Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 113/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym 1) oddala skargę, 2) umarza postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, 3) nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 1000,00 zł (jeden tysiąc) tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. orzekł

o solidarnej odpowiedzialności podatkowej W. M. (skarżący) jako byłego członka zarządu [...] za zaległości podatkowe tej spółki

z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym w łącznej kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł.

2. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji zarzucając

jej naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej zwana "O.p.") w zw. z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r.,

poz. 1112 ze zm., dalej zwana P.u.n.) poprzez niewłaściwą ich wykładnię

i w konsekwencji błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej

w T. zaskarżoną decyzją z dnia [...]2013r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami od nr [...]do nr [...]określił spółce [...]zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym

za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego

w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z nieuregulowaniem zobowiązań podatkowych wynikających z powyższych decyzji oraz uzyskaniem informacji o prowadzonym postępowaniu upadłościowym przez Sąd Rejonowy

w T. wobec upadłej spółki, organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe

w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - członka zarządu spółki [...]za wymienione zaległości podatkowe.

Organ podał, że z niekwestionowanych okoliczności faktycznych wynika,

iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki [...] w okresie od lutego 2007r. do stycznia 2008r. tj. terminie kiedy upływał termin płatności zobowiązań za okres

od stycznia 2007 do grudnia 2007r.

W pierwszej kolejności organ powołując się na art. 70 § 1 i § 3 O.p. wskazał,

że zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku z uwagi na wydane w dniu [...]2010r. postanowienie Sądu Rejonowego w T. o ogłoszenie upadłości dłużnika ([...]N) co skutecznie przerwało bieg terminu przedawnienia.

Odnosząc się do pierwszej przesłanki umożliwiającej orzeczenie

o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu tj. wskazania, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, organ wskazał, że w stosunku do decyzji od nr [...] do nr [...] nie było możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z faktem,

iż [...]była już spółką w upadłości. Biorąc pod uwagę fakt, że cel postępowania upadłościowego jest tożsamy z celem postępowania egzekucyjnego, w ocenie organu, bezskuteczność egzekucji została wykazana w postępowaniu upadłościowym pełniącym funkcje egzekucji generalnej. W tym zakresie organ wskazał, że egzekucja prowadzona w ramach postępowania upadłościowego okazała się częściowo bezskuteczna. Spółka [...]nie posiada majątku na całkowite zaspokojenie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji od nr [...]

do nr [...]. Czynności prowadzone w ramach postępowania upadłościowego przez syndyka masy upadłości wykazały, że nie będzie możliwe pełne zaspokojenie zgłoszonej przez organ wierzytelności. Zgodnie z ostatnią listą wierzytelności z dnia [...] 2012r., wszystkie wierzytelności spółki z podziałem

na kategorie kształtują się w następującej wysokości: II kategoria - [...]zł,

III kategoria - [...]zł, IV kategoria - [...]zł, V kategoria - [...]zł. Dalej organ wskazał, że z pisma syndyka masy upadłości z dnia [...]2012r. wynika, iż na ww. dzień na rachunku bankowym syndyka znajdowała się kwota [...]zł, natomiast w kasie ok. [...] zł, tym samym wierzytelność nie zostanie zaspokojona

w całości. Ponadto jak wskazał syndyk masy upadłości w piśmie z dnia [...]2012r., zaspokojenie wierzyciela III kategorii, w jakiej znajduje się Dyrektor Izby Celnej nie będzie możliwe w kwocie wyższej niż 10 %.

Z uwagi na fakt, że w okresie powstania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. strona była członkiem zarządu spółki [...], a egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, zdaniem organu, zostały spełnione pozytywne przesłanki dla orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, określone w art. 116 § 1 i 2 O.p.

Przechodząc do oceny istnienia w sprawie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu, organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie. Zdaniem organu, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...]2010 r. w Sądzie Rejonowym w T. zostało złożone z opóźnieniem. W tym zakresie organ wskazał, że ogłoszono upadłość dłużnika [...]) obejmującą likwidację majątku dłużnika, a więc szansa na układ była iluzoryczna, czyli złożenie wniosku było zbyt późną reakcją na sytuację finansową podmiotu. Ponadto z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że [...] zaprzestał płacenia swoich zobowiązań długo przed dniem

[...]2010 r. Przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki pojawiły się już w chwili, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu jako prezes. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż spółka wobec kontrahentów dokonywała płatności po wymaganym terminie lub w ogóle nie regulowała swoich zobowiązań. Zgodnie z listą aktualnych wierzycieli złożoną do wniosku o ogłoszenie upadłości oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie ustalono,

że spółka [...]posiadała zobowiązania, które przekształciły się w zaległości kiedy to skarżący sprawował funkcję członka zarządu ww. podmiotu. Ponadto spółka

za lata 2007-2008 wobec Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. posiadała zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł, które nie zostały uregulowane i zostały zgłoszone na listę wierzytelności.

Ponadto organ nie zgodził się z zarzutem niewykazania, kiedy powstała zaległość podatkowa, za którą skarżący ponosi odpowiedzialność. W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność ww. członka zarządu dotyczy zaległości podatkowych powstałych w okresie od stycznia do grudnia 2007r. Jak wskazał to organ podatkowy

w decyzji z dnia [...]2012r., przedmiotowe zobowiązania powstały z tytułu sprzedaży oleju opałowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółki [...], której członkiem zarządu na dzień ich powstania oraz przekształcenia

w zaległość podatkową był skarżący.

4. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 i art. 122 O.p. w zw. z art. 10 P.u.n. poprzez niewłaściwą ich wykładnię i w konsekwencji błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

W zakresie wskazanych zarzutów skarżący podniósł, że organ nie wykazał, kiedy zaległość podatkowa powstała. Zaznaczył, że w trakcie postępowania podał wszystkie znane mu dowody, w tym i te, które znajdowały się w posiadaniu syndyka masy upadłości. Zarzucił, że w dacie składania wniosku o upadłość organ nie dysponował jakąkolwiek prawomocną decyzją podatkową wydaną przeciwko spółce [...]. Podniósł, że wartość wierzytelności i ruchomości spółki przekraczała wówczas znacznie jej zobowiązania.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

7. Podstawowym przepisem regulującym odpowiedzialność skarżącego

za zaległości spółki jest art. 116 § 1 O.p. stanowiący, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

W świetle powyższego unormowania zadaniem organu podatkowego było wykazanie, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w okresie, kiedy upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego przekształconego w zaległość podatkową, bezskuteczności egzekucji oraz zbadanie, czy i kiedy wystąpiły przesłanki

do ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej)., a w myśl art. 187 § 1 O.p. zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie

z art. 191 O.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguły logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest krępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne

z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu

są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone

są wystarczająco innym dowodem.

Mając na uwadze powyższe reguły Sąd doszedł do przekonania, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości oraz, że ustalono

go z poszanowaniem obowiązujących reguł, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia

o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez stronę skarżącą funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

8. Niesporne jest ustalenie w oparciu o metrykę z Krajowego Rejestru Sądowego stan na dzień [...]2006r. oraz stan na dzień [...]2008r. (K-5 i 7 akt administracyjnych, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu - prezesa (zakończył piastować wraz ze złożeniem rezygnacji [...]2009r.) w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych za okres styczeń – grudzień 2007r.

w podatku akcyzowym.

Niesporna była także w sprawie okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] 2010r Sąd Rejonowy w T. ogłosił w sprawie [...] upadłość Spółki na wniosek złożony przez zarząd w dniu [...]2010r. W efekcie w momencie wydawania decyzji od nr [...]do nr [...] określających zobowiązania podatkowe, trwało postępowanie upadłościowe likwidacyjne. W ramach tego postępowania okazało się, że przedmiotowe należności nie zostaną zaspokojone, z uwagi na stan majątkowy masy, w części większej

niż ok. 10%.

Sporne w sprawie pozostawały okoliczności dotyczące momentu powstania zaległości podatkowej, który zdaniem skarżącego nie został przez organ wskazany

i w tym kontekście ocena, czy i kiedy zrealizowano obowiązek zgłoszenia

we właściwym czasie wniosku o upadłość. W tym zakresie skarżący postawił zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 O.p., art. 122 O.p. w powiązaniu z art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego. Ostatni przepis określa zasadę, że upadłość orzeka się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Odnosząc się do tych zarzutów, Sąd uznał za niezasadne stanowisko skarżącego zmierzające do wykazania, że powstanie zaległości wiąże się dopiero

z momentem wydania decyzji określających te zaległości. Nie ma wątpliwości,

ze zobowiązanie w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa na podstawie

art. 21 § 1 pkt 1 O.p. Decyzja ma charakter deklaratoryjny i nie kreuje zobowiązania podatkowego, tylko określa prawidłowo zobowiązanie, które powstało z mocy prawa

z momentem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Brak prawidłowego rozliczenia podatku w terminie obciąża skarżącego, determinując sposób oceny kondycji finansowej Spółki.

Nie była sporna w sprawie okoliczność, że egzekucja przeciwko Spółce, przejawiająca się w realizacji postępowania upadłościowego, nie zaspokoi w znacznej części należności z tytułu podatku akcyzowego. Skarżący prezentował pogląd, że bez zaległości podatkowej, która "pojawiła" się wraz z decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w T. wydanymi w miesiącach od kwietnia do czerwca 2011r.

o nr od [...] do [...] sytuacja finansowa spółki była w 2007r. na tyle dobra, że nie było postaw do wnioskowania

o upadłość.

Powyższe twierdzenie skarżącego nie może zostać uwzględnione jako przesłanka egzoneracyjna. Organ w ramach wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy zapoznał się z dokumentami składanymi w ramach postępowania

o ogłoszenie upadłości i kopię ich załączył do akt. Z wniosku o ogłoszenie upadłości wynika, że za cały 2008r Spółka odnotowała zysk w kwocie ok. [...]zł, a w 2009r odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Z informacji nadesłanych przez organy podatkowe wynikało, że już za 2007r Spółka spóźniała się z zapłatą należności podatkowych, które były ściągane w drodze egzekucji, podobnie wyglądała sytuacja

w roku 2008. W efekcie Spółka posiadała zaległości podatkowe w podatku CIT za 2008r w wysokości [...] zł.

W powyższych rozliczeniach należy jednak uwzględnić zaległość w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego za 2007 w łącznej wysokości wraz

z odsetkami za zwłokę w kwocie ponad [...]zł. Zaległość ta musi być doliczona

do długów spółki za 2007r. (co najmniej w kwocie głównej ok. [...]zł). Ponadto

jak wynika z akt sprawy I SA/Bd 890/13 zaległość podatkowa spółki w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego za 2008r. w kwocie należności głównej wynosiła ponad [...]zł. Skarżący nie wykazał, że prawidłowa wysokość zobowiązań spółki za lata 2007-2008r. nie uzasadniała składania wniosku o upadłość najpóźniej

w 2008r. Tym bardziej, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – czego strona nie kwestionuje- spółka [...] za okres 2007-2008 wobec Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. posiadała zaległości w podatku od towarów i usług

w kwocie [...]zł które nie zostały uregulowane i zostały zgłoszone na listę wierzytelności.

Reasumując powyższą część wywodów wobec, niezakwestionowania skutecznie

w skardze ustalenia, że materiał dowodowy został zgromadzony stosownie do zakresu, który wyznaczał art. 116 O.p. a także został prawidłowo oceniony w związku z art. 122, 187 § 1 i art. 188 O.p. skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Reasumując należy stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły prawa

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego zasadne było, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalenie skargi.