Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 611/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150, art. 162
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 611/11

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej – DIS), na podstawie art. 216, art. 162 § 1, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Dz.U. Nr 8., poz. 60 ze zm., dalej – O.p.), po rozpatrzeniu wniosku A. R. (dalej – skarżący, strona) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego (dalej – NTUS) z dnia [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r., nie uwzględnił wniosku strony i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu DIS podał, że w dniu 13 czerwca 2011 r. skarżący złożył odwołania od 12 decyzji NTUS z dnia [...] wraz z wnioskami o przywrócenie uchybionego terminu do ich wniesienia.

Wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik skarżącego uzasadnił faktem przebywania przez skarżącego w okresie, w którym operator pocztowy dokonywał doręczenia decyzji w trybie art. 150 O.p. poza miejscem zamieszkania. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżący prowadzi działalność w zakresie międzynarodowych usług transportowych, która wiąże się z jego częstymi wielodniowymi wyjazdami poza granice kraju oraz sporadycznymi wizytami w miejscu zamieszkania. Czas i długość wyjazdów nie jest skarżącemu znana z wyprzedzeniem, gdyż sam nie negocjuje kontraktów - otrzymuje zlecenia od firm spedycyjnych. Ponadto wniesienie odwołania uniemożliwiło stronie pozostawienie decyzji przez organ w dniu 21 marca 2011 r. w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia.

Pełnomocnik strony zapewnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, a fakt nieobecności był od niego niezależny i uniemożliwił mu podjęcie stosownych działań. Pełnomocnik zaznaczył, że skarżący uzyskał wiedzę o prowadzonym przez NTUS postępowaniu w zakresie podatku od towarów i usług, jak również o wydanych decyzjach, dopiero w dniu 18 maja 2011 r. W tym dniu stawił się w urzędzie skarbowym i poprosił o poinformowanie o kierowanej do niego korespondencji, o której dowiedział się w urzędzie pocztowym.

W ocenie pełnomocnika strony, uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W przypadku wątpliwości co do opisanych okoliczności, pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony.

Rozpatrując wniosek, DIS przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Ustalił, że aktualnym na dzień wydania zaskarżonych decyzji adresem zamieszkania skarżącego był L., ul. [...]. Następnie wezwał stronę do przedstawienia dowodu uprawdopodabniającego, iż w okresie od dnia doręczenia zaskarżonych decyzji NTUS, do dnia upływu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, nie mógł on bez własnej winy dokonać czynności, dla której został wyznaczony termin.

W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik strony przesłał pismo procesowe wraz z kopiami faktur VAT z dnia 31 marca 2011 r. oraz z dnia 30 kwietnia 2011 r., które zostały wystawione w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w okresie, w którym organ podatkowy uznał decyzje w sprawie podatku od towarów i usług za doręczone. Przedstawione faktury VAT, wskazują liczbę wykonanych kilometrów w związku z wykonywaną przez skarżącego pracą, tj. w okresie; marzec - 13.868 km i kwiecień 2011 r. - 13.022 km. Zdaniem pełnomocnika strony, faktury te dokumentują fakt wielodniowych wyjazdów skarżącego poza granice kraju celem świadczenia usług transportowych. Dowodzą także sporadycznych wizyt w miejscu zamieszkania oraz niemożność odbioru korespondencji. Ponadto, w piśmie procesowym pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. D. - konkubiny stale zamieszkującej ze skarżącym, na okoliczność częstych nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania, a tym samym sporadycznych wizyt w miejscu zamieszkania. W związku z tym nie mógł odebrać korespondencji pocztowej, a wiedzę o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji w zakresie podatku od towarów i usług skarżący uzyskał dopiero w dniu 18 maja 2011 r.

Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy DIS stwierdził, że jest on dopuszczalny.

W ocenie DIS, zaskarżone decyzje NTUS z dnia [...], zostały skutecznie doręczone (ze skutkiem na dzień 18 marca 2011 r.), zgodnie z przepisem art. 150 § 2 O.p. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 1 kwietnia 2011 r.

Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniesiono w dniu 24 maja 2011 r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania.

DIS uznał za wiarygodne wyjaśnienia pełnomocnika strony zawarte we wniosku a odnoszące się do przyczyny nieterminowego złożenia odwołania, spowodowanej częstymi wyjazdami skarżącego w ramach świadczonych usług transportowych. Za wiarygodne uznał także, że datą ustania przyczyny uniemożliwiającej dopełnienie czynności, dla której wyznaczono termin był dzień 18 maja 2011 r. Składając zatem w dniu 24 maja 2011 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, skarżący nie uchybił terminu wskazanego w art. 162 § 2 O.p.

Oceniając natomiast przedstawione we wniosku, uzupełnionym pismem procesowym z dnia 26 lipca 2011 r. okoliczności, które mają uzasadniać brak winy w nieterminowym złożeniu odwołania DIS stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Powołując się na przepis art. 162 § 1 O.p. DIS wyjaśnił, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, czy pożar. Sam fakt wyjazdu służbowego i długotrwałych nieobecności w miejscu zamieszkania, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie DIS, charakter prowadzonej działalności gospodarczej, wymagającej od skarżącego częstych wyjazdów i powodujący wielodniową nieobecność w miejscu zamieszkania, nie może zostać uznany za samoistną okoliczność wystarczającą do przyznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W sprawie tej nie wystąpiła okoliczność długotrwałego, nagłego wyjazdu, którego skarżący nie mógł się spodziewać i do którego nie mógł się należycie przygotować, powierzając prowadzenie swoich spraw w zakresie korespondencji, osobie trzeciej. DIS podkreślił, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy przyjęto zatem obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zainteresowany, mając świadomość charakteru prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej związanej z częstymi wyjazdami i przebywaniem poza miejscem zamieszkania, powinien zwrócić się o ustanowienie dla niego pełnomocnika jeszcze przed wyjazdem, co pozwalałoby na przyjęcie, że w sposób należyty zadbał o własne interesy.

Z wyjaśnień skarżącego wynika jednoznacznie, że miał on świadomość, że zlecenia mogą być przekazywane bez wcześniejszego uprzedzenia, a wyjazdy mogą być długie czy też mogą się przedłużać. Z przedstawionych wyjaśnień wynika także, iż strona nie jest osobą samotnie zamieszkującą pod wskazanym adresem zamieszkania. W takich warunkach oczekuje się od osoby należycie dbającej o swoje interesy, aby zabezpieczyła możliwość prawidłowego doręczania korespondencji. Jeżeli zatem skarżący zadbałby należycie o uzyskanie informacji o przychodzącej korespondencji, wówczas chcąc zrealizować uprawnienie procesowe do wniesienia odwołania, mógł odwołanie takie nadać w placówce pocztowej w miejscu swojego pobytu. Odwołanie może także być w każdym czasie uzupełnione.

Oceniając przedstawione przez pełnomocnika argumenty mające uzasadniać brak winy w nieterminowym wniesieniu odwołania DIS zauważył, że niewystarczająco rozróżnił on "przyczyny uchybienia terminu" i "braku winy w uchybieniu terminu". Istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu (brak wiedzy o przesłanej korespondencji, charakter prowadzonej działalności gospodarczej powodujący długotrwały pobyt poza miejscem zamieszkania i sporadyczne wizyty w mieszkaniu) nie oznacza jeszcze, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. DIS podkreślił przy tym, że ciężar wykazania okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie wywodzącej z tej okoliczności skutki prawne. Z treści art. 162 § 1 O.p. wynika jednoznacznie, że to strona powinna uwiarygodnić we właściwym czasie w złożonym wniosku stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o przesłuchanie strony i świadka na okoliczność częstych wyjazdów skarżącego i uzyskania przez niego wiedzy o wydanych w jego sprawie decyzjach, DIS stwierdził, że przeprowadzenie w/w dowodów nie znajduje uzasadnienia, bowiem okoliczności te nie są kwestionowane.

Konkludując, DIS uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym złożeniu odwołania. W tym zakresie powołaną okoliczność braku wiedzy o kierowanej przez organ podatkowy korespondencji, należy ocenić jako zawinioną przez skarżącego.

Na powyższe postanowienie, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy, to jest:

• art. 162 § 1 O.p. poprzez uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NTUS z dnia [...] nastąpiło z winy skarżącego;

• art. 187 § 1 w zw. z art. 180 O.p., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. D. oraz dowodu z przesłuchania strony A. R., o przeprowadzenie których wnosił pełnomocnik skarżącego, na okoliczność częstych nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania w związku z wykonywaną przez niego pracą poza granicami kraju oraz sporadycznych wizyt w miejscu zamieszkania, tym samym niemożności odbioru korespondencji pocztowej, w tym decyzji NTUS z dnia [...] określających skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2005 r. oraz za grudzień 2004 r. oraz faktu uzyskania przez skarżącego wiedzy o prowadzonym postępowaniu w zakresie podatku od towarów i usług, jak również o wydanej decyzji, dopiero w dniu 18 maja 2011 r., w sytuacji, gdy powyższe dowody mogłyby mieć istotne znaczenie dla ustalenia przyczyn uprawdopodobniających uchybienie terminowi, odmiennie aniżeli uznał organ stwierdzając, że przeprowadzenie wskazanych dowodów "nie znajduje uzasadnienia".

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powołując się na treść art. 162 O.p. podniósł, że przepis ten uzależnia uruchomienie postępowania o przywrócenie terminu od wniosku strony a stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego.

Przewidziany w art. 162 § 1 O.p. warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu jako konieczna przesłanka do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że kwestią nie budzącą jakichkolwiek wątpliwości jest data powzięcia przez skarżącego informacji o istnieniu decyzji NTUS - tj. 18 maja 2011 r., jak również spełnienie warunku terminowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od przedmiotowej decyzji.

Do przywrócenia terminu na podstawie art. 162 § 1 O.p., wymagane było zatem jedynie uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności lecz tylko wiarygodność prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Dokonując oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminu należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych a nie subiektywnych, mierników staranności. Pogląd, że winę strony w uchybieniu terminu należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany .

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że w okresie, w którym operator pocztowy dokonywał doręczenia decyzji w trybie art. 150 O.p., skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowych usług transportowych, która wiąże się z jego częstymi wielodniowymi wyjazdami poza granice kraju oraz sporadycznymi wizytami w miejscu zamieszkania. Czas i długość wyjazdów nie jest mu znana z wyprzedzeniem, gdyż sam nie negocjuje kontraktów - otrzymuje zlecenia od firm spedycyjnych.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie strona uprawdopodobniła brak winy w niezłożeniu odwołania w terminie. Przedstawiła organowi faktury, które wystawione zostały w okresie, w którym organ uznał doręczenie zaskarżonej decyzji za skuteczne. Faktury te przedstawiają liczbę wykonanych kilometrów w związku z wykonywaną przez skarżącego pracą w okresie marzec – kwiecień, a tym samym dokumentują fakt jego wielodniowych wyjazdów poza granice kraju celem świadczenia usług transportu oraz co się z tym wiąże, sporadycznych wizyt w miejscu zamieszkania i niemożnością odbioru korespondencji.

Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z argumentacją DIS, że skarżący mając świadomość charakteru prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej związanej z częstymi wyjazdami i przebywaniem poza miejscem zamieszkania, powinien zwrócić się o ustanowienie dla niego pełnomocnika jeszcze przed wyjazdem, co pozwalałoby na przyjęcie, że w sposób należyty zadbał o własne interesy. Nie zgodził się także z opinią, że skoro skarżący nie jest osobą samotnie zamieszkującą pod wskazanym adresem to powinien zabezpieczyć możliwość prawidłowego doręczania korespondencji.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, organy podatkowe rażąco naruszyły przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. D. na okoliczność częstych nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania, a tym samym niemożności odbioru korespondencji pocztowej. Okoliczności, na które zostałby przesłuchany ten świadek, gdyby organ uwzględnił wniosek skarżącego, miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z przepisów prawa nie wynika bowiem obligatoryjne ustanowienie pełnomocnika do odbioru korespondencji, zaś skarżący nie posiadał wcześniej jakiejkolwiek wiedzy o toczącym się postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia mu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. M. D. nie została natomiast upoważniona do odbioru jakiejkolwiek korespondencji.

W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Toczący się w sprawie spór pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi zaistniał na tle uregulowanej w Rozdziale 7 Ordynacji podatkowej instytucji przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W myśl art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem w terminie, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.

Kwestią sporną pozostaje natomiast uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego.

O ile bowiem skarżący wskazuje, że w związku z wykonywaną pracą (prowadzi działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowych usług transportowych) często przebywa poza granicami kraju i sporadycznie przebywa w miejscu zamieszkania zatem nie mógł mieć wiedzy o wydaniu i doręczeniu mu w trybie art. 150 O.p. decyzji podatkowej, o tyle DIS wywodzi, że skarżący mając świadomość charakteru prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej powinien ustanowić pełnomocnika dla zabezpieczenia swoich interesów. Nie podejmując takich kroków, skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw a tym samym nie można twierdzić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu).

Przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, iż każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. np. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., I FSK 695/07, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lutego 2008 r., I SA/Gl 629/07, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 września 2010 r., I SA/Sz 487/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2009 r., I SA/Łd 1003/08, publ. jak wszystkie inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu na stronach internetowych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze przedstawioną wykładnię art. 162 § 1 O.p. i stan faktyczny sprawy, zgodzić się należy z DIS, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

Zdaniem Sądu, DIS zasadnie zauważył, że okolicznością stanowiącą uzasadnienie dla przywrócenia terminu mógłby nagły, niespodziewany wyjazd skarżącego, o ile uniemożliwiałby mu dokonanie czynności, skarżący nie mógłby przy tym podjąć kroków, które zabezpieczyłby go przed negatywnymi konsekwencjami nieobecności a także skorzystać z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej.

Tymczasem, wyjazdy w celach zarobkowych skarżącego nie były "nagłe" w wyżej podanym znaczeniu. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowych usług transportowych i ma świadomość konieczności częstego opuszczania miejsca zamieszkania.

Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że w firmie transportowej skarżącego w dniach 11 – 14 maja 2010 r. przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2008 r., z której sporządzono protokół doręczony ustanowionemu przez skarżącego pełnomocnikowi w dniu 21 maja 2010 r. (k. 55 – 59 akt administracyjnych).

W protokole tym uznano ewidencje skarżącego prowadzone dla potrzeb ryczałtu za lata 2005 – 2008 za nierzetelne. Jednocześnie zawarto w nim informację, że "kontrolowany obowiązany jest zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu dokonanej w ciągu 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej, jeżeli w toku kontroli podatkowej ujawniono nieprawidłowości. W razie niedopełnienia tego obowiązku postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego uznaje się za doręczone pod adresem, pod który doręczono protokół kontroli".

Z powyższego wynika, że skarżący mógł się spodziewać wszczęcia postępowania podatkowego w jego sprawie. Znając natomiast realia związane ze swoją pracą (częste, długotrwałe wyjazdy) powinien, jak słusznie zwrócił uwagę DIS w zaskarżonym postanowieniu, zabezpieczyć swoje interesy poprzez ustanowienie odpowiedniego pełnomocnika do doręczeń, ewentualnie prowadzenia jego spraw bądź upoważniając konkretną osobę do odbioru korespondencji i informowania go o niej. Zresztą, w ocenie Sądu, nieprawdopodobne wydaje się, żeby skarżący zamieszkując z konkubiną, czyli osobą bardzo mu bliską, nie uzyskiwał od niej wiadomości o fakcie przesyłania mu i awizowania poleconej, a zatem ważnej korespondencji.

W ocenie Sądu, nie można uznać za zasadne zarzutów naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 180 O.p., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. D. oraz strony.

Zgodzić się należy z DIS, że to zainteresowany ma uprawdopodobnić brak swej winy, a więc uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Brak bowiem uprawdopodobnienia na odpowiednim etapie postępowania braku winy w uchybieniu terminu skutkuje uznaniem, że uchybienie terminu było zawinione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., I FSK 2000/09).

Ponadto zauważyć należy, że organ nie kwestionował faktu częstych wyjazdów skarżącego za granicę, co potwierdzić miały zeznania strony i świadka. Skarżący powinien był jednak wskazać, czego nie uczynił, w jaki sposób wyjazdy ograniczały mu możliwość dopełnienia przez niego czynności procesowej i uniemożliwiały ustanowienie pełnomocnika dla zabezpieczenia jego spraw.

W świetle wcześniejszych uwag i wywodów, wbrew argumentom skargi, uprawdopodobnienie przez skarżącego, że przebywał za granicą w czasie doręczenia mu decyzji w trybie art. 150 O.p., nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem braku winy w niezłożeniu w terminie odwołania.

Z tych względów zarzuty skargi należało uznać za niezasadne a zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Dlatego też skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).