Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 464/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 88 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 95 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 41 par. 1-2, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski /spr./ Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Donata Starosta Protokolant St. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] stycznia [...] r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak [...]; dalej decyzja z [...] stycznia 2010 r.) Komendant Miejski Policji w P. (dalej Komendant Miejski), na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm., dalej uPol bądź ustawa o Policji) w zw. z art. 104 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) orzekł o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu nr 1 na osiedlu [...] przez D. S. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu z chwilą uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu Komendant wskazał, że na [...] nr [...] został przydzielony D. A. [obecnie S.] na mocy decyzji nr [...] z dnia 30 marca 1983 r. Komendanta Wojewódzkiego MO w P. Jak wynika z akt sprawy, D. A . w okresie zamieszkania w tym lokalu zawarła związek małżeński, a następnie rozwiodła się, pozostając przy nazwisku S. Osobą uprawnioną do zamieszkania we wskazanym lokalu jest nadto syn wymienionej, A. S.

W dniu 23 września 2009 r., w trakcie wizyty w lokalu nr [...] na [...], dzielnicowy I rewiru Komisariatu Policji [...] zastał tam zamieszkujące osoby nieuprawnione: M. W. c. L., zamieszkała na stałe w P. [...] i jej mąż K. W. s. P., zamieszkały na stałe w P. [...]. W obecności funkcjonariusza oboje oświadczyli, że opiekują się lokalem pod nieobecność ciotki D. S., zamieszkującej w P. przy ul. [...]. W trakcie wizyty dzielnicowego w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] zastano tam D. S. W rozmowie z funkcjonariuszem oświadczyła Ona, że przebywa we wskazanym lokalu, który stanowi własność Jej syna.

W ramach wykonywanych czynności dokonano również sprawdzenia w bazie danych "Centralna Ewidencja Ludności" gdzie ustalono, że D. S. zameldowana jest na Osiedlu [...] w P. od dnia 6 kwietnia 1983 r., a jej syn A. od dnia 23 czerwca 2008 r.

D. S., po zapoznaniu się z materiałami postępowania przed wydaniem decyzji o jego zakończeniu, złożyła w Wydziale Finansów Zaopatrzenia, Łączności i Informatyki Komendy Miejskiej Policji w P. w dniu 15 grudnia 2009 r. pismo z dnia 1 grudnia 2009 r., zawierające wyjaśnienia do zebranych materiałów. Z treści pisma wynika, że M. W. jest bliską znajomą D. S. , umożliwienie jej zamieszkania w lokalu na Osiedlu [...] miało na celu zapewnienie opieki nad tym lokalem i jego dozoru. Fakt ten podyktowany był obawą o dewastację lokalu przez byłego męża Wymienionej. W okresie użyczenia lokalu małżeństwu W., D. S. przebywała w lokalu przy ul. [...] w P., który stanowi własność Jej niepełnosprawnego syna. Jej pobyt tam podyktowany był faktem pomocy niepełnosprawnemu synowi w dostosowaniu się do samodzielnego życia. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia D. S. i przesłanki, które nią kierowały stwierdzić należy, że lokal znajdujący się w P. na [...] oddała do bezpłatnego użytkowania małżeństwu M. i K. W..

W tym stanie rzeczy koniecznym stało się orzeczenie wobec D. S. i zamieszkujących z nią wspólnie osób opróżnienie tego mieszkania, zgodnie z dyspozycją art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji (k. 18-19 akt administracyjnych).

D. S. w dniu 10 lutego 2010 r. złożyła odwołanie od owej decyzji, wnosząc o jej uchylenie (k. 21-24 akt administracyjnych).

W uzasadnieniu Odwołująca stanowczo zaprzeczyła, jakoby wynajęła komukolwiek lokal mieszkalny położony w P. na Os. [...]. Odwołująca wyjaśniła, że M. W. na stałe zamieszkuje w Poznaniu na Os. [...], a K. W. na Os. [...]. W/w osoby w trakcie wizyty dzielnicowego (w dniu 23 września 2009 r.) korzystały z lokalu nr [...] położonego w Poznaniu na Os. [...] pod nieobecność Odwołującej, gdyż przygotowywały się do ślubu kościelnego. M. W. , w związku z tym, że jest znajomą D. S., korzystała z należącego do Niej lokalu mieszkalnego, by mogła w spokoju przygotować się do zawieranej w dniu następnym tj. 24 września 2009 r. ceremonii ślubu kościelnego. Państwo W. wychowują roczne dziecko i udostępnienie im lokalu w tym czasie było dla nich niezwykle pomocne. Niezwłocznie po zakończeniu przygotowań i ceremonii tj. w dniu 19 września 2009 r., Państwo W. opuścili przedmiotowy lokal i nigdy więcej już w nim nie przebywali. Nabyli oni mieszkanie w M. G.

Odwołująca nadto wyjaśniła, że Jej pobyt w lokalu nr [...] położonym w P. przy ul. [...], nie stanowi naruszenia prawa i nie może być podstawą do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Odwołująca przyznała, że w ostatnim okresie często przebywała w lokalu stanowiącym własność syna. Związane to było z opieką nad nim i pomocą w przystosowaniu go do samodzielnego życia. Syn A. S. jest osobą niepełnosprawną. Ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wydane na stałe. Ma zdiagnozowane porażenie mózgowe. Wynika zeń, że wymaga on częściowej i okresowej pomocy osoby trzeciej przy sprawowaniu funkcji życiowych i społecznych. Mieszkanie położone w P. przy ul. [...] A. S. odziedziczył wskutek przeprowadzonego postępowania spadkowego po matce Odwołującej. Ma on [...] lat i zgodnie z zaleceniami lekarzy specjalistów podejmuje próby usamodzielnienia się. Podczas ostatniej konsultacji ze lekarzem Odwołująca dowiedziała się, że zbliża się okres, kiedy syn będzie gotowy do samodzielności, a Jej rola ograniczy się jedynie do obserwacji jego poczynań i czasowych wizyt w celu wykonania trudniejszych dla niego czynności takich jak pranie, sprzątanie, czy też zadbanie o jego sprawy urzędowe. A. S. nie ma ojca, ani rodzeństwa. Poza Odwołującą nie może na nikogo liczyć. Odziedziczone przez niego mieszkanie stanowi jedyne zabezpieczenie na przyszłość. Syn jest osobą jednostronnie sparaliżowaną, ale chodzącą, wykonującą podstawowe funkcje życiowe jak mycie, ubieranie się, drobne zakupy. Myśli w przyszłości o założeniu rodziny. Jego różne stany emocjonalne powodują, że nawet gdyby Odwołująca chciała z nim zamieszkać (udostępniając osobom trzecim lokal na Os. [...]) jest to niemożliwe, a z medycznego punktu widzenia niewskazane. Odwołująca często odwiedza swego syna, a nawet od czasu do czasu u niego nocuje, co jednak nie oznacza, że tam mieszka i udostępnia osobom trzecim lokal, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Adresowane do Odwołującej zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Poznaniu na Os. [...], zostało błędnie doręczone na ul. [...]. List ten odebrał Jej syn. Odwołująca ze swego mieszkania (na [...]) nigdy się nie wyprowadziła. Jest to jedyne mieszkanie przeze Nią użytkowane i nie posiada żadnych tytułów prawnych do innych lokali czy nieruchomości, w których mogłaby zamieszkać.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. (znak [...], dalej decyzja z [...] marca 2010 r.) Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. (zwany dalej Komendantem Wojewódzkim) utrzymał decyzję z [...] stycznia 2010 r. w mocy.

W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki podkreślił, że organ I instancji bardzo szczegółowo przeprowadził postępowanie. Ustalił, kto przebywa w przedmiotowym lokalu, że są to osoby nieuprawnione, a wszystkie okoliczności wskazały, że osoby przebywające w owym lokalu zamieszkują w nim. Oznacza to, że strona oddała do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część, a dysponent lokalu o fakcie tym nie został poinformowany i nie wydał zgody na taki stan. Organ I instancji ustalił, że Strona w tym czasie przebywała w lokalu mieszkalnym należącym do syna, co sama potwierdziła. Wobec powyższego organ I instancji obowiązany był do wydania decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu (k. 27-28 akt administracyjnych).

D. S. dnia 4 maja 2010 r. złożyła skargę na decyzję z [...] marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA). Skarżąca zarzuciła owej decyzji niezgodność z art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, art. 7 i 77 § 1 kpa, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ja decyzji z 11 stycznia 2010 r.

Motywując sformułowane zarzuty Skarżąca wskazała w szczególności, że ma niepełnosprawnego syna, cierpiącego na dziecięce porażenie mózgowe. Od czasu rozwodu z mężem sama sprawuje opiekę nad synem, przebywając często w należącym doń mieszkaniu znajdującym się w P. przy ul. [...].

Skarżąca w [...] r. rozwiodła się z mężem z uwagi na jego skłonność do nadużywania alkoholu i związane z tym awantury. Po rozwodzie były mąż niejednokrotnie kierował względem Skarżącej groźby i wyzwiska. Część gróźb dotyczyła również spalenia lub zdewastowania spornego mieszkania, z którego były mąż musiał się wyprowadzić. Z uwagi na to Skarżąca nie mogła pozwolić sobie, by sporny lokal pozostawiać bez opieki, szczególnie podczas całodziennej nieobecności. Dlatego też poprosiła sąsiadów, by ci popilnowali mieszkania w tym czasie. Sąsiadami tym byli M. i K. W., których to właśnie dnia 23 września 2009 r. zastał w lokalu na [...] dzielnicowy.

Organy Policji wydające zaskarżoną decyzję same ustaliły, że osoby przebywające w mieszkaniu w dniu 23 września 2009 r. posiadały swe stałe miejsce zamieszkania w Poznaniu. M. W. w sąsiednim bloku - na [...] a K. W. na sąsiednim [...]. W tej sytuacji jest niemożliwe, by rzeczywiście niezbędne dla nich było wynajmowanie bądź stałe korzystanie z innego lokalu. Nawet krótkotrwałego użyczenia swojego lokalu osobom trzecim nie można rozpatrywać przez pryzmat uznania tego za podnajem lub bezpłatne używanie. Niejednokrotnie bowiem powstaje konieczność udostępnienia mieszkania rodzinie lub znajomym ze względu np. na remont ich lokalu, wizytę rodziny lub inne okoliczności życiowe. Traktowanie takich przypadków na równi z podnąjmem prowadziłoby do sytuacji absurdalnych i naruszających obowiązujące przepisy. Organ II instancji nie rozważył właściwie wskazanych okoliczności i poczynił ustalenia niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Organy administracyjne obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy i na podstawie wszechstronnie rozpatrzonego materiału dowodowego okoliczności niniejszej sprawy. Nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy (k. 3-6 akt sądowych).

W odpowiedzi na powyższą skargę Komendant Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentacje zamieszczona w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2010 r. (k. 21-22 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć w części z innych względów, niż w niej podniesione.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

WSA ustalił, że D. S. jest emerytowanym policjantem. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1983 r. Komendant Wojewódzki Milicji Obywatelskiej w P., na podstawie zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy MO (Dz. Urz. MSW 1974 r., nr 6, poz. 20) przydzielił Skarżącej – wówczas milicjantowi w służbie - mieszkanie funkcyjne w Poznaniu na Os. [...] (k. 1 akt administracyjnych; k. 94-95 akt sądowych). Na skutek podjętych przez dzielnicowego w dniu 23 września 2009 r. czynności sprawdzających ustalono, że w lokalu mieszkalnym Skarżącej przebywali M. W., K. W. oraz urodzony [...] czerwca 2008 r. M. W. syn K. M. W. i K. W. oświadczyli, że opiekują się mieszkaniem należącym do Skarżącej, która obecnie mieszka w Poznaniu przy ul. [...] (k. 3 akt administracyjnych). Podjęte w dniu 10 listopada 2009 r. czynności sprawdzające wykazały, że Skarżąca przebywa w lokalu mieszkalnym położonym w Poznaniu przy ul. [...], stanowiącym własność jej syna, A. S. (k. 6, akt administracyjnych).

Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie: odpisu decyzji nr [...] z dnia 30 marca 1983 r.; odpisu notatki służbowej dzielnicowego M. N. z dnia 23 września 2009 r.; informacji Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji [...] z dnia 10 listopada 2009 r.; raportu sierż. M. Ł. z dnia 22 października 2009 r.; odpisu wyciągu z akt osobowych D. S. Sąd dał wiarę tym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie nasunęły one wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z - odpowiednio- art. 244 i 245, 252, 253 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32, 33; postanowienie SN z 27.1.2006 r.- III CK 369/05- OSNC 11/06/187).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. (t.j. Dz. U. 8/04/67 ze zm.- dalej ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji) – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów,...w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88 ust. 1 uPol). Należy przyjąć, że prawo to zostało skonkretyzowane w dalszych przepisach ustawy i obejmuje szereg różnych uprawnień mających na celu umożliwienie funkcjonariuszom Policji zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 października 2008 r., U 4/08, OTK-A 8/08/141, dalej wyrok TK U 4/08), uprawnienia zawarte w rozdziale 8 ustawy o Policji służą nie tylko ochronie interesów funkcjonariuszy, ale również realizacji interesów ogólnospołecznych. Przyznane uprawnienia umożliwiają pogodzenie interesów funkcjonariuszy z potrzebami służby. Stanowią one ważny instrument zapewniający realizację zadań publicznych nałożonych na tę formację. Celem rozważanych uprawnień jest bowiem zapewnienie dyspozycyjności funkcjonariuszy Policji i ułatwienie organom władzy publicznej przenoszenia ich z miejscowości do miejscowości, stosownie do bieżących potrzeb w zakresie ochrony bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego. Jednocześnie w art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji jednoznacznie postanowiono, że należy wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w stosunku do zajmującego lokal policjanta, gdy podnajmuje on albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część. Prawo do lokalu służbowego ma z istoty swej gwarantować odpowiednie warunki lokalowe dla osób, które pełniły służbę w Policji, a także dla członków ich rodzin. Prawo to charakteryzuje się jednak daleko idącymi ograniczeniami w zakresie możliwości dysponowania lokalem służbowym. Wśród tych ograniczeń mieści się zakaz podnajmowania albo oddawania do bezpłatnego użytkowania lokalu lub jego części. Wyrażający ten zakaz art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Oznacza to, że stwierdzenie faktu podnajmowania lokalu służbowego obliguje organ administracji publicznej do wydania decyzji zobowiązującej do opróżnienia lokalu mieszkalnego, niezależnie od innych okoliczności sprawy, które nie zostały uwzględnione przez ustawodawcę (wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., I OSK 499/10, baza orzeczeń NSA).

Okoliczności podnoszone przez Skarżącą, dotyczące Jej stanu zdrowia i stanu zdrowia Jej niepełnosprawnego syna, nie mają znaczenia z punktu widzenia materialnoprawnego. Skoro emeryt policyjny zachowuje prawo do lokalu mieszkalnego na koszt podatnika (lokale mieszkalne pozostają bowiem w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych – art. 90 ust. 1 uPol – i tak zajętego lokalu organy podległe MSW nie mogą przydzielić np. funkcjonariuszom służby stałej - art. 88 ust. 1 uPol), to tylko pod warunkiem, że rzeczywiści lokal ów stanowi dlań centrum spraw życiowych i nie podnajmuje on lokalu ani nie oddaje lokalu do bezpłatnego używania (art. 95 ust. 2 pkt 1 uPol).

Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). W doktrynie trafnie wskazuje się, że obowiązki organu w postępowaniu administracyjnym są analogiczne do obowiązków Sądu cywilnego (Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" W. Pr. 1999 r. s. 297 uw. 7d), działającego w oparciu o kpc sprzed kolejnych nowelizacji po 1996 r., ograniczających zasadę prawdy materialnej i obowiązek działania Sądu powszechnego z urzędu w postępowaniu cywilnym.

Wbrew ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził postępowania "bardzo szczegółowo" (s. 3 decyzji z 24 marca 2010 r.). W piśmie z 19 października 2009 r. do Komendanta Komisariatu Policji [...], Naczelnik Wydziału Finansów, Zaopatrzenia, Łączności i Informatyki KMP w P. nakazywał w szczególności ustalić "czy w lokalu tym przebywa Pani D. S.-A., jeżeli tak to proszę o sprawdzenie od jakiego okresu tam przebywa i z kim zamieszkuje we wskazanym lokalu?" (k. 6 akt administracyjnych). Raport sierż. M. Ł. nie przynosi w tej materii weryfikowalnych wiadomości, bowiem sformułowanie "D. S.-A. zamieszkuje od dłuższego czasu w innym lokalu na ul. [...]", a informacja z 10 listopada 2009 r. Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji [...] zdaje się nie mieć słowa "od" poprzedzającego słowa "stycznia 2008 r.", lecz nie wskazuje źródła tej informacji (k. 6, 7 akt administracyjnych). Brak informacji, wskazujących na to, od jak dawna w lokalu nr [...] na Os. [...] zamieszkiwali M. i K. małż. W. wraz z synem, na jakich zasadach i czy lokal ten stanowił Ich centrum spraw życiowych (k. 3 akt administracyjnych).

Ustawodawca nakazuje ustalić, czy lokal mieszkalny przydzielony policjantowi (emerytowi policyjnemu) ów podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal (art. 95 ust. 2 pkt 1 uPol). Skarżąca podniosła, że przydzielonego lokalu nie wynajmowała, nie oddawała do bezpłatnego używania i nie wyprowadziła się zeń (k. 14, 21 akt administracyjnych). Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala owych twierdzeń skutecznie podważyć. W decyzjach obu instancji brak ustaleń w tej materii, brak oceny dowodów i brak rozważań w zakresie subsumcji.

Dla wydania decyzji o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu wymagane jest wszakże uprzednie stwierdzenie zaistnienia przesłanek z art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji. Winno ono nastąpić w oparciu o rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy, z którego w sposób jednoznaczny wynikałoby, że określone mieszkanie przyznane policjantowi (do którego prawo zachował emeryt policyjny) rzeczywiście zostało oddane przez niego w podnajem albo też do bezpłatnego używania. O ile bowiem ustawodawca ze wskazanych powyżej względów zdecydował się na przyznanie danej grupie społecznej – w tym przypadku funkcjonariuszom policji – określonego uprawnienia, o tyle nie można zapominać o tym, że to publiczne prawo podmiotowe zostało przyznane jego adresatom w określonym celu, a nie do dowolnego korzystania z niego. Celem tym jest zapewnienie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszom Policji, tak by mogli oni w sposób niczym niezakłócony wypełniać swe obowiązki, którymi są zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji służba społeczeństwu oraz ochrona bezpieczeństwa ludzi, a nadto utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W szczególności należy podnieść, że krótkotrwałe, grzecznościowe oddanie lokalu bądź jego części innej osobie (precarium), różni się od użyczenia. Władztwo prekaryjne występuje najczęściej w sytuacjach, gdy jedna osoba drugiej chce wyświadczyć przysługę, kierując się grzecznością lub względami humanitarnymi (np. osoba zajmująca lokal mieszkalny udziela gościny innej osobie w związku z odwiedzinami). W życiu najczęściej stosunek taki powstaje między gospodarzem a jego gośćmi. Precarium jest instytucją pod wieloma względami zbliżoną do użyczenia (art. 710 kc); także zakłada bezpłatność korzystania z cudzej rzeczy. Różnica polega na tym, że w wypadku precarium nie powstaje między zainteresowanymi żaden stosunek prawny, w przypadku zaś użyczenia istnieje zobowiązanie. Jedną z okoliczności, która tę rzecz umożliwia, jest czas trwania bezpłatnego korzystania z rzeczy, stosunki grzecznościowe mają bowiem przejściowy charakter (orz. SN z 1.9.1985 r., I CR 745/58, OSPiKA 7-8, 1959 poz. 205 z glosą J. Góreckiego s. 411 i J. Ignatowicza, OSPiKA 4, 1960 poz. 105 s. 234; J. Ignatowicz w: "Kodeks cywilny komentarz" W.Pr. 1972 t. 1 s. 777-778 uw 2 do art. 338; J. Krzyżanowski tamże t. 2 s. 1505-1506 uw. 2 do art. 710; J. Gudowski w: "Komentarz do Kodeksu cywilnego" Zobowiązania t. 2 LexisNexis 2009 s. 455-456 uw. 6).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej w prawidłowy sposób ustaliły, że w mieszkaniu Skarżącej, przyznanym jej jako funkcjonariuszowi policji, przebywają osoby dla Niej obce (M. W., K. W., małoletni M. W.). Sama Skarżąca przebywała w tym czasie w mieszkaniu swego syna, znajdującym się w P. przy ul. [...]. Żaden z dowodów nie pozwala jednak ustalić, jak długo stan taki trwał i w oparciu o jakie zasady M. W., K. W. i ich małoletni syn M. W., korzystali z owego lokalu. Trafnie Skarżąca wskazuje, że Komendant Miejski ustalił, że M. W. zamieszkała na stałe w P. na Os. [...], a jej mąż K. W. w P. na Os. [...], choć ustalenie to mogło wynikać jedynie z notoryjnego określania przez policjantów miejsca stałego zameldowania (k. 3 akt administracyjnych). Dysponując tym zasobem wiedzy, organy administracji działając na podstawie art. 7 i 77 § 1 kpa winny były w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy, by na tej podstawie dojść do przekonania, czy Skarżąca rzeczywiście podnajmowała albo oddała do bezpłatnego używania przydzielony Jej lokal mieszkalny. W niniejszej sprawie było to o tyle istotne, że Skarżąca przedstawiła szereg okoliczności świadczących o tym, że w rzeczywistości cały czas mieszka Ona w przydzielonym Jej lokalu mieszkalnym, a przebywanie w nim obcych dlań osób (z notatki służbowej z 23 września 2009 r. wynika, że Państwo W. określili Skarżącą jako swą "ciocię" – k. 3 akt administracyjnych) było incydentalne, gdyż następnego dnia mieli oni zawrzeć związek małżeński (ksiądz z parafii M. B. w P. zaświadczył natomiast, że Państwo W. zawarli związek małżeński w dniu [...] września 2009 r. – zatem 4 dni przed wizytą dzielnicowego w owym lokalu; k. 20, 3 akt administracyjnych). Organy administracji publicznej w żaden sposób nie odniosły się do wersji wydarzeń przedstawionej przez Skarżącą, opierając się jedynie na tym, że nie zastano Jej dnia 23 września 2009 r. w mieszkaniu na Os. [...]. Ustalenie to winno stanowić dopiero początek dalszych pogłębionych dociekań stanu faktycznego sprawy. W szczególności nieodzowne było w tej sytuacji przesłuchanie w charakterze świadków: M. W., K. W., M. N., M. Ł. Nie przeprowadzenie owych dowodów, brak starannej i pogłębionej oceny dowodów, zaprezentowanej w uzasadnieniu decyzji, stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80. art. 107 § 1 pkt 1 i 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

Z tego powodu Sąd w punkcie I wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję z [...] marca 2010 r. (nr [...]) i poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2010 r. (nr [...]).

Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę winien na podstawie art. 7 i 77 § 1 kpa w rzetelny i pogłębiony sposób ustalić stan faktyczny sprawy. W tym celu Komendant Miejski winien ustalić, czy lokal na Os. [...] stanowił i stanowi centrum spraw życiowych Skarżącej, a jeżeli nie, to od jak dawna; czy lokal ten zamieszkują bądź zamieszkiwali M. W., K. W. i małoletni M. W., w jakim okresie i na jakich zasadach. Pomocne w tym celu może być postępowanie dowodowe adekwatne do działań, podejmowanych przez Sądy powszechne przy ustalaniu faktów istotnych dla rozstrzygania o roszczeniu z art. 691 kc. W tym celu Komendant Miejski winien przesłuchać w charakterze świadków osoby wyżej wskazane i najbliższych sąsiadów lokalu nr [...] w bloku na Os. [...] dla ustalenia zamieszkiwania w lokalu nr [...] Skarżącej albo innych osób oraz mieszkańców bloku znajdującego się w P. przy ul. [...], gdzie mieszka syn Skarżącej, na okoliczność faktycznego zamieszkiwania z nim D. S. Organy winny także zwrócić się z pisemnym zapytaniem do podmiotów dostarczających do mieszkania znajdującego się w Poznaniu na Os. [...] wodę, gaz i prąd dla ustalenia ilości poboru tych mediów w okresie ostatnich trzech lat i w chwili obecnej; kto był wskazany płatnikiem ceny mediów, kto faktycznie tych płatności dokonywał, kto odbierał korespondencję – w tym roznoszoną przez administrację budynku. Jeżeli w tym lokalu mieszkalnym znajduje się łącze telefoniczne lub internetowe, należy ustalić, kto faktycznie uiszczał opłaty za wskazane media. Należy również poczynić ustalenia odnośnie tego, czy Skarżąca rzeczywiście realizowała i nadal realizuje swe potrzeby mieszkaniowe na Os. [...]. W tym celu mieszkanie to winno być kilkakrotnie kontrolowane przez wizyty dzielnicowego. Należy sprawdzić, czy i w jaki sposób mieszkańcy tego bloku ponoszą koszty utrzymania zieleni, placu zabaw oraz wywozu śmieci. Z informacji znanych Sądowi z urzędu (art. 106 § 4 ppsa) wynika bowiem, że opłaty te bywają dzielone proporcjonalnie do liczby zamieszkujących poszczególne lokale osób.

Dopiero rzetelne poczynienie powyższych ustaleń stanu faktycznego sprawy pozwoli organom administracji publicznej na dokonanie ustaleń istotnych dla aktu subsumcji w oparciu o art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji.

Należy nadto dopowiedzieć, że wszelka korespondencja w niniejszym postępowaniu winna być kierowana na adres zameldowania Strony, tj. Os. [...]. Organy administracji publicznej winny pouczyć Skarżącą, że stosownie do art. 41 § 1 i 2 kpa ciąży na niej obowiązek poinformowania organu o każdej zmianie swego adresu.

W pkt 2 wyroku Sąd działając na zasadzie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32).