Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 62/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku skarżącego P. D. z dnia 23 kwietnia 2021 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi PD, dalej "skarżący", jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej.

W dniu 26 kwietnia 2021 r. do Sądu Rejonowego w [...] wpłynęło za pośrednictwem poczty e-mail pismo PD z dnia 23 kwietnia 2021 r. zatytułowane wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej pracy sądu w związku z obostrzeniami covidowymi tj. "ile metrów kwadratowych ma sala 216".

Pismem z 7 maja 2021 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego w [...] udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 2176 ze zm., dalej "u.d.ip."). Zgodnie bowiem z przepisem art. 1 ust. 1 tej ustawy, tylko informacja "o sprawach publicznych" stanowi informację publiczną.

W skardze na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skarżący zarzucił:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.ip. w zakresie, w jakim z przepisów wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Ponadto wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku.

W uzasadnieniu podniósł, że wprawdzie Prezes Sądu Rejonowego w dniu 7 maja 2021 r. odpowiedział na jego wniosek, ale nie udostępnił żądanych informacji wobec czego w jego ocenie termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.ip., po 14 dniach od złożenia wniosku. Odmowa udzielenia informacji wydana być musi w formie decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.ip.), od której przysługuje zażalenie. Jeżeli decyzja nie została wydana, to stanowi to naruszenie ustawy. Każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Skoro, zatem organ nie wydał decyzji i nie udzielił informacji, co, do których posiada ustawowy obowiązek ich udostępnienia, to nie ulega wątpliwości, że pozostaje on w bezczynności. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przekonaniu organu, żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej oraz że nie ciążył na nim obowiązek udzielenia informacji.

O bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.ip. (przy uwzględnieniu wymienionych wyżej wyjątków) odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia.

W orzecznictwie sądowo administracyjnym jako utrwalone uznaje się stanowisko, iż informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów oraz informacje odnoszące się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności lub nawet przewlekłości podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.ip., czyli udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki.

Celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje społeczna kontrola władzy publicznej i taki cel miał wniosek skarżącego, gdyż mimo obostrzeń epidemicznych w sali nr 216 w dniu 12 kwietnia 2021 r. odbyła się rozprawa z jego udziałem i w sali tej przebywało 5 osób.

Wg obowiązujących w tym dniu rozporządzeń i obostrzeń, aby w sali rozpraw mogło przebywać 5 osób musiałaby mieć powierzchnię 100 m kw. i stąd też wniosek skarżącego, bo chcę wiedzieć ile ta sala ma powierzchni i czy były przestrzegane restrykcje epidemiczne. W jego ocenie sala ta nie ma 100 m kw., co nie było zgodne z normami i obostrzeniami epidemicznymi w danym dniu i dlatego też pytanie skarżącego. Żądana informacja jest w celach związanych z kontrolą społeczną pracy Sądu i kontroli przestrzegania rządowych obostrzeń epidemicznych, więc to zapytanie bezsprzecznie dotyczy informacji publicznej.

W decyzji Prezesa nie ma dobrej woli i jest po prostu brak woli poddania się kontroli obywatelskiej, a takie stawianie sztucznych barier dla dostępu do informacji dotyczącej pracy urzędnika pogłębia poziom społecznej nieufności wobec systemu wymiaru sprawiedliwości. Nie wolno karać obywateli za właściwe i racjonalne zachowanie i zamykać ludziom drogi do wiedzy i informacji dotyczącej urzędnika i za to, że interesują się działaniem władzy i dbają o właściwy nadzór nad jej funkcjonowaniem. Domaganie się przejrzystości i wiedzy z działania władzy publicznej jest obowiązkiem moralnym każdego obywatela, a urzędnik nie może utrudniać obywatelom możliwości sprawowania społecznej kontroli nad władzą publiczną za pomocą instrumentów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej.

Odnosząc się do twierdzeń skargi Prezes Sądu Rejonowego w [...] wskazał, że w dniu 7 maja 2021 r. udzielił PD odpowiedzi na jego wniosek, tak więc nie ma w tym przypadku do czynienia z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej. O bezczynności można mówić wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.ip. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji publicznej lub nie podjął nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wydał decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy adresat wniosku milczy, lecz także gdy odmawia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej. Odmowa udzielenia informacji powinna bowiem mieć formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Co jednak istotne, jeżeli objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, z bezczynnością adresata wniosku mamy do czynienia tylko wówczas, gdy nie powiadamia pisemnie o tym fakcie wnioskodawcy.

Prezes Sądu Rejonowego w [...] zwraca uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie był zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Przepis ten dotyczy odmowy udostępnienia informacji, ale tylko takiej, która posiada przymiot informacji publicznej. W przypadku, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, załatwienie wniosku przybiera postać pisma skierowanego do wnioskodawcy, zawiadamiającego o tym, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych danych, ponieważ nie jest to informacja publiczna. W konsekwencji należy stwierdzić, że wydanie decyzji odmownej, jak sugeruje skarżący, w sytuacji gdy żądana informacja nie jest publiczną, jest niedopuszczalne. Pogląd ten od dawna jest prezentowany w orzecznictwie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 u.d.ip., tylko informacja dotycząca sfery faktów odnoszących się do spraw publicznych, stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne i odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot, ale również tych, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań, przy czym bez znaczenia jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne jest jednak to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 2118/11, z dnia 7 marca 2012 r., sygn. I OSK 2265/11 i z dnia 27 marca 2012 r., sygn. I OSK 155/12).

Mimo, że skarżący podnosi, że celem jego wniosku była społeczna kontrola władzy publicznej, poprzez kontrolę pracy Sądu w związku z przestrzeganiem przepisów rządowych dotyczących obostrzeń epidemicznych. W rzeczywistości chodziło jednak o prywatny interes skarżącego, gdyż w dniu 12 kwietnia 2021 r. w Sądzie Rejonowym w [...] na sali 216 odbyła się rozprawa z udziałem skarżącego, podczas której na sali przebywało 5 osób, a zdaniem skarżącego, aby w sali mogło przebywać 5 osób, sala musiałby mieć 100m2.

Prezes Sądu Rejonowego zauważył, że w wytycznych Ministra Sprawiedliwości i Głównego Inspektora Sanitarnego dla funkcjonowania sądów w trakcie epidemii SARS-CoV-2 w Polsce z dnia 18 maja 2020 r. określone zostały zasady organizacyjne funkcjonowania sądów z uwzględnieniem istniejących warunków lokalowych, kadrowych, informatycznych i logistycznych, przy zachowaniu aktualnie obowiązujących reguł bezpieczeństwa rekomendowanych przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów prawnych. W ww. wytycznych wskazano w pkt. 3 Zasad bezpieczeństwa związanego z pomieszczeniami, iż miejsca do siedzenia należy zorganizować w taki sposób, aby pomiędzy osobami zachowany był co najmniej 2 metrowy odstęp w każdym kierunku. Co kluczowe w sprawie, w wytycznych tych, ani w żadnych innych przepisach dotyczących sądownictwa, nie określono liczny osób, ani minimalnych powierzchni sali sądowej. Także z wewnętrznych uregulowań tj. w § 6 Zarządzenia [...] dotyczącym ogólnej organizacji pracy w pomieszczeniach przeznaczonych do odbywania posiedzeń i rozpraw wynika, że w sytuacji, gdy rozmiary sali nie pozwalają na zachowanie właściwego odstępu miedzy uczestnikami posiedzenia - należy rozmieścić ich na miejscach dla publiczności lub w innym sposób pozwalający na odstęp co najmniej 1,5 metra pomiędzy uczestnikami. Powyższe zarządzenie jest dostępne na stronie internetowej sądu i skarżący ma możliwość zapoznania się z obowiązującymi przepisami.

Mając powyższe na uwadze, rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] uznać należy za prawidłowe, gdyż wnioskodawca został poinformowany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Wymiar sali rozpraw nie pozostaje bowiem w związku z wykonywaniem funkcji publicznych Sądu, gdyż jedynym wskaźnikiem, który mógł mieć związek z weryfikacją przestrzegania wewnętrznych przepisów antycoviodowych podczas organizacji rozprawy jest odległość pomiędzy uczestnikami rozprawy, a nie powierzchnia sali sądowej. Wskazać należy, że inaczej niż ma to miejsce np. w przypadku powierzchni sprzedażowych, powierzchnia sali sądowej nie jest i nie była wyznacznikiem możliwości organizacji posiedzeń i rozpraw sądowych. Informacja o powierzchni sali nie miała zatem znaczenia z punktu widzenia działalności publicznej Sądu oraz stosowania wytycznych/przepisów antycoviodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. t.j. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Sadu jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 23 kwietnia 2021 r., który wpłynął do Sądu w dniu 26 kwietnia 2021 r.

Zdaniem Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w [...] należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną.

Artykuł 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi bowiem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Sąd Rejonowy zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji RP jest organem władzy sądowniczej a więc zgodnie z przywołanym wcześniej art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Co do zasady wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy stanowi informację publiczną. Pojęcie "informacji publicznej" definiuje art. 1 ust. 1 u.d.i.p., natomiast konkretyzuje przedmiot informacji publicznej art. 6 u.d.i.p., który jednak nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z art. 6 ust. 2 lit. f u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 w tym o majątku, którym dysponują. Majątek, którym dysponuje Sąd, jest majątkiem publicznym i jego skład jak i sposób dysponowania tym majątkiem jest informacją publiczną co wynika zarówno z art. 6 ust. 2 lit. f u.d.i.p. jak i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacja może dotyczyć sprawy publicznej, nie tylko wtedy, gdy została wytworzona przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., ale również wtedy, gdy odnosi się do nich w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym (zob. wyroki WSA w Poznaniu z 8 lipca 2004 r., WSA/Po 224/06, niepubl.; WSA w Warszawie z 16 listopada 2004 r., II SAB/Wa 238/04, L. Polonica nr 370(193).

Na gruncie u.d.i.p. uzasadnione jest szerokie rozumienie pojęcia majątku jako ogółu praw i obowiązków określonego podmiotu. Artykuł 6 ust. 1 pkt 5 lit. b u.d.i.p. stanowi o obowiązku informowania o majątku publicznym, w tym o innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach. W związku z tym do informacji o majątku, którym dysponują podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji, należy zaliczyć informacje o nieruchomościach, rzeczach ruchomych oraz innych prawach majątkowych, a także prawa na dobrach niematerialnych, ukształtowane jako prawa bezwzględne albo względne zobowiązania (zob. M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn..., s. 178). Do takich informacji zaliczyć należy np. treść umów cywilnoprawnych dotyczących wykonywania władztwa nad majątkiem państwowej osoby prawnej (wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r., I OSK 2487/11), informacje o zasadach używania samochodów przez organy władzy publicznej i jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne, jak również informacje dotyczące wskazania przez organ kategorii danej drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (wyroki WSA: w Warszawie z 23 maja 2007 r., II SA/Wa 875/06, LEX nr 338297 i w Olsztynie z 17 kwietnia 2008 r., II SAB/Ol 10/08, LEX nr 506435). Również informacja o sprzęcie i programie, przy użyciu których dokonano utrwalenia dźwięku z sesji rady gminy, jest w istocie informacją o wyposażeniu gminy, a tym samym o majątku, jakim dysponuje dana jednostka samorządu terytorialnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2014 r., II SAB/Wa 622/13, LEX nr 1435534). Niewątpliwie informację publiczną w przedmiocie majątku jednostki samorządu terytorialnego zawierają operaty szacunkowe, będące materiałami niezbędnymi do wykonywania zadań publicznych przez organy władzy publicznej powołane do gospodarowania mieniem publicznym, skierowanymi do tych organów i wykorzystywanymi przy załatwianiu konkretnych spraw (zob. wyrok WSA w Opolu z 11 października 2012 r., II SAB/Op 34/12, LEX nr 1234545). Walor informacji publicznej ma również wykaz połączeń za wskazany okres (biling) wszystkich telefonów służbowych będących w dyspozycji urzędu miasta (tak słusznie Irena Kamińska w Komentarzu do art. 6 u.d.i.p., LEX).

Żądana informacja jest więc co do zasady informacja publiczną.

Treść wniosku o udzielenie informacji publicznej, jakkolwiek opatrzona komentarzem "że dotyczy pracy Sądu w związku z obostrzeniem covidowym" – jest jasna. Żądanie skarżącego dotyczy informacji o powierzchni sali rozpraw nr 216 w budynku Sądu Rejonowego w [...].

Argumentacja obu stron wykraczająca poza treść tegoż żądania jest bez znaczenia.

Wniosek dotyczy bowiem informacji o składniku majątku organu władzy publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (por. np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3109/12, pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W takiej sytuacji, w której organ do którego skierowano wniosek uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczna, skarga na bezczynność organu jest sposobem na zweryfikowanie poglądu co do charakteru tej informacji (por. np. wyrok NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 916/12 (pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Zatem błędne stanowisko organu przekazane w piśmie z 7 stycznia 2019 r. nie usuwało jego bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Należy również zauważyć, że w odpowiedzi na wniosek organ nie podał, że nie posiada żądanych informacji.

Wobec tego, że ww przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd:

1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Organ nie podjął, w reakcji na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. działania, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu.

Prezes Sądu Rejonowego w [...] nie rozpatrzył wniosku prawidłowo, wadliwie przyjmując, że zawarte w nim żądanie nie dotyczy informacji publicznej. Skoro zatem skarżącemu nie udzielono informacji publicznej, zgodnie z żądaniem wniosku, ani też nie odmówiono jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej, należało uznać, że organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności.

Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I wyroku).

Z tego względu również Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności.

Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a P.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem niezałatwienie wniosku skarżącego nie wynikało ze złej woli organu, lecz było wynikiem błędnej interpretacji przepisów. Organ nie milczał, ale odpowiedział skarżącemu, mylnie przyjmując, że nie chodzi o informacje publiczną. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt IV wyroku). Koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).