Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 229/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] na rzecz skarżącego K. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 229/19

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] (dalej PWIK sp. z o.o. albo Spółka) decyzją z [...].01.2019r. wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 poz. 1330 z późn. zm., dalej jako "u.d.i.p.") odmówiło K. P. udostępnienia informacji publicznej.

W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu [...].01.2019 r. do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o. o. wpłynął drogą elektroniczną wniosek K. P. (dalej skarżący) o udostępnienie informacji publicznej w opisanym poniżej zakresie:

" (...) na podstawie artykułu 61 Konstytucji RP wnoszę o udostępnienie wszystkich 19 inwestycji projektu "[...] wraz z krótkim opisem i ewentualną lokalizacją każdej z nich. Prosiłbym również o przesłanie prezentacji ze spotkania roboczego w formie pliku oraz wypisania możliwości prawnych, dzięki którym owe 19 inwestycji są możliwe do zrealizowania w [...] (konkretne akty prawne wraz ze wskazanymi paragrafami, artykułami, ustępami, punktami itd.). Odpowiedź proszę przesłać na adres e-mail [...] w formie plików. "

W ocenie Spółki upublicznienie żądanych przez skarżącego materiałów w trybie dostępu do informacji publicznej wykracza poza pojęcie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419 z późn. zm., dalej u.z.n.k.).

Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Ujawnianie lub wykorzystywanie tajemnicy przedsiębiorstwa jest zabronione przez ust. 4 cytowanego przepisu ustawy.

W myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. decyzję tą przekazano elektronicznie na wskazany adres[...].

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. P. wnosząc o zobowiązanie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r., ewentualnie: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez brak udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej;

2. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez stwierdzenie przez Spółkę, iż informacja publiczna, o którą wnioskował skarżący we wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, co było podstawą do wydania błędnej decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia ww. informacji publicznej, a także brak wykazania przez Spółkę że konieczność ochrony wskazanych wartości jest proporcjonalnie większa niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej,

3. przepisów postępowania administracyjnego tj. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 11 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia przez Spółkę odmowy udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że prawo dostępu do informacji publicznej określone w art. 61 Konstytucji RP, uszczegółowione zaś w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. "Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Jak wynika z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.: "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa".

W myśl powyższych przepisów informacja określona we wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowi informację publiczną, która powinna zostać skarżącemu udostępniona. Skarżący powołał się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 151/17, w którym wskazano, że: "dokumentacja związana z inwestycjami i urządzeniami za pośrednictwem których następuje dostarczanie energii elektrycznej na potrzeby państwa i ludności, nosi cechy informacji publicznej, do której dostęp gwarantuje u.d.i.p. Nie sposób uznać, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi dokumentacja pozwalająca na weryfikację legalności działań inwestora, czy podanie wymogów bezpieczeństwa, jak również informacji, w jaki sposób istniejąca linia energetyczna ogranicza uprawnienia właściciela nieruchomości". Zatem Spółka błędnie odmówiła skarżącemu udostępnienia żądanej przez niego informacji publicznej.

Ponadto Spółka nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność ograniczenia prawa do uzyskania informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. W judykaturze podkreśla się konieczność dokładnego uzasadnienia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej przyczyn odmowy przekazania wnioskowanej informacji ze względu na powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1168/18 wskazał, iż: "Organ odmawiając udostępnienia informacji winien wskazać jakich informacji (to jest w jakich fragmentach umowy umieszczonych i czego dotyczących) odmowa ta dotyczy i uzasadnić odmowę udostępnienia tychże informacji, a nie może się ograniczać jedynie do stwierdzenia, że szczegółowe dane dotyczące ustaleń z gminą oraz przyjętego przez inwestora modelu realizacji inwestycji podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa". Ten sam Sąd w wyrok z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1213/18 podkreślił z kolei, że: "Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.".

Spółka lakonicznie wskazując, że żądana przez skarżącego informacja nie podlega udostępnieniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, uchybiła wyżej opisanym obowiązkom, czym jednocześnie naruszyła przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 11 oraz art. 8 k.p.a.

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wskazało, że pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej projektu "[...]". W dniu [...] stycznia 2019 r. otrzymał drogą elektroniczną odpowiedź, że pytania w tym zakresie winien kierować bezpośrednio do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...], ponieważ to ta Spółka jest koordynatorem reprezentującym Klaster Energii. W związku z tym skarżący zwrócił się [...] stycznia 2019 r. do PWiK sp. z o.o. w [...] drogą elektroniczną wraz z wnioskiem o udostępnienie wszystkich 19 inwestycji projektu "[...]" wraz z krótkim opisem i ewentualną lokalizacją każdej z nich. Skarżący wniósł także o udostępnienie mu prezentacji ze spotkania roboczego oraz przepisów, na których podstawie możliwa jest realizacja przedmiotowych inwestycji.

Wnioskowane przez skarżącego inwestycje z ich opisem oraz lokalizacją, a także prezentacja ze spotkania roboczego wykraczają poza pojęcie informacji publicznej, a także stanowią tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na zawarte w dokumentacji informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Aby można było uznać, że konkretne dane posiadają chociażby minimalną wartość gospodarczą, należy wykazać, że wykorzystanie tych informacji przez innego przedsiębiorcę mogłoby zminimalizować jego wydatki lub zwiększyć jego zyski. Klaster energetyczny "[...]" stworzony został w celu integracji potencjałów oraz podmiotów związanych z rynkiem energetycznym, a w szczególności z rynkiem OZE oraz zarządzania energią poprzez stworzenie sieci współpracy podmiotów na rzecz zmian w obszarze gospodarki niskoemisyjnej i zrównoważonej energii. Informacje, o których udostępnienie wnioskował skarżący, zawierają zamierzenia inwestycyjne dotyczące nowych obszarów, a więc ich ujawnienie osobom postronnym mogłoby w rezultacie doprowadzić do wykorzystania ich przez innego przedsiębiorcę. Nadto informacje te nie są powszechnie znane oraz została w pełni zachowana należyta staranność w celu utrzymania ich poufności.

Spółka zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmówiła udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji, a więc nie nastąpiły błędy formalne z jej strony.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a., gdyż PWiK sp. z o.o. w treści decyzji odmownej wyraźnie wskazało jej podstawy prawne. Podstawowe informacje dotyczące realizowanego projektu, które nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa zostały przez PWiK sp. z o.o. w [...] udostępnione na oficjalnej stronie internetowej [...]. Planowane w ramach klastra 19 inwestycji zostały podane do informacji publicznej i zawierają one podstawowe informacje w tej materii. Udostępnienie szczegółów w postaci konkretnych lokalizacji, opisów (w tym technicznych), a także prezentacja ze spotkania roboczego stanowią tajemnicę PWiK sp. z o.o. w [...] i nie mogą być udostępniane osobom nieupoważnionym przez wzgląd na wysoką wartość gospodarczą oraz z uwagi na to, że zawierają dane techniczne co do nowych, innowacyjnych zamierzeń przedsiębiorstwa. Zaskarżona decyzja w [...] zawiera ponadto wymagane informacje co do osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, a więc spełnia wszelkie wymagania formalne.

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie szeroko argumentując swe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. : Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.:Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.") w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję w całości lub w części. Z kolei, w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dodatkowo, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie przewidzianym ustawą z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, a wniosek taki nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 50/06, LEX nr 291197). Również czynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, zmierzające do udostępnienia wnioskowanej informacji, jak i sama czynność jej udostępnienia, nie są prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a. Poza procedurą administracyjną odbywa się także załatwienie wniosku o udostępnienie informacji w sytuacji, gdy żądana informacja nie posiada walorów informacji publicznej, gdy wnioskodawcy przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, a także, gdy adresat wniosku nie dysponuje żądaną informacją. Dopiero w sytuacji, gdy w konkretnej sprawie podmiot zobowiązany stwierdzi, że zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej (np. z przyczyn przewidzianych w art. 5 u.d.i.p.), względnie do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., adresat wniosku zobowiązany jest do wszczęcia z urzędu postępowania jurysdykcyjnego i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). Podmioty te mają obowiązek udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3). W przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą.

Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w punktach od 1 do 5 jest poprzedzone ogólnym wyrażeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", co oznacza, że przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym pojęciu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne".

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 851/10 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, CBOSA), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Oba te pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe.

Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP różnicuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie.

Zgodzić należy się z poglądem, że art. 4 u.d.i.p. określając podmioty zobowiązane do jej udzielenia nie podlega wykładni rozszerzającej. Należy bowiem zauważyć, że przepisy u.d.i.p. regulują zakres podmiotowy obowiązku udostępniania informacji publicznej szerzej niż art. 61 Konstytucji RP (uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05, CBOS).

W judykaturze jest już ukształtowana linia orzecznicza w tym zakresie. Na przykład w wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r. o sygn. akt I OSK 1558/13 (CBOSA) wskazano, że z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Skoro w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mowa jest ogólnie o podmiotach wykonujących zadania publiczne, to podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie można utożsamiać wyłącznie z jednostkami organizacyjnymi, o jakich mowa w przepisach k.p.a., czy p.p.s.a. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić w tym zakresie jakiekolwiek ograniczenia, to przewidziałby to wprost, ale żadnych ograniczeń co do zakresu podmiotowego obowiązku informacyjnego nie można domniemywać. Ten sam tok rozumowania zaprezentowano w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2013 r. o sygn. II SAB/Gd 129/13 (CBOSA), gdzie stwierdzono, iż podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej nie są wyłącznie władze publiczne, ale również podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące organami władzy publicznej, nawet jeżeli posiadają informację, której same nie wytworzyły, ale wykorzystują ją w wykonywaniu tych zadań. Podobne stanowisko zajął też WSA w Opolu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. o sygn. II SAB/Op 41/13 (CBOS) wskazując, iż użycie w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zwrotu "w szczególności" należy rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym.

Gmina [...] jest jedynym wspólnikiem PWiK Sp. z o.o. w [...], a więc właścicielem całości udziałów spółki. Wynika to z załączonego do akt sprawy odpisu z KRS Spółki. Skoro Spółka jest osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego posiada pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, to jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

W świetle powyższego PWiK sp. z o.o w [...] co do zasady może być zobligowana do udzielenia informacji publicznej w zakresie wykonywanych zadań publicznych. Może być bowiem traktowana jako podmiot określony w art.4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. Spółka ta zresztą tego nie kwestionowała wydając zaskarżoną decyzję odmowną z [...].01.2019r.

W myśl art.52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art.52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie.

W kontrolowanej sprawie skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 2 p.p.s.a., gdyż pomimo prawidłowego pouczenia nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy udzielenia informacji publicznej zgodnie z art.17 ust.2 u.d.i.p. W rezultacie wniósł skargę do sądu administracyjnego bezpośrednio na decyzję organu I instancji uniemożliwiając jej kontrolę przez organ II instancji. Jednak w myśl art.52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Skarżący był więc w tym przypadku uprawniony do bezpośredniego zaskarżenia decyzji z [...].01.2019r. do sądu administracyjnego bez uprzedniego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo, w drodze decyzji, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli nie jest to informacja publiczna organ informuje o tym wnioskodawcę zwykłym pismem.

Według art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., stosuje się przepisy k.p.a., z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni (pkt 1), uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (pkt 2).

Z kolei, według art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Na zasadzie art.17 ust. 2 u.d.i.p. wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W tej sprawie Spółka wadliwie nazwała swe rozstrzygnięcie decyzją, co jednak nie miało wpływu na wynik postępowania.

Wprawdzie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, to jednak w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Tym samym w świetle powyższego znajduje tu odpowiednie zastosowanie art.107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie stanowi bowiem integralny składnik decyzji, którego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozycyjną część decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., Sygn. akt I SA/Kr 856/98, Lex 43041). Powinno więc zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a.. W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji.

Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu orzekającego zaskarżona decyzja z [...].01.2019r. nie spełnia powyższych wymogów. Jej uzasadnienie ogranicza się bowiem jedynie do przytoczenie treści wniosku skarżącego z [...].01.2019r. i lakonicznego stwierdzenia, że żądane przez skarżącego informacje nie mają przymiotu informacji publicznej w rozumieniu art.1 ust.1 u.d.i.p. oraz że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa na podstawie art.11 ust.4 u.z.n.k.

Nie przesądzając powyższych kwestii Sąd wskazuje, że przy tak lakonicznym uzasadnieniu zaskarżona decyzja nie poddaje się prawidłowej kontroli i weryfikacji przez Sąd. Spółka bowiem nie przeniosła powyższych twierdzeń, że w jej ocenie żądane przez skarżącego informacje nie mają przymiotu informacji publicznej oraz że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, na grunt niniejszej sprawy. Twierdzeń tych nie uargumentowała w realiach konkretnego stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie i nie wyjaśniła na podstawie jakich faktów i jakiego toku rozumowania doszła do takich konkluzji. Przy czym dodatkowo Sąd podkreśla wewnętrzną niespójność uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Spółka bowiem twierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a jednocześnie twierdzi, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Pomijając nawet brak jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie należy wskazać, że aby skutecznie powoływać się na ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art.5 ust.1 i 2 u.d.i.p.), to uprzednio należy przyjąć, że informacja ta ma status informacji publicznej. Tymczasem Spółka twierdzi, że żądana informacja w ogóle nie jest informacją publiczną. Gdyby hipotetycznie przyjąć, że istotnie nie jest ona informacją publiczną, to informacja taka nie jest chroniona tajemnicą przedsiębiorcy, gdyż nie ma obowiązku jej udostępniania. Sąd orzekający nie przesądza tej kwestii, gdyż Spółka w ogóle nie wyjaśniła w zaskarżonej decyzji dlaczego jej zdaniem żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, jak również dlaczego miałaby ją chronić tajemnica przedsiębiorcy.

Wprawdzie Spółka w tym zakresie przedstawiła szerszą argumentację w odpowiedzi na skargę, lecz ugruntowany jest już pogląd, że odpowiedź na skargę nie konwaliduje wad decyzji.

Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż nie zawierała odpowiedniego uzasadnienia, należało przyjąć, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i dlatego należało ją uchylić.

Wskazane wyżej uchybienia procesowe, jakich dopuścił się organ, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Spółka powinna wydać właściwą decyzję sporządzając jej uzasadnienie przy spełnieniu wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przy czym w ocenie Sądu, by to uczynić Spółka winna najpierw wezwać skarżącego do sprecyzowania jego wniosku i wskazania jakich konkretnie informacji domaga się skarżący od Spółki w ramach żądania udostępnienia wszystkich 19 inwestycji projektu "[...]". Sformułowanie "żądanie udostępnienia" ma bowiem charakter ogólnikowy i winno zostać przez niego doprecyzowane. Dopiero wówczas możliwa będzie prawidłowa ocena, czy żądane przez niego informacje mają charakter informacji publiczne, a jeżeli tak, to czy są chronione przez tajemnicę przedsiębiorstwa.