Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
wymierzono grzywnę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. J. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. w terminie 14 dni do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie obejmującym: - pytanie nr 1 wniosku z dnia 18 sierpnia 2015 r. w części obejmującej udzielenie odpowiedzi co do przewidzianych premii i nagród dla księgowości oraz co do wypłaconych w roku 2014 i 2015 nagród i premii dla księgowości i w jakiej wysokości; - pytanie nr 5 w całym zakresie objętym wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2015r.; - pytanie nr 9 w całym zakresie objętym wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2015r.; - pytanie nr 10 w zakresie obejmującym podanie rzeczywistej wysokości budżetu dla Biblioteki w rozbiciu na zakup książek, koszt roczny utrzymania stanowiska Dyrektora i stanowiska księgowego; - pytanie nr 13 w zakresie obejmującym udostępnienia ksero wszystkich faktur zakupu środków czystości w roku 2013, 2014 i 2015 II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Dyrektorowi Biblioteki Publicznej w K. grzywnę w kwocie 500 ( pięćset ) złotych; IV. zasądza od Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. na rzecz skarżącej Z. J. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. Z.J. złożyła wniosek do Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie wskazanym w nim informacji (14 punktów).

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Biblioteki Publicznej w K. w piśmie z dnia 28 sierpnia 2015 r. poinformowała stronę, że wniosek zawiera braki uniemożliwiające jego rozpoznanie takie jak: brak określenia formy udostepnienia informacji oraz niedostatecznie sprecyzowane pytania. W piśmie tym poinformowano także o kosztach sporządzenia informacji.

W dniu 21 września 2015 r. Z.J. wniosła zażalenie do Rady Miejskiej w K. na nieudzielenie jej odpowiedzi na wniosek o udostepnienie informacji publicznej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Następnie Z.J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. w przedmiocie udzielania informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2015 r.

W skardze podniesiono, że Dyrektor Biblioteki Publicznej w sposób naganny uchyla się od obowiązku odpowiedzi na pytania, który narzuca ustawa o dostępie do informacji publicznej, ale także nie odpowiada pełnomocnikowi Stowarzyszenia [...] .

W ocenie skarżącej Dyrektor Biblioteki Publicznej w K. świadomie i celowo nie odpowiada na jej wniosek, gdyż na koncie biblioteki brakło środków nie tylko na bieżące rachunki ale i na wypłaty dla pracowników Biblioteki na cztery miesiące do końca roku. Zastanawia fakt, że mimo tego że Rada Miejska uchwalając budżet dla Biblioteki na rok 2015, nie pomniejszyła kwoty na wypłaty dla pracowników. Dyrektor tejże Biblioteki oszczędności poczyniła w paragrafie wypłat pracowniczych, bez uzgodnień z Radą Miejską jako organem założycielskim i organem prowadzącym jakim jest Burmistrz Miasta.

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. zawarte zostały pytania dotyczące pracy i działalności Biblioteki i Dyrekcji Biblioteki. Żadne z pytań nie ma charakteru osobistego. Dyrektor Biblioteki Publicznej jest osobą publiczną a Biblioteka Publiczna w K. jest organem podległym Urzędowi Miejskiemu i Radzie Miejskiej.

Skarżąca zakwestionowała również kwestię podanych jej kosztów związanych z udostępnieniem żądanej informacji.

Skarżąca podała, że w dniu 18 września 2015 r. otrzymała pismo z dnia 14 września 2015 r., w którym Dyrektor Biblioteki Publicznej zawiadomiła o umorzeniu "z mocy samego prawa postępowania" gdyż nie zastosowała się do jej wezwania z dnia 28 sierpnia 2015 r. oraz w dalszej części Dyrektor Biblioteki Publicznej w K. sugeruje, że istnieje jakaś zależność osobista. W jej ocenie taka zależność nie występuje, a Dyrektor Biblioteki nie jest osoba prywatną.

Padano także, że z treści pisma z dnia 29 września 2015 r. Urzędu Miasta wynika, że jednak Dyrektor Biblioteki Publicznej winna odpowiedzieć na wniosek i że jako osoba publiczna nie może się wyłączyć z udzielania informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie skarżącej nieujawnianie informacji, o które się zwróciła stosownym pismem jest sprzeczne z ustawą o dostępie do informacji publicznej, art. 61 Konstytucji RP oraz ustawą o finansach publicznych oraz innych ustaw, a także umów międzynarodowych i Kartą Praw Podstawowych UE. Zgodnie też z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 131/10, dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została już wcześniej udostępniona wnioskodawcy oraz nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a takich informacji Dyrektor Biblioteki Publicznej nie udostępniła.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Biblioteki Publicznej w K. wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.

Organ podniósł, że skarga jest przedwczesna. Otrzymawszy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (ściśle rzecz biorąc: odpowiednik decyzji, sporządzony na zasadach określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w ustępie 2 tego przepisu, mimo że została prawidłowo pouczona o tym uprawnieniu. Ponieważ do wniosku, o którym mowa w ostatnio wymienionym przepisie, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania, wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wyczerpaniem danego trybu nie jest dopuszczalne. Okoliczność ta zdaje się przemawiać za odrzuceniem skargi.

Od strony merytorycznej skarga zasługuje natomiast na oddalenie. Skarżąca domagała się wprawdzie udostępnienia jej informacji publicznej, ale w toku postępowania prawdopodobnie nie zwracała należytej uwagi na treść kierowanej do niej korespondencji. Pismem z dnia 9 września 2015 r skarżąca została zawiadomiona o umorzeniu z mocy samego prawa postępowania w sprawie udostępnienia jej żądanych informacji, gdyż w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych podania. Tego rozstrzygnięcia skarżąca nie zakwestionowała w odpowiednim trybie, względnie postępowanie w tej sprawie nie zakończyło się. Ponadto w wymienionym piśmie poinformowano skarżącą o wyłączeniu od udziału w sprawie - z mocy prawa - Dyrektora Biblioteki Publicznej, gdyż wniosek w znacznej części obejmował żądanie udostępnienia informacji o tej osobie.

Sąd administracyjny nie jest ogólnie właściwy w sprawach wszystkich skarg. Większość z nich podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 227 i następne K.p.a.). Pobieżna analiza treści złożonej skargi zdaje się wskazywać na nietrafne określenie jej adresata wobec błędu co do wyboru trybu postępowania. Właściwym, zdaniem strony przeciwnej, sposobem załatwienia skargi jest rozpatrzenie jej przez właściwy organ, to jest radę gminy (art. 229 pkt 3 K.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy w tej sprawie miała miejsce bezczynność organu administracji w zakresie udzielenia informacji publicznej.

W istocie w tej sprawie znalezienie istoty sporu miedzy stronami sprowadza się do generalnego kwestionowania przez Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. prawa domagania się przez skarżącą wnioskowanej informacji częściowo twierdząc, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, a częściowo negując prawo skarżącej do uzyskania takiej informacji. Wydaje się przy tym, że Dyrektor Biblioteki Publicznej co do znacznej części takiej informacji uznała ją za informację publiczną, ale nastąpiło to już po wniesieniu skargi przez skarżącą.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zaobserwowane w tej sprawie postępowanie Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. w sposób oczywisty stanowiło naruszenie prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), zwanej dalej w skrócie u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Artykuł 6 ww. ustawy wskazuje, w szczególności, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, obejmująca informacje o jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania publiczne w zakresie ich statusu prawnego lub formy prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, dysponowanym majątkiem, trybie działania jednostek organizacyjnych, treści i postaci dokumentów urzędowych. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że taką jednostką organizacyjna wykonującą zadania publicznego samorządu gminnego jest także publiczna biblioteka gminna. Wynika to wprost z art. 18 i 19 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2012 r., poz. 642 z późn. zm.). Każda gmina ma obowiązek utworzenia przynajmniej jednej biblioteki publicznej, poprzez którą następuje zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa oraz uczestniczenie w upowszechnianiu wiedzy i kultury. Oznacza to, że dana osoba będąca dyrektorem biblioteki publicznej w zakresie wykonywania obowiązków związanych z kierowaniem taką jednostką organizacyjną jak biblioteka publiczna ma obowiązek udostępniania informacji publicznej o której ma wiedzę lub pozostającej w jej dyspozycji.

Zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej określa jej art. 4, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności między innymi organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4), będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3). Biblioteka Publiczna w K. jest samorządową instytucją kultury realizującą zadania publiczne w zakresie ww. ustawy o bibliotekach, jak również ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 406 z późn. zm.).

Problematyka związana z obowiązkiem udostępniania różnorodnych informacji obejmujących działalność bibliotek publicznych była już wielokrotnie oceniana w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 724/14, opub. w LEX nr 1666126; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Wr 302/14, opub. w LEX nr 1682991; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt IV SAB/Gl, opub. w LEX nr 1526884; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 291/14, opub. w LEX nr 1601246; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt IV SAB/Gl 59/14, opub. w LEX nr 1601591; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14, opub. w LEX nr 1497985; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 79/13, opub. w LEX nr 1374067).

Nie budzi również wątpliwości, że zakres informacji, o jaką wnioskowała skarżąca, winien być zaliczony do kategorii informacji publicznej. Dla przypomnienia, skarżąca w swoim wniosku z daty 18 sierpnia 2015 r. (akta sądowe sprawy, karta nr [...] ) zawarła prośbę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) ile wynosiła obsługa księgowa Biblioteki Publicznej ujęta w budżecie rocznym Biblioteki na rok 2015. i czy przewidziane były premie i nagrody dla księgowości oraz czy były wypłacone w roku 2014 i 2015 nagrody i premie dla księgowości i w jakiej wysokości?; 2) ilu pracowników było zatrudnionych w Bibliotece Publicznej wraz z etatami/stanowiskami w wymiarze godzinowym; 3) czy Dyrektor Biblioteki otrzymała podwyżkę w roku 2015 i w jakiej wysokości i od jakiego miesiąca podwyżka ta obowiązuje?; 4) ile wynosiła nagroda/premia którą otrzymała Dyrektor Biblioteki w roku 2014 od Burmistrza Gminy i za jakie zasługi/osiągnięcia została ona przyznana?; 5) co zostało zakupione dla potrzeb Biblioteki w roku 2014 i w roku 2015 wraz z prośbą o wgląd w faktury i wydanie ksero "na żądanie" wskazanych faktur w dniu przeglądania w wyznaczonych 3-ch kolejnych dniach w miesiącu sierpień-wrzesień 2015 r.; 6) ile pozycji książkowych zostało zakupionych z budżetu Biblioteki Publicznej (bez darów i zakupów z Ministerstwa Kultury) w latach 2013, 2014 i 2015 wraz z podaniem daty zakupu wraz z okazaniem faktur zakupu; 7) ilu pracowników dostało wypowiedzenie warunków pracy i płacy/zmniejszenie etatu o 1/8 każdemu pracownikowi i czy podobne wypowiedzenie warunków pracy i płacy, ze zmniejszeniem etatu dotyczą Pani księgowej i Pani Dyrektor?; 8) jakimi przesłankami kierowała się dyrekcja Biblioteki szukając oszczędności i zmniejszeniem poborów; 9) czy takie działania jak wypowiedzenia warunków pracy i płacy pracownikom biblioteki były konsultowane z Burmistrzem Miasta i Radą Miejską z prośbą o ksero dokumentu potwierdzającego takie uzgodnienia; 10) jaka była rzeczywista wysokość budżetu dla Biblioteki w rozbiciu na: zakup książek, pensje pracownicze, koszt roczny utrzymania stanowiska dyrektora i stanowiska księgowego, na działalność statutową?; 11) jakie były koszty zakupu telewizora i w jakim celu był dokonany ten zakup z prośbą o podanie przykładów jego wykorzystania; 12) jaka była liczba zakupionych lampek na stoliki i jaka była cena jednej sztuki lampki; 13) jaka była kwota przeznaczona w jednym roku na zakup środków czystości wraz z prośbą o udostępnienie ksero wszystkich faktur zakupu środków czystości w roku 2013, 2014 i 2015; 14) prośba o udostepnienie wszystkich rejestrów faktur i umów cywilno-prawnych jakie zawarła Biblioteka Publiczna w roku 2013, 2014 i 2015 oraz o wyznaczenie 2-ch dni w miesiącu sierpniu i początku września 2015 roku z uwzględnieniem godziny po 13 celem zapoznania się z tymi fakturami.

Niewątpliwie ww. zakres pytań ma charakter szeroki i dotyczy on znacznej części zadań publicznych realizowanych przez biblioteki publiczne, w tym także Bibliotekę Publiczną w K . Tym niemniej w ocenie Sądu wszystkie te pytania stanowiły informację publiczną, ponieważ w sposób bezpośredni dotyczyły one wykonywanych zadań publicznych przez tę Bibliotekę.

Już w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna musi dotyczyć faktów, a więc zmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń, podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Za informację uznaje się między innymi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem władzy publicznej lecz wykonującego zadania publiczne jak i te, które używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Oczywistym jest, że wszystkie ww. pytania dotyczące ilości środków finansowych przeznaczanych na funkcjonowanie Biblioteki Publicznej w K. a tym zakupy, remonty i inne wydatki, mieściły się w pojęciu informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że także zakres informacji objętych ww. pytaniami, a dotyczących wynagrodzeń/nagród i premii osób zatrudnionych w Bibliotece Publicznej także mieścił się w pojęciu informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 290/15, opub. w LEX nr 1756273 wyraźnie stwierdził, że informacje dotyczące kwot wynagrodzeń, jak i składników tych wynagrodzeń oraz nagród pracowników jednostki samorządu terytorialnego finansowane są ze środków publicznych i wypłacane za wykonywanie funkcji publicznych, tym samym stanowią informację publiczną, niezależnie od tego, czy są to stałe elementy wynagrodzenia, czy fakultatywne lub uznaniowe. Informacją publiczną jest także informacja o nagrodach i premiach przyznanych i wypłaconych każdemu z pracowników gminnej jednostki organizacyjnej za dany okres, stanowi to informację o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych na rzecz osób pełniących funkcje publiczne. Taki zakres informacji mieści się w pojęciu zasad funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Informacja o wysokości zarobków oznaczonej osoby fizycznej jest informacją odnoszącą się do prywatności tej osoby, która korzysta z szerokiej ochrony prawnej co do udostępnienia jej osobom trzecim. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to ograniczenie w zakresie udostępniania informacji o wynagrodzeniach nie dotyczy takich informacji o osobach pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji. Oznacza to, że dostęp do informacji publicznej o wynagrodzeniu (i składniach wynagrodzenia) nie może zostać ograniczony z powołaniem się na ochronę prywatności w sytuacji, gdy informacja ta ma dotyczyć osoby pełniącej funkcje publiczne lub osoby mającej związek z pełnieniem tych funkcji.

Nie ulega wątpliwości, że tak osoba pełniąca funkcje kierownicze w gminnej jednostce organizacyjnej wykonującej zadania publiczne, jak i osoba pełniąca obowiązki księgowego w takiej jednostce winny być zaliczenie do osób pełniących funkcji publicznych oraz - zwłaszcza w stosunku do księgowego - mających związek z pełnieniem funkcji publicznych. Dodatkowo należy wskazać na treść art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) zgodnie z którym gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Ze środków publicznych wypłacane są wynagrodzenia pracownikom gminnych jednostek organizacyjnych takich jak biblioteki publiczne. Zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Sąd w tej sprawie uwzględnił również znaczenie konstytucyjnej zasady jawności, o której mowa w art. 61 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem każdy obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności osób pełniących funkcje publiczne oraz jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywanej przez nie władzy publicznej i gospodarki mieniem komunalnym (samorządowym).

Mając powyższe na uwadze jak i to, że pismem z dnia 30 października 2015 r. Dyrektor Biblioteki Publicznej w K. udzieliła skarżącej odpowiedzi na większość pytań, Sąd zobowiązał w trybie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. organ – Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. - do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni w zakresie opisanym w sentencji wyroku w zakresie obejmującym część pytania pierwszego wniosku skarżącej z daty 18 sierpnia 2015 r. obejmującego odpowiedzi na pytania o przewidziane premie i nagrody dla księgowości oraz wypłaconych w roku 2014 i 2015 r. nagrody i premie dla księgowości i wysokości tych premii. Sąd zobowiązał również Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni w zakresie pytania nr [...] i nr [...] zawartego we wniosku skarżącej z daty 18 sierpnia 2015 r. oraz części pytania nr [...] z tego wniosku w zakresie obejmującym podanie o rzeczywistą wysokość budżetu dla Biblioteki w rozbiciu na zakup książek, koszt roczny utrzymania stanowiska Dyrektora i stanowiska księgowego, a także pytania nr [...] ww. wniosku z 18 sierpnia 2015 r. co do udostępnienia ksero faktur zakupu środków czystości w latach 2013, 2014 i 2015.

Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę Sąd uznał, że w całości nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przede wszystkim w tej sprawie nie wydano decyzji o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Sama skarżąca powołuje się na art. 17 tej ustawy i podaje, że był to "odpowiednik" decyzji. Art. 17 u.d.i.p. nie jest podstawą do wydawania w trybie tej ustawy decyzji. Zgodnie natomiast do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję administracyjną wydaje się w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz w przypadku umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w sytuacjach przewidzianych art. 14 ust. 2 tejże ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. w przypadku, gdy wnioskowana informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Mając na uwadze ww. przepisy należy stwierdzić, że pismo Dyrektora Biblioteki Publicznej z 14 września 2015 r. zawiadamiające skarżącą o umorzeniu z mocy prawa postępowania w sprawie udzielenia odpowiedzi na pytania nr [...] zawartych we wniosku z 18 sierpnia 2015 r. nie może być traktowane jako decyzja administracyjna. Pismo to nie ma charakteru decyzji, nie rozstrzyga w sposób objęty przepisami prawa (ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna rozstrzygnięcia o "umorzeniu z mocy prawa") i nie spełnia żadnej przesłanki zawartej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Co więcej, w ocenie Sądu zarówno treść ww. pytań była na tyle precyzyjna, że nie wymagało to żadnego doprecyzowania (co potwierdza odpowiedź Dyrektora Biblioteki z 30 października 2015 r.) jak i określenia sposobu udzielenia tej odpowiedzi nie budziło wątpliwości.

Natomiast wystosowanie przez Dyrektora Biblioteki Publicznej w K. pisma z 14 września 2015 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr [...] ) świadczy o nieznajomości tejże ustawy. Kierownik jednostki organizacyjnej nie powinien w swojej pracy wykazywać nieznajomość przepisów. Z pełnieniem funkcji kierowniczych wiąże się nie tylko posiadanie uprawnień, ale przede wszystkim obowiązek znajomości przepisów prawa, w tym także ustawy o dostępie do informacji publicznej. Między innymi to właśnie pismo Dyrektora Biblioteki z 14 września 2015 r. nie potwierdza, aby znajomość przepisów została opanowana przez Dyrektora Biblioteki.

Także i dalsza argumentacja skargi, wskazująca na brak zwracania przez samą skarżącą należytej uwagi na treść korespondencji Dyrektora Biblioteki nie znajduje żadnego potwierdzenia ani nie uzasadnia odmowy udostępniania wnioskowanych informacji przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Wniosek skarżącej z dnia 18 sierpnia 2015 r. nie zawierał braków formalnych, a jeżeli już po stronie kierownika jednostki organizacyjnej pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości, to pismo skarżącej z daty 2 września 2015 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr [...] ) wątpliwości te winno rozwiać. Całkowicie niezasadnym były próby wyłączenia się Dyrektora Biblioteki od rozpoznania sprawy w trybie art. 24 K.p.a., co znalazło wyraz w korespondencji pomiędzy Burmistrzem Miasta K. a Dyrektorem Biblioteki Publicznej w K. Nie jest zasady pogląd zawarty w odpowiedzi na skargę o odrzuceniu tej skargi, jako wniesionej w trybie art. 227 K.p.a. Rzeczywiście, w pierwszym zdaniu skargi skarżąca powołała się na art. 227 K.p.a., ale już dalsza część skargi nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że przedmiotem tejże skargi jest bezczynność Dyrektora Biblioteki w zakresie braku udzielenia odpowiedzi na pytania. Nie było więc żadnych podstaw do kwalifikowania skargi jako skargi wniesionej w trybie art. 227 i następne K.p.a.

Należy także wskazać, że zobowiązując Dyrektora Biblioteki do załatwienia wniosku skarżącej w zakresie objętych sentencją wyroku, Sąd miał na uwadze art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacji udziela się bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ponieważ na rozprawie skarżąca ograniczyła zakres skargi tylko do tego zakresu, co do którego nie otrzymała odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 30 października 2015 r., Sąd nie orzekał o umarzeniu postępowania w zakresie tych pytań, na które skarżąca otrzymała odpowiedź.

Niewątpliwie w tej sprawie miała miejsce bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej, polegająca na tym, że w prawnie ustalonym terminie organ ten (Dyrektor) nie podjął czynności zmierzających do udzielenia tych informacji lub wydania decyzji.

Sąd zakwalifikował tą bezczynność jako bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym charakterze bezczynności w udzieleniu informacji publicznej świadczy nie tylko okres oczekiwania na odpowiedź, ale również postawa pytanego organu nieprzejawiająca dobrej woli dla załatwienia wniosku (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 36/15). Ocena zgromadzonych w sprawie akt pozwala na przyjęcie, że po stronie Dyrektora Biblioteki Publicznej istniała wola braku udostępnienia jakichkolwiek informacji z wniosku skarżącej. Dyrektor nie uznał żadnego pytania (do dnia 30 października 2015 r.) z wniosku z dnia 18 sierpnia 2015 r. jako pytania obejmującego informację publiczną, a ponadto podejmowane czynności wykazały nieznajomość przepisów i ustawy o dostępie do informacji publicznej i K.p.a. Okoliczność, że dopiero po wniesieniu skargi Dyrektor Biblioteki udzieliła na większość pytań odpowiedzi może tylko świadczyć o obawie tego organu przed uznaniem skargi za zasadnej w całości. Nawet w samej odpowiedzi na skargę (sporządzonej 23 października 2015 r,., a więc na 7 dni przed sporządzeniem odpowiedzi na część pytań zawartych we wniosku z 18 sierpnia 2015 r.) Dyrektor Biblioteki Publicznej stanowczo negowała jakąkolwiek zasadność skargi. Taka postawa osoby pełniącej funkcje publiczne, która wykazuje nieznajomość zasad udostępniania informacji publicznej, jak również wskazuje na brak jakiejkolwiek dobrej woli w załatwieniu wniosku – prowadzi tak do uznania bezczynności za rażącą jak i nałożenia na Dyrektora grzywnę w wysokości 500 złotych.

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Maksymalna wysokość tak orzekanej grzywny wynosi dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. (M.P. z 2014 r., poz. 146), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650,06 zł. W ocenie Sądu mając na uwadze maksymalną wysokość grzywny, zasądzona kwota 500 złotych stanowiącą mniej niż 15 % kwoty średniego wynagrodzenia jest adekwatna do naruszenia prawa w tej sprawie. Jeszcze raz należy bowiem stwierdzić, że w tej sprawie Dyrektor Biblioteki Publicznej nie podjęła czynności zmierzających do spełnienia żądania skarżącej, a podejmowane działania były niezgodne z przepisami prawa.

Należy także mieć na uwadze charakter zasady jawności. Jest to konstytucyjna zasada pozwalająca na wykonywanie społecznej kontroli przejrzystości działania wszystkich osób wykonujących funkcje publiczne. Zasada ta nabiera istotnego znaczenia w związku z naczelną zasadą konstytucyjną ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, jaką jest zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W społeczeństwie obywatelskim każdy ma prawo wiedzieć o czynnościach organów władzy i innych osób wykonujących funkcje publiczne, a obowiązkiem osób pełniących takie funkcje jest przede wszystkim znajomość prawa.

Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że nawet jeżeli osoba pełniąca funkcje kierownicze Dyrektora Biblioteki nie zna obowiązujących przepisów w zakresie dostępu do informacji publicznej, to nic nie stało na przeszkodzie w zwróceniu się o taką pomoc np. do prawnika (radcy prawnego) zatrudnionego w Urzędzie Miasta K.

O kosztach postępowania, na które składa się zwrot wpisu sądowego, orzeczono w punkcie IV sentencji na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.