Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 300/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 4, art. 245 par. 1 pkt 1, art. 245 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: st. asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego E.K. kwotę 240,– (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty. A.M.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: NUS) z dnia [...] r. wydaną po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek E. W. (dalej: skarżąca) postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją NUS z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką cywilną A oraz M. K. za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy w latach 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Decyzją wydaną po przeprowadzeniu wznowionego postępowania NUS odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak zaistnienia przesłanek wznowienia wskazanych przez skarżącą we wniosku. DIAS stanowisko to w pełni podzielił.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła tę decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją NUS oraz wnosząc o zwolnienie jej z opłaty od skargi i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z zaskarżonym rozstrzygnięciem wskazując, że niezasadnie odmówiono jej wznowienia postępowania. Jej zdaniem, DIAS błędnie ocenił, że wyrok karny orzekający o winie A.B., która dopuściła się oszustwa na szkodę skarżącej i jej wspólnika, nie stanowi wystarczającej podstawy do zmiany prawomocnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W dniu 15 czerwca 2021 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej, w którym podtrzymano stanowisko skarżącej w sprawie, wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie poprzedzającej ją decyzji NUS z dnia [...] r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji NUS z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką cywilną A oraz M. K. za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług; 2) przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnika skarżącej z urzędu według norm przepisanych powiększonych o należny podatek VAT; 3) z oświadczeniem, iż koszty te nie zostały uiszczone.

W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie skarżącej zarówno decyzja organu I Instancji, jak i II instancji są nieprawidłowe, gdyż naruszają podstawowe gwarancje obywatela, określone w: 1) art. 120,121,122 i 123 O.p. 2) art. 240 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 O.p. i w konsekwencji uznanie, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką A oraz M.K. za zaległości podatkowe tej spółki.

Zdaniem skarżącej, organy I jak i II instancji nie zapewniły skarżącej możliwości czynnego udziału w sprawie, ograniczając się wyłącznie do zawiadomienia jej, iż ma prawo w ciągu 7 dni zapoznać się ze zgromadzonym materiałem. Organy podatkowe miały wiedzę o sytuacji skarżącej, o jej chorobie i problemach z poruszaniem się, o trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej skorzystanie z pełnomocnika z wyboru. W zaistniałej sytuacji prawo udziału strony w postępowaniu wznowieniowym, ale również w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżącej ze spółką oraz M. K., było czysto iluzoryczne. W swoich pisemnych wyjaśnieniach skarżąca wskazywała, iż decyzja, przenosząca na nią odpowiedzialność za zobowiązania spółki, nigdy jej nie była doręczona, nigdy też nie uczestniczyła w tym postępowaniu, ponieważ przebywała w szpitalu, a następnie pod opieką rodziny poza miejscem stałego zamieszkania. Tymczasem kwestia ta w żaden sposób nie została wyjaśniona przez organy zarówno I, jak i II instancji, pomimo iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową. Organ I, jak i II instancji skoncentrował się bowiem jedynie na kwestii prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W.-W. orzekającym o winie A. B. Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 4 O.p., podstawę wznowienia postępowania stanowi także okoliczność, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Niewątpliwie skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji w 2006 r. o jej solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką A oraz M. K. za zobowiązania podatkowe spółki. Wprawdzie wskazywała na tę kwestię dopiero w końcowym etapie postępowania o wznowienie, ale w jej ocenie, biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, wskazać należy, iż organy zarówno I, jak i II instancji nie zajęły się w ogóle tą kwestią, a powinny. Art. 240 § 1 pkt 4 O.p., stanowiący konsekwencję wyrażonej w art. 123 zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jest swoistą sankcją za jej nieprzestrzeganie. Przesłanka ta jest spełniona zarówno wówczas, gdy strona nie brała udziału w całym postępowaniu, jak i wtedy, gdy nie uczestniczyła w niektórych, istotnych czynnościach. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna nieuczestniczenia strony, ani też wpływ tego faktu na treść decyzji. Reasumując, w ocenie skarżącej jej skarga jest uzasadniona, a decyzje wydane w jej sprawie zarówno organu I, jak i II instancji powinny być uchylone.

W piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2021 r. organ ustosunkował się do zarzutów przedstawionych przez skarżącą.

Zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 123 O.p. w toku postępowania wznowieniowego, prowadzonego zarówno przez NUS, jak i DIAS jest całkowicie chybiony. Strona na każdym jego etapie miała możliwość zapoznania się z aktami postępowania znajdującymi się w organie podatkowym. Ponadto zawiadamiana była, w trybie art. 200 § 1 O.p. w związku z art. 123 § 1 tej ustawy, o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się (w terminie 7 dni od doręczenia pism) - w sprawie materiału dowodowego zebranego w sprawie (co było ustawowym obowiązkiem organów). Wydane w przedmiotowym zakresie postanowienia organu pierwszej instancji z [...] r. (k. 29 akt sprawy) i DIAS z [...]r. (k. 39) zostały stronie doręczone. Co więcej skarżąca skorzystała z powyższych uprawnień: w dniu 28 sierpnia 2020 r. w siedzibie organu I instancji zapoznała się z aktami postępowania, a na etapie postępowania w II instancji złożyła pisemne wyjaśnienia (pismo otrzymane 29 grudnia 2020 r.), w których potwierdziła tę okoliczność oraz poprosiła o zajęcie przez DIAS stanowiska w sprawie złożonego odwołania. Czynny udział strony w postępowaniu polegał również na składaniu dodatkowych pisemnych wyjaśnień (np. uzupełnienie wniosku z maja 2018 r. - pismo z 18 września 2018 r. – k. 8, uzupełnienie pierwszego odwołania – pismo z 11 stycznia 2019 r. – k. 15, pismo z 23 października 2020 r. złożone po wniesieniu drugiego odwołania – k. 34). Nie można więc przyjąć, że nie respektowano prawa skarżącej do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu na różnych jego etapach, a strona z tej możliwości nie korzystała lub nie mogła skorzystać z powodów wskazanych w piśmie procesowym. DIAS stoi na stanowisku, iż w toku postępowania przeanalizowano wszystkie podnoszone przez stronę przesłanki wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p.), odnosząc się w tym zakresie do przepisów prawa, orzecznictwa sądów administracyjnych, zgromadzonego materiału dowodowego oraz argumentacji skarżącej. W szczególności organ za niezrozumiały uważa zarzut wyłącznego czy nadmiernego skoncentrowania się na kwestii prawomocnego wyroku sądu orzekającego o winie A. B. w sytuacji, gdy to sama strona w toku postępowania okoliczności tej nadała najistotniejsze znaczenie, wielokrotnie wskazywała ją jako podstawę wznowienia, załączała dowody w postaci wyroków sądowych dotyczących tej kwestii oraz akcentowała swoje pokrzywdzenie w tym zakresie. Organ wskazał ponadto, iż w żadnym z pism kierowanych do NUS strona nie wskazywała, że zgłoszone żądanie wznowienia postępowania opiera na przesłance z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., tj. argumentacji odnoszącej się do niezawinionego braku udziału w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe A s.c. Argumentacja ta wraz z podaniem podstawy prawnej przedstawiona została dopiero w piśmie procesowym z 9 czerwca 2021 r. W tym miejscu wskazać należy, że wcześniejsze pisma strony kierowane do organu I instancji miały precyzyjny charakter, gdyż mimo iż skarżąca działała w sprawie samodzielnie, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, to formułując swoje żądania odwoływała się do konkretnych przepisów O.p. dotyczących przesłanek wznowienia postępowania, przywoływała ich treść oraz przedstawiała argumentację (oraz dowody) świadczącą o ich spełnieniu w sprawie. O tym, iż decyzja z [...] r. nie została stronie doręczona z uwagi na pobyt w szpitalu i następnie poza miejscem swojego zamieszkania skarżąca wspomniała wyłącznie jeden raz w piśmie z 11 stycznia 2019 r. (k. 15) skierowanym - co warto podkreślić - do DIAS, będącym uzupełnieniem pierwszego złożonego przez odwołania od decyzji NUS z [...] r. Jednakże treść przedmiotowego pisma nie wskazywał a w żaden sposób, że strona żąda przeanalizowania w jej sprawie dodatkowej przesłanki wznowienia z art. 240 § 3 1 pkt 4 O.p., czy też stawia organowi I instancji zarzut pominięcia tego przepisu prawa przy wydawaniu ww. rozstrzygnięcia. Do okoliczności związanych z pobytem w szpitalu i nieotrzymaniem decyzji z [...] r. skarżąca nie nawiązywała już w żaden sposób na dalszym etapie postępowania, w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ I instancji, w odwołaniu od decyzji NUS z [...] r., czy też samodzielnie złożonej skardze od decyzji organu z [...] r. Tymczasem przyjąć należy, że do podatnika wnioskującego o wznowienie postępowania podatkowego należy określenie, z jakich powodów jest ono zasadne, zaś motywów wznowienia organ nie może domniemywać, czy dowolnie rozszerzać.

Ponadto DIAS podniósł, iż kwestia rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania była przedmiotem kontroli sądowej. Przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi akta sprawy zawierały ww. pismo z 11 stycznia 2019 r. Sąd w wyroku z 16 października 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 355/19 wskazał wyraźnie, iż strona oparła swój wniosek o art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. i w tym zakresie winien on zostać ponownie rozpatrzony przez organy podatkowe, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 2 tej ustawy.

Niezależnie od powyższego, DIAS stwierdził, iż w końcowej części zaskarżonej decyzji z [...] r. wskazano, że zaległości objęte decyzją NUS z [...] r. nie są już wymagalne . Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2021 r. sygn. akt I GSK 13/18, "Niedopuszczalne jest uchylenie decyzji ostatecznej mimo stwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p., jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów określonych w art. 68 lub 70 tej ustawy".

W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2021 r. skarżąca odniosła się do tych argumentów stwierdzając, że działała dotychczas w postępowaniu wznowieniowym bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, tym samym składane przez nią pisma i wnioski, w jej subiektywnej ocenie, były wystarczające. Organ zarówno I, jak i II instancji wiedział, jaka jest sytuacja skarżącej i powinien udzielić jej wszechstronnej pomocy, w tym również polegającej na podejmowaniu działań z urzędu zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Skarżąca nie jest prawnikiem i dlatego też mogła oceniać pewne fakty w sposób subiektywny, przypisując im, jak wskazuje to organ, "...najistotniejsze znaczenie...". Nie oznacza to jednak, iż skarżąca - skoro składała wnioski i pisma - to miała tym samym zapewniony czynny udział w postępowaniu. Organy skarbowe działają przez profesjonalnych pracowników, a skarżąca była sama, gdyż nie stać jej było na pomoc pełnomocnika z wyboru, ze względu na chorobę oraz dochody na poziomie ubóstwa. Podkreśliła, że organ, mając wiedzę o tych wszystkich okolicznościach, tym bardziej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania do ustalenia tak naprawdę podstaw wznowienia postępowania. Skarżąca już wcześniej wskazywała, że decyzja, której dotyczy wznowienie, nie została jej nigdy doręczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga była niezasadna.

Kontroli Sądu poddano decyzję DIAS z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję NUS z dnia [...] r. o odmowie uchylenia decyzji NUS z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej i drugiego wspólnika za zaległości podatkowe w VAT spółki cywilnej - wobec braku przesłanek wznowienia.

Przesłanki te skarżąca wskazała we wniosku o wznowienie postępowania (k. 1 akt adm.), do którego załączyła prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W-W. III Wydział Karny z dnia [...] r. skazujący A.B. za działania m.in. na szkodę A s.c. We wniosku tym skarżąca wskazała 3 podstawy wznowienia – z art. 240 § 1 pkt 1, 2 i 5 O.p. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję). Skarżąca podkreślała, że w sprawie przeniesienia na nią odpowiedzialności nie wzięto pod uwagę jej argumentacji, że została oszukana przez A.B., a jest to istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie. Biorąc pod uwagę, że wyrok karny zapadł dopiero w 2015 r. nie były one znane w dacie wydawania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności.

Zdaniem Sądu, organ słusznie uznał, że żadna z tych przesłanek nie jest podstawą uchylenia decyzji i wydania nowej na podstawie art. 245 § 1p pkt 1 O.p.

Po pierwsze, nie zachodziło ani fałszerstwo dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (art. 240 § 1pkt 1 O.p.), ani decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa (art. 240 § 1 pkt 2 O.p.). Jak podnosi się w literaturze, aby na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 O.p. mogło nastąpić wznowienie postępowania, muszą zostać spełnione trzy warunki: w postępowaniu podatkowym faktycznie wystąpił fałszywy dowód, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Niespełnienie jednego z wymienionych warunków nie daje podstaw do wznowienia postępowania na tej podstawie. O ile ta podstawa wznowienia postępowania wymaga istnienia związku przyczynowego między fałszywością dowodów a treścią decyzji, o tyle w drugiej podstawie chodzi o to, aby sama czynność wydania decyzji stanowiła przestępstwo lub była następstwem popełnienia przestępstwa. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 16 listopada 2012 r., I FSK 1930/11 (ONSA WSA 2014/3, poz. 45), sformułowanie "decyzja wydana w wyniku przestępstwa" odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydawania decyzji przez organ administracji publicznej; norma ta nie ma zastosowania, gdy okoliczności faktyczne sprawy były wynikiem przestępstwa. Podobnie jak przy pierwszej podstawie – fakt popełnienia przestępstwa musi być stwierdzony orzeczeniem sądu (J. Rudowski, uw. 7 i 8 do art. 240, w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, lex/el. 2019).

Po drugie, nie zachodziła też podstawa z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z przepisu tego wynika, że uchylenie decyzji w wyniku wznowienia uzasadnia sytuacja, gdy "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Oznacza to, że muszą zaistnieć nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, przy czym te okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, który decyzję wydał. W każdym z tych przypadków muszą być one "istotne dla sprawy".

W rozpoznanej sprawie wyrok karny przedłożony przez skarżącą nie jest istotny dla sprawy zakończonej decyzją o odpowiedzialności za zobowiązania spółki A. To, co w tej sprawie było "istotne" wynika z art. 115 O.p., zgodnie z którym wspólnik spółki cywilnej (...) odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki (§ 1). Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań powstałych w okresie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe, na podstawie odrębnych przepisów, po rozwiązaniu spółki odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki (§ 2). Oznacza to, że istotne dla sprawy odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej było tylko to, że istniały zaległości spółki cywilnej – i nieważne z jakiego powodu powstały. Stąd fakt działania na szkodę spółki przez A.B. był bez znaczenia dla sprawy, a więc organ słusznie uznał, że nie zachodzi podstawa wznowienia z art. 240 § 1pkt 5 O.p.

Drugą sporną kwestią w sprawie był problem oceny, czy organy powinny zająć się przesłanką z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. (co do samego uzasadnienia tej podstawy podanego przez skarżącą Sąd wypowie się dalej). Otóż Sąd zauważa, że podstawa ta nie została wskazana we wniosku o wznowienie postępowania z 29 maja 2018 r., lecz przywołano ją dopiero po wniesieniu skargi, w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z 9 czerwca 2021 r. Jest w związku z tym jasne, że organy nie mogły poddać tej przesłanki analizie, w postępowaniu wznowionym na żądanie strony działają one bowiem wyłącznie w granicach podstaw wznowienia podanych we wniosku. Nie ma też racji pełnomocnik skarżącej, że organy powinny z urzędu podjąć wszelkie niezbędne działania do ustalenia "tak naprawdę" podstaw wznowienia postępowania. Sąd podkreśla, że organ ma obowiązek wyjaśnienia intencji wnioskodawcy tylko wtedy, gdy nie są one jasne i nie wiadomo co do czego, w jakim zakresie i na jakiej podstawie strona domaga się wszczęcia postępowania. Jak wynika z art. 168 § 2 O.p., jednym z elementów minimalnych podania jest treść żądania. Zgodnie z art. 169 § 1 O.p., jeśli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa (np. treść żądania nie jest jasna), organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni. Sąd stwierdza, że organ nie musi tego czynić, a nawet nie powinien, gdy podanie jest precyzyjne – a tak było w rozpoznanej sprawie. We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca nie wskazała podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Organ nie mógł więc poddać tej przesłanki analizie.

Trzecia kwestia to znaczenie w sprawie podnoszonych przez skarżącą argumentów wskazujących na niedoręczenie jej decyzji z 2006 r. w sprawie odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej. Przypomnijmy, że piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej podkreślano, że decyzja przenosząca na nią odpowiedzialność za zobowiązania spółki nigdy jej nie była doręczona, nigdy też nie uczestniczyła w tym postępowaniu, ponieważ przebywała w szpitalu, a następnie pod opieką rodziny poza miejscem stałego zamieszkania. To wszystko, zdaniem skarżącej, świadczyło o istnieniu podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Sąd stanowiska tego nie podziela i zauważa, że wspomniany przepis ten dotyczy sytuacji, gdy "strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Chodzi tu więc o udział w czynnościach procesowych w toku postępowania – od jego uruchomienia do wydania decyzji. Podstawa ta nie obejmuje kwestii doręczenia decyzji. Ta kwestia ma charakter – można by rzec – uniwersalny, w tym sensie, że doręczenie decyzji oznacza jej wejście do obrotu, a co za tym idzie jest warunkiem wstępnym dopuszczalności jej weryfikacji w ramach wszelkich trybów – zwykłego (odwoławczego), czy nadzwyczajnych (jak wznowienie postępowania). Dlatego kwestia istnienia decyzji w obrocie (poprzez jej doręczenie) zawsze podlega badaniu w każdym postępowaniu weryfikacyjnym – nie można orzekać co do decyzji, która nie weszła do obrotu. I nie ma to żadnego związku z podstawą wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt O.p.

W rozpoznanej sprawie jest jasne, że decyzja poddana weryfikacji w trybie wznowienia (decyzja z 2006 r.) została skarżącej doręczona, wprawdzie przez awizo (k. bez numeru aktach adm.), ale faktu doręczenia to nie zmienia. Wysłana została ona na ten sam adres, który skarżąca wskazała w skardze (ul. A 2/210, B.). To, że skarżąca przesyłki nie odebrała osobiście (do rąk własnych) nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Wniosek taki wynika wprost z treści przepisów art. 148-150 O.p. Zgodnie z ich treścią (wg stanu na 2006 r.), pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 149). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 O.p.). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.).

Samo powoływanie się na chorobę i pobyt w szpitalu w czasie, gdy decyzja z 2006 r. była doręczana jest bez znaczenia z punktu widzenia podstaw wznowienia postępowania, mogło to natomiast mieć znaczenie dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – jeżeli skarżąca odwołania z tej przyczyny nie złożyła, a chciała to zrobić (art. 162 O.p.). To jednak wymagało złożenia przez skarżącą stosownego wniosku. Powody jego niezłożenia nie podlegają ocenie w tej sprawie.

Reasumując, kwestia doręczenia decyzji w sprawie odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej podlegała badaniu, ale nie w ramach podstawy wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., ale w ramach wstępnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd stwierdza, że decyzja ta została skarżącej doręczona, mogła być więc przedmiotem weryfikacji w trybie wznowienia. Wynik tej weryfikacji dokonany przez organy jest prawidłowy – nie było podstaw do uchylenia decyzji z 2006 r. i wydania nowej (art. 245 § 1 pkt 1 O.p.). Wobec braku podstaw wznowienia należało odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.), co też organy słusznie uczyniły.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a.).

A.M.