Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 967/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9n
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania zerowego podmiotu odbierającego odpady komunalne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. nałożył na "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przy ul. [...] (zwaną dalej w skrócie Spółką) karę pieniężną w wysokości 6.000,00 zł za przekazanie po terminie sprawozdania za I półrocze 2015 r., o którym mowa w art. 9n ust. 6 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 250 z późn. zm.) tj. półrocznego sprawozdania zerowego podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

W uzasadnieniu organ przytoczył odnoszące się do sprawozdań przepisy, a następnie wskazał, że Spółka [...] r. uzyskała wpis w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonym przez Prezydenta Miasta J.. Na podstawie wniosku Spółki wpis został wykreślony w dniu [...] r. a więc już w II półroczu 2015 r. W związku z powyższym w I półroczu 2015 r. Spółka mogła wykonywać działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy miasta J.. Tym samym spełniała ustawowe warunki zobowiązujące ją do złożenia sprawozdania bądź sprawozdania zerowego.

Jak wskazał dalej organ I instancji Spółka złożyła sprawozdanie zerowe dopiero 29 września 2015 r. (data nadania w placówce pocztowej Poczty Polskiej). W piśmie towarzyszącym wniosła o odstąpienie od nałożenia kary w związku ze złożeniem sprawozdania po terminie oraz poinformowała o złożeniu wniosku o wykreślenie z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych.

Uzasadniając nałożenie kary organ wskazał następnie, iż zgodnie z art. 9n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań i przekazywania ich wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczą. Natomiast stosownie do art. 9n ust. 6 ww. ustawy podmiot, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości przekazuje w tym samym terminie sprawozdanie zerowe. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 lutego 2015 r.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka, reprezentowana przez r. pr. K. S., zarzuciła naruszenie art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przez podmiot, który w danym półroczu nic odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - należy także rozumieć podmiot, który został wpisany w gminnym rejestrze działalności regulowanej, ale który nigdy faktycznie nie podjął ww. działalności. Spółka zarzuciła nadto naruszenie art. 2 Konstytucji RP, polegające na obciążeniu strony skutkami niejasności przepisów prawa i skutkami dowolnej wykładni przepisów.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ zrelacjonował stan faktyczny i prawny sprawy wskazując następnie, że dotyczący obowiązku składania sprawozdania zerowego ust. 6 został dodany do art. 9n ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 87). Nowelizacja ta weszła w życie w dniu 1 lutego 2015 r. Ustawa nowelizująca w omawianym zakresie nie zawiera przepisów przejściowych, za wyjątkiem zamieszczonego w niej art. 9 ust. 1, który jednak odnosi się wyłącznie do sprawozdania za 2014 r. Stwierdzić zatem należy, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest zobligowany do złożenia sprawozdania zerowego za odpowiednie okresy sprawozdawcze i fakt nieodbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy w danym okresie sprawozdawczym nie może - w świetle dokonanej przez ustawodawcę nowelizacji - stanowić usprawiedliwienia dla niezłożenia tego sprawozdania w terminie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka w I półroczu 2015 r. nie odbierała z terenu gminy J. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a także nie miała podpisanej umowy na odbiór odpadów komunalnych. Jednakże z mocy wyżej przywołanego art. 9n ust. 6 ustawy na Spółce spoczywał obowiązek przedłożenia Prezydentowi Miasta J. sprawozdania zerowego za I półrocze 2015 r. - w terminie do dnia 31 lipca 2015 r. W terminie Spółka jednakże sprawozdania zerowego nie złożyła, a uczyniła to dopiero w dniu 29 września 2015 r., a zatem uzasadnione stało się nałożenie kary w myśl art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy stanowiącym, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. W przedmiotowej sprawie opóźnienie w złożeniu sprawozdania wyniosło 60 dni, a zatem nałożona kara została wymierzona w prawidłowej wysokości.

Pismem z dnia 15 września 2017 r. Spółka reprezentowana przez r. pr. K. S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił, analogicznie jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, naruszenie art. 9n ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przez "podmiot, o którym mowa w ust. 1 (tj. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości), który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości" - należy rozumieć także podmiot, który został wpisany w gminnym rejestrze działalności regulowanej, ale który nigdy nie podjął ww. działalności. Zarzucił także naruszenie art. 2 Konstytucji RP polegające na obciążeniu strony skutkami niejasności przepisów prawa i skutkami dowolnej wykładni przepisów przez organy.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż jego zdaniem przepis art. 9n ust. 6 ustawy nosi się jedynie do podmiotu, który faktycznie odpady komunalne odbierał, lecz w danym półroczu stanowiącym okres sprawozdawczy z jakichś względów tej działalności regulowanej (tj. odbierania odpadów) nie prowadził. Nie można zatem stwierdzić, by samo dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9c ustawy, pozwalało na uznanie, iż podmiot ten jest podmiotem odbierającym odpady komunalne. Przepis art. 9n ust. 6 ustawy został wprowadzony z uwagi na narastające wątpliwości co do tego, czy podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej, który nie prowadzi tejże działalności, winien składać sprawozdania zerowe. Ustawodawca w ocenie pełnomocnika rozwiał te wątpliwości ograniczając krąg desygnatów ww. normy jedynie do podmiotów, które działalność regulowaną faktycznie prowadziły (odbierały odpady), ale z jakichś względów jej zaprzestały w danym okresie sprawozdawczym. W konsekwencji podmiot, który nigdy takiej działalności faktycznie nie prowadził nie podlega temu obowiązkowi. Pełnomocnik przywołał na poparcie swych twierdzeń wyrok tut. Sądu z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 396/1.

Wskazał nadto, iż zgodnie z Uchwałą Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt II OPS 1/15) w odniesieniu do tego typu opłat stosować należy wykładnię "in dubio pro cive", a nie ulega wątpliwości, że zawarte w art. 9n ust. 1 wyrażenie "podmiot odbierający odpady komunalne" nie jest tożsame z desygnatami wyrażenia: "podmiot zarejestrowany jako prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych". Podniósł nadto, iż obecne przepisy nie spełniają wymogów poprawnej legislacji, tj. są to przepisy niejasne, pozwalające na różnorodną ich interpretację.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona.

Wskazać w tym miejscu należy, że "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu [...] r. uzyskała wpis w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonym przez Prezydenta Miasta J. - wpis numer [...]. Wpis ten wykreślono na wniosek Spółki dopiero w dniu [...] r. a więc już w II półroczu 2015 r. W związku z powyższym w I półroczu 2015 r. Spółka mogła wykonywać działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy miasta J..

Jak wynika ze zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji sprawozdanie zerowe za pierwsze półrocze 2015 r. Spółka złożyła dopiero 29 września 2015 r. Nastąpiło to zatem 60 dni po ustawowym terminie, w którym sprawozdanie winno zostać złożone. W piśmie towarzyszącym wniosła o odstąpienie od nałożenia kary w związku ze złożeniem sprawozdania po terminie oraz poinformowała o złożeniu wniosku o wykreślenie z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych.

Fakty powyższe nie zostały zakwestionowane przez Spółkę, wynikają ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, uznać je zatem należy za bezsporne. Przedmiotem kontrowersji pomiędzy Spółką a orzekającymi w sprawie organami jest natomiast ocena czy przez "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości" - należy rozumieć także podmiot, który został wpisany w gminnym rejestrze działalności regulowanej, ale który nigdy de facto nie podjął ww. działalności regulowanej. Zdaniem bowiem pełnomocnika art. 9n takich podmiotów nie obejmuje podczas gdy obydwa orzekające w sprawie organy wskazują, że decydującym jest fakt wpisania do rejestru działalności regulowanej.

Sąd przychyla się w tej mierze do stanowiska organów, wbrew twierdzeniom skargi przepisy w obecnym brzmieniu jednoznacznie prawidłowości stanowiska organów bowiem dowodzą. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z przepisem art. 9n ust. 6 ww. ustawy podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który w danym półroczu odpadów tych nie odbierał, przekazuje właściwemu organowi, w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy – sprawozdanie zerowe. Przewidziany w art. 9n ust. 6 ustawy obowiązek składania sprawozdania zerowego wprowadzony został nowelizacją z 28 listopada 2014 r., przy czym według art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej sprawozdania za 2014 r. składało się zgodnie z dotychczasowymi przepisami, co oznacza, że sprawozdania za 2015 r. należało składać zgodnie z nowymi regułami.

W rezultacie w stanie prawnym obowiązującym od 1 lutego 2015 r. podmiot, o którym mowa w ust. 1 art. 9n ustawy z 1996 r. czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe jeżeli w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Z normy ustanowionej w ust. 1 art. 9n wynika, że adresatem obowiązku sporządzania sprawozdań półrocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie odpady odbiera. Stosownie do ust. 6 art. 9n okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a jedynie sprawia, iż składa on sprawozdanie "zerowe". Stanowisko takie uznać należy za utrwalone w obecnym orzecznictwie sądów administracyjnych – por. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2321/16. W uzasadnieniu wyroku NSA zaakcentował, że o ile w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lutego 2015 r. kwestia składania tzw. sprawozdań zerowych nie była jednolicie oceniana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r., II OSK 866/15), to po nowelizacji z 28 listopada 2014 r. obowiązek składania sprawozdania zerowego został w art. 9n ust. 6 ww. ustawy jednoznacznie określony podmiotowo i przedmiotowo. W obecnym stanie prawnym, jak podkreślił skład orzekający NSA, a tut. Sąd w całej rozciągłości tezę tę popiera, nie ulega więc wątpliwości, że każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ma obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierał. Takie rozwiązanie, jak wskazał NSA jest niezbędne dla realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta. NSA podkreślił także, że przepis art. 9x ust. 1 pkt 5 ww. ustawy stanowiący o karze pieniężnej odnosi się do przypadku, gdy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości przekazuje po terminie sprawozdanie, "o którym mowa w art. 9n". Z wyraźnego więc brzmienia powołanego unormowania wynika, że zastosowanie omawianej sankcji dotyczy nie tylko obowiązku składania sprawozdań przewidzianych w ust. 1 art. 9n, ale też sprawozdania zerowego, o którym mowa w ust. 6 art. 9n.

Skarżąca Spółka, jako podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej jako odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, obowiązana była zatem do sporządzenia i przekazania sprawozdania zerowego za I półrocze 2015 r., a niewypełnienie tego obowiązku w terminie skutkować musiało zastosowaniem kary pieniężnej przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Z tych względów całkowicie nieuprawnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 9n ust. 6 ww. ustawy. Skarżąca Spółka w 2015 r. była wpisana do rejestru gminnego, a więc mimo faktycznego nieodbierania odpadów w pierwszym półroczu tego roku, a także w okresie wcześniejszym, pozostawała podmiotem działającym jako przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, w rozumieniu art. 9n ust. 1 ww. ustawy.

Z przyczyn opisanych powyżej Sąd nie podziela także twierdzeń pełnomocnika, iż obecna regulacja jest niejasna, zezwalająca na rozmaite interpretacje. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż nowelizacja ustawy, która weszła w życie 1 lutego 2015 r. właśnie wątpliwości interpretacyjne co do treści art. 9n usunęła, a przywołany przez pełnomocnika wyrok tut. Sądu z 2014 r. wydany został przed nowelizacją, na podstawie stanu prawnego obowiązującego ówcześnie.

W konsekwencji, wobec faktu, iż Spółka złożyła przedmiotowe sprawozdanie dopiero po ustawowym terminie uzasadnionym było nałożenie kary w myśl art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy stanowiącym, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. W przedmiotowej sprawie opóźnienie w złożeniu sprawozdania wyniosło 60 dni, a zatem nałożona kara została wymierzona w prawidłowej wysokości. W efekcie organ I instancji poprawnie wymierzył Spółce karę, o której mowa, prawidłowo tym samym Kolegium zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Sąd nie stwierdził także naruszeń proceduralnych. W sprawie ustalono bowiem wszystkie konieczne dla rozpoznania sprawy okoliczności faktyczne, poprawnie odnosząc je do stanu prawnego. Wydane przez organy decyzje są należycie, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnione, zawierając zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369) orzekł jak w sentencji.