Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1439/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1033/18 w sprawie ze skargi C.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1033/18 oddalił skargę C.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

[...] marca 2017 r., około godz. [...] , dyżurny Komendy Powiatowej Policji w [...] otrzymał informację o zdarzeniu drogowym zaistniałym [...] marca 2017 r. około godz. [...] , na obszarze właściwości miejscowej Komendy Powiatowej Policji w [...] , tj. w miejscowości [...] gmina [...] , w którym miał uczestniczyć C.M. (dalej: "skarżący"), pełniący wówczas służbę jako funkcjonariusz Zespołu Dyżurnych w Komisariacie Policji w [...]. Ze wstępnych ustaleń wynikało, że skarżący miał kierować motocyklem marki [...], w stanie nietrzeźwości, wywracając się i doznając urazu głowy. Kierujący pojazdem został przewieziony karetką pogotowia do szpitala w [...] i umieszczony na oddziale okulistycznym, gdzie wykonano mu badanie tomograficzne. Badanie [...] marca 2017 r. na zawartość alkoholu w wydychanym przez skarżącego powietrzu urządzeniem elektronicznym [...] wykazało obecność alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem: 1 badanie o godz. [...] - [...] mg/l, II badane o godz. [...] - [...] mg/l. Skarżący odmówił dokonania trzeciego pomiaru na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z uwagi na stan zdrowia. Ponadto oświadczył, że [...] marca 2017 r. w godzinach przedpołudniowych spożywał alkohol w postaci wódki w ilości [...] ml.

Ponadto, z akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] polecił pobranie próbek krwi, celem zbadania zawartości alkoholu we krwi skarżącego. W przebadanej próbce krwi, pobranej od skarżącego C.M. stwierdzono (pakiet nr [...] ) [...] promila alkoholu etylowego oraz (pakiet nr [...] ) [...] promila alkoholu etylowego.

Także z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...] wykonali czynności zabezpieczenia miejsca zdarzenia drogowego, w toku których przeprowadzili rozmowy ze świadkami tego zdarzenia, tj. A.D. i P.M. W toku przeprowadzonych czynności A.D. przedstawiła wersję wydarzeń, z której wynikało że jechała wraz ze skarżącym na motocyklu, który uczył ją jeździć, przy czym – jak wskazała – to ona nim kierowała, a skarżący był pasażerem. Na łuku drogi straciła panowanie nad pojazdem i zeskoczyła z niego, podczas gdy motocykl pojechał dalej i uderzył w płot. Wersję tę potwierdziła P.M., która była świadkiem całego zdarzenia. Z uwagi na fakt, iż oświadczenia te nie były zgodne z treścią zgłoszenia o zdarzeniu, dokonano ponownego rozpytania wskazanych wyżej świadków, czego skutkiem była zmiana przez nich pierwotnego przebiegu wydarzeń. Obie kobiety oświadczyły, że kierującym motocyklem w rzeczywistości był skarżący, natomiast pasażerem A.D. Ponadto, obie kobiety wskazały, że kiedy A.D. zobaczyła, że kierujący motocyklem skarżący kieruje się na wprost płotu zeskoczyła z pojazdu, a kierowca wraz z pojazdem uderzył w niego. Powyższą wersję potwierdził M.S. pełniący [...] marca 2017 r. służbę dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...] , który zeznał, że ze zgłoszenia, które przyjął od osoby podającej się za P.M. wynikało, że "mężczyzna kierujący motocyklem przebywał w karetce pogotowia (...)". Ponadto, świadek ten zeznał, że dokonał odsłuchu nagrania z rejestratora WCPR, gdzie zgłaszająca kobieta P.M. twierdziła, że "tata wywrócił się na motorze". Powyższa wersja była sprzeczna z przyjętą przez skarżącego, który wskazał, jako kierującego motocyklem A.D., siebie zaś, jako pasażera. Ponadto utrzymywał, że motocykl poruszał się wyłącznie po terenie posesji, a nie po drodze publicznej. Przyznał także, że w tym czasie spożywał alkohol w postaci wódki.

Pismem z [...] marca 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "KWP") zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Następnie, postanowieniem nr [...] z [...] marca 2017 r., KWP wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu i przedstawił mu zarzut o to, że: [...] marca 2017 r. w godz. [...] w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązanym do dochowania obowiązków w wynikających z roty złożonego ślubowania oraz zasad etyki zawodowej od obowiązku tego odstąpił i w miejscowości [...] gmina [...] , powiat [...] , woj. [...] , kierując motocyklem marki [...] doprowadził do zdarzenia drogowego znajdując się w stanie nietrzeźwości (co wynika z badania stanu trzeźwości przeprowadzonego w szpitalu w [...] o godz. [...] mg/l, o godz. [...] mg/l) przez co nie dbał o dobre imię służby, a także o społeczny wizerunek Policji, jako formacji, w której służy i nie podejmował działań służących budowie zaufania do niej, czym naruszył dyspozycję określoną w art. 132 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz w zw. z § 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".

Postanowieniem nr [...] z [...] marca 2017 r. KWP zawiesił postępowanie dyscyplinarne.

Pismem z [...] kwietnia 2017 r. skarżący dołączył do akt prowadzonego postępowania dyscyplinarnego (sygn. [...]), oświadczenie z [...] marca 2017 r. złożone przez A.D., która ponownie zmieniła wersję przebiegu zdarzenia, wskazując siebie, jako kierującą motocyklem i sprawcę zdarzenia drogowego, a także skarżącego, jako pasażera oraz oświadczenie z [...] marca 2017 r. skarżącego, w którym skarżący potwierdził swoje uczestnictwo w zdarzeniu jako pasażer, a także wskazał jako kierującego motocyklem A.D.

Pismem z [...] września 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] poinformował, że postępowanie prowadzone w sprawie sygn. [...], zostało [...] sierpnia 2017 r. umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa prokurator, przywołując okoliczności wynikające ze sprzecznych zeznań świadków - uznał w konsekwencji, iż "(...) Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy zaznaczyć, iż nie zgromadzono w toku prowadzonego śledztwa dostatecznych dowodów pozwalających na przypisanie czynu z art. 178a § 1 k.k. skarżącemu. W prowadzonym postępowaniu nie ustalono bezpośrednich świadków zdarzenia, obiektywnych świadków. Osobami, które posiadały wiedzę odnośnie doznanych przez skarżącego obrażeń ciała były dla niego osoby najbliższe - córka i szwagierka, które skorzystały z prawa do odmowy zeznań".

W związku z powyższym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] , KWP decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Następnie, wnioskiem personalnym z [...] stycznia 2018 r. KWP wystąpił do Komendanta Stołecznego Policji o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku uznał, że swoją postawą w dacie zdarzenia drogowego skarżący akceptował łamanie przepisów ruchu drogowego i godził się, aby kierującym pojazdem była osoba niemająca do tego odpowiednich kwalifikacji ani umiejętności. Zauważył jednocześnie, że skarżący - pomimo tego, że był w stanie nietrzeźwości - był owego dnia pasażerem motocykla. W ocenie KWP, sam ten fakt dyskwalifikuje skarżącego, jako osobę posiadającą przymiot nieposzlakowanej opinii, a tym samym uniemożliwia dalszego pozostawienie go w służbie w Policji.

Pismem z [...] stycznia 2018 r. Komendant Stołeczny Policji (dalej: "KSP" lub "organ pierwszej instancji") zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także pouczył go o przysługujących mu uprawnieniach strony tego postępowania, w szczególności o prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a.

Jednocześnie, realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z [...] stycznia 2018 r. organ pierwszej instancji wystąpił do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Rozkazem personalny nr [...] z [...] lutego 2018 r. KSP, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - zwolnił skarżącego ze służby w Policji z [...] marca 2018 r. Jednocześnie, powołując się na art. 108 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Główny Policji (dalej: "KGP" lub "organ odwoławczy") rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy powyższy rozkaz KSP.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż [...] marca 2017 r. skarżący uczestniczył w zdarzeniu wypełniającym znamiona czynu zabronionego, jako przestępstwo stypizowane w art. 178a § 1 k.k., wskazując, że czyn ten i zaangażowanie w nim skarżącego ma istotne znaczenie w kontekście spełnienia przesłanki wynikającej z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Uznał, że przede wszystkim okoliczności towarzyszące całemu zdarzeniu, a w szczególności zachowanie skarżącego policjanta w dniu zdarzenia, jego postawa oraz czynności, które podjął, a także jego zachowanie w stosunku do innych osób uczestniczących w tym zdarzeniu, mają istotne znaczenie dla oceny jego zachowania w kontekście przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

KGP podkreślił, że prowadząc postępowanie administracyjne badał, czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego) spowodowały konieczność wykluczenia skarżącego z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby", zaś punktem odniesienia jest przede wszystkim dobro formacji konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby.

Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że w aktach postępowania znajduje się protokół z przebiegu badania stanu trzeźwości skarżącego policjanta, z którego wynika, iż o godzinie [...] marca 2017 r. skarżący znajdował się w stanie nietrzeźwości, mając [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, zaś o godzinie [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

KGP uznał, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. W ocenie organu odwoławczego, policjant musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Organ odwoławczy wskazał, że nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz konieczność budowania związanego z działalnością Policji zaufania społecznego. W ocenie organu odwoławczego, nałożenie owych obowiązków służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę wolności i praw obywatelskich. Dlatego też, zdaniem Komendanta Głównego Policji, funkcjonariusz Policji powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Organ odwoławczy uznał, że powinien on unikać wszelkich sytuacji w służbie i poza służbą, które godziłyby w dobre imię Policji.

W konsekwencji, KGP stwierdził także, iż zgodnie z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3), zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta, zaś obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie tych zasad. Wskazując na wybrane fragmenty zasad etyki zawodowej policjanta organ odwoławczy wskazał, że obligują one wszystkich, w tym skarżącego do ich stosowania zarówno w służbie jak i w życiu osobistym każdego członka tej organizacji. Oznacza to - w ocenie organu odwoławczego - że nie zawężono stosowania tych zasad wyłącznie do przedsiębranych przez niego czynności o charakterze służbowym, ale do każdej aktywności, którą podejmuje, bez względu na to czy ma ona związek ze służbą czy też nie.

Organ odwoławczy, w dalszej części podniósł, iż na gruncie niniejszej sprawy kluczowe jest to, że skarżący spożywał alkohol, a następnie poruszał się pojazdem w ruchu lądowym, co oznacza, że po uprzednim spożyciu alkoholu w czasie poza służbą podjął aktywne działania, których skutkiem był udział we wprowadzeniu pojazdu do ruchu. Organ odwoławczy zaznaczył wyraźnie, że istotny jest sam fakt uczestnictwa w zdarzeniu skarżącego znajdującego się w stanie nietrzeźwości, a także sprzeczne relacje skarżącego co do okoliczności istotnych z punktu widzenia postępowania karnego i ustalenia osoby mającej ponieść odpowiedzialność karną.

KGP zauważył, że podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, nie chciał dopuścić do sytuacji, w której opinia społeczna utwierdziłaby się w przekonaniu, że osoba będąca policjantem może poruszać się w stanie nietrzeźwości, jako pasażer, który następnie ulega kolizji i nie poniesie z tego tytułu żadnych konsekwencji służbowych.

W ocenie organu odwoławczego, zachowanie, którego dopuścił się skarżący, skutkuje negatywnym odbiorem społecznym, co sprawia, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji, jako formacji służącej społeczeństwu.

Ponadto wskazał, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania karnego, nie dąży do ustalenia, czy w istocie przestępstwo (określone w art. 178a § 1 k.k.) miało miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do skierowania aktu oskarżenia do sądu albo umorzenia postępowania, winy lub odpowiedzialności za popełniony czyn. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla podmiotu, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego, tj. prokuratorowi. Organ odwoławczy wyraźnie stwierdził jednak, że konsekwencją ustalenia stanu fizycznego i psychicznego skarżącego w dniu zdarzenia, jego zachowania i postawy, zmiany wersji przebiegu wydarzeń, jest utrata przez niego nieposzlakowanej opinii.

Organ odwoławczy wskazał, że osoba uczestnicząca w zdarzeniu ma prawo do własnej obrony, jak również do podejmowania działań mających na celu uniknięcie przez niego odpowiedzialności karnej, w tym zmiany wersji wydarzeń, czy też linii obrony. Zaznaczył jednocześnie, że takie zabiegi nie mogą być oceniane niekorzystnie na gruncie postępowania karnego, gdzie ciężar dowodzenia całkowicie obciąża organ procesowy, a wątpliwości muszą być rozstrzygane na korzyść osoby, która ma zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej. Policjant zaś powinien dążyć wszelkimi możliwymi prawnie sposobami do wydania wobec niego decyzji procesowej, która całkowicie oczyszcza go z przedstawionych mu zarzutów. Komendant Główny Policji stwierdził jednakże, iż rozstrzygnięcie, jakie zapadło w przedmiotowej sprawie, nie usuwa wcale tych wątpliwości, ale wręcz przeciwnie rodzi kolejne, a tym samym powoduje, że policjant ten wcale nie przestaje być w kręgu podejrzeń, nie tylko o popełnienie czynu zabronionego przez ustawę, jako przestępstwo, ale również o zachowanie nieetyczne, niemoralne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i niegodne funkcjonariusza Policji. Komendant Główny Policji stwierdził, że policjant musi wykazać się aktywnością, wręcz kwestionować decyzje procesowe, które definitywnie nie oczyszczają go ze stawianych mu zarzutów, gdyż nie jest osobą, której winy nie dowiedziono, ale która, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, jest nieposzlakowanej opinii, tj. jest osobą, której nie można nic zarzucić, która nie znajduje się w kręgu podejrzeń o jakiekolwiek zachowania niezgodne z prawem czy zasadami współżycia społecznego.

W konsekwencji, Komendant Główny Policji uznał, że pozostawienie skarżącego w służbie mogłoby wpłynąć demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także nie pozostawać bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę organizacyjną, w której skarżący pełnił dotychczas służbę. Skoro skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia funkcji w Policji.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2018 r.

KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie stwierdzając jednocześnie, że organy Policji obu instancji - wydając sporne rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącego z Policji - dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zarówno KGP, jak i organ pierwszej instancji, wydając wskazane wyżej rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - nie dopuściły się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, uznać należy, że rolą organu Policji - wydającego rozstrzygnięcie w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - jest jednoznaczne wykazanie, że za zwolnieniem skarżącego funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota spornego rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, w szczególności w kontekście zdarzenia drogowego, do którego doszło [...] marca 2017 r. z udziałem skarżącego i w związku z dalszym przebiegiem postępowania prowadzonego w sprawie owego zdarzenia, pozostawienie skarżącego w służbie naruszałoby jej ważny interes.

W ocenie Sądu, z całą pewnością uznać należy, iż w postępowaniu o zwolnienie ze służby w Policji organ nie rozstrzyga, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, czy też nie. Takie ustalenia wymykają się bowiem kognicji organu. Niewątpliwie, rolą organu Policji jest natomiast ustalenie, czy zachowanie funkcjonariusza naruszało ważny interes służby. Ponadto, organ jest obowiązany wykazać, w czym upatruje tegoż ważnego interesu (na czym on polega), a także, w jaki sposób został on naruszony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy Policji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby - zasadnie przyjęły, że ustalony w sprawie stan faktyczny ma pokrycie w materiale dowodowym, gdyż opiera się przede wszystkim na zeznaniach strony skarżącej oraz wyjaśnieniach pozostałych uczestników i świadków zdarzenia drogowego z [...] marca 2017 r., jakie składali w prokuraturze, jak też na pozostałych jednoznacznych materiałach dowodowych zawartych w aktach sprawy.

Z ustaleń faktycznych sprawy, prawidłowo ustalonych przez organy Policji, wyłania się obraz skarżącego funkcjonariusza Policji - policjanta Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji w [...] , który w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązanym do dochowania obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania oraz zasad etyki zawodowej od obowiązku tego odstąpił i doprowadził [...] marca 2017 r. do zdarzenia drogowego, znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie - [...] mg/l, II badanie - [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, III badanie - skarżący odmówił wykonania badania), w ramach którego dopuścił - jako pasażer - do kierowania motocyklem przez osobę nieposiadającą uprawnień, w wyniku czego doszło do zdarzenia, które zagrażało również innym uczestnikom ruchu drogowego.

Zdaniem Sądu, taka postawa strony skarżącej, wyrażona w takim zachowaniu jednoznacznie wskazują na zasadność rozstrzygnięć organów Policji obu instancji.

Nie budzi wątpliwości Sądu to, iż zachowanie skarżącego funkcjonariusza Policji, będącego w stanie nietrzeźwości, budzi uzasadnione wątpliwość co do posiadania przez skarżącego przymiotów uprawniających do wykonywania tego szczególnego zawodu. Według Sądu, wspomniana beztroska ze strony skarżącego, a także branie udziału - poprzez czynną postawę - w zachowaniach naruszających porządek publicznych, a także naruszających prawo, stanowi podstawę do uznania, że został niewątpliwie naruszony ważny interes służby.

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby szczegółowo wykazały, z jakich dokładnie przyczyn nie jest możliwe dalsze jego pozostawienie w służbie. Organy te trafnie przede wszystkim zwróciły uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, która ma służyć społeczeństwu, i która przeznaczona jest do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do ustawowych zadań Policji należy bowiem m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń o łamanie prawa (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. W ocenie Sądu, uznać należy, iż każdy, kto decyduje się na podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę, tym bardziej, że wstępując do tej służby, składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. strzec godności i dobrego imienia służby. W tej sytuacji, oczywistym jest, że przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji takich policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy.

Podkreślił, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] - działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. - umorzył [...] sierpnia 2017 r. postępowanie przygotowawcze prowadzone w sprawie sygn. akt [...], wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Przedmiotowe umorzenie spowodowane zostało przede wszystkim tym, iż zarówno obecne na miejscu zdarzenia - córka skarżącego – P.M. i szwagierka A.D., uczestniczące w czynnościach procesowych policjantom, przedstawiły różne wersje zdarzenia odnośnie osoby kierującej motocyklem, ostatecznie korzystając z prawa do odmowy składania zeznań, zaś sam skarżący również zmieniał w toku postępowania wersję zdarzenia, co doprowadziło w konsekwencji do niemożności ustalenia wszelkich danych istotnych dla skutecznego postawienia zarzutu z art. 178a § 1 k.k.

Konkludując Sąd wskazał, że KGP, wydając zaskarżony rozkaz personalny, nie uchybił normom prawnym wyrażonym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozkazu personalnego, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Organ odwoławczy nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - interes indywidualny skarżącego nie jest na tyle znaczący, aby dać podstawę do ograniczenia wskazanego przez ten organ ważnego interesu społecznego.

Skarżący wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

1. naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i c) p.p.s.a, polegające na niewłaściwej ocenie i przyjęciu przez Sąd, że organy administracji nie naruszyły w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik postępowania zasad wyrażonych w dyspozycji art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., jednocześnie Sąd nie odniósł się w wydanym wyroku do zarzutu naruszenia przez organ drugiej instancji dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., gdy tymczasem w zaskarżonym rozkazie personalnym KSP Nr [...] z [...] lutego 2018 r. brak było oceny argumentów przemawiających "za lub i przeciw" pozostawieniu skarżącego w służbie w Policji, a postępowanie toczące się przed organem drugiej instancji prowadzone było z rażącym naruszeniem podstawowej zasady jaką jest zasada udziału strony postępowania na każdym jego etapie, które to uchybienie pozbawiło skarżącego realnej obrony swojego interesu prawnego

II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

1. art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwą ocenę i uznanie, że organy administracji obu instancji nie przekroczyły zasady uznania administracyjnego i w konsekwencji prawidłowo zwolniły skarżącego ze służby w Policji, gdy tymczasem z zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów (również tych znanych organowi z urzędu) oraz ustalonego stanu faktycznego wynika, że wyciągnięcie tak daleko idących konsekwencji prawnych w stosunku do skarżącego, przy jednoczesnym istnieniu szeregu okoliczności, które przemawiały za pozostawieniem skarżącego w służbie - naruszyło zasadę uznania administracyjnego

2. art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wystarczyło, aby organ pierwszej instancji przed zwolnieniem ze służby skarżącego wystąpił o wydanie opinii przez organizację zakładową związków zawodowych policjantów - co nie oznacza, że w wypadku braku zajęcia pisemnego stanowiska i wydania opinii przez związek zawodowy policjantów - organ zobligowany był do wstrzymania się ze zwolnieniem skarżącego ze służby, ponieważ nie opinia taka ma wyłącznie charakter konsultacyjny, gdy tymczasem prawidłowo przeprowadzona wykładnia dyspozycji art. 43 ust. 3 ustawy przeprowadzona na poziomie wszystkich dostępnych (łącznie) wykładni powinna prowadzić do wniosku, że użyte w powyższym przepisie wyrażenie "po zasięgnięciu opinii" oznacza, że opinia taka musi zostać na piśmie wydana, zaś w wypadku jej braku organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu uzyskanie informacji czy opinia została wydana i doręczona, a jeżeli nie, to dążyć do jej uzyskania, co przemawia jednocześnie użyte przez Sąd określenie "charakter konsultacyjny".

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - zaskarżanego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji;

2. dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą w sprawie;

3. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

ewentualnie:

4. uchylenie w całości - na podstawie art. 188 § 1 p.p.s.a. - zaskarżanego wyroku i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego jego wydanie rozkazu personalnego organu pierwszej instancji;

5. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Ponadto skarżący w piśmie procesowym z [...] maja 2019 r. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

KGP w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł jej oddalenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. KGP oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W odpowiedzi na wezwanie KGP w piśmie procesowym z [...] listopada 2021 r. oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Podtrzymał także swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W związku z brakiem odpowiedzi od skarżącego, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu nie jest możliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu.

Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie.

Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13). W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga równoczesnego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności oddalenia przez Sąd pierwszej instancji skargi na rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji – w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. O tym bowiem, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia takiej sprawy. Celem postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przez organy administracji orzekające w określonej sprawie nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się ze sprawą, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego mających w niej zastosowanie. Tym samym tylko nieustalenie, czy nierozważnie faktów rzeczywiście istotnych dla sprawy stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzenie istotności naruszeń prawa wymaga przy tym dokonania prawidłowej interpretacji norm materialnoprawnych oraz skorzystania z całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, a ponadto uważnego zapoznania się przez sąd administracyjny z całością motywów kontrolowanych działań organów administracji publicznej. Tylko wówczas jest bowiem możliwa ocena, czy uchybienia procesowe organów administracji rzeczywiście miały miejsce oraz czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik podjętego przez te organy rozstrzygnięcia

Zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art.7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. W ramach tego zarzutu wytknięto pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, a tym samym błędną ocenę materiału dowodowego przeprowadzoną przez organy administracji publicznej, zwłaszcza przez organ odwoławczy i pominięcie wysłuchania skarżącego. Uniemożliwiono nadto skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

Jak wynika z art. 7 k.p.a. organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta znajduje rozwinięcie w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.

Uwzględniając zastosowaną w sprawie podstawę zwolnienia ze służby w Policji - z uwagi na ważny interes służby, organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i umożliwiał wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że taki materiał został w sprawie zebrany, a jego ocena była swobodna lecz nie dowolna.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m. in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było jej wykluczenie z tego grona.

Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w służby w omawianej formacji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji, jako formacji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Przypisywany skarżącemu czyn jest naganny z punktu widzenia poszanowania zasad porządku prawnego, co jest szczególnie ważne ze względu na rodzaj pełnionej służby oraz podważa wiarygodność skarżącego niezbędną do dalszego wykonywania zawodu policjanta oraz godzi w dobre imię formacji, której był funkcjonariuszem. Wszystkie okoliczności przytoczone przez organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji pozwalały na ocenę, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione. W okolicznościach niniejszej sprawy, interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. W orzecznictwie ugruntowana jest stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA z 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 710/17).

W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ponadto Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń.

Celem prowadzonego postępowania, na co słusznie zwrócił uwagę i organ i Sąd pierwszej instancji, było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania postawy, osiągnięć czy przebiegu służby skarżącego, jak tez jego sytuacji rodzinnej. Są to okoliczności relewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji.

Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było rozstrzygnięcie wątpliwości związanych z podejrzeniem uczestnictwa skarżącego w zdarzeniu wypełniającym znamiona czynu zabronionego, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k., ale przede wszystkim okoliczności towarzyszące całemu zdarzeniu (i to zarówno te, które nastąpiły w jego trakcie, jak i podczas dalszych czynności przeprowadzonych w toku postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.), a w szczególności zachowanie skarżącego policjanta w dniu zdarzenia, jego postawa oraz czynności, które podjął, a także jego zachowanie w stosunku do innych osób uczestniczących w tym zdarzeniu. W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że organy Policji obu instancji, prowadząc sporne postępowanie administracyjne, nie badały, czy w istocie czyn ten (przestępstwo) został popełniony przez skarżącego, a także czy ewentualnie w wyniku jego popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego) spowodowały konieczność wykluczenia tego policjanta z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby". Należy zgodzić się z Komendantem Głównym Policji, jak i Sądem pierwszej instancji, że nie było przy tym istotne, czy skarżący był w rzeczywistości kierującym motocyklem, czy też tylko pasażerem tego pojazdu. Kluczowym natomiast było to, że spożywał alkohol, a następnie poruszał się pojazdem w ruchu lądowym. Okolicznością obciążającą skarżącego był zatem fakt, że po uprzednim spożyciu alkoholu w czasie poza służbą podjął aktywne działania, których skutkiem był udział we wprowadzeniu pojazdu do ruchu lądowego. Nie ulega wątpliwości, że takie zachowanie funkcjonariusza Policji było nie tylko sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ale także z przepisami prawa. W konsekwencji, uznać należy, iż ustalenia dokonane w toku postępowania umożliwiają ocenę jego postawy moralnej i etycznej, jako nagannej.

Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.

Dlatego też zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji uznać należy za bezzasadny. Sądowi pierwszej instancji i organom administracji nie można bowiem zarzucić nieprawidłowej wykładni i niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu w niepodważonych okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy.

Na usprawiedliwionych podstawach nie został również oparty zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie, podnosząc powyższy zarzut, skarżący wskazuje, że na etapie postępowania odwoławczego nie został wysłuchany. Wskazać zatem należy, że organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Jego zadaniem jest ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez ten organ uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy jest zatem dopuszczalne. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego, jeżeli jest to konieczne i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Skarżący w toku postępowania miał możliwość zaprezentowania swojego stanowiska, a swoje zastrzeżenia co do prowadzonego postępowania wyraził w odwołaniu od rozstrzygnięcia Komendanta Stołecznego Policji. Miał także możliwość przedstawienia dodatkowych argumentów do dnia wydania decyzji ostatecznej, ale z tego uprawnienia nie skorzystał. O możliwości czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania skarżący był pouczony pismem z [...] stycznia 2018 r. Brak aktywności strony w postępowaniu odwoławczym nie może być postrzegany jako naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Dodatkowo należy zważyć, że skarżący kasacyjnie nie wskazał jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć zarzucane uchybienie. Pamiętać zaś należy, że skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest uzależniona od wykazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Natomiast zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. został zbudowany nieprawidłowo. Artykuł ten składa się z dwóch paragrafów zawierających odrębną zawartość normatywną. Natomiast w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Przyjmuje się, iż warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis autor skargi kasacyjnej miał na uwadze podnosząc zarzut naruszenia prawa. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (por. postanowienie SN z 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyroki NSA z: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Autor kasacji przywołując jako naruszony ogólnie przepis art. 8 k.p.a. powyższego warunku nie spełnił, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawił żadnych argumentów na jego poparcie.

Nie zaistniały również podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.

Zasięgnięcie opinii organizacji zakładowej związku zawodowego jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Żaden przepis prawa nie obliguje natomiast organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zapowiedzianego zwolnienia policjanta ze służby. Dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego zależy od zasięgnięcia a nie uzyskania przedmiotowej opinii. Nie można uzależniać działań organu od spełnienia warunków, których ustawodawca w tym zakresie wprost nie przewidział. Organizacja związkowa ma tym samym prawo - bez podania przyczyn - uchylić się od wyrażenia omawianej opinii.

W rozpoznawanej sprawie skoro organ wypełnił obowiązek nałożony na niego powyższym przepisem, to nie doszło do jego naruszenia.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a.