Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 696/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 89
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kania, Asesor WSA Joanna Gierak-Podsiadły /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Y.D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Y.D. – obywatela Republiki [...], jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2008 r. nr [...], wydana w przedmiocie wydalenia cudzoziemca z terytorium RP w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] marca 2008 r., działając na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), Komendant Placówki Straży Granicznej w Ś. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...], Y.D. Jako podstawę prawną wydalenia wskazał przepis art. 88 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Motywując wniosek podał, iż Y.D. został zatrzymany w dniu [...] marca 2008 r. w pociągu relacji W.-B. podczas usiłowania przekroczenia granicy państwowej z Polski do [...] wbrew przepisom, tj. nie będąc do tego uprawnionym.

Decyzją z [...] marca 2008 r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...] – Y.D., zobowiązując go jednocześnie do samodzielnego opuszczenia terytorium Polski w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż Y.D. został zatrzymany za usiłowanie przekroczenia granicy państwowej z Polski do [...], wbrew obowiązującym przepisom prawa, bez dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy. Podał, że cudzoziemiec posiada wizę pozwalającą na wjazd, pobyt i wykonywanie pracy jedynie na terytorium Polski. Następnie stwierdził, iż niewątpliwie zachowanie cudzoziemca prowadziło bezpośrednio do dokonania czynu zabronionego, tj. nielegalnego przekroczenia granicy państwowej. Ponadto dodał, że cudzoziemiec sam oświadczył, iż zamierzał przekroczyć tę granicę. Organ wyjaśnił też, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę. Na koniec Wojewoda stwierdził, iż wobec ww. cudzoziemca nie zachodzą przesłanki określone w art. 97 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi jednostronną i wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich okoliczności spawy, tj. legalnego jego przybycia do Polski, posiadania przez niego ważnego paszportu i zamieszczonej w nim wizy polskiej -pozwalającej na legalny pobyt na terytorium kraju- oraz zezwolenia na wykonywanie prac na terytorium Polski. Okoliczności te -jak zaznaczył cudzoziemiec- wskazują zaś na to, że nie miał on zamiaru naruszać obowiązujących przepisów i wbrew przepisom przekraczać granicy polsko-niemieckiej. W uzasadnieniu odwołania Y.D. wskazał, iż prawdą jest, że w dniu [...] marca 2008 r. chciał udać się do B. W B. zamieszkuje bowiem legalnie jego najbliższa rodzina, tj. rodzice i rodzeństwo. Podał przy tym, iż nie miał świadomości, że mając prawo legalnego pobytu w Polsce oraz prawo wykonywania w Polsce prac zarobkowych nie będzie mógł przemieszczać się legalnie poza granice Polski. Myślał, że będąc legalnie w Polsce może udać się do [...]. W konsekwencji zaznaczył, że nie naruszył świadomie art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę na zmieniony z dniem [...] maja 2008 r. art. 97 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wskazał, że z uwagi na zasadę dwuinstancyjności sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który powinien podjąć czynności dowodowe zmierzające do stwierdzenia, czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 97 ust. 1 (w tym pkt 1a – dodanego ustawą zmieniającą z dnia 18 marca 2008 r.).

Decyzją z [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] ponownie orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Polski w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że cudzoziemiec posiada wizę uprawniającą wyłącznie do pobytu na terytorium Polski. Na podstawie tego dokumentu nie można swobodnie przemieszczać się po krajach Układu Schengen. Wynika to z art. 19 pkt 1 i 3 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., która reguluje warunki przekraczania granic wewnętrznych krajów Układu wskazując, że jedynie cudzoziemcy legitymujący się wizami jednolitymi przy spełnieniu określonych warunków mogą swobodnie przemieszczać się po terytoriach wszystkich umawiających się stron. Organ zauważył też, że wstąpienie Polski do Układu Schengen skutkuje zniesieniem kontroli na granicach wewnętrznych państw należących do Układu, nie zaś zniesieniem granic państwowych. Brak kontroli nakłada na osoby przekraczające granice obowiązek dołożenia wszelkich starań aby zapoznać się i bezwzględnie przestrzegać przepisów dotyczących dokumentów jakie są wymagane, by przekraczać granice i przebywać w krajach należących do Układu. Następnie organ wskazał na art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemca wydala się z terytorium RP, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę i stwierdził, że ww. przepis nie przewiduje dobrowolności w zakresie postępowania z cudzoziemcami, w stosunku do których zachodzi okoliczność, o której mowa w tym przepisie. Dalej organ przystąpił do oceny sprawy w kontekście art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Analizując sprawę w tym zakresie powołał się na wyjaśnienia złożone przez cudzoziemca w dniu [...] marca 2008 r. Wynika z nich, że cudzoziemiec jest kawalerem, cała jego rodzina ma stały pobyt w [...] oraz, że nie był nigdy prześladowany w kraju pochodzenia i w żadnym kraju nie składał wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Tym samym organ uznał, że w przypadku Y.D. nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby negatywną przesłankę do wydania decyzji o deportacji.

W odwołaniu od tej decyzji cudzoziemiec wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zezwolenie mu na dalszy pobyt w Polsce, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W treści odwołania podtrzymał wcześniej już prezentowane stanowisko. Dodatkowo zaznaczył, że pomimo formalnego naruszenia ustawy o cudzoziemcach zachodzi szereg okoliczności, które winny w jego ocenie skutkować zmianą lub uchyleniem skarżonej decyzji. Po pierwsze podniósł, że pozostaje w związku konkubenckim z Polką – A.R., z którą planuje wspólną przyszłość i zamierza zawrzeć związek małżeński. W lipcu 2008 r. wspólnie podjęli decyzję zawarcia związku małżeńskiego. Udali się do Urzędu Stanu Cywilnego w R., aby uzgodnić datę ślubu. Na podstawie informacji uzyskanych od urzędnika ustalili, iż do zawarcia związku małżeńskiego potrzebują akt urodzenia i zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia związku małżeńskiego. W celu otrzymania tych dokumentów cudzoziemiec zwrócił się do członków swojej rodziny w [...] o ich przesłanie i obecnie oczekuje na nie. Po drugie wskazał na swoją narodowość [...]. Wyjaśnił, że nie był prześladowany w [...], ale tylko z tego powodu, że zamieszkuje w miejscowości, w której nie było konfliktów między obywatelami [...] a [...].

Decyzją z [...] września 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy skoncentrował się na art. 99a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zauważył, że z konstrukcji art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wynika, że decyzja o wydaleniu jest obligatoryjna, jeżeli zachodzi przesłanka w nim wymieniona. Jednak z uwagi na fakt, iż cudzoziemiec jest obywatelem Republiki [...] należy zbadać, czy w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania ww. art. 99a ust. 1. Zgodnie z tym przepisem, do cudzoziemców posiadających dostęp do rynku pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w aktach prawnych wydanych przez organy powołane na mocy Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją, podpisanego w Ankarze dnia 12 września 1963 r. (Dz. Urz. WE L 217 z 29.12.1964 r., str. 3687), oraz do członków ich rodzin nie stosuje się przepisów art. 88, art. 90, art. 91, art. 95 i art. 97-99. Dalej, organ powołał się na decyzję Rady Stowarzyszenia z 19 września 1980 r. nr 1/80 w sprawie rozwoju stowarzyszenia, a dokładnie na art. 6 ust. 1 tej decyzji. W konsekwencji stwierdził, że Y.D. wprawdzie posiadał zezwolenie na prace i wykonywał pracę na terytorium RP jednak był legalnie zatrudniony w Polsce jedynie przez okres dwóch miesięcy, a w związku z tym nie można stwierdzić, by spełniał przesłanki określone w ww. decyzji, a tym samym nie można zastosować w sprawie ww. art. 99a ust. 1. Odnosząc się do odwołania Szef Urzędu wskazał, że posiadanie przez cudzoziemca przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Podał też, że cudzoziemiec nie ma trwałych związków rodzinnych w Polsce oraz, że przesłuchiwany w dniu [...] marca 2008 r. do protokołu oświadczył, iż nie był prześladowany w kraju pochodzenia. Organ odwoławczy zaznaczył też, że na swoją narodowość [...] cudzoziemiec zaczął się powoływać dopiero w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. orzekającej o jego wydaleniu z terytorium Polski, tj. po wcześniejszej analizie dokonanej przez organ, czy wobec strony zachodzić mogą przesłanki z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Następnie z akt sprawy wynika, iż przy piśmie z [...] października 2008 r. organ I instancji przekazał do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemca informację przesłaną przez Y.D., dotyczącą zamiaru zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Polski oraz zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego w R. w tej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Urzędu, skarżący – Y.D. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

-naruszenie prawa materialnego, tj. art. 99a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie, mimo iż skarżący posiada dostęp do rynku pracy na terytorium RP na podstawie przepisów stowarzyszeniowych, co w konsekwencji spowodowało niezasadne zastosowanie wobec niego przepisu art. 88 i wydanie decyzji o wydaleniu;

-jednostronną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący nie posiada trwałych związków rodzinnych na terytorium RP, mimo iż pozostaje on w konkubinacie i ma ustaloną przez Urząd Stanu Cywilnego w R. datę ślubu oraz nieuwzględnienie legalności pobytu skarżącego na terytorium RP w związku z posiadaniem przez niego zezwolenia na pracę oraz przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę ważnego do dnia [...] marca 2010 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe. Dodatkowo zauważył, że pismem z [...] października 2008 r. poinformował organ wydający zaskarżoną decyzję o wyznaczonej dacie ślubu z obywatelką Polski, jednakże z uwagi na datę wydania decyzji przez Szefa Urzędu okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu, podtrzymując stanowisko prezentowane w skarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jej uchylenie.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), Sąd uznał, iż decyzja ta nie może się ostać.

Przed przystąpieniem do oceny skarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że również w uregulowanych w rozdziale 8 tej ustawy sprawach dotyczących wydalania cudzoziemców i zobowiązywania ich do opuszczenia terytorium RP, stosuje się przepisy wskazanego Kodeksu, w tym zasady ogólne w nim uregulowane.

Następnie, zauważyć należy, iż zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego i konsekwentnie do tego winno być ukształtowane postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza więc stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję w sprawie, postępowania dowodowego umożliwiającego osiągniecie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. Beck 2005, str. 96-97).

Zatem, organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie.

Postępowanie dowodowe organu II Instancji winno więc prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien natomiast dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.

Należy też wskazać, iż ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest rozważyć także wnioski strony (art. 78 k.p.a.). W wyroku z 29 września 1997 r. (sygn. akt I SA/Wr 700/79) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji".

Dopiero na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego organ administracyjny może dokonać oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 Kpa).

Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje (...) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a." (v. także wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67).

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, z powodu naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

I. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż z decyzji tej nie wynika, aby organ odwoławczy przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w zakresie koniecznym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu przedstawił wprawdzie stan faktyczny sprawy, natomiast swoje rozważania -jako organu odwoławczego obowiązanego do ponownej oceny sprawy w pełnym zakresie- sprowadził jedynie do art. 99a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W swojej ocenie całkowicie pominął natomiast przepis art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach stanowiący podstawę prawną wydalenia skarżącego z terytorium RP oraz -co istotne z uwagi na treść odwołania- art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Nie wyjaśnił więc na jakiej podstawie przyjął, że skarżący spełnia dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, skoro przebywał na terytorium Polski na podstawie ważnej wizy długoterminowej oraz jakie znaczenie w tym przypadku mają przepisy Konwencji Wykonawczej do Układy z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L 239 z 22.09.2000, str. 19, ze zm.). Nie zastosował też art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i w związku z tym art. 97 ust. 1 -w tym pkt 1 lit. a- ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.).

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli:

1. zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2. cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia.

Stosownie natomiast do treści art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (pkt 1a – dodany 29 maja 2008 r. i mający zastosowanie w sprawie na podstawie art. 14 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 70, poz. 416).

Powyższych przepisów organ odwoławczy nie tylko nie przytoczył w uzasadnieniu swojej decyzji, ale także nie zastosował rozpatrując niniejszą sprawę. Przepisy te miały zastosowanie niezależnie od tego, czy sytuacja skarżącego podlegała pod dyspozycję art. 99a ust. 1ustawy o cudzoziemcach, czy też nie. Przepis art. 99a ust. 1 nie wyłącza bowiem stosowania art. 89 omawianej ustawy. Ten ostatni był zaś o tyle istotny w sprawie, że skarżący nie przeczył w trakcie trwania całego postępowania dowodowego, iż naruszył art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach poprzez (wprawdzie nieświadome ale jednak) usiłowanie przekroczenia granicy Polski z Niemcami. Wskazywał natomiast na okoliczności mogące mieć znaczenia w sprawie właśnie w kontekście ww. art. 89 ust. 1. Sąd ma tu na względzie tak pozostawanie przez skarżącego w związku konkubenckim z Polką, jak również jego narodowość [...]. Powyższe skarżący wskazał w odwołaniu wniesionym od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. Oceny tych okoliczności należało dokonać w świetle treści art. 97 ust. 1, w tym pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tego w sprawie w sposób ewidentny zabrakło. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu jedynie w sposób bardzo pobieżny i bez analizy odpowiednich przepisów prawa materialnego odniósł się do istotnych dla strony tego postępowania okoliczności.

Takie działanie organu (a właściwie zaniechanie, polegające na nierozpatrzeniu sprawy w pełnym zakresie), mogło skutkować -w ocenie Sądu- wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia. Bez zbadania sprawy w kontekście art. 89 ustawy o cudzoziemcach, decyzję o wydaleniu należy zaś uznać za przedwczesną.

Dodatkowo Sąd w tym miejscu zauważa, iż poprzednia decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2008 r. wydana w stosunku do skarżącego, została uchylona przez Szefa Urzędu decyzją z [...] czerwca 2008 r. z powodu braku analizy sprawy w zakresie ustalenia, czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydając własną decyzję w dniu [...] września 2008 r., powyższego przepisu Szef Urzędu już nie zastosował, a to m.in. zadecydowało o wadliwości tego rozstrzygnięcia.

II. Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdza, iż skarżona decyzja wymagała uchylenia także z uwagi na to, że wydana została z istotnym naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a.

Zgodnie z treścią tego przepisu, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W aktach kontrolowanej sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ odwoławczy pouczył stronę o przysługującym jej prawie wynikającym z ww. normy prawnej.

Z § 2 art. 10 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Natomiast § 3 wymienionej regulacji prawnej wskazuje się, iż organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

W niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek zawartych w § 2 ww. artykułu, pomimo to Szef Urzędu nie umożliwił skarżącemu -przed wydaniem decyzji- zajęcia stanowiska w sprawie. Uzasadnia to wniosek, że Szef Urzędu prowadząc postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Niewykonanie tego obowiązku w konsekwencji skutkowało pozbawieniem strony udziału w tym postępowaniu.

Dla oceny wagi wskazanego naruszenia niewątpliwe znaczenie miało nieuwzględnienie przez organ odwoławczy pisma cudzoziemca z [...] października 2008 r., przy którym zainteresowany dołączył do akt sprawy zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego w R. z [...] września 2008 r. o ustaleniu na dzień [...] listopada 2008 r. terminu zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy Y.D. i A.R. Pismo to, uzupełniające odwołanie, cudzoziemiec złożył za pośrednictwem organu I instancji w dniu [...] października 2008 r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, ale jeszcze przed jej doręczeniem stronie. Prawidłowe doręczenie skarżącemu decyzji II instancji miało bowiem miejsce w dniu [...] października 2008 r.

Co prawda, cudzoziemiec powyżej wskazane pismo winien złożyć bezpośrednio w organie II instancji. Nie zmienia to jednak faktu, iż poinformowanie skarżącego przez organ o zakończeniu postępowania dowodowego oraz pouczenie go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji ostatecznej, mogłoby spowodować złożenie przez cudzoziemca brakujących w aktach odwoławczych sprawy dokumentów, w odpowiednim do tego czasie – tj. pozwalającym na ich uwzględnienie w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Powyższego wykluczyć nie można, a to powoduje, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. należało w sprawie ocenić jako istotne, tj. mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu Sąd zaznacza, iż na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. do protokołu rozprawy skarżący podniósł, że w dniu [...] listopada 2008 r. zawarł związek małżeński z A.R. Okoliczność ta niewątpliwie, w świetle treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zasadniczo może wpłynąć na wynik niniejszej sprawy.

Powyższa ocena Sądu, dotycząca naruszenia przez Szefa Urzędu art. 10 k.p.a., jest zgodna z obowiązującym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzekając w sprawie Sąd miał bowiem na uwadze przede wszystkim uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66), wydaną na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 k.p.a., przepisu art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z której wynika, iż warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

III. Konkludując, stwierdzić trzeba, iż orzekając w niniejszej sprawie Szef Urzędu w sposób istotny naruszył przepisy procesowe, w tym w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia nie wynika bowiem, aby organ ten przeprowadził pełną analizę stanu faktycznego, z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego, które tutaj odgrywały znaczenia oraz argumentów strony podniesionych w odwołaniu. Takie działanie organu nie może zasługiwać na akceptację. Stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązkami, jakie ciążą na organie załatwiającym sprawę w ramach dyspozycji art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Wydając skarżoną decyzję Szef Urzędu naruszył także art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a to -jak powyżej zostało już wyjaśnione- mogło mieć również istotny wpływ na wynik kontrolowanego postępowania.

Ponownie orzekając organ odwoławczy obowiązany jest przeprowadzić w sprawie w sposób dokładny i rzetelny analizę zgromadzonego, i ewentualnie uzupełnionego materiału dowodowego, kierując się przy tym dyspozycją art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a.

Winien także uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając o tym, iż uzasadnienie decyzji musi odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Strona postępowania ma bowiem prawo do pełnego wyjaśnienia dlaczego ważne -w jej przekonaniu- dla wyniku sprawy argumenty nie mogą mieć decydującego w tej sprawie znaczenia. Na organie prowadzącym postępowanie w II Instancji ciąży więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez nią w odwołaniu twierdzeń i zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.

Rozstrzygając sprawę Szef Urzędu winien zaś uwzględnić w swoich rozważaniach treść art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Nadto, Sąd podkreśla, iż organ odwoławczy rozpatrując ponownie odwołanie winien dostrzec zmianę stanu faktycznego, która nastąpiła w niniejszej sprawie. W dniu [...] listopada 2008 r. skarżący zawarł bowiem związek małżeński z Polką - tak jak to podnosił w odwołaniu oraz w piśmie z [...] października 2008 r. Tym samym przed wydaniem decyzji sprawę należy ocenić również kierując się treścią art. 55 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 89 ust. 3 ww. ustawy.

Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Uwzględniając skargę Sąd nie orzekł o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a., z uwagi na brak wniosku skarżącego w tym zakresie.