Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2211/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 210 par. 4, art. 239 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1021/17 w sprawie ze skargi M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie opłaty paliwowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1021/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. Ż. (dalej: skarżący lub podatnik) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z [...] września 2017 r., nr UNP: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w opłacie paliwowej za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Naczelnik Urzędu Celnego II w Łodzi (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swej decyzji z [...] grudnia 2016 r. określającej zobowiązania w opłacie paliwowej za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. w łącznej kwocie 274 335,80 zł. Jako podstawę wskazano w szczególności art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 4, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2017 poz. 201 ze zm., dalej: op).

Na powyższe postanowienie kurator nieznanego z miejsca pobytu M. Ż. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 239b § 2 op poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązane wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu został ustanowiony w toku postępowania podatkowego na wniosek Naczelnika UC przez Sąd Rejonowy w Zgierzu postanowieniem z 17 sierpnia 2016 r, sygn. I Co 22/16. Podstawę prawną ustanowienia kuratora stanowiły przepisy art. 184 ustawy z dnia 25 lutego 1964 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2017 poz. 682, dalej: kro) w zw. z art. 138 § 1 op.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że na dzień wydania postanowienia o zabezpieczeniu okres do upływu terminu przedawnienia był krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie bowiem z art. 37q ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. 2017 poz. 1057), do opłaty paliwowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podkreślił, że podatnik posiada zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi, w związku z decyzjami określającymi podatek akcyzowy wydanymi przez różne organy. Na dzień 16 grudnia 2016 r. wobec skarżącego Dyrektor Izby Celnej w Łodzi jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie 30 tytułów wykonawczych. Biorąc pod uwagę te okoliczności Dyrektor IAS stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1 op.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 op, wskutek braku uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane przed terminem przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa).

WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że spełniona została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 op, a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 239b § 2 op, przepis § 1 tego artykułu stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przesłanki z art. 239b § 2 op nie można odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b § 1 op. W związku z tym, jeżeli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 op), to uprawdopodobnienie przesłanki przedstawionej w art. 239 § 2 op polega na wykazaniu, że do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, w którym nie nastąpi wykonanie zobowiązania. Dalej WSA wywodził, że skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, wyznaczony przez ustawodawcę na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wysokości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczenia danin publicznoprawnych, bowiem nawet przy dużym majątku zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia. Ponadto WSA wskazał na przytoczone przez organ zaległości podatkowe i toczące się postępowania egzekucyjne na podstawie licznych tytułów wykonawczych.

Za pozostający bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia WSA uznał fakt, że po jego wydaniu (w dniu [...] grudnia 2017 r.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Łodzi z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w części dotyczącej określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za okres od stycznia do listopada 2011 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. Sąd ocenia bowiem zgodność z prawem zaskarżonego orzeczenia według stanu istniejącego w dniu jego wydania.

Kurator nieznanego z miejsca pobytu M. Ż. zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wniósł też o zasądzenie na rzecz kuratora zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej M. Ż. za postępowanie przez sądem II instancji powiększonego powiększonych o kwotę podatku VAT, oświadczając ponadto, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi (cytując dosłownie):

"na postawie art.145 § 1 pkt. 1 lit c) ppsa zarzucam akceptację dokonanego przez organy podatkowe naruszenia:

1. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej (dalej: op) w związku z art. 239 b § 2 op, wskutek braku uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie przez Stronę wykonane przed terminem przedawnienia,

2. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez niezbadanie w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, czego konsekwencją jest nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co przejawiało się w nieuprawdopodobnieniu, iż zobowiązanie z tytułu opłaty paliwowej za okres od stycznia do grudnia 2011 roku nie zostanie wykonane, tj. niewykazaniu istnienia określonej w art. 239b § 2 op przesłanki nadawania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, poprzez:

- arbitralne przyjęcie, iż organy podatkowe uprawdopodobniły, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane,

- nieuprawnioną ocenę, iż organy prawidłowo przyjęły, iż zachodzi uzasadniona obawa – realne zagrożenie, przy uwzględnieniu w szczególności toczących się postępowań egzekucyjnych i sytuacji majątkowej strony czy też czasu pozostałego do upływu okresu przedawnienia, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane."

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Nie wniósł też o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej polega na tym, że to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu wymienionych w podstawach skargi przepisów), którym uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. W szczególności, poza niewystępującymi w tej sprawie przesłankami nieważności (art. 183 § 2 ppsa), nie jest władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów niż wskazane w skardze kasacyjnej. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Z uwagi na konieczność badania z urzędu kwestii nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozważył, czy kurator wyznaczony dla nieznanego z miejsca pobytu M. Ż. mógł w jego imieniu złożyć skargę i skargę kasacyjną. Kurator (będący adwokatem) został ustanowiony wspomnianym wyżej postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu na podstawie art. 184 kro na wniosek organu podatkowego złożony w trakcie postępowania podatkowego na podstawie art. 138 op. Zgodnie z art. 138 § 1 op organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został wyznaczony. Z kolei z art. 184 kro wynika, że dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. To właśnie ten ostatni przepis stanowił podstawę prawną wyznaczenia kuratora przez sąd powszechny. Kwestią pozycji kuratora dla osoby nieobecnej (absentis) zajmował się niejednokrotnie Sąd Najwyższy. I tak na przykład zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. IV CSK 580 11 (publ. LEX nr 1129155), kurator absentis jest przedstawicielem ustawowym osoby nieobecnej. Występuje w jego imieniu i interesie. Jego zadaniem jest ochrona praw (o charakterze majątkowym i osobistym) osoby nieobecnej, co czyni poprzez podejmowanie czynności zmierzających do odszukania poszukiwanej osoby oraz wykonywanie czynności zwykłego zarządu majątkiem (poszczególnymi przedmiotami) należącymi do osoby nieobecnej. Podobnie w wyroku SN z 23 maja 2003 r., III CA 1/2003 (publ. Lex Polonica nr 1624828). Zgodnie zaś z tezą wyroku SN z 12 kwietnia 1994 r., II CR 18/94, (publ. LEX nr 807220: "Z zastrzeżeniem wypadków przewidzianych w art. 159 kro ustanowienie dla osoby nieobecnej o nieznanym miejscu pobytu kuratora prawa materialnego czyni zbędnym wyznaczenie kuratora procesowego". Przepisy określające postępowanie przed sądem administracyjnym przewidują działanie przedstawiciela strony (np. art. 27, art. 29, art. 31, art. 34, art. 70, art. 78 ppsa). Jednak nie precyzują roli przedstawiciela w zakresie pozwalającym na określenie, czy jest on tylko pełnomocnikiem strony czy też przedstawicielem ustawowym. Sąd administracyjny ma ograniczone możliwości ustanawiania przedstawiciela czy kuratora. I tak zgodnie z art. 30 § 1 ppsa dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, sąd na wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko drugiej stronie czynność niecierpiącą zwłoki. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jednak przepis ten nie może mieć zastosowania do osoby nieobecnej, bowiem to, że nie jest znane miejsce pobytu nie oznacza, ze osoba ta jest osobą niemającą zdolności procesowej. Zgodnie z art. 27 ppsa osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Należy jednak zauważyć, że użyte w art. 30 § 1 ppsa określenie "strony niemającej zdolności procesowej" nie może być uznane za równoznaczne z zawartym w art. 27 określeniem osoby fizycznej "niemającej zdolności do czynności w postępowaniu". To ostatnie w znaczeniu językowym może odnosić się również do osoby, która ze względu na sytuację faktyczną (taką jak np. niemożność ustalenia jej miejsca pobytu) nie może podejmować czynności w postępowaniu. Tak więc taka osoba może działać przez przedstawiciela ustawowego zgodnie z brzmieniem art. 27 ppsa. Wprawdzie art. 78 ppsa przewiduje możliwość ustanowienia przez sąd administracyjny dla osoby, której miejsce pobytu nie jest znane, kuratora. Jednak z treści tego przepisu wynika, że może to nastąpić w toku postępowania przed sądem administracyjnym (gdy istnieje potrzeba doręczenia skargi lub innego pisma), a dodatkowo niezbędny jest w tym zakresie wniosek osoby zainteresowanej. Na gruncie samych tylko przepisów o postępowaniu administracyjnym nie sposób więc znaleźć środek prawny dla obrony nieznanego z miejsca pobytu podatnika, którego reprezentował kurator w postępowaniu podatkowym. Prawo do zaskarżenia decyzji podatkowej do sądu wynika z konstytucyjnego prawa do sądu zawartego w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i znajduje potwierdzenie w art. 3 ppsa. Brak realnej możliwości zaskarżenia decyzji z uwagi na to, że została ona doręczona kuratorowi, a miejsce pobytu podatnika pozostaje nieznane nie może uniemożliwiać podatnikowi obrony praw przed sądem. Dlatego należy uznać, że podatnik nieznany z miejsca pobytu jest w takiej sytuacji osobą fizyczną niemającą zdolności do czynności w postępowaniu w rozumieniu art. 27 ppsa i dlatego może działać w jego imieniu przedstawiciel ustawowy. Przy czym za takiego przedstawiciela ustawowego należy uznać kuratora ustanowionego przez sąd powszechny na podstawie art. 184 kro. Naczelny Sąd Administracyjny zajmował już podobne stanowisko w postanowieniach z: 5.10.2018 r. I OZ 903/18, 23.8.2012 r. I OSK 1796/12; 7.03.2013 r. I OZ 164/13; 15.2.2013 r. II OSK 2990/12; 10.11.2015 r. I OSK 2296/15 (publ: strona www.cboisa.nsa.gov.pl).

Należało wiec uznać, że kurator miał prawo do reprezentowania nieznanego z miejsca pobytu M. Ż. w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ponieważ jest adwokatem, mógł też sporządzić i wnieść skargę kasacyjną.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 op. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 op. Po drugie, musi być spełniona przesłanka z art. 239b § 2 op. Bezsporne jest, że w sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 op, a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wydawania postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełniona została również druga przesłanka. Zgodnie z art. 239b § 2 op przepis § 1 tego artykułu stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przesłanki z art. 239b § 2 op nie można bowiem odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b § 1 op. W związku z tym, jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239 § 1 pkt 4 op), to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 op polega na wykazaniu, że z uwagi również na możliwość wniesienia odwołania, a konsekwencji pozostały krótki okres do uzyskania przez decyzję organu pierwszej instancji waloru ostatecznej, stanowią takie okoliczności faktyczne uprawdopodobnienie, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane.

W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3616/14; z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 736/16, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności te mogłyby mieć wyłącznie znaczenie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 op. Odmienna wykładnia analizowanego przepisu przekreślałaby znaczenie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 op. Skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie to nie zostanie bowiem wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia (takie samo stanowisko zaprezentował NSA m.in. w wyrokach z dnia 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12; z dnia 15 grudnia 2015 r., II FSK 2903/13; z dnia 13 stycznia 2016 r., II FSK 2317/15; z dnia 16 czerwca 2016 r., II FSK 519/16; z dnia 13 lipca 2016 r., II FSK 1648/14).

Dodatkowo wskazano na istotne okoliczności uprawdopodobniające w postaci niepłacenia przez podatnika zobowiązań publicznoprawnych i prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie 30 tytułów wykonawczych. W sposób oczywisty okoliczności te uzasadniają niewykonanie zobowiązania, zwłaszcza w sytuacji, gdy do jego przedawnienia pozostał krótki czas.

Okoliczności spełnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przewidzianych w art. 239 b § 2 op zostały więc należycie wykazane, co znalazło swój odpowiedni wyraz w uzasadnieniu decyzji organów. Dlatego też zarzut naruszenia art. 210 § 4 op w zw. z art. 239b § 2 ppsa pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Również nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie był zobowiązany ani nawet uprawniony do badania zgodności z prawem samej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. To nadanie tego rygoru i jego przesłanki oraz prawidłowość było przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji.

Biorąc to wszystko pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 184 ppsa. Ponieważ wnoszący skargę kasacyjną zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a druga strona (organ) również o przeprowadzenie rozprawy nie wnosił, na podstawie art. 182 § 2 ppsa rozpoznano skargę kasacyjna na posiedzeniu niejawnym.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz kuratora zwrotu kosztów pomocy prawnej należało go uznać za nieuzasadniony. Adwokat działający w imieniu skarżącego działał jako kurator dla nieznanego z miejsca pobytu ustanowiony na wniosek organu w postępowaniu podatkowym na podstawie art. 138 §1 op i art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Stosunek prawny istniejący pomiędzy organem administracji publicznej i przedstawicielem nieobecnej strony opiera się na orzeczeniu sądu powszechnego, a jego elementem jest obowiązek wykonania przez osobę wyznaczoną niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Z powyższym obowiązkiem wiąże się niewątpliwie prawo przedstawiciela do uzyskania wynagrodzenia za dokonane przez niego czynności, podjęte w toku całego postępowania w obronie interesów strony, dla której został ustanowiony, przyznawane przez organ administracji, który wnioskował o wyznaczenie przedstawiciela, w drodze aktu z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa (por. uchwała Sądu Najwyższego z 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, publ. OSNC 1990, Nr 1, poz. 11; wyrok WSA w Gdańsku z 19 stycznia 2018 r., III SA/Gd 931/17, www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo za takim stanowiskiem przemawia treść art. 179 § 1 kro. Zgodnie z tym przepisem organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora.

Tym samym zdaniem Sądu koszty wynagrodzenia adwokata Tomasza Chodkiewicza, ustanowionego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu I Wydział Cywilny z dnia 17 sierpnia 2016 r., I Co 22/16 na wniosek organu administracji (Naczelnika II Urzędu Celnego w Łodzi) kuratorem nieznanego z miejsca pobytu M. Ż., stanowią koszty postępowania administracyjnego, w przedmiocie których rozstrzygnięcie wydać powinien organ, wnioskujący o ustanowienie kuratora, a które to rozstrzygnięcie, stosownie do powołanego wcześniej art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego. Nie stanowią natomiast kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż to nie Sąd występował o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego.