Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1174/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg G. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora [...] [...] w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] lipca 2017r., nr [...], działając na podstawie art. art. 105 §1 w związku z art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017r. poz. 1257) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017 r. poz. 1332 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...] kwietnia 2017r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym o wymiarach: 13,0 m x 4,30 m, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...] przy granicy z działką o nr geod. [...] w m. L. przy ul. L., gm. L.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

M. S., pismem z [...] lutego 2014r. , zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o sprawdzenie legalności prac budowlanych na działce nr [...] w L. przy ul. L.

Organ nadzoru budowlanego [...] maja 2014r. przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. L. w L. na działce o nr geod. [...]. Na podstawie zapisów KW nr [...] ustalił, że właścicielem działki o nr ewid. [...] jest M. R. reprezentowany przez J. R. (M. R. zmarła dnia [...] .11.2016 r.). Natomiast współwłaścicielami działki sąsiedniej nr [...] jest G. B. oraz K. W. O zamiarze przeprowadzenia czynności oględzin organ zawiadomił strony pismem z [...] kwietnia 2014r.

W trakcie oględzin organ ustalił, że budynek znajduje się na granicy z działką o nr ewid. [...], w odległości 5,30 m od granicy z działką o nr ewid. [...] oraz w odległości 4,70 m od działki o nr ewid. [...] (droga). Obiekt jest niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym, murowany z cegły pełnej. Ściana zewnętrzna została docieplona. Budynek posiada wymiary 13,00 m x 4,30 m i 3,90 m x 1,60 m oraz jest wyposażony w instalację wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, elektryczną. Na parterze znajduje się kuchnia, łazienka, dwa pokoje, natomiast na poddaszu znajdują się trzy pokoje.

J. R. oświadczył do protokołu, że jego ojciec, który nie żyje od 22 lat, zakupił nieruchomość w latach 50. Obiekt jest z okresu przedwojennego, około 30 lat pełni funkcję mieszkalną w części parteru. Poza tym oświadczył, że wraz z małżonką w 2008r. przeprowadził remont, który polegał m.in. na wykonaniu dwóch okien na poddaszu w części frontowej oraz na wymianie stropu nad parterem na drewniany, wymianie dachu oraz całej instalacji wewnętrznej ( k- 24 akt administracyjnych).

Organ uważa, że zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu.

Pismem z [...] czerwca 2014r., znak: [...], organ nadzoru zawiadomił strony o wszczęciu [...] maja 2014r. postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym o wymiarach: 13,0 m x 4,30 m, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...] przy granicy z działką nr [...], w miejscowości L., przy ul. L., gm. L.

W toku postępowania organ przesłuchał [...] czerwca 2014r. do protokołu J. R. oraz M. R. (ustanowionych opiekunów M. R.- zaświadczenie Sądu Rejonowego w T. z [...] maja 2006r., sygn. akt [...] w aktach administracyjnych sprawy, k-17). Ww. osoby zgodnie oświadczyły, że pierwotnie obiekt pełnił funkcję gospodarczą, natomiast około 40 lat temu ówczesny właściciel – J. R. , zmienił funkcję obiektu na mieszkalną. Remont budynku mieszkalnego przeprowadzony został w latach 2008-2012r. Zakres remontu obejmował wymianę drewnianego stropu nad parterem oraz konstrukcji dachowej drewnianej na nową, dach został pokryty papą, wykonano docieplenie ścian zewnętrznych styropianem o grubości 5 cm oraz docieplono dach wełną mineralną. W części poddasza wymieniono ścianę wewnętrzną przy granicy z działką nr [...] na nową.

Z kolei do protokołu z [...] listopada 2014r., G. B. oświadczyła, że od 5 lat jest zameldowana na stałe pod adresem L., ul L. ( działka [...] i [...]). Jej ojciec nie żyje od 27 marca 20200r. Od stycznia 2001r. została właścicielką 1/3 nieruchomości. Budynek mieszkalny będący przedmiotem postępowania powstał w okresie 2007-2009; został wybudowany bez zgody jej rodziny i "przyklejony" do ściany budynku gospodarczego, należącego do rodziny, będącej na granicy posesji [...] i [...] . Obiekt od początku pełnił funkcję mieszkalną. Po wykonaniu przez p. R. prac w jego budynku mieszkalnym nastąpiło przebicie i naruszenie ściany granicznej w budynku gospodarczym na całej jego długości, w kilkunastu miejscach; dokonano przebić dla kratek wentylacyjnych oraz dla belek krokwiowych od kondygnacji poddasza. Nadto, G. B. oświadczyła, że po 1990r. do czasu śmierci jej ojca w 2000r. na granicy działki należącej do rodziny nie stał przedmiotowy budynek mieszkalny.

W toku postępowania organ przesłuchał do protokołu z [...] listopada 2015r. A. Z. (wdowę po W. Z. ), która oświadczyła, że jej mąż uczestniczył w remoncie budynku mieszkalnego o wymiarach 13,0 m x 4,30 m, zlokalizowanym na działce o nr [...] przy granicy z działką o nr [...]. Świadek zeznała, że remont był wykonywany prawdopodobnie w 2008r., dokładnie nie pamięta, wie jedynie, że było to przed śmiercią jej męża, która to nastąpiła w 2010r. Wskazała, że mąż wykonywał w w/w obiekcie prace remontowe na parterze i poddaszu budynku polegające m.in. na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, wykonaniu ścian działowych wewnętrznych, wykonaniu pomieszczeń na parterze budynku: łazienki, (kładzenie płytek, montaż osprzętu wodno- kanalizacyjnego) kuchni, pokoju. W trakcie prac remontowych wykonywanych przez męża była raz na budowie i widziała , że są wykonane roboty na parterze. W ramach prac remontowych wykonano wymianę poszycia dachowego, jak również prace murarskie przy kominach budynku.

Postanowieniem z [...] lipca 2016r. nr [...] Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na podstawie art. 81c ust. 2 i 3 oraz art. 83 ustawy Prawo budowlane obowiązek dostarczenia do 31 sierpnia 2016r. ekspertyzy technicznej, określającej prawidłowość samowolnie wykonanych robót budowlanych, związanych ze zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny o wymiarach 13,0m x 4,30 m, zlokalizowanego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w miejscowości L. Na powyższe postanowienie zażalenie w terminie złożył J. R. Przy czym postanowieniem z dnia [...] września 2016r., znak: [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Strony zobowiązane nie wypełniły obowiązku w zakreślonym terminie. Organ działając z urzędu zlecił wykonanie opinii niezależnemu specjaliście z dziedziny budownictwa oraz w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. Organ czynności kontrolne na działkach nr [...] i [...] zaplanował na [...] września 2016r. W protokole oględzin Nr [...] odnotowano czynności, które dotyczyły przedmiotowego obiektu, a także rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] od strony ul. L.

Do akt załączono korespondencję z Wójtem Gminy L. (pisma z [...] października 2016r., znak: [...] oraz z [...] listopada 2016r., znak: [...]), zgodnie z którymi działka nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym [...] (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna/usługi), dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. i K. (Dz. U. Woj. [...]. Nr 106, poz. 1631 z dnia 10.08.2006.). W piśmie wskazano, że ustalania dotyczące zagospodarowania działki zawarte są m.in. w § 33 uchwały, które nie zawierają zakazu budowy drugiego budynku mieszkalnego na działce. W § 33 ust. 6 ustalono obowiązek zachowania co najmniej 25% powierzchni biologicznie czynnej. Zgodnie z KW nr [...] działka nr [...] ma powierzchnię 400 m2. Minimalna powierzchnia biologicznie czynna dla obiektów "nowo wybudowanych" w okresie obowiązywania ww. uchwały, winna wynosić 100 m2.

W aktach sprawy organu I instancji znajduje się uwierzytelniony przez Starostę T. szkic polowy, zaewidencjonowany pod nr [...], na którym na działce o nr geod. [...] widnieje m.in. budynek mieszkalny (ozn. M-II) o wymiarach w rzucie 8,48 m x 11,31 i 2,12 m x 3,28 m oraz budynek o wymiarach w rzucie 4,30 m x 12,80 mi 1,53 m x 4,67 m. Wskazanych pomiarów dokonano 27 lutego 1975 r.

Nadto, ewidencja budynku (serwis Geportal Starosty T.) wskazuje, że obiekt powstał w latach 30-tych ubiegłego wiek. W tym serwisie wskazano rok budowy 1935 i powierzchnię ewidencyjną obrysu [...]m2, co zdaniem organu pokrywa się z pomiarami wykonanymi przez organ I instancji 7 maja 2014r. tj. 13,00 m x 4,30 m i 3,90 mx 1,60 (powierzchnia zabudowy bryły głównej wynosi 55,9 m2, a wiatrołapu 6,24 m2, co daje łącznie 62,14 m2).

Organ stwierdził, na podstawie analizy z [...] lutego 2017r., znak: [...], że rzeczona działka zabudowana jest przedmiotowym budynkiem o powierzchni zabudowy ok. 55,90 m , budynkiem mieszkalnym od ul. L. o powierzchni zabudowy 98,08 m2. Organ zaznaczył, że do powierzchni zabudowy nie przyjęto powierzchni garażu i rozbudowy budynku mieszkalnego z uwagi na toczące się odrębne postępowania administracyjne, w których wydano decyzje nakazujące rozbiórkę, utwardzenie ma powierzchnię 74,35 m2. Zatem suma ww. powierzchni wynosi ok. 228,33 m2, co daje powierzchnię biologicznie czynną ok. 43%, co znacznie przekracza wymagane minimalne 25%.

W dokumentacji sprawy I instancji znajduje się opinia Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w T. z 7 października 2016r., znak: [...], zgodnie z którą biorąc pod uwagę konstrukcję ściany między rozpatrywanymi budynkami (...) prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się pożaru pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na działkach sąsiadujących [...] i [...], jest przesunięte w czasie odporności ogniowej ściany murowanej z cegły pełnej o grubości 12 cm, stanowiącej ścianę przylegania, które zgodnie z wiedzą techniczną określane jest min. Czasem 2 godzin (k- 177).

[...] października 2016r. do organu I instancji wpłynęła ekspertyza techniczna wraz z inwentaryzacją budowlaną spornego obiektu k- 201, która wskazuje, że przedmiotowy obiekt o wymiarach 4,30 m x 13,0 m (powierzchnia zabudowy 55,90 m2) jest parterowy z poddaszem nieużytkowym, niepodpiwniczony, w całości wykonany w technologii tradycyjnej, fundamenty wykonano z cegły i kamienia, ściany zewnętrzne i nośne wewnętrzne wykonano z cegły pełnej, stropy nad parterem i poddaszem są drewniane, belkowe, dach jest jednospadowy, drewniany, pokryty papą termozgrzewalną. Na rzucie parteru widnieją następujące pomieszczenia: wiatrołap, klatka schodowa, łazienka, kuchnia, 2 pokoje, natomiast na rzucie poddasza widnieje korytarz i 3 pomieszczenia strychowe.

Z uwagi na braki w przedłożonej ekspertyzie, organ I instancji wezwał autora opracowania do uzupełnienia dokumentu w zakresie sprawdzenia czy nastąpiło przebicie elementów drewnianych na ścianie murowanej widocznych od strony działki sąsiedniej tj. [...]. W uzupełnionej ekspertyzie technicznej nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w odniesieniu do rzeczonych robót budowlanych.

W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z [...] kwietnia 2017r., znak: [...] organ I instancji umorzył w całości postępowanie administracyjne.

Od decyzji organu I instancji odwołanie w terminie złożyła G. B.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] lipca 2017r. nr j.w. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu stanowiska organ podał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie uznał, że rozpoczęcie robót budowlanych w rzeczonym obiekcie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestor nie uczynił, wskazuje to również Skarżąca. Zostało to potwierdzone w toczącym się postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. W związku z tym wykonane roboty budowlane zostały bezspornie wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Potwierdza to pismo Starosty T. z dnia [...] maja 2014r., znak: [...], w którym stwierdzono, że w rejestrach 2005-2014r. nie odnaleziono potwierdzenia wydania pozwolenia J. i M. R. na remont dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego.

Niemniej jednak z uwagi na uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości wykonania rzeczonych robót budowlanych, postanowieniem z [...].07.2016r., znak: [...], organ I instancji nałożył na J. i M. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej.

Z tej ekspertyzy, wykonanej przez A. K. (Upr. Bud. [...]) wynika, że w rzeczonym budynku o wymiarach w rzucie 13,0 m x 4,30 m samowolnie wykonane roboty budowlane polegały na:

- zmianie istniejących otworów na większe,

- dociepleniu poddasza,

- wydzieleniu ścianami działowymi poddasza na 3 odrębne pomieszczenia strychowe,

- wykonaniu ściany szkieletowej z belek drewnianych, która oparta jest na ścianie nośnej właściciela,

- wykonaniu nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem papą termozgrzewalną,

- wykonaniu prac wykończeniowych pomieszczeń.

Autor ekspertyzy w celu udokumentowania oparcia ścianki szkieletowej dokonał 3 odkrywek i sporządził dokumentację fotograficzną. Na podstawie tego stwierdził, że wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami Prawa budowlanego oraz sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla życia i mienia ludzi. Stan techniczny budynku ekspert ocenił, jako dobry . W jego ocenie budynek spełnia warunki dla samodzielnej funkcji mieszkalnej wraz z pomieszczeniami przynależnymi.

Organ II instancji ustalił, że z przedłożonej wraz z ww. ekspertyzą, dokumentacji fotograficznej nie wynika, że rzeczone roboty budowlane naruszają budynek znajdujący się na sąsiedniej działce - nr [...] . Zdjęcie nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 przedstawia oparcie belki stropowej na nowej ścianie szkieletowej, która nie opiera się na ścianie sąsiada. Na zdjęciach nr 1, 2, 3 widać, że zaimpregnowana belka stropowa nie przylega do ściany, nie przebija ściany budynku sąsiedniego. Na tych zdjęciach widoczna jest wyraźna przestrzeń między krawędzią tej belki a ścianą sąsiada. Ze zdjęcia nr 4 wynika, że drewniana belka podłużna opiera się na drewnianym słupie, połączenie wykonano m.in. z kątownika. Na tym zdjęciu również widać, że ściana sąsiada jest niezależna (widoczna przestrzeń). Powyższe potwierdza także zdjęcie nr 10, 11, 12, gdzie między belkę stropową a ścianę sąsiada, włożono kawałek papierowego kartonika. Biegły w ten sposób wykazał, że istnieje przestrzeń między tymi konstrukcjami. Zdaniem organu odwoławczego rzeczone roboty budowlane nie ingerują w konstrukcję ściany budynku sąsiedniego (dz. o nr [...]), ekspertyza nie stwierdzała żadnych nieprawidłowości.

Organ II instancji odniósł się zarzutów odwołania.

W odwołaniu G. B. zarzuciła, że nie widziała dokumentów stwierdzających kompetencję A. K., który wykonał ekspertyzę techniczną dla przedmiotowych robót budowlanych. Organ odwoławczy wyjaśnił , że w aktach sprawy I instancji znajduje się dokument potwierdzający, że A. K. 19.05.1975r. uzyskał uprawnienia budowlane w specjalność: architektonicznej i konstrukcyjno-inżynieryjnej. Natomiast zgodnie z art. 73 §1 Kpa, odwołująca miała prawo wglądu do akt sprawy. Skarżąca zarzuciła również, że nie została, wpuszczona na teren działki o nr [...]. Organ odnosząc się do powyższego stanowiska wyjaśnił, że organ I instancji zawiadomił Skarżącą wcześniej o oględzinach (pismem z dnia [...].04.2014r., znak: [...]). Natomiast w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na wpuszczenie na nią osoby trzeciej, organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień, aby zmusić właściciela do jej wpuszczenia.

Wobec powyższego organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji o umorzeniu rzeczonego postępowania administracyjnego w myśl art. 105 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu: gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

G. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] lipca 2017r., nr [...], kwestionując jednocześnie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...] kwietnia 2017r., znak: [...].

W treści skargi Skarżąca podniosła, że J. R. nie jest właścicielem działki nr [...] w L., ani domu z lat 50. Wskazała, że właścicielem jest niepełnosprawny M. R. Zarzuciła ,że organ nie odniósł się do tego ,że budynek gospodarczy na jej działce jest obiektem zabytkowym. Powołała się na mapy geodezyjne w Starostwie Powiatowym od lat 60 po rok 2007, które informują o jednym domu z lat 30 ubiegłego wieku, gdzie w odległości około 300 m znajdował się dom gospodarczy.

W ocenie Skarżącej to właśnie ten dom został przekształcony w dom mieszkalny i nie ma nic wspólnego z bryłą domu od ul. L. Podniosła, że zdjęcia przesłane jej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przedstawiające dom nielegalnie wzniesiony oraz jej dom przy ul. L., przedstawiają, że obiekt samowolnie wzniesiony nie stanowi przedłużenia starego domu, jest to inny obiekt architektoniczny, dwupiętrowy i rozbudowany , budowany na granicy jej działki i oparty o dom gospodarczy. Podała, że jej dom pochodzi z 1920r. i uzyskał numerację w Ewidencji Mieszkańców. Dom na działce [...] przed II wojną światową był magazynkiem gospodarczym i nie posiadał swojej numeracji. Uzyskał ją dopiero w latach 60 ubiegłego wieku. Skarżąca odwołał się do informacji z odwołania – wypisu z rejestru gruntów, że właścicielem działki nr [...], 400m2 jest K. Ż, która zmarła w 2012r. Oświadczyła, że J. R. rozpoczął budowę w 2006r. Odniosła się do zeznań A. Z. Zarzuciła, że organ nie zapoznał jej, ani jej syna- M. S. z dokumentami. Ze zdjęć znajdujących się w posiadaniu organu wynika, że nowy – samowolny obiekt nie ma nic wspólnego z domem z lat 30 ubiegłego wieku. Wskazała, że J. R. nie uzyskał zgody sąsiadów na budowę obiektu na granicy. Nie zachował wymaganych prawem odległości, naruszył ściany budynku, wbijając metalowe wsporniki, jak podała w "nasza ścianę" domu gospodarczego. W ocenie Skarżącej ważnym dokumentem w sprawie jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017r. ,odnosząca się do zdjęć lotniczych terenu wsi L. za lata 1972 -2006.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, że Sąd nie stwierdził zaistnienia naruszeń prawa materialnego w niej wskazanych, jak również innych uchybień materialnoprawnych i procesowych, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w kontrolowanej decyzji.

Na wstępie podkreślić należy, że kontroli sądu podlegała wyłącznie realizacja robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym o wymiarach: 13,0 m x 4,30 m, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...] przy granicy z działką o nr geod. [...] w m. L. przy ul. L., gm. L. Pozostałe obiekty, objęte postępowaniem odrębnych nie zostały objęte kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie. Sprawy te wykraczają poza granice niniejszej sprawy.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2017r., nr [...], wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organy działały w granicach prawa, umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu działanie organu w toku postępowania administracyjnego i podejmowane czynności, były prawidłowe. Organ nadzoru po otrzymaniu sygnałów, wskazujących na możliwe naruszenie przepisów prawa budowlanego, wszczął postępowanie i zasadnie skorzystał z rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z nimi organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.

Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie wydawane na mocy przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, a jego celem jest doprowadzenie do skompletowania materiału dowodowego, aby przedmiotem oceny organu był całokształt okoliczności sprawy.

W świetle zaistniałego stanu faktycznego sprawy i dalszych możliwości prawnych jej prowadzenia, organ zasadnie stwierdził, że roboty, które zostały wykonane, nie naruszają przepisów prawa.

Inwestor przedstawił ocenę stanu technicznego wykonanych robót, protokół pomiaru i nie stwierdził nieprawidłowości. Zatem brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie rozwiązań zawartych w art. 51 Prawa budowlanego. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Nawet jeżeli na prace, które zostały przeprowadzone nie było zgody sąsiadów, właściciela, czy współwłaściciela nieruchomości, mogą one być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem , bądź pozostawać zgodne z prawem. Nie muszą również naruszać prawa własności właściciela nieruchomości.

Sąd w kontrolowanej sprawie oceniał wyłącznie zakres robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym o wymiarach: 13,0 m x 4,30 m, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...]. W sprawie nie przedstawiono dowodów, że zakres robót naruszył ścianę budynku sąsiedniego (dz. o nr [...]). Ocena tego zagadnienia wykracza jednak poza kompetencje sądu administracyjnego, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze z nim związane mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Podobne stanowisko w tym zakresie jest już utrwalone w orzecznictwie (por. m. in. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 673/08 LEX nr 569027, WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 585/08 LEX nr 504230, WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Po 242/08 LEX nr 509893).

Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie, w kontekście stawianych zarzutów, miało rozstrzygnięcie charakteru wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 8 prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Z ekspertyzy, wykonanej przez A, K. (Upr. Bud. [...]) wynika, że w spornym budynku o wymiarach w rzucie 13,0 m x 4,30 m samowolnie wykonane roboty budowlane polegały na:

- zmianie istniejących otworów na większe,

- dociepleniu poddasza,

- wydzieleniu ścianami działowymi poddasza na 3 odrębne pomieszczenia strychowe,

- wykonaniu ściany szkieletowej z belek drewnianych, która oparta jest na ścianie nośnej właściciela,

- wykonaniu nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem papą termozgrzewalną,

- wykonaniu prac wykończeniowych pomieszczeń.

Autor ekspertyzy w celu udokumentowania oparcia ścianki szkieletowej dokonał 3 odkrywek i sporządził dokumentację fotograficzną - Zdjęcie nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Na podstawie tego stwierdził, że wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami Prawa budowlanego oraz sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla życia i mienia ludzi. Stan techniczny budynku ocenił, jako dobry oraz, że budynek spełnia warunki dla samodzielnej funkcji mieszkalnej wraz z pomieszczeniami przynależnymi.

W ekspertyzie oceniono stan techniczny budynku jako dobry. Lokal spełnia funkcję samodzielnego mieszkania wraz z pomieszczeniami przynależnymi w rozumieniu ustawy o własności lokali ( Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ). Według ekspertyzy roboty budowlane nie naruszają budynku znajdującego się na sąsiedniej działce tj. o nr [...].

Skład Sądu podziela stanowisko organu ,że widoczne oparcie belki stropowej na nowej ścianie szkieletowej nie opiera się na ścianie sąsiada. Na zdjęciach nr 1, 2, 3 widać, że zaimpregnowana belka stropowa nie przylega do ściany, nie przebija ściany budynku sąsiedniego. Na tych zdjęciach widoczna jest wyraźna przestrzeń między krawędzią tej belki a ścianą sąsiada. Ze zdjęcia nr 4 wynika, że drewniana belka podłużna opiera się na drewnianym słupie, połączenie wykonano m.in. z kątownika. Na tym zdjęciu również widać, że ściana sąsiada jest niezależna (widoczna przestrzeń). Powyższe potwierdza także zdjęcie nr 10, 11, 12, gdzie między belkę stropową a ścianę sąsiada, włożono kawałek papierowego kartonika, zatem istnieje przestrzeń między tymi konstrukcjami.

Wobec powyższego organ prawidłowo stwierdził, że nie może domniemywać, że rzeczone roboty budowlane ingerują w konstrukcję ściany budynku sąsiedniego (dz. o nr [...]), co zarzuca Skarżąca w odwołaniu i w skardze.

Bezsporne jest, że roboty budowlane przeprowadzone w obiekcie objętym niniejszym postępowaniem zostały przeprowadzone w sposób samowolny.

Okoliczności tej nie zaprzecza J. R.

Zdaniem Sądu Skarżącej nie udało się podważyć tezy ,organów, że w spornym obiekcie wykonano roboty budowlane w latach 2008-2012. Zakres robót został szczegółowo opisany w ekspertyzie. Biegły po dokonaniu odkrywki i wykonaniu zdjęć obalił twierdzenie Skarżącej o umiejscowieniu belki w ścianie budynku stanowiącego jej własność.

Właścicielem działki [...] na dzień orzekania przez organy był M. R., reprezentowany przez J. R. M. R. zmarła [...] listopada 2016r.

Własność obiektu została ujawniona w księdze wieczystej, na co wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Opieka prawna sprawowana nad M. R. przez J. R. i M. R. została potwierdzona postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] maja 2006r. sygn. [...].

Na podstawie szkicu polowego organ wykazał, że sporny obiekt powstał przed 27 lutego 1975r. Nadto ewidencja budynku (serwis Geportal Starosty T.) wskazuje ,że obiekt został wybudowany w 1935r. o powierzchni obrysu 63m2. Organ wykazał ,odwołując się do wykonanych pomiarów, że obiekt z samowolnie wykonanymi robotami posiada zbieżną powierzchnię 63m 2 ze stanem w 1935r. i 62,14 m 2 według pomiaru z 7 maja 2014r.

Wszystkie powyżej przedstawione dokumenty posiadają szczególna moc dowodową jako dokumenty urzędowe sporządzone w wymaganej przepisami formie.

Zgodnie z art. 76 § 1 Kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Aby obalić prawdziwość tych dokumentów konieczne byłoby przeprowadzenie dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 Kpa). W toku postępowania organ zastosował się do postanowień art. 75 Kpa. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

W toku postępowania administracyjnego organ przesłuchał świadków. Odebrał oświadczenie od A. Z., która wypowiedziała się do protokołu z 6 listopada 2015r. o remoncie przeprowadzonym przez jej męża, zaznaczając, że miało to miejsce prawdopodobnie w 2008r. przed śmiercią W. Z., która miała miejsce w 2010r. W ocenie Sądu zakres tych prac, wykonanych według oświadczenia wdowy po zmarłym, pokrywa się z robotami stwierdzonymi w ekspertyzie wykonanej przez osobę uprawnioną – A. K. (upr. Bud. [...]).

Szeroki zakres czynności eksperta przeprowadzony w obiekcie w celu potwierdzenia wykonanych robót budowlanych został szczegółowo opisany przez organy i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w tym w dokumentacji zdjęciowej załączonej do ekspertyzy.

Fotografie wskazane w skardze przez Skarżącą są dokumentami prywatnymi i nie mogą podważyć ekspertyzy przeprowadzonej przez osobę o wymaganych przez przepisy prawa budowlanego kwalifikacjach.

W protokole przesłuchania strony, J. R. pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywego zeznania lub zatajania prawdy (art. 233 Kodeksu karnego) oświadczył , że na działce [...] w L. zamieszkuje od dziecka. Właścicielem jej był jego ojciec – J. R. a od jego śmierci (akt notarialny z 14 maja 1992r.) jest jego syn M. R. Obiekt pierwotnie pełnił funkcję gospodarczą, a J. R. ok. 40 lat temu przekształcił ją na funkcję mieszkalną. Strona oświadczyła, że wraz żoną w okresie od 2008r. – do 2012r. przeprowadzili remont dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego.

Sąd stwierdza, że realizacja obiektu w warunkach samowoli budowlanej nie jest przeszkodą do legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w ustaleniach na obszarze, na którym znajduje się działka nr [...] dopuszcza zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną/ usługową ( § 33 działka w obszarze oznaczonym [...] (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna/usługi) dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. i K. (Dz. U. Woj. [...] Nr 106, poz. 1631 z dnia 10.08.2006.).

W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W wyniku niedostarczenia ekspertyzy przez J. R., który jako opiekun prawny M. R. zarządzał obiektem, organ skorzystał z uprawnienia art. 81c. przepis ten stanowi, że :

"1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.

2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.

4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia".

W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że w wyniku niedostarczenia ekspertyzy przez J. R., który jako opiekun prawny M. R. zarządzał obiektem, organ skorzystał z uprawnienia zlecenia wykonania ekspertyzy na podstawie art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Brak zastrzeżeń co do zakresu wykonanych robót budowlanych, a więc zgodność z przepisami prawa, wykluczyła możliwość zastosowania przez organ rozwiązań z art. 51. Bezsporne jest, że roboty zostały już wykonane i zakończone. Niemożliwe zatem było na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Innymi słowy organ nie miał już czego nakazać zarządcy obiektu.

W tym stanie rzeczy wszczęte postępowanie należało umorzyć. Spełniona zatem została przesłanka z art. 105 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Zarzuty skargi oparte na braku zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ zawiadomił Skarżącą o zakończeniu postępowania na podstawie art. 10 § 1 kpa. Dodać również należy, że zapoznanie się przez stronę z materiałem dowodowym jest jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Jeżeli Skarżąca nie mogła zapoznać się z aktami sprawy tylko dlatego, że mieszka za granicą, mogła ustanowić w sprawie pełnomocnika. Argumenty poparte zamieszkiwaniem poza granicami Polski nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.