Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 480/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Rady Miejskiej w P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oddala skargę. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2006r. Rada Miejska w P., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) uchwaliła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Regulamin określił zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków realizowanego na terenie miasta i gminy P., w tym prawa i obowiązki przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych prowadzących działalność na terenie Miasta i Gminy P. oraz prawa i obowiązki odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych.

Powyższą uchwałę doręczono Wojewodzie z dnia [...] marca 2006 roku.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] kwietnia 2006r., Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) orzekł nieważność § 3 ust. 1, § 24 ust. 3, § 29, § 33 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków ze względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż w § 3 ust. 1 regulaminu postanowiono, że "ilość wody dostarczonej odbiorcom i odprowadzanych ścieków, minimalne ciśnienie utrzymywane w miejscu przyłączenia do sieci określa umowa. Umowa może również ustalać dopuszczalny poziom zanieczyszczeń ścieków wprowadzanych przez odbiorcę. W umowie przedsiębiorstwo może zaniechać ustaleń, dotyczących minimalnego ciśnienia, jeżeli w wydanych warunkach przyłączenia do sieci zalecono odbiorcy wyposażenie instalacji w urządzenie do lokalnego podnoszenia ciśnienia". Zdaniem Wojewody zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) w przedmiotowym regulaminie określa się minimalny poziom świadczonych w tym zakresie usług i do pojęcia minimalnego poziomu usług należy zaliczyć minimalne ciśnienie wody, dlatego za niezgodny z cytowanym przepisem należy uznać § 3 regulaminu, który odsyła w zakresie minimalnego ciśnienia wody do postanowień umowy.

Z kolei w § 24 ust. 3 regulaminu , na odbiorców pobierających wodę z własnych ujęć i wprowadzających ścieki do urządzeń przedsiębiorstwa, w razie braku urządzeń pomiarowych, nałożono obowiązek zakupu i zainstalowania na własny koszt wodomierza własnego, jego utrzymania i legalizacji. Wojewoda podkreślił, iż nałożenie powyższego obowiązku wykracza poza regulacje ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 6 tej ustawy możliwość montażu dodatkowego wodomierza instalowanego na koszt odbiorcy usług możliwa jest wyłącznie w przypadku ustalenia ilości wody zużytej bezpowrotnie.

Ponadto organ nadzorczy wyjaśnił, iż w § 29 ust. 1 regulaminu określono, że warunki przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wydawane osobie ubiegającej się o przyłączenie do sieci, mogą za zgodą tej osoby, obejmować nie tylko warunki wybudowania przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego, ale również warunki wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych, urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych, natomiast w § 33 określono, iż warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej mogą obejmować też obowiązek wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych, urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych i w związku z tym, zdaniem Wojewody, należy przyjąć, że postanowienie § 29 ust. 1 regulaminu mówiące o możliwości wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych faktycznie stanowi o obowiązku wybudowania tych urządzeń. Organ nadzorczy podkreślił, iż do budowy urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych zobowiązane jest przedsiębiorstwo na mocy art. 15 powołanej ustawy. Tak więc postanowienia regulaminu regulujące sprawę obowiązku wybudowania urządzeń przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych za jego zgodą wiążą bez podstawy prawnej warunki przyłączenia nieruchomości do sieci z budową samej sieci przez odbiorcę. Ponadto stwierdzono, iż Rada Miejska w postanowieniach zawartych w § 29 regulaminu, zobowiązała przedsiębiorstwo i osobę ubiegającą się o przyłączenie sieci do zawarcia przed wydaniem warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej, umowy regulującej tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę, a także postanowiła, iż odpłatne przejęcie przedmiotowych urządzeń polegać może na przeniesieniu na przedsiębiorstwo prawa własności urządzenia, jak również na zawarciu umowy obligacyjnej w sposób umożliwiający przedsiębiorstwu korzystanie z urządzenia. Tym samym, w ocenie Wojewody, powyższymi regulacjami Rada Miejska wykroczyła poza delegację ustawową. Zobowiązanie to nie ma bowiem uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Wojewoda podkreślił także, iż wybudowanie przez odbiorcę z własnych środków urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, ich przekazanie gminie lub przedsiębiorstwu następuje na warunkach uzgodnionych w umowie, a nie w akcie prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy. Osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, Rada Miejska wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru w całości, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a w szczególności art. 15, art. 19 ust. 2 pkt 1, art. 27, a także pominięcie przy wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego treści art. 6 ust. 1 i 3, art. 15 oraz art. 31 ust. 1 cytowanej ustawy.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinien określać minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zdaniem Rady Miejskiej błędne jest przekonanie organu nadzoru powołujące się na stanowisko Ministra Transportu i Budownictwa, iż ustawowe pojęcie "minimalny poziom usług" odnosi się również do kwestii tak szczegółowej jak minimalne ciśnienie wody. Obowiązek ustawowy oznacza jedynie konieczność wskazania w treści regulaminu przedmiotowo, co najmniej do zapewnienia jakich usług jest zobowiązane przedsiębiorstwo. Rada Miejska nie jest natomiast zobowiązana do określenia w regulaminie dokładnych parametrów technicznych świadczenia usług, jak chociażby minimalnego ciśnienia dostarczanej wody. W skardze wskazano także, iż bezzasadny jest zarzut niezgodności § 24 ust. 3 regulaminu z art. 27 cytowanej ustawy, albowiem brzmienie analizowanego przepisu nie wyłącza zastosowania wodomierza dodatkowego w innych przypadkach, ponieważ brak jest w tym przepisie takiego ograniczenia. Rada Miejska podkreśliła też , że w sytuacji, gdy odbiorca usług wprowadza ścieki do urządzeń przedsiębiorstwa, a jednocześnie pobiera wodę wyłącznie (lub również) z ujęć własnych, to istnieje potrzeba ustalenia sposobu określenia ilości ścieków i dlatego niniejszy regulamin wprowadzając obowiązek montażu dodatkowego wodomierza uzupełnia cytowaną ustawę oraz określa sposób dokonywania rozliczeń w pewnej specyficznej sytuacji, której ustawa nie przewiduje. Ponadto zaznaczono, że regulamin nie wykracza poza ramy ustawy, bowiem art. 19 ust. 2 pkt. 1 i 2 wyraźnie nakazuje określenie w treści regulaminu szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług oraz sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach i w związku z tym postanowienia zawarte w § 24 ust. 3 regulaminu znajdują oparcie w przepisach art. 19 ust. 2 cytowanej ustawy. Pełnomocnik skarżącej zwrócił również uwagę, na fakt, iż treść art. 19 ust. 2 omawianej ustawy określa tylko obligatoryjną treść regulaminu, natomiast nie zawiera zamkniętego katalogu dopuszczalnych w regulaminie postanowień i w związku z tym Rada Miejska ma prawo zawrzeć w regulaminie postanowienia odnoszące się do innych kwestii niż te wskazane wprost w analizowanym przepisie. Warunkiem dopuszczalności zawarcia takich regulacji jest, zdaniem Rady, by dotyczyły one praw i obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług oraz nie były one sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Podniosła, iż chybiony jest także zarzut rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej kwestii przyłączenia nieruchomości do sieci z obowiązkiem budowy przez przyszłego odbiorcę usług, urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych z własnych środków oraz zarzut ustalenia obowiązku zawarcia przez odbiorcę z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym umowy odpłatnego przekazania wybudowanych urządzeń. Według skarżącej treść § 29 i § 33 regulaminu wprost opiera się na przepisach art. 15 ust. 1 i art. 31 ust. 1 cytowanej ustawy. Ponadto Rada Miejska wskazała, iż jedynym podmiotem, na którym ciąży obowiązek budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych jest w rozumieniu art. 2 pkt 15 i 16 ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i podkreśliła, że obowiązek ten jest ograniczony przez ustawę przedmiotowo, do inwestycji wskazanych w uchwalonym przez radę gminy wieloletnim planie rozwoju i modernizacji. W związku z tym do żadnych innych inwestycji, bez względu na ich zasadność i społeczną potrzebę przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie jest zobowiązane. Dalej wyjaśniono, że Rada zdecydowała się na powyższe regulacje mając na uwadze, iż jeżeli przedsiębiorstwa funkcjonujące na terenie Gminy będą wydawać techniczne warunki przyłączenia do sieci jedynie tym odbiorcom, których nieruchomości posiadają już dostęp do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej albo, dla których dostęp ten zostanie zagwarantowany w ramach realizacji wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń, to nastąpi zahamowanie rozwoju Gminy poprzez wstrzymanie nowych inwestycji na terenach, które nie są przewidziane do uzbrojenia w planie wieloletnim. Dlatego, aby nie doszło do takiej sytuacji w regulaminie przewidziano możliwość wydania technicznych warunków przyłączenia do sieci pozwalających na wybudowanie również urządzenia wodociągowo-kanalizacyjnego. Jednocześnie Rada zadecydowała o powiązaniu wydania warunków przyłączenia do sieci zawierających warunek w postaci obowiązku wybudowania urządzenia z podpisaniem umowy w sprawie odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzenia w oparciu o art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skarżąca reasumując wskazała że art. 19 ust. 2 cytowanej ustawy określa tylko obligatoryjną treść regulaminu, a więc Rada mogła zawrzeć w regulaminie postanowienia odnoszące się do innych sfer praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorców usług.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym.

Organ nadzoru stwierdził, że jego zdaniem "minimalne ciśnienie wody" mieści się w zakresie "minimalny poziom usług", a o minimalnym poziomie usług w zakresie dostarczanie wody i odprowadzania ścieków stanowi regulamin. Dalej podkreślił odnosząc się do § 24 ust. 3 regulaminu, że nałożenie przez Radę Gminy na odbiorcę obowiązku zakupu, zainstalowania oraz utrzymania i legalizacji wodomierza wyłącznie na własny koszt nie ma podstaw prawnych. Również, w ocenie Wojewody zawarcie w regulaminie postanowienia, które stanowi o tym, że warunki przyłączenia do sieci mogą obejmować też obowiązek wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Sąd badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] kwietnia 2006 roku, [...] (omyłkowo oznaczonego w skardze jako [...]) uznał, że skarga na uwzględnienie nie zasługiwała.

Zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych oraz zasady ochrony interesów odbiorców usług określa ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 roku (Dz.U. z 2001 roku Nr 72, poz. 747 z późn. zm.) oraz Regulamin. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 cytowanej ustawy Rada Gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków zwany dalej "regulaminem", obowiązujący na obszarze Gminy. Ustęp 2 powołanego przepisu określa natomiast w sposób ogólny treść regulaminu. Wynika z niego, że regulamin ma określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego działającego na terenie danej gminy oraz prawa i obowiązki odbiorców jego usług. Nie może więc ulegać wątpliwości, że skoro regulamin ten jest sporządzony i uchwalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 19 ust. 1 to nie może on regulować określonej w nim materii w sposób sprzeczny z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Wojewoda, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) dokonał oceny zgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Organ nadzoru w swym rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] kwietnia 2006 roku, [...] orzekł nieważność § 3 ust. 1, § 24 ust. 3, § 29 i § 33 ust. 2 omawianej uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa.

Zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru ma obowiązek stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia, które w sposób istotny naruszają prawo. Do istotnych naruszeń przepisów, skutkujących nieważnością uchwały, należy naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1996 roku sygn. akt SA/Wr 949/96, nie publikowany, wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 roku, sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OSS 1998/3/79).

W § 3 ust. 1 Regulaminu Rada Miejska postanowiła, że ilość wody dostarczonej odbiorcom i odprowadzanych ścieków, minimalne ciśnienie utrzymywane w miejscu przyłączenia do sieci wodociągowej określa umowa, która może również ustalać dopuszczalny poziom zanieczyszczeń ścieków wprowadzanych przez odbiorców. W umowie, przedsiębiorstwo może zaniechać ustaleń dotyczących minimalnego ciśnienia, jeżeli w wydanych warunkach przyłączenia do sieci zalecono odbiorcy wyposażenie instalacji w urządzenia do lokalnego podnoszenia ciśnienia.

Zgodnie zaś z treścią art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa się minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Obowiązek zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody i pod odpowiednim ciśnieniem nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ustawodawca w art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy. Zdaniem Sądu słusznie więc organ nadzoru przyjął, że "minimalne ciśnienie wody" mieści się w zakresie pojęcia "minimalny poziom usług". Jest ono bowiem warunkiem realizacji przewidzianego ustawą obowiązku dostarczenia wody w odpowiedniej ilości. W myśl zaś powołanego wcześniej brzmienia art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy "minimalne ciśnienie wody" jako wchodzące w zakres minimalnego poziomu usług powinno być określone w regulaminie. Wobec powyższego twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że odesłanie dokonane w kwestionowanym przepisie regulaminu jako oparte wprost na normie art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jest poprawne, nie może być uznane za prawidłowe, tym bardziej, że przywołany przepis mówi ogólnie o "ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia" jako jednym z postanowień umowy obok sposobu i terminu wzajemnych rozliczeń i innych obligatoryjnych postanowień umowy o zaopatrywanie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Ponadto niezamieszczenie przez przedsiębiorstwo zdecydowanej większości z obligatoryjnych elementów nie ma wpływu na ważność (istnienie umowy). W razie ich braku odpowiednie zastosowanie znajdują postanowienia regulaminu, którego treść w dużej mierze pokrywa się z elementami mającymi być składnikiem umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Zaś za istotne elementy, jakie powinna posiadać umowa, aby doszła do skutku, należałoby w zasadzie uznać jedynie określenie przedmiotu sprzedaży, który sprzedawca zobowiązuje się przenieść na własność kupującego oraz cenę, jako świadczenie ekwiwalentne kupującego (patrz - Komentarz do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Henryk Palacz, Wydawca: Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2003).

W tej sytuacji koniecznym jest zapis regulaminu, z którego będzie wynikał obowiązek dostarczania wody pod odpowiednim ciśnieniem, przy czym nie chodzi tu o ustalenie szczegółowych parametrów technicznych.

W § 24 ust. 3 regulaminu Rada Miejska, na odbiorców pobierających wodę z własnych ujęć i wprowadzających ścieki do urządzeń przedsiębiorstwa, w razie braku urządzeń pomiarowych nałożyła obowiązek zakupu i zainstalowania na własny koszt wodomierza własnego, jego utrzymania i legalizacji. Zgodnie z art. 27 ust. 1,4,5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ilość wody dostarczanej do nieruchomości ustala się na podstawie wodomierza głównego, a w przypadku jego braku w oparciu o przeciętnie normy zużycia wody. Ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych. W razie zaś ich braku na podstawie umowy, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. Należy też wskazać, iż w art. 15 ust. 3 ustawy wskazano, że koszty zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego pokrywa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego – odbiorca usług. Ustawodawca, zgodnie z treścią art. 27 ust. 6, nakłada ponadto na odbiorcę usług obowiązek pokrycia kosztów wodomierza dodatkowego w celu ustalenia ilości bezpowrotnie zużytej wody i uwzględnienia tego w rozliczeniach ilości odprowadzonych ścieków. Zatem ustawowa regulacja dotycząca ustalenia ilości wody dostarczonej oraz odprowadzanych ścieków jak też obowiązku ponoszenia kosztów niezbędnych do tego celu urządzeń jest wyczerpująca.

Nałożenie zaś przez Radę na odbiorców usług pobierających wodę z własnych ujęć obowiązku zakupu, zainstalowania na własny koszt, utrzymania i legalizacji "wodomierza własnego" jest pozbawione postawy prawnej i w sposób oczywisty sprzeczne z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W tej sytuacji nie można zgodzić się z poglądem przedstawionym w skardze, a mianowicie, że wprowadzając przy braku urządzenia pomiarowego, obowiązek montażu wodomierza dodatkowego, regulamin uzupełnia ustawę, określając sposób dokonywania rozliczeń w pewnej specyficznej sytuacji, której ustawodawca nie przewidział. Nieuprawnione jest też więc w tym kontekście twierdzenie skarżącej Rady, że postanowienia regulaminu dotyczące warunków zawierania umów z odbiorcami posiadającymi ujęcia własne i zasad dokonywania rozliczeń takich odbiorców, wprost znajdują oparcie w treści art. 19 ust. 2 omawianej ustawy. Prawidłowo natomiast w odpowiedzi na skargę Wojewoda podniósł, że regulamin nie może nakładać na odbiorcę usług nowych obowiązków z dodatkowymi wydatkami.

Słusznie organ nadzoru zakwestionował też zgodność § 29 i § 33 ust. 2 Regulaminu z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W § 29 ust. 1 Regulaminu określono bowiem, że warunki przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wydawane osobie ubiegającej się o przyłączenie do sieci mogą za zgodą tej osoby obejmować nie tylko warunki wybudowania przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego, ale również warunki wybudowania przez przyszłego odbiorcę usług ze środków własnych urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych. Zaś § 33 ust. 2 Regulaminu stanowi, że jeżeli "Warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej" obejmowały również obowiązek wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, to warunkiem przystąpienia do odbioru przyłącza może być wcześniejszy odbiór tych urządzeń. Mając więc na względzie powyższy zapis zasadnie Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym przyjął, iż postanowienie zawarte w § 29 ust. 1 dotyczące możliwości wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych (kanalizacyjnych) faktycznie oznacza obowiązek wybudowania tych urządzeń. W myśl natomiast art. 15 cytowanej ustawy realizację budowy i rozbudowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych jest obowiązane zapewnić przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Ponadto w ust. 2 § 29 Regulaminu Rada Miejska zobowiązała przedsiębiorstwo i osoby ubiegające się o przyłączenie do zawarcia, przed wydaniem warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej, umowy regulującej tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę. Postanowiła też, że odpłatne przejecie polegać może na przeniesieniu na przedsiębiorstwo prawa własności urządzenia, jak również na zawarciu umowy obligacyjnej, w szczególności dzierżawy a także prawnorzeczowej, w szczególności ustanowieniu użytkowania w sposób umożliwiający przedsiębiorstwu korzystanie z urządzenia. Organ nadzoru trafnie więc stwierdził, że we wskazanym przepisie Rada wykroczyła poza delegację ustawową.

Z art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika przecież, że umowy o odpłatnym przekazaniu urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych mogą, ale nie muszą zawrzeć osoby, które już faktycznie wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne. Nadto osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Regulamin dostarczenia wody i odprowadzania ścieków nie może natomiast przerzucać kosztów budowy sieci wodociągowo-kanalizacyjnej na odbiorcę usług nawet za jego zgodą. Dlatego nie można zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącej, że zasady określone w Regulaminie służą jedynie stworzeniu jasnych reguł postępowania w przypadku zgodnej woli stron, co do budowy urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych przez przyszłego odbiorcę usług w sytuacji braku perspektyw uwzględnienia podłączenia jego nieruchomości do systemu wodociągowo-kanalizacyjnego oraz, że skoro art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie zawiera zamkniętego katalogu dopuszczalnych w regulaminie postanowień, to Rada Miejska miała prawo zawrzeć w Regulaminie również postanowienia określone w § 29 i § 33. Trzeba bowiem stwierdzić, że choć rzeczywiście z treści art. 19 ust. 2 cytowanej ustawy nie wynika zamknięty katalog praw i obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, to postanowienia Regulaminu uchwalonego przez Radę w tym zakresie nie mogą być sprzeczne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ani pozbawione podstawy prawnej. Uchwała zaś musi być sformułowana w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości co do jej treści i zgodności z obowiązującym prawem.

Reasumując, ponieważ tylko nieistotne naruszenie prawa nie pociąga za sobą konieczności wyeliminowania aktu z obrotu prawnego Sąd, mając na względzie powyższe, w pełni podzielił stanowisko Wojewody i uznał, że jego rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] jest zgodne z prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T. M. Geremek