Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 123/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
658
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności lub przewlekłości
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 65 par. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. N. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody P. do rozpoznania wniosku I. N. z dnia [...] lipca 2020 roku; 2. Stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. Stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. Zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej I. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą złożoną za pośrednictwem organu administracji w dniu [...] sierpnia 2020 r. I. N. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) zarzuciła Wojewodzie P. bezczynność w rozpatrzeniu wniosku złożonego [...] lipca 2020 r., dotyczącego zameldowania na pobyt stały pod adresem zamieszkania w G. przy ulicy [...]. Wskazała, że Wojewoda wystosował do niej jedynie pismo informacyjne z 10 lipca 2020 r. o braku swojej właściwości do załatwiania spraw meldunkowych oraz niemożliwości przekazania wniosku organowi wykonawczemu gminy G., wskazanej jako właściwa w treści wniosku o zameldowanie, z uwagi na nieutworzenie takiej gminy. Zdaniem skarżącej, niezałatwienie wniosku w terminie naruszyło: art. 35 § 1 i 2 względnie art. 35 § 3 K.p.a. przez niedokonanie czynności przewidzianej prawem bez zbędnej zwłoki; art. 8 § 1 w związku z art. 6 oraz art. 40 § 2 K.p.a. przez załatwienie sprawy pismem informacyjnym nieposiadającym formy przewidzianej prawem i z niedopuszczalnym wskazaniem jako adresata pisma osoby pełnomocnika dla doręczeń; art. 5 ust. 1 lit. f w związku z art. 24 ust. 1 i art. 32 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE.L.2016.119.1 – zwanego "RODO") przez skierowanie pisma informacyjnego do pełnomocnika dla doręczeń z załączeniem wykazu wszystkich wnioskodawców, co doprowadziło do ujawnienia ich danych osobowych; art. 12 K.p.a. przez podjęcie działań nieprowadzących do prawidłowego załatwienia sprawy tj. posługiwanie się środkami nieprzewidzianymi prawem. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Wojewody do wydania aktu albo dokonania czynności dotyczącej zgłoszenia pobytu stałego w terminie 14 dni od zwrotu akt sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Do uznania sądu skarżąca pozostawiła orzeczenie o charakterze bezczynności i o grzywnie.

Skargę poprzedziło ponaglenie złożone do Wojewody równolegle ze skargą w dniu [...] sierpnia 2020 r., skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wynika z akt sprawy, Minister rozpatrzył ponaglenie postanowieniem z [...] września 2020 r. (nr [...]) stwierdzającym przewlekłość postępowania Wojewody.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ocenił niezasadność skierowania do niego wniosku o zameldowanie jako do pełnomocnika do spraw utworzenia gminy G. ze wskazaniem, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy S. i gminy G. (Dz. U., poz.1085) zostało uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. (Dz. U. poz. 2312). Nie dokonała się zatem zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania gminy G. Pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy zakończył swoją działalność 31 grudnia 2015 r. Zdaniem Wojewody, nie było możliwe przekazanie wniosku o zameldowanie do organu wykonawczego nieutworzonej gminy, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z [...] lipca 2020 r. wysłanym do pełnomocnika dla doręczeń wskazanego we wniosku wraz z danymi przetwarzanymi przez organ. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że po ponownej analizie wniosku o zameldowanie, uwzględniając treść art. 28 ustawy o ewidencji ludności, pismem z [...] sierpnia 2020 r. wniosek został przekazany do załatwienia właściwemu organowi – Burmistrzowi Gminy S., w której to gminie położone jest miejsce stałego pobytu skarżącej pod adresem zameldowania: G. ulica [...]. Wojewoda nadmienił, że właściwy rzeczowo i miejscowo Burmistrz Gminy S. wydał [...] września 2020 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie zgłoszenia pobytu stałego skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym może być rozpoznana w trybie uproszczonym sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.

Skarga została uznana za zasadną, bowiem do załatwienia sprawy w sposób wymagany przepisami procedury administracyjnej doszło już po złożeniu skargi do sądu i z naruszeniem terminów załatwienia sprawy określonych w K.p.a.

Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk , M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005).

Terminy załatwiania spraw administracyjnych określają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak stanowi § 2 art. 35 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei zgodnie z § 3 art. 35 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym – stosownie do treści § 4 art. 35 K.p.a. – przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3.

Bezspornym jest, że wniosek skarżącej zawierający żądanie dokonania czynności materialno – technicznej zameldowania pod adresem w nim wskazanym wpłynął do Wojewody [...] lipca 2020 r. Bezspornym również jest, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.), organem właściwym do zameldowania jest organ gminy, na którego obszarze położona jest nieruchomość, na której znajduje się budynek zamieszkiwany przez osobę spełniającą obowiązek meldunkowy. W przypadku zatem skarżącej zamieszkującej w budynku usytuowanym na nieruchomości położonej w G., organem właściwym w sprawach meldunkowych jest Burmistrz Gminy S. Bezspornym jest także to, że gmina G. wskazana we wniosku jako właściwa dla położenia miejsca stałego pobytu, nie została utworzona. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy S. i gminy G. (Dz. U. poz.1085) zostało uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. (Dz. U. poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania gminy G., a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy (Wojewoda P.) zakończył swoją działalność 31 grudnia 2015 r. Adresat zatem wniosku o zameldowanie, od momentu złożenia wniosku, był organem niewłaściwym rzeczowo i miejscowo do jego rozpatrzenia i musiał być znany Wojewodzie organ właściwy do rozpatrzenia wniosku (rzeczywista gmina miejsca położenia nieruchomości zamieszkiwanej przez skarżącą). Pismo informacyjne z [...] lipca 2020 r. nie załatwiło zatem sprawy zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Stosownie do treści art. 65 § 1 K.p.a., w sytuacji gdy organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest w sprawie niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Formalne przekazanie podania przez Wojewodę właściwemu do rozpatrzenia organowi nastąpiło dopiero [...] sierpnia 2020 r. z jednoczesnym zawiadomieniem skarżącej o powyższej czynności. Od daty wpływu wniosku do daty załatwienia sprawy minął ponad miesiąc w sytuacji, gdy przekazanie podania właściwemu organowi nie wymagało przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a świadomość braku swojej właściwości w sprawie była po stronie Wojewody oczywista. Sformułowanie "bez zbędnej zwłoki", o którym mowa w art. 35 § 1 K.p.a., oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania i powinność dążenia przez organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Niezwłocznemu załatwieniu podlegają sprawy, których stan faktyczny i prawny może być od razu wiarygodnie ustalony przy wszczęciu postępowania na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Materiał dowodowy tworzą bowiem dowody dostarczone przez stronę wraz z żądaniem wszczęcia postępowania, fakty notoryjne (notoria powszechne i urzędowe), które stosownie do art. 77 § 4 K.p.a. nie wymagają dowodu oraz dane z ewidencji, rejestrów i z innych materiałów gromadzonych z urzędu przez organ administracji.

Załatwienie sprawy z wniosku skarżącej nastąpiło już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ani nie zwalnia od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. Należy mieć na uwadze negatywne dla strony skutki przekroczenia terminu załatwienia sprawy, których nie sposób dopatrzeć się w sprawie niniejszej. Skarżąca była osobą zameldowaną pod adresem wskazanym we wniosku o zameldowanie, więc przekazanie wniosku do załatwienia właściwemu organowi z czterotygodniowym opóźnieniem, obiektywnie nie mogło jej szkody wyrządzić. Jak wynika z akt administracyjnych, zaniechanie formalnego przekazania sprawy niezwłocznie nie było celowe, ale wynikało z błędnego przekonania, że nieutworzenie gminy G., wskazanej w formularzu zgłoszenia zameldowania, jest równoznaczne z brakiem organu, któremu wniosek należy przekazać. Ponadto, zdaniem sądu, okres zaniechania Wojewody nie był długotrwały.

Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona rozstrzygnięcie o nałożeniu grzywny pozostawiła uznaniu sądu.

Końcowo sąd nadmienia, że złożenie skargi równocześnie z ponagleniem nie czyniło skargi niedopuszczalną. Niedopuszczalna byłaby skarga na bezczynność organu, co do której ponaglenie wniesiono po złożeniu skargi, a taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji (art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a P.p.s.a.). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 210 § 1 P.p.s.a. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi (100 złotych), koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika (480 złotych) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 złotych).