Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 40/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 2, art. 217, art. 218, art. 219
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 306 a. art. 306 b par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Wójta Gminy C. w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia 1. zobowiązuje Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku skarżącego K. W. o wydanie zaświadczenia w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy C. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga K. W. (zwanego dalej także "skarżącym"), działającego przez kuratora - T. W., na bezczynność Wójta Gminy C. w sprawie wniosku z dnia 8 października 2020 r. o wydanie zaświadczenia, w której wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy C. do wydania zaświadczenia będącego odpowiedzią na wniosek z dnia 8 października 2020 r. w terminie 14 dni oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze wyjaśniono, że T. W. - działając na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt [...]) o ustanowieniu kuratora, pismem z dnia 8 października 2020 r. zwróciła się w imieniu syna K. W. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w przedmiocie wyrażenia zgody przez wierzyciela hipotecznego - Wójta Gminy C. na wykreślenie hipoteki przymusowej wpisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., z uwagi na przedawnienie należności pieniężnych, tj. administracyjnych kar pieniężnych wymierzonych w drodze decyzji z dnia 8 stycznia 2014 r. (nr [...] ) - wskazaną decyzją w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Wójt Gminy C. wymierzył K. W. administracyjne kary pieniężne w wysokości 76.363,78 zł.

Pismem z dnia 28 października 2020 r. (nr [...]) Wójt Gminy C. poinformował o pozostawieniu wniosku z dnia 8 października 2020 r. bez rozpatrzenia z uwagi na brak należytego pełnomocnictwa. W powołanym piśmie wskazano, że przedłożone przez T. W. postanowienie Sądu Rejonowego w C. upoważnia ją do reprezentowania K. W. tylko w sprawie wszczętej przez Wójta Gminy C. dotyczącej egzekucji nałożonej a nie zapłaconej kary administracyjnej i nie upoważnia do występowania w jakimkolwiek innym postępowaniu administracyjnym, sądowym, podatkowym, w tym o wydanie zaświadczeń bądź składanie wniosków o wyrażenie zgody na wykreślenie hipotek.

W tym stanie rzeczy T. W. pismem z dnia 5 listopada 2020 r. wniosła ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie jako: "k.p.a."), w którym zakwestionowała stanowisko Wójta, ponieważ - jak wprost wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 września 2020 r. o ustanowieniu kuratora - T. W. została ustanowiona dla nieobecnego K. W. kuratorem celem reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym wobec niego przez Wójta Gminy C. w sprawie o zapłatę należności wynikających z nałożonej na uczestnika postępowania kary administracyjnej. Tym samym T. W. zaakcentowała rozbieżność stanowisk stron, co do zakresu reprezentacji określonej postanowieniem o ustanowieniu kuratora.

Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2018 r. (sygn. akt I UZ 8/18) wskazała, że kurator nie powinien być ograniczony w reprezentowaniu nieznanego z miejsca pobytu. Może działać tak, jak działałaby strona, którą zastępuje, dlatego o zakresie wymaganych od niego czynności nie decyduje wniosek o ustanowienie kuratora kierowany do sądu opiekuńczego. Legitymacja do działania przez kuratora za stronę nie wynika tylko z wniosku i jego zakresu, lecz z decyzji sądu, która z kolei nie może być niezgodna z ustawowym uregulowaniem instytucji kuratora. Nie można ograniczyć praw, których ustawa nie ogranicza. Kuratora ustanawia się bowiem dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw (art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej w skrócie "k.r.o."), dlatego znaczenie ma pełna ochrona jej praw w danej sprawie. Z treści art. 34 k.p.a. i z art. 184 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 – dalej w skrócie jako: "k.r.o.") wynika, że kurator działa w pełni jako przedstawiciel nieobecnego nieznanego z miejsca pobytu. Podstawowym zadaniem kuratora jest ochrona praw tej osoby.

Postanowienie sądu ustanawiające kuratora nie mogło więc ograniczać jego roli (funkcji) tylko do określonych czynności, bo byłoby to sprzeczne z prawem nieobecnego do prawidłowego reprezentowania w sprawie sądowej. Także wniosek Wójta również nie mógł ograniczać funkcji kuratora i takie ograniczenie (contra legem) nie może wynikać z postanowienia o ustanowieniu kuratora. Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu w założeniu ma działać w interesie tej osoby. O zakresie tego umocowania nie powinien decydować wniosek strony przeciwnej, gdyż jej interes w rozpoznaniu sprawy jest z reguły inny. Przede wszystkim jednak jest to domena samodzielnej regulacji ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, pozwalającej i wymagającej ustanowienia kuratora, a zatem w pełnym zakresie czynności, właściwych dla sprawy i postępowania. Postanowienie Sądu nie może a priori pogarszać sytuacji procesowej nieznanego z miejsca pobytu przez ograniczenie czynności, do których uprawniony jest kurator. Wówczas zastępstwo jest wadliwe. Kurator powinien mieć takie same prawa jak osoba, którą zastępuje, czyli może dokonać czynności, której mogłaby dokonać strona, gdyby występowała w sprawie. Odczytując znaczenie postanowienia o ustanowieniu kuratora dla nieobecnego K. W. nie można zatem - jak czyni to Wójt - ograniczać go wyłącznie do odbioru wezwania do zapłaty i dalszego biernego przyglądania się czynnościom podejmowanym przez Wójta Gminy C.

Kurator ustanowiony dla nieobecnego K. W. celem reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym wobec niego przez Wójta Gminy C. w sprawie o zapłatę należności wynikających z nałożonej na uczestnika postępowania kary administracyjnej, ma pełne prawo, a w zasadzie obowiązek podejmowania wszelkich czynności służących ochronie praw nieobecnego wynikających z decyzji z dnia 8 stycznia 2014 r. (nr [...]). Nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że nieobecny byłby uprawniony na tym etapie postępowania administracyjnego do wniesienia przedmiotowego wniosku o wydanie zaświadczenia, zatem do złożenia tegoż wniosku uprawniony jest również kurator. Wniosek o wydanie zaświadczenia obejmuje swoim zakresem karę administracyjną, o której mowa w postanowieniu Sądu i ma na celu wykazanie, że doszło do przedawnienia tejże kary.

Strona skarżąca wyjaśniła, że w odpowiedzi na ponaglenie otrzymała pismo datowane na 9 listopada 2020 r., w którym Wójt Gminy C. wskazał, że w sprawie udzielił już odpowiedzi pismem z dnia 28 października 2020r. tj. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.

Kończąc strona skarżąca wskazała, że w dniu 3 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 2/13), w której przesądził, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uchwale tej NSA wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to pozostaje w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Organ potwierdził że opisany w skardze przebieg postępowania jest zgodny z prawdą oraz wskazał, że - tak jak wskazano w skardze - odmiennie odczytuje zakres reprezentacji strony nieobecnej określonej postanowieniem o ustanowieniu kuratora. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, że przedmiotem wniosku z dnia 8 października 2020 r. było wydanie zaświadczenia w przedmiocie wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki, zaś postanowieniem z dnia 11 września 2020 r. Sąd Rejonowy w C. w sprawie o sygn. akt [...] ustanowił T. W. kuratorem w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zapłatę należności wynikających z nałożonej na uczestnika postępowania kary administracyjnej. Zarówno ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w art. 306a i dalszych oraz ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w art. 217 i dalszych, zawierają uregulowania dotyczące postępowania o wydanie zaświadczenia i są to postępowania odrębne w stosunku do innych postępowań, w tym dotyczących egzekucji zaległości, a skoro w postanowieniu o ustanowieniu kuratora wskazano konkretne postępowania, to w ramach tego postępowania kurator jest upoważniona do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności. W ocenie Wójta Gminy C. na podstawie postanowienia z dnia 11 września 2020 r. T. W. nie może zatem domagać się w imieniu K. W. wydania zaświadczenia, jak również nie może go reprezentować przed sądem administracyjnym w przedmiotowym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13) na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem jeśli organ administracji pozostawi podanie obywatela bez rozpoznania, ten ma prawo złożyć skargę do sądu na bezczynność tego organu. W takiej zatem sytuacji to sąd administracyjny oceni, czy istotnie w sprawie istniały podstawy do pozostawienia podania bez rozpoznania, a w konsekwencji czy organ pozostaje w rozpoznaniu danej sprawy w bezczynności.

Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Skarżący, działający poprzez ustanowionego kuratora dla osoby nieobecnej, pismem z dnia 5 listopada 2020 r. wniósł ponaglenie w sprawie dotyczącej złożonego wniosku z dnia 8 października 2020 r. o wydanie wnioskowanego zaświadczania, wobec czego przyjąć należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wydania wnioskowanego zaświadczenia zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy wyjaśnić należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1/ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2/ zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

W rozpoznawanej sprawie skarżący K. W., działający poprzez ustanowionego postanowieniem Sądu Rejonowego w C. III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt [...]) kuratora dla osoby nieobecnej, tj. jego matkę T. W., wystąpił do Wójta Gminy C. wnioskiem z dnia 8 października 2020 r. o wydanie zaświadczenia o wyrażenie zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej w KW nr [...] wpisanej przez Wójta Gminy C. Następnie, pismem z dnia 22 października 2020 r. Wójt Gminy C. – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – wezwał kuratora skarżącego, tj. T. W. do złożenia udzielonego jej pełnomocnictwa upoważniającego ją do działania w imieniu K. W. w zakresie sprawy określonej we wniosku. Po przedłożeniu przez T. W. ww. postanowienia Sądu Rejonowego w C. III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt [...]) Wójt Gminy C. stwierdził, że przedłożone postanowienie Sądu upoważnia T. W. do reprezentowania K. W. w sprawie wszczętej przez Wójta Gminy C. dotyczącej egzekucji nałożonej a niezapłaconej kary administracyjnej, lecz nie upoważnia jej do występowania w jakimkolwiek innym postępowaniu administracyjnym, sądowym, podatkowym, w tym o wydanie zaświadczeń bądź składanie wniosków o wyrażenie zgody na wykreślenie hipotek, i wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku (przedstawienia pełnomocnictwa upoważniającego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie wnioskowanego zaświadczenia), pozostawił wniosek K. W. z dnia 8 października 2020 r. bez rozpoznania.

W ocenie Sądu, mając na uwadze istniejące w sprawie okoliczności, stanowisko organu, w oparciu o które pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia, nie jest prawidłowe.

Sąd w omawianym zakresie w pełni podziela argumentację zaprezentowaną w skardze i odnoszącą się do uznania, że ustanowieniu kuratora dla osoby nieobecnej (nieznanej z miejsca pobytu) przyświeca przede wszystkim cel, jakim jest zagwarantowanie ochrony praw tej osoby. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się bowiem, że celem kuratora dla osoby nieobecnej (curator absentis) jest nie pomoc w prowadzeniu spraw, ale ochrona, co wynika expressis verbis z brzmienia art. 184 § 1 k.r.o., praw takiej osoby, które mogą być naruszane lub zagrożone z powodu jej nieobecności. Zadaniem kuratora jest przede wszystkim poszukiwanie osoby nieobecnej, jednakże poza tym sprawowanie zwykłego zarządu jego majątkiem, a więc dokonywanie koniecznych czynności faktycznych i prawnych, mających na celu zachowanie majątku, a czynności te podlegają kontroli sądu opiekuńczego, który może wydawać konieczne zarządzenia i w razie uchybień ze strony kuratora, pozbawia go tej funkcji. Kurator absentis dokonuje zatem wszelkich czynności dotyczących osoby i majątku nieobecnego, kierując się ochroną jego praw (por. komentarz do art. 184 k.r.o. [w:] G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019; a także postanowienie SN z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt III CKN 270/00, LEX nr 1219835).

W świetle tak postrzeganej roli kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej należy przyjąć, że T. W., ustanowiona kuratorem dla nieobecnego syna – K. W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt [...]) - pomimo literalnego wskazania przez ten Sąd w sentencji wskazanego postanowienia, że celem ustanowienia T. W. jako kuratora jest reprezentowanie nieobecnego K. W. "w postępowaniu administracyjnym prowadzonym wobec niego przez Wójta Gminy C. w sprawie o zapłatę należności wynikających z nałożonej na uczestnika postępowania kary administracyjnej" - jest legitymowana do podejmowania w interesie nieobecnego K. W. wszelkich czynności faktycznych i prawnych nakierowanych na ochronę jego praw w zakresie wiążącym się z nałożoną na niego karą administracyjną, w tym wszelkich czynności dotyczących ochrony interesów majątkowych nieobecnego, które wiążą się z nałożoną administracyjną karą pieniężną. Należy zatem w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane w powołanym przez skarżącego postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2018 r. (sygn. akt I UZ 8/18, LEX nr 2488721), że samo "redakcyjne ujęcie zakresu umocowania nie zawęża prawnego (ustawowego) zakresu zastępstwa wymaganego od kuratora, gdyż nie może być sprzeczne z ustrojową (procesową) funkcją kuratora, czyli z całościową (pełną) a nie ułomną (niepełną) reprezentacją". Sąd Najwyższy – z czym w pełni należy się zgodzić - podkreślił, że kurator nie powinien być ograniczony w reprezentowaniu nieznanego z miejsca pobytu. Może działać tak, jak działałaby strona, którą zastępuje, dlatego o zakresie wymaganych od niego czynności nie decyduje wniosek o ustanowienie kuratora kierowany do sądu opiekuńczego. Legitymacja do działania przez kuratora za stronę nie wynika tylko z wniosku i jego zakresu, lecz z decyzji sądu, która z kolei nie może być niezgodna z ustawowym uregulowaniem instytucji kuratora. Nie można ograniczyć praw, których ustawa nie ogranicza. Chodzi o to, że kuratora ustanawia się dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw (art. 184 k.r.o.), dlatego znaczenie ma pełna ochrona jej praw w danej sprawie a inna sytuacja jest wyjątkiem, zaś jakiekolwiek ograniczenie zakresu działania kuratora w tym zakresie powinno mieć swoje racjonalne uzasadnienie.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było w niniejszej sprawie podstaw do wezwania przez Wójta Gminy C. - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. i pod wskazanym w przepisie tym rygorem - T. W. o złożenie pełnomocnictwa upoważniającego ją do działania w imieniu K. W. w zakresie złożonego wniosku z dnia 9 października 2020 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia (co należy podkreślić, ww. postanowienie Sądu Rejonowego w C. zostało bowiem załączone do przedmiotowego wniosku), a w konsekwencji do stwierdzenia przez organ, że T. W. nie posiada upoważnienia do reprezentowania K. W. w postępowaniu "o wydanie zaświadczeń bądź składanie wniosków o wyrażenie zgody o wykreślenie hipotek" i pozostawienia ww. wniosku skarżącego z dnia 9 października 2020 r. bez jego rozpoznania. Przyjąć bowiem należy, że wskazane czynności i żądania związane – jak wynika z wyjaśnień skarżącego - z nałożoną uprzednio na niego na podstawie decyzji z dnia 8 stycznia 2014 r. (nr [...]) przez Wójta Gminy C. administracyjną karą pieniężną, zabezpieczoną hipoteką przymusową na rzecz wierzyciela (Gminy C.) – wiążą się z ochroną prawną nieobecnego (skarżącego), a zatem przedsięwzięcie takich działań przez ustanowionego kuratora dla K. W. mających w oczywisty sposób na celu ochronę jego interesów majątkowych, należy ocenić w pełni za prawnie uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności nie dokonując rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 października 2020 r. w trybie przepisów regulujących wydawanie zaświadczeń.

Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, przy czym – stosownie do § 2 - zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś – stosownie do § 2 - organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zgodnie zaś z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie skarżący, pismem z dnia 8 października 2020 r., wskazując jako podstawę prawną art. 306a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – dalej w skrócie "o.p.") oraz art. 100 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2204 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.w.h."), wystąpił do Wójta Gminy C. z "wnioskiem o wydanie zaświadczenia w przedmiocie wyrażenia zgody przez wierzyciela hipotecznego - Wójta Gminy C. na wykreślenie hipoteki przymusowej wpisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., z uwagi na przedawnienie należności pieniężnych, tj. administracyjnych kar pieniężnych wymierzonych w drodze decyzji z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...]". Mając to na uwadze, organ – w ocenie Sądu – winien w pierwszej kolejności poddać jednoznacznemu wyjaśnieniu, co w istocie stanowi przedmiot żądania wnioskodawcy, tj. czy jest to wydanie zaświadczenia o tym, że wierzyciel hipoteczny wyrazi w przyszłości zgodę na wykreślenie wskazanej hipoteki przymusowej stosownie do wymogów art. 100 u.k.w.h. (czyli de facto wydanie swego rodzaju promesy), czy też jest to żądanie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego istnienie określonych faktów albo stanu prawnego, które wynikają z prowadzonej przez Wójta Gminy C. ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a następnie winien ustalić – z uwagi na charakter stwierdzonego żądania – czy rozpoznanie przedmiotowego wniosku powinno nastąpić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy też Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji – stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. czy też art. 306b § 2 o.p. – organ może bowiem przed rozpoznaniem przedmiotowego wniosku podjąć konieczne czynności wyjaśniające.

Mając powyższe na uwadze, w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. W. z dnia 8 października 2020 r. o wydanie zaświadczenia i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał ten organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd - na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - uznał, że bezczynność Wójta Gminy C. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 8 października 2020 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych bowiem każda bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, jest naruszeniem prawa, ale nie każde ma cechy rażącego naruszenia prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, które być musi znaczne i niezaprzeczalne. Jednakże podkreślenia wymaga, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie, czego nie można stwierdzić w rozpoznawanej sprawie. Organ od momentu wpływu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia (tj. od 9 października 2020 r.) podjął niezwłocznie czynności mające na celu jego rozpoznanie i w dniu 28 października 2020 r. "załatwił" wniosek strony decydując o pozostawieniu go bez rozpoznania. Jakkolwiek podjęte przez organ czynności wyjaśniające okazały się niekonieczne z punktu widzenia rozpoznania wniosku skarżącego a samo jego rozpoznanie wadliwe, to jednak nie można przyjąć, że zaistniały w sprawie stan rzeczy nosi znamiona kwalifikowanej bezczynności, tj. mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W zaistniałych okolicznościach sprawy należy bowiem stwierdzić, że organ nie pozostawał w zwłoce, podejmując czynności konieczne – w jego ocenie – dla załatwienia żądania skarżącego, a z uwagi na "niecodzienność" materii prawnej związanej z problematyką kuratora dla osoby nieobecnej i wynikających z tego faktu konsekwencji prawnych, mógł pozostawać w "uzasadnionym" przekonaniu o prawidłowości swojego postępowania.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku). Na zasądzoną wysokość zwrotu kosztów postępowania składa się kwota wpisu sądowego (100 zł).

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).