Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 16/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, art. 37 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. Ż. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność gminy oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miejskiej nr XXIX/312/2013 z dnia 31 stycznia 2013 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej działki oznaczonej w ewidencji gruntów pod numerem [...] obręb Ż., położonej w Ż. w okolicy ulicy G., w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych.

Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Uchwałą Nr XXIX/312/2013 z dnia 31 stycznia 2013 r. Rada Miejska, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 594) oraz art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 518) podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej nr [...] o powierzchni 0,0073 ha położonej w Ż. stanowiącej własność Gminy, w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.

Pismem z dnia 3 października 2014 r. skarżąca wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie wskazanej uchwały, której zarzuciła naruszenie prawa w postaci art. 140 k.c., § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na powyższe wezwanie Rada Miejska nie udzieliła odpowiedzi.

W skardze na powyższą uchwałę skarżąca ponowiła zarzuty sformułowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i rozwinęła ich uzasadnienie. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 140 k.c., ponieważ bezprzetargowa sprzedaż na rzecz właścicieli nieruchomości przyległych fragmentów terenu samowolnie zabudowanych wydzielonych z działki drogowej, ze względu na usankcjonowanie kilkumetrowego pomniejszenia szerokości drogi wewnętrznej, znacznie utrudni skarżącej i jej klientom korzystanie z drogi wewnętrznej łączącej nieruchomość skarżącej obejmującej działkę nr [...] z drogą publiczną - ul. G. w Ż., co niewątpliwie istotnie utrudni korzystanie z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności i tym samym stanowić będzie niedopuszczalną ingerencję w to prawo,

2. § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z zm.), ponieważ sprzedaż terenu dodatkowego dokonana na mocy skarżonej uchwały usankcjonuje pomniejszenie drogi wewnętrznej do szerokości uniemożliwiającej bezpieczny i bezkolizyjny ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów na drodze dojazdowej do nieruchomości skarżącej, powodując naruszenie jej interesu prawnego, wskutek czego droga dojazdowa nie będzie spełniać wymogów wynikających z tego przepisu prawa co z kolei uniemożliwi skarżącej i jej klientkom bezpieczne korzystanie z drogi,

3. art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) ponieważ zgoda Rady Gminy na bezprzetargową sprzedaż terenu dotyczyła fragmentów nieruchomości zagospodarowanych już jako odrębna nieruchomość drogowa (stanowiąca dojazd do pobliskich działek), gdy tymczasem zgodnie ze wskazanym przepisem prawa przedmiotem zbycia w tym trybie mogą być tylko te nieruchomości (lub jej części), które nie mogą być zagospodarowane jako odrębna nieruchomość, co prowadzi do naruszenia jej interesu prawnego skarżącej, ponieważ sprzedaż działek gruntu objętych skarżonymi uchwałami uniemożliwi skarżącej i jej klientkom bezpieczne korzystanie z drogi.

Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o wydanie orzeczenia stwierdzającego nieważność skarżonych uchwał w całości - w przypadku gdyby Burmistrz Gminy uchybił obowiązkowi przedłożenia Wojewodzie tejże uchwały w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia, ewentualnie, w przypadku gdyby Burmistrz Gminy nie uchybił obowiązkowi przedłożenia Wojewodzie tejże uchwały w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia, wniosła o wydanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem skarżonej uchwały w całości z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem, ponieważ istnieją przesłanki stwierdzenia jej nieważności, natomiast niniejszą skargę wnosi się po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że działka gruntu będąca przedmiotem kwestionowanej uchwały została wydzielona z pasa drogi dojazdowej obejmującej działkę oznaczoną po wydzieleniu nr [...] (przed wydzieleniem nr [...]) stanowiącą wysięgnik ulicy G. w Ż. Już samo wydzielenie tej działki budzi poważne wątpliwości pod względem zgodności podziału z prawem. Działka nr [...] (a przedtem nr [...]) ma szczególny charakter z racji spełnianej funkcji - gminnej drogi dojazdowej. Skoro powstała w celu urządzenia ogólnodostępnej drogi, otrzymała nazwę, to spełnia wszelkie kryteria drogi publicznej i nie może być traktowana jako zwykła nieruchomość komunalna, podlegająca podziałowi i zbyciu w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przez tą drogę wewnętrzną od ponad dwudziestu lat biegnie dostęp do drogi publicznej, tak dla pojazdów, jak i dla pieszych. W następstwie nielegalnej zabudowy drogi przez właścicieli działek nr [...] i [...] został uniemożliwiony prawidłowy dostęp do nieruchomości skarżącej, w tym dla wszelkiego rodzaju służb porządkowych, straży pożarnej czy karetek pogotowia jak i klientek skarżącej, którymi są przede wszystkim kobiety w ciąży, gdyż skarżąca prowadzi w obrębie swojej nieruchomości praktykę lekarska (gabinet ginekologiczny). Skarżąca wyjaśniła, że działka gruntu stanowiąca drogę wewnętrzną figurującą obecnie w ewidencji gruntów pod nr [...] (dawniej nr [...]) zgodnie z treścią załącznika graficznego do prawomocnej decyzji Burmistrza Gminy nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 27.08.1999 r. stanowiącego wyrys z ewidencji gruntów - mapę w skali 1:2000 winna posiadać szerokość 10 metrów, gdyż taka szerokość odpowiada usługowemu przeznaczeniu działki, co potwierdza załącznik graficzny do prawomocnej decyzji Burmistrza Gminy z dnia 30.12.1992 r. o warunkach zabudowy. Według skarżącej właściciele działek nr [...] i [...] dokonali nielegalnego zagospodarowania części działki drogowej o ówczesnym nr [...]. Wobec tego sprzedaż nowo wydzielonych działek będzie usankcjonowaniem nielegalnego zagospodarowania gminnej drogi dojazdowej i bezpośrednio godzi w interes skarżącej.

Według skarżącej normatywnym źródłem jej interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały jest art. 140 k.c., który został naruszony przez Radę Miasta. W niniejszej sprawie dostęp do drogi publicznej, realizowany poprzez ogólnodostępną komunalną drogę wewnętrzną — ulicę posiadającą nazwę, stanowi o istnieniu interesu faktycznego, ponieważ żaden z obowiązujących przepisów, w przypadku dróg wewnętrznych ogólnodostępnych, nie ogranicza korzystania z nich wyłącznie do dostępu o charakterze cywilnoprawnym, w szczególności wynikającym z prawa rzeczowego, a uprawnienie do korzystania z takich dróg wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym prawa administracyjnego - ustawy o drogach publicznych, których zapisy mają charakter ius cogens a nie dyspozytywny. Skarżąca twierdzi, że ma interes prawny o charakterze aktualnym i realnym, który zaskarżoną uchwałą został bezpośrednio naruszony.

Podkreślono również, że ze względu na warunki techniczne, które drogi wewnętrzne dojazdowe winny spełniać, sprzedaż działki objętej kwestionowaną uchwałą spowodowuje, że droga ta nie będzie już mogła być dostosowana do istniejących warunków terenowych i potrzeb nieruchomości, do których prowadzi, wynikających ze sposobu ich użytkowania. Dojazd natomiast do nieruchomości skarżącej jest bardzo utrudniony ze względu na duże nachylenie terenu, brak utwardzenia drogi oraz sąsiedztwo skarpy. Bezpieczny i swobodny dojazd ma w przedmiotowej sprawie dodatkowo istotne znaczenie z uwagi na okoliczność prowadzenia przez skarżącą indywidualnej praktyki lekarsko - ginekologicznej w budynku posadowionym na działce nr [...]. Wskutek wykonania przedmiotowej uchwały skarżąca jak i jej pacjentki będą zatem trwale a jednocześnie w sposób bezprawny pozbawione możliwości swobodnego dojazdu do gabinetu jak i możliwości wykonywania manewru zawracania czy też wymijania na przedmiotowej drodze wewnętrznej. W efekcie takiego stanu rzeczy bezkolizyjny dostęp do znajdującej się w pobliżu drogi publicznej ulicy G. jest niemożliwy. W tej sytuacji nie są zatem spełnione wymogi § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w myśl których ciąg pieszo-jezdny do drogi publicznej musi być odpowiedni do przeznaczenia i sposobu użytkowania działek budowlanych oraz budynków. Powołując się na § 125 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), skarżąca wyjaśniła, że nielegalna adaptacja pasa drogowego drogi wewnętrznej oznacza, że zawracanie samochodów na omawianej drodze dojazdowej, będzie niezwykle utrudnione dla wszelkiego rodzaju samochodów, w tym pojazdów ratowniczych, wozów straży pożarnej.

Nadto, podkreślono, że pod ulicą dojazdową (dokładnie pod powierzchnią działek nr [...] i [...]) biegnie sieć wodno-kanalizacyjna oraz energetyczna (pod działką nr [...]), których prawidłowe funkcjonowanie zapewnia możliwość właściwego korzystania z nieruchomości skarżącej, a wskutek zbycia przedmiotowych działek utrudnionym lub wręcz niemożliwym będzie naprawa tych instalacji, ponieważ są one już zabudowane obiektami stanowiącymi tzw. samowolę budowlaną. Wskutek zamierzonej sprzedaży terenu dodatkowego na podstawie przedmiotowej uchwały przyłącza wskazanych sieci infrastruktury technicznej prowadzące do działek nr [...] i [...] znajdą się na terenie prywatnym w obszarze działki nr [...] oraz częściowo w obrębie działki nr [...]. Sprzedaż terenu drogi naruszy zatem interes prawny skarżącej w postaci prawa do nieskrępowanego dostępu do przyłączy tej sieci, które to prawo mogą też wykonywać działające na rzecz skarżącej odpowiednie służby, co ma szczególne znaczenie w przypadku awarii sieci lub konieczności jej konserwacji.

Według skarżącej brak formalnego zakwalifikowania drogi ogólnodostępnej do jednej z kategorii dróg publicznych nie może być traktowany jako okoliczność uzasadniająca twierdzenie o ograniczonej możliwości korzystania z takiej drogi, czy też konieczności uzyskiwania na takie korzystanie zgody zarządcy drogi. Obowiązujące przepisy gwarantują nieskrępowany dostęp m.in. mieszkańców gminy do tego rodzaju dróg, jak i nie uprawniają organu wykonawczego gminy do wydzielania z obszaru drogi dojazdowej działek w celu ich zbycia na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych kosztem przepustowości drogi dojazdowej.

Skarżąca wskazała, że okoliczności sprawy dotyczące bezprzetargowej sprzedaży nieruchomości wskazanej w kwestionowanej uchwale wskazują, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgoda na sprzedaż nieruchomości została wyrażona nie jednemu a dwóm właścicielom, a sprzedawane nieruchomości mogą być (i w istocie są) zagospodarowane jako odrębna nieruchomość, stanowią bowiem drogę wewnętrzną. W takiej sytuacji sprzedaż nieruchomości może nastąpić po przeprowadzeniu przetargu, a umowa zawarta bez przetargu jest bezwzględnie nieważna (art. 58 kc w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ za bezpodstawny uznał zarzut naruszenia art. 140 k.c., wskazując, że sprzedaż działek nr [...] i [...] nie pogorszy warunków korzystania z drogi wewnętrznej. Droga ta zachowa wymaganą przepisami prawa szerokość a tym swoje samym społeczno-gospodarcze przeznaczenie. Rada Miejska wyjaśniła, że przedmiotowa droga ma charakter drogi wewnętrznej w rozumieniu art. 8 ustawy o drogach publicznych, o szerokości 6 m, stanowiącą dojazd do 7 budynków mieszkalnych. Według Rady Miejska podjęcie uchwały w sprawie zbycia fragmentów nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] nie pozbawia nieruchomości skarżącej dostępu do drogi publicznej i nie można tego traktować jako naruszenia jej interesu prawnego. Obie działki nr [...] o powierzchni 0,0073 ha i [...] o powierzchni 0,0083 ha stanowią nieużytkowaną część byłej działki nr [...], z którego mieszkańcy nigdy nie korzystali z uwagi na ukształtowanie terenu przedmiotowych działek.

Za bezzasadny Rada Miejska uznała również zarzut naruszenia przepisów techniczno-budowalnych, albowiem szerokość drogi wynosząca 6 m spełnia wymagania § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i jest dostosowana do warunków terenowych nieruchomości.

Odnośnie sieci kanalizacyjno-wodociągowej i energetycznej Rada Miejska wskazała, że zgodnie z oświadczeniem nabywców nieruchomości zostaną one przeniesione na ich koszt.

Za bezzasadny uznano również zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 pkt. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rada Miejska wskazała, że rada gminy ma prawo do podjęcia uchwały na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy po spełnieniu warunków co do zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej i nie zaszły żadne przesłanki wykluczające ten tryb sprzedaży. Rada wyjaśniła, że nieruchomość oznaczona ewidencyjnie nr [...] jest zabudowana budynkiem gospodarczym przez właściciela nieruchomości nr [...]. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] nie może być zagospodarowana samodzielnie z uwagi na podłużny i wąski kształt oraz powierzchnię. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] również nie może być zagospodarowana samodzielnie z uwagi na swój kształt, powierzchnię oraz ukształtowanie terenu, gdyż stanowi skarpę. Rada Miejska wskazała, że uchwała podjęta na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przesądza czy dana nieruchomość ma pozostać w zasobie gminy i czy ma być zbyta osobie trzeciej. Jest wykonywaniem przez Radę Miejską ustawowych zadań publicznoprawnych gminy. Rada wskazała, że skarżąca nie miała i nie ma uprawnień do nabycia działek powstałych w wyniku podziału tj. działek nr [...] i nr [...]. W celu poprawy warunków zagospodarowania działek przyległych zostały wydzielone geodezyjnie niezbędne fragmenty, które wykluczają odrębne zagospodarowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Nr XXIX/312/2013 Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2013 r. dotycząca wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej działki oznaczonej w ewidencji gruntów pod numerem [...] obręb Ż., położonej w Ż. w okolicy ulicy G., w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, tj. działki nr [...] stanowiącej własność M. S.-P.

Podstawą złożenia skargi w niniejszej sprawie był art. 101 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) zwanej dalej u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

W związku z treścią ww. przepisu przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do weryfikacji przesłanek jej dopuszczalności, a wiec zbadania, czy skargę wniesiono w sprawie z zakresu administracji publicznej, czy przed jej wniesieniem skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, czy zachowany został termin do jej wniesienia oraz czy legitymuje się interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione jedynie trzy z wymineionych przesłanek.

Uchwała ze względu na swój przedmiot, którym jest gospodarowanie mieniem gminnym, jest niewątpliwie aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g. oraz art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518), zwana dalej u.g.n. Wskazane przepisy określają kompetencje organów jednostek samorządu gminnego w zakresie gospodarowania mieniem gminnym.

Skarga poprzedzona również została bezskutecznym wezwaniem Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to skarżąca wystosowała pismem z dnia 3 października 2014 r. Wnosząc skargę w dniu 8 grudnia 2014 r. skarżąca zachowała zatem 60 –dniowy terminu wniesienia skargi, o którym jest mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.

W sprawie nie została natomiast spełniona ostatnia z przesłanek warunkujących merytoryczne rozpoznanie skargi, a mianowicie wykazanie przez skarżącą legitymacji procesowej uprawniającej ją do zakwestionowania przedmiotowej uchwały.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo do kwestionowania uchwały organów gminy, przysługuje osobie, która wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w tym przepisie, musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, wynikający z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Skarżącemu przysługiwać musi konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi kwestionowaną uchwałą naruszone (por. wyrok WSA z 19.03.2008 r., IV SA/Wa 2202/06, LEX nr 497584).

Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g musi zatem wykazać się nie tylko istnieniem indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Wyłącznie bowiem naruszenie własnego interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi i otwiera drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu, że jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w sąsiedztwie przeznaczonych do sprzedaży działek nr [...] i nr [...], do której dojazd odbywa się za pośrednictwem drogi wewnętrznej stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Działka nr [...], na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia 3 lipca 2009 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...], została podzielona na działki nr [...], [...] i [...] – wszystkie oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "dr" – drogi. Działka nr [...] pełni funkcję drogi dojazdowej do położonych na tym obszarze nieruchomości, a działki nr [...] i [...], na wniosek właścicieli działek do nich przylegających przeznaczone zostały do sprzedaży w trybie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych.

Naruszenie interesu prawnego skarżąca upatruje w tym, że na skutek sprzedaży działek o nr [...] i [...], nastąpi znaczne pogorszenie warunków korzystania z działki drogowej nr [...], która stanowi drogę dojazdową do jej nieruchomości nr [...], albowiem pogorszą się parametry działki drogowej w zakresie szerokości. Spowoduje to znaczne utrudnienie dla skarżącej oraz jej pacjentek w zakresie dojazdu do nieruchomości z drogi publicznej ul. G. w Ż., postoju i wykonywania manewru zawracania. W ocenie skarżącej, sprzedaż wydzielonych z działki drogowej nr [...] działek nr [...] i [...] znacznie utrudni skarżącej korzystanie z jej własności zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa własności i doprowadzi w rezultacie do niedopuszczalnej ingerencji w to prawo.

Zasadnicze znaczenie dla oceny legitymacji procesowej skarżącej miało ustalenie, czy kwestionowana uchwała wywołuje skutki w sferze prawa skarżącej jako właściciela nieruchomości, do której prowadzi droga wewnętrzna, z której wydzielono dwie działki objęte m.in. kwestionowaną w sprawie uchwałą i wyrażono zgodę na ich sprzedaż.

W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała nie wpływa na przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości oraz jego wykonywanie. Nie ogranicza ona jej uprawnień jako właściciela nieruchomości w zakresie korzystania z tej nieruchomości oraz rozporządzania nią.

Działka skarżącej o nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością nr [...] stanowiącą własność M. S.-P., która zwróciła się do gminy z wnioskiem o sprzedaż wydzielonej działki nr [...] w celu poprawy funkcjonowania działki przyległej nr [...]. Wydzielone z działki drogowej nr [...] działki nr [...] i [...], podlegające sprzedaży bezprzetargowej na rzecz właścicieli działek przyległych w trybie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., nie graniczą z nieruchomością skarżącej. Położone są w okolicy, ale nie w bezpośrednim sąsiedztwie. Nieruchomość skarżącej graniczy natomiast z działką drogową nr [...] pełniącą funkcję drogi wewnętrznej łączącej działkę skarżącej z drogą publiczną – ul. G.

Działka skarżącej leży w oddaleniu od działki nr [...] objętej kwestionowaną uchwałą, nie graniczy z nią, nie sąsiaduje ani nie przylega do niej, jej sprzedaż na rzecz właściciela działki sąsiedniej nr [...] w żaden sposób nie wpływie na prawo własności skarżącej, nie ograniczy tego prawa, ani nie wywoła negatywnych wobec niego następstw.

Stanowisko skarżącej, która upatruje naruszenie jej interesu prawnego w utrudnieniach związanych z dojazdem do jej nieruchomości nie jest uzasadnione.

Działka drogowa nr [...] ma charakter drogi wewnętrznej. Przeznaczenie działki nr [...] do sprzedaży właścicielowi działki przyległej jest jedynie następstwem dokonanego wcześniej, niepodważonego prawnie, podziału działki nr [...]. Działka nr [...] powstała w następstwie zatwierdzenia podziału nieruchomości nr [...] o charakterze drogowym na trzy działki: [...], [...] i [...]. Jak wskazał organ działka nr [...] stanowiła nieużytkową część byłej działki nr [...], z której nie korzystano z powodu ukształtowania terenu. Natomiast działka nr [...] nadal realizuje dotychczasową funkcję drogi wewnętrznej. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału z dnia 3 lipca 2009 r. stała się prawomocna z dniem 17 lipca 2009 r., a tym samym funkcjonuje w obrocie prawnym i nie może być obecnie kwestionowana.

Działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 260), który stanowi, że drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi.

Do tego rodzaju dróg nie stosuje się wymagań technicznych, w tym wymaganej minimalnej szerokości jezdni, określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), w tym wymogów związanych z promieniem zawracania.

W odniesieniu do dojść i dojazdów służących skomunikowaniu działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nimi związanych z drogami publicznymi obowiązującą regulacją jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). § 14 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Ponadto, w § 14 ust. 2 ustalono, że dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowalnych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem, że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. Działka nr [...] pełniąca funkcję drogi wewnętrznej, która, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, ma szerokość 6 m, spełnia wskazane wyżej wymagania techniczne.

Działka ta spełnia również wymagania techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r. nr 124, poz. 1030), które w § 13 ust. 1 stanowi, że minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5%.

Wskazana droga wewnętrzna obejmująca działkę nr [...], w kształcie obowiązującym po podziale z 2009 r., komunikuje kilka nieruchomości zabudowanych, w tym działkę skarżącej, z drogą publiczną - ul. G. W tej sytuacji, uchwała zezwalająca na sprzedaż fragmentu dawnej działki nr [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...], nie pozbawia nieruchomości skarżącej prawidłowego, zgodnego z przepisami technicznymi, dostępu do drogi publicznej. Tym samym nie ingeruje w prawa podmiotowe ani uprawnienia przysługujące skarżącej jako właścicielowi działki nr [...].

Niezadowolenie skarżącej z parametrów obecnej drogi wewnętrznej i przewidywanie, że brak możliwości korzystania z działki nr [...] wskutek jej sprzedaży znacznie pogorszy warunki korzystania z jej działki, nie stanowi o interesie prawnym skarżącej, ale wyłącznie o interesie faktycznym. Podstawę interesu prawnego stanowi jedynie przepis prawa materialnego, co oznacza, że w systemie prawa musi istnieć przepis, który danemu podmiotowi gwarantuje określoną korzyść i uprawnienie, bądź nakłada na niego obowiązek w pewnych określonych okolicznościach faktycznych.

Oceniając legitymację procesową skarżącej w kontekście przytoczonych wyżej rozważań, dotyczących kryterium interesu prawnego, o którym stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a naruszeniem jej indywidualnej sytuacji prawnej. Nie wskazała bowiem żadnego przepisu prawa materialnego, który zostałby naruszony kwestionowaną uchwałą. Sprzedaż działki nr [...], wobec spełniania wymogów technicznych przez działkę drogową nr [...], jest z punktu widzenia prawa własności nieruchomości skarżącej irrelewantna prawnie.

Naruszenia interesu prawnego skarżącej nie uzasadnia także fakt przebiegania pod działką przeznaczoną do sprzedaży sieci wodno-kanalizacyjnej i energetycznej.

Przepis art. 49 § 1 k.c. stanowi, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Wykładnia art. 49 k.c. prowadzi do wniosku, że urządzenia określone w tym przepisie z chwilą, gdy przez fizyczne połączenie z siecią przestają być częścią składową nieruchomości, zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych, mogących być przedmiotem odrębnej własności i odrębnego obrotu. Z tego wynika, że możliwe są dwie sytuacje: urządzenia przesyłowe jako części składowe nieruchomości dzielą jej los, bądź jako część przedsiębiorstwa są odrębnym przedmiotem obrotu. Wobec urządzeń przesyłowych, które znajdują się na nieruchomości nienależącej do skarżącej nie ma ona żadnych uprawnień do tych sieci, pomimo tego, że doprowadzają one płyny, parę, gaz, energię elektryczną do jej nieruchomości. W sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego gruncie niezbędnych czynności związanych z remontem, konserwacją bądź usuwaniem awarii urządzeń przesyłowych, zastosowanie znajdzie przepis art. 124b ust. 1 u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

W ten sposób interesy skarżącej są zabezpieczone i sprzedaż działek, pod którymi urządzenia przesyłowe się znajdują nie uniemożliwi jej prawidłowego korzystania z tych urządzeń. Podkreślić przy tym należy, dla skuteczności skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. naruszenie interesu prawnego powinno występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości, w razie ewentualnej awarii (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2530/01, Lex nr 81964).

Skarżąca nie wykazała, że jej interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i że został on naruszony kwestionowaną uchwałą Rady Miejskiej. Brak takiej ochrony przesądza o braku legitymacji procesowej skarżącej, co uniemożliwiało Sądowi merytoryczną kontrolę uchwały, w tym ocenę, czy zaskarżona uchwała spełnia przesłanki z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.

Podobnie przedmiotem rozważań Sądu nie można było uczynić kwestii prawidłowości decyzji zatwierdzającej podział oraz oceny realizacji obiektu budowlanego na działce nr [...] z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, które były przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.