Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 883/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzzzzn2
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 maj 2021r. znak [...] po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. w K. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 256, dalej-K.p.a.), w związku z art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 7 kwietnia 2021r. sygnatura sprawy: [...]

W pisemnych motywach decyzji organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w dniu 7 kwietnia 2021r. wydał decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. Decyzja została wysłana na adres elektronicznej skrzynki PUE Spółki w dniu 7 kwietnia 2021r. Została doręczona w dniu 8 kwietnia 2021r. Takie doręczenie należy uważać za doręczenie prawidłowe i zgodne z art. 391 k.p.a. Wobec powyższego termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 57§1 k.p.a. rozpoczął bieg 9 kwietnia 2021r.

W dniu 7 maj 2021r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od Państwa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek został wysłany za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 7 maj 2021r. co zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. uważa się za datę złożenia pisma.

Zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm.) do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy k.p.a. dotyczące odwołania od decyzji. Określony w art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. O prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółkę pouczono w decyzji z 7 kwietnia 2021r. która została doręczona w dniu 7 kwietnia 2021r. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął wraz z dniem 22 kwiecień 2021r. Nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest terminem ustawowym. Oznacza to, że nie może on być przedłużany ani skracany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Upływ tego terminu Zakład musi uwzględnić z urzędu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może więc wydać innej decyzji niż decyzja o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze na powyższą decyzję, Spółka domagała się zmiany decyzji poprzez przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek wskazując, że od dnia 4 listopada 2020r. główne PKD Spółki to 82.30. Z, który uprawniał do zwolnienia.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z art. 134§1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 2 p.p.s.a. bowiem złożono wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie.

Aktem poddanym sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maj 2021r. znak [...] stwierdzająca uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 266), dalej-u.s.u.s.), w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego ("k.p.a."). Stosownie natomiast do treści art. 83b ust. 1 u.s.u.s., jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w mowa w cyt. przepisie, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy wskazać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129§2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z powyższym co do zasady każde, nawet nieznaczne przekroczenie powyższego terminu już stanowi jego uchybienie.

Okoliczności stanu faktycznego w sprawie nie budzą, w ocenie Sądu, wątpliwości. Jak wskazał organ, wydana w pierwszej instancji decyzja z dnia 7 kwietnia 2021r., została Skarżącej doręczona w dniu 8 kwietnia 2021r. Wobec powyższego termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał z dniem 22 kwietnia 2021r. Nadanie przez Skarżącą przesyłki miało natomiast miejsce w dniu 4 maja 2021r., czyli po upływie 14-dniowego terminu. W tym kontekście stanowisko prezentowane przez organ jest prawidłowe, niemniej jednak pomija ono szczególne rozwiązanie przewidziane na gruncie przepisów ustawy COVID-19.

W rozpoznawanej sprawie należy jednakże uwzględnić fakt, że ogólna reguła wynikająca z regulacji art. 134 i art. 129§2 k.p.a. doznaje istotnych modyfikacji, których pominięcie rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Ustawą z dnia 15 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2255), na mocy której (art. 1 pkt 24) od dnia 16 grudnia 2020r. wprowadzono bowiem m.in. przepis art. 15zzzzzn˛, który w ust. 1 przewiduje, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Jednocześnie w myśl art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Biorąc pod uwagę fakt, że wydanie przez Zakład decyzji w pierwszej instancji miało miejsce w dniu 7 kwietnia 2021r., po wejściu w życie powołanej wyżej nowelizacji ustawy COVID-19 z dnia 15 grudnia 2020r., w rozpoznawanej sprawie art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie. Doszło bowiem do uchybienia terminu, od zachowania którego jest uzależnione udzielenie Skarżącej ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, co stanowi przesłankę zawiadomienia strony postępowania przewidzianą w art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19.

Jednakże z akt sprawy wynika, że organ stwierdziwszy uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie skierował do Skarżącej zawiadomienia, o którym mowa w tym przepisie, pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku.

Uwzględniając zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, Zakład ponownie rozpoznając sprawę zawiadomi Skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyznaczy jej przewidziany prawem termin do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku.

W tej sytuacji Sąd stwierdzając, że organ odwoławczy wadliwie uznał, że skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono w trybie art. 200 p.p.s.a., gdyż zgodnie z art. 239§1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżąca nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych.