Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 971/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30 ust. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty M. z dnia [...]08.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz H. B. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu [...] lipca 2013 r. H. B. zgłosił Staroście M. zamiar wykonania obudowy studni do głębokości [...] m i wydajności do [...], na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej we wsi K. D., gm. G.

Starosta M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia. Organ podniósł, że zgodnie z zapisem § 20 ust. 1 aktualnie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego Gminy Goniądz (Dz.Urz.Woj. Podlaskiego z 2004 r. nr 2, poz., 39) na terenach zwodociągowanych istnieje obowiązek zaopatrzenia w wodę z wiejskiej sieci wodociągowej, natomiast tylko w przypadku terenów nie zwodociągowanych dopuszcza się lokalne indywidualne ujęcia wody. We wsi K. D. istnieje sieć wodociągowa, a zgłaszający posiada przyłącze do wiejskiej sieci wodociągowej, czego potwierdzeniem jest znajdujące się w aktach sprawy pismo Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w G. z dnia [...]07.2013 r. W tych okolicznościach organ uznał, iż wykonanie indywidualnego ujęcia wody w postaci studni w przypadku gdy we wsi istnieje sieć wodociągowa naruszałoby ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G.

W odwołaniu od tej decyzji H. B. wskazał, iż jest hodowcą dużej ilości bydła i zabezpieczenie w dodatkowe źródło wody jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania hodowli. Podniósł przy tym, że czasem występują awarie wodociągu i powstaje duży problem w zabezpieczeniu bydła w wodę, a także utrzymaniu urządzeń hali udojowej we właściwym stanie.

Wojewoda P. decyzją z dnia 10 września 2013 r. nr WI-III.7843.8.1.2013.MW utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wskazał, że w § 20 ust. 1 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G. istnieje zapis, że jest obowiązek zaopatrzenia w wodę z wiejskiej sieci wodociągowej, a tylko w przypadku terenów niezwodociągowanych dopuszcza się lokalne indywidualne ujęcia wody. Natomiast skarżący korzysta z przyłącza wodociągowego istniejącego we wsi K. D.

Skargę na powyższe decyzje złożył do sądu administracyjnego H. B. zarzucając nieważność decyzji organu I i II instancji wnoszącej sprzeciw do przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonania odbudowy przedmiotowej studni na postawie art. 6, 7 i 227 Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Goniądz. Podniósł także na nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego sprowadzającego pozbawienie go możliwości wykonania robót budowlanych, a tym samym do ograniczenie rozwoju gospodarstwa rolnego.

W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wskazał, iż organy pominęły w swoich ustaleniach zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którymi wyznaczono tereny: MR – zabudowy zagrodowej, RP – uprawy polowe i RZ - łąki i pastwiska. Na terenach oznaczonych symbolem MR ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania z dopuszczeniem zaopatrzenia w wodę z istniejącej sieci wodociągowej lub według rozwiązań indywidualnych - § 18 pkt 6 m.p.z.p. Natomiast na terenach RP i RZ dopuszczono z zastrzeżeniem § 26 i 27 uchwały realizację dla potrzeb ludności i rolnictwa: stawów rybnych, zbiorników wodnych małej retencji i innych zbiorników wodnych oraz urządzeń melioracji, urządzeń przeciwpowodziowych, zaopatrzenia w wodę, urządzeń kanalizacyjnych, utylizacji, ścieków, gazownictwa, elektroenergetyki, łączności, dróg dojazdowych - § 16 ust. 2 pkt 2 lit. a m.p.z.p. W ocenie skarżącego organy zatem niezasadnie skupiły się jedynie na § 20 ust. 1 m.p.z.p. nie analizując innych zapisów tego planu. Końcowo wskazał także, że działka 219/1 leżąca tuż przy granicy terenu oznaczonego symbolem MR dla którego przewidziały był istniejący wodociąg, położona jest na terenie oznaczonym symbolem RZ, na którym dopuszcza się dla potrzeb ludności i rolnictwa dalszą realizacje urządzeń zaopatrzenia w wodę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że faktycznie § 18 pkt 6 m.p.z.p. zawiera zapis "zaopatrzenie w wodę z istniejącej sieci wodociągowej lub według rozwiązań indywidualnych", ale § 20 ust. 1 precyzuję tą kwestię przez stwierdzenie "zaopatrzenie w wodę ustala się: na terenach zwodociągowanych z wiejskiej sieci wodociągowej, a na terenach niezwodociągowanych dopuszcza się lokalne indywidualne ujęcia wody".

W dniu 11 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę poprzez zarzucenie zaskarżonym decyzji naruszenie:

1. § 16 ust. 2 pkt 2 lit. a i ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. przyjętego uchwałą nr XIII/60/03 Rady Miejskiej w Goniądzu z dnia 21 grudnia 2003 r. (Dz.Urz.Woj.Podlaskiego z 2004 r., nr 2, poz. 39) poprzez pominięcie, że zapis ten dopuszcza budowę urządzeń zaopatrzenia w wodę w celu zaspokojenia potrzeb ludności i rolnictwa na działkach oznaczonych symbolem RZ (w tym na działce skarżącego),

2. § 20 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. przyjętego uchwałą nr XIII/60/03 Rady Miejskiej w Goniądzu z dnia 21 grudnia 2003 r. (Dz.Urz.Woj.Podlaskiego z 2004 r., nr 2, poz. 39) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi bezwzględny zakaz budowy studni na terenach zwodociągowanych z wiejskiej sieci wodociągowej,

3. art. 36 ust. 1 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich nieuwzględnienie i pominięciem, że zakaz budowy studni na działce nr [...] we wsi K. D. stanowi nieuzasadnione pozbawienie skarżącego wykonywania prawa własności nieruchomości.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy administracji nie do końca ustaliły stan faktyczny, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa.

Poza sporem pozostaje, że teren działki skarżącego, którego dotyczy zgłoszenie wykonania robót budowlanych polegających na obudowie studni do głębokości [...] m i wydajności do [...], na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej we wsi K. D., gm. G., objęty jest miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr XIII/60/2003 Rady Miejskiej w Goniądzu z dnia 21 grudnia 2003 r. Zgodnie zapisem § 20 ust. 1 aktualnie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego Gminy Goniądz (Dz.Urz.Woj. Podlaskiego z 2004 r. nr 2, poz., 39) zwanego dalej m.p.z.p. na terenach zwodociągowanych istnieje obowiązek zaopatrzenia w wodę z wiejskiej sieci wodociągowej, natomiast tylko w przypadku terenów nie zwodociągowanych dopuszcza się lokalne indywidualne ujęcia wody. We wsi K. D. istnieje sieć wodociągowa i zgłaszający posiada przyłącze do wiejskiej sieci wodociągowej, czego potwierdzeniem jest znajdujące się w aktach sprawy pismo Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w G. z dnia [...]07.2013 r. Powyższe okoliczności w ocenie organów obu instancji uzasadniały złożenie sprzeciwu w sytuacji uznania, iż wykonanie indywidualnego ujęcia wody w postaci studni w przypadku gdy we wsi istnieje sieć wodociągowa naruszałoby ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G.

Materialnoprawną podstawę wniesienia sprzeciwu stanowi art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), dalej jako p.b., zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Przepis ten jak wskazano powyżej powiązano z § 20 uchwały nr XIII/67/2007 Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego Gminy Goniądz.

Wbrew stanowisku organu odwoławczego stwierdzić należy, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Goniądzu z dnia 21 grudnia 2003 r., nie wykluczają możliwości realizacji planowanego przez skarżącego zamierzenia inwestycyjnego. Z treści planu wynika jedynie, że zaopatrzenie w wodę m.in. terenu planowanego zamierzenia ustala się na terenach zwodociągowanych z wiejskiej sieci wodociągowej, zaś na terenach nie zwodowciągowanych dopuszcza się lokalne indywidualne ujęcia wody. Niemniej jednak bardziej szczegółowe regulacje miejscowego planu dotyczące terenów o określonym przeznaczeniu zawiera odrębne przepisy dotyczące sposobu użytkowania.

Trafnie zatem skarżący wskazuje, iż organy pominęły w swoich ustaleniach zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którymi wyznaczono m.in. tereny: MR – zabudowy zagrodowej, RP – uprawy polowe i RZ- łąki i pastwiska. Zgodnie z § 18 pkt 6 m.p.z.p na terenach oznaczonych symbolem m.in. MR ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania z dopuszczeniem zaopatrzenia w wodę z istniejącej sieci wodociągowej lub według rozwiązań indywidualnych. Natomiast zgodnie § 16 ust. 2 pkt 2 lit. a m.p.z.p na terenach rolnych RP i RZ dopuszczono z zastrzeżeniem § 26 i 27 m.p.z.p. realizację dla potrzeb ludności i rolnictwa: stawów rybnych, zbiorników wodnych małej retencji i innych zbiorników wodnych oraz urządzeń melioracji, urządzeń przeciwpowodziowych, zaopatrzenia w wodę, urządzeń kanalizacyjnych, utylizacji, ścieków, gazownictwa, elektroenergetyki, łączności, dróg dojazdowych.

W ocenie Sądu organy zatem niezasadnie uwzględniły jedynie § 20 ust. 1 m.p.z.p. nie analizując innych, szczególnych zapisów tego planu. W tych okolicznościach konieczne jest zatem ustalenia najpierw przeznaczenia terenu objętego zgłoszeniem wykonania robót budowlanych polegających na obudowie studni do głębokości [...] m i wydajności do [...] tj. wskazanie czy jest to teren oznaczony symbolem MR, RP czy też RZ, jak podnosi skarżący, a następnie zastosowanie subsumcji odpowiednich przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Organ przy tym powinien mieć na uwadze to, iż skarżący faktycznie prowadzi działalność rolniczą (hodowlę bydła), a studnia ma stanowić infrastrukturę techniczną tego gospodarstwa rolnego np. w przypadku awarii wodociągu. Skarżący musi bowiem zapewnić bieżącą wodę i właściwe warunki sanitarne hodowanym zwierzętom.

Podnieść należy także, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.). W myśl art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie (...). Stosownie do powyższego, ograniczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zwykłego korzystania z wód może stanowić nieuzasadnione pozbawienie wykonywania prawa własności na nieruchomości.

Zgodnie z natomiast z art. 124 pkt 5 i 8 Prawa wodnego, pozwolenia wodnoprawnego nie wymaga pobór wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5m3/dobę. Trafnie przy tym podniósł pełnomocnik skarżącego, iż skoro pobór wód podziemnych przez skarżącego w takiej ilości (w ilości nie przekraczającej 5m3/dobę) nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego to pobór taki stanowi zwykle korzystanie z wód stanowiących jego własność, a znajdujących się w jego gruncie. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 28/09, jeżeli tak małe ujęcia wód podziemnych nie podlegają reglamentacji z uwagi na ochronę zasobów wodnych to trudno znaleźć uzasadnienie dla ograniczenia polegającego na budowie studni. "Ograniczenie wykonywania prawa własności, a takim byłby zakaz budowy studni, musiałby być zgodny z wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, czyli takie ograniczenie w zakresie korzystania z prawa własności musiałoby by być konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób (...) Można więc powiedzieć, że skoro ustawodawca nie zdecydował się ograniczyć prawa własności w przypadku budowy tak małych ujęć wód podziemnych, to nie powinien też tego robić uchwałodawca w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W razie zaś istnienia wątpliwości, co do znaczenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, winno się przyjmować, że nie zawierają one ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez zakaz budowy tak małych ujęć wód podziemnych".

Wskazać zatem należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia norm procesowych zobowiązujących organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało wypływ na wynik sprawy i przyjęcie prawidłowych norm prawa materialnego. Brak ustaleń w powyższym zakresie w sprawie niniejszej mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczył okoliczności decydujących o wykonaniu robót budowlanych polegających na obudowie studni do głębokości [...] m i wydajności do [...]. Nadto skutkował naruszeniem norm prawa materialnego tj. § 16 ust. 2 pkt 2 lit. a i ust. 3 oraz § 20 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Goniądz przyjętego uchwałą nr XIII/60/03 Rady Miejskiej w Goniądzu z dnia 21 grudnia 2003 r. (Dz.Urz.Woj.Podlaskiego z 2004 r., nr 2, poz. 39), a także art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Powyżej stwierdzone uchybienia przepisom procesowym, których dopuściły się organy odwoławcze, prowadziły do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W punkcie 2 wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.