Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 167/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 25 ust. 1.
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 1 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. G. (zwanego dalej również skarżącym lub stroną) jest decyzja Wojewody Opolskiego z 1 lutego 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z 17 listopada 2017 r., nr [...], o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 19 kwietnia 2017 r. J. G. wystąpiła do Burmistrza [...] o wymeldowanie jej byłego męża R. G. z miejsca pobyty stałego w [...] przy ul. [...]. Wyjaśniła, że skarżący w maju 2010 r. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego zabierając ze sobą swoje rzeczy osobiste. W mieszkaniu pozostawił wprawdzie część swoich rzeczy jednak nigdy nie domagał się prawa zamieszkania i nie posiada kluczy do budynku. Od 2012 r. są ze skarżącym po rozwodzie, a budynek w chwili obecnej jest tylko jej własnością.

Pismem z 4 lipca 2017 r. (wpływ do organu 10 lipca 2017 r.) R. G. wystąpił do Burmistrza [...] o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. wskazując na brak możliwości uczestniczenia przez niego w postępowaniu z uwagi na okresową utratę zdolności do czynności prawnych, tj. pobyt na leczeniu w szpitalu [...].

Pismem z 12 lipca 2017 r. Burmistrz [...] zobowiązał skarżącego do przedłożenia prawomocnego orzeczenia w przedmiocie jego ubezwłasnowolnienia, jako mogącego stanowić podstawę do zawieszenia postępowania i wskazał, że obecnie nie istnieją inne przesłanki zawieszenia.

Postanowieniem z 14 sierpnia 2017 r. Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania wskazując na brak orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu skarżącego.

W dniu 16 sierpnia 2017 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego z 11 sierpnia 2017 r. informujące, że nie zostało zainicjowane wobec niego postępowanie o ubezwłasnowolnienie, a podstawę zawieszenia stanowi okresowy brak możliwości reprezentowania przez niego swoich interesów.

Decyzją z 17 listopada 2017 r. Burmistrz [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657) zwanej dalej ustawą, orzekł o wymeldowaniu R. G. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w [...], ul. [...]. W uzasadnieniu powołując ustalony w sprawie stan faktyczny organ wskazał, że J. G. jest właścicielką budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ulicy [...], co znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z 22 września 2016 r., sygn. akt [...]. Skarżący od 22 lipca 2010 r. jest zameldowany na pobyt czasowy w [...] przy ul. [...]. Związek małżeński R. G. i J. G. został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego [...] Wydział Cywilny w [...] z 15 marca 2012 r., sygn. akt [...], w którym sąd odstąpił od orzekania o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania. Skarżący, składając wyjaśnienia do protokołu w Urzędzie Miejskim w [...] oświadczył, że opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie jest definitywne, a w mieszkaniu posiada swoje rzeczy i pamiątki rodzinne. Posiada klucze do budynku ale wiadomym mu jest, że była żona wymieniła zamki w drzwiach. Jednocześnie oświadczył, że mógłby zamieszkać w spornym lokalu gdyby nie było tam jego byłej żony oraz, że sąd przy podziale majątku orzeknie kto ma mieszkać w budynku. J. G. w swoich wyjaśnieniach wskazała z kolei, że skarżący po jednej z awantur następnego dnia nie wrócił z pracy, a podczas odwiedzin synów zabrał swoje rzeczy osobiste. W tym czasie posiadał klucze do mieszkania. Wymiany zamków w drzwiach dokonała dopiero po jakimś czasie. W 2013 r. skarżący zawiadomił ją, że prawa własności swojej części budynku przekazał bratu. Od września 2016 r. ona jest jedyną właścicielką spornego budynku, a w listopadzie 2016 r. złożyła do sądu wniosek o podział majątku wspólnego. Zniesienie współwłasności i ustanowienie jej jedyną właścicielką budynku wiąże się ze spłatą brata męża – E. G. do końca 2018 r., na którą nie posiada środków i dlatego jest zmuszona sprzedać budynek. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, dokonując oceny spełnienia przesłanek wymeldowania z art. 35 ustawy organ uznał, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego. Opuszczenie to było dobrowolne i miało charakter trwały, gdyż decyzję o opuszczeniu lokalu podjął samodzielnie. Nie miała na nią wpływu okoliczność wymiany zamków przez J. G. bowiem nastąpiła ona dopiero po jakimś czasie od chwili wyprowadzenia się skarżącego. Pozostawienie zaś przez skarżącego w spornym lokalu części swoich rzeczy, z których nie korzysta już od 7 lat oraz deklarowany przez niego powrót do dotychczasowego miejscu pobytu stałego "kiedy nie będzie w nim byłej żony", niepoparty stosownymi krokami prawnymi, w ocenie organu, nie mógł podważyć faktu trwałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Jego zameldowanie na pobyt czasowy w nowym miejscu zamieszkania w [...] należy z kolei uznać za mające charakter pozorny, gdyż zerwał on więzi w sposób trwały i zupełny z dotychczasowym miejscem pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się i skoncentrował w innym lokalu swoje interesy życiowe. Tam przebywa w sensie fizycznym, realizuje swoje potrzeby życiowe oraz posiada przedmioty i rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji, o czym świadczy między innymi to, że w [...] korzysta ze świadczeń zdrowotnych (informacja o wyborze turnusu rehabilitacyjnego) i załatwia bieżące sprawy urzędowe (pismo Urzędu Miasta [...] o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym). Toczące się postępowanie o podział majątku wspólnego nie ma natomiast znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania lub ewentualnie ponownego rozpoznania sprawy zarzucił organowi naruszenie:

- art. 35 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie polegające na założeniu, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu w sposób trwały, podczas gdy rzeczywiście opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny tymczasowo z przyczyn narastającego konfliktu pomiędzy stronami;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 98 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania mimo umotywowanego wniosku skarżącego, przedłożenia odpowiednich zaświadczeń lekarskich i wystąpienia przesłanki okresowej niemożności brania przez skarżącego udziału w postępowaniu z uwagi na przebywanie w szpitalu (oddział [...]);

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i brak stworzenia skarżącemu możliwości do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, pomimo poinformowania organu o przebywaniu w szpitalu [...] oraz przedłożenia odpowiednich zaświadczeń lekarskich.

Ponadto odwołujący wskazał na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez:

- przyjęcie, że dobrowolnie opuścił lokal mieszkalny podczas, gdy faktycznie był do tego zmuszony przez zachowanie J. G., która stanowiła źródło konfliktów w rodzinie;

- pominięcie faktu, że J. G. utrudniała skarżącemu powrót do lokalu poprzez wymianę zamków w drzwiach;

- przyjęcie, że zrezygnował z zamieszkiwania w spornym lokalu, podczas gdy znajdują się tam rzeczy skarżącego, wyraża on chęć powrotu do lokalu, traktuje go jako swoje miejsce zamieszkania przy jednoczesnym warunkowym swoim pobycie w [...] i podjął środki prawne mające przywrócić możliwość stałego przebywania pod spornym adresem, tj. złożył wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu ustania przeszkody w postaci leczenia szpitalnego.

Zaskarżoną decyzją z 1 lutego 2018 r. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądowe wyjaśnił, że rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, lub w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które wyraża wolę danej osoby. Samo też pozostawienie rzeczy, nawet o charakterze osobistym, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu, a przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dokonując oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów organ odwoławczy stwierdził, że są one wystarczające dla oceny stanu faktycznego i brak jest podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Uwzględniając oświadczenie skarżącego (złożonego podczas przesłuchania w Urzędzie Miasta [...] z 24 maja 2017 r.), że nie opuścił on mieszkania w [...] definitywnie, a także twierdzenia J. G., zawarte w jej wniosku oraz jej wyjaśnienia złożone do protokołu z 8 czerwca 2017 r. uznał, że trwałe opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło w maju 2010 r. W chwili obecnej skarżący nie posiada kluczy do przedmiotowego lokalu, który stanowi wyłączną własność J. G. Ponadto, skarżący warunkuje zamieszkanie w tym lokalu nieprzebywaniem w nim byłej żony, co w sytuacji kiedy jest ona jedynym właścicielem nieruchomości jest warunkiem wręcz niemożliwym do zrealizowania. W aktach sprawy brak jest również materiału dowodowego, który potwierdziłby, że skarżący podjął skuteczne kroki prawne w celu powrotu do miejsca pobytu stałego. Sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu nie przesądza o stałym jego charakterze i dlatego opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego należy uznać za dobrowolne i trwałe. Zaznaczając, że postępowanie o wymeldowanie nie dotyczy prawa do zamieszkania, a jedynie stwierdza fakt zamieszkiwania, organ odwoławczy uznał, że deklarowana przez skarżącego chęć ponownego zamieszkania w lokalu pod warunkiem opuszczenia go przez byłą żonę nie może być przesłanką utrzymania fikcji meldunkowej.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżący powtórzył zarzuty z odwołania dotyczące naruszenia: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 98 oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na ich podstawie, wskazując na brak prawidłowego zebrania materiału dowodowego i brak ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski przytoczył argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W pismach procesowych z 24 sierpnia 2018 r. i 9 kwietnia 2019 r. uczestnik postępowania – J. G. oświadczyła, że nieruchomość, której dotyczy wymeldowanie skarżącego została sprzedana i obecnie stanowi własność osób trzecich.

Podczas rozprawy przeprowadzonej 22 października 2019 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie do postępowania dowodu z płyty CD zawierającej 5 filmów dokumentujących próby dostania się i pobyt w mieszkaniu w [...] przy ul. [...]. Podnosił, że materiał został nagrany w okresie, w którym toczyło się postępowanie administracyjne i widoczny jest na nim sposób traktowania go przez byłą żonę, która to odmawiała wpuszczenia go do mieszkania oraz twierdziła, że dom w całości jest jej, chociaż miało to miejsce jeszcze przed zniesieniem współwłasności domu w 2018 r. Ponadto skarżący wniósł o jego przesłuchanie. Sąd postanowił odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego. Skarżący oświadczył, że podtrzymuje skargę i zarzuty w niej zawarte. Akcentował, że organ pierwszej instancji źle przeprowadził postępowanie dowodowe. Organy Prezydenta [...] wymuszały na nim sformułowania zawarte w oświadczeniu dotyczącym zamieszkiwania w lokalu w [...] bez uprzedzenia go o konsekwencjach użycia pewnych stwierdzeń. Przykładowo, jak wskazał, nie jest prawdziwe stwierdzenie o dobrowolnym i trwałym zamieszkiwaniu poza lokalem w [...]. Lokal w [...] zakupiono po części ze środków własnych skarżącego i po części ze środków rodziny, po to by mógł w nim zamieszkać na czas wykonywania pracy zawodowej w [...], w celu ułatwieniu dojazdu. Tym niemniej, przynajmniej raz w tygodniu przebywał przez kilka godzin w domu w [...]. Lokal w [...] służył też bliższym kontaktom z dwoma synami studiującymi na [...], którzy do domu w [...] przyjeżdżali w weekendy. Skarżący płacił wszystkie rachunki związane z utrzymaniem domu w [...]. Stan taki miał miejsce do daty rozwodu - 12 marca 2012 r. Później został zablokowany mu dostęp do domu, wymieniono zamki. Swój udział w budynku podarował bratu w 2015 lub 2016 r. Lokal został sprzedany przez byłą małżonkę wiosną 2018 r., po tej dacie nie podejmował próby wejścia do niego. Skarżący oświadczył, że zdaje sobie sprawę, że nigdy nie wróci już do tego domu, ale decyzję o wymeldowaniu albo podejmie sam albo musi wystąpić o to nowy właściciel, o ile zaskarżona decyzja zostanie uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu akceptując i podzielając argumentację organu odwoławczego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 z późn. zm.) zwanej nadal ustawą.

Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle tego przepisu, warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu jest uprzednie ustalenie przez organ, że osoba opuściła miejsce stałego pobytu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się.

W myśl art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na gruncie tej regulacji o pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu w sposób stały. Stąd, badając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga to, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego przy czym, przesłanka ta jest spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, o jakim mowa w art. 35 ustawy, nie oznacza bowiem jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu. Dla oceny zamiaru istotne jest jednak to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może bowiem nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (por. wyrok WSA w Opolu z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 5/19 i z 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 626/17 i powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnianiu są dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia w przedmiocie wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego czy fizycznego, to następcze, trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania działań prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, albowiem osoba ta w sensie obiektywnym nie zamieszkuje już pod wskazanym adresem, a zatem stan faktyczny w zakresie miejsca pobytu jest sprzeczny ze stanem ujawnionym w ewidencji ludności. Sam zamiar osoby opuszczającej lokal ma znaczenie, choć na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, nie zaś tylko samych oświadczeń zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Musi on wynikać z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy i jej uwarunkowań prawnych, takich jak koncentracja interesów życiowych w danym miejscu i obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskutecznie tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. Ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być bowiem oparte na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulega zmianie i być pojmowane jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Wystarczające jest, jeżeli okres ten jest dostatecznie długi, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 980/17 i powołane tam orzecznictwo oraz wyroki NSA z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 519/17, z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 863/17, z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17 i z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 531/17; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Inaczej mówiąc, przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności, do których należy przede wszystkim koncentracja interesów życiowych w innym miejscu. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy zatem rozumieć przeniesienie swojego centrum życiowego w inne miejsce. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może natomiast samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok NSA z 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2036/16; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok WSA w Opolu z 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 626/17 i powołane tam orzecznictwo; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić trzeba, że postępowanie o wymeldowanie ma na celu doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Utrzymywanie stanu zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby natomiast tzw. fikcję meldunkową, która jest sprzeczna z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w wystarczającym zakresie dla podjęcia rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...]. Na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który potwierdza zaistnienie materialnej przesłanki wymeldowania, tj. dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego, bez wymeldowania.

Z ustaleń organów wynika bezspornie, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny i nie przebywa w nim w sposób trwały od co najmniej 2010 r. Okoliczność ta wynika z ewidencji meldunkowej [...] oraz znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach J. G., która także we wniosku o wymeldowanie wskazała, że skarżący opuścił mieszkanie w maju 2010 r. Nie kwestionuje jej również sam skarżący, który w toku postępowania administracyjnego oświadczył (protokół przesłuchania z 24 maja 2017 r.), że w miejscu zameldowania na pobyt stały nie spędzał swobodnie czasu od 2014 r. Okoliczności powyższe potwierdził również w toku rozprawy oświadczając, że pod rozwodzie, który miał miejsce 12 marca 2012 r. zablokowano mu dostęp do domu wskutek wymiany zamków, a w mieszkaniu w [...] spotykał się z synami, którzy studiowali w [...].

W świetle powyższego zasadnie uznały organy, że czynności życiowe skarżącego nie koncentrowały się w dotychczasowym miejscu stałego pobytu, a skarżący opuścił to miejsce bez wymeldowania się.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że za kwestionowaniem trwałości opuszczenia lokalu nie może przemawiać pozostawienie przez skarżącego w spornym lokalu części swoich rzeczy osobistych. W świetle art. 35 ustawy, nie świadczy to bowiem o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie, nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania. Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym lokalu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r., II OSK 966/12; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący podejmował skuteczne środki prawne umożliwiające mu powrót do mieszkania wobec czego, brak jest podstaw do podważenia przesłanki wymeldowania z uwagi na brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego. W szczególności nie mógł mieć w sprawie istotnego znaczenia istniejący konflikt pomiędzy skarżącym, a jego byłą żoną oraz okoliczność wymiany przez nią zamków w drzwiach wejściowych.

W tej kwestii Sąd podziela ugruntowany pogląd orzecznictwa, że w sytuacji wystąpienia okoliczności utrudniających przebywanie w lokalu, czy wręcz uniemożliwiających dostęp do niego istotne jest, że przesłanka istnienia woli opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, jeśli osoba nie podejmuje formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania. Ochrona prawna, o którą skarżący powinien zabiegać, aby powstrzymać skutek wymeldowania z lokalu realizowana jest na drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 k.c. Brak ww. działania skarżącego należy natomiast traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez zobiektywizowania tej woli jest wystarczającą okolicznością do uznania, że doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu (por. wyrok NSA z 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2036/16 i powołane tam orzecznictwo). Stąd, sama deklaracja skarżącego w tym przedmiocie nie wyczerpuje znamion pobytu stałego. Za działanie umożliwiające powrót do lokalu nie mogło być uznane wytoczenie powództwa o podział majątku, skoro powództwo to wszczęte zostało z inicjatywy J. G., a nie skarżącego i dotyczyło prawa do nieruchomości, a nie prawa do jej posiadania. Przeciwko utrzymywaniu fikcji meldunkowej skarżącego w realiach niniejszej sprawy przemawia ponadto fakt, że sporna nieruchomość w chwili obecnej stanowi już własność osób trzecich, a skarżący – jak oświadczył podczas rozprawy sądowej, zdaje sobie sprawę, że nigdy nie wróci już do tego domu.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowych ustaleń co do zaistnienia wobec skarżącego przesłanki wymeldowania - w postaci opuszczenia miejsca pobytu stałego i prawidłowo zastosowały przepis art. 35 ustawy. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone w wystarczającym zakresie i doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy został przeanalizowany zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a ocena w tym zakresie nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Stosownie też do treści art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja zawiera wymagane uzasadnienie.

Oceniając działanie w zakresie odmowy zawieszenia postępowania Sąd również nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 97 i art. 98 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby zaistniała jakakolwiek z obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania, określonych w art. 97 § 1 k.p.a., w szczególności w postaci utraty przez skarżącego zdolności do czynności prawnych.

Zdaniem Sądu, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskutek niezapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut taki może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem, skarżący nie wykazał, aby w toku postępowania uniemożliwiono mu podjęcie konkretnej czynności mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W kwestii wniosku skarżącego o dopuszczenie przez Sąd dowodów z płyty CD oraz z jego przesłuchania wyjaśnić natomiast trzeba, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Co do zasady nie jest więc uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego i czynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, który miałby służyć merytorycznemu jej rozstrzyganiu. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził aby istniały jakiekolwiek wątpliwości mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wymagające przeprowadzenia dodatkowego dowodu z dokumentów. Stosownie zaś do art. 106 § 3 p.p.s.a. brak jest było podstaw prawnych do przeprowadzania przez Sąd dowodów wnioskowanych przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.