Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1744/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. S.R.L. z siedzibą w B. Rumunia na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. SRL od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorstwo kary pieniężnej w wysokości 8.800 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 6 ust. 1 umowy sporządzonej w Bukareszcie dnia 29 stycznia 1968 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Socjalistycznej Republiki Rumunii o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z 2003r., Nr 4, poz. 38), art. 10 ust.1 lit. d i e oświadczenia rządowego z dnia 30 sierpnia 1999r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy (Dz.U. z 1999r., Nr 94, poz. 1087), art.28 ust.1, art.92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art.31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879) oraz lp.1.2, lp.2.7 i lp.1.7 załącznika do w/w ustawy o transporcie drogowym.

Podstawę faktyczną decyzji stanowiły ustalenia kontroli inspektorów Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] dokonane w dniu [...] lutego 2006 r., kiedy w miejscowości K. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez załogę kierowców: P. O. oraz M. I. Dopuszczalna masa całkowita naczepy wynosiła 35 ton. W toku kontroli ustalono, iż strona M. SRL pojazdem tym wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy - przewóz ładunku o masie 6964 kg z Rumuni na Litwę w tranzycie przez Polskę.

Stwierdzono:

1. Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Kierowcy nie okazali do kontroli wykresówek z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadzili pojazd ani zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w tym dniu;

2. Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Okazane do kontroli zezwolenie nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w przewozie tranzytowym nie zostało wypełnione w części dotyczącej numeru rejestracyjnego ciągnika oraz daty pierwszego przekroczenia granicy Polski. W ocenie organu zezwolenie niezawierające wymienionych danych jest dokumentem nieważnym, co wynika z objaśnienia umieszczonego na rewersie samego zezwolenia.

3. Nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegało na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Analiza zapisów samoczynnych na wykresówce Pana M. I. z dnia [...].02.2006r., [...].02.2006r. oraz [...].02.2006r. wykazała nieprawidłowe operowanie selektorem. Kierowca jadąc w załodze, w miejscu drugiego kierowcy rejestrował odpoczynek zamiast dyspozycji.

Kara pieniężna w łącznej wysokości 8.800 złotych nałożona decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] na M. SRL obejmowała:

500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia;

300 złotych za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych (selektorem).

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podnosił, iż organ naruszył zasady procedury administracyjnej poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zarzucał również brak tłumacza języka rumuńskiego podczas dokonywania czynności kontrolnych, co spowodowało, iż kierowcy nie mieli możliwości rozumienia stawianych im zarzutów oraz złożenia wyjaśnień. Strona nie miała żadnych możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz pozbawiona został możliwości zgłoszenia jakichkolwiek żądań.

Odwołujący zarzucił organowi również naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, albowiem ten nałożył karę pieniężną na podstawie lp. 2.7 załącznika do ustawy (powołanego w decyzji I instancji), podczas gdy skarżący nie wykonuje transportu drogowego na potrzeby własne. Strona twierdziła ponadto, iż przed przeprowadzeniem kontroli wszystkie rubryki w zezwoleniu były wypełnione.

Rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazywał, że zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może być udzielone na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego (art. 28 ust.2).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 umowy sporządzonej w Bukareszcie dnia 29 stycznia 1968 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Socjalistycznej Republiki Rumunii o międzynarodowych przewozach drogowych przewozy, ładunków pojazdami samochodowymi wykonywane są na podstawie zezwoleń właściwych organów Umawiających się Stron. Na każdy pojazd samochodowy z przyczepą lub bez przyczepy wymagane jest zezwolenie, które należy okazywać na żądanie organów kontrolnych (art. 6 ust.2).

Zgodnie z art.10 ust.1 lit. d oświadczenia rządowego z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy członkowie załogi muszą zawsze mieć ze sobą i być w stanie przedstawić do kontroli wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadzili pojazd, muszą zapewnić prawidłowe włączenie i obsługę przyrządu kontrolnego (art. 10 ust. 1 lit. e w/w oświadczenia), przy czym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządu (art.10 załącznika nr 1 do w/w oświadczenia).

Organ odwoławczy wskazywał, że art. 31 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców zobowiązuje kierowcę, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu (...) do przedstawienia, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli zaświadczenia, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres którego dotyczy, wskazanie przyczyny nie posiadania wykresówek (...), miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa wyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego (art. 31 ust. 2 w/w ustawy).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Organ odwoławczy podnosił, że konsekwencją niedopełnienia tych obowiązków jest art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiący, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów o czasie pracy kierowców lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej:

- lp.1.7 załącznika sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 złotych wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

- lp.2.7 w/w załącznika sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia;

- lp.11.2 pkt 4 w/w załącznika sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych (selektorem) — za każdą wykresówkę.

Jako chybiony ocenił zarzut odwołania, co do naruszenia zasad procedury administracyjnej poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz pozbawienie możliwości zgłoszenia jakichkolwiek żądań wobec tego, że strona miała zapewniony czynny, bezpośredni udział w toku postępowania odwoławczego. Postępowanie kontrolne - pierwszoinstancyjne - było natomiast postępowaniem szczególnym, przeprowadzanym na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Rozróżnienie na postępowania szczególne i ogólne znane jest literaturze przedmiotu i innym regulacjom prawnym, przy czym przyjmuje się, że postępowania szczególne zawierają zazwyczaj mniej korzystne dla strony uprawnienia procesowe (por. np. Polskie Prawo Administracyjne, pod red. J. Służewskiego, s. 215-225, PWN Warszawa 1992 r.). W tym wypadku surogatem czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym jest możliwość zgłoszenia do protokołu z kontroli pisemnych zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną (art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym).

Jako chybiony organ odwoławczy ocenił zarzut naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie lp. 2.7 załącznika do ustawy, podczas gdy skarżący nie wykonuje transportu drogowego na potrzeby własne, skoro w chwili kontroli strona realizowała międzynarodowy transport drogowy. Kierowcy okazali do kontroli nieważne zezwolenie, wobec czego organ kontrolny w oparciu o lp. 2.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego (...) bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Jako niezasadne organ ocenił twierdzenie strony co do tego, że przed przeprowadzeniem kontroli wszystkie rubryki w zezwoleniu były wypełnione. Powoływał się na znajdujące się w aktach sprawy zezwolenie nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w przewozie tranzytowym okazane podczas kontroli, w którym rubryki dotyczące numeru rejestracyjnego ciągnika (3) oraz data pierwszego przekroczenia granicy Polski (5) nie zostały w ogóle wypełnione.

Z pouczenia umieszczonego na rewersie zezwolenia wynika, iż tylko zezwolenie, w którym wypełniono rubryki 2, 3 i 5 jest ważnym dokumentem. Wobec faktu, iż kierowcy nie wypełnili rubryk 3 i 5 organ kontrolny stwierdził, iż okazane zezwolenie nie stanowiło w chwili kontroli ważnego dokumentu.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżacy domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedającej jej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 28 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 6 ust. 1 umowy

sporządzonej w Bukareszcie dnia 29 stycznia 1968 r. pomiędzy Rządem Polskiej

Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Socjalistycznej Republiki Rumunii o

międzynarodowych przewozach drogowych oraz załącznika nr 5 lp. 2.7 do ustawy o

transporcie drogowym - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu,

iż skarżący wykonywał transport drogowy bez ważnego zezwolenia oraz że

posiadane zezwolenie było nieważne z uwagi na niewypełnienie wskazanych w

zaskarżonej decyzji rubryk,

- art. 10 ust. 1 lit. d Umowy AETR wraz z art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o

transporcie drogowym i Ip. 1.7 załącznika nr 5 do tejże ustawy oraz art. 31 ust. 1

ustawy o czasie pracy kierowców - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające

na uznaniu, iż skarżący nie wykonał obowiązku wyposażenia kierowców w

wymagane dokumenty,

- naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 1 lit. e Umowy AETR oraz z art. 92

ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 11.2 załącznika nr 5 do tejże ustawy oraz

art. 10 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców - poprzez ich niewłaściwe

zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący niewłaściwie korzystał z

urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców,

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia

stanu faktycznego oraz naruszenie słusznego interesu skarżącego, a w szczególności

nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności takich, jak to czy kierowcy

wykonywali pracę w dniach poprzedzających kontrolę, czy transport wykonywany jest na potrzeby własne, czy też na rzecz innego podmiotu,

- art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności zaniechanie umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności zaniechanie uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego,

- art. 68 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie protokołu kontroli,

- art. 76 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o dowód nie posiadający waloru dokumentu urzędowego,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w szczególności nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności takich, jak to czy kierowcy wykonywali pracę w dniach poprzedzających kontrolę, czy transport wykonywany jest na potrzeby własne, czy też na rzecz innego podmiotu,

- art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnione okoliczności w sytuacji gdy skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W pierwszej kolejności skarżący podnosił zarzut niezapewnienia mu możliwości czynnego udziału w postępowaniu wobec tego, że kierowcy obecni przy kontroli: P. O. i M. I., nie władali językiem polskim w wystarczającym zakresie. Nie byli oni w stanie zrozumieć treści stawianych im zarzutów, a co za tym idzie nie mogli składać wyjaśnień ani wniosków co do sposobu prowadzenia kontroli. Zatem ich zastrzeżenia nie mogły być zgłoszone wobec niezrozumienia treści protokołu i braku znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym podjęcie obrony przed zarzutami kontrolujących. W rubryce "podpis osoby kontrolowanej" widnieje tylko jeden podpis, a nie ma podpisu drugiego z kontrolowanych kierowców i brak ten nie został omówiony. Zatem jeden z kierowców został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu, czym naruszono art. 68 § 2 k.p.a. protokół kontroli nie może stanowić dowodu w sprawie. Art. 76 § 1 k.p.a. stwierdza, iż dokument urzędowy musi być sporządzony w przepisanej formie, która nie została zachowana. Protokół stracił walor dokumentu urzędowego.

Wskazał także, że złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli przez kierowcę nie może zastępować umożliwienia stronie działania w sprawie. Kierowcy są bowiem wyłącznie pracownikami strony, a w postępowaniu powinna brać udział strona reprezentowana przez swój organ. Zatem tylko umożliwienie działania temu organowi, będzie spełniało wymóg zapewnienia stronie czynnego udziału w toku

postępowania.

W ocenie skarżącego brak możliwości porozumienia się ze stroną uniemożliwił wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy naruszono art. 77 § 1 k.p.a. Okoliczności faktyczne opisane w protokole nie mogą być uznane za udowodnione, gdyż strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonej kontroli. Odmienne stanowisko prowadzi do naruszenia art. 81 k.p.a.

W rezultacie naruszono szereg podstawowych zasad postępowania a w szczególności zasadę prawdy materialnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zawartą w art. 7 k.p.a., gdyż organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, uniemożliwiając działanie skarżącemu. Pominięto zupełnie słuszny interes strony w zakresie pełnego i świadomego uczestnictwa w postępowaniu. Wobec niewystąpienia przesłanek z art. 10 § 2 k.p.a. naruszona została również zasada czynnego udziału stron w postępowaniu wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. Organy administracyjne nie umożliwiły bowiem wypowiedzenia się przez skarżącego co do zebranego materiału dowodowego.

Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nietrafny uznał skarżący przede wszystkim zarzut, iż wykonywał transport bez zezwolenia, bowiem stosowne zezwolenie zostało okazane podczas kontroli. Twierdził, że przed przeprowadzeniem kontroli i sporządzeniem protokołu wszystkie rubryki w zezwoleniu były wypełnione. Wskazał, że zawarte w zezwoleniu pouczenie dotyczące konieczności wypełnienia rubryk 2, 3 i 5 nie wskazuje z jaką chwilą ich wypełnienie musi nastąpić, lecz wynika z niego jedynie, że do czasu ich wypełnienia zezwolenie jest nieważne. A contrario od chwili wypełnienia zezwolenie jest ważne. W pouczeniu nie została wskazana podstawa prawna, zgodnie z którą brak wypełnienia określonych rubryk skutkować mógłby nieważnością zezwolenia. Taka sankcja mogłaby wynikać jedynie z przepisów ustawy, nie zaś z samej treści druku zezwolenia. Nie można zatem uznać, iż zezwolenie jest nieważne.

Podniósł również, iż załącznik nr 5 do ustawy o transporcie drogowym w Ip. 2.7 wskazuje, iż karę można wymierzyć w razie wykonywania transportu bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Kierowcy zezwolenie w pojeździe posiadali.

Twierdził, że nieuzasadnione jest zrównanie sytuacji kierowców, którzy nie

posiadają w ogóle zezwolenia z kierowcami, którzy zezwolenie posiadają, lecz według organu zawiera ono braki. Brak taki można bowiem uzupełnić.

Z drugiej strony skarżący wywodził, że wobec wykazanej wadliwości protokołu, który jest podstawą decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie ma dowodów świadczących o tym, iż rubryki nr 3 i 5 zostały wypełnione po przeprowadzeniu kontroli. Ustalenia te pozostały poza zainteresowaniem organów administracyjnych, a w szczególności organu II instancji, który pominął zupełnie zarzuty podniesione w tym zakresie przez skarżącego w odwołaniu od decyzji.

Ponadto skarżący podnosił, iż obaj kierowcy przebywali na urlopie w tygodniu poprzedającym tydzień, w którym prowadzili pojazd i niemożliwe było okazanie wykresówek za żądany okres. Kierowcy posiadali dowody na to, iż na urlopie przebywali. Nie mogli oni jednak porozumieć się z kontrolującymi z racji nieznajomości języka polskiego.

W ocenie skrżącego nieprawidłowości przy ustalaniu stanu faktycznego doprowadziły do naruszenia art. 10 ust. 1 lit d Umowy AETR i art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz Ip. 1.7 załącznika nr 5 ustawy o transporcie drogowym.

Nie zgodził się również z zarzutem, iż w urządzeniu rejestrującym czas pracy kierowców nieprawidłowo operowano selektorem. Kierowca jadący w załodze w miejscu drugiego kierowcy słusznie rejestrował odpoczynek bowiem kierowca nie pozostawał do dyspozycji pracodawcy w tym czasie. Nie miał obowiązku pozostawiania w gotowości do rozpoczęcia albo kontynuowania prowadzenia pojazdu. Odmienna ocena dokonana przez organ stanowi naruszenie art.10 ust.1 ustawy o czasie pracy kierowców i Ip. 11.2 załącznika nr 5 do tejże ustawy oraz art. 10 ust. 1 lit e Umowy AETR.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wskazywał, że zarzuty proceduralne w świetle ustalonego stanu faktycznego nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Obowiązek kierowców w zakresie obsługiwania przełączników umożliwiających osobną i wyraźną rejestrację czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności oraz przerw w pracy i okresów dziennego wypoczynku określa art. 15 ust. 3 tired drugie rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Konsekwencja nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) w postaci kary pieniężnej wynika z lp. 11. 2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, stosownie do art. 92 ust. 1 tej ustawy.

Nie ma także wątpliwości co do obowiązku kierowcy okazania na żądanie uprawnionego funkcjonariusza służb kontrolnych wykresówek za bieżący tydzień i w każdym wypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem – wynikającym z art. 15 ust. 7 w/wym. rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85. Natomiast kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu, albo w określonych dniach prowadził pojazd do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Brak wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty skutkuje nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w lp. 1.7 załącznika w związku z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, przy czym Sąd miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy p.p.s.a., która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani takiego naruszenia procedury administracyjnej, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nawet nie wskazuje okoliczności, które w rozumieniu art. 145 § 1 p.s.a. uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji odwoławczej z obrotu prawnego. Takim dowodem nie jest - uzupełnione po kontroli – w zakresie rubryk 2, 3 i 5 zezwolenie. Całkowicie bowiem gołosłowne i niepoparte jakimkolwiek dowodem jest twierdzenie, że w tak wypełnionej formie dokument został okazany w dacie kontroli drogowej. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem nie tylko protokół kontroli podpisany przez jednego z kierowców, ale i sporządzone w dniu kontroli kopie dokumentów jakie kierowca okazał – poświadczone za zgodność z oryginałem.

Nawet jeżeli przyjąć za zasadne argumenty co do braku możliwości wypowiedzenia się strony przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej co do zebranych dowodów i materiałów, pozbawienia jej na tym etapie możliwości zgłoszenia jakichkolwiek żądań – to uchybienia te zostały naprawione w postępowaniu odwoławczym, z którego strona w pełni skorzystała, mając możliwości procesowe składania wniosków dowodowych i wyjaśnień przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślić należy, że zarzuty odwołania dotyczyły m.in. nie przesłuchania przez organ "świadków i strony, aby móc ustalić niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne". Odwołanie nie zawiera jednak żadnych formalnych wniosków dowodowych, ani wskazania okoliczności na jakie miałyby być przeprowadzone. W tych okolicznościach zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. są bezpodstawne, natomiast uchybienie zasadzie określonej w art. 10 k.p.a na etapie postępowania przed organem I instancji nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy i w świetle art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. brak jest podstaw by Sąd decyzję uchylił.

Wskazać należy, że w chwili kontroli skarżący, jako przewoźnik zagraniczny w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 16 ustawy o transporcie drogowym, którego pojazd został poddany rutynowej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym - wykonywał przewóz międzynarodowy bez wymaganego zezwolenia.

Na mocy Oświadczenia Rządowego (M.P.03.4.39) z dnia 8 lutego 2002 r. w sprawie zatwierdzenia Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Socjalistycznej Republiki Rumunii o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Bukareszcie dnia 29 stycznia 1968 r. Rada Ministrów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zatwierdziła w dniu 20 marca 1968 r. w/w Umowę, która weszła ona w życie w dniu 31 maja 1968 r. (M.P. z 2003r., Nr 4, poz. 38)

W świetle artykułu 1 ust. 1 każda Umawiająca się Strona przyznała przewoźnikom drugiej Umawiającej się Strony prawo wykonywania przewozów osób i ładunków na swoim terytorium oraz tranzytem przez swoje terytorium pojazdami samochodowymi, zarejestrowanymi na terytorium tej drugiej Umawiającej się Strony, na warunkach ustalonych w niniejszej umowie. Przewozy ładunków pojazdami samochodowymi reguluje art. 6 ust. 1 stanowiący, że wykonywane są na podstawie zezwoleń właściwych organów Umawiających się Stron, przy czym w myśl art. 6 ust. 2 na każdy pojazd samochodowy z przyczepą lub bez przyczepy wymagane jest zezwolenie. Zezwolenie to należy okazywać na żądanie organów kontrolnych.

Inspekcja Transportu Drogowego na mocy art. 48 ustawy o transporcie drogowym powołana została do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3. Do jej szerokiego spectrum zadań należy w myśl art. 50 w/w ustawy m.in. kontrola: dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania warunków w nich określonych (pkt 1); dokumentów przewozowych związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne, o których mowa w art. 1 (pkt 2); przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy (pkt 4), przy czym wykonując te zadania ma prawo do czynności określonych w art. 55 ustawy. W ramach kontroli na drodze ma więc prawo do wstępu do pojazdu, kontroli dokumentów, kontroli karty kierowcy i karty przedsiębiorstwa, kontroli zainstalowanych w pojeździe urządzeń pomiarowo-kontrolnych lub tachografu cyfrowego, kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego, żądania od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli.

Wykonujący transport, w imieniu przedsiębiorcy, kierowcy są przeszkoleni w zakresie obowiązujących zasad wykonywania tej reglamentowanej działalności gospodarczej.

Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony w oparciu o całokształt okazanych kontrolującym inspektorom dokumentów, których kopie sporządzone w dniu kontroli zostały dołączone do protokołu kontroli, stanowiącego dokument urzędowy.

Wbrew wywodom skarżącego protokół ten został podpisany przez jednego z dwóch kierowców i posiada walory dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, przy czym zgodnie z § 3 przepis § 1 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Innymi słowy dokumenty urzędowe mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, związane jest z nimi domniemanie prawdziwości jego treści.

W protokole inspektorzy odnotowali skontrolowanie dokumentu okazanego jako zezwolenie. Okazany dokument nie tylko nie identyfikował tożsamości pojazdu na który ów dokument byłby wydany (poz.3), nie wskazywał daty pierwszego przekroczenia granicy PL (poz.5), ale – co należy podkreślić z urzędu – nie zawierał ani siedziby ani adresu przedsiębiorcy.

Podkreślenia wymaga, że protokół kontroli, potwierdzający ustalenia faktyczne dokonane w czasie kontroli - został podpisany przez kierowcę bez żadnych zastrzeżeń w zakresie jej wyników. Późniejsze wyjaśnienia przedsiębiorcy w odwołaniu, a obecnie w skardze, kwestionowanie protokołu z tego powodu, że kierowca nie znał języka polskiego pozostaje w sprzeczności z tym protokołem, bowiem nie było przeszkód, by kierowca składając podpis poczynił adnotacje co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń czy wyraził inne zastrzeżenia do kontroli – także w swoim języku ojczystym.

W tej sytuacji organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszystkie dane na druku zezwolenia w poz. 3 i 5, jak i poz. 2 zostały wpisane przez stronę dopiero po kontroli i tak uzupełnione zezwolenie załączone zostało do odwołania. Sąd nie podziela odmiennej oceny prawnej dowolnie podanego przez stronę stanu faktycznego.

Odnośnie zakwestionowanego w skardze zapisu na odwrocie zezwolenia (jako postanowienie), co do jego nieważności w wypadku niewypełnienia rubryk 2, 3, 5 podnieść należy, ze zgodnie z rozdziałem 6 rezolucji EKMT CEMT (2001)9/FINAL INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z KONTYNGENTU ZEZWOLEŃ TRANSPORTOWYCH ECMT DLA URZĘDÓW ORAZ DYSPONENTÓW przyjętej na Zgromadzeniu Ministrów w Lizbonie w dniach 19-30 maja 2001 r. zezwolenia są uważane za nieważne, jeśli nie zawierają zapisów nie budzących wątpliwości m.in. co do nazwy lub nazwy handlowej (name or busines name) oraz pełnego adresu przedsiębiorstwa transportowego.

Już z powyższego należy wyprowadzić wniosek, że zezwolenie jest identyfikowane z konkretnym przedsiębiorcą jak i pojazdem wykonującym przewóz. Innymi słowy jest przypisane do konkretnego pojazdu, którego identyfikacja jest możliwa jedynie w sytuacji podania jego numeru rejestracyjnego. Potwierdza to również treść tego dokumentu, w której wprowadzono do wypełnienia rubryki mające stosownie oznaczać "numer rejestracyjny sam.cięż. / ciągnika", czy datę pierwszego przekroczenia granicy Polski.

Wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej i mówi o tym zapis ustawy o transporcie drogowym w art. 28 ust. 1 ustawy o. Poza sporem pozostaje, że zezwolenie nie jest dokumentem in blanco, lecz jako dokument urzędowy określa zarówno uprawniony podmiot jak i przedmiot reglamentowanej działalności i w związku z tym posiada stosowne rubryki do wypełnienia.

Obowiązek okazania podczas kontroli drogowej zezwolenia jak i innych enumeratywnie wymienionych dokumentów wynika wprost z art. 87 ust. 1 i ust. 2a ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten stanowi, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Nieprzekonywujące jest tłumaczenie skarżącego co do faktu, że kierowcy nie okazując wykresówek - posiadali dowody na to, że przebywali na urlopie i że brak tłumacza uniemożliwił im okazanie tego dowodu. Podnieść należy, że skarżący jest profesjonalnym przewoźnikiem i jest mu znany obowiązek posiadania i okazania zaświadczenia w przypadku braku wykresówek. Kierowcy skarżącego obowiązani byli do okazania inspektorom wszystkich wymaganych dokumentów w chwili kontroli, przy czym pracodawca wystawia i wręcza kierowcy zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Obowiązek okazania tego dokumentu wynika wprost z cytowanego wyżej art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiącym, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Norma ta koreluje z art. 15 ust. 7 rozporządzenia EWG nr 3821/85, bowiem na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Obowiązek ten znajduje oparcie w art.10 ust.1 lit. d oświadczenia rządowego z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy (Dz.U.99.94.1087) członkowie załogi muszą zawsze mieć ze sobą i być w stanie przedstawić do kontroli wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadzili pojazd, muszą zapewnić prawidłowe włączenie i obsługę przyrządu kontrolnego (art.10 ust. 1 lit. E).

Zgodnie z powołanym wyżej art. 31 ust 1 ustawy o czasie pracy kierowców - kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Ust. 2 tego przepisu jednoznacznie stanowi, że zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Ustawodawca wyraźnie w art. 87 ust. 3 ustawy nałożył na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane prawem dokumenty.

Brak w chwili kontroli dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu stanowił naruszenie wskazanej w decyzji podstawy materialnoprawnej i uzasadniał nałożenie kary pieniężnej.

Wskazać także należy, że pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Uzasadnienie znalazła zatem podstawa odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie obowiązku kierowców w zakresie obsługiwania przełączników umożliwiających osobną i wyraźną rejestrację czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności oraz przerw w pracy i okresów dziennego wypoczynku wynikającego z art. 15 ust. 3 tired drugie rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Podnieść należy, że strona w odwołaniu nie zakwestionowała ustaleń w zakresie nieprawidłowo działającego przyrządu kontrolnego - przełącznika grup czasowych. Odmienna ocena zawarta w skardze nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.

Norma ustawowa art. 92 ust.1 cytowanej ustawy przyjmuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy, co podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia – zgodnie z ust. 4 art.92 - określa załącznik do ustawy. Z tego względu organ prawidłowo zastosował przyjęte stawki.

Nadmienić należy, że skarżący kwestionował zasadę swojej odpowiedzialności, nie kwestionował przyjętych stawek co do ich wysokości za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Obowiązek przestrzegania norm prawa europejskiego wynika z wdrożenia dyrektyw Wspólnot Europejskich do ustawy o transporcie drogowym, m.in. dyrektywy 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988).

Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zatem w dacie naruszenia prawa wspólnotowego organ mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w zw. z lp.1.2, lp.2.7 i lp.1.7 załącznika do w/w ustawy o transporcie drogowym.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procesowych w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).