Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 458/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 158 §1 w zw. z art. 156 §1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi ,,A" siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddalono skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 158 §1 w zw. z art. 156 §1 pkt 1, art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), art. 90 ust. 1, a także ust. 3 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm., dalej jako "u.s.o."), art. 60 pkt 1, art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 883 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o. o., o ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2014 r. w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 maja 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją ostateczną z 9 czerwca 2014 r. Prezydent Miasta zobowiązał stronę do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, udzielonej w roku 2012, w kwocie 3.974,35 zł i 4.887,51 zł.

Pismem z 22 września 2014 r. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji.

Po rozpatrzeniu wniosku Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14 maja 2015 r., odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- przepisów postępowania art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu orzeczenia nieopartego na uchwałach będących podstawą prawną, a w konsekwencji oczywiście sprzecznego z przepisami prawa oraz pozbawionego podstawy; art. 7 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w rzeczonej sprawie postępowania dowodowego; art. 8 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne rozpoznanie sprawy; art. 11 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji, która nie zawiera celowościowego uzasadnienia; art. 77 k.p.a. w związku z art. 78 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie wydanie decyzji w oparciu o wykładnię operatywną, nie popartą postępowaniem dowodowym i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie prawnej oczywiście sprzecznej ze stanem faktycznym;

- przepisów prawa materialnego: art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wynagrodzenie pracowników placówki dydaktycznej nie mieści się w ramach dofinansowania realizacji zadań szkoły oraz art. 252 ust. 1 w związku z art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dotacja została wykorzystana w sposób sprzeczny z przeznaczeniem.

W obszernym uzasadnieniu podniesionych zarzutów strona wskazała na uchwały z 29 sierpnia 2012 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych niesamorządowych i niepublicznych (szkoły/placówki o uprawnieniach publicznych): przedszkoli, szkół podstawowych, szkół gimnazjalnych, szkół ponadgimnazjalnych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych., które w załączniku nr 3 - stanowiącym formularz rozliczenia dotacji w pozycji "1" przewiduje wynagrodzenie pracowników, co oznacza, że decyzja o zwrocie dotacji zapadła w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa miejscowego, a niezastosowanie przedmiotowych uchwał (ewentualnie błędne zastosowanie) narusza zasady legalizmu, praworządności, zaufania obywateli do organów państwa.

Ponownie rozpatrując sprawę na wniosek strony Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji tego organu z 14 maja 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta

W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie o stwierdzenie nieważności jest decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2014 r., którą organ zobowiązał do zwrotu przyznanej na 2012 rok dotacji w kwocie 3.974,35 zł (Liceum Ogólnokształcące Dla Dorosłych) i 4.887,51 zł (Liceum Ogólnokształcące Uzupełniające Dla Dorosłych). Z uzasadnienia decyzji wynika, że na łączną kwotę 8.861,86 zł składa się kwota wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku Dyrektora Oddziału organu prowadzącego szkoły - Spółki (5.558,29 zł) oraz kwota wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku Specjalisty ds. Obsługi Klienta organu prowadzącego szkoły – Spółki (3.303,57 zł). Wydatkowanie wskazanych kwot na wynagrodzenie wymienionych osób potwierdza protokół kontroli przeprowadzonej w okresie od 14 listopada do 10 grudnia 2013 r. w wyżej wymienionych szkołach.

SKO rozpatrując po raz drugi zarzut wydania wyżej wskazanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa wskazało, że zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 u.s.o., niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Skarżąca dotację taka otrzymała w 2012 roku.

Zasady udzielania dotacji, tryb ich rozliczania oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania statuują przepisy u.s.o. oraz wydane na ich podstawie akty prawa miejscowego. Zgodnie z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o., dotacje, o których mowa w ust. 1a - 3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

W niniejszej sprawie organ I instancji określił, że dotacja udzielona w 2012 roku kwocie 8.861,86 zł podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Podstawa prawna do sformułowania takiego żądania zawarta jest w art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zwanej dalej jako u.f.p. Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega na jej wydatkowaniu na cel, któremu dotacja nie może służyć. Będzie to w szczególności zapłata, ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizacja innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji.

Wynagrodzenie dyrektora oddziału oraz specjalisty do spraw obsługi klienta, którzy świadczyli pracę na rzecz Oddziału Spółki nie zostały przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Organ I instancji uznał, że wydatki na ten cel nie mieszczą się w wydatkach, o których mowa w art. 90d ust. 3d u.o.s., albowiem stanowią koszt obsługi administracyjno-finansowej, który nie może być finansowany z dotacji przeznaczonej na kształcenie, wychowanie i opiekę. W ocenie Kolegium to stanowisko organu I instancji zasługuje na aprobatę i nie narusza prawa w żaden sposób. Ratio legis wymogów ustawowych związanych z wydatkowaniem dotacji jest oczywiste. Samorząd nie chce i co więcej nie może finansować wydatków innych niż te wymienione w art. 90 ust. 3d u.s.o. Innymi słowy dotacje otrzymane przez szkołę lub placówkę mogą być wykorzystywane wyłącznie przez szkoły lub placówki, którym dotację przyznano i to tylko na pokrycie wydatków bieżących (a nie żadnych innych) takich szkół lub placówek. Zdaniem Kolegium, w realiach kontrolowanej sprawy, uznanie, że wynagrodzenie dyrektora oddziału oraz specjalisty do spraw obsługi klienta nie stanowi wydatku na realizację zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, nie stanowiło naruszenia prawa. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i doszedł do przekonania w oparciu o zebrane dowody, że opisane wydatki nie stanowią wydatków, które mogą zostać pokryte z dotacji. Odnosząc się zaś do podniesionych we wniosku zarzutów naruszenia przepisów postępowania Kolegium podkreśliło, że postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji zasadniczo różni się od postępowania zwyczajnego. Tu nie przeprowadza się żadnych dodatkowych dowodów, a jedynie sprawdza, czy w chwili wydania kontrolowanej decyzji, akt ten naruszał obowiązujące ówcześnie przepisy prawa oraz ocenia się, czy ewentualne naruszenie ma charakter rażący. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownej oceny materiału dowodowego sprawy. Nie ma zatem możliwości aby w ramach postępowania nieważnościowego ustalać jaki dokładnie był zakres obowiązków osób, których wynagrodzenie sfinansowane z dotacji uznane zostało za wykorzystanie jej (dotacji) niezgodnie z przeznaczeniem. Również nieprzywołanie uchwał Rady Miasta w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji w podstawie prawnej decyzji jest bez znaczenia z punktu widzenia jej kontroli w postępowaniu nieważnościowym ze względów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium również nie dopatrzyło się podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa i nie stwierdziło wystąpienia żadnej innej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, w konsekwencji zaś naruszenie słusznego interesu strony, jak również zasady praworządności,

- art. 8 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne rozpoznanie sprawy;

- art. 11 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnie rozumianych przesłankach, w konsekwencji zaś utrzymanie w obrocie prawnym wadliwej decyzji w sytuacji gdy zaistniały podstawy do jej uchylenia,

- art. 77 k.p.a. w związku z art. 78 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oparciu decyzji na wybiórczo zebranym materiale dowodowym,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie elementów składowych decyzji w postaci nieodniesienia się w sposób wyczerpujący do wniosków dowodowych wskazanych przez stronę, niewskazanie przyczyn, które uwarunkowały odmowę przyznania przez organ mocy dowodowej oraz wiarygodności twierdzeniom skarżącej w konsekwencji zaś ustalenie stanu faktycznego sprzecznego z zasadą prawdy materialnej.

II. obrazę norm prawa materialnego, tj.:

- art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydatki poniesione na wynagrodzenie pracowników nieedukacyjnych nie są wydatkami związanymi z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a w konsekwencji nie mogą być pokrywane z dotacji, o których mowa w ww. przepisie w sytuacji gdy wskazane powyżej wydatki zostały poniesione na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki,

- art. 252 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i zaistniały przesłanki ich zwrotu,

- art. 5 ust. 7 w zw. z art. 2 u.s.o. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że sfera zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę niepubliczną oraz zadań tej szkoły lub placówki, która jako "prowadzona" przez osobę fizyczną lub prawną nie jest podmiotem prawa, stanowią całkowicie rozłączne kategorie prawne, a w konsekwencji zadania wskazanego w art. 5 ust. 7 u.s.o., w szczególności zaś wskazane w pkt 3 tego przepisu nie dotyczą w ogóle szkoły publicznej, lecz wyłącznie jej osoby prowadzącej, skutkiem czego nie podlegają finansowaniu z dotacji podmiotowej przysługującej owej szkole,

- art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 9 w zw. z art. 90 ust. 2a, 3c i 3e u.s.o., w związku z naruszeniem przepisów art. 126, 131 i 252 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię ww. przepisów pozostających ze sobą w związku i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że z dotacji nie można pokrywać wydatków związanych z obsługą administracyjną, finansową i organizacyjną szkół, a zatem całokształtem czynności składających się na prawidłowe funkcjonowanie placówki.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, określanej dalej jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Jako, że szereg zarzutów odnosi się do naruszenia przepisów postępowania w zakresie należytego zebrania materiału dowodowego i jego oceny Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym organ nie bada merytorycznie decyzji (postanowienia) tzn. nie ocenia argumentacji jaką posłużył się organ wydając kwestionowane rozstrzygnięcie, a jedynie ogranicza się do badania przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. czyli ustala czy przy jego wydawaniu nie dopuszczono się naruszeń o jakich mowa w tym przepisie a uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego.

Przesłankami do stwierdzenia nieważności decyzji czy postanowienia są: wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w warunkach res iudicata, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania przy ustaleniu, że niewykonalność ta ma charakter trwały, w sytuacji w której jej wykonalność wywołałaby czyn zagrożony karą lub z innych przyczyn powodujących jej nieważność z mocy prawa. Nieważność orzeczenia może wynikać z rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego - błędnej wykładni przepisów prawa, zastosowania do stanu faktycznego przepisu prawa materialnego nie obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia – tzw. błąd subsumcji lub naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez wadliwe ich zastosowanie w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony, z wyjątkiem naruszenia dającego podstawy do jego wznowienia. Naruszenia te muszą wystąpić w stopniu rażącym. Musi także istnieć związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. O rażącym naruszeniu prawa można natomiast mówić wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja czy postanowienie nie mogą być akceptowane jako akty wydane przez organ praworządnego państwa. Jest to sytuacja w której treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisem prawa, co jest widoczne w sposób nie wymagający wykładni prawa. Kryteria te nie zostały spełnione w sprawie.

Ma rację organ wywodząc, że w postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego a jedynie ocenia czy zachodzą przesłanki z art. 156 k.p.a. Postępowanie to jest bowiem wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Dlatego w tego rodzaju postępowaniu nie można korygować nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy podważaniu stanu faktycznego ustalonego w kwestionowanej decyzji (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11).

W ocenie Sądu podnoszone w skardze zarzuty w zakresie należytego zebrania materiału dowodowego i jego oceny, jako przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji nie są wystarczające, ponieważ w istocie skarżąca domaga się aby organ a następnie sąd dokonał weryfikacji prowadzonego wcześniej postępowania administracyjnego pod kątem istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Skarżąca uważa bowiem, że organ w sposób wadliwy przeprowadził to postępowanie co w konsekwencji doprowadziło go do błędnych wniosków.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd również akceptuje rozstrzygnięcie organu w tej kwestii.

Z treści art. 90 ust. 2a i ust. 3d u.s.o. wynika, że dotacja przyznawana na podstawie art. 90 ust. 2a u.s.o. ma charakter dotacji podmiotowo – celowej. Przysługuje ona na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły, takich jak kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna i w tym zakresie ma charakter celowy. Oznacza to, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów, przez konkretną szkołę. Dodatkowo z brzmienia przepisu art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. wynika, że w zakresie zadań obciążających organ założycielski i nie należących do zadań realizowanych przez szkołę (placówkę) mieszczą się zadania obejmujące zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły. Ten ostatni przepis obliguje organ prowadzący szkołę do zapewnienia szkole warunków działalności, w tym także poprzez zapewnienie odpowiednich środków finansowych.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r. dotacje są przeznaczone na dofinansowanie zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Zatem słusznie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że jest to dotacja o charakterze mieszanym (podmiotowo – celowa), gdyż jest udzielana jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel - realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Przepis art. 90 ust. 3 d u.s.o. wyznacza granice wykorzystania środków z dotacji, wskazując na celowość (przeznaczenie) tego wykorzystania, a także na samo ich wydatkowanie, w rozumieniu poniesienia wydatku – jako formy rozdysponowania dotacji.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że obsługa administracyjna, finansowa i organizacyjna stanowi obowiązek organu prowadzącego szkołę i nie można wydatków z nią związanych uznać za wydatki poniesione na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Ponieważ celem dotacji jest dofinansowywanie zadań szkoły jedynie w zakresie wyszczególnionym w art. 90 ust. 3d u.s.o., stąd też wydatki na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną nie mogą być finansowane z tej dotacji. W przeciwnym razie dotacje stanowiłyby w istocie dofinansowanie zadań organu prowadzącego szkołę, co byłoby sprzeczne z celem takich dotacji. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2012 r., o sygn. akt I SA/Kr 1304/12, wyrok NSA z dnia 8 maja 2014 r., o sygn. akt II GSK 229/13 oraz z dnia 19 marca 2014 r., o sygn. akt II GSK 1858/12 oraz w Mateusz Pilich Komentarz do art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, ABC Warszawa 2012 i powołane tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu, powołane powyżej przepisy wyznaczają granice wykorzystania środków z dotacji wskazując na celowość (przeznaczenie) tego wykorzystania, a także na samo ich wydatkowanie, w rozumieniu poniesienia wydatku – jako formy rozdysponowania dotacji. Wbrew stanowisku autora skargi dotacja, w myśl art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, nie jest przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań szkoły. Stąd też zasadnie organy obu instancji przyjęły, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów przez konkretną szkołę. To uczniowie mają zatem w rezultacie korzystać z tej dotacji. W tym stanie rzeczy Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego błędnej wykładni art. 90 ust. 3d u.s.o.

Sąd zauważa, że treść art. 5 ust. 7 u.s.o. jest jasna i wynika z niego jednoznacznie, że to organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, a do zadań tego organu należy w szczególności zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 – 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zatem ustęp 7 art. 5 u.s.o. zobowiązuje organ prowadzący do zapewnienia szkole lub placówce warunków działalności, a na cele wymienione w przepisie organy są zobowiązane zapewnić odpowiednie środki finansowe. W zestawieniu z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 r., należy całkowicie wykluczyć możliwość sfinansowania z dotacji wydatków przeznaczonych na wynagrodzenie dyrektora oddziału oraz specjalisty do spraw obsługi klienta, którzy świadczyli pracę na rzecz Oddziału Spółki. Wydatkowanie dotacji zostało bowiem ograniczone przez wskazanie celów, na jakie może być wykorzystana. Wprawdzie rację ma skarżąca, że zapewnienie obsługi finansowej, kadrowej i administracyjnej jest konieczne i uzasadnione dla funkcjonowania szkoły. Jednakże ten zakres działań nie sposób zaliczyć do zadań szkoły lub placówki "w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej", a tylko te mogą być finansowane z dotacji.

W konsekwencji, stosownie do treści art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., zasadnie uznano, że przedmiotowe dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.