Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 175/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 37 ust. 1, art. 6 pkt 1, art. 8 ust. 3 , 4, 5
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 66 ust.1 lit. c
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2012r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Z. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Rytwiany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] znak: [...] w sprawie przyznania Z. B. zasiłku stałego w wysokości 86,77 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2007r. do 30 kwietnia 2007r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekło o przyznaniu Z. B. zasiłku stałego na okres od 1 kwietnia 2007r. do 30 kwietnia 2007r. w wysokości 87,89 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania od decyzji OPS w R. z dnia [...] znak: [...], odmawiającej przyznania Z. B. pomocy w formie zasiłku stałego na okres od 24 maja 2005r. do 30 września 2009r. - decyzją z dnia [...] znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zaznaczając m.in. że brak wniosku strony o przyznanie pomocy nie wyklucza możliwości jej przyznania, gdyż pomoc społeczna może być udzielana także z urzędu. Kolegium wskazało także na obligatoryjny charakter świadczenia jakim jest zasiłek stały.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Ośrodek Pomocy Społecznej w R. przyznał Z. B. zasiłek stały za okres od 1 kwietnia 2007r. do 30 kwietnia 2007r. w kwocie 86,77 zł miesięcznie. W podstawie prawnej w/w decyzji powołano przepisy art. 8 ust 1 pkt 2, ust 9, art. 17 ust 1 pkt 19, art. 36 pkt 1 ppkt a, art. 37 ust 1 pkt 2, ust. 2, 3, art. 106 ust 1, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, art. 104 k.p.a.

W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ wskazał, że od 1 października 2006r. kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynosiła 351,00 zł. Ustalił, że Z. B. prowadzi wspólne gospodarstwo z synem N. B. Na podstawie posiadanej dokumentacji stwierdzono, że na dochód rodziny Pana B. składają się: zasiłek rodzinny syna w wysokości 64 zł, syna zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, zasiłek pielęgnacyjny Z. B. w wysokości 153 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 80 zł, dochód z tytułu posiadania 1/2 udziału gospodarstwa rolnego powierzchni 0,31 ha przeliczeniowego w wysokości 32,09 zł oraz zasiłek chorobowy Z. B. w wysokości 46,36 zł. Organ ustalając dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosi od 1 października 2006r. – 207,00 zł. Razem dochód rodziny wynosi 528,45 zł, co na osobę w rodzinie daje kwotę 264,23 zł i jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wyjaśniono ponadto, że osoba w rodzinie ubiegająca się o zasiłek stały zobowiązana jest spełnić dwa kryteria dochodowe: jej własny dochód musi być niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i dochód na osobę w rodzinie musi być niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto organ wskazał, że Z. B. w okresie od 10 października 2005r. do 10 października 2007r. prowadził działalność gospodarczą i z tego tytułu zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS. Wobec tego brak było podstaw do przyznania składki zdrowotnej od zasiłku stałego.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Z. B. Wskazał m.in., że Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie wykonał wszystkich zaleceń Kolegium zawartych w poprzednich decyzjach. Zwrócił również uwagę, że w jego ocenie zarówno zasiłek pielęgnacyjny jak i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego nie należy wliczać do dochodu na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku stałego. Uważa bowiem, że środki z tych świadczeń nie są przeznaczone na podstawowe utrzymanie rodziny. Zaznaczył także, że do dochodu wliczone zostały zasiłki chorobowe, a nie zostały odliczone składki na ubezpieczenie zdrowotne, które musiał płacić do ZUS, pomimo, że otrzymywał zwolnienie lekarskie. Z. B. zaznaczył także, że jego zdaniem zasiłek okresowy także nie powinien być wliczany do dochodu na potrzeby ustalenia zasiłku stałego. Podkreślił także, że OPS w R. na miesiąc wrzesień 2009r. nie wydał żadnej decyzji, ani też nie ujął tego okresu w innej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dokonując prawnej i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji organu I instancji, wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej są przyznawane w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 127, poz. 1055).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 a, b cyt. rozporządzenia, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł (pkt 1), osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351,00 zł (pkt 2), rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (pkt 3) - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 ustawy o pomocy społecznej, którymi są min.: bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, alkoholizm, narkomania lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Podstawę prawną przyznania zasiłku stałego w niniejszej sprawie stanowi art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W myśl art. 6 ustawy całkowita niezdolność do pracy, to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 wysokość zasiłku stałego jest zawsze różnicą matematyczną pomiędzy kwotą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie.

W myśl art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Do dochodu, ustalonego zgodnie z ust. 3, nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ź tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Przepis art. 8 w ust. 9 stanowi, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 5 pkt 1 ustawy, w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby.

Organ odwoławczy wskazał, że Z. B. został zaliczony wyrokiem Sądu Rejonowego , Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2005r. (sygn. akt. IV U 1678/04) do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 13 kwietnia 2004r. do 13 kwietnia 2007r. Okoliczność ta uzasadnia przyjęcie, że Z. B. w w/w okresie spełniał przesłankę całkowitej niezdolności do pracy z powodu niepełnosprawności, uprawniającą do nabycia zasiłku stałego.

W trakcie postępowania ustalono że Z. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem N. B. Dwuosobowa rodzina utrzymywała się w okresie objętym zakresem zaskarżonej decyzji z dochodu z gospodarstwa rolnego - o pow. 1,07 ha fizycznych, co stanowi 0,2885 ha przeliczeniowych - w udziale 1/2. (pismo Urzędu Gminy w R. z dnia 19 września 2011r.).

Decyzją z [...] znak: [...] organ pierwszej instancji przyznał Z. B. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144,00 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2005r. do 13 kwietnia 2007r. Decyzją znak: [...] organ pierwszej instancji zmienił w/w decyzję, przyznając Z. B. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł, na okres od 1 września 2006r. do 30 kwietnia 2007r.

Natomiast decyzją z dnia [...] znak: [...] OPS w R. przyznał Z. B. zasiłek pielęgnacyjny na syna N. w kwocie 144,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2005r. do 30 września 2006r. Decyzją z dnia [...] znak: [...] organ przyznał Z. B. zasiłek pielęgnacyjny na syna w kwocie 153,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2006r. do 29 lutego 2008r.

Z kolei decyzją z dnia [...] znak:. [...] przyznano Z. B. zasiłek rodzinny na syna N. w kwocie 64,00 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 80,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do 30 września 2006r. Następnie decyzją z dnia [...] znak: [...] przyznano w/w dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na syna N. B. w kwocie 80,00 zł miesięcznie, na okres 1 listopada 2006r. do 31 sierpnia 2007r.

Z. B. w okresie od 4 października 2005r. do 10 października 2007r. prowadził działalność gospodarczą, opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 stycznia 2006r. wynika, iż w 2005r. Z. B. nie uzyskał z tego tytułu dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w sprawach przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej przyjmuje się dochód z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, jednak w przypadku utraty dochodu, należy przyjąć dochód z miesiąca złożenia wniosku (bądź przyznania świadczenia z urzędu). Jak wynika z akt sprawy w miesiącu marcu 2007r. Z. B. pobrał zasiłek chorobowy w ZUS w kwocie 130,72 zł, natomiast w kwietniu 2007r. zasiłek chorobowy wypłacono w kwocie 46,36 zł (pismo ZUS z dnia 05.08.201 Ir.). Wobec tego w niniejszej sprawie należało przyjąć na potrzeby postępowania dochód z miesiąca kwietnia 2007r.

W październiku 2006r. na dochód rodziny Pana Z. B. składał się zasiłek rodzinny w wysokości 64,00 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 80,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny przyznany Z. B. w wysokości 153,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny przyznany na syna w kwocie 153,00 zł miesięcznie, dochód z udziału w gospodarstwie rolnym wówczas o powierzchni 0,2885 ha przeliczeniowego w kwocie 29,86 zł = (0,2885 ha x 1/2 x 207 zł), oraz zasiłek chorobowy Z. B. w wysokości 46,36 zł. Dochód ten wynosił 526,22 zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę 263,11 zł, a tym samym zasiłek stały na miesiąc kwiecień 2007r. należy przyznać w kwocie 87,89 zł.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, iż wykaz świadczeń, które nie podlegają wliczeniu na potrzeby ustalania dochodu wskazanych w art. 8 ust. 4 stanowi katalog zamknięty. Wobec tego tylko świadczenia tam wymienione nie podlegają doliczeniu do dochodu. Aby mogło być przyznane świadczenie w postaci zasiłku stałego, zarówno dochód osoby ubiegającej się o to świadczenie, jak i dochód na członka rodziny tej osoby muszą być poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania zasiłku stałego, które obecnie dla osób w rodzinie wynosi 351,00 zł. Zasiłek rodzinny, jak i dodatki do tego zasiłku są świadczeniami przyznawanymi na pokrycie potrzeb dziecka, wobec tego nie stanowią dochodu rodzica któremu są przyznawane. Niemniej zarówno zasiłek rodzinny jak i dodatki do niego (oprócz jednorazowych) stanowią dochód rodziny osoby ubiegającej się o zasiłek stały.(por. wyrok WSA z 9 czerwca 2010r. sygn. akt II SA/Ke 293/10).

Kolegium podkreśliło, że w przepisach art. 8 ust. 5 pkt 1 ustawodawca wskazał, w jakiej wysokości należy przyjąć obchód w przypadku ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej w przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z wyżej przywołanego zaświadczenia Naczelnika Urzędu

Skarbowego w S. wynika, że Z. B. w 2005r. nie osiągnął z działalności żadnych przychodów, wobec tego brak jest podstaw do ich pomniejszenia o składkę zdrowotną, którą, jak wynika z oświadczenia Pana B. z dnia 11 sierpnia 2011r. uiszczać pomagała mu siostra. W ocenie organu, jeśliby nawet uznać, że o składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy dochód zainteresowanego pomniejszyć, to z kolei pomoc pieniężną od jego siostry należałoby potraktować jako jego dochód.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Z. B., domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wadliwie został uznany przez organ za osobę w rodzinie. Gospodaruje sam, mając na utrzymaniu dziecko.

W jego ocenie świadczenia rodzinne przyznane na dziecko nie powinny być wliczone do dochodu. Środki, które przysługuję jemu powinny być pomniejszone co najmniej o ustawową kwotę najniższych alimentów z racji tego, że musi sfinansować utrzymanie dziecka. Ponadto skarżący zarzucił, że organ powinien był odliczyć od dochodu rodziny płacone przez niego składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się

w możliwościach pomocy społecznej.

Kryteria przyznania zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 ustawy. Przysługuje on m.in. pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Z. B. wyrokiem Sądu Rejonowego , Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2005r., sygn. akt IV U 1678/04 został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 13 kwietnia 2004r. do 13 kwietnia 2007r. Spełnia zatem przesłankę całkowitej niezdolności do pracy z powodu niepełnosprawności, uprawniającą na mocy przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy do nabycia zasiłku stałego.

Skarżący spełnia także, określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy przesłankę dochodową, bowiem nie uzyskuje dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone dla osoby pozostającej w rodzinie. Pojęcie rodziny określa art. 6 ust. 14 ustawy, zgodnie z którym są to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

Z niewadliwych ustaleń organu wynika, że Z. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem N. B. W okresie objętym zaskarżoną decyzją dwuosobowa rodzina utrzymywała się z dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1.07 ha fizycznych, co stanowi 0,2885 ha przeliczeniowych - w ½ części (pismo Urzędu Gminy w R. z dnia 19 września 2011r.).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, w zw. z § 1 pkt 1a, b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. nr 127, poz. 1055) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 42, 78 i 91 przysługuje m.in. osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351,00 zł. Za dochód uważa się, zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W niniejszej sprawie słusznie organ ustalał dochód z miesiąca kwietnia 2007r. Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, przyjmując konieczność ustalania dochodu za kwiecień 2007r. pisze, że "w październiku 2006r." na dochód rodziny składały się wymienione składniki, co należy potraktować jako omyłkę, nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie, jako że wskazane tam składniki dochodu, osiągnięte zostały w kwietniu 2007r.

Jak wynika z ustaleń organu, omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które Sąd podziela, gdyż znajdują one potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy decyzjach, na dochód rodziny skarżącego w miesiącu kwietniu 2007r. składał się: zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł, zasiłek pielęgnacyjny syna N. B. w wysokości 153 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 80 zł, zasiłek pielęgnacyjny przyznany Z. B. w wysokości 153 zł, zasiłek chorobowy Z. B. w kwocie 46,36 zł, dochód z udziału w gospodarstwie rolnym w kwocie 29,86 zł. Organ prawidłowo ustalił, że dochód z udziału w gospodarstwie rolnym wyniósł w tym okresie 29,86 zł (0,2885ha x ½ x 207 zł), mając na uwadze także przepis art. 8 ust. 9 ustawy, zgodnie z którym przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł.

Nie jest zasadny zarzut skarżącego, że do dochodu rodziny nie wlicza się świadczeń rodzinnych przyznanych na dziecko, oraz że środki, które przysługują jemu należy pomniejszyć o ustawową kwotę najniższych alimentów. Zasiłek rodzinny, jak i dodatki do tego zasiłku przyznawane na pokrycie potrzeb dziecka nie stanowią dochodu rodzica, któremu są przyznawane, natomiast stanowią dochód rodziny osoby ubiegającej o zasiłek stały. Poza tym należy podzielić stanowisko organu, że wykaz świadczeń, które nie podlegają wliczeniu na potrzeby ustalania dochodu, wskazane w art. 8 ust. 4 ustawy stanowią katalog zamknięty, co oznacza że świadczenia tam nie wymienione nie mogą być nie wliczone od dochodu.

Uwzględniając powyższej wskazane składniki organ ustalił, że dochód rodziny skarżącego w miesiącu kwietniu 2007r. wyniósł 526,22 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 263,11 zł. Mając na uwadze kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 ustawy w wysokości 351,00 zł, zasiłek stały na ten miesiąc ustalony został na kwotę 87,89 zł (351 zł – 239,93 zł), jako że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 wysokość zasiłku stałego jest różnicą matematyczną pomiędzy kwotą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Podnieść jednak należy, że Z. B. w postępowaniu administracyjnym (pismo z dnia 11 sierpnia 2011r.) oraz w skardze do Sądu twierdził, że dochód jego rodziny powinien być pomniejszony o płacone przez niego składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na treść zaświadczenia Urzędu Skarbowego w S. (k. 8 akt administracyjnych) stwierdził, że Z. B. w okresie od 4 października 2005r. do 10 października 2007r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i w 2005r. nie uzyskał z tego tytułu dochodu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieosiągnięcie przez skarżącego przychodu z pozarolniczej działalności oznacza brak podstaw do pomniejszenia dochodu o składkę zdrowotną którą, jak wynika z oświadczenia Z. B. uiszczać pomagała mu siostra, a nawet gdyby uznać, że o składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy dochód skarżącego pomniejszyć, to z kolei pomoc pieniężną od jego siostry należałoby potraktować jako jego dochód.

W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika, aby organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił dochód skarżącego, od którego w kontekście przesłanek określonych przepisem art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy zależy wysokość zasiłku stałego. Organ nie przeprowadził bowiem postępowania dowodowego dla ustalenia, czy skarżący płacił składki ubezpieczenia zdrowotnego w przedmiotowym okresie i w jakiej wysokości. Ma to istotne znaczenie w sprawie, ponieważ ,zgodnie z cyt. przepisem art. 8 ust. 3 ustawy dochód pomniejsza się m.in. o składki na ubezpieczenie zdrowotne, określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Okoliczność, że skarżący nie osiągnął przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej nie oznacza, że brak jest podstaw do odliczenia od dochodu rodziny, stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy, składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ustalenie, że skarżący nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej nie oznacza, że tej działalności nie prowadził. Tak długo, jak osoba prowadząca działalność gospodarczą wyraża gotowość jej prowadzenia i jednocześnie na zewnątrz nie daje wyrazu zaprzestania tej działalności, powinna być uważana za osobę prowadzącą działalność gospodarczą ze wszystkimi wynikającymi z tego tytułu uprawnieniami, a także zobowiązaniami. Kwestię składek na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 2, a także w art. 8 ust. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, o które pomniejsza się dochód - reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008r.164.1027 j.t.). Taka osoba podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 lit.c tej ustawy, co jest związane z odprowadzaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zachodzi zatem konieczność zażądania dowodu opłacania przez skarżącego składek na ubezpieczenie zdrowotne w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (art. 8 ust. 8 ustawy), a następnie, w przypadku potwierdzenia faktu opłacania tych składek, pomniejszenia dochodu rodziny skarżącego o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne, co będzie miało wpływ na wysokość przyznanego zasiłku stałego.

Okoliczność podana przez Z. B., że pieniądze na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne otrzymał od siostry jest bez znaczenia w sprawie.

W związku z powyższym Sąd uznał, że braki w ustaleniu stanu faktycznego są naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t.).