Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2396/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 3 i 4, art. 107 par. 1 i 2, art. 116 par. 1-4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] września 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") orzekł o solidarnej wraz ze spółką oraz z pozostałymi członkami zarządu odpowiedzialności J.K. (dalej: "Skarżąca") za zaległości U. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Spółka) z tytułu wpłat na PFRON za okresy od kwietnia do października 2012 r. wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji.

2. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 i 2 O.p w związku z art. 49 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.) oraz w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, dalej: "P.u.n.").

Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy albo zlecenie tego postępowania Prezesowi Zarządu PFRON, na okoliczność stanu majątkowego oraz sytuacji finansowej spółki w czasie pozostawania w zarządzie Skarżącej w 2012 r. i braku zaistnienia stanu niewypłacalności spółki w tym zakresie.

3. Decyzją z [...] lipca 2017 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS") uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON w części dotyczącej odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki za okresy od kwietnia do lipca 2012 r. oraz utrzymał ww. decyzję w zakresie zaległości Spółki za okres od sierpnia do października 2012 r.

Uchylając zaskarżoną decyzję w części organ odwoławczy wskazał, że zaległości za okresy od kwietnia do lipca 2012 r. uległy przedawnieniu w stosunku do głównego zobowiązanego, co uniemożliwiło przeniesienie odpowiedzialności za te okresy na Skarżącą.

Natomiast zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okresy od sierpnia do października 2012 r. nie uległy przedawnieniu i są wymagalne do dnia 5 sierpnia 2018 r., z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Utrzymując w mocy decyzję PFRON w części dotyczącej sierpnia, września i października 2012 r. MRPiPS stwierdził, że zostały spełnione pozytywne przesłanki przypisania członkowi zarządu odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON, którymi są pełnienie obowiązków członka zarządu, w czasie w którym upłynął termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki.

Wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym kopii odpisu uchwały nr [...] Zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z [...] marca 2012 r. oraz odpisu pełnego z Krajowego Rejestru nr [...] ustalono, że Skarżąca była wiceprezesem zarządu Spółki w okresie w okresie od [...] marca do [...] listopada 2012 r. Zobowiązania za okres od sierpnia do października 2012 r. powstały zatem w okresie sprawowania funkcji wiceprezesa zarządu Spółki przez Skarżącą.

Odnosząc się do kwestii bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce MRPiPS wskazał, że postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. znak: [...] , Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym W. D. D. umorzył postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy znak: [...] , za okres od sierpnia do października 2018 r., gdyż egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika, co do którego nastąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną okazała się bezskuteczna.

Ponadto wskazano, że długotrwały stan niewypłacalności Spółki potwierdzają również informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym (stan na dzień 20 kwietnia 2016 r.), w którym w dziale 4 rubryka 3 zatytułowanym: - "Informacje o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania" Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w S. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych dokonał wpisu [...] maja 2013 r. (sygn. akt. [...] ), a Sąd Rejonowy W. Sąd Gospodarczy [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych. dokonał wpisu [...] czerwca 2014 r. (sygn. akt [...] ).

Natomiast w dziale 4 rubryka 4: "Umorzenie prowadzonej przeciwko podmiotowi egzekucji z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych" [...] października 2013 r. został dokonany wpis przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. (znak: [...] ), [...] czerwca 2015 r. został dokonany wpis przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. (znak: [...] ), [...] sierpnia 2015 r. został dokonany wpis przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. (znak: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...].).

Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] umarzającym postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji wskazano, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku ruchomego Spółki podlegającego egzekucji i bezskuteczne okazało się zajecie wierzytelności z tytułu rozliczeń podatkowych w Urzędzie Skarbowym. Nie udało się ustalić innych rachunków bankowych, aniżeli już zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a miejsce postoju samochodu należącego do Spółki - [...] jest nieznane.

Następnie MRPiPS wskazał, że Skarżąca nie wykazała, że w przedmiotowym przypadku ziściły się przesłanki wyłączające jej odpowiedzialność za zaległości Spółki. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Skarżącej, że nadwyżka majątku Spółki nad jej zobowiązaniami w 2012 r., świadczy o tym, że brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ stwierdził, że niewypłacalność Spółki należy oceniać w kontekście art. 21 ust. 1 i art. 11 ust. 1 P.u.n. w brzmieniu obowiązującym w czasie sprawowania przez Skarżącą funkcji członka zarządu, zgodnie z którym właściwym terminem na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań.

Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie, data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania za sierpień 2012 r. przypadała na dzień 20 września 2012 r. Wobec niedokonania zapłaty wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 4 października 2012 r. i odpowiednio wobec zobowiązań za pozostałe okresy rozliczeniowe. Niewypłacalność w rozumieniu art. 11 P.u.n., stanowi zaś już niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości, niezależnie od wartości posiadanego majątku.

W ocenie MRPiPS, postępowanie Skarżącej zmierza raczej w kierunku wskazania, że Spółka mimo posiadanego majątku i środków finansowych nie regulowała swoich zobowiązań wobec PFRON. Jak bowiem sama wyjaśniła, do maja 2012 r. włącznie nie zalegała w płatnościach na ZUS, do września 2012 r. nie zalegała w podatkach oraz uzyskała odroczenie i rozłożenie na raty płatności składek na ZUS za okres od czerwca 2012 r. do września 2012 r. i odroczenie płatności podatku VAT za III kwartał 2012 r. do dnia 1 lutego 2013 r. Jak wywodzi organ odwoławczy takie postępowanie doprowadziło do pokrzywdzenia wierzyciela, czyli PFRON. Powyższe zaś wyklucza przyjęcie, że Skarżąca nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości bez swojej winy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu MRPiPS wskazał m.in., że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącej dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy administracji publicznej nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, gdy tak jak w przedmiotowym przypadku, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania. Dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie było więc niezasadne.

4. Nie zgadzając się z ww. decyzją Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 235 w zw. z art. 121-122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 O.p., przez brak zebrania wszystkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia czy w czasie, w którym upływał termin płatności z tytułu wpłat na PRON za okresy od sierpnia do października 2018 r., w których to okresach mandat członka zarządu sprawowała Skarżąca – powstał stan niewypłacalności Spółki i jednocześnie zaistniał właściwy czas do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tej spółki,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 § 1, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 49 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) zobowiązanie Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od sierpnia do października 2010 r., stanowi niewykonane wymagalne zobowiązania pieniężne (w liczbie mnogiej), nie zaś że jest to jedno zobowiązanie publicznoprawne na rzecz PFRON a jedynie płatne okresowo – miesięcznie, tym samym brak zapłaty okresowego zobowiązania – nawet za trzy okresy – nie spełnia przesłanki istnienia niewykonanych wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez Spółkę – koniecznych dla zaistnienia stanu niewypłacalności spółki,

b) odpowiedzialność Skarżącej jako członka zarządu Spółki jest oczywista, gdy Spółka nie wykona choćby jednego zobowiązania publicznoprawnego, którego termin płatności przypadał w czasie pełnienia mandatu przez tego członka zarządu, pomimo braku wykazania przez organ odwoławczy stanu niewypłacalności spółki i zaistnienia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, w czasie, gdy Skarżąca sprawowała mandat w zarządzie tej spółki, tj. w okresie od 14 marca 2012 r. do 30 listopada 2012 r.

Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd z dokumentu prywatnego – protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników U. z o.o. z dnia [...] listopada 2012 r. zaprotokołowanego przez notariusza (pkt 4 porządku obrad) na okoliczność wygaśnięcia mandatu Skarżącej w zarządzie z dniem [...] listopada 2012 r. w związku z jej rezygnacją złożoną podczas tego nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników U. Sp. z. o.o.

5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

6.2. W niniejszej sprawie istotę sporu stanowi zasadność orzeczenia, na podstawie art. 116 O.p., o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od sierpnia 2012 r. do października 2012 r.

6.3. Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.).

Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.

6.4. Sąd zauważa, że w pierwszej kolejności należało zbadać, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za sporne okresy tj. za sierpień, wrzesień i październik 2012 r. w stosunku do dłużnika głównego, czyli do spółki. Nie budzi bowiem wątpliwości że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osoby trzecie, czyli organy podatkowe niezależnie od artykuł 118 O.p., mogą orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania podatnika będącego dłużnikiem głównym.

Jak wynika natomiast z akt sprawy (zob. k – 155-156 akt admin.), w tym z uzupełniającego pisma MRPiPS z dnia 10 maja 2019 r., na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2013 r. nr [...], dotyczącego spornych okresów, w stosunku do Spółki zastosowano ostatni środek egzekucyjny, o którym Spółka została zawiadomiona w dniu 5 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z tytułu wpłat na PFRON za sporne okresy, zgodne z art. 70 § 4 O.p. W konsekwencji do [...] sierpnia 2018 r. organy obu instancji mogły orzekać w sprawie.

Okoliczności te nie są w sprawie sporne.

Ponadto, Sąd zauważa również, że jak wynika z informacji zawartych w KRS, w stosunku do Spółki w 2013 i 2014 r. dokonano wpisów w zakresie toczącego się postępowanie upadłościowego i oddalenia wniosków o ogłoszenie upadłości. Zgodnie natomiast z art. 70 § 3 O.p., bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego.

6.5. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy ustaliły następujące okoliczności, które również pozostają bezsporne:

- Spółka złożyła deklaracje dotyczące zobowiązań za okresy od kwietnia 2012 r. do października 2012 r., lecz żadna kwota zobowiązań wynikająca ze złożonych przez Spółkę deklaracji nie została uiszczona;

- w okresie kiedy powstały zaległości Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki (funkcję sprawowała w okresie [...] marca do [...] listopada 2012 r.);

Sąd na rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił wniosek Skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu tj. protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników U. sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2012 r. na okoliczność wygaśnięcia mandatu Skarżącej w zarządzie z dniem [...] listopada 2012 r., bowiem – po pierwsze, dokument ten znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, a po drugie, fakt i data rezygnacji Skarżącej z funkcji w zarządzie nie są w sprawie sporne.

- zaistniał stan bezskuteczności egzekucji;

Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. znak: [...] , Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym W. umorzył postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy znak: [...] , za okresy od sierpnia do października 2018 r., gdyż egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika, co do którego nastąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną okazała się bezskuteczna.

Ponadto w postanowieniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] umarzającym postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji wskazano, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku ruchomego Spółki podlegającego egzekucji i bezskuteczne okazało się zajecie wierzytelności z tytułu rozliczeń podatkowych w Urzędzie Skarbowym. Nie udało się ustalić innych rachunków bankowych, aniżeli już zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a miejsce postoju samochodu należącego do Spółki - [...] jest nieznane.

Okoliczności te, jak już zauważono to wyżej, nie są w niniejszej sprawie sporne. Ustalenia i oceny z tego zakresu, zdaniem Sądu, zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.).

6.6. Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii spornej w rozpoznanej sprawie, a więc zaistnienia w sprawie przesłanki egzoneracyjnej, tj. wyłączającej odpowiedzialność Skarżącej za zaległości spółki, z uwagi na brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.), Sąd nie podziela podniesionych w tym zakresie zarzutów skargi.

Formułując powyższą ocenę, także z uwagi na zarzuty skargi, należało odwołać się do treści art. 11 i art. 21 oraz do art. 10 P.u.n.

Zgodnie z art. 10 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Z powyższego wynika, że w art. 11 P.u.n. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2).

Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, o czym szerzej także w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

W myśl art. 21 ust. 1 P.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

6.7. W ocenie Sądu, w przypadku Spółki niewątpliwą przesłankę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło zaprzestanie uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.

Jak wynika z akt sprawy Skarżąca nie uiszczała wpłat na PFRON począwszy od kwietnia 2012 r. Okoliczność, że za okresy od kwietnia do lipca 2012 r. nie można było przenieść na Skarżącą odpowiedzialności za zaległości Spółki, z uwagi na przedawnienie, nie zmienia faktu, że zobowiązania z tego tytułu nie były płacone już od kwietnia 2012 r., a nie dopiero od sierpnia 2012 r. Tym samym brak kolejnych, zadeklarowanych wpłat na PFRON przez okres 7 miesięcy miał charakter trwałego, a nie jednostkowego nieregulowania zobowiązań. Tym samym niewątpliwie w okresie kiedy Skarżąca pełniła funkcję w zarządzie (do [...] listopada 2012 r.) zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłość. W konsekwencji Skarżąca chcąc się od takiej odpowiedzialności uwolnić obwiązana była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości czego, nie uczyniła.

Sam termin przyjęty w decyzji przez MRPiPS jako "właściwy termin" złożenia wniosku upadłość tj. 4 października 2012 r. został przyjęty w sposób korzystny dla Skarżącej, zważywszy, że Spółka zalegała z wpłatami na PFRON począwszy od kwietnia 2012 r. (a nie dopiero o sierpnia 2012 r.).

6.8. Sąd nie podziela również zarzutów skargi, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, bowiem mamy tu do czynienia z jednym zobowiązaniem publicznoprawnym na rzecz PFRON, płatnym jedynie okresowo.

Sąd podkreśla, że zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON są zobowiązaniami miesięcznymi. Zobowiązanie z tego tytułu powstaje odrębnie za każdy miesiąc. Tym samym brak wpłat na PFRON za kilka okresów rozliczeniowych stanowi o niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań, a nie zobowiązania.

Sąd zauważa też, że w sprawie mamy w istocie do czynienia z niewykonywaniem zobowiązań na rzecz jednego z wierzyciela.

Jak wynika natomiast z orzecznictwa Sądu Najwyższego, co do zasady, upadłość ogłasza się w sytuacji, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli.

Przy czym, w ocenie Sądu, należy rozróżnić sytuację ogłoszenia upadłości od zgłoszenia wniosku o upadłość.

Sama okoliczność, że sąd upadłościowy oddali wniosek o ogłoszenie upadłości nie usprawiedliwia niezłożenia takiego wniosku, jeżeli członek zarządu chce się uwolnić od odpowiedzialności.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1624/15 oraz z dnia 22 listopada 2017 r. I FSK 1138/16), które to stanowisko w pełni podziela także skład orzekający w rozpatrywanej sprawie, okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela nie ma znaczenia dla określenia istnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu spółki kapitałowej. Okoliczność taka nie pozbawiła Skarżącej możliwości samodzielnego złożenia takiego wniosku, natomiast ocena jego skuteczności stanowi odrębny problem badany w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem. Zgodnie z poglądami piśmiennictwa, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań , czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 P.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 6 października 2016 r., I FSK 2724/14).

Podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku braku możliwości formalnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, z uwagi na to, że jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa nie można przyjąć, kierując się ogólnymi zasadami wynikającymi z norm Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa, że byli członkowie spółek, w których występuje jeden wierzyciel byliby w uprzywilejowanej sytuacji mogąc wykazywać, że w stosunku do nich dochodzi do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. skoro zasadniczą podstawę upadłości stanowi trwałe zaprzestanie płacenia długów. Sytuacja taka będzie więc miała miejsce także wówczas, gdy dłużnik nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3336/18).

6.9. W tym miejscu Sąd ponownie zauważa, że skoro wystarczającą przesłanką zgłoszenia wniosku o upadłość jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, to kwestia oceny, kiedy Spółka znalazła się w sytuacji, w której, jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, nie mogła być oceniana jako decydująca o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości zasadnicze znaczenie ma to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (zob. np. wyroki NSA z: 17 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 798/14 i 24 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 1864/14). Ugruntowany w nim jest również pogląd, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (zob. wyroki NSA z: 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13; 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13; 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14 i 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16).

Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe zapatrywania orzecznicze podziela.

Skoro organy za przyczynę niewypłacalności uznały brak wykonywania przez Spółkę jej wymagalnych zobowiązań, tj. wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 P.u.n., to istotnym elementem ustaleń w sprawie określenia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu finansowego Spółki. Nie było więc potrzeby w tym przypadku ustalania sytuacji finansowej Spółki, a tym bardziej dopuszczenia na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego. Z tego powodu nie mogły przynieść oczekiwanego przez Skarżącego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji argumenty prezentowane w skardze. W tej sprawie ustalono niezbędne okoliczności dla określenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o upadłość. Nie doszło więc do naruszenia przepisów odnoszących się do zasady prawdy obiektywnej określonych w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., ani też przepisów odnoszących się do dowodów określonych w art. 180 i 188 O.p., czy też przepisu określającego zasadę swobodnej oceny dowodów tj. art. 191 O.p. (tak też np. w wyroku NSA z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16).

Sąd zwraca uwagę, że Skarżąca jako argument przemawiający za brakiem podstaw do złożenia wniosku o upadłość wskazywała na stabilną kondycję finansową Spółki, jednakże z przyczyn sobie jedynie wiadomych zarząd Spółki godził się na trwające ponad pół roku zaniechania w zakresie regulowania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych wobec PFRON.

W kontekście powyższego trzeba zauważyć, że istotnie nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych, z uwagi na jego ocenę, że uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednakże, jeśli zarządzający Spółką takie ryzyko podejmuje, to powinien to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej. Powinien zatem liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę, będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.

6.10. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez Skarżącą mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).

6.11. Uwzględniając całokształt przedstawionych racji, stwierdzić należało, że w realiach tej sprawy organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek warunkujących orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. W tej sprawie – odmiennie niż przyjęto to w skardze – nie doszło do naruszenia art. 116 O.p.

6.12. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji także innych niż podniesione w skardze uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).