopodobniej były wynikiem omyłki pisarskiej, a także nieuwzględnienia, dokonanego w 1982 r. podziału działki nr [...]o pow. 1134 m2, na działki: nr [...]/ o pow. 36 m2 i nr [...]/o pow. 1098 m2. Zatem twierdzenie odwołującego, że wskazana w decyzji z [...] nieruchomość nie stanowiła własności M. R. jest bezpodstawne. Należy wręcz przyjąć, że decyzją z [...] mogła zostać objęta tylko nieruchomość oznaczona jako działka nr [...]/o pow. 0,1098 ha, gdyż tylko ta część nieruchomości oznaczonej przed podziałem nr [...]pozostała przy właścicielce M.R., po zbyciu przez nią działki nr [...]/ o pow. 0,0036 ha na rzecz Skarbu Państwa.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie, zarzuciła naruszenie:

a. art. 233 w zw. z art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) poprzez błędne przyjęcie, że znajdują one zastosowanie do ostatecznych decyzji wydanych w trybie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;

b. art. 128 ust. 1 i 4 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest M.R., podczas gdy z decyzji Prezydenta Miasta z [...], nie wynika aby dotyczyła ona nieruchomości stanowiącej własność M. W. R.;

c. przepisów postępowania - art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, 80, 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące przyjęciem, że PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie zobowiązana jest do wypłaty odszkodowania na rzecz M. W. R..

W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że powołany w decyzji z [...], art. 35 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stanowiący podstawę do posadowienia urządzeń energetycznych, przewidywał szczególnego rodzaju wywłaszczenie. Nie łączyło się ono z obowiązkiem wypłaty odszkodowania, za wyjątkiem wyrównania strat wynikłych bezpośrednio z wykonania decyzji, bądź też związanych ze stratami w zasiewach, uprawach, plonach. Tak określony, wąski zakres roszczeń odszkodowawczych wypływa wprost z treści art. 36 tej ustawy.

Skarżący podkreślił, że działka nr ew. [...]/nie została wywłaszczona na zasadach ogólnych, do których odwołuje się norma art. 35 ust. 3, lecz w trybie szczególnym. Posadowienie linii energetycznej nie wykluczało bowiem dalszego racjonalnego użytkowania nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe. Ani art. 35, ani art. 36 nie mają swoich odpowiedników w u.g.n., a zatem nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie na zasadzie art. 233 u.g.n. zastosowanie znajdzie art. 128 ust. 4 odnoszący się do wywłaszczenia i odszkodowania na zasadach ogólnych. Orzecznictwo do art. 129 ust. 5 u.g.n., nie pozwala na rozszerzenie tego przepisu na sprawy, w których wywłaszczenie lub nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło przed 1 stycznia 1998 r. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 marca 2009 r., II SA/Po 746/08). Dodatkowo NSA w wyroku z 12 maja 2009 r. I OSK 710/08 stwierdził, że art. 129 ust. 5 u.g.n. nie ma zastosowania do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie u.g.n., a więc nie dotyczy spraw, w których przed 1 stycznia 1998 r. wydano decyzje o wywłaszczeniu albo przed tą datą nastąpiło nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, bez ustalenia odszkodowania.

Skarżący dodał, że jeśli wolą prawodawcy jest stosowanie aktu prawnego do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie aktu, to racjonalny ustawodawca powinien w tej materii zamieścić odpowiedni przepis. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustawodawca postanowił, że wchodzi ona w życie od 1 stycznia 1998 r., zatem ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych od tej daty i żaden przepis ustawy na wzór art. 216 u.g.n. nie rozszerzył zakresu obowiązywania art. 129 ust. 5 u.g.n. do stanów powstałych przed 1 stycznia 1998 r. Skarżący również zaznaczył, że art. 233 u.g.n. dotyczy postępowań administracyjnych będących w toku w dniu wejścia w życie ustawy, tzn. spraw prowadzonych w pierwszej lub w drugiej instancji niezakończonych ostateczną decyzją. Co oznacza, że skoro decyzja z [...] jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, to nie ma do niej zastosowania art. 233 u.g.n.

Dalej wnoszący skargę zarzucił, że odszkodowanie nie może być wypłacone M.R., gdyż nieruchomość M. R. nie została objęta decyzją z [...]. Wniosek o wypłatę odszkodowania dotyczył bowiem działki nr [...]/o powierzchni 0,1098 ha, natomiast decyzja dotyczyła zezwolenia na zajęcie działki nr [...] o powierzchni 1728 m2. Zdaniem skarżącego lakoniczne stwierdzenie organu I instancji, że określenie w powyższej decyzji numeru działki i jej powierzchni nastąpiło "najprawdopodobniej na skutek omyłki pisarskiej", nie stanowi wystarczającego uzasadnienia kluczowej kwestii niniejszego postępowania, jaką jest legitymacja M. R. do występowania w sprawie o wypłatę odszkodowania. Organy obu instancji odmienną tożsamość nieruchomości M. W. R., której oznaczenie numeru działki różni się od numeru działki wskazanej w decyzji z [...], a zatem innej nieruchomości - błędnie uznały jako omyłkę pisarską zawartą w decyzji, która przecież nie została jak do tej pory sprostowana przez właściwy organ.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego przyznał, że przyjęte w zaskarżonej decyzji za wykazane następstwo prawne skarżącego PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie po zakładzie Energetycznym Okręgu Wschodniego – Zakład Energetyczny Skarżysko-Kamienna, nie jest już przez skarżącego kwestionowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem sprawy była decyzja utrzymująca w mocy decyzję ustalającą odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania poprzez zezwolenie na wejście na jej teren i wybudowanie na niej linii energetycznej niskiego napięcia oraz słupowej stacji trafo. Ze względu na fakt, że wspomniane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie nastąpiło według twierdzeń wnioskodawczyni na podstawie decyzji z [...]r. wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974.10.64 t.j.), dalej ustawa wywłaszczeniowa z 1958 r., zasadnicza wątpliwość w sprawie dotyczyła tego, czy w związku z uostatecznieniem się tamtej decyzji oraz kilkukrotną zmianą stanu prawnego dotyczącego zasad i trybu wywłaszczania nieruchomości, istniały podstawy do ustalenia obecnie żądanego odszkodowania za zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości. Drugą sporna kwestią było to, czy wniosek odszkodowawczy M. R. rzeczywiście dotyczył nieruchomości objętej decyzją Prezydenta Miasta z [...], skoro numer i powierzchnia nieruchomości objętej tym wnioskiem różniły się od numeru i powierzchni nieruchomości objętej decyzją z [...]. Niesporne natomiast było kwestionowane w toku postępowania administracyjnego następstwo prawne skarżącego PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie po zakładzie Energetycznym Okręgu Wschodniego – Zakład Energetyczny Skarżysko-Kamienna, co nie budzi również wątpliwości Sądu z uwagi na dostateczne wykazanie tego następstwa w toku postępowania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do drugiego z przedstawionych zarzutów, Sąd miał na uwadze to, że ewentualny brak identyczności nieruchomości, za ograniczenie prawa własności nad którą domagała się w sprawie odszkodowania M.R., z nieruchomością, co do której ograniczono jej prawo własności decyzją Prezydenta Miasta z [...], powodowałoby oczywistą bezprzedmiotowość dalszych rozważań w sprawie. Podzielając w kwestii tego zarzutu pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę niespornie ustalone w sprawie okoliczności dotyczące losów prawnych nieruchomości M. R. położonej w O. przy ulicy A. Otóż z aktu notarialnego z 28 marca 1984 r. (k. 23- 24) wynika, że M. W. R. z mocy umowy darowizny z 24 września 1982 r., nr rep. [...] wpisana była w księdze wieczystej kw. Nr 17181 jako właściciel między innymi nieruchomości położonej w O. oznaczonej numerem [...] o pow. 1134 metry kwadratowe, która stosownie do planu przyjętego do ewidencji 29 lipca 1982 r., nr. ewid. 53/2/14/82, podzielona została na działki nr [...]/ o pow. 36 m² i [...]/o pow. 1098 m². Wspomnianym aktem notarialnym z 28 marca 1984 r. M. W. R. sprzedała Skarbowi Państwa nieruchomość oznaczoną numerem [...]/ o pow. 36 m² pod budowę ulicy R. w O. Następnie zawiadomieniem z 29 czerwca 1984 r. wszczęte zostało postępowanie o ograniczenie praw rzeczowych (k. 94 akt organu I instancji) na działce nr [...]/o pow. 0,1098 ha. Taki też numer działki figuruje w wykazie właścicieli działek objętych budową przedmiotowej inwestycji (k. 96 akt organu I instancji) oraz w ówczesnym rejestrze gruntów (k. 84 akt administracyjnych).

Z przedstawionych faktów niewątpliwie, zdaniem Sądu wynika, że nieruchomość oznaczona numerem [...]/o pow. 0,1098 ha położona w O. przy ulicy A., objęta wnioskiem M. R. o zapłatę odszkodowania oraz zaskarżoną decyzją, stanowi część nieruchomości, o jakiej mowa w decyzji Prezydenta Miasta z [...], oznaczonej w tej decyzji numerem [...]. Różnica w powierzchni nieruchomości przewidywanej do zajęcia z mocy tej decyzji, tj. 1728 m² oraz w powierzchni działki nr [...] według jej stanu przed podziałem (1134 m²), jest najprawdopodobniej wynikiem tego, że określenie w decyzji z [...]r. "powierzchni nieruchomości przewidywanej do zajęcia w m²" dotyczy wyliczonej powierzchni przewidzianej do zajęcia pod budowę linii energetycznej niskiego napięcia i stacji trafo słupowej z uwzględnieniem 8-metrowej strefy kontrolowanej wymaganej dla linii o napięciu 15 kV, co powodowało, że strefa ta wykraczało poza działkę M.R., mającą szerokość około 5 metrów i długą na ponad 200 metrów, zajmując również sąsiednią działkę. Bez wątpliwości jednak nieruchomość oznaczona numerem [...]/o pow. 1098 m², odszkodowanie za ograniczenie korzystania z której orzeczono w sprawie, objęta była nieruchomością, na której zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z [...] zezwolono na wybudowanie budowę linii energetycznej niskiego napięcia i słupowej stacji trafo, co wynika choćby z porównania powierzchni zarówno wymienionej w tej ostatniej decyzji (1728 m²), czy też powierzchni działki nr [...]przed jej podziałem (1134 m²), z powierzchnią nieruchomości, za ograniczenie sposobu korzystania z której orzeczono odszkodowanie w niniejszej sprawie (1098 m²). Nie można więc zgodzić się z zarzutem skargi, jakoby z decyzji Prezydenta z [...] nie wynikało, aby dotyczyła nieruchomości stanowiącej własność M. W. R. Niezasadne też w związku z powyższymi wyjaśnieniami były zarzuty skargi dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie objęcia nieruchomości M. R. oznaczonej numerem [...]/o pow. 0,1098 ha decyzją Prezydenta Miasta z [...].

Nie był również zasadny drugi zarzut skargi. W tym zakresie należy na wstępie wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowi art. 129 ust. 5 oraz art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:

1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;

2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;

3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Stosownie natomiast do treści art. 128 ust. 4 u.g.n., odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

W związku z tym, że decyzja zezwalająca na wejście na teren nieruchomości uczestniczki w związku z budową linii energetycznej niskiego napięcia i słupowej stacji trafo została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy dyspozycje wyżej powołanych przepisów art. 129 ust. 5 i art. 128 ust. 4 u.g.n. mają zastosowanie w sytuacji, gdy ograniczenie własności nieruchomości nastąpiło po rządami nieobowiązującej już ustawy z dnia 12 marca 1958 r. bez ustalenia odszkodowania, a właściciel (bądź jego następca prawny) domaga się ustalenia tego odszkodowania na podstawie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wyjaśniając to zagadnienie Sąd w niniejszym składzie podziela poglądy wyrażone w tej materii przez Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznej sprawie rozstrzygniętej wyrokiem z 26 sierpnia 2014 r., I OSK 147/13. Jak to wyjaśnił NSA "treść żądania strony należało rozważyć poprzez pryzmat przesłanek z art. 128 ust. 4 obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje odszkodowanie odpowiadające wartości poniesionych szkód (a więc w pełnym zakresie rzeczywistych strat i utraconych korzyści) oraz wartości odpowiadającej zmniejszeniu wartości nieruchomości. Poza sporem jest, że takiego odszkodowania skarżący kasacyjnie nie otrzymał (ale też go nie żądał wcześniej). Niepodobna przeto twierdzić, że w sprawie zostało wszczęte postępowanie przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkowałoby zastosowaniem jej przepisów na mocy art. 233. W przepisie tym chodzi o postępowanie w sprawie administracyjnej w znaczeniu procesowym, skoro mowa jest o wydaniu decyzji ostatecznej. Brak jest też innych przepisów przejściowych, na mocy których można byłoby zastosować normę z art. 128 ust. 4 tej ustawy. W szczególności, z uwagi na zakres regulacji dotyczącej wyłącznie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, nie sposób odwołać się do przepisu art. 216, pomijając nawet tę okoliczność, że w ust. 1 obejmuje on wyłącznie art. 6 i art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Niemniej jednak należało dostrzec przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wedle którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 120 i art. 124-126 tej ustawy, gdyż odszkodowanie, o jakim w nim mowa wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1, jak i art. 128 ust. 4 tej ustawy. Co prawda ustawa rozróżnia pozbawienie praw (art. 129 ust. 5 pkt 3), wywłaszczenie (art. 128 ust. 1), zdarzenia, o których mowa w art. 120 i 124 - 126 (art. 128 ust. 4), wreszcie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1), wszak nie kolidują one tu ze sobą, a sformułowanie "pozbawienie praw" nie oznacza tylko całkowitego wyzucia z prawa własności, a mieści w sobie również ograniczenie wynikających zeń uprawnień. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 (zawartego w rozdziale "Wywłaszczanie nieruchomości") tej ustawy należy kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia, szczególnie na gruncie obecnych rozważań. W poprzednim stanie prawnym uznawano podobnie, dowodząc, że umieszczenie przepisu art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. w rozdziale 5 "Szczególny tryb wywłaszczenia" nakazywało uznanie go za przepis szczególny w stosunku do przepisów regulujących wywłaszczenie polegające na całkowitym odjęciu prawa własności (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 954/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wątpliwość wynikającą z uregulowania w art. 129 ust. 5 pkt 1 omawianej ustawy kwestii odszkodowania z tytułu ograniczenia praw na podstawie art. 124-126, należy rozwiać stwierdzeniem, iż dotyczy on tylko tych wymienionych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 innych przypadków, skoro nie ogranicza jego zastosowania. Należy do tego zakresu sytuacja, (...) w której - mimo obowiązku ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia praw (tu ograniczenia prawa własności) - tego nie uczyniono. Godzi się bowiem opowiedzieć za koniecznością przestrzegania, wynikającego z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, uprawnienia i obowiązku wypłaty odszkodowania za nie tylko wywłaszczenie, ale i inne wypadki ograniczenia prawa własności, bo w każdym z nich dochodzi do naruszenia, chronionej przepisem art. 21 ust. 1 tego aktu, własności. Jeżeli zatem zarówno poprzednia ustawa, pod rządami której ograniczono prawo własności (...), jaką przywołać można z racji reguły nakazującej stosowanie przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, którego dotyczą, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 457/06, LEX nr 339717, chociaż dopuścił stosowanie art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości objętych decyzją wydaną w trybie art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.), jak i obecna ustawa, przewidują odszkodowanie z tego tytułu, to niepodobna bronić poglądu o jego nieprzysługiwaniu. Podobne stanowisko zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do odszkodowania za wywłaszczenie w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) - p. wyrok z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 397/11, wyrok z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1111/08, publ. jw.)".

Przenosząc takie poglądy na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że przedmiotem wniosku M. R. nie było odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 (art. 36 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.), tj. za straty (a więc już nie za utracone korzyści, bo stratami jest tu rzeczywiście poniesiony uszczerbek majątkowy) w zasiewach, uprawach i plonach, za które odszkodowanie winno być ustalone w przeciągu 30 dni od zgłoszenia wniosku o odszkodowanie, a roszczenie takie przedawniało się z upływem 3 lat od powstania szkody - lecz odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości strony wynikłe z faktu wybudowania na niej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia i słupowej stacji trafo. Niespornie takiego odszkodowania skarżąca nie otrzymała. Roszczenie o jego wypłatę nie uległo również przedawnieniu, gdyż w orzecznictwie sądów administracyjnych generalnie przyjmuje się, że odszkodowanie ustalone w drodze decyzji administracyjnej nie podlega przedawnieniu, skoro w prawie administracyjnym przedawnienie roszczenia następuje tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, a przepisu takiego dotyczącego dochodzonego w sprawie odszkodowania, w obowiązującym porządku prawnym nie ma. Wbrew wywodom organu nie można było w świetle art. 233 u.g.n uznać, że niniejsza sprawa była w istocie sprawą wszczętą przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą należy prowadzić od 1 stycznia 1998 r. na podstawie przepisów tej ustawy, wśród których znajduje się art. 129 ust. 5 pkt 3, dający podstawę do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania za ograniczenie w przeszłości praw do nieruchomości. Takiemu ujęciu sprzeciwia się bowiem to, że w art. 233 u.g.n. chodzi o postępowanie w znaczeniu procesowym, skoro mowa jest w tym przepisie o wydaniu decyzji ostatecznej. Niemniej jednak nie można mówić w niniejszej sprawie o braku materialno prawnych podstaw do rozpatrzenia żądania skarżącej, skoro Sąd, za poglądami wyrażonymi w przytoczonym wyroku NSA z 26 sierpnia 2014 r., opowiada się za dopuszczalnością zastosowania w niniejszej sprawie aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami do stanu faktycznego sprzed jej wejścia w życie. Objęte nią uprawnienie nie zostało bowiem skonsumowane wcześniej, tj. sprawa nie została załatwiona w taki sposób, który wykluczałby taką możliwość. Nie zapadła bowiem w kwestii dochodzonego w niniejszej sprawie odszkodowania żadna decyzja ostateczna. W tym zakresie należy również odwołać się do poglądów wyrażonych w cytowanym wyroku NSA z 26 sierpnia 2014 r. oraz w innych orzeczeniach i w doktrynie, że "nowa ustawa może ingerować w dawniej powstałe stosunki prawne, przy czym tylko skutki zdarzeń prawnych ocenia się na podstawie norm obowiązujących z daty zdarzenia (p. S. Grzybowski w: Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1978 r., str. 65-66). W uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Rozróżnić bowiem należy retrospektywność (nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione). Oznacza to konieczność ustalenia odszkodowania wedle reguł uwzględniających obecnie obowiązujące przepisy (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyrokach z dnia: 19 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 582/12, 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 938/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 374/12, publ. jw.)".

Odnosząc się do wysokości przyznanego w niniejszej sprawie odszkodowania należy zauważyć, że nie była ona kwestionowana oraz została wyliczona w pełni zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami, tj. na podstawie dopuszczonego jako dowód w sprawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Wynika z niego, że wartość wycenianej nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń przesyłowych określona została na 18.756 zł, a po ich wybudowaniu na 14.964 zł. W konsekwencji wysokość zmniejszenia wartości tej nieruchomości na skutek budowy przedmiotowych urządzeń została zasadnie określona przez rzeczoznawcę na kwotę 3.792 zł.

Zupełnie ubocznie należy zauważyć, że wielkość kwoty tego odszkodowania w zestawieniu z dysproporcją pomiędzy sytuacją majątkową i finansową skarżącej spółki będącej potentatem na rynku dystrybucji energii elektrycznej, a sytuacją uczestniczki M.R.,90-letniej obecnie emerytki żyjącej od lat w poczuciu krzywdy wynikłej z realizacji na jej nieruchomości przedmiotowych urządzeń, również przemawia za oddaleniem skargi PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.