Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2388/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 75 UST. 1 I 2, ART. 200 UST. 1 I 2, ART. 237 UST. 1PKT 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: ART 37 UST. 1-3
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.
article: ART. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. s. p. z/s w Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania [...]A. Spółka Partnerska z siedzibą w Z., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za nieterminowe złożenie Marszałkowi Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2014 r., tj. po dniu 15 marca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Marszałek Województwa [...] pismem z dnia [...] lutego 2016 r. przekazał organowi I instancji wykaz podmiotów, które nieterminowo przekazały zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2014 r. wraz z kserokopiami tych dokumentów i kopert, w których zostały one nadane. Na podstawie powyższych dokumentów organ I instancji ustalił, że strona zbiorcze zestawienie złożyła w dniu [...] kwietnia 2015 r. ( data stempla pocztowego), a więc po upływie terminu ustawowego upływającym w dniu 15 marca 2015 r. Z uwagi na to, że w 2015 roku dzień 15 marca 2015 r., przypadał na niedzielę - dzień wolny od pracy - termin ten upływał w dniu 16 marca 2015 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. [...] WIOŚ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia Marszałkowi Województwa [...]. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie pełnomocnika skarżącej, wskazał z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, która na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła dotychczas obowiązujący art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Niemniej jednak zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 11 września 2015 r. niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu dotychczasowym. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2010 r., nr 185 poz.1243 ze zm.) stanowi, że posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z ust. 3 art. 7 tej ustawy zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1 i 2, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Natomiast w myśl art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, sporządzania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, o której mowa w art. 252, sporządzają i składają je, za lata 2012 -2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. GIOŚ podkreślił, iż z przepisów art. 237 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach wynika jednoznacznie, że strona obowiązana była do złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, sposobów gospodarowania nimi oraz instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2014 rok w terminie do dnia 15 marca 2015 r,. ( przedłużony w 2015 roku do 16 marca). Strona powyższym przepisom uchybiła, składając przedmiotowy dokument Marszałkowi Województwa [...] ponad miesiąc po terminie, stwarzając tym samym podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W związku ze stwierdzonym naruszeniem organ I instancji zobligowany był z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 200 ust.1 w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. Organ odwoławczy ponadto podkreślił, iż art. 237 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. ma charakter jednoznaczny i nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary za naruszenie stwierdzone przez organ i instancji, także w sytuacji, gdy zbiorcze zestawienie za 2014 rok zostało przesłane bez jakiegokolwiek ponaglenia czy wezwania ze strony marszałka województwa. Odnosząc się do odwołania organ wyjaśnił, iż przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. nakłada na organ obowiązek wymierzenia kary w ściśle określonej przez ustawodawcę wysokości. Zatem organ nie działa w tym zakresie na zasadzie uznania, ponieważ administracyjna kara pieniężna jest obligatoryjna bez względu na przyczyny, okoliczności czy liczbę dni opóźnienia. Ustawodawca nie przewidział żadnych ustępstw od wymierzenia tejże kary ani miarkowania jej wysokości. Z tego względu nie jest możliwe pozytywne odniesienie się do wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Organ za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również art. 200 w zw. z art. 237 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Spółka Partnerska z siedzibą w Z., reprezentowana przez adwokata, zarzucając jej: 1. rażące naruszenie art. 7, 8, 11, 77, 36, 37 i art. 107 k.p.a. poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięci, brak wydania w terminie decyzji i niedopełnienie obowiązku informowania strony o przyczynie zwłoki w załatwieniu sprawy, sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z ustawą, w podstawie prawnej decyzji nie przytoczył art. 200 i 237 ustawy o odpadach, art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, art. 104 i 107 k.p.a., mających zastosowanie w sprawie; 2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 199, 200 i 237 ustawy o odpadach przez błędną ich wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jaki i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. 2013, poz. 21 ze zm., zwana dalej u.o.). Jak stanowi art. 75 ust. 1 u.o., że roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Zgodnie z art. 237 ust. 1 pkt 1 u.o. podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252 (ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach Dz.U.2010, nr 185, poz. 1243 j.t.) - sporządzają i składają je za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy o odpadach. Jak stanowi ww. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2. Zbiorcze zestawienie danych powinno zawierać następujące informacje: imię i nazwisko, adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby posiadacza odpadów. Z kolei art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach stanowi, iż zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. W przypadku nieterminowego wykonania ustawowego obowiązku sporządzenia i przekazania zbiorczego zestawienia danych posiadacz odpadów podlega karze administracyjnej w wysokości ustalonej na podstawie art. 200. Wedle art. 200 ust. 1 u.o. podmiot, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł. W myśl zaś ust. 2 art. 200 u.o. administracyjną karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów - w przypadku sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami. Z treści art. 237 ust. 1 pkt 1 u.o. oraz art. 37 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. wynika jednoznacznie, iż skarżąca Spółka obowiązana była do złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2014 r. w terminie do dnia 15 marca 2015 r. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy termin ten w 2015 roku ulegał przesunięciu na dzień 16 marca, z tego względu, że 15 marca przypadał na dzień wolny od pracy. Skarżąca uchybiła powyższym przepisom, bowiem zbiorcze zestawienie 2014 rok Marszałkowi Województwa [...], jak wynika z daty stempla pocztowego na kopercie zawierającej ten dokument, zostało złożone dopiero [...] kwietnia 2015 r. Oznacza to, że Spółka spóźniła się z wykonaniem ustawowego obowiązku o [...] dni, stwarzając tym samym podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W tych okolicznościach [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązany był z mocy prawa do wydania decyzji w trybie art. 200 ust. 1 w związku z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. Należy podkreślić, że niezłożenie rocznego sprawozdania o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu nimi marszałkowi województwa w terminie do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy jest deliktem administracyjnym sankcjonowanym karą pieniężną w wysokości 500 zł. Organ administracji publicznej nie może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, jak również nie może jej miarkować przy uwzględnieniu takich kryteriów jak okres uchybienia terminowi czy przyczyny uchybienia terminowi. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od wymierzenia tej kary, nadał jej charakter obligatoryjny określając jej wysokość wprost w ustawie.

W odniesieniu do skargi stwierdzić należy, że przedstawione w niej zrzuty nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Argumenty skarżącej, iż zbiorcze zestawienie zostało przesłane bez wcześniejszego ponaglenia czy wezwania, tak szybko jak dane o odpadach za 2014 rok zostały zgromadzone, zatem opóźnienie nie wynikło ze złej woli, czy też celowego uchylania się od ustawowego obowiązku nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Jak już wskazano, nałożenie kary administracyjnej ma charakter obligatoryjny w przypadku stwierdzenia, że podmiot nie dotrzymał ustawowego terminu do złożenia zbiorczego zestawienia o odpadach. Zauważyć należy, iż przepisy ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. nie nakładają na organ administracji publicznej obowiązku wezwania strony do terminowego złożenia sprawozdania. Obowiązku tego rodzaju nie można również wywieść z uregulowań ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ). Oznacza to, że na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek zapoznania się z przepisami regulującym zagadnienie gospodarowania odpadami i stosowania się do określonych w nich obowiązków, dotyczących prowadzonej przez niego działalności. W odniesieniu do zarzutu nieterminowego załatwiania sprawy, stwierdzić należy, iż wprawdzie organ dopuścił się naruszenia art. 35 i 36 k.p.a., jednakże skarżąca nie wykazała aby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle akt sprawy za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również zarzut naruszenia art. 104 i 107 k.p.a. Wbrew skardze zaskarżona decyzja została sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś wspomniane przepisy art. 200, 237 ustawy o odpadach i art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zostały powołane w jej uzasadnieniu, nie było zatem konieczne powołanie ich w podstawie prawnej. Na całość decyzji administracyjnej składają się bowiem sentencja i jej uzasadnienie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.