Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 552/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) po rozpatrzeniu łącznie odwołań z dnia [...] 2004r. i dnia [...] 2004r. uzupełnionych: pismem z dnia [...] 2004r.(wpływ do tut. Izby Skarbowej dnia [...] 2004r.) oraz pismem bez daty (wpływ do Izby Skarbowej dnia [...] 2004r.) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności T. D. jako osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące o [...] 2002r. do [...] 2003r. w łącznej kwocie [...] zł, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji nawiązano na wstępie do treści rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zarzutów odwołania a następnie przedstawiono ustalony stan faktyczny oraz argumentację prawną organu odwoławczego.

W tych zaś ramach wskazano, że "A" Sp. z o. o. w S. figurująca w rejestrze handlowym pod numerem [...], powołano aktem notarialnym z dnia [...] 1999r. - repertorium [...] nr [...] rozpoczęła działalność gospodarczą dnia [...] 2000r.Rzeczona Spółka nie zapłaciła deklarowanego podatku od towarów i usług za okres od [...] 2002r.do [...] 2003r.

Wobec bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do Spółki "A" postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe o przeniesienie odpowiedzialności za w/w zaległości na byłego członka zarządu T. D. a po przeprowadzeniu postępowania zaskarżoną decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o odpowiedzialności Pana T. D. w zakresie opisanych zaległości podatkowych "A" Sp. z o.o. w S.

Następnie nawiązano do treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej konstatując że warunkiem przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członków zarządu jest bezskuteczna egzekucja z majątku spółki.

Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej z odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

W tym kontekście nawiązano do ustaleń faktycznych wskazując, że poza wszelką wątpliwością pozostaje fakt, iż w okresie, którego dotyczą zaległości podatkowe - tj. za miesiące od [...] 2002r. do [...] 2003r. obowiązki członków zarządu pełnili: T. D. oraz J. S. T. D. uchwałą Rady Nadzorczej "A" Sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] 2001r., został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu z dniem [...] 2002r., a odwołany uchwałą Rady nr [...] z dnia [...] 2003r. z dniem [...] 2003r.

J. S.i był członkiem Zarządu od [...] 2000r. Z funkcji tej został odwołany z dniem [...] 2003r uchwałą Rady Nadzorczej "A" Sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] 2003r.

W tej sytuacji dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia istotną pozostaje kwestia bezskuteczności egzekucji oraz fakt, czy strona w prowadzonym przez Urząd Skarbowy postępowaniu wykazała istnienie przesłanek, które stanowiłyby podstawę do odstąpienia od orzekania o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej.

Kontynuując stwierdzono, że z akt sprawy wynika, iż wobec Spółki z o.o. "A" Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. od kilku lat prowadzi postępowanie egzekucyjne. W toku czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia rachunku bankowego i wierzytelności Spółki. Spółka nie posiada majątku nieruchomego ani środków trwałych, które umożliwiałyby przeprowadzenie egzekucji. Pomieszczenia i wyposażenia pomieszczeń użytkowane przez Spółkę są dzierżawione. W związku z powyższym egzekucja zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od [...]2002r do [...] 2003r. jest bezskuteczna.

Dalej nawiązano do treści art. 116 § l Ordynacji podatkowej zgodnie z którym członek Zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością gdy:

- wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe,

- wykaże, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy,

- wskaże mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Zdaniem organu odwoławczego omawiany przepis wyraźnie obarcza ciężarem udowodnienia jednej z wymienionych przesłanek tego członka, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności. Zatem to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów mogących ją uwolnić od odpowiedzialności.

W niniejszej sprawie strona nie wskazała majątku, który mógłby być przedmiotem skutecznej egzekucji. Gdy zaś chodzi o przyczyny nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o upadłość z dnia [...] 2001 roku, to organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący nie wykazał braku swej winy, skoro z akt wynika, że przez cały czas pozostawał we władzach Spółki.

Stąd argument skarżącego o niemożliwości uzupełnienia braków formalnych we wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...] 2001r. wydaje się być niewiarygodny.

Ponownie wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został w dniu [...] 2003r. (tj. dopiero po 2 latach od złożenia pierwszego wniosku w dniu [...] 2001r.) przez zarząd "A" Sp. z o.o. reprezentowany przez T. D. - Prezesa Zarządu i J. S. - Członka Zarządu. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział X Gospodarczy w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...]. Z jego uzasadnienia wynika, że majątek dłużnika można oszacować na kwotę [...] zł, w kasie i na rachunkach brak wolnych środków finansowych. Spółka nigdy nie posiadała własnego majątku. Jej działalność opierała się na majątku "B" S.A. w S. W związku z powyższym Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma realnych szans na zgromadzenie środków finansowych na prowadzenie postępowania ponieważ dłużnik nie prowadzi już działalności gospodarczej.

To orzeczenie Sądu poprzez stwierdzenie faktu braku majątku i środków finansowych oznacza również,- zdaniem organu odwoławczego- że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, a więc nie została spełniona przesłanka, o której mowa wart. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za w/w zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A" w S.

Zdaniem organu odwoławczego nie mają znaczenia ,argumenty skarżącego ,iż przedmiotowe zaległości w podatku od towarów i usług powstały w okresie od [...] 2002r. do [...] 2003r., tj. w okresie kiedy faktycznie decyzje i władzę nad Spółką sprawowała- "B" S.A. (właściciel), a J. D. i J. S. byli jedynie wykonawcami wymuszanych przez nich decyzji.

Ponadto zauważono, iż ustawodawca ściśle określił przypadki kiedy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności. Dlatego podnoszone przez stronę okoliczności m.in. otrzymania obietnic pomocy finansowej w wyjściu z zapaści czy zatrudnienia w procesie dokończenia inwestycji [...] "B" Sp. z o.o. z realizacją w okresie jej rozruchu i eksploatacji poprzez kompleksową obsługę serwisowo-remontową nie mogą być brane pod uwagę.

W łącznej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. D. i J. S. podtrzymali istotę zarzutów podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego, koncentrując się głównie na zarzucie niewykazania bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce "A" tudzież na wskazywaniu niemożności skutecznego złożenia wniosku o upadłość Spółki latem 2001r.Twierdzą skarżący ,iż nie jest prawdą, by nieprzerwanie pozostawali we władzach Spółki a tym samym mieli możność podejmowania skutecznych czynności procesowych. Wskazują też na to, że przez okres jednoosobowego zarządzania Spółką przez B. U. powstała strata w skumulowanym wyniku finansowym w wysokości ponad [...] zł. Uważają, że "właściwy czas" dla złożenia skutecznego wniosku o upadłość miał miejsce latem 2001r.Skoro wykazano, że złożony w tym czasie wniosek nie z winy skarżących nie mógł być skuteczny, brak podstaw do orzekania na podstawie art.116 §1 Ordynacji podatkowej. Niewyjaśnienie w sposób należyty tych okoliczności było następstwem uchybień proceduralnych(art.121,122,187§1 210 §4 Ordynacji podatkowe) które miały wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :skarga okazała się zasadna. Nie ulega wątpliwości, że zasadniczym przedmiotem sporu, jaki w rozpatrywanej sprawie zaistniał między stronami, jest odpowiedź na pytanie o to, czy istniały dostateczne podstawy prawne ku temu, by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A" skarżącego T. D. będącego członkiem jej zarządu. Skoro zaś tak, to odpowiedź na to pytanie wymagała ustalenia w toku postępowania podatkowego, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst pierwotny Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). To właśnie bowiem wspomniana regulacja prawna stanowiła - i nadal stanowi - podstawę przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe z podatnika na osoby trzecie.

Rozważając to zagadnienie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego wymienione wyżej przepisy znajdowały zastosowanie w ich brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr169, poz. 1387). a także po tej nowelizacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 tej ustawy, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie (co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2003 r.) stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z zaległościami które powstały przed i po tej dacie. Istota regulacji prawnych mających w sprawie zastosowanie nie różniła się zasadniczo.

Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przewidywał przed 1 stycznia 2003r. że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z art. 116 § 2 Ordynacji wynikało natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Treść przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że określała ona zarówno przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członków zarządu różnego rodzaju spółek za zaległości podatkowe tych ostatnich, jak i przesłanki negatywne, wyłączające taką odpowiedzialność.

Wśród tych pierwszych wymienić należy powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki.

Ustalenie organów podatkowych ,że pierwsza z tych przesłanek została w rozpatrywanej sprawie spełniona, nie jest przedmiotem sporu na etapie postępowania sądowego. Sporne jest spełnienie drugiej z nich ,lecz istotne rozważania dotyczyć będą głownie wystąpienia przesłanek negatywnych wskazanych w 116 § 1 Ordynacji podatkowej, ściślej zaś tej, która dotyczy braku zawinienia w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Odpowiedzieć należy zatem na pytanie, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że w okresie kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki zaistniała sytuacja uzasadniająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości a także, czy ewentualne niewystąpienie z takim wnioskiem nastąpiło z jego winy czy bez winy.

Rozważania w tej materii należy rozpocząć od ustalenia co w istocie rzeczy oznacza użyta w art.116§1 Ordynacji podatkowej formuła "we właściwym czasie". Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, jakie okoliczności winny być brane pod uwagę jako przesądzające o spełnieniu bądź niespełnieniu tej przesłanki. W tym kontekście już na wstępie stwierdzić wypada, że opierając się wyłącznie na treści powołanego przepisu nie daje się udzielić odpowiedzi na pytanie, co oznacza użyty w nim zwrot "we właściwym czasie". W szczególności z przepisu tego nie wynika, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie, czy wniosek o upadłość skierowany został do sądu w odpowiedniej chwili. Wyraźnej odpowiedzi w tym przedmiocie nie udzielał również - i nadal nie udziela - żaden inny przepis prawa, mimo, że analogiczny zwrot użyty został zarówno w treści art. 298 § 2 uchylonego już rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.), jak i w treści art. 299 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.).

W orzecznictwie powstałym przede wszystkim na tle art. 298 Kodeksu handlowego, stosunkowo często wyrażany był pogląd, iż oceny, czy upadłość zgłoszono we właściwym czasie należy dokonywać przede wszystkim z uwzględnieniem treści art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. Nr 93, poz. 834 ze zm.). Nie brak jednak również poglądów częściowo odmiennych, opowiadających się za nieco innym kierunkiem interpretacji i akcentujących, że do wykładni art. 298 k.h. nie należy mechanicznie przenosić sformułowania art. 5 § 2 Prawa upadłościowego, lecz uwzględniając konkretne okoliczności sprawy - ustalać "właściwy czas" do zgłoszenia wniosku, jak również oceniać przesłanki wymienione w art. 5 § 1 i 2 (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 2000 r. sygn. akt V CKN 109/00, LEX nr 52742). Podkreśla się też, że przy określeniu in concreto czasu "właściwego", musi być uwzględniana funkcja przepisu art. 298 k.h., która jest zarazem funkcją postępowania upadłościowego, a która polega na ochronie interesów wierzycieli w szczególności w sytuacji, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie wszystkich zaspokoić w całości. Nie powinien być zatem uznany za "właściwy" czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11października 2000 r., sygn. akt III CKN 252/00, LEX nr 51887por.także W.Kubala: Ochrona prawa wierzycieli na podstawie art. 298 kodeksu handlowego, Prawo Spółek 1998, nr 11, s. 2 i n. oraz J. Woźnicki: Kilka uwag na temat odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na tle art. 298 kodeksu handlowego, Palestra 2000, nr 5-6, s. 25 )

Odnosząc te uwagi do wyników postępowania podatkowego, w szczególności zaś do zebranego materiału dowodowego wskazać trzeba, że w toku postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki organy podatkowe dokonały analizy sytuacji finansowej Spółki jedynie w odniesieniu do okresu w którym został złożony ponowny wniosek o ogłoszenie upadłości" a mianowicie w [...] 2003r.

Tymczasem, z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że pierwszy wniosek w tym przedmiocie został złożony przez Zarząd Spółki "A" już w dniu [...] 2001 roku.

Tym większego zatem znaczenia nabiera okoliczność, iż w istocie brak w sprawie jednoznacznego ustalenia, kiedy Spółka "A" trwale zaprzestała płacenia długów lub też kiedy jej zobowiązania przekroczyły wartość posiadanego przez nią majątku.

Jeśli trafne jest zawarte w skardze twierdzenie, że wyłącznie właściwym czasem dla złożenia wniosku o upadłość, był czas składania pierwotnego wniosku, a twierdzenia tego w toku postępowania podatkowego nie podważono, to rozstrzygające dla wyniku sprawy ustalenia musiały dotyczyć okoliczności które stały się przyczyną tego, że wniosek ten nie wywarł skutków prawnych.

Rozważenia wymaga też na kim ciążył obowiązek "wykazania" tego stanu rzeczy. Wykładnia językowa art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej mogłaby prowadzić do wniosku, że wyłącznie zobowiązanym był w tym zakresie członek zarządu spółki zamierzający w ten sposób uniknąć odpowiedzialności za te zaległości podatkowe. Jest bowiem poza sporem, że to na nim ciążył obowiązek wykazania istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wyłączenia jego odpowiedzialności. Takie stanowisko zaprezentowały w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe.

Wniosek taki byłby jednak nieuzasadniony. Dokonując bowiem wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można tego czynić w oderwaniu od treści licznych dalszych jej przepisów, zwłaszcza tych, które kreują podstawowe zasady postępowania podatkowego. Spostrzeżenie to dotyczy w szczególności reguł określonych art. 122 i 187 § 1 Ordynacji, brak bowiem dostatecznych argumentów na rzecz tezy, że w sytuacji uregulowanej w art. 116 § 1 Ordynacji przestają one obowiązywać. Skoro więc tak - to rozważając granice obowiązku wynikającego z tych przepisów - przyjąć trzeba, że zostaje on spełniony wyłącznie wtedy, gdy organy podatkowe w sposób przekonujący wykażą, iż z jednej strony wyczerpały wszelkie możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, mających znaczenie dla ustalenia prawnopodatkowego stanu faktycznego, z drugiej zaś, że podatnik swoją pasywną postawą uniemożliwił poszukiwanie i ustalenie ewentualnych dalszych okoliczności mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie. Jeśli natomiast wspomniane okoliczności nie zostaną w sprawie wykazane, wówczas nie można uznać, że doszło do zrealizowania obowiązku określonego w art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności ma to miejsce w przypadku, gdy podatnik oferuje organom dowody, które - ze względu na ich niekompletność, czy też inne mankamenty, co prawda same w sobie nie mają charakteru przesądzającego, jednak wskazują na okoliczności mogące mieć znaczenie dla sprawy. W takim stanie rzeczy bowiem obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie inicjatywy strony i aktywne poszukiwanie dowodów, które albo potwierdzą, albo też wykluczą prezentowane przez nią stanowisko. Zaniechanie takiej inicjatywy, zwłaszcza poprzez odmowę sięgnięcia do proponowanych przez stronę środków dowodowych, oznacza działanie w sposób naruszający dyspozycję art. 122 i 187 § 1Ordynacji podatkowej, i to na ogół w taki sposób, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt I S.A./Ka 902/03). Podzielić zatem wypada pogląd, że gromadzenie materiału dowodowego musi także w przypadku rozpatrywania kwestii odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 Ordynacji podatkowej, nastąpić z inicjatywy i poprzez czynności organu administracji, zwłaszcza w sytuacji, gdy członek zarządu przedstawia niepełny materiał dowodowy (por. A. Mariański: glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11lutego 2003 r I SA/Łd. 1006/01, OSP 2004, nr 5 poz. 69).

W dalszej zatem kolejności odnieść się należy do ustaleń faktycznych poczynionych w interesującej kwestii w toku postępowania podatkowego.

Otóż, jak wynika z akt sprawy pomimo zawartych porozumień oddłużeniowych z dłużnikami, (m.in. z "B" S.A., "C" Sp. z o.o. "D" Sp. z o.o.) Spółka "A" nie odzyskała całości należności. Według skarżącego T. D. skuteczność odzyskiwania należności Spółki była niezadawalająca, w związku z tym Zarząd Spółki ( J. W. -Prezes Zarządu, T. D. - Członek Zarządu, J. S.) złożył w dniu [...] 2001r. w Sądzie Rejonowym Wydział X Gospodarczy w K. wniosek o ogłoszenie upadłości. W uzasadnieniu wnioskodawcy podali, że strata finansowa za [...] półrocze 2001r. przekroczyła czterokrotnie kapitał zakładowy i wynosiła [...] zł (kapitał zakładowy [...] zł). Zobowiązania wobec "E" na dzień [...] 2001r. stanowiły kwotę [...] zł, natomiast nieuregulowane wierzytelności dłużników Spółki wynosiły [...] zł to jednak - zdaniem wnioskodawcy nie stwarza to perspektywy dla Spółki, gdyż ci dłużnicy stoją przed bankructwem. Stwierdzono również, iż poza kapitałem zakładowym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku.

Sąd Rejonowy Wydział X Gospodarczy w K. zarządzeniem z dnia [...] 2001r. sygn. [...] zwrócił wnioskodawcy wniosek z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie.

Pismem z dnia [...] 2001r. J. W. , T. D. i J. S. i (potwierdzenie nadania pocztą z dnia [...] 2001r.) poinformowali Sąd, iż jako byli członkowie Zarządu "A" Sp. z o.o. odwołani ze swoich stanowisk jednocześnie zwolnieni od świadczenia pracy, nie byli w stanie nie mając dostępu do dokumentacji, ani uprawnień w tym zakresie usunąć wskazane w wezwaniu braki wniosku.

Na tle tych faktów skarżący wskazywał, iż usunięcie braków formalnych we wniosku z dnia [...] 2001r. zostało uniemożliwione przez właściciela Spółki- "B" S.A. Uchwałą nr [...] Rady Nadzorczej "A"" Sp. z o.o. odwołano go z dniem [...] 2001r. z funkcji członka Zarządu. Natomiast do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu oddelegowano z dniem. [...] 2001r. P. B. U. (uchwały Rady Nadzorczej "A" Sp. z 0.0. - nr [...] z dnia [...] 2001r. i Nr [...]z dnia [...] 2001r.), a J. S. odsunięto od podejmowania jakichkolwiek decyzji.

Z zebranych materiałów w przedmiotowej sprawie wynika, że pismem z dnia [...] 2001r. rozwiązano ze skarżącym T. D. umowę o pracę zawartą w dniu [...] 2000r. z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął [...] 2001r. Powodem zwolnienia jak podano w piśmie było odwołanie z funkcji członka Zarządu. Natomiast z protokołu nr [...] z posiedzenia Rady Nadzorczej "A" Sp. z o.o. z dnia [...] 2001r. wynika, iż podjęto uchwałę w sprawie: cofnięcia oddelegowanego ze stanowiska Prezesa Zarządu P. B. U., powierzenia obowiązków Prezesa Zarządu Panu T. D., zobowiązania Pana B. U. do współpracy z Zarządem Spółki.

Od dnia [...] 2001r. do [...] 2001r. Pan T. D. pełnił obowiązki Prezesa Zarządu Spółki (uchwała nr [...]), a od [...] 2002r. do [...] 2003r. funkcję prezesa zarządu (uchwała nr [...] Rady Nadzorczej "A" Sp. z o.o. dnia [...] 2001r.).

Skarżący twierdzi, że wskazane okoliczności uzasadniają tezę, iż z przyczyn przez niego niezawinionych, leżących ewidentnie po stronie właściciela Spółki "A" pozbawiono jego oraz cały ówczesny zarząd możliwości podejmowania takich czynności procesowych związanych z wnioskiem o upadłość Spółki (uzupełnienie w terminie braków formalnych wniosku)które pozwoliłyby nadać wnioskowi bieg. Organ odwoławczy zamiast podjąć czynności dowodowe zmierzające do wnikliwego zbadania tych okoliczności ograniczył się do stwierdzenia nasuwającego istotne wątpliwości, a mianowicie,..."strona cały czas była w zarządzie firmy..."Tym też stwierdzeniem uzasadnia organ odwoławczy swą tezę o niewiarygodności argumentu skarżącego o niemożności uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Musi być oczywiste, że bez wszechstronnej analizy faktów jakie nastąpiły po złożeniu wniosku o upadłość Spółki "A" w [...] 2001 r. aż do momentu zwrócenia tego wniosku przez Sąd wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych w terminie ,nie jest możliwe dokonanie oceny czy wystąpiła w sprawie negatywna przesłanka orzekania o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki "A". Nieustalenie też momentu w którym Spółka "A" trwale zaprzestała płacenia długów lub też kiedy jej zobowiązania przekroczyły wartość posiadanego przez nią majątku nie pozwalają na ocenę, czy trafne jest stanowisko skarżącego, że prawnie skuteczny wniosek o upadłość mógł zostać złożony tylko w czasie ,gdy składano pierwotny wniosek w tym przedmiocie, czyli latem 2001 r .a tym samym każdy wniosek późniejszy był z istoty wnioskiem spóźnionym.

Z akt sprawy nie wynika w szczególności, kiedy doręczono Spółce wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o upadłość, a tym samym ,czy skarżący miał w tym czasie możliwość działania, jeśli zważyć przedstawione wyżej fakty. Celowe było zatem znaczne wzbogacenie materiału dowodowego poprzez przesłuchanie osób posiadających informacje o sytuacji istniejącej w tym czasie w Spółce "A". w tym B. U. oddelegowanego do pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu.

Niezależnie od dotychczasowych spostrzeżeń dotyczących kwestii dowodowych zauważyć trzeba inną istotną okoliczność mającą bez wątpienia również znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uszła ona uwadze organów podatkowych orzekających w sprawie, które zupełnie pominęły kwestię wynikająca z faktu, że art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przewidywał (i nadal przewiduje) solidarną odpowiedzialność członków zarządu spółki. Skoro zaś tak, to nie ulega wątpliwości, że w toczącym się postępowaniu powinni brać udział wszyscy członkowie zarządu, albowiem w świetle art. 133 Ordynacji podatkowej jest poza sporem, że dotyczyło ono ich interesu prawnego. Zgodzić należy się również z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 marca 2004 r. (sygn. art. III S.A. 2889/02, opubl. Monitor Podatkowy 2004, nr 6, s. 46), że w orzeczeniu o odpowiedzialności jednego z dwóch członków zarządu należało zaznaczyć, że jest to odpowiedzialność solidarna (art. 116 § 1), akceptując zarazem stanowisko, że tego rodzaju uchybienie stanowi wystarczającą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi bowiem wątpliwości, że w przypadkach odpowiedzialności solidarnej stronami postępowania są wszystkie podmioty, które taką odpowiedzialność ponoszą. Również zatem w tym zakresie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, której to konstatacji nie zmienia fakt, że skarżący nie podnosił zarzutów we wskazanym wyżej zakresie. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 152 i art. 200 przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.