Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 124/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch, Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia del. NSA Wiesław Morys, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Wrocławia a Wójtem Gminy Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. S. o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej postanawia: wskazać Wójta Gminy Ł. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta W. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we W. a Wójtem Gminy Ł. - Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ł. poprzez wskazanie Wójta Gminy Ł. jako organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku L. S. z dnia 16 czerwca 2010 r. o przyznanie świadczenia - zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Kierownik Pomocy Społecznej w Ł. przekazał sprawę z wniosku L. S. z dnia 16 czerwca 2010 r. o przyznanie świadczenia - zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej, do załatwienia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., uznając iż nie jest właściwy miejscowo do jej rozpatrzenia. Zdaniem organu miejscem zamieszkania L. S. jest W.. Organ wskazał, iż L. S. w domu położonym w Ł. przebywa tylko w okresie letnim, w okresie zimowym zaś przebywa we W. W ocenie organu pobyt L. S. w J. ma charakter przejściowy.

Na powyższe postanowienie L. S. złożył zażalenie. Skarżący wskazał, że przebywa w J. w okresie wiosenno - jesiennym od chwili przejścia na emeryturę w 2007 r. Od chwili uszkodzenia budynku mieszkalnego w J. skarżący przystosował sobie do zamieszkania pomieszczenia gospodarcze. Jedynie w okresie zimowym z uwagi na brak ogrzewania mieszka we W.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu na podstawie art. 65 §1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym po 11 kwietnia 2011 r. - stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.

Prezydent W. powołując się na treść art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 25 kodeksu cywilnego wskazał, iż nietrafne jest stanowisko strony skarżonej, jakoby miejscem zamieszkania L. S. był W., a jego pobyt w Ł. miał jedynie charakter czasowy, przejściowy. Z treści znajdujących się w aktach oświadczeń oraz pism składanych przez L. S. wynika, iż w miejscowości J. przebywa on od marca do listopada, czyli spędza tam większość miesięcy w ciągu roku. Tym samym to przyjazdy L. S. do W. - wyłącznie na okres zimowy - należy traktować jako pobyt o charakterze przejściowym. Dodatkowo fakt, iż zimowe pobyty L. S. we W. spowodowane są tymczasowym niedostosowaniem budynku w J. do warunków zimowych, a nie zamiarem zmiany przez Pana S. miejsca stałego pobytu, potwierdza, iż miejscowością, w której L. S. przebywa z zamiarem stałego pobytu jest J..

Ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż budynek znajdujący się w J. jest budynkiem mieszkalnym, a L. Surowiał od czasu przejścia na emeryturę stale w nim przebywa i czyni starania zmierzające do dopełnienia formalności meldunkowych właśnie w budynku w J. Także w swoich oświadczeniach L. S. nie utożsamia się z W., jako miejscem swojego zamieszkania, wskazując, iż mieszkanie we W. stanowi własność Gminy i w mieszkaniu tym mieszka również jego syn z rodziną. Nadto zamiar stałego pobytu L. S. potwierdza sam zainteresowany, wskazując na tymczasowość pobytów we W., które podyktowane są czynnikami obiektywnymi, a nie rzeczywistą wolą zmiany miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na wniosek Ośrodek Pomocy Społecznej wniósł o wskazanie Prezydenta W. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku L. S..

Organ wskazał, że budynek mieszkalny, w którym przebywał w J. wnioskodawca, nie miał nadanego numeru, ze względu na brak dopełnienia formalności przez Pana S. związanych z zawiadomieniem Powiatowego Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Nowosądeckiego o zakończeniu budowy w/w budynku, a przed 2003 r. zawiadomieniem Starostwa Powiatowego dla Powiatu Nowosądeckiego W świetle przepisów prawa budowlanego, ewentualne zamieszkiwanie w takim budynku jest nielegalne i związane z odpowiednimi sankcjami prawnymi.

Ponadto w oświadczeniu wnioskodawcy i jego żony z dnia 21 lipca 2010 r., obydwoje małżonkowie podają datę 2007 r., jako początek zamieszkiwania zainteresowanego w budynku w J. Natomiast w zażaleniu na postanowienie Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Pan S. podaje, iż mieszkał w J. od marca do końca listopada 2009r oraz od marca do końca listopada 2010 r. Zajmował się w tym czasie załatwianiem zgody na przybudowę, dokumentacji architektoniczno - projektowej, dotyczącej pomieszczenia kotłowni, wybudowaniem wspomnianej kotłowni. W marcu 2010 r. przyjechał do Jazowska celem wykonania prac związanych z zakupem pieca oraz armatury CO, a w czerwcu tegoż roku miała być założona cała instalacja grzewcza. Przedstawione przez Pana S. działania świadczą, o tym iż przygotowywał należący do niego budynek mieszkalny znajdujący się w miejscowości J. do zamieszkania, lecz nie o tym, że w nim mieszkał. Od momentu uzyskania pozwolenia na budowę w 1995 r. do roku 2010 L. S. traktował budynek w J., jako miejsce przejściowego pobytu, o czym świadczy choćby brak ogrzewania CO, które to zamierzał dopiero zainstalować. Zdaniem organu stwierdzenia - że od chwili uszkodzenia budynku mieszkalnego Pan S. przystosował sobie do zamieszkania pomieszczenie gospodarcze. Jedynie w okresie zimowym z uwagi na brak ogrzewania mieszka we W. - częściowo stoją w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. W trakcie wizyt pracownika socjalnego w J. w dniu 23 sierpnia 2010 i 29 września 2010 r. zainteresowany był obecny. Natomiast w trakcie wizyty w środowisku pracowników OPS w Ł., w dniu 24 marca 2011 r., Pana L. S. nie było na terenie posesji. Według relacji sąsiadów miał przyjechać do Jazowska z W. w kwietniu 2011 r. Natomiast w dniu 22 kwietnia 2011 r. Pan S. odebrał osobiście w mieszkaniu we W. list polecony z MOPS-u we W. Powyższe świadczy o tym , że pomimo zakończenia okresu zimowego, zainteresowany nadal przebywał we W..

Centrum interesów życiowych Pana S. znajduje się we W., w którym mieszka jego żona oraz syn z rodziną. W związku z powyższym życie prywatne zainteresowanego ogranicza się do W. We W. Pan S. korzysta z usług medycznych, o czym sam napisał we wspomnianym odwołaniu od decyzji z dnia 28 listopada 2010 r. We W. znajduje się mieszkanie komunalne, w którym jest zameldowany na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają, spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Prezydentem Miasta W. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we W. a Wójtem Gminy Ł. - Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku L. S. z dnia 16 czerwca 2010 r. o przyznanie świadczenia - zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej.

Wskazać należy, że właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego. Art. 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej dorosłej osoby fizycznej. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać, że w rozumieniu powołanego art. 25 k.c. miejscowość J., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania L. S., na co przede wszystkim wskazuje okoliczność, że z treści oświadczeń oraz pism składanych przez L. S. wynika, iż w miejscowości J. przebywa on od marca do listopada, czyli spędza tam większość miesięcy w ciągu roku i potwierdza, że przebywa tu z zamiarem stałego pobytu. Natomiast przyjazdy wnioskodawcy do W. w okresie zimowym należy traktować jako pobyt o charakterze przejściowym, które spowodowane są tymczasowym niedostosowaniem budynku w J. do warunków zimowych, a nie zamiarem zmiany miejsca stałego pobytu,

A zatem należy stwierdzić, iż z oświadczeń L. S. jednoznacznie wynika, iż zamiar stałego pobytu wiąże z miejscowością J.. Wnioskodawca wyraził wolę koncentracji swoich spraw życiowych, w J. Oświadczenie tej treści powtarza się kilkakrotnie w dokumentacji niniejszej sprawy.

Z uwagi, iż L. S. wyraża wolę przebywania na stałe w J., to uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, organem właściwym do o przyznanie świadczenia - zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej będzie Wójt Gminy Ł.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.