Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 676/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi I. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. ..., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ..., w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ...


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania obywatela ... I. A. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Dnia ...05.2011 r. I. A. obywatel ..., narodowości ..., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. Decyzją ... z dnia ...12.2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Organ I instancji stwierdził, że Wnioskodawca składa wniosek o nadanie statusu uchodźcy po raz kolejny. Decyzja w sprawie wniosku złożonego po raz pierwszy zapadła w dniu ...01.2010 r. (...) i uprawomocniła się. Ponieważ obecny wniosek oparty jest na tych samych podstawach co poprzedni uznano go za niedopuszczalny.

Rozpatrując odwołanie Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że przyznanie statusu uchodźcy, wymaga wykazania, że w konkretnej indywidualnej sytuacji istnieje realna obawa przed prześladowaniami z uwagi na wymienione w art. 13 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP powody. Strona takich okoliczności nie podała. Nie uległa również zmianie sytuacja w jej kraju pochodzenia w stosunku do stanu z chwili rozpatrywania poprzedniego wniosku.

Organ odwoławczy podniósł, że cudzoziemiec twierdzi, że obawiał się prześladowań ze strony władz kraju pochodzenia z uwagi na swoje zaangażowanie w konflikcie rosyjsko-czeczeńskim. Jednakże okoliczność ta, podobnie jak inne okoliczności sprawy zostały rozpatrzone w trakcie uprzedniego postępowania. Kolejny wniosek Skarżącego nie zawiera żadnych nowych okoliczności. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003 r., Nr 128, poz. 1176 z późn.zm.) wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Składając kolejny wniosek Skarżący powołał te same powody wyjazdu z kraju pochodzenia, które były już rozpatrzone w ramach poprzedniego postępowania. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie uległa również zmianie sytuacja w jego kraju pochodzenia. Zatem umorzenie postępowania przez organ I instancji było w pełni zasadne.

Decyzję Rady do Spraw Uchodźców zaskarżył cudzoziemiec zarzucając jej naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- istotne naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na Organie a wynikających z art. 7, art. 77, art. 80, art. 103 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł m.in. że jest obywatelem ... narodowości .... W dniu 26 maja 2011 r. wystąpił z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem skarżącego umorzenie postępowania zamyka mu możliwość przytoczenia nowych okoliczności istotnych dla sprawy bądź nowych dowodów. W jego ocenie okoliczności , które przedstawił we wcześniejszych procedurach nie zostały zbadane. Poza tym przyznana organowi w art. 40 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej możliwość umorzenia postępowania wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, jest zbliżona do instytucji prawnej umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, uregulowanej w art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być przeprowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony".

Zdaniem skarżącego organ administracji nie jest związany wskazaną we wniosku podstawą faktyczną i przedstawioną przez cudzoziemca oceną prawną, stąd nie da się przeprowadzić oceny identyczności (tożsamości) spraw administracyjnych poprzez porównanie dwu inicjujących te postępowania wniosków. Po drugie, na podstawę faktyczną wniosku składają się informacje odnoszące się do indywidualnej sytuacji cudzoziemca oraz sytuacji w kraju pochodzenia. Rozważania porównawcze organu badającego, czy wniosek został oparty na tych samych podstawach, wymagają dokonania ustaleń, których przedmiotem będzie określenie tożsamości stanu faktycznego. Z powyższego obowiązku nie zwalnia organu ograniczenie się cudzoziemca do zamieszczenia we wniosku informacji dotyczących jedynie uwarunkowań osobistych. Sytuacja w kraju pochodzenia cechuje się zawsze określoną dynamiką, którą organ rozpatrujący ponowny wniosek jest zobowiązany zawsze ocenić pod kątem tego czy informacje zebrane w poprzednim postępowaniu na temat sytuacji panującej w kraju ojczystym cudzoziemca nie stały się nieaktualne.

W ocenie skarżącego takie uzasadnienie kwestionowanej decyzji budzi wątpliwości i nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 kpa. Powinno ono bowiem zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyżej wymienionych elementów jest w nim jednak brak.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że 26 maja 2011 r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. W tym miejscy wyjaśnić należy, że był to kolejny (trzeci) wniosek cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy. W postępowaniu wszczętym z pierwotnego wniosku wydana została decyzja odmawiająca nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekająca o wydaleniu wobec stwierdzenia, że brak jest okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Wobec powyższego kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy w związku z nowym (trzecim) wnioskiem o udzielenie statusu uchodźcy organ miał prawo uznać, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie, a więc że wniosek ten oparty jest na tych samych podstawach, a zatem, że jest on niedopuszczalny, co nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie – jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o ochronie – wniosek jest niedopuszczalny, gdy:

1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;

2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;

3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

Jednocześnie zauważyć należy, że rozstrzyganie w zakresie statusu uchodźcy odbywa się przede wszystkim na podstawie art. 1A Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej 28 lipca 1951 r. w Genewie, Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r., ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pomocniczo przy procedowaniu zastosowanie mają również inne akty prawne, w tym, np. dyrektywy Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców (...) oraz Dyrektywy 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich.

Orzekając w zakresie żądania zawartego we wniosku o przyznanie statusu uchodźcy organ rozstrzygający, ma obowiązek ocenić je w kontekście okoliczności zgłoszonych we wniosku (rozumianych jako wszelkie okoliczności dotyczące cudzoziemca), dotyczących go w indywidualny sposób i stanowiących o jego prześladowaniu i zagrożeniach, a które mieszczą się w katalogu zamkniętych przesłanek określonych w art. 1A Konwencji Genewskiej pozwalających na uznanie wnioskodawcy za uchodźcę. Oczywiście przedstawione twierdzenia, muszą być oceniane w kontekście okoliczności zewnętrznych rozumianych jako sytuacja istniejąca w kraju pochodzenia, która to sytuacja stanowi uzasadnienie występowania wskazywanych przez wnioskodawcę zagrożeń. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wskazania okoliczności dotyczących w jego ocenie prześladowania, których szczegółowe rozważenie może pozwolić na ocenę, czy możliwe jest udzielenie cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej.

Należy uznać, że skoro okoliczności podane w pierwszym wniosku o nadanie statusu uchodźcy w zestawieniu z określoną sytuacją panującą w kraju pochodzenia oraz sytuacja osobista wnioskodawcy, nie doprowadziły do udzielenia którejś z form ochrony, to zgłoszenie takich samych w rozumieniu (tych samych) okoliczności faktycznych w następnym wniosku, przy takim samym stanie prawnym, nie może automatycznie uruchomić postępowania zmierzającego do merytorycznego jego rozpoznania. Należy pamiętać, że w Dyrektywie Rady z 1 grudnia 2005 r. nr 2005/85/WE, która wskazuje na zasady procedowania (co do minimalnych norm) w sprawach uchodźczych określono procedury rozpatrywania wniosku (art. 23) jak również postępowania w przypadku złożenia kolejnych wniosków (art. 32). W art. tym w ustępie 3 w sposób wyraźny mowa jest o tym, że kolejny wniosek poddawany jest wstępnej ocenie, czy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje pozwalające na rozpatrzenie możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Co do zasady należy stwierdzić, że w motywie 15 wspomnianej dyrektywy przewiduje się, że w przypadku gdy wnioskodawca składa kolejny wniosek, nie przedstawiając nowych dowodów lub argumentów, zobowiązywanie Państwa Członkowskiego do przeprowadzenia pełnej procedury ponownego rozpatrzenia byłoby niewspółmierne. W takich przypadkach Państwa Członkowskie powinny mieć wybór między procedurami przewidującymi wyjątki od gwarancji, z których zwykle korzysta wnioskodawca. Takim wyjątkiem w prawodawstwie krajowym jest właśnie art. 40 ustawy o ochronie, a więc rozumienie pojęcia definicji "oparty na takich samych podstawach" polega na uznaniu, że są to takie same jak dotychczas (identyczne) okoliczności faktyczne sprawy, takie same twierdzenia, a więc, że nie doszło do zgłoszenia przez wnioskodawcę we wniosku nowych (dodatkowych) informacji lub argumentów.

W odniesieniu do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności zgłoszone przez stronę skarżącą we wniosku z 26 maja 2011 r. wyraźnie odwołują się jedynie do okoliczności, które były już przedmiotem rozważań związanych z wnioskiem poprzednim. Brak było zatem uzasadnionych podstaw do ich ponownego analizowania i oceniania.

Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie zbadania przez organ sytuacji w ... wskazuje, że sprawa ta została w sposób wnikliwy i szczegółowy zbadana we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym cudzoziemca.

Podkreślenia wymaga również, że w dalszym ciągu pozostaje aktualne stanowisko Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców zawarte w "Tymczasowych wytycznych dotyczących oceniania potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym w wchodzącej w skład..." z 17 kwietnia 2009 r., w którym UNHCR nie zaleca już, by wnioski azylowe składane przez ... rozpatrywane były w oparciu o przesłankę, że w Republice ... panuje powszechna przemoc. Biorąc pod uwagę niewielki upływ czasu pomiędzy wydaniem poprzedniej decyzji Rady do Spraw Uchodźców a złożeniem kolejnego wniosku Sąd za niezasadne uznał zarzuty dotyczące nie zbadania przez organ tego wątku sprawy.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ po zbadaniu wniosku i porównaniu zawartych w nim okoliczności z poprzednimi ustaleniami miał prawo do przyjęcia, że istniała podstawa do uznania, że nowy wniosek jest niedopuszczalny i że istnieje podstawa umorzenia postępowania. Słusznie zatem zastosował się do regulacji określonej w art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie tzn. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Z tego też powodu Sąd uznaje za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia wskazanych w skardze przepisów , tj. naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.

Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich naruszeń prawa, które miałyby charakter istotny mogący mieć wpływ na wynik postępowania, a tylko takie istotne naruszenie prawa w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm;, dalej p.p.s.a) dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (D.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).