Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 494/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.56 § 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego będący jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej - S.G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r., obejmującego zaległość z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za rok 2010 w kwocie 254.240,00 zł.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuł wykonawczy organ egzekucyjny dokonał na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 28 listopada 2016 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę w "A" – G.U.

Zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy w dniu 6 grudnia 2016 r..

Odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r. zobowiązanej doręczono w dniu 15 grudnia 2016 r..

Pismem z dnia 29 listopada 2017 r. Dział Spraw Wierzycielskich Urzędu Skarbowego wniósł do Działu Egzekucji Administracyjnej tego Urzędu o zawieszenie prowadzonego do majątku zobowiązanej postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwagi na złożony do Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o przejęcie zastępstwa procesowego Skarbu Państwa przed Sądem Okręgowym o uznanie czynności prawnej dokonanej przez S.G. za bezskuteczną.

W konsekwencji powyższego, postanowieniem nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił - na zasadzie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku S.G. na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. S.G. złożyła w terminie ustawowo skutecznym zażalenie, w którym zarzuciła wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów:

- art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. przez S.G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 listopada 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, podzielając pogląd, że w sprawie zaistniały podstawy z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a..

Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. S.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie organu z dnia 9 marca 2018 r., w treści której zarzuciła skarżonemu rozstrzygnięciu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu pierwszej instancji naruszenie:

1. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

oraz

2. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia pięcioletniego terminu do wydania przez organy podatkowe decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. (przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej), co nastąpiło przed wystawieniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r., doręczonego w dniu 15 grudnia 2016 r. i zastosowaniem środka egzekucyjnego,

- art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia utraty mocy obowiązującej tego przepisu tj. do dnia 28 lutego 2015 r.) i art. 20 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 i ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 1 pkt 13 lit. B ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia prawa do wydania przez organy podatkowe decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., co nastąpiło przed wystawieniem tytułu wykonawczego z dnia 24 listopada 2016 r.,

- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r..

W/w wniosła również o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie od tut. organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracji w Gdańsku zważył, co następuje:

Dla prawidłowej oceny zaskarżonych postanowień istotna jest analiza konstrukcji ustanowionej przepisem art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd wyraża pogląd, iż przepis art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania na wniosek wierzyciela. Jednakże nie sposób mówić o związaniu organu stanowiskiem wierzyciela, gdy organ egzekucyjny, jak w tym przypadku, był jednocześnie wierzycielem. Oznaczałoby to, skierowanie wniosku do samego siebie. Powierzenie przez ustawodawcę wierzycielowi kompetencji organu egzekucyjnego odbywa się kosztem uprawnień procesowych tego podmiotu jako wierzyciela oraz kosztem jego kompetencji jako organu współuczestniczącego w postępowaniu egzekucyjnym.

Uznać zatem należy, iż brak jest podstaw do złożenia przez organ wniosku skierowanego do samego siebie o zawieszenie postępowania. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2009 r., sygn.. akt II FSK 111/09 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie go aprobuje.

Podobnie stwierdził Dariusz Ryszard Kijowski w publikacji "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komantarz", (wyd. II Opublikowano: LEX 2015 Komentarz do art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).

Wskazany komentator zwrócił uwagę, że wierzyciel, którego żądanie skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, to zgodnie z postanowieniami art. 1a pkt 13 u.p.e.a. podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Nie jest natomiast wierzycielem podmiot zainteresowany wykonaniem egzekwowanego obowiązku. Wniosek podmiotu zainteresowanego wykonaniem egzekwowanego obowiązku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie może wywołać skutku w postaci zawieszenia postępowania.

Przechodząc do sprawy przypomnieć należy, że o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wnioskował Naczelnik Urzędu Skarbowego (k. 102 a.a.).

Jak wynika z akt sprawy, organ ten jest także wierzycielem.

W takiej sytuacji uznać należy, że sprawie nie został złożony skutecznie wiążący wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.. Z tej przyczyny Sąd uznał, że postanowienia wydane przez organy obu instancji naruszają wskazany przepis prawa i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Nie zmienia tego ocena, że przytoczone w skardze argumenty dla uzasadnienia jej treści, są zdaniem Sądu chybione.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, iż przedmiotowe postępowanie nie mogło być zawieszone - jak twierdzi skarżąca - w związku z wniesieniem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r., ani też w związku z wniesieniem przez nią żądania udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym.

Z akt sprawy wynika bowiem, że prowadzone do majątku zobowiązanej postępowanie egzekucyjne - z uwagi na wniesione pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. zarzuty - zostało zawieszone postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. i podjęte na nowo postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r., doręczonym stronie w dniu 30 sierpnia 2017 r..

Ponadto, w sprawie rozłożenia na raty należności pieniężnej, dopiero udzielenie ulgi w jej spłacie jest okolicznością, która - w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego - uzasadnia czasowe zaniechanie prowadzenia tego postępowania, samo zaś złożenie wniosku o rozłożenie na raty spłaty egzekwowanej należności takiego zawieszenia nie powoduje. Jak ustalono natomiast, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] z dnia 10 stycznia 2017 r. odmówił zobowiązanej rozłożenia przedmiotowej należności na raty, zaś decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2017 r. odmówił jej umorzenia. Obie decyzje zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Również wniesienie przez S.G. żądania umorzenia zaległości podatkowej nie stanowi przesłanki, powodującej zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W zakresie zaś wskazanych przez S.G. zarzutów dotyczących decyzji wymiarowych pierwszej i drugiej instancji, Sąd stwierdza, iż okoliczności te wykraczają poza zakres postępowania (okoliczności te były przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym wydaniem przez WSA w Gdańsku w dniu 11 lipca 2017 r. nieprawomocnego wyroku sygn.. akt I SA/Gd 1313/16). Natomiast kwestia przedawnienia zobowiązania była oceniana w postępowaniu zarzutowym, zakończonym wydaniem przez WSA w Gdańsku w dniu 31 stycznia 2018 r. nieprawomocnego wyroku sygn.. akt I SA/Gd 1150/17.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał jednak potrzebę uchylenia zaskarżonych postanowień korzystając z kompetencji wyrażonej w art. 134 p.p.s.a. i powołując argumentację zawartą na wstępie rozważań.

Stwierdzając zatem, że w sprawie naruszono przepisy art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., Sąd orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., w trybie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a..

DSz