Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 30/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par.1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]2005 r., Nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik, listopad i grudzień 1999 r. zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2003 r, Nr [...].

W dniu [...] 2005 r. M. S. na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]2003 r., Nr [...]. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania, podnosząc w uzasadnieniu powyższej decyzji, że zgodnie z treścią art. 240 § l pkt 4 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast art. 241 § 2 pkt l Ordynacji podatkowej wskazuje termin, w jakim wznowienie postępowania na żądanie strony jest możliwe. Przesłanka wymieniona w art. 240 § l pkt 4 Ordynacji podatkowej może być podstawą wznowienia postępowania tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zdaniem organu termin ten nie został dotrzymany, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został nadany przesyłką poleconą w dniu 13 sierpnia 2005 r., natomiast zastępcze doręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącej, nastąpiło w dniu 26 września 2003 r. Ponadto organ wskazał, iż pomimo braku obowiązku podejmowania dalszych prób doręczenia decyzji z dnia [...] 2003 r. przesłał ją na adres skarżącej, która to przesyłka została odebrana w dniu 2 października 2003 r.

Od powyższej decyzji w dniu 27 września 2005 r. skarżąca wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto podniosła, iż pomimo posiadania przez organ informacji dotyczących aktualnego adresu jej pełnomocnika, żadna korespondencja na nowy adres nie była mu dostarczana, w tym również decyzja z dnia [...] 2003 r. O tym fakcie skarżąca dowiedziała się w dniu 18 lipca 2005 r. i dlatego w dniu 14 sierpnia 2005 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Nadto skarżąca w odwołaniu podniosła, że jej pełnomocnik nie został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonych w sprawie dowodów, a co stanowi naruszenie art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 200 § l ustawy - Ordynacja podatkowa postanowieniem z dnia [...] 2005 r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismem z dnia 26 października 2005 r. skarżąca wniosła o wyznaczenie nowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego wskazując w uzasadnieniu, iż nie może zapoznać się z aktami sprawy w wyznaczonym terminie, ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jako dowód załączyła do wniosku kserokopię zwolnienia lekarskiego. W odpowiedzi organ odwoławczy pismem z dnia 4 listopada 2005 r., Nr [...] poinformował skarżącą, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują na wniosek strony możliwości zmiany przez organ podatkowy terminów w prowadzonym postępowaniu podatkowym.

Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia [...] 2003 r. została zaadresowana i wysłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika skarżącej T. S. (Kancelaria Adwokacka, ul. P., Ł.). W związku z tym, że urząd pocztowy przesyłkę zwrócił z adnotacją "wyprowadził się", przedmiotowa decyzja została wysłana na adres domowy skarżącej (K., ul. K.). Zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone jest podpisem odbiorcy i datą 2 października 2005 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej B. nie można w tym przypadku mówić o braku doręczenia, bo chociaż fizycznie pełnomocnik decyzji nie otrzymał, to należy uznać ją za doręczoną stosownie do art. 146 § l i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ pozostawia pismo w aktach sprawy. Pomimo braku obowiązku podejmowania dalszych prób doręczenia korespondencji, w drugiej kolejności organ podatkowy przesłał ww. decyzję na adres skarżącej. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego posiadania informacji odnośnie znajomości aktualnego adresu pełnomocnika, Dyrektor Izby Skarbowej w B. oświadczył, iż przywołane przez skarżącą w uzasadnieniu odwołania pismo z dnia [...] 2003r., Nr [...], było odpowiedzią na złożony przez pełnomocnika wniosek w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego i zostało wysłane zgodnie z adresem wskazanym we wniosku. Ponadto organ podniósł, iż okoliczność, że skarżąca dopiero w dniu 18 lipca 2005 r. dowiedziała się, że reprezentujący ją pełnomocnik nigdy nie otrzymał fizycznie decyzji z dnia [...] 2003r. Nr [...], nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania, bowiem stroną postępowania jest skarżąca, a ustanowienie pełnomocnika nie pozbawia w żaden sposób strony prawa do samodzielnego reprezentowania własnych interesów. Na tej podstawie organ uznał, że wiadomość o treści decyzji podjętej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2003r., Nr [...], skarżąca powzięła w dniu 2 października 2003 r. i jest to data, od której należy liczyć bieg terminów przewidzianych w przepisach procedury podatkowej.

Na powyższą decyzję w dniu [...] 2005 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając jej naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy nie z własnej winy nie brała udziału w toczącym się wcześniej postępowaniu. W związku z tym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1987 r. sygn. akt SA/Wr 875/86 (ONSA 1987r., Nr 1, poz. 13), w którym wyrażono pogląd, że "pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 KPA", jak również powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 26 września 2005 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi, gdyż jego zdaniem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Z okoliczności sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zasadnie i bez naruszenia prawa odmówiły skarżącej wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i grudzień 1999 r. zakończonego prawomocną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2003 r. Nr [...]. Co do zasady postępowanie wznowieniowe ma charakter jednego z trybów nadzwyczajnych, w ramach którego jeżeli zaistnieją przewidziane prawem przesłanki można dokonać wzruszenia prawomocnej decyzji administracyjnej, a więc również decyzji podatkowej.

Z faktu, że postępowanie wznowieniowe ma charakter postępowania nadzwyczajnego wynikają określone konsekwencje.

Po pierwsze postępowanie można wszcząć i prowadzić, jeżeli zaistnieją określone przesłanki, których katalog wymieniony w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) ma charakter zamknięty, a po drugie przepisy dotyczące wznowienia postępowania należy interpretować ściśle, z wyłączeniem wykładni o charakterze rozszerzającym.

Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania podatkowego powołała się

w sposób nie budzący wątpliwości na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wywodząc, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. O ile powołanie się we wniosku na przesłanki wznowieniowe określone w art. 240 § 1 pkt 1,2,3,5,6,7 Ordynacji podatkowej powodują, że organ podatkowy zobowiązany jest do wznowienia postępowania i dopiero po wznowieniu postępowania następuje merytoryczne badanie faktu czy istotnie przesłanki powołane we wniosku zaistniały w sprawie, o tyle w przypadku powołania się na przesłankę wznowieniową określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tryb postępowania został uregulowany odmiennie (art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W takiej sytuacji można wyróżnić trzy etapy postępowania:

1. organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony oraz czy wniosek ten został złożony w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, której dotyczy wnioskowane postępowanie wznowieniowe;

2. organ bada czy istotnie w sprawie występują przesłanki wznowieniowe;

3. organ stosownie do wyników tego badania uchyla bądź odmawia uchylenia decyzji, która była przedmiotem postępowania wznowieniowego (art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej).

W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie strona swój wniosek

o wznowienie postępowania oparła na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organu przed merytorycznym badaniem czy istotnie przesłanka ta zaistniała, było to czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie tzn. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona (wnioskodawczyni) dowiedziała się o wydaniu decyzji, której dotyczył wniosek wznowieniowy (art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Z unormowania art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W związku z tym, że ustawodawca nie precyzuje, w jakich sytuacjach dochodzi do powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji należy przyjąć, iż każda sytuacja faktyczna, w której strona taką wiadomość powzięła powoduje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca przedmiotową decyzję podatkową otrzymała w dniu 2 października 2003 r.

Niezależnie zatem od tego, że niekwestionowany przez skarżącą fakt doręczenia jej przedmiotowej decyzji wymiarowej nie rodził określonych skutków procesowych w odniesieniu do prowadzonego postępowania w zakresie podatku od towarów i usług, to fakt ten powodował, że skarżąca powzięła wiadomość o wydaniu tejże decyzji. Poczynając od dnia doręczenia decyzji tj. od dnia 2 października 2003 r. rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 13 sierpnia 2005 r. (data stempla pocztowego), a więc już po upływie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Powyższe dawało organom podatkowym w pełni uzasadnioną podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, zaś wydanej w tym przedmiocie zaskarżonej decyzji nie można ocenić jako sprzecznej z prawem.

Wobec uznania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd za bezprzedmiotowe i co najmniej przedwczesne uznał ustosunkowywanie się do podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących pozbawienia jej możliwości brania udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym albowiem okoliczności te nie były jeszcze przedmiotem merytorycznego badania i oceny przez organy podatkowe, a nadto okoliczności te nie miały istotnego znaczenia dla oceny czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną na mocy

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak w wyroku.