Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1743/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2b pkt 2 , art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 10 października 2022 r. nr GKII.7221.72.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2022 r. znak: GKII.7221.72.2022 Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach uchylił w całości decyzję Starosty [...] (dalej "organ pierwszej instancji") z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: [...] dokonującą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz umorzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.".) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.; dalej "p.g.i.k.").

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r. dokonał aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obręb Z. w jednostce ewidencyjnej Z. poprzez: 1) ujawnienie działki nr 1 o pow. 0,0070 ha (Ł III) od strony zachodniej działki nr 2 zgodnie z archiwalną mapą analogową; 2) wpisanie jako właściciela działki nr 1 – właściciel nieustalony; 3) przywrócenie granic działki nr 2 sprzed modernizacji. Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 104 i 107 k.p.a. oraz art. 7d pkt 1 lit. a tiret pierwszy oraz art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 15 marca 2022 r. W. D. (dalej: "skarżący") wystąpił o wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie przywrócenia granic działki nr 2 położonej w Z., zgodnie z mapą ewidencyjną stanowiącą załącznik nr 1 do wniosku. Ponadto o nadanie numeru geodezyjnego nieoznaczonej działce tj. obszarowi, który jest objęty graficzną częścią operatu ewidencji gruntów i budynków. Wniosek skarżącego został rozpatrzony jako żądanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Organ pierwszej instancji ustalił, że w latach 2002-2005 przeprowadzono modernizację operatu ewidencji dla obrębu Z. Ogłoszenie w sprawie operatu opisowo-kartograficznego zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. Skarżący nie wniósł zarzutów do projektu opisowo-kartograficznego. Dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Skarżący w swym żądaniu zakwestionował wprowadzoną modernizację gruntów domagając się przywrócenia granic działki nr 2 sprzed modernizacji. Nieoznaczona numerem ewidencyjnym nieruchomość była bowiem wykorzystywana przez właścicieli działek przyległych wzdłuż drogi (w tym przez skarżącego będącego właścicielem działek nr 3 i 4) jako dojazd do ich nieruchomości. Działka nr 2 objęta księgą wieczystą o numerze [...] stanowi własność P. i A. S. (dalej "uczestnicy postępowania"). Organ pierwszej instancji uznał, że skarżącemu przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. ze względu na nieuregulowany stan prawny objętej wnioskiem nieruchomości przed modernizacją oraz współwładanie tą nieruchomością.

Po przeanalizowaniu całości dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w zakresie działki nr 2 organ pierwszej instancji ustalił, że podczas zakończonej w 2005 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków doszło do błędnego oznaczenia zasięgu tej działki. Bez dokumentów źródłowych, jak również weryfikacji stanu przy modernizacji zostało uregulowane prawo własności działki nieoznaczonej o nieuregulowanym stanie prawnym na rzecz właściciela działki nr 2 pomimo, że obszar ten był i jest nadal we współposiadaniu właścicieli działek przyległych do drogi. Wskutek czego obszar gruntu o nieuregulowanym stanie prawnym, będący we współposiadaniu kilku podmiotów został uregulowany na rzecz jednego właściciela. Skoro zmiana granic działki nr 2 podczas modernizacji została dokonana bez dokumentów źródłowych, jak i bez udokumentowania jej w operacie opisowo-kartograficznym, to należało przywrócić granice działki nr 2 sprzed modernizacji, a działce nieoznaczonej nadać numer ewidencyjny z zapisem właściciel nieustalony.

W odwołaniu od powyższej decyzji uczestnicy postępowania zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania pomimo, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Uczestnicy podnieśli, że wskazane regulacje p.g.i.k. samodzielnie określają krąg podmiotów mających legitymację procesową w inicjowaniu postępowania, którego przedmiotem jest aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Uczestnicy postępowania zarzucili także naruszenie art. 7, art. 77§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności w sprawie niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii stanu prawnego działki nr 2 i działki bez numeru ewidencyjnego.

Decyzją z dnia 10 października 2022 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy") orzekł o uchyleniu zaskarżonej odwołaniem decyzji i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z żądaniem aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wystąpił podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej. Zdaniem organu odwoławczego przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.i.k. wskazują na strony postępowania aktualizacyjnego, stąd też ww. przepisy szczególne wyłączają zastosowanie art. 28 k.p.a. w zakresie określenia podmiotu uprawnionego do wszczęcia postępowania. Zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego wyznaczony jest zatem w sposób autonomiczny i obejmuje właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości (gruntu, budynku), co do której formułowane jest żądanie zaktualizowania w tym zakresie operatu ewidencyjnego. Skarżący nie jest właścicielem działki nr 2. Właścicielami nieruchomości są uczestnicy postępowania na prawach małżeńskiej ustawowej wspólności. Skarżący nie posiada legitymacji procesowej w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji, gdyż nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., ani też nie jest ujawniony jako podmiot władający gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Organ odwoławczy podkreślił, że bez znaczenia dla oceny tej przeszkody są prawne i faktyczne okoliczności sporu oraz zasadność albo bezzasadność zarzutów merytorycznych stawianych przez skarżącego organom ewidencyjnym.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał za wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując, że organ ten winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że w ramach postępowania aktualizacyjnego wszczętego z urzędu istnieje możliwość usunięcia dostrzeżonych błędnych informacji, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane znajdujące się w dokumentacji źródłowej.

Skarżący w skardze na decyzję organu odwoławczego wniósł o jej uchylenie w całości i zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. poprzez uznanie, że nie posiada statusu strony w postępowaniu aktualizacyjnym. Podkreślił, że jako podmiot władający na zasadach samoistnego posiadania gruntem, który w wyniku modernizacji został włączony do działki nr 2, posiada interes prawny w sprawie - niezależnie od tego czy jest podmiotem wskazanym w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia i wyjaśnienia na jakich podstawach proces modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz operat opisowo-kartograficzny należy uznać za prawnie obowiązujące. W skardze skarżący przedstawił chronologicznie jakie były losy prawne działki nr 2, jak przebiegały jej granice i jak kształtowały się wpisy w ewidencji i księdze wieczystej w odniesieniu do tej działki. Dołączył do skargi mapę z dnia 22 listopada 1995 r., szkice z założenia ewidencji gruntów, operat techniczny z 1966 r., oświadczenie z dnia 25 października 2022 r., odpis zwykły księgi wieczystej KW [...] oraz mapę dla celów projektowych.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. jest chybiony. Po pierwsze przepisy p.g.i.k. określają w sposób autonomiczny krąg podmiotów mających legitymację procesową do inicjowania postępowania aktualizacyjnego co oznacza, że przepis art. 28 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Po drugie zakres podmiotowy legitymacji do złożenia wniosku o wszczęcie takiego postępowania dotyczy wyłącznie właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości, co do której formułowane jest żądanie zaktualizowania w tym zakresie operatu ewidencyjnego. Zdaniem organu odwoławczego posiadacz samoistny nie może wszczynać postępowania aktualizacyjnego, jeżeli istnieją dokumenty potwierdzające własność nieruchomości. Legitymację do zainicjowania postępowania w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków posiadają wyłącznie właściciele, a osoby władające na zasadach samoistnego posiadania jedynie w odniesieniu do gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli. W rozpoznawanej sprawie z żądaniem aktualizacji danych odnoszących się do działki ewidencyjnej nr 2 wystąpił skarżący, który nie jest właścicielem tej nieruchomości.

Uczestnicy postępowania w odpowiedzi na skargę wnieśli o jej oddalenie. Podkreślili, że skarżący nie posiada jakiejkolwiek legitymacji procesowej umożliwiającej mu zainicjowanie postępowania w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów dotyczących działki nr 2. Tym samym decyzja organu odwoławczego jest słuszna. Dodatkowo wyjaśnili, że skarżący nigdy nie był współwłaścicielem ani współposiadaczem jakiejkolwiek części nieruchomości nr 2. Uczestnicy ogrodzili działkę nr 2 ogrodzeniem trwałym i zagospodarowali wyłącznie według ich potrzeb. Do odpowiedzi na skargę uczestnicy przedłożyli dokumenty w postaci wyrysów z mapy ewidencyjnej z 2007 r. i na rok 1978, zdjęcie działki nr 2 oraz kopie pism złożonych przez skarżącego w sprawach prowadzonych przed Sądem Rejonowym w Z. pod sygnaturami akt: [...] i [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c p.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na dwa sposoby tj. z urzędu albo na wniosek. Niezależnie od sposobu wszczęcia postępowania aktualizacja informacji może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b p.g.i.k.). Aktualizacja z urzędu przewidziana jest w sytuacji, gdy zmiany informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1-4 p.g.i.k., materiałów zasobu lub z wykrycia błędnych informacji. Aktualizacja na wniosek jest zaś możliwa, gdy z inicjatywą wszczęcia postępowania wystąpią podmioty wymienione w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k.

Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. wskazuje, że chodzi o podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Postępowanie aktualizacyjne może być zatem wszczęte na wniosek, ale tylko oznaczonego kręgu osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. autonomicznie określa krąg podmiotów mających legitymację procesową w inicjowaniu postępowania aktualizacyjnego, co oznacza, że nie ma w tych sprawach zastosowania art. 28 k.p.a. Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. stanowi bowiem lex specialis wobec art. 28 k.p.a., wyłączając ten ostatni jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego (por. wyroki NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r., I OSK 772/19; z dnia 16 kwietnia 2020 r., I OSK 1011/19 oraz z dnia 10 czerwca 2020 r., I OSK 2140/19, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Następnie należy zauważyć, że przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. określając zakres podmiotów legitymowanych do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania aktualizacyjnego odwołuje się do przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., a ponadto wskazuje na władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a pkt 2 in fine). Skutkiem odesłania do art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. jest uznanie, że wniosek o aktualizację informacji w ewidencji gruntów i budynków mogą złożyć właściciele nieruchomości. Ponadto w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli także inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Zaś w odniesieniu do gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Niezależnie jednak od odesłania do art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. w treści art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. wskazano, że wniosek o dokonanie aktualizacji może złożyć władający gruntem na zasadach samoistnego posiadania. Wykładnia językowa normy zawartej w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. prowadzi do wniosku, że do kręgu podmiotów legitymowanych do zainicjowania postępowania aktualizacyjnego zaliczyć należy nie tylko te podmioty, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania, a są wskazane w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. Wniosek o dokonanie aktualizacji może złożyć także każdy inny podmiot będący władającym gruntem na zasadach samoistnego posiadania. Gdyby miało chodzić o posiadaczy samoistnych wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. to dodatkowe wskazanie na osoby władające gruntami na zasadzie samoistnego posiadania zawarte w art. 24 ust. 2a pkt 2 in fine byłoby zbędne.

Z regulacji art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. wynika zatem, że samoistny posiadacz gruntu (działki ewidencyjnej) posiada interes prawny w inicjowaniu postępowania aktualizacyjnego odnoszącego się do tego gruntu. Z wnioskiem o dokonanie aktualizacji może wystąpić zarówno władający na zasadach samoistnego posiadania gruntem o nieustalonym właścicielu, jak i władający na zasadach samoistnego posiadania gruntem o ustalonym właścicielu. Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 in fine tworzy nową autonomiczną podstawę, dającą szczególne uprawnienie podmiotom, które twierdzą, że są samoistnymi posiadaczami i nie są wpisane do rejestru – do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r., I OSK 765/16, opubl. w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, orzekającą o dokonaniu aktualizacji danych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, a po drugie, umorzył wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał bowiem, że skarżącemu nie przysługuje legitymacja procesowa do inicjowania postępowania aktualizacyjnego.

Spór w sprawie sprowadza się do kwestii oceny przysługiwania skarżącemu legitymacji do złożenia wniosku o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a dotyczących działki ewidencyjnej nr 2.

Wskazać należy, że wniosek skarżącego z dnia 15 marca 2022 r. został przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. rozpatrzony jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wniosek ten dotyczył działki ewidencyjnej położonej w jednostce ewidencyjnej Z., w obrębie ewidencyjnym Z. oznaczonej numerem 2. Bezspornym w sprawie jest, że działka oznaczona numerem 2 ma urządzoną księgę wieczystą KW nr [...], a jej właścicielami na prawach małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej są uczestnicy postępowania. Skarżący nie jest zatem właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka 2, nie jest także ujawniony ani w ewidencji gruntów i budynków ani w księdze wieczystej jako podmiot władający tym gruntem na zasadach samoistnego posiadania. Skarżący nie mieści się zatem w katalogu podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., do której to grupy pomiotów odsyła art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. W końcu należy ocenić, czy skarżący jest podmiotem władającym gruntem na zasadzie samoistnego posiadania. Podkreślić przy tym należy, że przymiot strony w postępowaniu aktualizacyjnym mają te podmioty, które są w stanie wykazać się interesem prawnym w zakresie działek ewidencyjnych objętych tym postępowaniem.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący posiadał status osoby władającej działką nr 2 na zasadzie samoistnego posiadania. Co więcej skarżący nie wskazywał w toku postępowania, aby władał działką nr 2 na zasadach samoistnego posiadania. Konsekwentnie powołuje się natomiast na to, że był współposiadaczem obszaru gruntu graniczącego z działką nr 2 o nieuregulowanym stanie prawnym i nieoznaczonym numerze, który - wskutek modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w latach 2002-2005 - został włączony do działki nr 2. Powołuje się także na to, że jest współposiadaczem części obszaru gruntu graniczącego z działką nr 2 o nieuregulowanym stanie prawnym, która nie została włączona do działki nr 2 i aktualnie wraz z działką nr 5 stanowi dojazd do jego nieruchomości. Z okoliczności sprawy wynika, że działka nr 2 jest w całości ogrodzona i zagospodarowana przez jej właścicieli (uczestników postępowania). Sam skarżący, składając wyjaśnienia w toku postępowania, wskazał, że fragment obszaru gruntu graniczącego z działką nr 2 o nieuregulowanym stanie prawnym, który został włączony do działki nr 2 został zagrodzony w 2014 lub 2015 roku. Wskutek czego dojazd do działki stanowiącej jego własność tj. działki nr 3 oraz do działek sąsiednich został znacząco zawężony. Z okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący nie jest posiadaczem samoistnym nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 2.

Wobec powyższego skarżący nie należy do żadnej z kategorii podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. Tym samym nie posiadał legitymacji procesowej do inicjowania postępowania aktualizacyjnego co do informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki nr 2. Dodać należy, że o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, czy też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny i stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której określony podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 14.01.2015 r., I OSK 1751/13, opubl. w CBOSA; wyrok NSA z 26.02.2014 r., II GSK 1916/12, niepubl.).

Interes prawny musi być aktualny na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepis na który powołuje się strona, musi mieć moc obowiązującą i muszą zajść wszystkie przewidziane przez ten przepis okoliczności. Natomiast występująca z roszczeniem osoba musi, ze względu na swoje cechy lub okoliczności, w których się znajduje, należeć do koła osób, których dany przepis dotyczy (W. Klonowiecki, Strona w postępowaniu administracyjnym, Lublin 1938 r., s. 15). Nie można zatem interesu prawnego skarżącego wywodzić z faktu, że był współwładającym czy współposiadaczem obszaru gruntu graniczącego z działką nr 2 o nieuregulowanym stanie prawnym, który w wyniku modernizacji został włączony do działki nr 2. Skarżący ani w dacie wszczęcia postępowania aktualizacyjnego ani w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie należał do żadnej z kategorii podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z kolei zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać aktu załatwiającego sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony zgłosił inicjatywę wszczęcia postępowania (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, opubl. w CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy wobec ustalenia, że skarżący nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. należało uznać, że decyzja organu odwoławczego jest zgodna z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał zawężającej wykładni art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k., jednakże samo rozstrzygnięcie decyzji jest prawidłowe.

Odnosząc się do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać, że skoro postępowanie aktualizacyjne z wniosku skarżącego nie mogło być prowadzone to organ odwoławczy nie miał obowiązku przeprowadzać postępowania wyjaśniającego dotyczącego procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr 2. Dodatkowo należy wskazać, że w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Rolą organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, sporów o granice czy powierzchnie działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2014 r., III SA/Kr 633/14; wyrok WSA w Rzeszowie w z dnia 14 października 2015 r., II SA/Rz 565/15, opubl. w CBOSA).

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.