Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 578/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia 9 marca 2007 r., nr [...].


UZASADNIENIE

II S.A./Gd 578/07

Uzasadnienie

Działając z upoważnienia Wójta gminy L., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wydał w dniu 9 marca 2007 r. decyzję Nr [...] odmawiającą E. M. zasiłku rodzinnego na dzieci M., M., M., M. i M. M., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przeznaczonego dla M., M., M. i M. M., dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła przeznaczonego dla M. M., oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, przeznaczonego dla M., M. i M. M.. Jako powód odmowy podano przekroczenie kryterium dochodowego. Uzasadniając swoją decyzję organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. : Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504,00 zł. Ponadto zgodnie z art. 8 tej ustawy, ustalenie prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Organ wskazał, że termin dochód oznacza m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także inne dochody - niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (art. 3 pkt 1 lit. c ustawy). W przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969). Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Stosownie z art. 5 ust. 9 ustawy, w przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się. Organ stwierdził, iż umowa dzierżawy gruntów rolnych przedłożona przez wnioskodawczynię nie jest umową dzierżawy wymienioną w art. 5 ust. 8 ustawy, w związku z czym do dochodu rodziny wlicza się dochód z gospodarstwa rolnego oraz przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Roczny dochód w rodzinie E. M. wyniósł 43195,31 zł., dochód miesięczny 3599,60 zł., a miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę kwotę 514,22 zł (3599,6 zł : 7 osób). Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie nie są spełnione przesłanki art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi, iż w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (w tym okresie zasiłkowym jest to kwota 48 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, czyli 48 zł organ podzielił przez liczbę osób w rodzinie, uzyskując kwotę 6,85 zł i dodał do kwoty 504 zł. otrzymując jako kwotę, której nie można przekroczyć, aby otrzymać zasiłek rodzinny kwotę 510,85 zł, a więc niższą od dochodu w rodzinie wnioskodawczyni wynoszącego 514,22 zł.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że dochód jej rodziny niesłusznie powiększono o kwotę 4868,27 zł tytułem posiadania gospodarstwa rolnego. Skarżąca stwierdziła, że faktyczny dochód z tego tytułu wyniósł w 2005 r. kwotę czynszu dzierżawnego wysokości 200 zł. Ponadto zarzuciła ona organowi I instancji brak uzasadnienia, dlaczego umowa dzierżawy nie spełnia wymagań ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 lipca 2007 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż należy wskazać, że umowa dzierżawy zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, to umowa dzierżawy spełniająca warunki określone w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.). W myśl tego przepisu uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając: gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie, która nie jest: małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem tych osób. Z przepisu tego wynika, że umowa dzierżawy musi być zawarta na okres co najmniej 10 lat. Umowa dzierżawy przedłożona przez skarżącą została zawarta w dniu 16 czerwca 2004 r. na okres do dnia 30 kwietnia 2014 r., a więc na okres krótszy niż 10 lat. Z powodu braku spełnienia przesłanki wymaganego okresu, na który została umowa dzierżawy, nie jest możliwe zakwalifikowanie tejże umowy jako umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja określoną w przytoczonym wyżej art.5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w związku, z czym - nie jest możliwe przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącej pominięcie dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego. Dochód rodziny skarżącej w 2005 r., w przeliczeniu na osobę wynosił 514, 22 zł. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwota najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w obecnym okresie zasiłkowym wynosi 48 zł miesięcznie, dochód rodziny skarżącej wynosi 3599, 60 zł, natomiast kwota graniczna dla tej rodziny to 3576 zł (7 osób x 504 zł = 3528 zł + 48 zł = 3576 zł). Ponieważ dochód rodziny skarżącej przekracza kwotę graniczną o 23,60 zł, ustalenie prawa do zasiłków w oparciu o przepis art. 5 ust. 3 ustawy nie jest możliwe. Natomiast ustalenie prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego zgodnie z art. 8 ustawy uzależnione jest od ustalenia prawa do samego zasiłku, brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanych dodatków.

E. M. w skardze na powyższą decyzję zarzuciła, iż organ II instancji niesłusznie uznał, iż umowa dzierżawy została zawarta na okres krótszy niż 10 lat. W aktach organu I instancji znajduje się bowiem umowa z dnia 15 marca 1995 r., która została przedłużona umową z dnia 16 czerwca 2004 r. W ocenie skarżącej, w istocie umowy te stanowią jedną umowę z 15 marca 1995 r., która została przedłużona do 30 kwietnia 2014 r., a zatem została zawarta na okres dłuższy niż 10 lat. Skarżąca zarzuciła, iż organ nie dał wiary oświadczeniu i dokumentom potwierdzającym, że rodzina skarżącej faktycznie nie ma dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego, poza kwotą wskazaną w umowie, a zakład pracy wypłacał mężowi skarżącej wszystkie świadczenia rodzinne w oparciu o te same dokumenty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Organ administracji dokonał bowiem błędnej interpretacji art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, a naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

Art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, w ustępach 1-3 stanowił

1. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł,

2. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł.

3. W przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

W ustępie 1 i 2 art. 5 ustawodawca posługiwał się pojęciem "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę", zaś w ustępie 3 art. 5 pojęciem "dochodu rodziny", co budziło wątpliwości interpretacyjne, odnośnie znaczenia pominięcia przez ustawodawcę w ust. 3 określenia "w przeliczeniu na osobę". Pominięcie to mogło bowiem wynikać z woli odmiennego uregulowania prawa do świadczenia w przypadku przewidzianym w tym przepisie, bądź być efektem niezamierzonej niekonsekwencji terminologicznej.

Ustalenie wynikającej z tego przepisu normy prawnej wymagało uwzględnienia celu tego uregulowania, a jego interpretacja winna uwzględniać wynikającą z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej zasadę równości obywateli wobec prawa. Z przepisów art. 5 ust. 1 i 2 wynika, że przyznanie zasiłku rodzinnego jest uzależnione, od wysokości dochodu rodziny, podzielonego przez ilość członków tej rodziny. Przyjęcie przez ustawodawcę kryterium dochodowego ustalanego z uwzględnieniem liczby członków rodziny jest oczywiste, celem przyznania świadczeń rodzinnych jest bowiem pomoc rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, a jej ocena zależy od dwóch czynników - wysokości dochodu rodziny i ilości osób, na których utrzymanie jest on przeznaczany. W art. 5 ust. 3 ustawy przewidziano prawo do dalszego pobierania zasiłku, mimo przekroczenia kryterium przewidzianego w art. 5 ust. 1 i 2, w sytuacji, gdy przysługiwał on w poprzednim okresie zasiłkowym. Celem tego przepisu, było zapewnienie ciągłości pobierania świadczeń (zasiłku oraz dodatków do tego zasiłku), w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się uległ zwiększeniu o nieznaczną kwotę, niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. W przeciwnym bowiem wypadku, każde przekroczenie kryterium dochodowego skutkowałoby nagłym znaczącym pogorszeniem sytuacji finansowej danej rodziny, która zostałaby pozbawiona świadczeń z tytułu zasiłku rodzinnego jej sytuacja ekonomiczna w stosunku do roku poprzedniego uległaby nagłemu pogorszeniu o sumę należnych poprzednio zasiłków i dodatków. W ocenie Sądu pojęcie "dochodu rodziny" występujące w art. 5 ust. 3 ustawy winno być interpretowane w nawiązaniu do regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, przewidującej jako kryterium uzasadniające przyznanie zasiłku rodzinnego dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Treść art. 5 ust. 3 ustawy, podobnie jak treść poprzedzających go przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, ustanawia prawo do nabycia zasiłku w przypadku w nim wskazanym i brak jest podstaw do stosowania w tym przypadku odmiennego kryterium nabycia prawa jako łącznego dochodu rodziny, niezależnie od ilości osób, powiększonego o kwotę zasiłku. Wymóg spójności uregulowań ustawy przemawia przeciwko takiej interpretacji tej normy prawnej. Zwiększenie dochodu, o którym jest mowa w art. 5 ust. 3 ustawy winno dotyczyć zwiększenia dochodu stanowiącego kryterium nabycia prawa do zasiłku, a takim kryterium jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Ustawodawca w treści przepisu posłużył się sformułowaniem "w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego", a kwotą tą jest odpowiednio kwota 504 lub 583 zł., ustaloną w przeliczeniu na osobę. Dochód rodziny o jakim jest mowa w tym przepisie winien być zatem rozumiany jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Przeciwna interpretacja art. 5 ust. 3 ustawy prowadzi do naruszenia zasady równości. Skutkuje bowiem niczym nieuzasadnionym zróżnicowaniem sytuacji rodzin w zależności od ich liczebności i prowadzi do niezrozumiałego z punktu widzenia celu ustawy pokrzywdzenia rodzin wielodzietnych. Przykładowo - rodzina dwuosobowa utraciłaby prawo do zasiłku gdyby jej dochód wzrósłby o kwotę przekraczającą najniższy zasiłek – 48 zł. to jest o kwotę przekraczającą 24 na osobę, a - rodzina sześcioosobowa utraciłaby prawo do zasiłku już wówczas gdyby jej dochód wzrósłby o kwotę przekraczającą 8 na osobę. Nadto niezasadnie stawia ona w zróżnicowanej sytuacji osobę uczącą się, której dochód zawsze jest ustalony indywidualnie, w stosunku do innych osób, których dochód miałby być obliczany łącznie jako dochód rodziny i już jego przekroczenie o kwotę zasiłku skutkowałoby pozbawieniem uprawnień. Takie też stanowisko odnośnie interpretacji treści art. 5 ust. 3 ustawy zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach sygn. akt I SA/Wa 1778/04, LEX 188735, I SA/Wa 191/06, LEX 197471, I SA/Wa 1469/04, LEX 192954 wskazując, że "dochód rodziny", o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy winien być rozumiany jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Podkreślić nadto należy, iż ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109 poz. 47) z dniem 6 lipca 2007 r. zmieniono brzmienie art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi obecnie, iż w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Dokonana przez ustawodawcę zmiana treści przepisu, stanowiła w istocie doprecyzowanie poprzednio obowiązującej normy, która w poprzednim brzmieniu przepisu winna być wyinterpretowana w drodze wykładni.

Mając na uwadze przedstawioną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza normę wynikającą z tego przepisu. Naruszenie to miało przy tym wpływ na wynik sprawy, gdyż z ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej wynika, że dochód rodziny skarżącej na osobę wynosi 514 zł 22 gr. zł, a więc nie przekracza kryterium dochodowego w wysokości 504 zł o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w okresie, na który jest ustalany, czyli 48 zł.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu, wskazać należy, iż nie zasługuje one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 8a. pkt 1 ustawy, ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.Dz.U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.) w art. 28 stanowi, iż wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą (ust. 1 ). Zgodnie z art. 28 ust. 3 tej ustawy wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5-7, 9 i 10.) Stosownie do art. 28 ust. 4 cytowanej ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:

1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:

a) małżonkiem emeryta lub rencisty,

b) jego zstępnym lub pasierbem,

c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b) lub c).

Z przepisów powyższych wynika, iż umową dzierżawy zawartą stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest umowa dzierżawy gruntów zawarta w sytuacji, gdy rolnik jest uprawniony do uzyskania emerytury lub renty rolniczej i jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Celem takiej umowy jest dalsze uzyskiwanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego mimo prowadzenia działalności rolniczej rozumianej przez ustawodawcę jako bycie właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego. Umowa zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników musi mieć formę pisemną, musi być zawarta co najmniej na 10 lat i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. W wyroku z dnia 7 lutego 2002 r. sygn. akt II UKN 49/01 Sąd Najwyższy wskazał, iż wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej na okres krótszy niż 10 lat, albo bez zachowania formy pisemnej lub też bez wpisania tej umowy do ewidencji gruntów i budynków, nie stwarza podstawy do odstąpienia od zawieszenia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Zachowanie tych wymogów stanowi warunek sine qua non wywołania skutku, polegającego na wyłączeniu rolnika wydzierżawiającego swe gospodarstwo z kręgu pojęciowego "osób prowadzących działalność rolniczą", nie mających prawa do pobierania świadczeń w całości. (vide: OSNP 2003/22/552). Celem takiego uregulowania jest zapewnienie możliwości pobierania świadczeń z ubezpieczenia tym osobom, które nie prowadzą działalności rolniczej, ale nie wyzbyły się własności lub posiadania gospodarstwa rolnego.

Treść art. 5 ust. 8a. ustawy o świadczeniach rodzinnych należy zatem interpretować w taki sposób, iż przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa nie wlicza się obszarów rolnych oddanych w dzierżawę na podstawie takiej umowy, która została zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a więc w celu wyłączeniu rolnika wydzierżawiającego swe gospodarstwo z kręgu pojęciowego "osób prowadzących działalność rolniczą" nie mających prawa do pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Umowa dzierżawy zawarta jest w tej sytuacji w ściśle określonym celu i to ten cel a nie sam okres trwania umowy ma znaczenie dla oceny zaistnienia przesłanki z art. 5 ust. 8a. pkt 1 ustawy. W przeciwnym razie przepis ten miałby inne brzmienie, odnoszące się wyłącznie do czasu trwania i formy umowy dzierżawy. Podkreślić należy, iż ustawodawca przyjął w art. 5 ust. 8a. ustawy generalną zasadę, iż do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Rozwiązanie takie przyjęto, bowiem wielokrotnie zawarcie takiej umowy mogłoby prowadzić do znacznego obniżenia dochodu rolnika, rezygnującego z prowadzenia gospodarstwa i oddającego go w dzierżawę za czynsz nieadekwatny do dochodowości gospodarstwa. Brak byłoby uzasadnionych podstaw do zmniejszania dochodu osób ubiegających się o świadczenie w przypadku zawarcia umowy dzierżawy tylko z uwagi na dłuższy – co najmniej dziesięcioletni okres jej trwania, a wyjątek przewidziany w art. 5 ust. 8a. nie może być interpretowany rozszerzająco.

Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, by przedłożona umowa dzierżawy została zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej złożonymi na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r., skarżąca i jej mąż nie posiadają uprawnień do pobierania przysługującym rolnikom świadczeń z ubezpieczenia społecznego (vide: protokół rozprawy k. 35, 36) a zawarta umowa nie została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Organy administracji prawidłowo zatem do dochodu rodziny uzyskanego z gospodarstwa rolnego wliczyły obszary rolne oddane w dzierżawę.

W związku z naruszeniem przez organ administracji prawa materialnego art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy tym ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni dokonana przez Sąd ocenę prawną.

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na normie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Zaskarżona decyzja o odmowie przyznania prawa do zasiłków nie podlega wykonaniu, orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie tego przepisu jest zatem bezprzedmiotowe.