Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 142/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 430/17 w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 października 2016 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz E.K. kwotę 657 (słownie: sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 430/17 oddalił skargę E.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej w skrócie "u.g.n."), po rozpatrzeniu odwołania E.K. od decyzji Starosty [...] z dnia 17 października 2016 r. nr [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina [...], poprzez zezwolenie A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na realizację inwestycji celu publicznego – budowy odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, że Starosta [...], na wniosek A. Spółka z o.o. z dnia 11 sierpnia 2016 r., decyzją z dnia 17 października 2016 r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina [...], księga wieczysta nr [...] stanowiącej własność E.K. Ograniczenie polegało na zezwoleniu A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia nie przekraczającej 56 m² oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 3830 m² wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20 m (2x10 m od osi linii). Przebieg linii wraz z pasem technologicznym oraz obszarem zajęcia nieruchomości, na której następuje ograniczenie został wskazany w załączniku graficznym do decyzji stanowiący jej integralną część.

Ostateczna decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.

Starosta [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał przebieg postępowania poprzedzającego wydanie decyzji oraz wskazał podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia. Stwierdził, że złożenie przez inwestora wniosku zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami. Ograniczenie następuje zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. – Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 9 czerwca 2015 r., poz. 2319), jak również realizuje postulat minimalizacji uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Sama inwestycja realizuje cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n., przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego oraz efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej m.in. na terenie województwa [...].

Od powyższej decyzji E.K. wniosła odwołanie do Wojewody [...] , w którym zarzuciła naruszenie:

- art. 124 ust. 1-2 u.g.n., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,

- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie jej pism, w których wyrażała zgodę na realizację przedmiotowej inwestycji,

- art. 105 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania oraz

- art. 97 K.p.a., poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Stwierdziła, iż od początku wyrażała zgodę na realizację inwestycji – w tym zakresie złożyła stosowne oświadczenie przed notariuszem. Tymczasem ze strony inwestora rokowania były prowadzone wyłącznie w kierunku ustanowienia służebności przesyłu. Tego rodzaju rokowania wybiegają poza warunki określone ustawą, gdyż nie zmierzają do uzyskania zgody na prowadzenie prac budowlanych, lecz zobowiązują do zadysponowania nieruchomością w celu ustanowienia na niej ograniczonego prawa rzeczowego (służebności), co wykracza poza ramy zgody na wykonanie prac. Rokowania nie toczyły się zatem w przedmiocie uzyskania od właściciela zgody, lecz w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu. Organ administracji powinien wydawać rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa a nie stosować się do oczekiwań inwestora. Przepisy u.g.n. stanowią stricte o zgodzie, a nie o jej formie.

W ocenie odwołującej, w niniejszej sprawie inwestor nie wykazywał woli polubownego załatwienia sprawy, dążąc do jej załatwienia w trybie administracyjnym. Z uwagi na to, że właściciel nieruchomości wyraził zgodę, o której mowa w art. 124 u.g.n., brak było przesłanek do wydania decyzji administracyjnej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Wnioskodawca powinien był przedstawić odpowiedniej treści porozumienie co do uzyskania zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, a chcąc uzyskać na nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu miał możliwość wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Odwołująca wskazała, że w zakresie (ustanowienia służebności przesyłu) złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w Choszcznie. Powyższy fakt powinien skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zdaniem odwołującej, inwestor, wstępując na drogę administracyjną, pomimo zgody właściciela na dysponowanie nieruchomością, dopuścił się nadużycia prawa, zmierzając do jego obejścia w celu uzyskania trwałego dostępu do terenu. Ponadto odwołująca podała, że organ nie dokonał analizy możliwości zastosowania w tej sprawie art. 124b u.g.n.

Wojewoda [...] wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi rozdział IV działu III u.g.n. Przytoczył treść przepisów art. 112 ust. 2 i 3 oraz art. 124 ust. 1 u.g.n. Następnie podał, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, iż udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

W ocenie organu odwoławczego, powołane przepisy określają przesłanki, jakie winny być spełnione zanim zostanie podjęty tryb administracyjny w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz wyznaczają i ograniczają zakres ustaleń dokonywanych przez organ orzekający. Decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. powinna jednoznacznie wskazywać zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu, a w przypadku jego braku, z warunkami wynikającymi z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zdaniem Wojewody [...], zaskarżona decyzja określa przedmiot ograniczenia i jego zakres terytorialny oraz prawidłowo wskazuje przebieg inwestycji przez przedmiotową działkę. Zakres ingerencji w prawo własności został zredukowany do niezbędnego minimum (w wyniku realizacji inwestycji nie zmieni się trasa linii elektroenergetycznej jak i jej napięcie znamionowe – 110 kV).

Organ odwoławczy na podstawie informacji zawartej na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki ustalił, że obszar działania operatora systemu dystrybucyjnego A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wynika z udzielonej temu przedsiębiorstwu koncesji na okres od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 1 lipca 2030 r., obejmującej dystrybucję energii elektrycznej na potrzeby odbiorców zlokalizowanych m.in. na obszarze gminy [...] (wydruk w aktach sprawy), za pomocą sieci dystrybucyjnych m.in. o napięciu 110 kV. Inwestor – A. – jako operator systemu dystrybucyjnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.) jest zobowiązany zapewnić ciągłość i niezawodność dostaw energii przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych oraz zapewnić bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej.

Stosownie do art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczenie, o którym mowa w decyzji, następuje zgodnie z planem miejscowym. Należy również ustalić, czy inwestycja stanowi realizację celu publicznego. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. takim celem jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Powyższa regulacja prawna umożliwia lokalizowanie inwestycji celu publicznego także dla kompletnych inwestycji energetycznych – od źródła wytwarzania, poprzez linie przesyłowe, do linii dystrybucyjnych dostarczających energię odbiorcom końcowym.

W tej sprawie zakres prac obejmuje budowę odcinka napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmującą posadowienie słupów wraz z fundamentami, co mieści się w pojęciu inwestycji celu publicznego. Głównym celem przebudowy linii jest poprawa warunków równowagi i pewności zasilania województw [...] na trasie linii, jak również poprawa bezpieczeństwa energetycznego oraz zwiększenie niezawodności i efektywności funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu dystrybucyjnego i przesyłowego; zniwelowanie zagrożenia przerwaniem dostaw energii; zapewnienie pokrycia zapotrzebowania i ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem obecnych i przyszłych odbiorców na znacznym obszarze, w tym instytucji pożytku publicznego, gospodarstw domowych, zakładów przemysłowych; poprawa stanu technicznego i modernizacja sieci dystrybucyjnej oraz jej dostosowanie do potrzeb rozwoju sektora energetyki. Powyższe przesądza o ponadlokalnym charakterze inwestycji.

Nieruchomość odwołującej, której dotyczy wniosek inwestora, jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mpzp) dla przebiegu linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV w obrębach [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 9 czerwca 2015 r., poz. 2319). Działka [...], obr. [...], gmina [...], jest położona na terenie oznaczonym symbolem E25. Zgodnie z § 10 mpzp ustalono tam tereny infrastruktury elektroenergetycznej, dla których: 1) ustala się przeznaczenie podstawowe - napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV; 2) dopuszcza się przeznaczenie uzupełniające – inne obiekty infrastruktury technicznej oraz działalność rolnicza związana z uprawą i wypasem; 3) dopuszcza się wysokość obiektów infrastruktury technicznej – maks. 45 m nad powierzchnią terenu. Powyższy plan nie określa przy tym alternatywnych tras przebiegu przedmiotowej linii 110 kV. Stosownie do § 1 pkt 4 planu jako pas technologiczny należy rozumieć pas terenu znajdujący się pod linią elektroenergetyczną wysokiego napięcia 110 kV oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie wyznaczony granicami planu, nie szerszy niż 10 m na każdą ze stron od osi linii, dla którego obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów. W świetle § 7 mpzp, w zakresie obsługi infrastrukturalnej: dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej; dopuszcza się utrzymanie, rozbudowę, przebudowę oraz likwidację istniejącej infrastruktury technicznej; dopuszcza się lokalizację linii elektroenergetycznych: dla niskiego i średniego napięcia – kablowych lub napowietrznych, dla wysokiego napięcia - wyłącznie napowietrznych; dla linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia 110 kV ustala się pas technologiczny, w którym zakazuje się zagospodarowania i użytkowania terenów w sposób zagrażający funkcjonowaniu linii. Integralną częścią uchwały jest załącznik nr 1 (arkusz 8) do mpzp określający przebieg linii przez przedmiotową działkę. Starosta [...] zauważył, iż pomimo braku w mpzp i obowiązującej w czasie jego uchwalania ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz.199 ze zm.), definicji pojęcia "infrastruktury technicznej", wymienione we wniosku inwestora przewody i urządzenia służące do dystrybucji energii elektrycznej (linii 110 kY relacji [...]) spełniają kryteria uznania ich za infrastrukturę techniczną za czym przemawia zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa tego pojęcia (art. 143 ust. 2 u.g.n.). Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie uprawnionego geodety – [...] z dnia 10 sierpnia 2016 r. o zgodności proponowanego przebiegu linii 110 kV z zapisami mpzp.

Wojewoda [...] uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Następnie, uwzględniając treść art. 124 ust. 3 u.g.n. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie konieczne jest ustalenie, czy złożenie wniosku przez inwestora zostało poprzedzone udokumentowanymi rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Podał, że nie ma jedynego, określonego sposobu przeprowadzenia rokowań. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich propozycji rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy – w ocenie którejś ze stron – nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jeżeli, mimo przedstawienia stanowisk, nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac, przy czym okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi nieruchomości warunki dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, nie może być weryfikowana w trybie art. 124 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/12; z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11). Nie istnieje przy tym wymóg prowadzenia "skutecznych rokowań". Może je przerwać każdy z uczestników negocjacji. Jeśli np. właściciel nieruchomości co do zasady wyraża zgodę na polubowne załatwienie sprawy i realizację inwestycji, ale żąda przedstawienia mu innych, w jego ocenie korzystniejszych warunków, niż przedstawione, inwestor może uznać, że negocjacje zakończyły się wynikiem negatywnym. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 organ administracji nie ocenia treści dokumentacji z prowadzonych rokowań i nie wyjaśnia przyczyn braku zgody właściciela na realizację inwestycji, lecz dokonuje przede wszystkim ustalenia faktu ich negatywnego wyniku.

W ocenie organu odwoławczego, przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie strony prowadziły rokowania udokumentowane w aktach sprawy – stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. Inwestor prowadził z właścicielem korespondencję w sprawie uzgodnienia warunków udostępnienia nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji, określił przedmiot robót budowlanych, wskazał ich zakres, przekazał propozycję stosownego porozumienia (umowy cywilnoprawnej), przedstawił ofertę cenową odnośnie do ustanowienia służebności przesyłu, udostępnił stosowne wzory porozumień, wskazywał dodatkowe terminy, wreszcie uprzedził właściciela o zamiarze wystąpienia do Starosty [...] z wnioskiem w trybie art. 124 ust 1 u.g.n. (pisma z dnia: 28 października 2015 r., 15 kwietnia 2016 r., 1 lipca 2016 r., 9 sierpnia 2016 r. wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru). Rokowania nie były prowadzone jedynie dla pozoru, czemu przeczy długość ich trwania oraz zwiększanie w ich toku kwoty proponowanego wynagrodzenia dla właściciela nieruchomości.

Historia prowadzonej przez strony korespondencji (w tym pisma [...] – pełnomocnika E.K. z dnia: 9 maja, 11 lipca i 20 lipca 2016 r.) dowodzi, że strony nie doszły do porozumienia w kwestii oczekiwanej formy udzielenia zgody na realizację inwestycji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora wyrażone w piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r., że z uwagi na charakter prowadzonych rokowań, w których co do zasady występują strony o spornych interesach oraz prezentujące stanowiska korzystne z punktu widzenia ich subiektywnych interesów – ewentualne porozumienie powinno przybrać postać dwustronnej umowy cywilnoprawnej, tj. zgodnych oświadczeń woli stron. Tytułem tym nie musi być tylko i wyłącznie służebność przesyłu, może to być również prawo o charakterze obligacyjnym, o ile zawarcie umowy kreującej takiej prawo będzie wyrazem woli obu stron. W niniejszej sprawie oczekiwaną przez inwestora formą udzielenia zgody było porozumienie odnośnie ustanowienia służebności przesyłu.

W aktach sprawy znajduje się akt notarialny repertorium [...] z dnia [...] lipca 2016 r. – protokół z przyjęcia oświadczenia E.K. o wyrażeniu zgody na zakładanie i przeprowadzenie na przedmiotowej działce przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń; na przebudowę linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...]; na udostępnienie wymienionej nieruchomości w celu wykonania robót związanych z przebudową linii, wejście osób oraz dojazd na teren nieruchomości sprzętu niezbędnego do wykonania stosownych prac. Ponadto strona w prowadzonej z inwestorem korespondencji deklarowała zgodę na realizację inwestycji, jednak nie w formie proponowanej przez inwestora (choć, jak wynika z akt sprawy, w dniu 3 sierpnia 2016 r. zwróciła się do Sądu Rejonowego w [...] o ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowej działce).

Brak wypracowania przez strony wspólnego stanowiska wyrażonego zawarciem stosownej umowy, skutkuje niemożnością uznania, że doszło do wyrażenia zgody, o której mowa w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.

Ponadto organ odwoławczy podał, że inwestor we wniosku z dnia 11 sierpnia 2016 r. wniósł o przeprowadzenie w tej sprawie rozprawy administracyjnej. Starosta [...] zasadnie przedmiotowego wniosku nie uwzględnił. Postępowanie administracyjne w sprawie było poprzedzone rokowaniami pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości, a rozprawa administracyjna przyczyniłaby się raczej do wydłużenia niż przyspieszenia postępowania.

Wojewoda [...] nie podzielił zastrzeżeń zawartych w piśmie strony z dnia 17 stycznia 2017 r. odnośnie potrzeby zastosowania w niniejszej sprawie art. 124b u.g.n. Realizacja przedmiotowej inwestycji mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 u.g.n. W zakresie pojęciowym tego przepisu, stosowanym łącznie z art. 6 u.g.n., mieści się nie tylko budowa obiektów lub urządzeń, lecz również ich przebudowa. Uzasadnienie do uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przebiegu linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV w obrębach [...] wskazuje, że celem sporządzenia planu jest umożliwienie przebudowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji [...], która stanowi istotny element krajowego systemu bezpieczeństwa. Plan ten został wyłożony do publicznego wglądu i nie wniesiono do niego uwag (zob. załącznik nr 3 do ww. uchwały Rady Gminy [...]). Inwestor złożył wniosek na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. i taki wniosek rozpatrywał organ administracji. Przedmiotowa inwestycja nie stanowi jedynie wymiany pojedynczych słupów, czy przewodów, ale ma charakter liniowy i stanowi przebudowę całej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...]. Przy czym organ orzekający na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie kwalifikuje w sposób wiążący robót budowlanych wymagających uzyskania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jego rolą jest ocena, czy roboty te pozostają zgodne z miejscowym planem lub posiadaną przez inwestora decyzją lokalizacyjną, określenie na czym one polegają oraz konkretyzacja zakresu ograniczenia sposobu korzystania z prawa własności.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 K.p.a., podzielił stanowisko Starosty [...], który postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Rozpatrywanie przez Sąd Rejonowy w [...] wniosku E.K. o ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowej działce nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Powyższa decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi E.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 9 i art. 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], gmina [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą za nr [...] stanowiącej własność E.K.; poprzez zezwolenie wnioskodawcy A. Sp. z o.o., ul. [...] na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 56 m² oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 3830 m² wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2x10 metrów od osi linii);

b) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się całkowitym pominięciem pism skarżącej, wyrażających zgodę na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji kiedy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie umożliwiające ograniczenie przez organ sposobu korzystania z nieruchomości, z uwagi na fakt, iż skarżąca wyrażała zgodę na zakładanie i przeprowadzanie na działce o numerze ewidencyjnym [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 56 m² oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 3830 m² wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2x10 metrów od osi linii);

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi w zasadzie powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podała m.in., że w trakcie prowadzonych rokowań od początku wyrażała zgodę na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, wyrażając tym samym zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane najpierw w formie ustnej, co zostało przez nią określone w piśmie z dnia 9 maja 2016 r., a następnie potwierdzone w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2016 r. Tymczasem wnioskodawca w prowadzonych rokowaniach żądał od skarżącej zawarcia umowy w zakresie służebności przesyłu. W konsekwencji uznał, że przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy dotyczącej tej służebności.

W ocenie skarżącej, przepis dotyczący prowadzonych rokowań – art. 124 ust. 3 u.g.n., jak również art. 124 ust. 1 u.g.n., w żaden sposób nie stanowią o potrzebie zawarcia umowy dotyczącej służebności przesyłu, czego w trakcie rokowań żądał wnioskodawca. Przepisy dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wyrażają tylko potrzebę braku zgody właściciela nieruchomości na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Zdaniem skarżącej, skoro wyraziła ona zgodę na powyższe, to w sprawie nie zostały spełnione przesłanki ustawowe umożliwiające organowi wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania przez nią z nieruchomości. Ponadto skarżąca wskazała, iż podczas prowadzonego postępowania wielokrotnie zwracała uwagę na różnice pomiędzy administracyjnym charakterem czynności a służebnością przesyłu. Uprawnienia funkcjonujące w obszarze prawa prywatnego i publicznego nie są bowiem tożsame. Tworzenie nowych ograniczonych praw rzeczowych, które powstawałyby na mocy decyzji administracyjnej, naruszałoby zasadę numerus clausus tych praw. Dlatego uprawnienia wynikające z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiącej publicznoprawne ograniczenie prawa własności, w istocie są odmienne od uprawnień wynikających z regulacji prywatnoprawnych, mimo że niektóre z tych uprawnień są podobne do uprawnień stanowiących treść służebności przesyłu. W przedmiotowej sprawie, wnioskodawca poprzez porozumienie rozumiał jedynie ustanowienie służebności przesyłu i w tym zakresie prowadził rokowania. Tymczasem rokowania nie sprowadzają się do zawarcia umowy służebności przesyłu a do wyrażenia zgody o jaką wnioskuje wnioskodawca. Takowa zgoda została przez skarżącą na etapie rokowań wyrażona. Okolicznością bezsporną jest, iż skarżąca wyrażała zgodę administracyjną co do nieruchomości, nie wyrażała jednak zgody na ustanowienie jednocześnie służebności przesyłu, co nie jest też przedmiotem postępowania administracyjnego. Inwestor występując na drogę administracyjną mimo zgody właścicielki na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane dopuścił się nadużycia prawa, gdyż zamierza pozyskać trwały dostęp do terenu powołując się na treść art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. Materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawnia do stwierdzenia, że wszystkie przesłanki ustawowe określone w w/w przepisie, pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z opisanej na wstępie działki stanowiącej własność skarżącej zostały spełnione.

Po pierwsze budowa linii energetycznej została przesądzona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. – Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 9 czerwca 2015 r., poz. 2319), a planowane zamierzenie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.

Po drugie, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego kwestia prowadzenia rokowań i niedojścia do porozumienia między inwestorem a właścicielem gruntu jest oczywista. Nie doszło bowiem do złożenia takich oświadczeń, które pozwoliłyby w sposób bezkonfliktowy zrealizować cel, którego dotyczy wniosek złożony w trybie w/w przepisu. W sprawie nie jest przedmiotem sporu to, że strony nie dokonały żadnych wspólnych ustaleń umożliwiających sprawne i swobodne wykonanie prac, dla zrealizowania których nastąpiło decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielone inwestorowi zezwolenie. Skarżąca zarzuca organom m.in., iż prowadziły postępowanie administracyjne z naruszeniem art. 7 i art. 8 K.p.a. prowadząc je w sposób, który uwzględniał wyłącznie interesy inwestora nie biorąc pod rozwagę argumentów właściciela, w tym tego, że udzieliła zgody na przebudowę linii w granicach nieruchomości stanowiącej jej własność oraz prowadzenie prac budowlanych pod warunkiem naprawienia szkody prowadzonymi robotami. Tymczasem inwestor – A. proponował zawarcie umowy poprzez wyrażenie zgody na ustanowienie służebności przesyłu, z czym skarżąca się nie zgadzała, albowiem w jej ocenie, służebność może zostać ustanowiona tylko na podstawie orzeczenia sądu i z takim wnioskiem do sądu powszechnego wystąpiła.

Sąd pierwszej instancji powołując pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2864/15 stwierdził, że zawarcie umowy służebności przesyłu co proponował inwestor inicjując rokowania ze skarżącą jest możliwe i prawnie dopuszczalne, natomiast w razie pomyślnego przebiegu rokowań mogło zapobiec wystąpieniu na drogę administracyjnoprawną i wydanie decyzji ograniczającej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że E.K. w prowadzonych rokowaniach nie zaakceptowała propozycji inwestora, natomiast inwestor nie przedłożył innej propozycji aniżeli ta, która dotyczyła zawarcia służebności przesyłu.

Skoro każda ze stron we wzajemnych kontaktach podkreślała jedynie słuszność prezentowanego przez siebie stanowiska (skarżąca – oświadczenie w sprawie zgody z równoczesnym wystąpieniem do sądu powszechnego o ustanowienie służebności przesyłu, inwestor – tylko umowa służebności przesyłu), to organy słusznie uznały, że w rokowaniach strony nie osiągnęły konsensusu. Brak porozumienia stron w tym zakresie był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że wyrażenie – na warunkach skarżącej – zgody na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane uzasadnia brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów było wyłącznie zbadanie faktu, czy rokowania się odbyły oraz czy na ich podstawie strony zawarły umowę, czy też do porozumienia pomiędzy stronami nie doszło. Organy nie są natomiast upoważnione do oceny samych rokowań, w tym stanowiska zaprezentowanego przez strony. W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, strony przedstawiły takie warunki, które były dla nich wzajemnie nie do przyjęcia i w konsekwencji nie osiągnęły wymaganego porozumienia. W świetle przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. taki stan rzeczy wyczerpuje przesłankę do wystąpienia przez inwestora o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził , że wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E.K., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej w skrócie "u.g.n."), poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie umożliwiające ograniczenie przez organ sposobu korzystania z nieruchomości, z uwagi na fakt, iż skarżąca wyrażała zgodę na zakładanie i przeprowadzanie na działce o numerze ewidencyjnym [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 56 m² oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 3830 m² wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2x10 metrów od osi linii);

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej;

b) art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi zamiast jej uwzględnieniu, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo, iż nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania, w szczególności żaden organ ani też Sąd nie wyjaśnił, z jakich przyczyn nie wziął pod uwagę faktu pism skarżącej wyrażających zgodę na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów, tj. wyrażania przez skarżącą zgody na przeprowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów, zbieżną z prezentowanym dotychczas stanowiskiem w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w rozpoznawanej sprawie na wstępie należało rozważyć zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 124 ust. 1 u.g.n., w kontekście dokonanej przez organy i zaaprobowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wykładni i zastosowania tego przepisu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią bowiem procesową konsekwencję zakwestionowanej wykładni i niewłaściwego zastosowania w/w przepisu prawa materialnego, są zatem procesowym odzwierciedleniem koncepcji materialnej, przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

Istota zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 124 ust. 1 u.g.n. sprowadza się do zakwestionowania stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który podzielił stanowisko organów, które uznały, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 124 ust. 1 u.g.n., umożliwiające organowi ograniczenie w drodze decyzji wykonywania przez E.K. prawa własności nieruchomości.

W sprawie jest niesporne, że inwestycja, której dotyczył wniosek inwestora, jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym i ma charakter inwestycji celu publicznego.

Kwestią sporną jest, czy w sprawie rzeczywiście istniała podstawa do zastosowania art. 124 ust. 1, w szczególności, czy organy, a następnie Sąd pierwszej instancji zasadnie oceniły, że inwestor przeprowadził z właścicielką rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. o uzyskanie zgody na wykonanie prac określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przyjęły, że fakt niewyrażenia przez właścicielkę nieruchomości zgody na zaproponowaną jej przez inwestora w ramach rokowań jedyną formę jej udzielenia, poprzez zawarcie umowy ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, skutkował stwierdzeniem, że ich wynik był negatywny – nie doszło do wyrażenia zgody, o której mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Zasadnym było zatem wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n.

Z akt sprawy wynika, że E.K. m.in. w piśmie z dnia 9 maja 2016 r., a także w akcie notarialnym repertorium [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wyraziła zgodę na zakładanie i przeprowadzenie na przedmiotowej działce przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń; na przebudowę linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...]; na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania robót związanych z przebudową linii, wejście osób oraz dojazd na teren nieruchomości sprzętu niezbędnego do wykonania stosownych prac.

W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy zaproponowanie właścicielce przez inwestora w ramach rokowań wyłącznie umowy dotyczącej służebności przesyłu stanowiło wypełnienie warunku, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Powołany przepis w zdaniu pierwszym stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac o których mowa w ust. 1. W świetle art. 124 ust. 1 u.g.n., przedmiotowe prace to m.in. zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie do ustalenia szczegółowych warunków udostępnienia przez E.K. nieruchomości stanowiącej jej własność na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 u.g.n. nie doszło, albowiem inwestor był zainteresowany jedynie uzyskaniem ograniczonego prawa rzeczowego do jej nieruchomości w postaci służebności przesyłu i tylko w tym zakresie prowadził z nią rokowania. Nie przedstawił jej bowiem żadnych innych propozycji. Tymczasem rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., związane z istotą postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie ograniczenia prawa właściciela do nieruchomości, muszą zawsze obejmować uzgodnienia związane z czasowym zajęciem nieruchomości w celu realizacji na niej prac wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n., a nie polegać jedynie na przedstawieniu propozycji i warunków dotyczących ustanowienia służebności przesyłu.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że skoro właścicielka nieruchomości nie zgodziła się na zaproponowane przez inwestora warunki nabycia przez niego ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości (służebności przesyłu), to organ był uprawniony do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. Zauważyć należy, iż mimo podobnej funkcji, uzyskanie zgody na wykonanie prac nie jest tym samym co służebność przesyłu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię i w jej następstwie niewłaściwe zastosowanie, jest zasadny.

Konsekwencją uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego była skuteczność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 uchylił zaskarżony wyrok. Jednocześnie uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i rozpoznał skargę poprzez zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., tj. uchylenie decyzji organów obu instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).