Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1163/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Miasta G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ przedsatawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1991 r., nr : [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Miasto G. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...].

Z wnioskiem o stwierdzneie niewąznosci ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. wystąpili A. H. oraz S. N.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr : [...] dotycząca nabycia przez Miasto G. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie G. jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], w części obejmującej sprzedany lokal nr [...] przy ul. [...] w G. wraz z przynależnymi temu lokalowi pomieszczeniem, udziałami we współwłasności budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali oraz udziałem w użytkowaniu wieczystym działki gruntu nr [...] - została wydana z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdził nieważność ww. decyzji.

Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] wystąpiło Miasto G. oraz A. B.

W wyniku rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. jest art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność.

Zgodnie z treścią karty inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część ww. decyzji Wojewody [...], Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r., sygn. akt Ns [...], o zasiedzenie nieruchomości opuszczonej, położonej w G. w woj. [...], objętej księga wieczystą KW nr [...] (c.d. [...]), składającej się z pb. [...] oraz pgr. [...] o powierzchni [...] m2, która po II etapie ewidencji gruntów miasta G. otrzymała numerację [...] o powierzchni [...] m2. Następcami prawnymi po byłych właścicielach ww. nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] kwietnia 2002 r., sygn. akt Ns 252/02, są: A. H., Y. R., A. G., S. V., R. B. i S. N. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w G. m.in. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r., sygn. akt [...], i oddalił wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie ww. nieruchomości. Następnie Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...] m.in. oddalił apelację od powyższego wyroku Sądu Rejonowego w G. Skutkiem prawnym wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r., sygn. akt Ns [...], jest fakt, iż Skarb Państwa nigdy nie nabył prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Zatem w dniu komunalizacji tj. na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność osób fizycznych, co stanowi rażące naruszenie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i jest podstawą do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody Nowosądeckiego na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W końcowej części uzsadnienie organ nadzoru odniósł się również do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym wniosku o zawieszenie postępowaniam, gdyż aktualnie jest prowadzone postępowanie przez Sąd Rejonowy w Gorlicach o zasiedzenie przez Gminę G. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w dobrej wierze, najpóźniej z dniem [...] lipca 2011 r., uznając za za pozostające bez związku z przedmiotową sprawą. Dalej podniósł, że jego obowiązkiem było również odniesienie się do przesłanek określonych w art. 156 § 2 kpa tj. czy w sprawie nie wystąpiły przeszkody, wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jak to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Oceniajac pod tym kątem kwestionowaną w postępowaniu nadzorczym decyzję organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że w budynku posadowionym na działce nr [...] zostały sprzedane [...] lokale: nr [...], nr [...] i nr [...]. Przy czym trzeba zauważyć, że tylko lokal nr [...] został sprzedany aktem notarialnym z dnia [...] października 1998 r, Rep. A Nr [...], czyli po dacie komunalizacji i dacie wydania decyzji. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie wyłącznie w zakresie lokalu nr [...] zaszły nieodwracalne skutki prawne i nie można stwierdzić nieważności decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej ww. lokalu. Z akt sprawy wynika ponadto, iż w posiadaniu Miasta G. nie jest również lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] , który został sprzedany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) i przed wydaniem ww. decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Oznacza to, że nie można uznać sprzedaży ww. lokali za skutek nieodwracalny ww. decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], ponieważ uprzednie zdarzenie prawne nie może stanowić skutku późniejszej decyzji. A zatem zbycie tych lokali nie ma związku z późniejszą komunanalizacyjna nieruchomości. Z tych względów organ w całości podtrzymał stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrażone w decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Miasto G. zarzucając jej:

1) Naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2016 roku, poz. 23), które to uchybienie miało istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, iż dla możliwości weryfikacji legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 roku, wydane w tym przedmiocie orzeczenie sądu (Sądu Rejonowego w G. w sprawie o zasiedzenie w/w nieruchomości sygn. akt I Ns [...]) pozostawać będzie bez jakiegokolwiek związku, przez co nie ma podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania;

2) Naruszenie przepisu art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2016 roku, poz. 23), które to uchybienie miało istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez użycie w treści uzasadnienia stwierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpił również znaczny upływ czasu od wydania kontrolowanej decyzji, bez jednoczesnego szczegółowego odniesienia się przez organ do przedmiotowej okoliczności;

3) Naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż działka nr [...] nie podlegała działaniu wyżej wskazanej ustawy z dnia 10 maja 1990 roku, przez co decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 roku w części dotyczącej działki nr [...] w sposób rażący narusza art. 5 ustęp 1 ustawy, a decyzja obarczona wyżej wskazaną wadą wymaga stwierdzenia nieważności w wyżej wskazanej części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Wskazując na powyższe uchybienia Miasto G. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości decyzji jej poprzedzającej tj. decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z [...] lutego 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, zakończonego zaskarżoną decyzją, było stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., zaś w części dotyczącej lokalu nr [...] stwierdzenie wydania jej z naruszenim prawa. Podstawę prawną skomunalizowania mienia objętego kontrolowaną decyzją stanowi art. 5 ust. 1, ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Zgodnie z przepisami tej ustawy komunalizowane mogło być tylko mienie państwowe (ogólnonarodowe). Zarówno w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. jak i w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej 25 lipca 1991 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Skarb Państwa nabył własność tej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r. sygn. akt Ns [...]. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. ( utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. sygn.. akt [...]) m.in. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r. i oddalił wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie ww. nieruchomości. Jak słusznie stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1976 r.i oddalenie wniosku o zasiedzenie wywołuje skutek prawny ex. tunc, co oznacza, że następuje przywrócenie stanu poprzedniego, obowiązującego przed wydaniem postanowienia. W rozpoznawanej sprawie spowodowało ten skutek, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była własnością Skarbu Państwa. W tej sytuacji w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. nieruchomość ta stanowiła własność osób fizycznych a nie Skarbu Państwa, wobec czego nie podlegała komunalizacji. Wydanie więc decyzji komunalizacyjnej nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Prawidłowo więc organ stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Prawidłowo również uznał, że w przedmiotowej sprawie negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważnosci występuje jedynie w odniesieniu do lokalu nr [...] wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym działki nr [...]. Rozważania organu odnośnie niedwracalnych skutków prawnych jakie wywołała decyzja z dnia [...] lipca 1991 r., sąd w składzie orzekającym w całości podziela i uznaje za własne bez konieczności ich powtarzania.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zarzutów skargi, należy je uznać za niezasadne. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 97 §1 pkt 4 kpa. Wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości przez Miasto G. nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż nie stanowi zagadnienia wstępnego. A więc nie spełniona została konieczna przesłanka zawieszenia tego postępowania. Te dwa postępowania cechuje całkowita odrębność, inny przedmiot oraz różne podstawy prawne. W żaden sposób nie można zatem uznać, że postępowanie cywilne o zasiedzenie ma wpływ na postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważnosci decyzji komunalizacyjnej.

Nie naruszony został również art. 107 § 1 kpa, gdyż organ w sposób spójny i wyczerpujący przedstawił swoje stanowisko w sprawie, oraz podał z jakich powodów został rażąco naruszony art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Stwierdzając zatem nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa, organ nadzoru nie naruszył tego przepisu, tak więc i zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 kpa jest nieuzasadniony.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.