Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 665/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 zzzzn ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 189f, art. 189d
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku poddania się izolacji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 6 kwietnia 2021 r., nr NS-NZ.906.29.2020, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: ŚPWIS, organ odwoławczy, organ II instancji) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z poźn.zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. C. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS, organ I instancji) z 25 maja 2020 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył na stronę administracyjną karę pieniężną w wysokości 7 500 zł.

Rozstrzygniecie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

PPIS w B., pismem z 25 maja 2020 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie niezastosowania się do obowiązku poddania się kwarantannie oraz o odstąpieniu od obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 10 §1 k.p.a., stwierdzając, że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Następnie, organ ten, decyzją z 25 maja 2020 r., nr [...], nałożył na stronę administracyjną karę pieniężną w kwocie 15000 zł za naruszenie w nocy z 18 maja 2020 r. na 19 maja 2020 r. obowiązku izolacji, której strona podlegała w okresie od 11 maja 2020 r. do 6 czerwca 2020 r. w związku z dodatnim wynikiem testu w kierunku SARS-CoV-2 stwierdzonym w dniu 11 maja 2020 r. oraz nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej decyzji, organ powołał art. 15zzzn ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19 ) w związku z art. 104, art. 107 § 1 oraz art. 108 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.).

W odwołaniu od tej decyzji, doręczonej 29 lipca 2020 r., strona zarzuciła błędne zastosowanie art. 15zzzzn powołanej ustawy, niezastosowanie art. 189f k.p.a i błędne zastosowanie art. 189d tej ustawy poprzez nałożenie kary w nadmiernej wysokości. Wniosła o uchylenie kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, ewentualnie o jej obniżenie z uwagi na okoliczności zdarzenia oraz wysokość kary. Skarżący w kolejnym piśmie przyznał fakt nagłego opuszczenia miejsca izolacji, z powodu konfliktu domowego oraz wskazał na brak negatywnych skutków swojego zachowania. Skarżący ponadto wskazał, że pracuje w kopalni "B." w B. jako górnik dołowy, mieszka z żoną i małoletnią 11- letnią córką. W wyniku pandemii jego zarobki uległy zmniejszeniu, a żona straciła pracę. Utrzymuje całą rodzinę i ponosi wszystkie wydatki. Ma problemy zdrowotne, choruje na [...]. Wyjaśnił, że opuścił na chwilę mieszkanie po kłótni z żoną, bo chciał się uspokoić i zaczerpnąć powietrza, nie zamierzał nikogo zarazić, nie spotkał żadnych osób, poza patrolem Policji, który czekał na niego przed wejściem do mieszkania. Oświadczył, że nie ma żadnych środków na zapłacenie tak wysokiej kary. Ponadto powiadomił o umorzeniu dochodzenia prowadzonego wobec niego w sprawie o popełnienie przestępstwa bezpośredniego narażenia na zarażenie chorobą zakaźną funkcjonariuszy policji, którzy interweniowali w nocy z 18/19 maja 2020 r. ze względu na brak podstaw do wniesienia aktu oskarżenia.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją uchylił w całości decyzję PPIS i nałożył na stronę administracyjną karę pieniężną w wysokości 7500 zł za naruszenie obowiązku izolacji.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że fakt naruszenia obowiązku izolacji w nocy z 18/19 maja 2020 r. przez skarżącego jest bezsporny i potwierdzony przez funkcjonariuszy Policji w Notatce Urzędowej w związku z interwencją podjętą w mieszkaniu strony w następstwie zgłoszenia dokonanego przez żonę skarżącego. Pozytywny wynik testu wykonany u skarżącego w kierunku Covid-19 w dniu 11 maja 2020 r. (materiał pobrany do badań w dniu 9 maja 2020 r.) skutkował objęciem go izolacją w warunkach domowych i zakazem opuszczania miejsca odbywania tej izolacji. Izolacja w warunkach domowych oznacza odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, w celu zapobieżenia szerzenia się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych (art. 2 pkt 11a ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Zgodnie z art. 34 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 tej ustawy w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, osoby chore na chorobę zakaźną albo osoby podejrzane o zachorowanie na chorobę zakaźną mogą podlegać obowiązkowej hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych. Zakazuje się opuszczania miejsca izolacji lub izolacji w warunkach domowych lub kwarantanny chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej. W wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 34 ust.5 ww. ustawy) obowiązującym w dacie popełnienia czynu rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. (Dz.U. poz.607) w § 2 ust.2 postanowiono, że obowiązkowej izolacji lub izolacji w warunkach domowych podlegały osoby których stwierdzono zakażenie wywołane wirusem SARS-CoV-2 lub zachorowanie na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) lub podejrzenie zakażenia lub zachorowania, wobec których lekarz lub felczer nie zastosował obowiązkowej hospitalizacji. Drugi ujemny wynik testu był wykonany 6 czerwca 2020 r. Strona zatem w okresie 18 - 19 maja 2020 r. jako osoba chora na szczególnie zaraźliwą chorobę bezwzględnie zobowiązana była zobowiązana do nieopuszczania miejsca izolacji w warunkach domowych, który to zakaz naruszyła. W myśl postanowień art. 15 zzzn §1 i § 2 ustawy o COVID-19, w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku hospitalizacji, kwarantanny lub izolacji w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem lub zwalczaniem COVID-19, nałożonego przez właściwy organ lub wynikającego z przepisów prawa, państwowy powiatowy inspektor sanitarny nakłada na osobę naruszającą taki obowiązek, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w kwocie do 30 000 zł. Stwierdzenie naruszenia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić w szczególności na podstawie ustaleń Policji, innych służb państwowych lub innych uprawnionych podmiotów. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec przedstawionej regulacji ustawowej zasadnie, organ I instancji wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną. Ponieważ administracyjna kara pieniężna ma w tym przypadku stanowić formę prewencji i zapobiegać popełnieniu podobnych czynów w przyszłości, to organ I instancji słusznie uznał, że załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego, jakie strona stworzyła swoim zachowaniem i zgodnie z art. 10 § 2 i 3 k.p.a. odstąpił od ustawowego wymogu zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu. Prawidłowo nadano zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Słuszna w ocenie organu odwoławczego jest dokonana przez organ I instancji ocena braku podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a.. Nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące dopuszczalność odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia nie jest znikoma. W ocenie organu II instancji o znikomej wadze naruszenia nie można mówić w przypadku konieczności ochrony życia i zdrowia ludzkiego, to właśnie osoba chora stwarza największe zagrożenie rozprzestrzeniania się choroby COVID-19. Choroba roznosi się droga kropelkową, a cząsteczki wirusa pozostają w powietrzu do kilkunastu godzin. Utrzymują się także na powierzchniach przedmiotów. Strona nie została za to samo zachowanie prawomocnie ukarana lub skazana. Fakt umorzenia dochodzenia w sprawie o przestępstwo z art. 161§1 k.k. nie zwalnia od odpowiedzialności za popełnienie deliktu administracyjnego. Artykuł 189b k.p.a. definiuje administracyjną karę pieniężną jako określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków zagrożonych administracyjną karą pieniężną ma charakter obiektywny. Oznacza to, że sam fakt naruszenia prawa stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za popełnione bezprawne działanie skutkujące naruszeniem norm prawa administracyjnego. Kary administracyjne przez swoje prewencyjne oddziaływanie mają mobilizować adresatów norm do prawidłowego wykonywania obowiązków wobec Państwa w zakresie ochrony zdrowia publicznego. Charakter obiektywny odpowiedzialności za delikt administracyjny oznacza także, że odpowiedzialność nie jest wyłączona nawet w sytuacji wykazania braku zawinienia. Zatem już samo naruszenie obowiązku o charakterze administracyjnym niezależnie od przyczyn tego naruszenia powoduje przypisanie adresatowi normy odpowiedzialności administracyjnej. Stąd sam fakt naruszenia prawa stanowi wystarczającą przesłankę odpowiedzialności. Organ odwoławczy poddał ocenie prawidłowość zastosowania przez organ I instancji dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 189d k.p.a. Organ I instancji wymierzając karę w wysokości 15000 zł wziął pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa i potrzebę ochrony życia lub zdrowia innych osób. Potrzeba ochrony ważnego interesu publicznego jakim w okresie pandemii jest zdrowie i życie ludzi uzasadnia wysokość wymierzonej kary pieniężnej. Także przyczynienie się strony do naruszenia prawa jest wysokie. Tylko bowiem od zachowania strony zależało czy będzie spożywała napoje alkoholowe i czy zapanuje nad negatywnymi emocjami i swoim zachowaniem wobec innych członków rodziny także objętych kwarantanną, z którą również wiązał się zakaz opuszczania mieszkania jako miejsca jej odbywania. Organ odwoławczy wziął jednak pod rozwagę warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana czyli dyrektywę ujętą w art. 189d pkt 7 k.p.a., a to wobec okoliczności ujawnionych przez stronę w jej odwołaniu tj. piśmie nadanym 6 sierpnia 2020 r., a nieznanym organowi I instancji. Sytuacja rodzinna i zdrowotna strony, w ocenie organu, przemawia za obniżeniem wysokości kary. Czyn naruszenia kwarantanny zagrożony jest przez ustawodawcę w art. 48a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46b pkt 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi karą pieniężną w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł. Organ II instancji uznał za zasadne wymierzenie kary w wysokości 7500 zł.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze, strona zarzuciła organowi błędne zastosowanie art. 15zzzzn ustawy, oraz niezastosowanie art. 189f k.p.a. oraz błędne zastosowanie art. 189d kpa poprzez nałożenie kary w nadmiernej wysokości, tj. aż 7500 zł, wnosząc o uchylenie pkt 2 decyzji organu II instancji i umorzenie postępowania w tym zakresie.

Skarżący w uzasadnieniu skargi przyznał, że w nocy z 18 na 19 maja 2020 r. pomimo nałożonego obowiązku izolacji opuścił mieszkanie, w ten sposób, że wyskoczył przez balkon mieszkania znajdującego się na parterze. Wyjaśnił, że było to poprzedzone nagłym wzburzeniem spowodowanym domową awanturą i chęcią wyciszenia rodzinnego konfliktu, nie był to czyn zaplanowany, nie zamierzał narazić innych osób na bezpośredni kontakt z nim. Uważał, że nikogo nie spotka, a zwłaszcza funkcjonariuszy Policji. Wskazał, że jest w trudnej sytuacji finansowej, posiada sporo zobowiązań kredytowych i ograniczone ze względu na pandemię możliwości zarobkowe. Zarzucił, że wysokość kary jest nieuzasadniona w podanych okolicznościach sprawy.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ww. ustawy.).

Istotą sporu w badanej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącego kary administracyjnej w kwocie 7500 zł za naruszenie nałożonego na niego obowiązku izolacji.

Podstawą wymierzenia kary pieniężnej był art. 15 zzzn ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku hospitalizacji, kwarantanny lub izolacji w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem lub zwalczaniem COVID-19, nałożonego przez właściwy organ lub wynikającego z przepisów prawa, państwowy powiatowy inspektor sanitarny nakłada na osobę naruszającą taki obowiązek, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w kwocie do 30 000 zł.

Zgodnie z art. 15 zzzn ust. 2 ustawy o COVID-19, stwierdzenie naruszenia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić w szczególności na podstawie ustaleń Policji, innych służb państwowych lub innych uprawnionych podmiotów.

Obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej w tej sprawie, wobec treści przywołanego przepisu była więc ocena, czy wobec skarżącego powstał obowiązek poddania się izolacji w warunkach domowych i w jakim okresie on istniał, w szczególności czy obowiązek ten znajdował oparcie w przepisach prawa.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. j tej ustawy, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się izolacji w warunkach domowych. Z kolei, w myśl art. 34 ust. 1 ustawy, w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, osoby chore na chorobę zakaźną albo osoby podejrzane o zachorowanie na chorobę zakaźną mogą podlegać obowiązkowej hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych. Na mocy art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy, zakazuje się opuszczania miejsca: izolacji lub izolacji w warunkach domowych, chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej.

Z kolei, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz. U. z 2020 poz. 607, dalej: rozporządzeniem), które wydane zostało na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy i obowiązywało w okresie od dnia 7 kwietnia 2020 r. do dnia 26 lutego 2021 r., obowiązkowej hospitalizacji podlegają osoby, u których stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2 lub zachorowanie na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) lub podejrzenie zakażenia lub zachorowania, jeżeli nie zostały przez lekarza lub felczera skierowane do leczenia lub diagnostyki laboratoryjnej w kierunku wirusa SARS-CoV-2 w ramach obowiązkowej izolacji lub izolacji w warunkach domowych. Obowiązkowej izolacji lub izolacji w warunkach domowych podlegają osoby, u których stwierdzono zakażenie wywołane wirusem SARS-CoV-2 lub zachorowanie na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) lub podejrzenie zakażenia lub zachorowania, wobec których lekarz lub felczer nie zastosował obowiązkowej hospitalizacji (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

W kontrolowanej sprawie przede wszystkim należy wskazać, że w aktach brak jest decyzji o nałożeniu na skarżącego obowiązku izolacji w warunkach domowych. Nie wiadomo zatem kto, kiedy i w jakiej formie, w jakim miejscu i do kiedy nałożył na skarżącego obowiązek izolacji. Można jedynie domniemywać, że taki obowiązek został nałożony w terminie od 11 maja 2020 r. do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Pominięcie jednak w aktach sprawy wydanej decyzji uniemożliwia sądowi kontrolę, czy rzeczywiście i na jakiej podstawie, skarżący został objęty obowiązkiem izolacji domowej. Bez takiego dowodu w sprawie nie można skutecznie twierdzić, że na skarżącego został nałożony prawny obowiązek w postaci poddania się izolacji w warunkach domowych, który następnie został przezeń naruszony, co przecież jest warunkiem sine qua non wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Co więcej, organ II instancji powołuje się w sprawie na naruszenie przez skarżącego obowiązku kwarantanny, a nie izolacji. Organy podają także różne podstawy nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Ponadto, przy założeniu, że skarżący został objęty obowiązkiem izolacji domowej, należy stwierdzić, że organ w ogóle nie ustalił, w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego istotnych dla sprawy okoliczności. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 59 z późn. zm.) w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stwierdzenie, że w sprawie doszło do popełnienia deliktu administracyjnego zagrożonego administracyjną karą pieniężną, otwiera dalszy etap postępowania wyjaśniającego, w ramach którego organ prowadzący postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zobowiązany jest rozważyć, czy nie zachodzą podstawy do odstąpienia od ukarania w trybie art. 189f k.p.a. lub miarkowania wysokości kary ze względu na dyrektywy określone w art. 189d od pkt 1) do 7) k.p.a. Oznacza to, że w sprawach nakładania lub wymierzania kary administracyjnej organ powinien zastosować reguły postępowania dowodowego wyznaczone tą ustawą.

W omawianej sprawie jest oczywiste, że badaniu podlega waga naruszenia prawa zachowaniem skarżącego w celu ustalenia, czy można jej przypisać cechę znikomości. Organ poprzestał na stwierdzeniu, że skarżący swoim zachowaniem stworzył ryzyko zakażenia innych osób, a w przypadku konieczności ochrony życia i zdrowia ludzkiego nie można mówić o znikomej wadze naruszenia zagrożenia rozprzestrzeniania się choroby COVID-19. Organ pominął fakt, że naruszenie było jednorazowym i krótkotrwałym incydentem, który miał miejsce w środku nocy i w wyniku którego nie doszło do narażenia i zarażenia innych osób.

Organ II instancji nie uzasadnił w sprawie braku podstaw do zastosowania art. 189 f k.p.a., uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe. Nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 189 f § 1 k.p.a., stwierdzając, że sam fakt naruszenia prawa stanowi wystarczającą przesłankę odpowiedzialności, która nie jest wyłączona nawet w sytuacji braku zawinienia. Cytowany przepis formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. Powyższe cele mogą być osiągnięte również w wyniku wyznaczenia stronie przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa lub powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (art. 189f § 2). Wyznaczenie takiego terminu jest fakultatywne. Jeżeli jednak strona w wyznaczonym terminie przedstawiła żądane dowody, to organ jest zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.

W omawianej sprawie jest oczywiste, że badaniu podlega waga naruszenia prawa zachowaniem skarżącego w celu ustalenia, czy można jej przypisać cechę znikomości. Organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że skarżący swoim zachowaniem stworzył ryzyko zakażenia innych osób wirusem SARS-CoV-2, zatem waga naruszenia nie jest znikoma, nie odnosząc się do okoliczności naruszenia.

Ponadto, odnosząc się do wysokości wymierzonej kary, należy stwierdzić, że organ określił ją w sposób dowolny. W ocenie organu II instancji karą adekwatną do stwierdzonego naruszenia jest kara 7 500 zł. Organ stwierdził przy tym, że wziął pod uwagę warunki osobiste strony czyli przesłanki z art. 189 d pkt 7) k.p.a., a to wobec okoliczności ujawnionych przez stronę w odwołaniu, które nie były znane organowi I instancji. Zdaniem organu sytuacja rodzinna, zdrowotna przemawia za obniżeniem wysokości kary. Organ nie przedstawił jednak żadnych ustaleń w tym zakresie ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia. Organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia sytuacji finansowej, zdrowotnej i osobistej skarżącego.

Sąd stwierdza, że uzasadnienie organu odwoławczego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenia, które w ocenie organu przemawiają jedynie za obniżeniem kary. Tymczasem organ uznając karę w wysokości 7 500 zł za zasadną, powinien odnieść się do konkretnych warunków osobistych skarżącego tj. do danych co do zarobków skarżącego, jego zobowiązań finansowych, sytuacji rodzinnej i zdrowotnej.

Rozpoznając sprawę ponownie organy uzupełnią akta sprawy o decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek izolacji lub kwarantanny, a ponadto obowiązane będą ponownie ocenić, czy popełnionemu przez skarżącego deliktowi można przypisać wagę inną niż znikoma. W razie wykluczenia znikomości naruszenia, organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia sytuacji osobistej, dochodów i zobowiązań skarżącego, następnie dokona oceny zebranych dowodów i dopiero na tej podstawie wyda w sprawie decyzję.

Jedynie po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym zakresie organ będzie mógł dokonać oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu skarżącego, ewentualnie czy nałożona kara jest współmierna do stwierdzonego naruszenia. Ponowne przeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego jest konieczne z uwagi na odstąpienie z urzędu od wymogów zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem reguł określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., wobec czego w związku z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozostawiono referendarzowi sadowemu.