Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 408/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 § 3, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 131/16 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego hałasu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 131/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego hałasu.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) zatwierdził dla inwestora [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji pn. "przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pawilonu handlowego na lokal gastronomiczny - restaurację położoną przy ulicy [...] w [...]".

W wyniku wniosku złożonego przez P.P. w dniu 9 lipca 2013 r. o "wszczęcie postępowania kontrolnego celem ustalenia czy nowo wybudowana instalacja wyciągowa w budynku w [...] przy ulicy [...] narusza zasadę zakazu emisji hałasu oraz wymogu zachowania uwarunkowań zdrowotnych i środowiskowych, stosownie do wymogu norm prawa budowlanego" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym ustalono, że urządzenia wentylacyjno- klimatyzacyjne zostały zainstalowane na dachu z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie ich ilości oraz usytuowania. W celu ograniczenia hałasu od strony budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...], wykonano pomiędzy wentylatorem (najgłośniejszym), a mieszkaniem wnioskującego kurtynę dźwiękochłonną (która nie była ujęta w projekcie). Dla usunięcia nieprawidłowości i w celu ograniczenia hałasu, dokonano zmniejszenia wydajności zamontowanych na dachu urządzeń wentylacyjnych oraz korekty rozmieszczenia poszczególnych wentylatorów, a także zrezygnowano z trzech klimatyzatorów o dużej mocy na rzecz pięciu o mocy mniejszej i mniejszej emisji hałasu.

Uwzględniając powyższe ustalenia - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił P.P. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie hałasu. Po rozpatrzeniu złożonego przez wnioskującego zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W wyniku złożonej na powyższe rozstrzygnięcia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 12/14 uchylił wymienione powyżej postanowienia.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia opinii budowlanej dot. jakości zamontowanych urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz zamontowanej kurtyny dźwiękochłonnej. Po jej dostarczeniu organ stwierdził, że poziom hałasu wytwarzany przez zamontowane na dachu restauracji urządzenia mieści się w dopuszczalnych wartościach w porze dziennej, a w porze nocnej przekroczenie normy wynosi od 2 do 2,9 dB. Ustalono, że zmieniony zostanie wentylator, którego praca przekraczała normy hałasu, oraz zdemontowana zostanie kurtyna dźwiękochłonna. Pomiary hałasu przeprowadzone po tych zmianach wykazały, że hałas wytwarzany przez urządzenia w porze nocnej mieści się w dopuszczalnej normie. Z uwagi na powyższe ustalenia decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. organ umorzył postępowanie w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku restauracji "[...]" przy ulicy [...] w C.

Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. P.P. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku przedmiotowej restauracji, zakończonego własną decyzją z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. Jednakże, jego zdaniem, wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2015 r. Wnioskodawca posiada spółdzielcze prawo do lokalu usytuowanego w budynku będącym własnością [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. W przypadku spółdzielni jej członkowie nie mają statusu strony. Wnioskodawca ma jedynie interes faktyczny, ale nie prawny.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazano, że powodem uchylenia postanowienia jest brak ustalenia terminu, w którym wnioskodawca dowiedział się o podstawie wznowienia. Wyjaśniono także, że odmiennie należy traktować sytuację, gdy podanie o wznowienie składa podmiot niebędący stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, powołujący się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tylko gdy z twierdzeń strony wynika, że pismo zostało złożone po terminie, albo złożył je podmiot niemający przymiotu strony, możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym razie organ winien wznowić je i przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia.

Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając temu aktowi naruszenie art. 149 § 3 k.p.a. Zdaniem spółki prawidłowa była odmowa wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wywiedzioną skargę. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, wnoszący podanie o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją, wyraźnie wskazał na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podkreślając, iż nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Sąd podzielił także argumentację organu odwoławczego co do tego, w jakich warunkach możliwa jest odmowa wznowienia postępowania, a w jakich takie postępowanie należy wznowić. Zdaniem Sądu, w trybie art. 149 § 3 k.p.a. można odmówić wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, a nie materialnych. Ocena legitymacji wnioskodawcy powinna być przeprowadzona w postępowaniu co do przyczyn wznowienia, tj. po formalnym wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli bowiem wznowienie postępowania następuje z przyczyny określonej w pkt 4 cytowanego przepisu, organ rozpatrujący dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem badania, ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.

W tych warunkach, w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uchylił zakwestionowane postanowienie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki Sąd wyjaśnił, że to, iż własność budynku w którym znajduje się lokal zamieszkiwany przez skarżącego należy do wskazanej Spółdzielni Mieszkaniowej nie oznacza, iż tylko ta Spółdzielnia mogłaby domagać się wznowienia postępowania. Z kolei to, że wnioskodawca jest uprawniony z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w tym budynku, nie może przesądzać o tym, że nie może on w konkretnym postępowaniu być uznany za jego stronę. Decydującym w każdym przypadku będzie bowiem wykazanie indywidualnego interesu prawnego.

Formułując wytyczne Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji, przy wyraźnym wskazaniu w złożonym wniosku na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz braku podstaw formalnych do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, po formalnym wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 k.p.a. powinien przeprowadzić postępowanie w zakresie oceny legitymacji wnoszącego oraz ocenić podaną przyczynę wznowienia tego postępowania. Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu, organ winien wydać rozstrzygnięcie przewidziane w art. 151 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] spółka z o.o. z siedzibą w W., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1/ art. 149 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 28 w zw. z art. 12 k.p.a., a to poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania wstępnego organ rozpoznający podanie o wznowienie postępowania zobligowany jest do badania wyłącznie tego, czy podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na ustawowej przesłance wznowienia postępowania oraz czy zachowano termin do "wniesienia postępowania", i nie może badać kwestii legitymacji podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie, podczas gdy rozpatrzenie zagadnienia legitymacji podmiotu wnoszącego już na etapie postępowania wstępnego służy zachowaniu szybkości postępowania, jako iż stwierdzenie braku legitymacji podmiotu wnoszącego podanie powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania;

a w konsekwencji także:

2/ art. 149 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 61a w zw. z art. 28 k.p.a., a to poprzez:

a) utrzymanie w mocy postanowienia wydanego na zasadzie art. 149 § 1 k.p.a., mimo iż w toku tzw. postępowania wstępnego nie zbadano legitymacji wnoszącego podanie o wznowienie, podczas gdy w toku tego postępowania należało zbadać także legitymację wnoszącego podanie o wznowienie,

a nadto

b) utrzymanie w mocy postanowienia o wznowieniu postępowania, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem w mniejszej sprawie było odmówienie wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 w zw. z art. 61a k.p.a. z uwagi na brak legitymacji wnoszącego podanie o wznowienie postępowania, gdyż w niniejszej sprawie jako strona ewentualnego postępowania wznowieniowego powinna występować wskazana Spółdzielnia Mieszkaniowa;

Mając na uwadze powyższe, skarżąca Spółka wniosła o: rozpoznanie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz zobowiązanie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uwzględnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy faktu braku legitymacji osoby wnoszącej podanie o wznowienie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Nadto, niezależnie od powyższego, Spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto argumentację na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie tej nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był wyłącznie granicami skargi kasacyjnej, zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego w pierwszej kolejności należało wskazać, iż przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji było postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w trybie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku restauracji "[...]" przy ulicy [...] w C., zakończonego decyzją z dnia [...] września 2015 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. został zastosowany w postępowaniu zażaleniowym zgodnie z treścią art. 144 k.p.a., stąd też organ odwoławczy stosując w sposób odpowiedni art. 138 k.p.a. w tym postępowaniu miał kompetencje kasacyjne i w konsekwencji trafnie skorzystał z tej normy wydając kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcie.

Nie jest sporne, iż P.P. w podaniu z dnia 12 listopada 2015 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015r., jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś powyższe podanie, co nie jest także kwestionowane, złożył w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedział się o decyzji z dnia [...] września 2015 r. W podaniu tym powołał się na własny interes prawny podkreślając, iż zlokalizowane w odległości 3 metrów od okna mieszkania wnioskodawcy końcówki instalacji wentylacyjnej restauracji uniemożliwiają mu, osobie chorej, prawidłowe korzystanie z mieszkania szczególnie w okresie letnim. Wskazał, iż powstałe elementy instalacji wentylacyjnej wpływają na dostęp świeżego powietrza do jego mieszkania, a także jak zaznaczono zbudowane zostały sprzecznie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast, w tych okolicznościach sprawy, organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania, w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku przedmiotowej restauracji, zakończonego własną decyzją z dnia [...] września 2015 r. uznając, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony zgodnie z art. 28 k.p.a. skoro posiada jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w budynku przy ulicy [...] w C., którego właścicielem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Przyjęto, że z akt sprawy nie wynika by był on właścicielem wyodrębnionego lokalu i miał udział w nieruchomości wspólnej (gruncie i częściach wspólnych budynku), dlatego też zdaniem organu brak było podstaw do uznania go za stronę postępowania, gdyż spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, będącym jedną z form korzystania z lokali spółdzielczych. Jednocześnie w motywach postanowienia organ pierwszej instancji odniósł się do kwestii poruszanych we wniosku o wznowienie postępowania.

Takie postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte zostało z naruszeniem prawa w tym art. 149 § 3 k.p.a. stanowiącego jego podstawę materialno-prawną. Zostało ono zatem właściwie wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ odwoławczy a przesłanki wskazane w motywach kwestionowanego postanowienia na poparcie tego stanowiska trafnie zostały zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Przywołane zaś zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji pozostają w okolicznościach tej sprawy całkowicie chybione.

Stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Według § 3 tej normy odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.

Przepisy kodeksu wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wszczęcie to następuje w drodze postanowienia, a odmowa w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Czynności podjęte przez organ z urzędu przed wydaniem takiego postanowienia nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny.

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Zatem, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną bowiem powołuje się nie na własny interes prawny albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje wówczas postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Należy jednak zauważyć, iż w przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tak jak w tej sprawie, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.

Jak powszechnie przyjmuje się judykaturze niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka niebędąca stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy ograniczyć tylko do przypadków gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu udziału w tych czynnościach ustalających. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony w trybie regulowanym przepisami prawa - (patrz Komentarz do Kodeksu postepowania administracyjnego B. Adamiak/J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, str. 804). Naczelny Sąd Administracyjny stoi zatem na stanowisku, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na swój interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może bowiem nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (por. wyrok NSA z 17.04.2012 r. II OSK 191/12; wyrok NSA z 7.05.2013 r. I OSK 2185/11; wyrok NSA z 19.05.2017 r. II OSK 2411/15; dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej zaś sprawie badanie interesu prawnego wnioskodawcy powołującego się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nastąpiło przed wydaniem postanowienia o wznowieniu a więc poza postępowaniem rozpoznawczym, co skutecznie zakwestionował organ odwoławczy.

Dotychczasowe rozważania wskazują jednoznacznie, iż zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację organu odwoławczego, że w trybie art. 149 § 3 k.p.a. można odmówić wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, a nie materialnych, zaś ocena legitymacji wnioskodawcy powinna być przeprowadzona w postępowaniu co do przyczyn wznowienia, tj. po formalnym wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 k.p.a. Właściwie uznano w tej sprawie, iż organ rozpatrujący dopuszczalność wznowienia z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w zakończonym kwestionowaną decyzją postepowaniu, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem badania, ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.

Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 28 w zw. z art. 12 k.p.a., a to poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania wstępnego organ rozpoznający podanie o wznowienie postępowania zobligowany jest do badania wyłącznie tego, czy podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na ustawowej przesłance wznowienia postępowania oraz czy zachowano termin do wniesienia postępowania i nie może badać kwestii legitymacji podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie.

Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że w okolicznościach tej sprawy prawidłowo zrealizował organ pierwszej instancji uprawnienie do badania przymiotu strony na wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu (art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Nie było tym samym podstaw do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania już na tym etapie z powołaniem się na tą okoliczność, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takiej sytuacji, jaka zaistniała w tej sprawie organ administracji pierwszej instancji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien był badać jako przyczynę wznowienia - a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, a które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać jako strony udział. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaszła wskazana w art. 145 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i z uwagi na tę okoliczność ustalenia, co do posiadania przymiotu strony przez wnoszącego podanie o wznowienie, powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Jeżeli z treści wniosku w sposób ewidentny, niebudzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu niebędącego stroną postępowania - co musi wynikać z samych twierdzeń w nim zawartych, a nie z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego - organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ ma zatem podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych (jakichkolwiek) wątpliwości. Z takim przypadkiem nie mamy jednakże do czynienia w tej sprawie, skoro jak już wyżej wskazano, wnioskodawca powołał się na własny zindywidualizowany interes prawny. Dlatego też raz jeszcze należy podkreślić, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego.

Tym samym pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej będące konsekwencją nieuwzględnionego wyżej wymienionego zarzutu również nie zasługują na uwzględnienie.

Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, iż prawidłowym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie było odmówienie wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 w zw. z art. 61a k.p.a. z uwagi na brak legitymacji wnoszącego podanie o wznowienie postępowania, gdyż w niniejszej sprawie jako strona ewentualnego postępowania wznowieniowego powinna występować [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w C. Niezależnie od tego, że w okolicznościach tej sprawy badanie legitymacji wnioskodawcy do bycia stroną w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wbrew zarzutom skargi kasacyjnej winno odbyć się w postępowaniu rozpoznawczym, a więc po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, to należy podkreślić że twierdzenia wniesionego środka odwoławczego, iż członek spółdzielni mieszkaniowej legitymujący się ograniczonym prawem rzeczowym nie może mieć własnego indywidualnego interesu prawnego, w tej sprawie nie zasługują na aprobatę. Spółdzielnia mieszkaniowa sprawująca zarząd nieruchomością wspólną zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, co do zasady uprawniona jest do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (niezależnie od tego czy są członkami spółdzielni czy też nie). Zasada ta nie wyklucza możliwości, że właściciel takiego lokalu może być stroną postępowania administracyjnego, dotyczącego zabudowy sąsiedniej nieruchomości (podobnie zmiany sposobu użytkowania sąsiedniej nieruchomości), o ile wykaże on swój własny indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej - podobnie patrz wyrok NSA z 13.04.2016 r. sygn. akt II OSK 892/15, dostępny w CBOSA). Przypomnieć również należy, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojętego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego P.P. we wniosku z dnia 12 listopada 2015 r. powołał się na własny interes prawny, który należy ocenić jako osobisty, zindywidualizowany i skonkretyzowany - odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej. Trafnie wskazano więc w motywach zaskarżonego wyroku, iż w niniejszej sprawie nie trudno uznać argumentacji wnioskodawcy za przekonująca i uzasadniającą oraz przemawiającą za przyznaniem mu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym hałasu emitowanego przez zrealizowane, na wprost okien jego lokalu mieszkalnego, klimatyzatory i wentylatory restauracji "[...]" w C. Zatem należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że po wznowieniu przedmiotowego postępowania i przeprowadzeniu właściwego postępowania rozpoznawczego należy w efekcie wydać decyzję w trybie art. 151 k.p.a.

Tym samym zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu.

Reasumując powyższe stanowisko uznać należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej pozostają całkowicie nieusprawiedliwione, a to uzasadniało oddalenie wniesionego środka odwoławczego na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.