Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 83/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr[...], Wójt Gminy N., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz.779 ze zm.):

- w pkt 1 nakazał A. I.(dalej również jako: "skarżąca"), jako właścicielce działki o nr ewidencyjnym [...], obręb A., usunięcie wszystkich zgromadzonych odpadów o kodzie 17 02 04 - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (podkłady kolejowe),

- w pkt 2 wskazał, że obowiązek, o którym mowa w pkt 1 zostanie wykonany

w ten sposób, że odpady zostaną wywiezione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, tj. poprzez zawarcie umowy na usunięcie, transport

i zagospodarowanie odpadów z przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenie, wydane przez właściwy organ,

- w pkt 3 ustalił, iż obowiązek, o którym mowa w pkt 1 zostanie wykonany

w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r.,

- w pkt 4 ustalił obowiązek pisemnego powiadomienia organu o wykonaniu nałożonego obowiązku oraz potwierdzenia wypełnienia nałożonego obowiązku stosownymi dokumentami.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że o podjęcie działań w sprawie składowania na działce skarżącej odpadów o kodzie 17 02 04, tj. drewnianych pokładów kolejowych wystąpił Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

w B.

Pismem z dnia z dnia [...] maja 2021 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu

z urzędu postępowania, jednocześnie informując o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin. Następnie, [...]czerwca 2021 r. dokonano oględzin działki o nr geodezyjnym [...], obręb A., podczas których stwierdzono, że na nieutwardzonym terenie zgromadzone są drewniane podkłady kolejowe, tj. odpady

o kodzie 17 02 04, czyli odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, ułożone w dwóch równoległych stosach o dł. ok. 3,5 m i wysokości dochodzącej do ok. 2,5 m. W miejscu składowania odpadów wyczuwalny był zapach impregnatu, a siedem sztuk podkładów wykorzystano do tworzenia ogrodzenia. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną.

W trakcie postępowania organ ustalił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierował na nieaktualny adres zamieszkania strony, wobec czego po raz wtóry wystosował zawiadomienie, wyznaczając nowy termin przeprowadzenia oględzin.

Po uzyskaniu informacji o wszczęciu postępowania i terminie przeprowadzenia oględzin, skarżąca wnioskowała o odroczenie planowanej na dzień 21 lipca 2021 r. wizji lokalnej, zawieszenie przedmiotowego postępowania oraz udzielenie informacji, czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu czy na żądanie. Do wszystkich tych kwestii organ ustosunkował się [...] sierpnia 2021 r.

W dniu [...] lipca 2021 r. przeprowadzono oględziny, a poczynione ustalenia były tożsame z ustaleniami z dnia [...] czerwca 2021 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżąca wyraziła stanowisko w sprawie wyjaśniając, że nie ponosi odpowiedzialności za składowanie odpadów na działce, której jest właścicielem.

W dniu [...] września 2021 r. Wójt wydał decyzję o przedstawionej wyżej treści.

Od powyższej decyzji odwołała się A.I., zarzucając:

- obrazę art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez: brak zebrania materiału dowodowego na okoliczność istnienia szkodliwości dla środowiska odpadu, jakim są podkłady kolejowe; osoby lub organu, który zgromadził podkłady na nieruchomości; ustalenia czy podkłady zostały zakupione od osoby/przedsiębiorstwa posiadającego zezwolenie na ich zbycie zgodnie z przepisami ustawy o odpadach;

- obrazę art. 75 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku skarżącej

o przeprowadzenie wizji lokalnej w innym terminie;

- obrazę art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez ustalenie, że odwołująca obowiązana jest do usunięcia odpadów, pomimo że nie ona dokonała ich zakupu

i nie posiada zgody, koncesji ani zezwolenia na posiadanie odpadów zgodnie

z przepisami w/w ustawy.

Z odwołania wynika, że skarżąca nie czuje się obowiązana do usuwania podkładów skoro po pierwsze nie wykazano, aby mogły szkodzić środowisku, po drugie - była zapewniana przez wykonawcę usługi, że wykonanie ogrodzenia

z podkładów jest zgodne z prawem Unii Europejskiej. Skarżąca wskazała, że [...] lipca 2020 r. zleciła przedsiębiorstwu H.Sp. z o.o. wykonanie ogrodzenia, jednakże nie wiedziała, iż wykonawca użyje do tego celu podkładów kolejowych. Wykonawca miał zapewnić skarżącą, że użyte podkłady kolejowe do wykonania ogrodzeń są możliwe do wykorzystania. Spółka na poparcie swoich twierdzeń miała posłużyć się decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2019/961 z dnia 7 czerwca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że działka o nr geod. [...], obręb A., gm. N. należy do A.I., a na działce tej składowane są drewniane podkłady kolejowe, które miały docelowo posłużyć do budowy ogrodzenia przedmiotowej nieruchomości. Bezspornie rzeczone podkłady należą do odpadów niebezpiecznych, bo w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r.

w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10) oznaczono je kodem 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, a zastosowania nie znajduje art. 7 ustawy

o odpadach, wedle którego posiadacz odpadów może dokonać zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne, jeżeli wykaże, że nie posiadają one właściwości powodujących, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1357/2014 i w rozporządzeniu (UE) 2017/997, a w przypadku odpadów posiadających właściwości zakaźne, również że nie spełniają one warunków uznania odpadów za posiadające właściwości zakaźne określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5.

Kolegium wskazało, że skoro A. I. w żaden sposób nie wykazała, ażeby składowane odpady były odpadami innymi, aniżeli niebezpieczne, jako ich posiadacz obowiązana jest do ich pozbycia się - zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach.

W ocenie Kolegium nie doszło do przełamania domniemania zawartego

w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, w szczególności jeżeli weźmie się pod uwagę, iż odpady te składowane są na działce skarżącej się od dłuższego czasu, co najmniej od [...] kwietnia 2021 r., kiedy to miała miejsce kontrola P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Działka skarżącej nie jest miejscem przeznaczonym do magazynowania lub składowania jakichkolwiek odpadów.

Organ odnotował, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami zdejmuje

z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego, niż właściciel nieruchomości (NSA w wyroku z dnia 26 maja 2020 r. II OSK 3271/19 - LEX nr 3012134). W ocenie Kolegium, strona takich dowodów jednak nie przedstawiła, a wszystkie zarzuty sformułowane wobec decyzji Wójta są bezzasadne. Organ pierwszej instancji nie był zobligowany do badania szkodliwości zgromadzonych odpadów, skoro drewniane podkłady kolejowe sklasyfikowano jako niebezpieczne, czyli ex definitione nieobojętne dla środowiska.

Kolegium wyjaśniło też, że nieobecność strony podczas oględzin nie sprawia, że poczynione wówczas ustalenia tracą moc dowodową. Organ pierwszej instancji zapewnił A.I. czynny udział w postępowaniu, informując ją

o każdej czynności procesowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji Wójt był nie tyle uprawniony, co zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzuciła:

1. obrazę art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a, poprzez brak zebrania materiału dowodowego, na okoliczność: (-) istnienia szkodliwości dla środowiska odpadu jakim są podkłady kolejowe zgromadzone na nieruchomości; (-) osoby lub organu który zgromadził podkłady na nieruchomości; (-) ustalenia czy podkłady zostały zakupione od osoby/przedsiębiorstwa posiadającego zezwolenie na ich zbycie zgodnie

z przepisami ustawy o odpadach; (-) zignorowanie dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórców odpadów lub posiadacza odpadów innego, niż właściciel nieruchomości.

2. obrazę art. 75 k.p.a. poprzez pominiecie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej nieruchomości w innym terminie;

3. Obrazę art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest do usunięcia odpadów, pomimo że nie ona dokonała ich zakupu

i nie posiada zgody, koncesji ani zezwolenia na posiadanie odpadów zgodnie

z przepisami w/w ustawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości i przekazanie decyzji do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.

W ocenie skarżącej, organ w sposób zupełnie dowolny stwierdził, że zgromadzone na nieruchomości podkłady kolejowe niosą w sobie zagrożenie dla przyrody i stanowią odpad niebezpieczny. W uzasadnieniu decyzji jak i w samym postępowaniu administracyjnym nie znajdzie się dowodu z opinii biegłego specjalisty, który stwierdziłby, że podkłady niosą za sobą niebezpieczeństwo dla środowiska naturalnego.

Ponadto skarżąca wskazała, że organ zupełnie nie zadał sobie trudu

w ustaleniu z jakiej przyczyny podkłady znalazły się na nieruchomości skarżącej. Istotnie bowiem skarżąca zleciła na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorstwem H.Sp. z o.o. z dnia [...] lipca 2020 r. wykonanie ogrodzenia. Jednakże skarżąca nie widziała, że wykonawca użyje do tego celu podkładów kolejowych. Wykonawca wskazało skarżącej w wyjaśnieniach, że użyte podkłady kolejowe do wykonania ogrodzeń są możliwe do wykorzystania. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przedstawiła – Decyzję Wykonawczą Komisji (UE) 2019/961 z dnia 7 czerwca 2019 r w sprawie zezwolenia na wprowadzenie przez Republikę Francuską środka tymczasowego zgodnie z art. 129 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, w której w pkt 7 jednoznacznie stwierdzono w pozycji 31 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, że wprowadzono już zakaz wprowadzania do obrotu drewna impregnowanego dziewięcioma substancjami, o których mowa w zarządzeniu, lub zawierającymi je mieszaninami, ponieważ jest znane ich działanie rakotwórcze. Ponadto zastrzeżenia dotyczące tych substancji wynikały również z faktu, że niektóre z ich składników nie ulegają łatwo degradacji. Niemniej jednak w ust. 2 lit. b) tej pozycji zezwala się, aby drewno impregnowane w instalacjach przemysłowych lub przez profesjonalistów zgodnie z ust. 2 lit. a) tej pozycji, które wprowadza się do obrotu po raz pierwszy lub ponowne impregnuje in situ, można było wykorzystywać wyłącznie do użytku profesjonalnego i przemysłowego, na przykład w kolei, przesyłaniu energii elektrycznej i telekomunikacji, w ogrodzeniach, w rolnictwie (np. podpory drzew) oraz w portach i na drogach wodnych. Ponadto w ust. 2 lit. c) wspomnianej pozycji zezwala się na wprowadzanie do obrotu na rynku wtórnym drewna, które zaimpregnowano przed dniem 31 grudnia 2002 r., w celu ponownego wykorzystania.

Skarżąca podniosła, że organ nie dołożył należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowych podkładów. Skarżąca została pozbawiona możliwości uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu. Zignorowano też jej stanowisko wyrażone pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Organ błędnie ustalił posiadacza przedmiotowych podkładów a zarazem podmiot który zapewne jest

w posiadaniu informacje o zmianie klasyfikacji przedmiotowych podkładów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Stosownie do treści art. 26 ust. 2 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 26a,

w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.

Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (art. 26 ust. 3a ustawy).

Jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, właściwy organ stwierdzi, że za gospodarowanie odpadami odpowiedzialny jest również inny posiadacz odpadów, może wydać decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, przez tego posiadacza odpadów. Odpowiedzialność posiadaczy odpadów za wykonanie decyzji jest solidarna (art. 26 ust. 3b ustawy).

W myśl art. 26 ust. 6 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności:

1) termin usunięcia odpadów;

2) rodzaj odpadów;

3) sposób usunięcia odpadów.

Wedle treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Z kolei, przez wytwórcę odpadów ustawa rozumie każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji

i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32).

Ustawa o odpadach nie definiuje natomiast "władającego powierzchnią ziemi", co nakazuje poszukiwanie wyjaśnienia tego pojęcia w innych ustawach stosownie do systemowego kontekstu przepisów każdej ustawy, funkcjonującej w powiązaniu

z przepisami innych ustaw tworzących zwarty system powiązanych aktów prawnych. Pojęcie "władającego powierzchnią ziemi" definiuje ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - stanowiąc, że jest nim właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem – jest nim podmiot ujawniony jako władający (art. 3 pkt 44).

Domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi, gdzie składowane lub magazynowane są odpady jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia, służy uniknięciu sytuacji niemożności dotarcia do wytwórcy odpadów wymienionego na pierwszym miejscu jako posiadacz odpadów obciążony obowiązkiem ich usuwania z miejsc nieprzeznaczonych do składowania odpadów. Bez wprowadzonego domniemania utrudniona, a nawet niemożliwa, stałaby się realizacja celów ustawy. Celem ustawy jest między innymi określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, będący następstwem wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi (vide: art. 1 ustawy o odpadach). Efektywność realizacji celów ustawy wymaga zaś określenia

w sposób właściwy środków chroniących środowisko. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. II SA/Bk 149/14).

Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. III OSK 5421/21 i przywołane tam orzeczenia). Nie można przy tym ciężaru dowodowego obalenia domniemania przenosić na organy administracji, które nie są zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów, jeśli domniemany z mocy

art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadacz nie przedstawi wiarygodnych dowodów w tym zakresie (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

30 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 3453/18).

W analizowanym przypadku, ponad wszelką wątpliwość ustalono, że na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej zgromadzone zostały drewniane podkłady kolejowe, tj. odpady o kodzie 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi), ułożone w dwóch równoległych stosach o dł. ok. 3,5 m i wysokości dochodzącej do ok. 2,5 m. W miejscu składowania odpadów wyczuwalny był zapach impregnatu, a siedem sztuk podkładów wykorzystano do tworzenia ogrodzenia (protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną).

Skarżąca nie czuje się obowiązana do usuwania podkładów kolejowych, gdyż po pierwsze nie wykazano jej zdaniem aby mogły one szkodzić środowisku, po drugie zaś skarżąca utrzymuje, że była zapewniana przez wykonawcę usługi, że wykonanie ogrodzenia z podkładów jest zgodne z prawem Unii Europejskiej, której Polska jest członkiem.

Uwzględniając przywołane regulacje prawne, ich wykładnię zaprezentowaną

w orzecznictwie sądowym oraz konfrontując stanowisko prezentowane przez skarżącą z ustaleniami i poglądem na sprawę organów administracji, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jednym z celów ustawy o odpadach stało się skonstruowanie takich przepisów, które pozwolą na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Dlatego wprowadzono w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy wspomnianą już instytucję domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów.

Jak już wspomniano na początku niniejszych rozważań prawnych, domniemanie to jest wzruszalne, jednak ciężar jego obalenia spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Skarżąca jako właścicielka nieruchomości, na której stwierdzono składowanie podkładów kolejowych mogła zatem uwolnić się od odpowiedzialności wykazując na innego posiadacza odpadów. Nie uczyniła tego jednak skutecznie. Nie jest bowiem wystarczające wskazanie innego podmiotu, lecz konieczne było wykazanie przez skarżącą, że podmiot ten złożył odpady na jej nieruchomości nielegalnie. Na okoliczność prezentowanych argumentów skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, choć w odwołaniu od decyzji organu I instancji

i w skardze do sądu powoływała się na umowę zawartą ze spółką H., której miała zlecić wykonanie ogrodzenia, utrzymując jednocześnie, że nie wiedziała, iż wykonawca użyje do tego celu podkładów kolejowych. Na żadnym etapie postępowania nie przedłożyła jednak tej umowy i nie udokumentowała swych twierdzeń, jakoby spółka ta miała ją zapewnić, że użyte podkłady kolejowe są możliwe do wykonania ogrodzeń. De facto zatem skarżąca, poza gołosłowną argumentacją, nie przedstawiła materialnych dowodów wskazujących na innego posiadacza odpadów, stąd domniemanie o którym mowa nie zostało skutecznie wzruszone. Decyzja nakazująca usunięcie podkładów została zatem prawidłowo skierowana do skarżącej, która jest właścicielem nieruchomości, na której podczas oględzin stwierdzono składowanie odpadów niebezpiecznych.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że podkłady kolejowe mogą szkodzić środowisku. Nie było potrzeby ustalania tej okoliczności np. przy pomocy biegłego.

Zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10), zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. Skoro podkłady kolejowe zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Klimatu jako odpady niebezpieczne, zwalnia to z obowiązku ustalania zakresu ich szkodliwości, co stanowiło jeden z podstawowych argumentów

i zarzutów, na których skarżąca opierała swoje stanowisko w sprawie.

Zdaniem sądu, postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Okoliczność, że skarżąca nie brała udział w oględzinach nie ma wpływu na tę ocenę. Skarżąca była zawiadamiana o terminie oględzin i choć – jak twierdziła – nie mogła w nich uczestniczyć z powodu zaawansowanej ciąży, to miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się w sprawie, z czego zresztą skorzystała, nie przedstawiając jednak wystarczająco umotywowanych faktów świadczących

o innym posiadaczu odpadów. Materiał dowodowy zebrany przez organ, w tym ustalenia poczynione podczas oględzin nieruchomości, protokół kontroli przeprowadzonej przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanowiący przyczynek do wystąpienia o podjęcie przez Wójta działań zgodnie z właściwymi kompetencjami, wypis z rejestru gruntów wskazujący właściciela działki, pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia. Materiał ten był zupełny, a jego ocena dokonana w decyzji w nawiązaniu do przepisów prawa materialnego, jest rzetelna, logiczna i prawidłowa. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

W sprawie nie doszło do obrazy art. 27 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z tym przepisem, wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają:

1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub

2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub

3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5

- chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru.

Skarżąca nie zauważa jednak, że ewentualne zastosowanie mogłyby mieć kolejne ustępy tego przepisu dotyczące przekazywania odpadów nieprofesjonalistom. Otóż w myśl art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach posiadacz odpadów może przekazywać m.in. osobie fizycznej określone rodzaje odpadów, do wykorzystania na potrzeby własne za pomocą dopuszczalnych metod odzysku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 10. Poza tym, zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach, osoba fizyczna może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Przepisami wydanymi na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach są natomiast regulacje zawarte

w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne (Dz.U. z 2016 r., poz. 93). Podkłady kolejowe nie zostały w tym akcie wymienione – nie mogą zatem podlegać odzyskowi. Wytwórca odpadów mógłby więc przekazać odpady skarżącej jako osobie nie będącej przedsiębiorcą, a przyjęcie tych odpadów nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za ich usunięcie.

Odnośnie argumentów skargi opartych na Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2019/961 z dnia 7 czerwca 2019 r., które mają świadczyć o tym, że podkłady kolejowe są możliwe do wykorzystania ogrodzeń, wskazać należy przede wszystkim, że decyzja ta dotyczy zezwolenia na wprowadzenie przez Republikę Francuską środka tymczasowego zgodnie z art. 129 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Nie może zatem w tej sprawie mieć zastosowania.

Nie ma jednak wątpliwości, że rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93, wprowadziło zakaz produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecznych substancji, mieszanin i wyrobów. W poz. 31 załącznika XVII do tego aktu, odnoszącego się m.in. do kreozotu, przewidziano ograniczenia tego zakazu. Zgodnie z treścią wymienionej pozycji załącznika warunki ograniczenia przedstawiają się następująco:

1. Nie są wprowadzane do obrotu lub stosowane jako substancje lub mieszaniny przeznaczone do impregnacji drewna. Ponadto drewno poddane takiej impregnacji nie jest wprowadzane do obrotu.

2. W drodze odstępstwa od pkt 1:

a) Substancje i mieszaniny mogą być stosowane do impregnacji drewna

w instalacjach przemysłowych lub do ponownej obróbki na miejscu przez profesjonalistów objętych ustawodawstwem wspólnotowym dotyczącym ochrony pracowników jedynie, jeśli zawierają:

(i) benzo[a]piren w stężeniu poniżej 50 mg/kg (0,005 % masowo); oraz

(ii) fenole ekstrahowane wodą w stężeniu poniżej 3 % masowo.

Takie substancje i mieszaniny stosowane do impregnacji drewna

w instalacjach przemysłowych lub przez profesjonalistów:

- mogą być wprowadzane do obrotu jedynie w opakowaniach o pojemności równej lub większej niż 20 litrów,

- nie są sprzedawane konsumentom.

Bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i oznakowania substancji i mieszanin, przed wprowadzeniem do obrotu dostawcy dopilnowują, aby opakowania takich substancji i mieszanin były opatrzone widocznym, czytelnym i nieusuwalnym napisem o treści:

"Produkt przeznaczony wyłącznie do stosowania w instalacjach przemysłowych lub w działalności zawodowej".

b) Drewno po obróbce w instalacjach przemysłowych lub przez profesjonalistów zgodnie z lit. a), które wprowadza się do obrotu po raz pierwszy lub poddaje się ponownej obróbce na miejscu, może być przeznaczone jedynie do zastosowania zawodowego i przemysłowego, np. na kolejach, w transmisji energii elektrycznej i telekomunikacji, do ogrodzeń, dla celów rolniczych (np. słupy podtrzymujące drzewo) oraz w portach i w drogach wodnych.

c) Wymieniony w pkt 1 zakaz dotyczący wprowadzania do obrotu nie ma zastosowania do drewna, które poddano obróbce substancjami wymienionymi w pkt 31 lit. a)-i) przed dniem 31 grudnia 2002 r. i które jest wprowadzone na rynek wtórny do ponownego użycia.

3. Drewno impregnowane, o którym mowa w pkt 2 lit. b) i c), nie jest używane:

- wewnątrz budynków, niezależnie od ich przeznaczenia,

- w zabawkach,

- na placach zabaw,

- w parkach, ogrodach oraz otwartych obiektach rekreacyjnych

i wypoczynkowych, w przypadku gdy istnieje ryzyko częstego kontaktu ze skórą,

- w produkcji mebli ogrodowych, takich jak stoły piknikowe,

- do produkcji i stosowania oraz wszelkiej ponownej obróbki:

- pojemników przeznaczonych do stosowania w uprawach,

- opakowań, które mogą wejść w kontakt z surowcami, półproduktami lub wyrobami gotowymi przeznaczonymi do konsumpcji przez ludzi i/lub zwierzęta,

- innych materiałów mogących zanieczyścić wyżej wymienione wyroby.

Analiza odstępstw od punktu 1 ("Nie są wprowadzane do obrotu lub stosowane jako substancje lub mieszaniny przeznaczone do impregnacji drewna. Ponadto drewno poddane takiej impregnacji nie jest wprowadzane do obrotu") pozwala jednoznacznie stwierdzić, że w drodze wyjątku drewno impregnowane może być stosowane (wprowadzone do obrotu po raz pierwszy lub poddane ponownej obróbce na miejscu) m.in. do ogrodzeń, tyle że rozporządzenie unijne uszczegóławia, że dotyczy to drewna po obróbce w instalacjach przemysłowych lub przez profesjonalistów, które może być przeznaczone jedynie do zastosowania zawodowego i przemysłowego (sic!). W realiach niniejszej sprawy nic nie wskazuje na zawodowe i przemysłowe przeznaczenie podkładów kolejowych, które według skarżącej mają być użyte do ogrodzenia. Z kontekstu sprawy wynika zaś przeznaczenie na jej własne cele prywatne.

Jeżeli natomiast chodzi o eksponowany przez skarżącą ust. 2 lit. c załącznika XVII ("zakaz dotyczący wprowadzania do obrotu nie ma zastosowania do drewna, które poddano obróbce substancjami wymienionymi w pkt 31 lit. a)-i) przed dniem 31 grudnia 2002 r. i które jest wprowadzone na rynek wtórny do ponownego użycia"), to poza gołosłownym twierdzeniem strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby pomóc ocenić magazynowane odpady na jej nieruchomości pod kątem tego odstępstwa.

W tym stanie rzeczy sąd stwierdza, że organ prawidłowo nałożył na skarżącą obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów. Działanie organu znajduje oparcie w przywołanych w decyzji przepisach ustawy o odpadach. Skarżąca zaś nie uwolniła się skutecznie od odpowiedzialności za składowane na jej nieruchomości odpady niebezpieczne.

Jako, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).