Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2809/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 404
law: Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 266/20 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 266/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. znak [...], Wojewoda Pomorski ustalił lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [...]" w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 404 ze zm.), w odniesieniu do działki ewid. nr [...], obręb [...], w gminie [...].

Od decyzji Wojewody odwołanie wniosła wymieniona na wstępie Spółka – [...] S.A. w W. (zwana dalej "Spółką").

Na skutek tego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 4 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określonych w załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją numer [...] wskazano inwestycję pn.: "Budowa linii 400 kV [...]". Lokalizacja tej inwestycji została przewidziana uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 2x400 kV [...] na terenie gminy [...] (Dz.U. Woj. Pomorskiego z 2017 r., poz. 2601).

Zdaniem organu kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, a organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie. Zdaniem Ministra ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej działki skarżącej Spółki jest w analizowanej sprawie uzasadnione. Zasadnie zatem Wojewoda w pkt VIII decyzji ograniczył sposób korzystania z działki nr [...]. Minister uznał, że dla tej działki, na której znajduje się czynna linia kolejowa zachodziły przesłanki zastosowania art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. W tym zakresie Minister wyjaśnił, że z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w żaden sposób nie wynika, aby nie znajdował on zastosowania do nieruchomości, na których znajdują się czynne linie kolejowe i które stanowią tereny zamknięte. Natomiast zarzuty Spółki zostały uznane za niezasadne.

Następnie Spółka wniosła skargę na przedmiotową decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., zarzucając jej naruszenie: art. 7 i 77 § 1 k.p.a.; art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej; art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.); art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej; art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 710 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także urządzenia i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych;

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Również i uczestnik – [...] S.A. z siedzibą w K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Zdaniem Sądu, kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1, 2 w związku z art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, a w szczególności, że zawiera wszystkie elementy prawem wymagane. Właściwa jest również ocena organu odwoławczego, co do prawidłowości prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania. Szczegółowe ustalenia zostały powołane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji i Sąd w całości je podzielił przyjmuje je za własne.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy administracji rozpoznając przedmiotową sprawę podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie pomijając żadnych istotnych okoliczności. Wbrew zarzutom skargi organ wziął pod uwagę fakt, że objęta zaskarżoną decyzją działka stanowi czynną linię kolejową, po której odbywa się ruch pociągów. Żaden obowiązujący przepis prawa nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów specustawy w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 do terenów kolejowych. Prawidłowo w decyzji nie wskazano szczegółowych rozwiązań technicznych realizacji inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych stanowi jeden z pierwszych etapów procesu inwestycyjnego, następnym etapem jest zaś przygotowanie projektu budowlanego oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że szczegółowe rozwiązania techniczne, które pozwolą na dochowanie warunków technicznych, określone zostaną dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a organ orzekający w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Zaś kwestia prowadzenia robót, w tym wejścia na działki stanowiące teren kolejowy zamknięty, przy uwzględnieniu m.in. przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, jest już elementem prowadzenia samych robót budowlanych oraz szczegółowego ich harmonogramu i nie podlegała ocenie organów orzekających w sprawie lokalizacji inwestycji. Nadto ustawodawca dopuścił lokalizację inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na obszarach kolejowych; lokalizacja przedmiotowej inwestycji została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z treści przepisu art. 14 ust. 6 w zw. z art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika, aby inwestycje przewidziane - w drodze planu miejscowego - do realizacji na terenie zamkniętym kolejowym, miały stanowić wyłącznie inwestycje ściśle związane z infrastrukturą kolejową.

Odnosząc się zaś do kwestii tytułu prawnego do nieruchomości, Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja jest takim trwałym tytułem prawnym do nieruchomości, ujawnionym w treści księgi wieczystej i ma szerszy zakres niż wydane uzgodnienia. Na gruncie omawianej specustawy przesyłowej to inwestor decyduje o wyborze tytułu prawnego do nieruchomości, który jest niezbędny do zrealizowania inwestycji.

Dalej Sąd wyjaśnił, że treść decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej została określona w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej. Organ nie ma możliwości uznaniowego rozstrzygania o elementach wymienionych w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Organ był zobowiązany do sporządzenia decyzji, która w swej treści odnosić się będzie do wszystkich ustawowych elementów, precyzyjnie określonych przez ustawodawcę. W przedmiotowej sprawie organ orzekł o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości na rzecz inwestora wpisując w treść decyzji brzmienie obowiązującego przepisu, zgodnie z wnioskiem inwestora, który przecież wniósł o wydanie decyzji właśnie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Sąd podzielił także stanowisko organu, że przepisy specustawy przesyłowej nie zobowiązują wnioskodawcy do szczegółowego określenia we wniosku, na czym faktycznie/konkretnie będzie polegało ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z treści art. 22 ust. 1 specustawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1/ przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2019 r. (powinno być z dnia [...] grudnia 2019 r. – co prawidłowo wskazano w uzasadnieniu kasacji), pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz pominięcie istotnych w niniejszej sprawie okoliczności, w tym w szczególności:

- pominięcie okoliczności, że objęta zaskarżoną decyzją działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...] stanowi czynną linię kolejową, po której odbywa się ruch pociągów, w następstwie czego organ pominął związane z tym ograniczenia, a także wymogi i warunki dla prowadzenia robót na obszarze kolejowym;

- pominięcie okoliczności, że w odniesieniu do objętej zaskarżoną decyzją działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...], wnioskodawca posiada umożliwiający realizację przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na działce nr [...] z obrębu [...], tytuł prawny w postaci umowy oraz uzgodnień: ze spółką [...] S.A, a także uzgodnień z zarządcą linii kolejowej, uprawniające go do wejścia i prowadzenia na terenie wyżej wymienionej działki robót budowlanych, polegających m.in. na budowie (posadowieniu, podwieszeniu) oraz późniejszej eksploatacji dwutorowej linii energetycznej 400 kV, w oparciu o które to dokumenty doszło do zrealizowania przedmiotowej inwestycji, wobec czego postępowanie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej jest bezcelowe i bezprzedmiotowe, w związku z czym decyzja organu drugiej instancji i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji winna zostać uchylona;

- pominięcie okoliczności, że zakres inwestycji odnoszący się do działki nr [...] z obrębu [...] obejmuje, według dokumentacji przedłożonej w niniejszym postępowaniu, jedynie przeprowadzenie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV nad wyżej wymienioną działką, nie przewiduje zaś założenia innych urządzeń i obiektów, w tym naziemnych, podziemnych, czy nadziemnych. Z uwagi na powyższe organ błędnie i niezasadnie utrzymał w mocy zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów niewymienionych w dokumentacji przedłożonej w niniejszym postępowaniu;

- pominięcie okoliczności, że opinie oraz uzgodnienia z zarządcą infrastruktury kolejowej (spółką [...] S.A.) oraz innych spółek kolejowych odnoszące się do działki nr [...] z obrębu [...] dotyczą zakresu robót obejmujących jedynie przeprowadzenie oraz eksploatację przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV nad wyżej wymienioną działką, nie odnoszą się natomiast do założenia innych urządzeń i obiektów, w tym naziemnych, podziemnych, czy nadziemnych. Z uwagi na powyższe organ błędnie i niezasadnie utrzymał w mocy zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów nieobjętych opiniowaniem czy uzgodnieniami z zarządcą linii kolejowej;

- pominięcie okoliczności, iż zgodnie z uzgodnieniami z zarządcą infrastruktury kolejowej - spółką [...] S.A. prowadzenie robót na przedmiotowej działce jest dopuszczalne jedynie po uprzednim zgłoszeniu robót, zawarciu z zarządcą infrastruktury kolejowej umowy regulującej zasady i warunki realizacji robót na terenie kolejowym i uzgodnieniu ich z [...], a także pod nadzorem zarządcy linii kolejowych;

- ustalenie, że inwestor nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości;

2/ przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2019 r. (powinno być z dnia [...] grudnia 2019 r. – co prawidłowo wskazano w uzasadnieniu kasacji), pomimo naruszenia przez ten organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

3/ art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo że brak jest przesłanek, aby zastosować wyżej wskazaną regulację w niniejszej sprawie, a także poprzez nieokreślenie zakresu ograniczenia w korzystaniu z działki;

- art. 22 ust. 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w następstwie ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] obrębu [...], w celu zapewnienia prawa wejścia na teren wyżej wymienionych działek dla prowadzenia budowy w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, eksploatacją, przebudową, utrzymaniem, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, mimo że wnioskodawca posiada tytuł prawny umożliwiający na objętych zaskarżoną decyzją działkach realizację przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w postaci umowy zawartej pomiędzy wykonawcą, a spółką [...] S.A. z siedzibą w W. oraz uzgodnień ze spółką [...] S.A., a także uzgodnienia z zarządcą linii kolejowych, uprawniający go do wejścia i prowadzenia na terenie wyżej wymienionej działki robót budowlanych, polegających na m.in. budowie (posadowieniu, podwieszeniu) oraz późniejszej eksploatacji dwutorowej linii energetycznej 400 kV;

- art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do stanowiącej linię kolejową działki nr [...], obręb [...], ponieważ podmiotem uprawnionym do wyrażenia zgody na wstęp na teren linii kolejowej nie jest [...] S.A., lecz zarządca linii kolejowej, wobec czego nałożenie na skarżącego niebędącego zarządcą linii kolejowej obowiązku udostępnienia działki stanowiącej linię kolejową czyni niniejszą decyzję niemożliwą do wykonania;

- art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do stanowiącej linię kolejową działki nr [...]obręb [...] i uznanie, że w przypadku gdy przywrócenie nieruchomości stanowiącej linię kolejową do stanu poprzedniego nie jest możliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty - właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje od inwestora odszkodowanie;

- art. 5 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy o transporcie kolejowym przez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca może wydać objęte niniejszym postępowaniem działki;

- art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym przez jego niezastosowanie i w następstwie uznanie, że inwestor jest uprawniony do nieprzywracania nieruchomości do stanu poprzedniego;

- art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych przez ich błędną wykładnię i w następstwie uznanie, iż nie będą miały one zastosowania w sprawie lokalizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i w następstwie udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na stanowiącej linię kolejową działce nr [...]obręb [...], przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, w tym podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń bez uprzedniego uzgodnienia robót z zarządcą linii kolejowej.

4/ przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia ww. przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez WSA w Warszawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Spólka wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W piśmie z dnia 9 grudnia 2020 r. uczestnik postępowania - [...] S.A. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw.

Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2020 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Strony postępowania zostały poinformowane o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazaniem obrazu i dźwięku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Istotne jest to, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotową skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w pełni odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny analizując obszerne zarzuty przedstawione we wniesionym środku odwoławczym zobowiązany jest podkreślić, iż stanowią one niemalże w całości powtórzenie tego co zostało już przedstawione na etapie postępowania odwoławczego, a także następnie powtórzone w skardze do Sądu pierwszej instancji, zaś zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji, dokonali prawidłowej ich oceny, trafnie uznają je za nieusprawiedliwione. Natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i wyroku Sądu pierwszej instancji w którym zastosowano konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a. i oddalono skargę, właściwie odniesiono się do tych zarzutów, słusznie uznając je za niezasadne. Ponowienie tych nieusprawiedliwionych zarzutów na etapie skargi kasacyjnej nie pozwala w jakimkolwiek stopniu na ich podzielenie. Zaś brak ujawnienia w tym postępowaniu naruszeń prawa materialnego, jak i norm prawa procesowego, nie pozwalał Sądowi pierwszej instancji na zastosowanie wykazywanej w skardze kasacyjnej konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Tym samym należy wskazać, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie wnoszą nic istotnego, co mogłoby podważyć legalność decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy. Przede wszystkim argumentacja sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów abstrahuje od celów specustawy, która ma za zadanie ułatwienie realizacji inwestycji strategicznych, w tym przez ułatwienie inwestorowi uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oczywiście to od woli inwestora zależy w jaki sposób będzie zabiegał o uzyskanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednym z takich sposobów jest możliwość ubiegania się, w trybie art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy, o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy, a związanych z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że specustawa nie uzależnia uzyskania takiej decyzji od zgód lub umów pochodzących od innych podmiotów, którym przysługuje jakiś tytuł prawny do gruntu. W tym zakresie wystarczające jest wskazanie we wniosku konkretnych nieruchomości, których mają dotyczyć skutki o jakich mowa w art. 22 ust. 1 specustawy - w tej sprawie dotyczy to działki nr [...] z obrębu [...]. Co więcej, przepisy specustawy nie zawierają uregulowania, które stanowiłoby podstawę na tym etapie procesu inwestycyjno-budowlanego na zawężenie skutków wskazanych w art. 22 ust. 1 specustawy. Można wskazać, że w takim uregulowaniu prawnym tkwi określona racjonalność (stąd w zaskarżonej decyzji mowa m.in. o skutkach w zakresie założenia innych urządzeń i obiektów, w tym naziemnych, podziemnych, czy nadziemnych). Nie jest to bowiem etap postępowania, który charakteryzuje się dokładnym sprecyzowaniem robót budowlanych koniecznych do realizacji inwestycji. To jeszcze jest etap planistyczny, tj. przesądzający o lokalizacji przebiegu inwestycji strategicznej; zaś z uwagi na uprzywilejowanie tego rodzaju inwestycji, w ramach tego etapu postępowania prawodawca zdecydował, że dodatkowym rozstrzygnięciem jakie inwestor będzie mógł uzyskać, to zagwarantowanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy. Takie bowiem rozstrzygnięcie oznacza, że inwestor w odniesieniu do wskazywanej działki będzie mógł skutecznie ubiegać się o decyzję o pozwoleniu na budowę i faktycznie prowadzić proces inwestycyjny bez barier, jakie wiążą się z konstytucyjnie chronionym prawem własności, a więc i dochodzeniem na zasadach ogólnych do uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dlatego argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie oparta na twierdzeniu jakoby w sprawie niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny, a tym samym naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i nie może być podzielona przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji, wbrew stanowisku skarżącej Spółki, trafnie ocenił, że dla zastosowania art. 34 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 1 specustawy bez znaczenia jest czy skutki o jakich wyżej mowa mają dotyczyć działek stanowiących czynne linie kolejowe, czy w odniesieniu do tych działek były wcześniej zawierane umowy lub dokonywany proces uzgodnień w zakresie wejścia i prowadzenia na terenie wyżej wymienionych działek robót budowlanych. Inny jest bowiem cel art. 22 ust. 1 specustawy – to zapewnienie prawnej możliwości realizacji inwestycji, co należy odróżnić od faktycznego sposobu realizacji inwestycji. W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny Sądu pierwszej instancji, który jako prawidłowe ocenił stanowisko organu, że dopiero w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zostaną określone szczegółowe rozwiązania techniczne dotyczące wymogów i warunków dla prowadzenia robót na obszarze kolejowym. Słusznie bowiem zaznaczono, iż organ orzekający w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Stąd też podniesione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy i art. 22 ust. 1 specustawy nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Ponadto wskazania wymaga, że pomimo iż art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy obowiązku właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, to w skardze kasacyjnej na tej podstawie wskazuje się, że zarządca linii kolejowej jest podmiotem uprawnionym do wyrażenia zgody na wstęp na teren linii kolejowej. W świetle art. 22 ust. 1 specustawy w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami takie twierdzenia skarżącej Spółki pozbawione są usprawiedliwionych podstaw. W szczególności dla takiego stanowiska nie może stanowić usprawiedliwionych podstaw treść art. 5 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy o transporcie kolejowym, którego niezastosowanie zarzucono w kasacji, ponieważ przepis ten dotyczy eksploatacji infrastruktury kolejowej, a w ramach tego pojęcia – udostępnianiu infrastruktury kolejowej, jednak przedmiotowa sprawa co do określenia skutków, o jakich mowa w art. 22 ust. 1 specustawy nie polega na eksploatacji infrastruktury kolejowej. Ponadto powiązanie argumentacji z art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym, którego również niezastosowanie zarzucono w kasacji, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ przepis ten dotyczy rozpoczęcia procedury przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej co ma wynikać z dokonanej przez zarządcę oceny, że po przydzieleniu zdolności przepustowej w trybie określonym w rozdziale 6 stwierdzi, że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej oraz dofinansowanie, o którym mowa w art. 38a ust. 1, i finansowanie lub dofinansowanie, o którym mowa w art. 38b, nie pokrywają kosztów udostępniania tej infrastruktury. Są to jednak skutki związane z działalnością przewozową, a nie z możliwością realizacji inwestycji strategicznych w oparciu o przepisy omawianej specustawy. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 22 ust. 1 specustawy w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami; art. 5 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy o transporcie kolejowym; art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym – pozbawione są usprawiedliwionych podstaw i w żadnym wypadku nie mogą być podzielone przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie można również podzielić motywów skargi kasacyjnej i przedstawionej w nich argumentacji dotyczącej zarzutu naruszenia art. 22 ust. 2 specustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wprost z tego przepisu wynika, że "niezwłocznie po wykonaniu robót, o których mowa w ust. 1, na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje od inwestora odszkodowanie. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 2 i 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami". Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, że w sprawie wadliwie zastosowano ten przepis, jak i uznano, że w przypadku gdy przywrócenie nieruchomości stanowiącej linię kolejową do stanu poprzedniego nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje od inwestora odszkodowanie. Zresztą trudno w okolicznościach tej sprawy mówić o zastosowaniu art. 22 ust. 2 specustawy. Przepis ten niejako posłużył do przedstawienia stosownej argumentacji; z jego treści wynika zaś, że potencjalnie może być zastosowany, ale na końcowym etapie procesu inwestycyjnego w związku z faktycznymi skutkami realizacji inwestycji strategicznej, a nie na etapie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy. Także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 4 ust. 1 i ust. 3 ww. rozporządzenia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ w sprawie trafnie oceniono, że problematyka wynikająca z tych przepisów dotyczy etapu udzielenia pozwolenia na budowę. Z przepisów tych można bowiem wywieść konieczność uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich. Przepisy te bowiem dotyczą uwzględnienia określonych okoliczności faktycznych związanych z procesem inwestycyjno-budowlanym tak aby zapewnić bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Takich bezpośrednich zagrożeń nie powoduje zaś decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy. Określa ona bowiem prawne skutki, które mają jedynie zagwarantować inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co polega na zapewnieniu prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Podobne stanowisko, co do przedstawionej wyżej wykładni i zastosowania przepisów omawianej specustawy wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 2897/20.

Dotychczasowe rozważania pozwalają wprost stwierdzić, iż żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie mógł doprowadzić do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku, albowiem wyrok ten, jak też jego argumentacja, w pełni odpowiadają prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.