Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 90/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 grudnia 2014 r. znak [....] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej, jako część działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. w granicach parcel: l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] na rzecz E.M. , M.M. i K.M.

Orzekając w ten sposób organ I instancji wskazał, że nieruchomość - nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 4 sierpnia 1983 r. Rep. [....] (zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 12 listopada 1981 r. nr [....] , przewidującą budowę na terenie przedmiotowej nieruchomości bazy magazynowo-ekspedycyjnej wraz z biurami dla [....] ) - stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia. Niemniej jednak przeszkodą do zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców jest jej aktualny stan prawny. Jakkolwiek nieruchomość ta stanowi własność Gminy K. , to jednak pozostaje w użytkowaniu wieczystym spółki "[....] " spółka z o.o. z siedzibą w K. , co w konsekwencji uniemożliwia jej zwrot i prowadzi do wydania w tym zakresie decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Odwołanie od decyzji Starosty K. wniosła Gmina K. , reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. podnosząc, że błędnie Starosta K. przyjął, iż fakt niezabudowania nieruchomości przesądza o braku realizacji celu wywłaszczenia, szczególnie wobec przywołanych ustaleń tego organu, z których wynika, iż od początku część nieruchomości miała pozostać niezabudowana. Ponadto inwestycję stanowiącą cel przejęcia na rzecz Skarbu Państwa należy traktować całościowo, nie zaś – jak to uczynił Starosta K. - odnosząc się wyłącznie do obszaru objętego wnioskiem. W toku postępowania przed organem I instancji nie zbadano, czy obiekty powstałe poza obszarem objętym wnioskiem nie stanowią już o realizacji celu pn. baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] . W odwołaniu podkreślono, że w rejonie działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] , położonej przy ul. [....] w K. , znajdowała się od początku bieżącej dekady baza spółki [....] S.A.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [....] decyzją z dnia 23 listopada 2015 roku na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K.

Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda [....] stwierdził, że zaskarżona decyzja Starosty K. jest prawidłowa, w związku z czym należało utrzymać ją w mocy.

Przywołując treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") podkreślono, że w niniejszej sprawie istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Pierwszorzędne znaczenie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma ustalenie celu wywłaszczenia. Następuje to poprzez przywołanie odpowiednich zapisów w decyzji wywłaszczeniowej lub umowie sprzedaży, jednakże w sytuacji, gdy cel ten w dokumentach został określony bardzo ogólnie, koniecznym jest jego doprecyzowanie z uwzględnieniem dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie, powstałej przed odjęciem prawa własności poprzedniemu właścicielowi (lub współwłaścicielom) nieruchomości.

Będące przedmiotem postępowania części parcel l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] , odpowiadające obecnie części działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. , zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 4 sierpnia 1983 r. Rep. [....] . Zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 12 listopada 1981 r. nr [....] na terenie przedmiotowej nieruchomości przewidziano budowę inwestycji budowlanej w postaci bazy magazynowo-ekspedycyjnej wraz z biurami dla [....] (który to cel został wprost wskazany w umowie sprzedaży).

Analiza mapy sytuacyjno-wysokościowej zatytułowanej "[....] " z naniesionymi granicami nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wykazała, że nieruchomość ta w części południowo- wschodniej miała zostać zabudowana planowanym również na działkach sąsiednich do omawianej nieruchomości budynkiem magazynowym. Z kolei analiza pozyskanej

przez organ I instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. dokumentacji fotograficznej pozwala potwierdzić sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnioski organu I instancji, iż na terenie wywłaszczonych parcel l. kat. [....] . l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] odpowiadających obecnie m.in. stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania części działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. [....] nie podjęto żadnych działań mogących świadczyć o rozpoczęciu realizacji celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży jako baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] .

W kontekście powyższego za pozbawiony podstaw uznano zarzut odwołującej Gminy K. , zgodnie z którym organ l instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego swoje ustalenia w zakresie realizacji celu wywłaszczenia ograniczył jedynie do obszaru objętego wnioskiem o zwrot, pomijając zupełnie kwestię ustalenia, czy obiekty powstałe poza obszarem objętym wnioskiem nie stanowią już o realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości. Dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy liczy się stan realizacji celu wywłaszczenia na działce, której sprawa ta dotyczy, czyli części działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. w granicach parcel: l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] . Okoliczność zrealizowania bądź niezrealizowania poszczególnych obiektów planowanej infrastruktury na działkach sąsiednich może mieć znaczenie tylko w odniesieniu do tych ewentualnie toczących się postępowań administracyjnych, które działek tych dotyczą.

Jakkolwiek stanowiąca przedmiot postępowania część działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. w granicach parcel: l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] stanowiła tylko część większego obszaru, na którym miała zostać zrealizowana wskazana wprost w treści umowy sprzedaży inwestycja budowlana, to jednak wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczył konkretnie określonej ewidencyjnie działki i tylko w tym zakresie mogło być prowadzone przez organ I instancji postępowanie, zakończone wydaniem przez ten organ w dniu 22 grudnia 2014 r. decyzji administracyjnej. Badanie przez Starostę K. , czy na innych wywłaszczonych sąsiednich nieruchomościach został zrealizowany cel wywłaszczenia spowodowałoby, bowiem wyjście poza granice tej konkretnej sprawy. Nawet zaś jeśliby uznać, iż dokonanie ustaleń w powyższym zakresie byłoby uzasadnione, to już na podstawie tylko analizy dokumentacji fotograficznej z całą pewnością stwierdzić można, iż ani na stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości, ani też na działkach z nią sąsiadujących nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego, jako baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] , przedstawionego na pozyskanej do akt sprawy mapie sytuacyjno wysokościowej.

W ocenie organu odwoławczego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega bowiem na ustaleniu nierozerwalnego związku pomiędzy celem wywłaszczenia określonym w umowie sprzedaży a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości na ten właśnie cel. Realizacja celu wywłaszczenia musi się wiązać z zamierzonym, celowym działaniem właściwych organów dążących do spełnienia celów określonych w wywłaszczeniu. W tym kontekście nie można zgodzić się ze stanowiskiem Gminy K. przedstawionym w treści odwołania, iż: "iż błędnie Starosta K. przyjął, iż fakt niezabudowania nieruchomości przesądza o braku realizacji celu wywłaszczenia, szczególnie wobec przywołanych ustaleń tego organu, z których wynika, iż od początku część nieruchomości miała pozostać niezabudowana". Wobec stwierdzonego i udowodnionego przez organ I instancji braku realizacji celu wywłaszczenia jakim miała być baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] (nie tylko, jak to wynika z dokumentacji fotograficznej w południowo wschodniej części stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości, na której posadowiona miała być część budynku magazynowego, ale jak wskazano powyżej również na działkach z nią sąsiadujących), z całą pewnością stwierdzić można, iż pozostawienie części stanowiącej przedmiot postępowania działki bez zabudowy nie mogło stanowić realizacji celu związanego z realizacją głównego celu wywłaszczenia, jakim miała być baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....].

W związku z tym organ odwoławczy potwierdził zbędność nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. w granicach parcel: l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] , na cel jej wywłaszczenia.

Przeszkodą do zwrotu stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości jest jednak jej aktualny stan prawny. Jak bowiem prawidłowo ustalił organ I instancji aktem notarialnym z dnia [....] 1998 r. nr Rep. [....] ustanowiono na rzecz spółki pod firmą [....] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. prawo użytkowania wieczystego m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] poł. w obr. [....], jedn. ewid. [....] m. K. Następnie w dniu 29 grudnia 2011 r. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. [....] prawo użytkowania wieczystego przeniesione zostało na rzecz spółki pod firmą [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K.

Dalej wskazano na podjętą w składzie siedmiu sędziów uchwałę NSA z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt l OPS 3/14, w treści której stwierdzono: "Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy".

Mimo stwierdzenia zbędności nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, organ musi uwzględnić stan prawny nieruchomości aktualny w chwili orzekania, przy czym w ramach postępowania administracyjnego organ administracji publicznej nie dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na usunięcie kolizji, jaka zachodzi pomiędzy prawem jakie przysługuje aktualnemu użytkownikowi wieczystemu a uprawnieniami dawnego właściciela (choć w przedmiotowej sprawie organ I instancji wezwał wnioskodawców do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z powództwem dotyczącym stwierdzenia nieważności umów). Z uwagi zatem na fakt, iż nieruchomość oznaczona jako część działki nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. w granicach parcel: l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] oddana jest w użytkowanie wieczyste spółce [....] Sp. z o.o. brak jest obecnie możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Na decyzję Wojewody [....] z dnia 23.11.2015 r. nr [....] skargę wniosła Gmina Miejska K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie zasad postępowania tj. art. 7, art. 8 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż spowodowało utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji organu I instancji;

2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione ograniczenie analizy co do zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu wyłącznie odnośnie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] w granicach parcel l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] ;

3. naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Gmina Miejska K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy celem jej merytorycznego rozpatrzenia przez organ II instancji.

W uzasadnieniu skargi Gmina Miejska K. wskazała, że Starosta K. i Wojewoda [....] błędnie przyjęli, iż fakt niezabudowania nieruchomości przesądza o braku realizacji celu wywłaszczenia, szczególnie wobec ustaleń tego organu, z których wynika, iż od początku część nieruchomości miała pozostać niezabudowana. Ponadto podniosła, że inwestycję stanowiącą cel przejęcia na rzecz Skarbu Państwa należy traktować całościowo, nie zaś - jak to uczynił Starosta K. - odnosząc się wyłącznie do obszaru objętego wnioskiem. Zdaniem skarżącej, w toku postępowania przed organem I instancji nie zbadano, czy obiekty powstałe poza obszarem objętym wnioskiem nie stanowią już o realizacji celu pn. baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] . Skarżąca podkreśliła, iż w rejonie działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] , położonej przy ul. [....] w K. , znajdowała się do początku bieżącej dekady baza spółki [....] S.A. [....] posiadanej wiedzy obiekty [....] S.A. zostały wyburzone w roku 2014. W związku z powyższym poważny sprzeciw skarżącej wzbudziło powtarzane kilkukrotnie w treści decyzji Wojewody [....] stwierdzenie jakoby baza magazynowo-ekspedycyjna w ogóle nie powstała. Wątpliwości te są tym większe, że organ ten jednocześnie stwierdza, iż "tylko w tym zakresie [w zakresie wniosku] mogło być prowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające"'. Skarżąca zwróciła również uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r. o sygn. I OSK 1417/13 w zakresie różnic standardu prawnego obecnie i w przeszłości. Gmina Miejska K. wskazała, że odmienność standardów należy postrzegać zarówno na poziomie określania celu wywłaszczenia, jak również na poziomie realizacji planowanych inwestycji. Zdaniem skarżącej należało zauważyć, że sposób realizacji inwestycji, w tym urządzania terenów zielonych i innych obszarów wolnych od zabudowy istotnie odbiegał od współczesnego standardu. O ile bowiem, w ocenie skarżącej, dziś oczywistym jest niepozostawianie żadnych terenów w obszarze realizowanej inwestycji publicznej do późniejszego zagospodarowania w drodze choćby tzw. "czynu społecznego", to w okresie Polski Ludowej praktyki takie były czymś absolutnie normalnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] uznał ją za niezasadną i wniósł o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania [....] sp. z o.o. w K. w piśmie z dnia 23 marca 2016 r. wniósł o oddalenie skargi, względnie o jej uchylenie w części dotyczącej uzasadnienia.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a."

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji przesłanką zwrotu nieruchomości jej poprzedniemu właścicielowi albo jego następcom prawnym jest ustalenie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Pojęcie zbędności zostało zdefiniowane w art. 137 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy ją rozstrzygające ustaliły, że objęta postępowaniem nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, jednakże mimo to nie może zostać zwrócona z uwagi na jej obciążenie prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie w postaci odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest w istocie rozstrzygnięciem na korzyść jej obecnego właściciela, czyli Gminy Miejskiej K. Zdaniem Gminy odmowa zwrotu nieruchomości w niniejszej sprawie powinna jednak opierać się na ustaleniu, że przesłanki zwrotu (zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia) nie zostały w niniejszej sprawie spełnione, a nie wyłącznie na stwierdzeniu braku możliwości zwrotu z uwagi na aktualny stan prawny nieruchomości.

Kwestią sporną pomiędzy stroną skarżącą a organami administracji publicznej jest wyłącznie ocena przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W ocenie Sądu prawidłowo ustalono w postępowaniu administracyjnym, że celem wywłaszczenia była budowa bazy magazynowo-ekspedycyjnej wraz z biurami dla [....] i [....] . Tak też określono go w umowie sprzedaży nieruchomości z dnia 4 sierpnia 1983 r. Bardziej szczegółowe ustalenia organy prowadzące postępowanie oparły na dokumencie w postaci mapy sytuacyjno - wysokościowej "Baza RSW [....] ", według której na południowo - wschodniej części nieruchomości wywłaszczonej miał znajdować się fragment budynku, zaś pozostała część miała pozostać niezabudowana. Cała inwestycja miała obejmować budowę budynku "socjalno - ekspedycyjno - magazynowego" z drogą dojazdową, wartownią i osłoną śmietnikową.

Z kolei ustalenia dotyczące sposobu zagospodarowania nieruchomości poczyniono na podstawie zdjęć lotniczych z lat 1982 (przed wywłaszczeniem), 1993, 1998 i 2003. Na wszystkich tych zdjęciach przedmiotowa nieruchomość pozostaje niezabudowana, porośnięta trawą i drzewami. Taki też był jej stan w dacie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przeprowadzonej w dniu [....]2014 r.

W ocenie Sądu dowody te zostały prawidłowo zebrane i ocenione przez organy prowadzące postępowanie. Na ich podstawie ustalono, że nie rozpoczęto ani nie zakończono realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości. Zarzut nieuzasadnionego ograniczenia analizy co do zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu wyłącznie do części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] w granicach parcel l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] nie może odnieść skutku. Jak słusznie zauważył Wojewoda [....] badanie realizacji celu na innych nieruchomościach niż wskazane we wniosku o zwrot stanowiłoby wyjście poza granice sprawy. Ponadto ze zdjęć lotniczych wynika, że na terenie inwestycji, na cele której dokonano wywłaszczenia nie podejmowano jakichkolwiek działań związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Podważa to twierdzenia strony skarżącej jakoby w rejonie działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] , położonej przy ul. [....] w K. , znajdowała się do początku bieżącej dekady baza spółki [....] S.A., a obiekty [....] S.A. zostały wyburzone w roku 2014. Gmina Miejska K. nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, zatem wnioski wynikające z dowodów w postaci zdjęć lotniczych są jednoznaczne i nie zostały obalone, a ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym należy uznać za prawidłowe.

Należy w pełni zgodzić się z organami I i II instancji, że fakt niewybudowania budynku, którego budowa była celem wywłaszczenia tj. budynku magazynowo-ekspedycyjno - biurowego oznacza brak realizacji celu wywłaszczenia. Zarzut, że "nie zbadano, czy obiekty powstałe poza obszarem objętym wnioskiem nie stanowią już o realizacji celu pn. baza magazynowo-ekspedycyjna wraz z biurami dla [....] i [....] " nie może być uwzględniony dlatego, że zdjęcia lotnicze nie potwierdzają, by na działkach sąsiednich powstały jakiekolwiek obiekty budowlane.

Dokonując z urzędu kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie nieobjętym skargą Sąd uznał, że jest ona prawidłowa. Mimo spełnienia przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, nie mogła ona zostać zwrócona następcom prawnym poprzednich właścicieli z uwagi na jej obciążenie prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej. Prawo użytkowania wieczystego jest bardzo silnym prawem rzeczowym, mocno zbliżonym do prawa własności zarówno w zakresie uprawnień użytkownika wieczystego, jak i ochrony tego prawa. Może ono istnieć wyłącznie na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n. przeznaczenie nieruchomości wywłaszczonej na inny cel niż cel wywłaszczenia - a więc również oddanie w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej - wymaga zawiadomienia poprzedniego właściciela o takim zamiarze i o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z ust. 5 art. 136 u.g.n. w przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.

Powstaje pytanie co w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości wywłaszczonej odda ją w użytkowanie wieczyste z pominięciem procedury wynikającej z art. 136 ust. 1, 2 i 5 u.g.n. Uznaje się, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest możliwy dopóki nieruchomość ta jest obciążona prawem użytkowania wieczystego. Zachodzi więc konflikt pomiędzy prawem byłego właściciela do odzyskania nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu a prawem użytkownika wieczystego do korzystania z nieruchomości zgodnie z umową. Wobec istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 13 kwietnia 2015 r. uchwałę sygn. I OPS 3/14, w której przyznał pierwszeństwo prawom użytkownika wieczystego. Zgodnie z treścią uchwały jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Podzielając to stanowisko należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Niewątpliwie będąca przedmiotem postępowania nieruchomość jest obciążona prawem użytkowania wieczystego, przy czym prawo to nie zostało wpisane do księgi wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. - co odpowiadałoby hipotezie art. 229 u.g.n., przewidującego wygaśnięcie roszczenia o zwrot nieruchomości. Roszczenie to istnieje, istnieją również przesłanki do zwrotu nieruchomości wnioskodawcom, jednakże zwrot taki nie może nastąpić z uwagi na obciążenie nieruchomości prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej.

Biorąc powyższe pod uwagę należało dojść do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe. Bezzasadne okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości postępowania wyjaśniającego, naruszeń zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z tych względów skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.