Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 946/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 3 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej R. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia

30 sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia 22 czerwca 2017 r. nr Fin. 3123.[...](1).2017 ustalającą R. O. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2016 w kwocie

[...] zł, w tym: w podatku rolnym i od nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w następującym stanie faktycznym sprawy.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji stwierdził,

że Strona jest właścicielką gruntów o łącznej powierzchni [...] ha, położonych

w miejscowości B. oraz w miejscowości R., od których wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 ustalił w decyzji z dnia 22 czerwca 2017 r. nr j.w. w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów (tj. informację z rejestru gruntów z dnia 28 stycznia 2016 r. oraz zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków dotyczącego zmian użytków wynikających z planów zagospodarowania przestrzennego z datą zmiany 6 kwietnia 2016 r.).

Organ I instancji wskazał, że grunty będące własnością Strony, położone

w miejscowości B. i [...], zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostwo Powiatowe w Ś., stanową łąki trwałe podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym oraz użytki kopalne, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec powyższego, organ I instancji przedstawił wyliczenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie

[...] zł.

Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i we wniesionym odwołaniu zarzuciła decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 190 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201, j.t. ze zm.; dalej: "O.p.") i prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U.2017.1821 j.t.; dalej: "u.p.l.") oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy

z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2017.1785 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.o.l.").

Organ odwoławczy ww. decyzją z dnia 30 sierpnia 2017 r. nr j.w. utrzymał

w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że odwołanie Strony błędnie identyfikuje zaskarżoną decyzję, gdyż odnosi się do decyzji w sprawie zmiany nakazu płatniczego, podczas gdy zaskarżona decyzja jest decyzją w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Uwadze Strony umknęło, że nakaz płatniczy nr [...](1) z dnia 10 października 2016 r. został usunięty z obiegu prawnego

w trybie stwierdzenia jego nieważności, co zostało orzeczone w decyzji organu odwoławczego z dnia 9 marca 2017 r. nr [...] Zaskarżona decyzja wydana została w miejsce usuniętego z obiegu nakazu płatniczego.

Organ odwoławczy stwierdził, że dane o gruntach, ich klasyfikacji gleboznawczej, powierzchni i położeniu organ podatkowy czerpie z ewidencji gruntów i budynków (dokumentu urzędowego). Dokument ten wiąże organ podatkowy na podstawie

art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.g.k."). Dla gruntów Strony ewidencję prowadzi Starosta [...]. Dokumenty, na których Starosta opiera wpisy do ewidencji, w tym operaty geodezyjne, są dokumentacją wewnętrzną organu ewidencyjnego, do których organ podatkowy nie ma wglądu. Wgląd taki mieć może jedynie właściciel gruntów,

on też może wnioskować do Starosty o zmiany wpisów w ewidencji.

W rozpatrywanym przypadku wpisy w ewidencji gruntów i budynków zdecydowały o zastosowaniu podatku rolnego do gruntów rolnych i podatku

od nieruchomości do użytków kopalnych. Użytki kopalne zostały wpisane do ewidencji

z dniem 6 kwietnia 2016 r., dlatego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają od 1 maja 2016 r. (8 miesięcy). Do gruntów Strony sklasyfikowanych geodezyjnie jako użytki kopalne zastosowana została w zaskarżonej decyzji przez

8 miesięcy stawka jak za grunty pozostałe ponieważ Strona nie jest przedsiębiorcą

i nie ma do niej zastosowania przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z tego względu, twierdzenie Strony, że na użytkach kopalnych nie jest prowadzona działalność gospodarcza, organ odwoławczy uznał w tej sprawie za bezprzedmiotowe.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji była zatem zgodna

ze stanem faktycznym, do którego organ podatkowy I instancji zastosował właściwe przepisy prawa podatkowego.

Strona zaskarżyła ww. decyzję skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc

o uznanie zasadności skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz

z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i spowodowanie pozostawienia w obrocie prawnym decyzji nr [...](1) z dnia 4.10.2016 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego

za 2016 r., która co do ustaleń faktycznych odpowiada prawdzie.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 190 § 1 O.p. - wobec niepowiadomienia Strony o zamiarze przeprowadzenia dowodu z operatu sporządzonego przez biegłego geodetę ustalającego przeznaczenie terenów wchodzących w skład nieruchomości Strony, który to dowód w sposób bezpośredni dał organowi I instancji podstawę do zmiany wydanego uprzednio nakazu płatniczego w sytuacji, gdy istniejące inne prawomocne decyzje administracyjne, których treści nie ujawniono, wskazując tym na całkowitą bezpodstawność dowodu i to wobec faktu, że geodeta wydający opinię

nie ma uprawnień geologa, które wymagane są dla wydania opinii w sprawie,

co - wobec uniemożliwienia stronie uczestniczenia w procesie gromadzenia dowodów - stało się przyczyną wydania oczywiście wadliwej decyzji;

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający

na bezkrytycznym uznaniu, że treści zawarte w operacie i wykazie zmian polegają na prawdzie w sytuacji, gdy zmiany wprowadzono błędnie, a organ

I instancji dysponował wiedzą umożliwiającą weryfikację tego stanu rzeczy choćby wobec faktu, że przed przedmiotową decyzją wydana została decyzja

w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 dla tych samych nieruchomości weryfikująca ustalenia geodety i obejmująca ustalenia w części zgodne ze stanem faktycznym, a przede wszystkim prostująca oczywistą nieudolność i brak wiedzy sporządzającego operat na okoliczności, dla których

w sprawie powołany został;

3) naruszenie prawa materialnego - art. 2 ust. 1 u.p.l. i art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. polegające na uznaniu, że podatnicy - jako przedsiębiorcy - prowadzą

na nieruchomości działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podczas, gdy organ I instancji dysponował dokumentacją i danymi geodezyjnymi świadczącymi o tym, że na nieruchomościach tych nie jest od dawna, bo od co najmniej 16 lat, prowadzona jakakolwiek działalności gospodarcza i w taki sposób grunty te nie

są wykorzystywane, powierzchnia eksploatacji kopaliny została zrekultywowana, nie istnieje przyczyna, na której oparto skarżone decyzje obu instancji, albowiem nie istnieje kopalina, stąd brak podstaw do przyjęcia podstawy opodatkowania jak w obu skarżonych decyzjach, a co za tym idzie, że wskazane w podstawach wydanych decyzji przepisy ustaw zastosowania nie mają.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Strona wskazała, że czynność wydobycia kopalin na spornych gruntach nie była prowadzona od 2001 r. a teren ten podlegał rekultywacji, co potwierdza pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu [...]

w P. z dnia 8.12.2015 r. i w wyniku powyższego nieruchomość ta ponownie stała się nieruchomością rolną. O powyższym wiedzę posiadał organ I instancji, który

był adresatem decyzji w tej sprawie. Jednakże na podstawie błędnego operatu pomiarowego inż. [...], o którego sporządzeniu Strona nie została powiadomiona, dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, na mocy których uznano sporne grunty Stron jako kopalne.

Organy pomimo istnienia w obrocie prawnym decyzji przeczących prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów i budynków dokonanych na podstawie ww. błędnego operatu, przyjęły dane w nim zawarte za podstawę kwalifikacji gruntów Strony

i obciążyły Stronę podatkiem od nieruchomości za 2016 r., który nie powinien

być naliczony. Strona wskazała również, że wydając na rzecz Stron wcześniejszą decyzję za 2017 r. organ podatkowy uznał brak podstaw do ustaleń, aby sporna nieruchomość służyła prowadzeniu działalności gospodarczej w sposób wyrażony

w art. 2 ust. 1 u.p.l. i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Strona podkreśliła także, że dla spornych gruntów Strony sporządzony został nowy operat – innego geodety - na podstawie którego dokonano zmian kwalifikując

te grunty jako grunty rolne i tak wykorzystywane. Na tej też podstawie zmieniono nakaz płatniczy za 2017 r. i powrócono do naliczeń sprzed 2016 r. W ocenie Strony bezzasadnym jest obciążanie jej błędem geodety, co w powyższych okolicznościach faktycznych stanowi o rażącym naruszeniu prawa przez organy czyniąc skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. Sąd, na podstawie art. 112 § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/SZ 945/17

i I SA/SZ 946/17.

W toku rozprawy pełnomocnik Skarżącej przyznał rację organom podatkowym, że nakazy płatnicze dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego i oświadczył, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do kwalifikacji spornych nieruchomości nastąpiła

w kwietniu 2017 r. na wniosek Skarżących a ponadto, że decyzje za lata 2017 i 2018 uwzględniają dokonaną zmianę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty słuszne.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem (kryterium legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem akty administracyjne (tutaj decyzje) co do ich zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ

na jej wynik, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Zgodnie zaś z art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w K. z dnia 30 sierpnia 2017 r. nr j.w. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia 22 czerwca 2017 r. nr j.w. ustalającą Skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2016 w kwocie [...]zł, w tym w podatku rolnym

i od nieruchomości.

Sąd wskazuje, że Skarżąca nie kwestionuje, że ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2017 r. znak [...] stwierdzono nieważność nakazu płatniczego nr [...](1) z dnia 10.10.2016 r. Tym samym twierdzenia i żądania skargi odnoszące się do przedmiotowego nakazu Sąd uznał za bezpodstawne. Skarżąca nie kwestionuje ponadto prawidłowości opodatkowania ww. nieruchomości w zakresie opodatkowania ich podatkiem rolnym.

Sporna w rozpoznawanej sprawie pozostaje zaś prawidłowość opodatkowania nieruchomości gruntowych będących własnością Skarżącej położonych w miejscowości R. podatkiem od nieruchomości.

Organy uznały bowiem, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w rozpoznawanej sprawie związane są - w spornym zakresie - kwalifikacją ww. gruntów zawartą

w ewidencji gruntów i budynków, która zgodnie z art. 194 O.p. jest dokumentem urzędowy stanowiąc tym samym dowód tego, co zostało w niej stwierdzone.

W powyższej ewidencji sporne grunty oznaczone zostały natomiast jako grunty kopalne.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom Skarżącej ww. grunty, które organy podatkowe opodatkowały podatkiem od nieruchomości nie zostały objęte stawką jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W wydanych w sprawie rozstrzygnięciach organy podatkowe nie uznały bowiem Skarżącej za przedsiębiorcę a posiadanych przez nią gruntów za grunty związane

z prowadzoną przez Skarżącą działalnością. Jak wynika z ww. decyzji organy,

dla objętych podatkiem od nieruchomości gruntów Skarżącej, zastosowały stawkę jak dla gruntów pozostałych. Tym samym nie są zasadne twierdzenia i zarzuty Skarżącej

o nieprawidłowości objęcia spornych gruntów stawką jak dla gruntów związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Skarżąca zaś uznaje, że sporne grunty nie stanowią gruntów kopanych a grunty rolne, a ich kwalifikacja - zawarta w ewidencji gruntów i budynków - dokonana została

w 2016 r. na podstawie błędnego operatu geodety, o którego sporządzeniu nie została powiadomiona. Skarżąca zarzuca również, że kwalifikacja ta - z inicjatywy Skarżącej –

w 2017 r. została zmieniona przez organ ewidencyjny, zgodnie z jej stanowiskiem

w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca wskazuje również, że w obrocie prawnym znajdują

się dokumenty urzędowe, znane organowi I instancji, których treść przeczy danym zawartym w ewidencji gruntów i budynków w 2016 r., co do rzetelności kwalifikacji spornych gruntów. Z dokumentów tych wynika bowiem, że sporne grunty,

po zakończeniu w 2004 r. ich rekultywacji, nie stanowią gruntów kopalnych.

Mając na uwadze ww. istotę sporu Sąd wskazuje, że rację w nim przyznał Skarżącym, choć nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne.

Sąd wskazuje, że podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organy podatkowe określają powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania

jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego.

Jak bowiem stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych

lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące rodzaju gruntów mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione

do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07).

Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, w tym w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12, który to wyrok Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów

i budynków. Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku),

dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane

w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada

2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.

Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte

w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika

z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów,

lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby

się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Sytuacje powyżej wskazane nie wystąpiły jednakże

w rozpoznawanej sprawie.

W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, podzielanym przez Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów

i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie:

- pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane);

- drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).

Do pierwszej grupy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia

18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306).

Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, można zatem przyjąć,

że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków

są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Podobnie w sytuacji,

gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków

ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów

i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28).

W dalszej kolejności należy wskazać, iż w celu prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków lub ich części istotne jest

ich prawidłowe zakwalifikowanie do właściwej kategorii. W art. 1a u.p.o.l. ustawodawca wprowadził definicje legalne takich terminów jak: budynek, budowla, grunty, budynki

i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, powierzchnia użytkowa budynku lub jego części. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty (pkt 1) i budynki lub ich części (pkt 2); przy czym, w myśl art. 4 ust. 1 podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (pkt 1), a dla budynków lub ich części ich powierzchnia użytkowa (pkt 2). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku

od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości

lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Odnosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał,

że przedwcześnie organy podatkowe uznały, że sporne grunty winne zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Wskazać bowiem należy, że zasadnie podnosiła Skarżąca okoliczność istnienia w obrocie prawnym dokumentów urzędowych, których i organ I instancji był adresatem, a z których wynika, że dane zawarte

w ewidencji gruntów i budynków kwalifikujące sporne grunty jako kopalne

nie odpowiadają rzeczywistości. Wskazać tu należy w szczególności decyzję z dnia

30 grudnia 2015 r. wydaną przez Starostę [...], z której wynika, że P. O. dnia 31 grudnia 2004 r. zakończył rekultywację spornych działek gruntu, pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu [...] z P. z dnia 8 grudnia 2015 r.,

z którego wynika, że sporne grunty zostały zrekultywowane przez naturalną sukcesję roślin, brzegi zbiornika wodnego są łagodne a w jego sąsiedztwie występują tereny leśne i łąki, pismo Starosty [...] z dnia 25 września 2015 r. również potwierdzające ww. okoliczności.

Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, pozostaje również podnoszony przez Skarżącą fakt, że dane wpisane w 2016 r. w ewidencji gruntów i budynków - w odniesieniu

do kwalifikacji spornych nieruchomości w oparciu o operat geodety L. K. - zostały w kolejnym roku zmienione w sposób przywracający stan poprzedni zgodny

ze stanowiskiem Skarżącej prezentowanym w rozpoznawanej sprawie. Okoliczności

te nie były przez organ rozważone z uwagi na uznanie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą zostać podważone przez organ. Jak jednak wynika

z powyższych rozważań prawnych, istnieją jednak sytuacje, które nie tylko uprawniają

ale i zobowiązują organy podatkowe do dokonywania własnych ustaleń w zakresie m.in. kwalifikacji gruntów. Z taką sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia

w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wykazała Skarżąca istnieją ww. dokumenty urzędowe wskazujące na nieprawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków

w odniesieniu do kwalifikacji spornych gruntów a ponadto z inicjatywy Skarżącej doszło w efekcie, w 2017 r., do zmiany zapisów ww. ewidencji zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej, która kwestionowała prawidłowość operatu stanowiącego podstawę zmiany kwalifikacji spornych gruntów przez organ ewidencyjny w 2016 r. Tym samym organy podatkowe powinny aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. i dokonać ustaleń w powyższym zakresie. W takiej bowiem sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p.

Powyżej wskazywane okoliczności, w ocenie Sądu wymagają wyjaśnienia

w rozpoznawanej sprawie, w szczególności organy podatkowe winny wyjaśnić jaki

w 2016 r. był w rzeczywistości status spornych gruntów i czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ich kwalifikacji stanowiły błąd organu ewidencyjnego

a także czy błąd ten został w efekcie usunięty skutkiem działań Skarżącej. Sąd szczególnie podkreśla przy tym, że na organach podatkowych nie ciąży nieograniczony obowiązek dowodowy a zatem dowody we wskazanym przez Sąd zakresie winny

być gromadzone przy aktywnym udziale Skarżącej.

W związku z powyższym uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie organy

nie przeprowadziły koniecznego postępowania dowodowego w celu ustalenia,

czy posiadane przez Skarżącą sporne grunty zostały prawidłowo zakwalifikowane jako kopalne a nie rolne w ewidencji gruntów i budynków. Zaniechanie przez organy podatkowe wyjaśnienia tej kwestii doprowadziło, w ocenie Sądu, do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Tym samym przedwczesna okazała się kontrola przez Sąd zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd podkreśla ponadto, że ustalenia organów w ww. zakresie powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji, albowiem w myśl

art. 210 § 4 O.p., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd podkreśla bowiem, że prawidłowe uzasadnienie aktu administracyjnego związane jest ściśle z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 124 O.p., zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy.

Sąd wskazuje również, że nie podzielił zarzutu skargi w odniesieniu do naruszenia przez organy art. 190 § 1 O.p. w zakresie wskazanym w skardze. Zasadnie wskazały bowiem organy podatkowe, że postępowanie o zmianę wpisu w ewidencji gruntów

i budynków nie leży w granicach uprawnień organów podatkowych, a zatem nie można organom tym czynić zarzutów związanych z prawidłowością prowadzenia tego postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy zobowiązany będzie uzupełnić materiał dowodowy w sprawie zgodnie z powyższymi wskazaniami Sądu. Następnie organ w zależności od dokonanych ustaleń, wyda w sprawie stosowną decyzję z zachowaniem zasad przewidzianych przepisami O.p., mając na uwadze,

że uzasadnienie rozstrzygnięcia musi bezwzględnie spełniać wymogi przewidziane przez ustawodawcę w art. 210 O.p.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis od skargi w kwocie

[...] zł, koszty zastępstwa procesowego [...] zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1) lit. a) w zw. z § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.180

ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.

Wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w przedmiotowym uzasadnieniu dostępne są na stronie [...]