Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 903/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.6.
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2008 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 312 (trzysta dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego działając na podstawie:

- art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856),

- art.13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.),

po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2008 r. odwołania Pana Z. D. od decyzji Burmistrza z dnia 8 kwietnia 2008 r. Nr [...] ustalającej Państwu Z. i E. D. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2008 r. w kwocie 7.791,00 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan sprawy:

Pismem z dnia 30.01.2008 r. Pan Z. D. poinformował Burmistrza, iż w związku z ograniczeniem dotychczas prowadzonej produkcji spowodowanej ekspansją produktów azjatyckich jest zmuszony do zmniejszenia powierzchni użytkowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zadeklarował, że przedmiotową działalność realizować będzie na powierzchni użytkowej 42 m2.

Poinformował także, iż na podstawie decyzji Burmistrza z dnia 24.12.2007 r. ulega zmianie sposób użytkowania budynku położonego na działce Nr 764 obręb [...] z usługowego na mieszkalny.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania na rok 2008 i wezwał podatnika do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Powyższa informacja została złożona 19 lutego 2008 r. Oprócz podania wartości budowli w kwocie 150.000 zł (część E.3) oraz powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 42 m2 (E2 ) podatnik w pozostałych pozycjach wpisał "bez zmian". Następna informacja w sprawie podatku od nieruchomości została złożona przy piśmie z dnia 05.03.2008 r. Podatnik podał w niej powierzchnię gruntów związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą w wysokości 1079 m2 oraz powierzchnię budynków związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą w wys. 42 m2. Natomiast w części D informacji poinformował cyt. "pozostałe nieruchomości i budowle bez zmian. Dane jak dotychczas zawarte w bazie ewidencji podatkowej nieruchomości Urzędu Miasta i Gminy". Powyższa informacja została potwierdzona w piśmie podatnika z dnia 05.03.2008 r. będącego odpowiedzią na wezwanie organu podatkowego z dnia 22.02.2008 r.

W konsekwencji powyższego, decyzją z dnia 8 kwietnia 2008 r. organ podatkowy ustalił Państwu Z. i E. D. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 7.791,00 zł. Podstawę opodatkowania stanowiły:

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 183,77 m2,

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1349 m2,

- budynek mieszkalny o pow. 105 m2,

- grunty pozostałe o pow. 1220 m2,

- budowle o wartości 150 000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Pan Z. D. wnosząc o jej uchylenie stwierdza, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa RP, niezgodnie ze stanem faktycznym oraz niezachowaniem procedury zapoznania w zakresie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem podatnika, Urząd winien z należytą starannością zapoznać się ze sprawą i w ramach prawa podjąć decyzję satysfakcjonującą strony, a nie pozbawiać obywatela możliwości skorzystania z instytucji prawnej art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto zarzuca, że podatek naliczono od niedeklarowanej powierzchni zajmowanej na działalność gospodarczą i jednocześnie od wartości budynku, do czego nie doszłoby gdyby został zapoznany z materiałem dowodowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołując treść art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zmianami w myśl którego osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia o którym mowa w ust. 3 stwierdza, że Pan Z. D. uznając, że w jego sytuacji powstało zdarzenie mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, winien w terminie 14 dni od tego zdarzenia złożyć w organie podatkowym informację IN - I w sprawie podatku od nieruchomości wypełnioną zgodnie z jej treścią zawartą w punktach od A do H. Wykazanie w informacji wszystkich niezbędnych danych stanowi bowiem podstawę do prawidłowego ustalenia przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego.

W niniejszej sprawie Pan Z. D. obowiązku wynikającego z w/w przepisu nie wypełnił. Jak wynika bowiem z akt sprawy pismem z dnia 31.01.2008 r. powiadomił jedynie Burmistrza, iż deklaruje, że działalność gospodarczą realizować będzie na powierzchni użytkowej 42 m2. Ponadto, że działka nr 764 obręb [...] i nieruchomość jest w trakcie budowy i na podstawie decyzji Burmistrza z dnia 24.12.2007 r. ulega zmianie sposób użytkowania z usługowego na mieszkalny.

Dopiero dwukrotnie wzywany przez organ podatkowy złożył dwie informacje - pierwsza z dnia 19 lutego 2008 r. zawiera jedynie dane dot. powierzchni budynku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej - 42 m2 oraz wartość budowli (150.000 zł) natomiast informacja z 05.03.2008 r. powierzchnię gruntów - 1079 m2 oraz pow. budynku związaną z działalnością gospodarcza (42 m2) oraz stwierdzenie, iż pozostałe nieruchomości i budowle są bez zmian oraz, że stosowne dane znajdują się w bazie ewidencji podatkowej.

Z powyższego zdaniem SKO wynika, iż zarzut zawarty w odwołaniu, że podatnik został pozbawiony możliwości skorzystania z instytucji prawnej art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznać należy za nieuzasadniony.

W ocenie SKO organ podatkowy w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego zebrał materiał dowodowy na podstawie którego ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2008.

Podstawą do ustalenia zobowiązania były między innymi: dane wynikające z informacji złożonych przez podatnika; dane z ewidencji gruntów i budynków; akt notarialny z dnia 27.12.1995 r. Repertorium A numer [...]; projekt techniczny budowy hali produkcyjno-socjalnej na działce Nr 764 obręb [...].

Z w/w dokumentów wynika, że Państwo Z. i E. D. na terenie miasta i gminy M. posiadaj ą oprócz gruntów stanowiących grunty orne, szereg działek, które ze względu na ich sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ponadto, iż Pan Z. D. jest przedsiębiorcą. Zgodnie z definicją gruntów, budynków i budowli zwianych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Te dwa wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Oznacza to, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o zakwalifikowaniu jako związanej z działalnością gospodarczą chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Nie ma znaczenia, czy podatnik wykorzystuje nieruchomość na cele związane z działalnością gospodarczą. W świetle powyższego zdaniem SKO nie zmienia tego stanu sam fakt wydania przez Burmistrza decyzji ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku usługowego na mieszkalny. O zmianie sposobu użytkowania budynku (a tym samym zmianie opodatkowania) może świadczyć dopiero udokumentowane zakończenie procesu inwestycyjnego poprzedzonego sporządzeniem projektu budowlanego i uzyskaniem pozwolenia na budowę potwierdzonego przez organ nadzoru budowlanego. W konsekwencji SKO uznało, że w niniejszej sprawie budynek hali produkcyjno - socjalnej o pow. użytkowej wg. projektu technicznego - 192,71 m2 posadowiony na działce Nr 764 jest w całości związany z prowadzoną przez Pana Z. D. działalnością gospodarczą.

Z akt sprawy nie wynika aby organ podatkowy naliczył podatek także od wartości budynku. SKO zauważa, iż w informacji dot. nieruchomości podatnicy wykazali w poz. E.3 jako podstawę opodatkowania budowle o wartości 150.000 zł.

Mając na uwadze zapisy zawarte w złożonych informacjach dot. nieruchomości jak też wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 5.03.2008 r., iż podatnik nie prowadził ewidencji środków trwałych firmy, gdyż nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych, organ podatkowy do ustalania podstawy opodatkowania przyjął wartość budowli podaną przez podatnika tj. kwotę 150.000 zł. SKO podkreśla nadto, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy postanowieniem z dnia 7 marca 2008 r. na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej powiadomił Pana Z. i E. D. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. W związku z tym bezzasadne jest stwierdzenie zawarte w odwołaniu, że strony nie zostały zapoznane z zebranym materiałem dowodowym. Postanowienie zostało bowiem odebrane w dniu 18 marca 2008 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru), a decyzja wydana została dopiero 8.04.2008 r. czyli z zachowaniem terminu do zapoznania wynikającym z art. 200 Ordynacji.

W w/w terminie strony miały możliwość dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, jego prawidłowości i kompletności. Miały też prawo do wniesienia uwag czy uzupełnienia materiału osobiście lub na piśmie. Strony z takiej możliwości jednak nie skorzystały.

Mając na uwadze powyższe w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium odwoławcze nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. Organ podatkowy z należytą starannością zebrał materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie ustalił zobowiązanie na rok 2008.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzuca wydanie decyzji bez oparcia w stanie faktycznym i powzięcie jej na podstawie nierzetelnie przedstawionego materiału dowodowego. Skarżący stwierdza, że nieprawidłowo podał w informacji wartość budowli, bowiem ta wartość odnosiła się do budynku będącego w budowie nie przekazanego w użytkowanie. Ponadto informuje, że na wezwanie organu do uzupełnieniu i skorygowaniu informacji, uczynił to składając korektę w której budowla nie występowała.

W związku z tym organ podatkowy podjął decyzję całkowicie niezrozumiałą i nielogiczną, a jak skarżący domniemywa na podstawie wybiórczo dobranych danych.

Nadmienia ponadto, że przed wydaniem decyzji Burmistrza powiadomiony został o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem postępowania co też uczynił lecz zostały mu udostępnione tylko materiały, które dostarczył a stanowisko organu było tajemnicą służbową więc nie mógł się do niego ustosunkować.

Na zakończenie skargi skarżący stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do jego pisma z dnia 26.02.2007 r. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz zobowiązanie miejscowego organu podatkowego do zachowań w relacjach urząd - obywatel z uwzględnieniem standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie budowli.

Jak wynika z akt sprawy Pan Z. D. jest przedsiębiorcą, prowadzi Zakład Mechaniki Maszyn. Z akt wynika również, że skarżący na terenie miasta i gminy M. posiada oprócz gruntów ornych, szereg działek, które ze względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości między innymi działkę Nr 764 o pow. 1079 m2 położoną w m. [...] przy ul. [...] wraz z posadowionym tam budynkiem hali produkcyjno - socjalnej o pow. użytkowej 192,71 m2.

Jak trafnie stwierdza SKO zgodnie z definicją gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Te dwa wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Oznacza to, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o zakwalifikowaniu jako związanej z działalnością gospodarczą chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Nie ma znaczenia ,czy podatnik wykorzystuje nieruchomość na cele związane z działalnością, czy też chwilowo nie. Stąd organ podatkowy ustalając podatnikowi zobowiązanie na rok 2008 prawidłowo nie uwzględnił dokonanego przez niego wyłączenia budynku na podstawie wydanej przez Burmistrza decyzji z dnia 24.12.2007 r. Nr. [...] ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku usługowego na mieszkalny. O zmianie sposobu użytkowania budynku (a tym samym ewentualnej zmianie opodatkowania) może świadczyć dopiero udokumentowane zakończenie procesu inwestycyjnego poprzedzonego sporządzeniem projektu budowlanego i uzyskaniem pozwolenia na budowę potwierdzonego przez organ nadzoru budowlanego. Na etapie rozstrzygania niniejszej sprawy istniała jedynie w/w decyzja ustalająca warunki zabudowy.

Z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2006 r. Nr 121, poz, 844 ze zmianami) wynika, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia o którym mowa w ust. 3. Informacja winna być wypełniona zgodnie z treścią zawartą w punktach od A do H. Prawidłowe wypełnienie informacji jest bardzo istotne bowiem dane w niej zawarte stanowią podstawę do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego.

W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 30.01.2008 r. prosząc o merytoryczne rozpatrzenie sprawy zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych poinformował organ podatkowy, że zmniejszył powierzchnię użytkową związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że ulega zmianie sposób użytkowania budynku z usługowego na mieszkalny. Nie złożył jednak informacji o nieruchomościach.

Dwie informacje na druku IN-1 dot. działki Nr 764 obręb [...] złożył dopiero na dwukrotne wezwanie organu podatkowego: pierwszą w dniu 19 lutego 2008 r., która zawierała dane dot .powierzchni budynku związanej zdaniem podatnika z działalnością gospodarczą tj. 42 m2 oraz wartość budowli 150.000 zł. ; drugąw dniu 5 marca 2008 r. gdzie oprócz powtórzonych danych dot. powierzchni budynku związanej z działalnością gospodarczą - 42 m2 podał powierzchnię gruntów - 1079 m2. Ponadto poinformował w niej, że pozostałe nieruchomości i budowle są bez zmian.

Dane jak dotychczas zawarte w bazie "EWIDENCJI PODATKOWEJ NIERUCHOMOŚCI URZĘDU MIASTA I GMINY". Jednocześnie w pod poz. E.3 BUDOWLE - nie wpisał żadnej wartości.

O ile prawidłowo zgodnie z tym co wyżej powiedziano organy podatkowe na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uwzględniły wyłączenia przez podatnika z opodatkowania części budynku uznając, że budynek hali produkcyjno socjalnej o pow. użytkowej wg projektu technicznego - 192,71 m2 posadowiony na działce Nr 764 jest w całości związany z prowadzoną przez "skarżącego działalnością gospodarczą a nie tylko, iż działalność ta prowadzona jest na 42 m2, o tyle co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia, opodatkowały również budowle o wartości wskazanej przez skarżącego w pierwszej korekcie z dnia 20.II.2008 r.

Należy zwrócić uwagę, iż w drugiej korekcie z dnia 5.III.2008 r. skarżący w poz. E.3 nie wpisał wartości budowli do opodatkowania a w piśmie z dnia 5.III.08 r. stwierdza, że "przedmiotowa budowla w rozumieniu Prawa Budowlanego jest w stanie budowy oraz zmiany sposobu użytkowania z usługowego na mieszkaniowy stosownie do decyzji Pana Burmistrza" zaś w dalszej części podaje, iż "pozostałe nie ujęte w informacji nieruchomości i budowle pozostają bez zmian i dla potrzeb podatku od nieruchomości dane posiada Urząd w Bazie Ewidencji Podatkowej Nieruchomości". O ile nie budzi wątpliwości, że wyjaśnienie w zdaniu pierwszym dotyczy nieruchomości położonej na działce nr 764 obręb [...] i nie była to budowla w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, o tyle ustalenia czy skarżący istotnie posiadał budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do opodatkowania o wartości 150.000,- zł, należało dokonać na podstawie danych Urzędu w bazie Ewidencji Podatkowej Nieruchomości, skoro do tego aktu odsyłał podatnik zarówno w II korekcie z dnia 5.III.08 r. jak i w piśmie z tej samej daty. Należy zauważyć, iż również w odwołaniu skarżący zarzucał, iż w zaskarżonej decyzji naliczono podatek nie tylko od niedeklarowanej powierzchni zajmowanej na działalność gospodarczą ale i jednocześnie od wartości budynku. Powyższy zarzut uszedł uwadze organowi odwoławczemu.

Zatem ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe obowiązane będą ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy skarżący posiada budowle w rozumieniu cyt/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku.