Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1883/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 93 ust 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi T S na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. nr 89 poz. 414 aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.) nakazał M T wykonanie w terminie do 31 marca 2014 r. w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej.

Decyzja stała się ostateczna.

II.

Po rozpatrzeniu wniosku T S, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]maja 2020 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] lutego 2014 r.

Wyjaśnił, że w wyroku NSA z 12 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 667/17 wiążąco wskazano, że organy obowiązane były wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB. Wnioskodawczyni należało zatem przyznać status strony, bowiem posiada ona interes prawny w przedmiotowej sprawie.

W ocenie [...] WINB, PINB w [...] dopuścił się rażącego naruszenia prawa podczas wydawania decyzji. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w tym przypadku przejawia się w błędnym wdrożeniu tryb określony w art. 66 P.b. w stosunku do robót budowlanych wykonanych niezgodnie z warunkami technicznymi. Zgodnie z art. 66 P.b. organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku, gdy stwierdzi, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Przepis art. 66 P.b. stwarza organowi możliwość skutecznego zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnego z przepisami rozdziału szóstego prawa budowlanego, zwłaszcza z egzekwowaniem przestrzegania art. 61. Natomiast wykonanie robót budowlanych w związku z podłączeniem odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej winno być weryfikowane przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o art. 50 i 51 P.b. Przepis art. 51 ust. 7 ww. ustawy stanowi, iż przepisy art. 51 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. Wprawdzie przepisy art. 50 i 51 P.b. jak i przepis art. 66 tej ustawy, odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa jednakże pomiędzy nimi jest zasadnicza różnica. Polega ona m.in. na tym, że przepisy art. 50 i 51 P.b. odwołują się w sposób bezpośredni do procesu inwestycyjnego, zaś norma zawarta w art. 66 służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc nie na skutek dokonania inwestycji budowlanych lecz np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną. W orzecznictwie podkreśla się, że nie można na podstawie art. 66 nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż sytuacja taka odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy.

PINB naruszył ponadto art. 28 k.p.a. ponieważ nie przekazał przedmiotowej decyzji T S, która powinna być uznana za stronę postępowania.

Brak jest natomiast innych wad kwalifikowanych.

Organ wojewódzki wyjaśnił ponadto, że właściwym organem w sprawie sprawdzenia "czy projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o nr [...]zezwalający M T na przebudowę instalacji gazowej w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w związku ze zmianą użytkowania mieszkania jest zgodny z przepisami prawa" jest Wojewoda [...]jako organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji w stosunku do prezydenta miasta.

[...]WINB podkreślił także, że we właściwości organów nadzoru budowlanego nie leży badanie przenikania zapachów do sąsiednich lokali mieszkalnych. Przenikanie zapachów pomiędzy lokalami mieszkalnymi w budynku wielorodzinnym może być przedmiotem roszczenia na gruncie prawa cywilnego jako immisja (oddziaływanie) pomiędzy lokalami. Przenikanie nie może być jednakże przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego, gdyż organy nadzoru budowlanego badają zgodność obiektów budowlanych, w tym ich instalacji, z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami techniczno-budowlanymi.

III.

Po rozpatrzeniu odwołania T S od powyższej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak [...]uchylił w całości decyzję [...]WINB z [...]maja 2020 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] lutego 2014 r.

Z akt sprawy wynika, że M T przebudowała instalację gazową w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. [...], na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie ww. robót budowlanych.

W dniu [...] lutego 2014 r., w związku z "uciążliwościami związanymi z nawiewem zapachów do lokalu nr [...]", PINB przeprowadził kontrolę lokalu nr [...] podczas której ustalono, że instalację gazową wykonano zgodnie z projektem budowlanym, okap nad kuchenką gazową nie jest podłączony do wentylacji, zaś pokój dzienny z aneksem kuchennym posiada krótką wentylację.

Ponadto z protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów wentylacyjnych i spalinowych z [...]lutego 2014 r. wynika, że zarówno wentylacja mechaniczna w kuchni, łazience i ubikacji, jak i wentylator na dachu działa prawidłowo. Zalecono podłączenie w kuchni odciągu kuchennego do kratki dwudzielnej, a następnie zgłoszenie jego wykonania do administracji.

Sporną decyzją z [...] lutego 2014 r. PINB nakazał M T wykonanie podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...].

Jak dalej wskazał GINB, przepis art. 66 P.b. dotyczy skutków wynikających z użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po jego oddaniu do użytkowania. Zasadniczo nie dotyczy on legalności obiektu budowlanego z punktu widzenia jego zgodności z pozwoleniem na budowę. Tym samym wydanie nakazu na jego podstawie nie tyle ma na celu doprowadzenie instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem, co usunięcie zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

Zamieszczenie art. 66 P.b. w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w tym przepisie.

Przebudowana instalacja gazowa w lokalu mieszkalnym nr [...] została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a wentylacja działa prawidłowo. W celu zlikwidowania uciążliwości wynikających z użytkowania urządzeń w kuchni lokalu nr [...] zasadne jest podłączenie odciągu kuchennego. Powyższe potwierdza protokół okresowej kontroli przewodów wentylacyjnych i spalinowych w tym lokalu z 11 lutego 2014 r.

Zgodnie z § 93 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2065 ze zm.), w mieszkaniu wielopokojowym kuchnia może stanowić część pokoju przeznaczonego na pobyt dzienny, pod warunkiem zastosowania w tym pomieszczeniu wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej z podłączeniem do niej okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym, a także z zapewnieniem odprowadzenia powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym, usytuowanym nie więcej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu.

W przedmiotowej sprawie organ wojewódzki niesłusznie uznał, że zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 50-51 P.b., co następnie doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Zarówno art. 50 i art. 51 P.b., jak i art. 66 P.b. odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa. Różnica polega między innymi na tym, że art. 50 i art. 51 odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Z akt sprawy nie wynika, że dokonano istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Ponadto organ powiatowy prowadził postępowanie w sprawie nawiewu zapachów przenikających do sąsiedniego lokalu w związku z użytkowaniem lokalu a nie w sprawie robót budowlanych dotyczący przebudowy instalacji gazowej.

Skutki ekonomiczne i społeczne sytuacji skasowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia PINB z [...] lutego 2014 r. nie byłyby możliwe do zaakceptowania przez organy praworządnego państwa, gdyż polegałyby na uznaniu, że w przypadku nawiewu zapachów kuchennych do sąsiedniego mieszkania należy zastosować przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego, podczas gdy ustawodawca w art. 66 P.b. określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub użytkownikowi, w formie decyzji administracyjnej, doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego.

Decyzja organu powiatowego z [...] lutego 2014 r. nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Zasadne jest więc zdaniem GINB uchylenie decyzji [...] WINB i odmowa stwierdzenia nieważności decyzji PINB.

Organ wyjaśnił również, że konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Natomiast uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, czyli ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Oznacza to, że odwołanie się od fragmentów uzasadnienia nie przynosi skutków w postaci jego zmiany, gdyż nie mogą one samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym na zasadzie wyodrębnionych części decyzji. Dodatkowo Skarżąca sama wskazała, że "fragmenty te nie miały wpływu na unieważnienie decyzji nr [...]".

T S w istocie domaga się merytorycznej oceny postępowania zakończonego badaną decyzją, która prowadzić miałaby do podważenia prawidłowości nałożonego obowiązku. Jednakże w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego odmiennie kształtuje się kryterium oceny legalności badanego aktu, bowiem postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym istotnie różni się od postępowania zwyczajnego. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a więc powtórne ustalenie istnienia obowiązku lub przyznanie wnioskowanego uprawnienia stronie, lecz przeprowadzenie weryfikacji spornej decyzji wyłącznie pod kątem tego, czy akt ten jest dotknięty jedną z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. ciężkich wad kwalifikowanych. Ocena wystąpienia przesłanek nieważności powinna podlegać rozważeniu w świetle kodeksowej zasady trwałości aktu administracyjnego, do której nawiązuje art. 16 § 1 k.p.a.

W postępowaniu zakończonym niniejszą decyzją poddano ocenie decyzję PINB nakazującą podłączenia odciągu kuchennego, przyjmując, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa w postaci kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zasadnicze zarzuty stawiane spornej decyzji opierały się na wykazaniu, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy nadzoru budowlanego w sposób wadliwy, jak też doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Odnosząc się do pierwszej grupy zarzutów, organ podkreślił, że przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego oraz procesowego, niemniej postać rażącego naruszenie prawa procesowego ma charakter wyjątkowy, albowiem dotyczy przypadków, gdy organ albo nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo w sposób jednoznaczny (wbrew treści przepisu) przekroczył wiążące go zasady postępowania dowodowego. Powyższe wnioski odnoszące się do wyniku postępowania wyjaśniającego, które determinuje rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym, powinny mieć charakter bezsprzeczny. Taka forma naruszenia nie może być z tego względu odnoszona do oceny materiału dowodowego, która ma charakter interpretacyjny, skoro z zakresu przedmiotowego przesłanki rażącego naruszenia prawa należy wyłączyć te wszystkie sytuacje, gdy ustalenie istnienia wady decyzji nie jest możliwe przez proste zestawienie stanu faktycznego treści przepisu prawa procesowego.

Zarzuty stawiane zaskarżonej decyzji ze względu na swój charakter nie mogły doprowadzić do skutecznej (w rozumieniu przyjętym przez Skarżącą) weryfikacji decyzji nakazującej podłączenie okapu, albowiem realizacja założonego przez stronę celu wymagałaby przeprowadzenia przez organ nadzoru postępowania co do istoty. Jak zaś to zostało już zaznaczone, w postępowaniu nieważnościowym nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę poczynienie dodatkowych ustaleń faktycznych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę faktyczną decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

IV.

Skargę na powyższa decyzję wywiodła T S (dalej jako Skarżąca), zaskarżając ją w całości.

W skardze nie sformułowano zarzutów w klasycznym pojmowaniu konstrukcji skargi administracyjnej. Jednakże całość wniesionego środka pozwala na przyjęcie, że Skarżąca jest niezadowolona z decyzji GINB.

Wskazała, że w sprawie nie odniesiono się do wadliwej przebudowy mieszkania nr [...] przy ul. [...].

Zdaniem Skarżącej przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.

Skarżąca wskazała, ze przebudowane mieszkanie nr [...] w bardzo uciążliwy sposób zaczęło oddziaływać na jej lokal. W styczniu 2011 r. na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" podjęto czynności naprawcze. Przed naprawą nawiew bardziej ograniczał się do łazienki i okolic szybu wentylacyjnego. Po naprawie stał się bardziej mobilny, a więc bardziej groźny. Swoim zasięgiem zaczął obejmować wszystkie pomieszczenia mieszkania Skarżącej. Spółdzielnia dokonała uszczelnień watą szklaną w szybie wentylacyjnym i folią bąbelkową przy liczniku do pomiaru energii elektrycznej. Zabiegi te okazały się nieskuteczne a brak zgody Skarżącej na nawiew zapachów kuchennych zaczął skutkować nawiewem niezidentyfikowanych substancji szkodliwych dla zdrowia.

Z projektu budowlanego przebudowy instalacji gazowej wynika, że pomieszczenie kuchni posiada wentylację, która powstała prawdopodobnie w wyniku wykonania przebudowy. Ze zgromadzonych materiałów nie wynika czy pomieszczenie posiada dodatkowy otwór wywiewny zgodny z § 93 ust. 3 in fine rozporządzenia ws. warunków technicznych.

PINB nie przeprowadził wskazanych przez [...] WINB czynności kontrolnych. Pismem z [...] kwietnia 2014 r. poinformował Skarżącą, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r. kontroli stwierdzono, że okap nad kuchnią gazową nie jest podłączony do wentylacji. Pokój dzienny z aneksem kuchennym posiada kratkę wentylacyjną. Przebieg instalacji gazowej jest zgodny z zatwierdzonym projektem. Z protokołu nr [...] z [...]lutego 2014 r. z okresowej kontroli przewodów wentylacyjnych i spalinowych przeprowadzonej w mieszkaniu nr [...] wynikło zalecenie wykonania w kuchni podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej. Powyższe zalecenie stanowiło sentencję decyzji PINB z [...] lutego 2014 r.

Zalecenie podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej nie spełnia warunków określonych w § 93 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych w zakresie otworu wywiewnego.

Nieprawidłowość w lokalu nr [...] nie powstała na wskutek zużycia, czy innych nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku i nie może być zakwalifikowana do przepisów umieszczonych w rozdziale 6. Nieprawidłowość ta powstała w trakcie procesu budowlanego, polegającego na likwidacji pomieszczenia kuchennego i utworzeniu aneksu kuchennego w pokoju dziennym w mieszkaniu nr [...] na podstawie projektu budowlanego. Powinna być rozstrzygnięta na podstawie przepisów umieszczonych w rozdziale 5 P.b.

PINB nie wykonał obowiązku z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) tj. nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych i zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych oraz zasadami wiedzy technicznej.

Z akt sprawy wynika, że pomieszczenie kuchni posiada wentylację, która powstała prawdopodobnie w wyniku wykonania przebudowy. Ze zgromadzonych materiałów nie wynika czy pomieszczenie posiada dodatkowy otwór wywiewny zgodny z § 93 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Podłączenie odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej wskazuje, że nie posiada. Utworzona w pokoju wentylacja spowodowała grzyb w łazience Skarżącej, zaś robotnicy budowlani wynajęci do remontu łazienki, po odkręceniu mocowań suszarki wskazali silny pęd powietrza w zagrzybionej ścianie.

Wykonanie decyzji PINB z [...] lutego 2014 r. nie zlikwidowało oddziaływania na mieszkanie Skarżącej przebudowanego na niższym piętrze mieszkania nr [...]. O nieskuteczności podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej Strona informowała Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...], PINB i WINB.

Skarżąca wskazała również, że w ostatnim czasie "(...) nawiew na moje mieszkanie stał się jeszcze bardziej agresywny. Na przestrzeni ostatnich tygodni zasięg nawiewu obejmuje całe mieszkanie przez 24 godz. na dobę. Nawiewające w ciągu dnia substancje powodują niewyobrażalny ból głowy, bardzo silny suchy kaszel, drażnią górne drogi oddechowe co skutkuje silnym katarem znikającym po opuszczeniu mieszkania. Natomiast każdej nocy nawiewają substancje powodujące groźny dla życia obrzęk dróg oddechowych. Jeżeli udaje mi się spać 4-5 godz. w ciągu doby (często na balkonie) to dużo."

V.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że wyrokiem z 12 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 667/17 NSA przesądził, że organy orzekając poprzednio wadliwie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. Skoro bowiem wnosząca powołuje się na swój interes prawny, wskazując na okoliczności faktyczne powiązane z regulacją w przepisach prawa materialnego, nie ma podstaw do stosowania tego przepisu. Organy obowiązane były więc wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a w toku rozpoznania sprawy obowiązane były dokonać oceny interesu prawnego Skarżącej, a następnie oceny czy decyzja jest dotknięta ciężką, kwalifikowaną wadliwością uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.

Kwestia obowiązku wszczęcia postepowania nieważnościowego nie budzi zatem wątpliwości. Nie budzi w ocenie Sądu również wątpliwości to, że Skarżąca legitymuje się interesem prawnym umożliwiającym zainicjowanie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB i zbadania zasadności jej twierdzeń. Interes ten wywodzony jest przy tym z prawa własności lokalu położonego powyżej lokalu objętego decyzją PINB, niedozwolonych zdaniem Strony immisji zapachowych z lokalu nr [...], które mają swoje źródło w wadliwie wykonanej zdaniem Strony przebudowie lokalu (instalacji gazowej).

VII.

Uwzględniając charakter sprawy zainicjowanej przez Skarżącą na wstępie Sąd zauważa, że procedura stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny.

Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować i sanować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w jego toku decyzji, w tym dokonać odmiennej oceny okoliczności sprawy od tej jaką przeprowadzono pierwotnie. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego, "nowego poziomu wiedzy" w danej dziedzinie, czy też nowo ukształtowanego sposobu rozumienia określonej normy prawnej. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym - co do zasady - nowych dowodów, ani też nie czyni się nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne drobne ze swej istoty doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem i charakterem trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych w pierwotnym postępowaniu, które z uwagi na swoją niejednoznaczność mogą budzić wątpliwości wpływające na ocenę wady kwalifikowanej. Konkludując, w trybie nadzwyczajnym ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym i stanu prawnego obowiązującego w dacie pierwotnego orzekania.

Jak wskazano, w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od samego początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, że tylko wady doniosłe, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej (również postanowienia) z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Zauważyć w związku z tym trzeba, że przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazano na to również już w wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracający uwagę, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19, WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54).

Skarżąca we wniosku o unieważnienie decyzji PINB podkreśla, że jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można zatem mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje.

VIII.

W niniejszej sprawie Skarżąca kwestionuje, jako rażąco naruszającą prawo, decyzję PINB z [...] lutego 2014 r. nr [...]nakładającą na właścicielkę lokalu umiejscowionego poniżej jej lokalu obowiązek podłączenia odciągu kuchennego do kratki wentylacyjnej dwudzielnej. W ocenie strony decyzja ta jest źródłem uciążliwości zapachowych jakie przenikają ze spornego lokalu do jej mieszkania, uniemożliwiając prawidłowe korzystanie z niego.

Należy wskazać, że organ orzekał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.b. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: (2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo (...)

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W ocenie Sądu wskazany przepis nie został w niniejszej sprawie naruszony. Należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli PINB z [...] lutego 2014 r. wynika, że przebieg przebudowanej instalacji gazowej jest zgodny z projektem. Nadto organ stwierdza, że okap nad kuchenką gazową nie jest podłączony do wentylacji zaś Pokój dzienny z aneksem kuchennym posiada kratkę wentylacyjną.

Z powyższego wynika zatem, że roboty budowlane zostały wykonane w lokalu zgodnie z zatwierdzonym projektem. Z uwagi zatem na przedmiot sprawy (uciążliwości zapachowe i stwierdzoną prawidłowość wykonanych robót) organ powiatowy słusznie prowadził postępowanie w ramach procedury z art. 66 P.b. a nie 50-51. Uwzględniając przedmiot postepowania zainicjowanego przez Skarżącą a jednocześnie niewątpliwe ustalenie zgodności wykonanych robót z zatwierdzonym, projektem, obrana procedura jest zasadna. Sąd nie widzi zatem jakichkolwiek podstaw by przyjąć, że doszło na tym tle do jakiegokolwiek naruszenia prawa, tym bardziej więc do naruszenia rażącego.

Idąc dalej należy zauważyć, że z zatwierdzonego projektu budowlanego instalacji gazowej wynika (zob. schemat instalacji), że przewidziano w pomieszczeniu pokoju dziennego z aneksem kuchennym kratkę wentylacyjną połączoną z pionem wentylacyjnym w łazience lokalu nr [...]. Protokół kontroli potwierdza istnienie tej kratki, trudno więc mówić o rażącym naruszeniu § 93 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych (w brzmieniu z daty orzekania PINB). Przepis ten przewidywał, że w mieszkaniu wielopokojowym kuchnia może stanowić część pokoju przeznaczonego na pobyt dzienny, pod warunkiem zastosowania w tym pomieszczeniu wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej z podłączeniem do niej okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym, a także z zapewnieniem odprowadzenia powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym, usytuowanym nie więcej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu. Ratio legis wskazanego przepisu przewidującego obowiązek dodatkowego otworu wywiewnego nie więcej niż 15 cm od sufitu leży w potrzebie zapobiegania ewentualnemu gromadzeniu się gazu ziemnego w pomieszczeniu, który jako lżejszy od powietrza, w przypadku nieszczelności, rozprzestrzenia się w całym pomieszczeniu unosząc się ku górze, stąd konieczność umiejscowienia dodatkowego otworu wentylacyjnego.

Ze wspomnianego protokołu kontroli wynika, że w pomieszczeniu znajduje się kratka wentylacyjna zgodna z projektem budowlanym. Projekt przewiduje natomiast, że miała ona zostać umiejscowiona 15-20 cm pod płaszczyzną sufitu, przy czym dotyczy to górnej krawędzi rury odprowadzającej przebiegającej przez łazienkę. W pokoju dziennym z aneksem kratka wentylacyjna - zgodnie z projektem - umieszczona jest wyżej (por. przewidziane spadki rury).

Zestawiając to z ustaleniem organu, że okap nie jest podłączony do wentylacji i nakazem jego podłączenia do kratki dwudzielnej, a więc nie tej samej co wykonana w ramach realizacji projektu budowlanego, nie można uznać, że decyzja wydana w tym zakresie przez PINB rażąco narusza prawo. Z decyzji tej nie wynika, aby okap miał zostać podłączony do tej samej kratki. Przeczy temu wprost sentencja decyzji nakazująca podłączenie do kratki wentylacyjnej dwudzielnej, co wyklucza zbiorcze podłączenie do jednego przewodu wentylacyjnego. To natomiast, czy decyzja została prawidłowo wykonana przez jej adresata jest kwestią, która nie może podlegać badaniu w ramach procedury unieważnienia decyzji PINB o nakazie wykonania robót, a może być kontrolowane w ramach innych uprawnień organów nadzoru budowlanego.

W związku z powyższym nie ma podstaw by przyjąć, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo.

Sąd jednocześnie wskazuje, że rozważając sprawę hipotetycznie problem przenikania zapachów do lokalu Skarżącej, może mieć co najmniej kilka źródeł, zwłaszcza wynikających z technologii w jakiej został wykonany sporny budynek. Strona może zatem domagać się ustalenia, co w rzeczywistości powoduje przenikanie zapachów i żądać usunięcia tego źródła. Drogą do tego nie jest jednak żądanie unieważnienia decyzji nakazującej podłączenie okapu nad kuchenką, co jest jednym z elementów prawidłowej realizacji inwestycji w postaci przeniesienia instalacji gazowej w myśl § 93 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

W powyższej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.