Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 37/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 190  par. 1,  art. 191  par. 3,  art. 195  par. 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1996 nr 60 poz 278
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 70 b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) Prezydent Miasta Ż., odmówił B.S. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika (ucznia) P.O., urodzonego w dniu [...], realizującego przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu - [...], w okresie od dnia [...] do dnia [...]. W uzasadnieniu organ ten podał, iż wnioskodawca B.S. nie spełniał warunków do przyznania dofinansowania, bowiem w dniu [...] zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z pełnoletnim P.O., a nie osobą młodocianą.

Od powyższej decyzji B.S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie wnioskowanego dofinansowania. Zaznaczył, że P.O. rozpoczął przygotowanie zawodowe w innym zakładzie, a po jego likwidacji, celem zapewnienia ciągłości przygotowania zawodowego w dniu [...] rozpoczął pracę w zakładzie odwołującego. Ustawodawca przewidział taką sytuację i umożliwił młodocianemu dokończenie przerwanej nauki zawodu na podstawie kolejnej umowy o pracę w oparciu o zapisy § 13 i 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Zdaniem odwołującego mimo, że P.O. osiągnął pełnoletniość w trakcie trwania stosunku pracy, to powinien być traktowany analogicznie jak osoba młodociana z prawem do dofinansowania dla wnioskującego pracodawcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż wnioskowane dofinansowanie przysługuje pracodawcy, który zawarł umowę z młodocianym pracownikiem, a P.O. w dacie zawarcia umowy w dniu [...]. był osobą pełnoletnią i tym samym nie może być uznany za pracownika młodocianego. Z kolei przepis art. 190 § 1 Kodeksu pracy za "młodocianego" uważa osobę, która ukończyła 16 lat a nie przekroczyła 18 lat. Nie spełnienie tej podstawowej przesłanki, uwzględnianej przy ocenie uprawnień do uzyskania wnioskowanego dofinansowania, stanowi podstawę do odmowy jego przyznania na podstawie art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 późn. zm.) nie upoważnia do potraktowania w dniu [...] P.O. jako młodocianego, bowiem nie mógł zmienić przepisu ustawowego definiującego pojęcie młodocianego, kształtującego stosunek pracy z tym młodocianym. Powołany przepis dotyczy jedynie sytuacji, gdy młodociany przerwie naukę zawodu i podejmie ją, ale jako młodociany, w tym samym lub pokrewnym zawodzie u innego pracodawcy, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. To samo dotyczy przepisu § 13 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, który pozwala na ukończenie nauki zawodu po uzyskaniu pełnoletniości, na podstawie umowy zawartej w okresie kiedy dana osoba była jeszcze młodociana, a nie umów zawartych po ukończeniu 18 roku życia, co znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Z powyższej regulacji wynika, że ustawodawca uzależnia przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika od spełnienia wszystkich warunków do jego nabycia wynikających z treści art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Skargę na powyższą decyzję wniósł B.S., zaznaczając, że interpretacja przepisów dokonana przez organ odwoławczy jest niewłaściwa i narusza zasadę częściowej rekompensaty kosztów kształcenia zawodowego młodocianych oraz konstytucyjną zasadę słuszności i sprawiedliwości przy rozstrzyganiu ustawowo zagwarantowanych praw obywatela. Zdaniem skarżącego definicja młodocianego zawarta w art. 190 § 1 Kodeksu pracy nie jest tożsama z rozumieniem tego pojęcia określonym w art. 70 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, gdyż każdy kończący naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdający egzamin jest osobą pełnoletnią. Zatem żadnemu szkolącemu pracodawcy nie mogłoby przysługiwać dofinansowanie kosztów kształcenia ucznia, co skutkowałoby wadliwą interpretacją art. 70 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Wykładnia celowościowa tego przepisu nakazująca zrozumieć cel regulacji ustawowej wskazuje, że określenie "młodociany" oznacza osobę pobierającą naukę zawodu, która przez cały okres swojej nauki zachowuje ten status, aż do złożenia egzaminu. Inne rozumowanie nie jest zgodne z celem działań ustawodawcy i narusza gwarantowane obywatelom prawo do sprawiedliwości i słuszności orzeczeń wydawanych przez organy administracji.

Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ administracji procedury, która doprowadziła do wydania tego aktu, przy czym rozważa się prawo obowiązujące, jak również stan sprawy istniejący w dniu wydania tego aktu.

Przedmiotem postępowania sądowego była zaskarżona decyzja Wojewody Ś., podjęta w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, którą utrzymana została w mocy decyzja z dnia [...] Prezydenta Miasta Ż. o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P.O., realizującego u skarżącego przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu - [...], w okresie od dnia [...] do dnia [...].

Organy administracji obu instancji orzekały na podstawie przepisu art. 70 b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). W powołanym przepisie ustalono zasady i warunki szczegółowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych, a jako kryterium podstawowe przyjęto datę zawarcia przez pracodawcę umowy z młodocianym w celu przygotowania zawodowego.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący zawarł w dniu [...] umowę o pracę z P.O. w celu jego przygotowania zawodowego. Na tej podstawie P.O. w roku szkolnym [...] i [...] podjął szkolenie, które ukończył egzaminem czeladniczym w dniu [...]. Prawidłowo zatem do oceny wniosku złożonego przez skarżącego w dniu [...] miały zastosowanie wyłącznie zasady ustalone w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Bez znaczenia dla oceny zastosowania w tym konkretnym przypadku właściwych przepisów było to, że kształcenie wskazanego ucznia rozpoczęto w okresie wcześniejszym na podstawie umowy zawartej z innym pracodawcą w okresie od dnia [...] do dnia [...] Ocenie podlegał bowiem wyłącznie wniosek o przyznanie na rzecz skarżącego, jako konkretnego pracodawcy, dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, z którym zawarta została umowa w celu przygotowania zawodowego. W takiej sytuacji pomoc mogła zostać przyznana tylko z uwzględnieniem okresu kształcenia u tego konkretnego pracodawcy, czyli skarżącego (por. art. 70 b ust. 5 ustawy o systemie oświaty).

Zauważyć też przyjdzie, ze okres kształcenia u innych pracodawców brany jest pod uwagę wyłącznie dla oceny spełnienia kryterium, o którym mowa w art. 70b ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, a nie do innych celów.

W tym miejscu odnieść się trzeba do treści art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i określonego w tym przepisie kryterium daty zawarcia przez pracodawcę umowy z młodocianym w celu przygotowania zawodowego.

Niewątpliwie skarżący dopiero w dniu [...] zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z pełnoletnim już wówczas P.O., który urodził się w dniu [...].

W nawiązaniu do zarzutów skargi, niezbędne staje się zaznaczenie, że sprawy związane z zatrudnieniem młodzieży zostały uregulowane w dziale dziewiątym Kodeksu pracy (art. 190 i następne) oraz przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 191 § 3 tego Kodeksu. Natomiast ograniczenie zatrudnienia ze względu na wiek wynika m.in. z istniejącego obowiązku szkolnego, który trwa do ukończenia 18 lat (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP). Jednocześnie kwestie związane z przebiegiem przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzeniem zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 § 2 K. p.

Obowiązująca z dniem 1 września 2002 r. definicja młodocianego została zawarta w art. 190 § 1 K. p. w myśl, której za młodocianego uważa się osobę, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Oznacza to, że zakresem podmiotowym powołanych przepisów ustawy o systemie oświaty, jak również rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. są objęte osoby, które w chwili zatrudnienia w celu praktycznej nauki zawodu nie przekroczyły 18 roku życia. Zatem skorzystanie z dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika może dotyczyć wyłącznie tych pracodawców, którzy zawrą umowę z młodocianym uczniem. Natomiast nie ma znaczenia fakt, że zakończenie tego kształcenia przez daną osobę (ucznia) ma miejsce wówczas, gdy ona nie może już być zaliczona do młodocianych.

Podkreślić należy, że przepis art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i określone w nim kryterium daty zawarcia przez pracodawcę umowy z młodocianym w celu przygotowania zawodowego odnosi się do osób spełniających oba warunki zarówno punktu 1, jak i punktu 2 tego przepisu, przy czym definicję legalną młodocianego zawiera tylko i wyłącznie art. 190 § 1 K. p.

W zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie kwestionuje dochowania tych dwóch warunków, ale wskazuje na brak spełnienia podstawowej przesłanki ustawowej, w świetle treści przepisu art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, do przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, w postaci kryterium daty zawarcia przez pracodawcę (skarżącego) umowy z młodocianym w celu przygotowania zawodowego.

Mając na uwadze przywołane wyżej regulacje prawne, wbrew zarzutom skargi, stwierdzić przyjdzie, iż organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły i oceniały przesłanki do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika według stanu prawnego wskazanego przepisem art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Zaakcentować raz jeszcze trzeba, że powołany przepis określa materialnoprawne warunki, od których spełnienia uzależnia się przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zatem zgodzić się trzeba z organami orzekającymi, że wymieniona w nim przesłanka zawarcia umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ponieważ inne zarzuty skargi są bezpodstawne, a stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji w tych kwestiach zostało wyczerpująco uzasadnione, brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa obowiązującego w dacie jej wydania, co prowadzi do konstatacji, iż organy obydwu instancji działały legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji.