Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1209/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9, art. 10 par. 1, art. 72, art. 81, art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 ust. 4, art. 5a, art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 1 lipca 2011r. Nr MOPR.J.1946/18/4021/3146/2011


UZASADNIENIE

Podaniami z dnia 2 czerwca 2011 r., 6 czerwca 2011 r. i 11 czerwca 2011 r. skierowanymi do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. K. K. wniósł o udzielenie mu pomocy pieniężnej w formie zasiłków celowych na zakup żywności w łącznej kwocie 64,65 zł, zakup wiertła w kwocie 3 zł, środków finansowych na Dzień Dziecka, na doładowanie telefonu w łącznej kwocie 30 zł, opłacenie energii elektrycznej, zakup papieru ściernego i sklejki w łącznej kwocie 410 zł, zakup sadzonek pomidora i innych roślin, zakup gwoździ i śrub w łącznej kwocie 6,12 zł, zakup kołdry letniej w kwocie 15 zł, zakup butów wodnych w kwocie 15 zł, zakup lekarstw w kwocie 48,12 zł, zakup środków na prowadzenie społecznego biura obrony Konstytucji, zakup żelu do smarowania opuchlizny, zakup stroju kąpielowego oraz zakup 2 litrów farby olejnej.

Do wniosku z dnia 6 czerwca 2011 r. wnioskodawca załączył m.in. fragment opinii sądowo-psychiatrycznej o stanie zdrowia psychicznego K. K. wydanej na polecenie Sądu Rejonowego P. [...] w sprawie o sygn. akt [...] z wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o przyjęcie K. K. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody.

W dniu 14 czerwca 2011 r. Specjalista Pracy Socjalnej R. Z. sporządziła notatkę służbową, z której wnika, iż w dniu 14 czerwca 2011 r. bliżej nieokreślony pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania K. K. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jednakże K. K. wyprosił pracownika socjalnego i uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu.

W dniu 14 czerwca 2011 r. K. K. złożył do organu pismo, w którym poinformował, iż wyprosił w tym dniu R. Z. i "Pana M." z przyczyn wymienionych w piśmie skierowanym do J. M. w Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia 1 października 2007 r., którego kserokopię dołączył.

W dniu 15 czerwca 2011 r. Specjalista Pracy Socjalnej R. Z. sporządziła kolejną adnotację służbową, w której wskazała, iż z uwagi na wnioski K. K. z 2 czerwca, 6 czerwca i 14 czerwca 2011 r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania wnioskodawcy w dniu 14 czerwca 2011 r. K. K. wyprosił pracownika socjalnego z domu uniemożliwiając tym samym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy. Powyższe powoduje odmowę udzielenia pomocy z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym.

Decyzją z dnia [...] 2011 r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., omówił przyznania K. K. pomocy pieniężnej w formie zasiłków celowych na zaspokojenie potrzeb określonych we wnioskach z 2 czerwca 2011 r., 6 czerwca 2011 r., 11 czerwca 2011 r. i 14 czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania i wyprosił pracownika socjalnego z domu. Tymczasem zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 107 ust. 1 i ust. 4 powoływanej ustawy wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenie z pomocy społecznej, a w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, sporządza się aktualizację wywiadu.

Organ wskazał, iż zgodnie z § 2 ust 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy. W tej sytuacji, brak wywiadu środowiskowego uniemożliwia ustalenie sytuacji majątkowo-bytowej wnioskodawcy.

Zdaniem organu uniemożliwienie przez K. K. przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nosi znamiona braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Natomiast osoby korzystające z pomocy zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej zobowiązane są do współdziałania z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnych sytuacji życiowych. Z kolei zgodnie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu odwołania K. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzja z dnia [...] 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na przepis art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego i podzieliło stanowisko organu I instancji, iż uniemożliwienie w dniu 14 czerwca 2011 r. przeprowadzenia pracownikowi socjalnemu wywiadu środowiskowego nosi znamiona braku współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Powyższe uzasadniało wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego.

Kolegium podkreśliło także, iż pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego i jego przyznanie każdorazowo należy do uznania administracyjnego właściwego organu.

K. K. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie precyzując swoich żądań ani zarzutów.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz, 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy przepisy postępowania w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

W ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 72 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż przepis art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) stanowi, iż decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad ten przeprowadzany jest m.in. w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób o których mowa w art. 103 (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy. Zatem z treści powyższych przepisów wynika, iż nieodzownym elementem postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest rodzinny wywiad środowiskowy.

Jednocześnie z treści przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień i inne okoliczności w nim wskazane mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zatem przepis ten określa między innymi skutki braku chęci współpracy osoby ubiegającej się o świadczenie w ramach pomocy społecznej. Skutkiem takim jest odmowa przyznania świadczenia. Zaś jedną z postaci braku takiej współpracy, co nie budzi wątpliwości w świetle ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych, jest uniemożliwienie przeprowadzenia organowi pomocy społecznej rodzinnego wywiadu środowiskowego (porównaj: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I OSK 37/08, z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 561/08, z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09, z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 59/11 oraz z dnia 6 września 2011 r., sygn. I OSK 572/11). Rodzinny wywiad środowiskowy jest zatem obligatoryjnym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, oczywiście po spełnieniu innych niezbędnych ku temu warunków, lub odmowie przyznania tego świadczenia. Powyższe wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wywiad ten jest istotnym elementem postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia, albowiem służy on ustaleniu rzeczywistej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o to świadczenie (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej wymaga on od strony szczególnej aktywności, której nie można zastąpić innymi środkami dowodowymi.

Jednocześnie pamiętać jednakże należy, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z akt sprawy nie wynika zaś by K. K. był przez organ I instancji informowany o skutkach prawnych uniemożliwienia pracownikowi organu I instancji przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, w tym w szczególności, iż musi to skutkować odmowa udzielenia mu zasiłków z pomocy społecznej na wskazywane przez niego cele.

Konieczność takowego pouczenia oraz potrzeba jego dostosowania do możliwości poznawczych skarżącego wynikała także z okoliczności faktycznych sprawy, w tym z posiadania przez organy administracji wiedzy odnośnie stanu zdrowia psychicznego K. K. skutkującego między innymi wnioskiem Miejskiego Ośrodka pomocy w Rodzinie w P. o umieszczenie go bez jego zgody w szpitalu psychiatrycznym.

Podkreślić wreszcie należy, iż w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu by K. K. był informowany o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz by zaproponowano mu przeprowadzenie tegoż wywiadu w innym dogodnym dla niego terminie, w sytuacji, gdy co do zasady możliwe jest uzgodnienie terminu spotkania z pracownikiem socjalnym w taki sposób, by uwzględnić interesy obu stron. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 27, poz. 138 z 2011 r.) wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Nadto zgodnie z § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia, przy czym ust. 2 stanowi, że w sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie, wywiad przeprowadza się w terminie 2 dni od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Z akt sprawy nie wynika zaś przyczyna podjęcia próby przeprowadzenia wywiadu w terminie 7 dni od wpływu pierwszego podania, a już następnego dnia po wpływie ostatniego z objętych niniejszym postępowaniem podań K. K. i bez uprzedniego poinformowania strony o terminie tej czynności.

Powyższe naruszenie art. 9 k.p.a. mogło mieć przy tym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, albowiem to właśnie brak współdziałania K. K. z pracownikiem socjalnym poprzez uniemożliwienie rozprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego stanowiła jedyna i wyłączną przesłankę rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji.

Reasumując podkreślić należy, iż organ powinien wyraźnie pouczyć stronę postępowania, że brak współpracy z pracownikiem socjalnym poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w konsekwencji może prowadzić do odmowy przyznania świadczenia, którego to pouczenia w niniejszej sprawie zabrakło. Skoro zaś organy nie pouczyły w sposób prawidłowy skarżącego o skutkach braku jego współdziałania z pracownikami socjalnymi to nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji nieznajomości swoich obowiązków.

Niezależnie od powyższego uchybienia o charakterze zasadniczym, które samodzielnie uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu i instancji wskazać należy na inne istotne naruszenia przepisów postępowania, których dopuściły się orzekające w sprawie organy.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna zapadły z oczywistą obrazą art. 10 § 1 k.p.a. ustanawiającego zasadę ogólną postępowania administracyjnego - zasadę udziału stron w postępowaniu. Zgodnie art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie art. 81 k.p.a. stanowi, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

Brak jest zaś w aktach sprawy dowodu by zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji przed wydaniem swoich decyzji pouczyły stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i umożliwiły stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co uzasadnia zarzut, że organy naruszyły obowiązek ustalony w art. 10 k.p.a. W aktach organu odwoławczego znajduje się wprawdzie postanowienie z dnia 24 sierpnia 2011 r. wydane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., w którym wskazano, że strona może przeglądać akta sprawy oraz składać na piśmie wnioski i uwagi, to jednak brak w aktach dowodu doręczenia tegoż postanowienia K. K.

Istota uprawnienia strony, przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. polegającego na końcowym zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego (niezależnie od uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i składania dalszych wniosków dowodowych) polega na tym, że przed wydaniem decyzji ma ona możliwość dowiedzieć się, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia, a realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, iż strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach, a także poprzez zamieszczenie oświadczenia strony, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Nadto organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 72 k.p.a., a organ odwoławczy uchybienie to zaaprobował recypując je tym samym do swojego postępowania.

Zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie, zaś art. 72 k.p.a. stanowi, że czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

Bezspornym przy tym pozostaje, że czynność pracownika organu, który podjął próbę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, a próba ta okazała się bezskuteczna ze względu na odmowę współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ma istotne znaczenie dla sprawy i winna być udokumentowana w formie adnotacji (notatki urzędowej) o jakiej mowa w art. 72 k.p.a. Adnotacje sporządzone w niniejszej sprawie przez Specjalistę Pracy Socjalnej R. Z.w dniach 14 i 15 czerwca 2011 r. nie odpowiadają jednakże wymogom określonym w art. 72 k.p.a., albowiem nie wynika z nich by to R. Z. dokonywała opisanej w nich czynności. Z notatek tych nie wynika także czy K. K. podawał jakiekolwiek przyczyny odmowy wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i czy informowano go o skutkach prawnych tej odmowy.

Powyższe nieprawidłowości wskazują, iż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania, a ponieważ naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, w tym w szczególności ponownie podjąć próbę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowisko poprzedzając ją jednakże pouczeniem osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy o skutkach prawnych odmowy współpracy z organem. Wobec uprawdopodobnionej choroby psychicznej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy socjalnej organy pomocy społecznej winny przy tym ze szczególną wnikliwością dokonać oceny, co do świadomego, w pełni poczytalnego działania osoby odmawiającej współpracy z pracownikiem socjalnym.

Na marginesie powyższych rozważań Sąd chciałby nadto wskazać na uchybienie nie mające wprawdzie istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednakże świadczące o nie dość wnikliwym i sumiennym procedowaniu przez organy obu instancji, a polegające na wskazaniu, iż przedmiotem rozpoznania były wnioski K. K. o udzielenie pomocy pieniężnej złożone w dniach 2 czerwca 2011 r., 6 czerwca 2011 r., 11 czerwca 2011 r. i 14 czerwca 2011 r. w sytuacji, gdy jedynie trzy pierwsze spośród wskazanych powyżej pism zawierały wnioski o przyznanie pomocy, zaś pismo z dnia 14 czerwca 2011 r. było pismem procesowym w którym strona odnosiła się do niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz uzupełniła materiał dowodowy sprawy poprzez dołączenie kserokopii recepty na lek o sfinansowanie zakupu, którego wniosła w podaniu z dnia 11 czerwca 2011 r.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o odmowie udzielenia K. K. pomocy w formie zasiłków celowych. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu organu administracji, który to akt ma charakter wyłącznie negatywny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności).

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane".

Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wykonania uchylonej decyzji w trybie art.152 p.p.s.a.