Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 216/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi O. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej [...] czerwca 2020 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie z wniosku z [...] października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jaki wniosła O.K.

Z akt sprawy wynika, że [...] października 2018 r. O.K. obywatela Ukrainy (dalej: Skarżący, Strona) złożyła osobiści w [...] Urzędzie Wojewódzkim Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z załącznikami.

W dniu złożenia wniosku Wojewoda [...] powiadomił Stronę, że termin zakończenie postępowania to [...] stycznia 2019 r. Następnie pismami z [...] października 2018 r. wystąpił, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 nr., poz. 35), do Komendy Wojewódzkiej Policji w O., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K. Wydział Zamiejscowy w O. i Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z [...] grudnia 2018 r. Wojewoda wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R., stosownie do art. 11 ustawy o cudzoziemcach, o ustalenie czy Strona i jej mąż przebywają pod wskazanym adresem, od kiedy tam przebywają, czy są widywani przez sąsiadów i z czego się utrzymują. Pismem z [...] stycznia 2019 r. Wojewoda przedłużył termin rozpoznania sprawy do [...] lutego 2019 r. W związku z treścią sprawozdania z dnia [...] stycznia 2019 r. otrzymanego od Placówki Straży Granicznej w O. Wojewoda wystąpił Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K. o przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania stałego pierwotnie wpisanego we wniosku i ustalenie czy Strona i jej mąż przebywają pod tym adresem oraz przeprowadzenie wywiadu w miejscu stałego zamieszkania męża Strony. Pismem z [...] lutego 2018 r. Wojewoda przedłużył termin rozpoznania sprawy do [...] kwietnia 2019 r. W związku z ustaleniami dokonanymi przez Komendanta Straży Granicznej (sprawozdania z dnia [...].02.2019 r.) zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. Wojewoda [...] przekazał Wojewodzie [...], według właściwości, wniosek Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, powołując art. 104 ustawy o cudzoziemcach.

Wniosek Strony wpłynął do Wojewody [...] [...] marca 2019 r.

Pismem z [...] marca 2020 r. Strona prosi Wojewodę [...] o przekazanie informacji na jakim etapie jest rozpoznanie jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który przekazano w marcu 2019 r.

Pismami z [...] maja 2020 r. Wojewoda:

- informuje Stronę, że jej wniosek został zarejestrowany w systemie "Przybysz" i podaje sposób logowania do systemu w celu uzyskania informacji;

- występuje w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o udzielnie informacji o Stronie;

- wzywa Stronę do uzupełnienia dokumentów oraz wskazuje [...] sierpnia 2020 r. jako nowy termin zakończenia postępowania.

Strona uzupełnia wniosek [...] czerwca 2020 r. i pismem z [...] czerwca 2020 r. wnosi ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponaglenie wpływa do organu administracji [...] czerwca 2020 r., który pismem z [...] czerwca 2020 r. przekazuje ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z [...] lipca 2020 r. Wojewoda wzywa Stronę do przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 340 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] czerwca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].06.2020 r.) , pełnomocnik Strony, powołując przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 53 § 2b i art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił Wojewodzie [...]:

a) uchybienie terminów do rozpoznania i załatwienia sprawy wynikających z art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.);

b) uchybienie obowiązkowi poinformowania Strony o przyczynach zwłoki i wyznaczenia nowego terminu, wynikających z art. 36 K.p.a.;

c) naruszenie zasady ogólnej szybkości postępowania i prostoty postępowania, wynikającej z art. 12 K.p.a.;

d) naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, wynikającej z art. 8 K.p.a.;

e) naruszenie zasady informowania strony płynącej z art. 9 k.p.a.

wskazując, że przewlekłość zarazem bezczynność organu w sposób rażący narusza prawo.

Tak formułując zarzuty pełnomocnik Strony wniósł o:

- dokonanie przez Sąd kontroli przewlekłości postępowania jakiej dopuścił się organ administracji;

- na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do wydanie odpowiedniego aktu administracyjnego w określanym terminie;

- na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości i że miała ona miejsce z rżącym naruszeniem prawa;

- na podstawie art. 149 §2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.o przyznanie sumy pieniężnej od organu na rzecz Skarżącej w wysokości 24.590,85 zł;

- zasadzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wyjaśnił, że wniosek Skarżącej w związku ze zmianą miejsca zamieszkania został przekazany do rozpoznania przez Wojewodę [...] zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. Pomimo upływu wszelkich ustawowych terminów wniosek nie został rozpoznany, nie informowano też Strony o przyczynach takiego stanu. Pełnomocnik Strony wskazała na spowodowane przewlekłym dzianiem organu administracji utrudnienia w życiu osobistym i straty finansowe, jakie poniosła Strona, w szczególności problemy ze swobodnym przemieszczaniem się do rodziny na Ukrainie, brak możliwości starania się o świadczenia rodzinne ("kosiniakowe"). Zdaniem strony skarżącej kwota 24.590,85 zł będzie stanowiła właściwa rekompensatę za doznane krzywdy i uciążliwości i będzie swoistą "karą" dla organu administracji za naruszenie praw Strony.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

Po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie wyjaśnił, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, nie doszło bowiem do przewlekłości postępowania. Sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie wynika z ogromnej ilości składanych wniosków przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego ich procedowania, a także wynika z niedoborów kadrowych. Wskazano także, że w okolicznościach niniejszej sprawy przekroczenia terminu rozpoznania sprawy nie można uznać za rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem pozbawione racjonalnego uzasadnieni (tj. duża ilość wniosków i trudności kadrowe). Odnosząc się do zasądzenia sumy pieniężnej Wojewoda stwierdził, że Skarżąca nie uzasadniła wniosku w tym zakresie, wskazał też, że przyznanie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnymi, zawinionymi uchybieniami organu w załatwianiu sprawy. Takie okoliczności w niniejszej sprawie zdaniem organu administracji nie wystąpiły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniosła w dniu [...].06.2020 r.). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę

i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.

Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.).

W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).

Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.).

Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami

w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

(t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącej mimo upływu 12 miesięcy, tj. od [...] marca 2019 r. (data wpływu do Wojewody [...] akt sprawy wraz zawiadomieniem o przekazaniu sprawy przez Wojewodę [...]) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] czerwca 2020 r.). Wskazany okres 12 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), także okresu oczekiwania przez organ administracji na uzupełnienie przez Skarżącą dokumentów. Pierwsze czynności Wojewoda [...] podjął dopiero po piśmie Skarżącej z [...] marca 2020 r., tj. [...] maja 2020 r., czyli po 12 miesiącach od otrzymania wniosku Skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Przez 12 miesięcy organ nie informował także Strony o przyczynach nierozpoznania jej wniosku w terminie, ani o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 12 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania ,ani czynności związanych z informowaniem Strony o przyczynach zwłoki, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku Strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Uwzględniając czas w jakim organ nie podejmował w sprawie czynności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 12 miesięcy. Przez okres 12 miesięcy Strona nie była informowana ani o przyczynach tak długiego rozpoznawania wniosku, ani o terminie rozpoznania sprawy. Pierwsze czynności podjęto dopiero po wniesieniu przez Stronę pisma z żądaniem udzielenie informacji o sprawie. Oznacza to, że organ administracji całkowicie ignorował Stronę przez 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do argumentów Wojewody o ogromnej ilości spraw, trudnościach kadrowych i konieczności wnikliwej analizy złożonych przez cudzoziemców dokumentów, Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające zwykle swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków w postaci skrócenia okresu rozpoznawania spraw.

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Na wniosek Skarżącej Sąd przyznał sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1200 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącej trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem Strony w toku postępowania. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 24.590,85 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).