Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1073/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], którą organ działając na podstawie art. 24, 25 w zw. z art, 315 ust. 3 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 p-kt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt. "Kulowy zawór zwrotny', nr [...] zgłoszonego do ochrony w dniu [...] lutego 2015 r. przez [...] , na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2017 r. o odmowie udzielenia patentu na w/w wynalazek- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Kulowy zawór zwrotny". Postępowanie wszczęto na wniosek J. F. W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał, że zaprezentowane rozwiązanie jest oczywiste ponieważ istotne cechy zgłoszonego wynalazku występują w opisach wcześniej zgłoszonych rozwiązań.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. zgłaszający złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpatrując ponownie sprawę Urząd Patentowy zajął się zgłoszeniem w świetle art. 24 ustawy Pwp stawiając zarzut, że przedstawiony na rysunku kulowy zawór zwrotny opisany w zastrzeżeniu patentowym, swoim działaniem w swojej istocie jest częścią znanego stanu techniki udostępnionego do wiadomości powszechnej poprzez opublikowanie wielu opisów: CN1093136(A) - 05.10.1994 r.; CN2076995(U) - 15.05.1991 r.; CN2461981(Y} – 28.11.2001 r. i tym samym nie spełnia ustawowego wymogu nowości wymaganego od wynalazku art.24 ustawy Pwp informując zgłaszającego pismem z dnia [...].02.2019 r.

W szczególności Urząd wskazał, że w zaworach z cytowanej literatury patentowej cofająca się z kanalizacji ciecz (np. w wyniku zapchania się ujścia} powoduje podnoszenie się poziomu cieczy kanalizacyjnej w przewodach odprowadzających (ściekowych) i jednocześnie wraz z nim unoszenie kulistego elementu zamykającego lżejszego od cieczy (ścieków) z kanalizacji i dociskanie go siłą wyporu do uszczelki, uniemożliwiając "wybijanie" nieczystości. W normalnych warunkach (nieawaryjnych) element kulisty opada na dno komory, w której się znajduje i umożliwia normalne odprowadzanie ścieków. Element kulisty nie musi mieć jakichś specjalnych prowadnic, prowadnicą jest sam przewód kanalizacyjny czyli rura kanalizacyjna i nie ma znaczenia dla poprawnego działania kształt komory, w której znajduje się zamykający element kulisty. Tym samym istotne, zastrzegane cechy tak utworzonego zaworu są znane ze wskazanej literatury patentowej i nie spełniają wymogu nowości wymaganego od wynalazku zgodnie z art. 24 ustawy Pwp. Dodatkowo Urząd wyjaśnił, że zgodnie z art.25 ust. 1 Pwp wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Zgodnie z art. 25 ust. 2 Pwp przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Zdaniem organu patentowego zgłoszonego wynalazku nie można było uznać za nowy lecz za część stanu techniki ujawnionego we wskazanej literaturze patentowej, Nie jest ważne i nie ma znaczenia to, że jak twierdzi zgłaszający, nie korzystał przy opracowaniu swojego wynalazku z żadnych materiałów technicznych bo nie według tego kryterium udzielane są prawa wyłączne ale w oparciu o kryterium nowości, poziomu wynalazczego i nadawania się do przemysłowego stosowania (wymagania art. 24 ustawy Pwp). Przedstawiony zastrzeżeniem patentowym zgłoszony wynalazek nie jest nowy bo jest scharakteryzowany takimi samymi cechami jak wskazane i należące do stanu techniki rozwiązania i tym samym nie spełnia wymogu nowości i w konsekwencji nie można udzielić na niego patentu.

Organ podał ponadto, że zgłaszający nadesłał pismo z dnia 3 czerwca 2019 r. w którym informuje, że nie zgadza się z powiązaniem zgłoszonego wynalazku z przeciwstawionymi rozwiązaniami kulowych zaworów zwrotnych ujawnionych we wskazanych opisach, ponieważ zdaniem zgłaszającego są odmienne od zgłoszonego a ponieważ są z różnymi datami i z różnych krajów co wskazuje na udzielenie praw wyłącznych - więc nic nie stoi na przeszkodzie aby tak samo zostało udzielone prawo wyłączne w postaci patentu zgłaszającemu.

Ustosunkowując się do pisma zgłaszającego Urząd stwierdził, że nie może zgodzić się z twierdzeniem zgłaszającego, iż nie można powiązać zgłoszonego rozwiązania z przeciwstawnymi opisami: wskazane przez Urząd opisy zostały zaklasyfikowane do E03C1/28 - urządzenia zatrzymujące przykre zapachy a dalej E03C1/288-z zaworami zwrotnymi uniemożliwiającymi cofanie się ścieków.

Zarówno więc zgłoszone jak i przeciwstawione rozwiązania należą do tej samej dziedziny techniki - porównywanie ich ze sobą było więc, zdaniem organu, w pełni uzasadnione.

Zgłoszony kulowy zawór zwrotny należy do kategorii wytworu zdeterminowanego przestrzennie, który jest scharakteryzowany poprzez cechy techniczne dotyczące jego struktury konstrukcyjnej, przejawiającej się w usytuowaniu i połączeniach poszczególnych jego części i/lub podzespołów, tworzących łącznie zwartą całość, przestrzennie ukształtowaną, umożliwiającą realizację zamierzonego przeznaczenia wynalazku.

Zgodnie z art.63 ust.2 ustawy Pwp zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych.

Wymienione w zastrzeżeniu zgłoszenia i przedstawione na rysunku elementy konstrukcyjne zaworu oraz jego działanie jest co do istoty takie samo jak w zaworze z opisu CN2076995: tak samo jest element kulisty o ciężarze właściwym mniejszym od cieczy (jest to warunek konieczny do prawidłowego działania zaworu), który w przypadku cofania się ścieków, przemieszcza się wraz ze wzrostem poziomu cieczy od elementu dolnego do elementu górnego zamykając przelot górnego gniazda zaworu i uniemożliwiając "cofkę" ścieków. Przy normalnej (nieawaryjnej) pracy instalacji odwadniającej (ściekowej) element kulisty opada na dno komory zaworu umożliwiając swobodny odpływ nieczystości.

Tak samo przedstawia się sprawa z zaworem ujawnionym w opisie CN2461981 gdzie na fig.1-4 przedstawiona jest budowa i działanie analogicznego zaworu zwrotnego do ścieków. Kolejny opis CN1093136 przedstawia zawór pracujący na tej samej zasadzie zapobiegający cofaniu się ścieków jak również wydostawaniu się nieprzyjemnych zapachów (odoru) z kanalizacji.

Każdy z osobna wskazany przez Urząd opis został udostępniony do wiadomości powszechnej przed datą przedmiotowego zgłoszenia [...] i wszedł tym samym do stanu techniki.

Istota zgłoszonego rozwiązania zawarta w zastrzeżeniu patentowym jest tożsama z ujawnionymi we wskazanych opisach rozwiązaniami należącymi do stanu techniki (art. 25 ust.2 ustawy Pwp) - tym samym zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe, gdyż jest częścią znanego stanu techniki. Jako rozwiązanie nienowe, nie spełnia wymogu nowości wymaganego art. 24 ustawy Pwp i nie można na nie udzielić patentu.

Powyższa odmowna decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2020 r. stała się przedmiotem skargi J F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił decyzji, iż jest ona niezgodna z prawem. Wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie Urzędu Patentowego, aby wydał skarżącemu dokument patentowy.

Pełnomocnik z urzędu działający w imieniu skarżącego uzupełnił skargę pismem procesowym z dnia [...] września 2020 r.

W piśmie tym pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2017 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 24 i 25 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez błędną ich wykładnię oraz art. 26 Pwp poprzez jego niezastosowanie.

Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w błędnie ustalonym i nie w pełni wyjaśnionym stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanej decyzji wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przeprowadził postępowanie, którego przedmiotem było rozpoznanie wniosku strony dotyczącego zgłoszenia wynalazku pt. "Kulowy zawór zwrotny" nr [...].

Rozpatrując niniejszą sprawę Urząd Patentowy zasadnie uznał, że w świetle art. 24 ustawy Pwp stawiając zarzut, że przedstawiony na rysunku kulowy zawór zwrotny opisany w zastrzeżeniu patentowym, swoim działaniem w swojej istocie jest częścią znanego stanu techniki udostępnionego do wiadomości powszechnej poprzez opublikowanie wielu opisów: CN1093136(A) - 05.10.1994 r.; CN2076995(U) - 15.05.1991 r.; CN2461981(Y} – 28.11.2001 r. i tym samym nie spełnia ustawowego wymogu nowości wymaganego od wynalazku art.24 ustawy Pwp.

Sąd zauważa, iż Urząd wskazał, że w zaworach z cytowanej literatury patentowej cofająca się z kanalizacji ciecz (np. w wyniku zapchania się ujścia) powoduje podnoszenie się poziomu cieczy kanalizacyjnej w przewodach odprowadzających (ściekowych) i jednocześnie wraz z nim unoszenie kulistego elementu zamykającego lżejszego od cieczy (ścieków) z kanalizacji i dociskanie go siłą wyporu do uszczelki, uniemożliwiając "wybijanie" nieczystości. W normalnych warunkach (nieawaryjnych) element kulisty opada na dno komory, w której się znajduje i umożliwia normalne odprowadzanie ścieków. Element kulisty nie musi mieć jakichś specjalnych prowadnic, prowadnicą jest sam przewód kanalizacyjny czyli rura kanalizacyjna i nie ma znaczenia dla poprawnego działania kształt komory, w której znajduje się zamykający element kulisty.

Organ zasadnie zatem uznał, że istotne, zastrzegane cechy tak utworzonego zaworu są znane ze wskazanej literatury patentowej i nie spełniają wymogu nowości wymaganego od wynalazku zgodnie z art. 24 ustawy Pwp.

Dodatkowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Pwp wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Zgodnie z art. 25 ust. 2 Pwp przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Słusznie zatem organ patentowy stwierdził, że zgłoszonego wynalazku nie można było uznać za nowy lecz za część istniejącego stanu techniki ujawnionego we wskazanej literaturze patentowej. Nie ma przy tym znaczenia to, że jak twierdzi zgłaszający, nie korzystał przy opracowaniu swojego wynalazku z żadnych materiałów technicznych bo nie według tego kryterium udzielane są prawa wyłączne ale w oparciu o kryterium nowości, poziomu wynalazczego i nadawania się do przemysłowego stosowania (wymagania art. 24 ustawy Pwp). Przedstawiony zastrzeżeniem patentowym zgłoszony wynalazek nie jest nowy ponieważ jest scharakteryzowany takimi samymi cechami jak wskazane przez Urząd Patentowy i należące do stanu techniki rozwiązania i tym samym nie spełnia wymogu nowości i w konsekwencji nie można było udzielić patentu na taki wynalazek.

Zarówno zgłoszone przez skarżącego rozwiązanie jak i przeciwstawione rozwiązania należą do tej samej dziedziny techniki - porównywanie ich ze sobą w toku postępowania przed Urzędem Patentowym było więc w pełni uzasadnione.

Zgodnie z art.63 ust.2 ustawy Pwp zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych.

Wymienione w zastrzeżeniu zgłoszenia i przedstawione na rysunku elementy konstrukcyjne zaworu oraz jego działanie jest co do istoty takie samo jak w zaworze z opisu CN2076995: tak samo jest element kulisty o ciężarze właściwym mniejszym od cieczy (jest to warunek konieczny do prawidłowego działania zaworu), który w przypadku cofania się ścieków, przemieszcza się wraz ze wzrostem poziomu cieczy od elementu dolnego do elementu górnego zamykając przelot górnego gniazda zaworu i uniemożliwiając "cofkę" ścieków. Przy normalnej (nieawaryjnej) pracy instalacji odwadniającej (ściekowej) element kulisty opada na dno komory zaworu umożliwiając swobodny odpływ nieczystości. Tak samo przedstawia się sprawa z zaworem ujawnionym w opisie CN2461981 jak i z zawoerm opis CN1093136 - przedstawia zawór pracujący na tej samej zasadzie zapobiegający cofaniu się ścieków jak również wydostawaniu się nieprzyjemnych zapachów (odoru) z kanalizacji.

Sąd stwierdza, że każdy ze wskazanych przez organ opisów zaworów został udostępniony do wiadomości powszechnej przed datą przedmiotowego zgłoszenia [...] i wszedł tym samym do stanu techniki.

Istota zgłoszonego rozwiązania zawarta w zastrzeżeniu patentowym jest tożsama z ujawnionymi we wskazanych opisach rozwiązaniami należącymi do stanu techniki (art. 25 ust.2 ustawy Pwp) - tym samym zgłoszone rozwiązanie nie było nowe, gdyż było już częścią znanego stanu techniki. Jako rozwiązanie nienowe, nie spełniało wymogu nowości wymaganego art. 24 ustawy Pwp i nie można było udzielić na nie patentu.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych.

Urząd Patentowy w uzasadnieniu decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.