Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 432/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30, 31
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
article: art. 12, 13, 14, 15, 16
journal: Dz.U. 2007 nr 82 poz 556
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej
article: art. 13 a
journal: Dz.U. 2010 nr 138 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi P Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2014 r. w Oddziale Celnym zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie dokumentu SAD nr [...] sterowniki, części, akcesoria rowerowe (metalowe łączniki silnika) oraz baterie litowo – jonowe do roweru elektrycznego. W tym samym dniu funkcjonariusz celny dokonał rewizji celnej przedmiotowej przesyłki, w wyniku której stwierdzono ładowarki do baterii litowo – jonowej do rowerów elektrycznych z nieprawidłowym oznakowaniem CE, brakiem deklaracji zgodności, instrukcji obsługi, danych producenta.

Organ celny wystąpił do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z wnioskiem o wydanie opinii w sprawie spełnienia przez w.w produkt wymagań dotyczących dyrektywy EMC.

W dniu 6 sierpnia 2014 r. wydano postanowienie o zatrzymaniu towaru w postaci ładowarek do baterii z powodu uzasadnionego podejrzenia, że produktom tym nie towarzyszy wymagana dokumentacja lub oznakowanie zgodne ze wspólnotowymi lub krajowymi przepisami bezpieczeństwa obowiązującymi w Polsce lub nie spełniają innych wymogów.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał w dniu [...]2014 r. opinię, w której stwierdził, że ładowarka do baterii nie spełnia wymagań innych niż zasadnicze. W uzasadnieniu wskazano, że powyższy wyrób nie spełnia wymogów określonych w art. 13, art. 14 ust. 4, art. 15 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 82, poz. 556), zwanej dalej "ustawą EMC" oraz dyrektywy 2004/108/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do kompatybilności elektromagnetycznej oraz uchylającej dyrektywę 89/336/EWG (Dz.Urz.UE L 390/24) zwanej dalej Dyrektywą EMC. Urząd wskazał m. in., że strona nie przedstawiła Deklaracji zgodności, więc nie można się w pełni odnieść do kwestii, czy produkt spełnia i w jakim zakresie wymagania zasadnicze regulujące wprowadzenie wyrobu na rynek Unii Europejskiej. Brak jest informacji w zakresie jakich norm i dyrektyw producent dokonał oceny zgodności wyrobu.

Strona przedłożyła "certyfikaty" dotyczące spornego towaru i dlatego na wniosek organu celnego z dnia 11 sierpnia 2014r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał opinię z dnia [...] , w której ponownie stwierdził, że ładowarka do baterii [...] nie spełnia wymagań innych niż zasadnicze. W uzasadnieniu opinii wskazano po raz kolejny, że wyrób ten nie spełnia wymagań określonych w ustawie EMC oraz w Dyrektywie EMC. Zdaniem Urzędu Komunikacji Elektronicznej "certyfikaty" przedstawione przez stronę nie są dokumentami określonymi w ustawie EMC jako "Deklaracja zgodności". Zgodnie z art. 12 ustawy EMC obowiązek wystawienia "Deklaracji zgodności" spoczywa na producencie lub jego upoważnionym przedstawicielu (mającym siedzibę na terenie UE). Laboratorium badawcze nie bierze odpowiedzialności za zachowanie parametrów technicznych i tym samym spełnienie warunków zgodności wszystkich egzemplarzy produkowanych przez podmiot, który zlecił laboratorium przebadanie próbek wyrobu. Ponownie wskazano też, że oznakowanie CE umieszczone na wyrobie nie jest w pełni zgodne z wzorcem – litery znaku są umieszczone za blisko siebie. Na wyrobie ani na jego opakowaniu nie umieszczono żadnej informacji o nazwie i adresie producenta, czy jego upoważnionego przedstawiciela na terenie UE bądź osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie danej aparatury do obrotu w państwach członkowskich UE, co narusza zapisy art. 15 ust. 2 i 5 ustawy EMC.

Strona (radca prawny) wniósł zażalenie na postanowienie organu z dnia [...] r. o zatrzymaniu towaru, podnosząc, że sporne ładowarki stanowią część składową baterii i nie pasują do innych baterii. Zamówione zostały do testów i sprawdzenia, czy byłyby przydatne w projekcie tworzenia roweru górskiego (lekkiego). Są przeznaczone do wewnętrznego użytku, nie na sprzedaż i instrukcja obsługi jest zbyteczna.

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał art. 30 ust. 1 i 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne oraz art. 75 pkt. a tiret cztery Wspólnotowego Kodeksu Celnego dotyczące towarów celnych które nie mogły zostać zwolnione jako przedmiot zakazów czy ograniczeń importowych. Powołano się ponadto na art. 27 ust. 3 b) i art. 29 ust. 2,3,4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 9 lipca 2008 r. nr 765/2008 ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzenia produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE L nr 218 z 13.08.2008 r., s. 30) dotyczący konieczności zawieszenia dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu na rynku UE w przypadku stwierdzenia, że danemu produktowi nie towarzyszy wymagana dokumentacja na piśmie lub w formie elektronicznej lub gdy produkt nie jest oznakowany zgodnie ze wspólnotowym prawodawstwem harmonizacyjnym.

Organ odwoławczy powołał się na obie opinie Urzędu Komunikacji Elektronicznej i podkreślił w szczególności, że przepisy dotyczące nadzoru rynku szczególną rolę nadały importerowi, który powinien wprowadzić do obrotu wyłącznie produkty, które są bezpieczne i zgodne z wymaganiami. Przedmiotem importu są ładowarki, czyli towar, który podlega ograniczeniom, co oznacza, że tylko towar spełniający wymagania może być objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar przeznaczony do testów winien być objęty procedurą zawieszającą.

Na wniosek strony organ celny unieważnił w dniu 19 sierpnia 2014 r. zgłoszenie celne SAD z dnia [...] 2014r.. Poinformował jednocześnie stronę, że część towaru nieobjęta ograniczeniami pozaekonomicznymi może być zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu po uiszczeniu należności celno-podatkowych.

W dniu 1 września 2014 r. strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towary nie będące przedmiotem sporu tj. kontroler – sterownik, części, akcesoria rowerowe oraz baterie litowo – jonowe. W dniu [...] 2014 r. złożono odrębne zgłoszenie celne obejmujące sporny towar.

Wobec tego organ celny wydał w dniu [...] 2014 r. postanowienie o zatrzymaniu towaru w postaci ładowarek do baterii z powodu uzasadnionego podejrzenia, że nie towarzyszy im dokumentacja lub oznakowanie zgodne ze wspólnotowymi lub krajowymi przepisami bezpieczeństwa lub nie spełniają innych wymogów.

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. wszczęto postepowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru. Nie udało się jednak tego postanowienia prawidłowo doręczyć stronie i z tego powodu kolejne postanowienie o wszczęciu postępowania celnego z dnia [...] 2014 r. doręczono w dniu 3 października 2014 r. pełnomocnikowi strony – radcy prawnemu.

Pismem z dnia 10 września 2014r. strona, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła zażalenie na postanowienie organu z dnia [...] 2014 r. W uzasadnieniu podniesiono, przede wszystkim, że przedmiotowe ładowarki wypełniają odpowiednie wymogi uzasadniające dopuszczenie do obrotu. Zostały odpowiednio oznakowane i wyposażone przez producenta. Dedykowane są do baterii i stanowią tylko ok. 3% ich wartości. Ładowarki zostały zamówione do testów i sprawdzenia, czy byłyby przydatne w projekcie lekkiego roweru górskiego. Ilość (2 sztuki) wyłącza handlowy charakter przedsięwzięcia. Powołano się również na 3 deklaracje zgodności, które przekazano organowi 11 sierpnia 2014r. Podkreślono, że opinia UKE z [...] 2014r. została wydana bez zapoznania się z tymi deklaracjami. Ponadto podano, że są to ładowarki x, a tymczasem są to ładowarki y i ich producentem jest firma z.

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy ponownie nie podzielił stanowiska strony. W uzasadnieniu decyzji, organ podtrzymał argumentację zawartą wcześniej w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia z dnia [...]2014r. Wskazał też, że pomyłka w nazwie ładowarek nie ma znaczenia dla sprawy, a ponadto nieścisłość ta została usunięta w opinii Prezesa UKE z dnia [...]2014r.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] działając z urzędu, na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 21 a ust. 2, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) w zw. z art. 59 ust. 2, art. 61 b, art. 66 ust. 3, art. 75 lit. a tiret dwa, trzy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 4 a, art. 250 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, unieważnił złożone w formie elektronicznej, przyjęte w dniu [...]2014r. zgłoszenie celne dotyczące spornego towaru w postaci ładowarek do baterii litowo-jonowych (2 sztuki) o wartości 50,00 USD. W ocenie organu przedmiotowy towar nie spełniał wymagań innych niż wymagania zasadnicze, co wynika m. in. z dwóch opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Dlatego ładowarki objęte zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2014r. nie mogły zostać objęte wnioskowaną procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, co uczyniło koniecznym unieważnienie tego zgłoszenia celnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając:

- nieważność postępowania z powodu niedoręczenia stronie (jej reprezentantowi) w prawidłowy sposób zawiadomienia o wszczęciu postępowania, mimo poinformowania organu o wyjeździe strony za granicę i konieczności kierowania wszelkiej korespondencji do jej pełnomocnika

- nieważność postępowania poprzez niedoręczenie stronie opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...]2014 r.

Zdaniem strony skarżona decyzja jest ponadto enigmatyczna, ogólnikowa i uniemożliwia dokonanie jej merytorycznej kontroli.

Powołano się ponownie na oznaczenie CE, oznaczenie producenta i oznaczenie modelu, a także na certyfikaty wydane przez odpowiednie laboratoria zagraniczne. W ocenie strony instrukcja użytkowania jest nadrukowana na towarze.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego. Od momentu przystąpienia do sprawy jako pełnomocnika strony radcy prawnego wszystkie pisma były prawidłowo doręczane na jego adres. Dyspozycja strony dotycząca kierowania pism na adres pełnomocnika po dniu 30 sierpnia 2014 r. została zawarta w piśmie strony z dnia 25 sierpnia 2014 r. i nie powodowała obowiązku ponownego doręczenia dotychczasowej korespondencji. Postanowienie o wszczęciu postępowania celnego z dnia [...] 2014 r. zostało błędnie wysłane bezpośrednio na adres strony, ale ostatecznie prawidłowo skierowano analogiczne postanowienie o wszczęciu postępowania celnego z dnia [...] 2014 r. na adres pełnomocnika strony – radcy prawnego. Pismo to zostało doręczone skutecznie pełnomocnikowi w dniu 3 października 2014 r. Pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu, datowane na dzień 5 września 2014 r., wpłynęło do Oddziału Celnego dopiero w dniu 15 września 2014 r. i od tego momentu organ I instancji zapewnił stronie udział w sprawie za pośrednictwem powyższego pełnomocnika.

Zdaniem organu II instancji niezasadny jest zarzut dotyczący niedoręczenia stronie opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, albowiem taki obowiązek organu nie wynika z przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto strona nie domagała się od organu dokonania takich czynności. Opinie UKE były dostępne do wglądu stronie i jej pełnomocnikowi w aktach sprawy. Z pism procesowych i zażalenia z dnia 10 września 2014r. wynika natomiast, że strona miała pełną wiedzę o istnieniu tych dokumentów i ich zawartości.

W kwestii merytorycznej organ wyjaśnił, że ładowarki do baterii nie spełniają wymagań innych niż zasadnicze oraz wymogów określonych w art. 13, art. 14 ust. 4, art. 15 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 82, poz. 556) oraz dyrektywy 2004/108/WE Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 15 grudnia 2004 r. Powołał się na dwie opinie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w których wskazano jakich wymagań przedmiotowe ładowarki nie spełniają.

Organ II instancji przytoczył m. in. art. 75 pkt a tiret dwa i cztery Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 250 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Powołano się ponadto na art. 27 ust. 3 i art. 29 ust. 2-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 9 lipca 2008 r. nr 765/2008 ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzenia produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE L nr 218 z 13 sierpnia 2008 r., s. 30) dotyczące konieczności zawieszenia dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu na rynku UE w przypadku stwierdzenia, że danemu produktowi nie towarzyszy wymagana dokumentacja na piśmie lub w formie elektronicznej lub gdy produkt nie jest oznakowany zgodnie ze wspólnotowym prawodawstwem harmonizacyjnym. Bez znaczenia dla sprawy było to, że chodziło tylko o dwie ładowarki, a nie o towar w większej ilości.

Według organu odwoławczego, po uzyskaniu negatywnej opinii uprawnionego organu nadzoru rynku w sprawie wypełnienia wymagań określonych w ustawie o systemie oceny zgodności, organ celny nie mógł dopuścić spornego towaru do swobodnego obrotu na rynku krajowym.

Jeżeli zaś aktywność osoby uprawnionej do dysponowania towarem ograniczy się jedynie do żądania dopuszczenia towaru, do swobodnego obrotu, co nie było w niniejszej sprawie możliwe, organ zmuszony jest do podjęcia działań przewidzianych w art. 31 prawa celnego.

Organ odwoławczy zauważył wady uzasadnienia organu I instancji, ale stwierdził, że nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że strona miała pełną wiedzę jakie konkretnie wymogi, w ocenie Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Naczelnika UC, nie zostały spełnione przez przedmiotowe ładowarki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o prawie wwozu spornych ruchomości na teren RP oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżonej decyzji zarzucono:

- nieważność postępowania z powodu niedoręczenia stronie (jej reprezentantowi) w prawidłowy sposób zawiadomienia o wszczęciu postępowania, mimo poinformowania organu o wyjeździe strony za granicę i konieczności kierowania wszelkiej korespondencji do jej pełnomocnika

- nieważność postępowania poprzez niedoręczenie stronie opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] 2014 r.

Zdaniem skarżącej przedmiotowa decyzja jest enigmatyczna, ogólnikowa, nie spełnia wymogu wyjaśnienia przesłanek faktycznych i prawnych unieważnienia zgłoszenia celnego, przez co uniemożliwia dokonanie jej merytorycznej kontroli. Organ nie wyjaśnił jakie konkretnie wymagania nie zostały spełnione przez sporne ładowarki. Ponownie podkreślono, że powyższe ładowarki mają oznaczenie CE, oznaczenie producenta i modelu oraz certyfikaty wydane przez odpowiednie autoryzowane laboratoria zagraniczne.

W ocenie strony z pkt 3, 5, 9 preambuły do dyrektywy 2004/108/WE w sprawie kompatybilności elektromagnetycznej wynika, że ochrona runku UE nie dotyczy urządzeń z założenia nieszkodliwych pod względem kompatybilności elektromagnetycznej. Organ powinien mieć więc na uwadze, że dwa małe urządzenia typu ładowarka do baterii o niewielkiej mocy nie mogą zagrozić stabilności tego rynku.

Zaskarżona decyzja ma na celu dokonanie zniszczenia pełnowartościowego towaru, który nie stwarza poważnego zagrożenia w rozumieniu art. 29 ust. 4 rozporządzenia WE 765/2008.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Organ, powołując się na przedstawione po raz kolejny możliwe dopuszczalne działania wobec spornego towaru, stwierdził, że nie chodzi o zniszczenie pełnowartościowego towaru. Rozstrzygnięcie organu usuwa bowiem jedynie z obrotu prawnego zgłoszenie celne do procedury, której zastosowanie jest niedopuszczalne i daje zgłaszającemu możliwość wyboru dalszych działań w zakresie określonym przepisami prawa.

Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i przedłożył do akt pismo procesowe sporządzone przez skarżącego z dnia 18 sierpnia 2014 r. z załącznikami w postaci kserokopii trzech certyfikatów dotyczących spornych ładowarek (k. 50-55 akt).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, ponieważ nie zachodzą przyczyny określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

Decyzje organów obu instancji wydane w sprawie nie naruszają przepisów prawa procesowego ani materialnego w stopniu wymagającym ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W kwestii zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że po przystąpieniu do sprawy w charakterze pełnomocnika strony radcy prawnego wszystkie pisma były prawidłowo doręczane na adres tego pełnomocnika. Podkreślić trzeba, że dyspozycja strony skarżącej dotycząca kierowania pism na adres pełnomocnika po dniu 30 sierpnia 2014 r. została zawarta w piśmie strony z dnia 25 sierpnia 2014 r. i nie powodowała – jak zasadnie stwierdził organ II instancji - obowiązku ponownego doręczenia dotychczasowej korespondencji (w tym opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej).

Wydane pierwotnie postanowienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania celnego z dnia [...]2014 r. zostało zatem błędnie wysłane bezpośrednio na adres strony (mimo wskazania przez nią osoby pełnomocnika), ale ostatecznie, zdaniem Sądu, prawidłowo skierowano analogiczne postanowienie o wszczęciu postępowania celnego z dnia [...] 2014 r. na adres pełnomocnika strony – radcy prawnego. Pismo to zostało mu doręczone skutecznie w dniu 3 października 2014 r. i wywołało określone skutki prawne (k. 39-39 v akt).

Pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu datowane jest na dzień 5 września 2014 r. Wpłynęło ono do Oddziału Celnego dopiero w dniu 15 września 2014 r. (k. 41 akt adm.) i od tego momentu organ I instancji zapewniał skutecznie stronie udział w sprawie za pośrednictwem powyższego pełnomocnika.

Pismem z dnia 7 października 2014 r. doręczonym skutecznie radcy prawnemu organ I instancji wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. W pouczeniu wskazano stronie na możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz na możliwość składania wyjaśnień i wniosków dowodowych (k. 38).

Pismem z dnia 21 października 2014 r. (również doręczonym skutecznie radcy prawnemu) poinformowano pełnomocnika strony o dopuszczeniu jako dowód w sprawie dwóch przedmiotowych opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] 2014 r. (k. 34 ).

Również Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. wyznaczył stronie 7 dniowy termin do wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W piśmie wskazano też stronie na możliwość zapoznania się ze materiałem dowodowym sprawy.

W opinii Sądu wobec tego niezasadny okazał się kolejny zarzut strony skarżącej dotyczący niedoręczenia stronie dwóch opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...]2014 r., Obowiązek organu w tym zakresie nie wynika bowiem z przepisów Ordynacji podatkowej, a nadto strona nie domagała się, aby organ dokonał takich czynności. Powyższe opinie były dostępne w aktach sprawy. Rację ma również organ II instancji, że z pism procesowych strony i z treści zażalenia na postanowienie z dnia [...] 2014r. wynika, iż strona miała pełną wiedzę o istnieniu tych dokumentów i ich zawartości merytorycznej.

Organy I i II instancji wystosowały do pełnomocnika strony pismo (zawiadomienie) w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej o możliwości wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego sprawy, po uprzednim zapoznaniu się z tym materiałem. Pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 22 października 2014 r., sporządzając fotokopię wybranych dokumentów, w tym dwóch opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (k. 38-38 v akt adm.).

Analiza akt sprawy prowadzi ponadto do wniosku, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego – krajowego i wspólnotowego.

W myśl art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (tj. Dz.U. z 2013, poz. 727 ze zm.) jeżeli zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ celny jest obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, może dokonać jego zajęcia.

Na podstawie art. 31 ust. 1 tej ustawy jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może:

1) cofnąć towar poza obszar celny Wspólnoty lub nie zezwolić na opuszczenie tego obszaru,

2) zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa

- chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują inny sposób postępowania.

O przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa orzeka, na wniosek organu celnego, sąd, stosując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Niemożność ustalenia osoby, na której ciążą obowiązki wynikające z przepisów prawa celnego, nie stanowi przeszkody do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku towaru i do orzeczenia tego przepadku (art. 31 ust. 2).

Zgodnie z art. 66 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jeżeli zgłaszający przedstawi dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu lub że w wyniku zaistnienia szczególnych okoliczności objęcie towaru procedurą celną, do której został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione, organy celne, na wniosek zgłaszającego, unieważniają już przyjęte zgłoszenie.

Jednakże jeżeli organy celne poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów, wniosek o unieważnienie zgłoszenia może zostać uwzględniony jedynie po przeprowadzeniu takiej rewizji.

Z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione (art. 66 ust. 2). Unieważnienie zgłoszenia pozostaje bez wpływu na stosowanie obowiązujących przepisów karnych (art. 66 ust. 3).

Przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego przewidują też możliwość unieważnienia zgłoszenia celnego z urzędu przez organ celny (zob. A. Milczarczyk, komentarz do art. 66 WKC, lex 2015).

Z kolei na podstawie art. 75 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzeczeniem przepadku i sprzedażą towarów, które:

a) nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że:

– ich rewizja nie mogła zostać podjęta lub kontynuowana w terminach wyznaczonych przez organy celne z przyczyn zależnych od zgłaszającego; bądź

– nie przedstawiono dokumentów, od których uzależnione jest ich objęcie procedurą celną; bądź

– należności celne przywozowe lub wywozowe nie zostały uiszczone albo zabezpieczone w wymaganych terminach; bądź

– są przedmiotem zakazów lub ograniczeń;

b) po dokonaniu zwolnienia nie zostały usunięte w rozsądnym terminie.

Zgodnie natomiast z art. 250 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93

z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia

Rady (EWG) nr 2913 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, jeżeli z

powodów określonych w art. 75 lit. a) tiret drugie i trzecie Kodeksu organy celne nie

mogły zwolnić towarów, wyznaczają zgłaszającemu termin na uregulowanie sytuacji

towarów.

Jeżeli w przypadkach określonych w art. 75 lit. a) tiret drugie Kodeksu zgłaszający przed upływem terminu określonego w ust. 1 nie przedłożył wymaganych dokumentów, dane zgłoszenie uważane jest za nieważne i organy celne unieważniają je. Stosuje się przepisy art. 66 ust. 3 Kodeksu (art. 250 ust. 2).

Wskazać należy też, że na podstawie art. 27 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 9 lipca 2008 r. nr 765/2008 ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzenia produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE L nr 218 z 13.08.2008 r., s. 30) organy odpowiedzialne za kontrole na granicach zewnętrznych zawieszają dopuszczenie produktu do swobodnego obrotu na rynku Wspólnoty w przypadku stwierdzenia w trakcie przeprowadzonych przez siebie kontroli określonych w ust. 1 któregokolwiek z następujących przypadków:

a) produkt wykazuje cechy, które dają podstawę do przypuszczeń, że prawidłowo zmontowany, konserwowany i używany stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, lub z uwagi na inny interes publiczny, o którym mowa w art. 1;

b) produktowi nie towarzyszy dokumentacja na piśmie lub w formie elektronicznej, wymagana przez wspólnotowe prawodawstwo harmonizacyjne lub produkt nie jest oznakowany zgodnie z tym prawodawstwem;

c) na produkcie umieszczono fałszywe lub mogące wprowadzić w błąd oznakowanie CE.

Organy odpowiedzialne za kontrole na granicach zewnętrznych natychmiast informują organy nadzoru rynku o takim zawieszeniu.

W myśl art. 29 ust. 1 powyższego rozporządzenia w przypadku, gdy organy nadzoru rynku stwierdzają, że dany produkt stwarza poważne zagrożenie, podejmują środki w celu zakazania wprowadzenia produktu do obrotu i zwracają się do organów odpowiedzialnych za kontrole na granicach zewnętrznych o umieszczenie poniższej adnotacji na fakturze handlowej towarzyszącej produktowi i na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym produktowi, lub w przypadku elektronicznej obróbki danych - w samym systemie przetwarzania danych:

"Produkt niebezpieczny - niedopuszczony do swobodnego obrotu - rozporządzenie (WE) nr 765/2008".

Na podstawie art. 29 ust. 2 tego aktu prawnego w przypadku gdy organy nadzoru rynku stwierdzają, że produkt nie odpowiada wspólnotowemu prawodawstwu harmonizacyjnemu, podejmują stosowne działanie, które w razie potrzeby może obejmować zakaz wprowadzenia produktu do obrotu.

W przypadku gdy zgodnie z akapitem pierwszym zakazano wprowadzenia produktu do obrotu, organy nadzoru rynku zwracają się do organów odpowiedzialnych za kontrole na granicach zewnętrznych o niedopuszczanie produktu do swobodnego obrotu oraz o umieszczenie poniższej adnotacji na fakturze handlowej towarzyszącej produktowi i na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym produktowi, lub w przypadku elektronicznej obróbki danych - w samym systemie przetwarzania danych:

"Produkt niezgodny z przepisami - niedopuszczony do swobodnego obrotu - rozporządzenie (WE) nr 765/2008".

W przypadku, gdy produkt jest następnie zgłaszany do przeznaczenia celnego innego niż dopuszczenie do swobodnego obrotu oraz pod warunkiem, że organy nadzoru rynku nie zgłaszają zastrzeżeń, adnotacje wymienione w ust. 1 i 2 zostają również umieszczone na tych samych zasadach na dokumentach wykorzystywanych w związku z tym przeznaczeniem (art. 29 ust. 3).

Organy państw członkowskich mogą zniszczyć produkty stwarzające poważne zagrożenie lub sprawić, że staną się one bezużyteczne, w przypadkach, gdy uznają to za niezbędne i współmierne (art. 29 ust. 4).

Trzeba również zwrócić uwagę na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. z 2007, Nr 82, poz. 556 ze zm.), zgodnie z którymi producent lub jego upoważniony przedstawiciel, przed wprowadzeniem aparatury do obrotu lub oddaniem do użytku, potwierdza zgodność aparatury z zasadniczymi wymaganiami wystawiając deklarację zgodności oraz umieszczając na aparaturze oznakowanie CE (art. 12 ustawy). Deklaracja zgodności i oznakowanie CE musi zawierać określone elementy obligatoryjne, wskazane w art. 13 i 14 ustawy, przy czym wzór wymaganego oznakowania CE określa odrębny załącznik do ustawy (art. 14 ust. 4).

Ponadto na aparaturze albo jej tablicy znamionowej w sposób czytelny i trwały, a w przypadku braku takiej możliwości:

1) na opakowaniu aparatury, jeżeli takie istnieje, i w instrukcji obsługi lub

2) w dokumencie gwarancyjnym dołączonym do aparatury

- umieszcza się nazwę, oznaczenie partii oraz numer seryjny lub inne informacje pozwalające na jej identyfikację (art. 15 ust. 1)

Do aparatury dołącza się informację o firmie, siedzibie i adresie producenta oraz, jeżeli nie ma on siedziby w państwach członkowskich Unii Europejskiej, o firmie, siedzibie i adresie jego upoważnionego przedstawiciela lub osoby mającej siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej, odpowiedzialnej za wprowadzenie danej aparatury do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 15 ust. 2).

Producent dołącza informacje w sprawie środków ostrożności, które należy podjąć podczas montowania, instalacji, konserwacji i używania aparatury, w celu zapewnienia spełniania przez aparaturę zasadniczych wymagań (art. 15 ust. 3).

Jeżeli używanie aparatury na terenie zabudowy mieszkaniowej nie zapewnia jej zgodności z zasadniczymi wymaganiami, wówczas producent dołącza wskazanie ograniczeń w jej używaniu wraz z wykazem norm zharmonizowanych właściwych dla tego rodzaju aparatury oraz umieszcza odpowiednią informację na opakowaniu, jeżeli takie istnieje (art. 15 ust. 4).

Informacje, o których mowa w ust. 1-4, oraz inne informacje niezbędne do używania aparatury zgodnie z przeznaczeniem zamieszcza się w instrukcji obsługi (art. 15 ust. 5).

Producent lub jego upoważniony przedstawiciel jest obowiązany udostępniać do celów kontrolnych, przez okres 10 lat od dnia wyprodukowania ostatniego egzemplarza aparatury, deklarację zgodności oraz dokumentację techniczną, o której mowa w art. 10 (art. 16 ust. 1).

Jeżeli producent nie ma siedziby w państwach członkowskich Unii Europejskiej i nie ma upoważnionego przedstawiciela, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na osobie odpowiedzialnej za wprowadzenie aparatury do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 16 ust. 2 ustawy).

Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że sporne ładowarki nie spełniają wymagań innych niż wymagania zasadnicze i nie mogą być objęte wnioskowaną przez stronę procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie RP.

Organy oparły się przede wszystkim na okolicznościach faktycznych dotyczących wcześniejszego zatrzymania towaru oraz na dwóch opiniach Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Druga z nich została wydana po zapoznaniu się z certyfikatami przedłożonymi przez skarżącego. Było to wystarczające do dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie i w konsekwencji do unieważnienia zgłoszenia celnego z dnia [...]2014r. Strona miała pełną wiedzę o tym, jakie precyzyjne wymogi, w ocenie Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz organu celnego I instancji, nie zostały spełnione przez przedmiotowe ładowarki i toczyła polemikę z organem w tym zakresie, kwestionując również postanowienia o zatrzymaniu towaru.

Unieważnienie zgłoszenia celnego dokonanego w dniu [...] 2014r., jak prawidłowo wyjaśnił Dyrektor Izby Celnej, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy było oczywistym następstwem wcześniejszego przebiegu postępowania celnego i miało na celu podjęcie dalszych czynności zmierzających do uregulowania sytuacji prawnej tych ładowarek. W stosunku do powyższego towaru objęcie wnioskowaną procedurą nie było możliwe, choćby z powodu nieprzedstawienia wymaganej dokumentacji, w tym Deklaracji zgodności. Sporne ładowarki do baterii to towar podlegający ograniczeniom, co oznacza, że tylko towar, który spełnia wszystkie wymagania może być objęty procedurą dopuszczenia do obrotu.

Organy ustaliły prawidłowo, że ładowarki do baterii – sprowadzone z Chin, nie spełniają wymagań innych niż zasadnicze oraz wymogów określonych w art. 13, art. 14 ust. 4, art. 15 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 82, poz. 556). Upoważniony podmiot tj. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał bowiem dwie opinie z dnia [...](k. 35-37 akt adm.), w których stwierdził kategorycznie i jednoznacznie, że ładowarka do baterii będąca przedmiotem oceny nie spełnia wymagań innych niż wymagania zasadnicze. W uzasadnieniach opinii wskazano, jakie wymogi nie zostały spełnione. W opinii z dnia [...] 2014r. podano m.in., że nie dołączono do produktu żadnej dokumentacji ani nie przedstawiono Deklaracji zgodności. Podkreślono, że w przypadku, gdy producent nie ma siedziby na terenie UE i nie ma upoważnionego przedstawiciela na jej terenie to obowiązek przechowywania wymaganych "Deklaracji zgodności" oraz dokumentacji technicznej dotyczącej wyrobu i świadczącej o spełnieniu przez niego wymogów innych spoczywa na osobie odpowiedzialnej za wprowadzenie danej aparatury do obrotu w krajach UE (obowiązek taki wynika z art. 13 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności tj. Dz.U. z 2010r. Nr 138 poz. 935 ze zm.)

Według opiniującego oznakowanie CE znajdujące się na wyrobie nie jest w pełni zgodne z wzorcem – litery znaku są umieszczone za blisko siebie. Na wyrobie ani na jego opakowaniu nie umieszczono żadnej informacji o nazwie i adresie producenta czy jego upoważnionego przedstawiciela na terenie UE czy też osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie danej aparatury do obrotu w państwach UE.

W opinii z dnia [...]2014 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dodał, że przedstawione przez stronę do wniosku "certyfikaty" nie stanowią "Deklaracji zgodności". Laboratorium badawcze nie bierze odpowiedzialności za zachowanie parametrów technicznych i tym samym za spełnienie warunków zgodności wszystkich egzemplarzy produkowanych przez podmiot, który zlecił laboratorium przebadanie próbek wyrobu. Tym samym nie usunięto braku wskazanego w opinii z [...]2014r., czyli nie przedstawiono właściwego dokumentu - "Deklaracji zgodności". Urząd ponownie uznał, że oznakowanie CE umieszczone na wyrobie nie jest w pełni zgodne z wzorcem, gdyż litery znaku są umieszczone za blisko siebie. Ta niezgodność wskazana wcześniej w opinii z dnia [...] 2014 r. nie została przez stronę również usunięta. Z powyższej opinii wynika też, że nie usunięto także niezgodności dotyczącej braku umieszczenia na wyrobie informacji o nazwie i adresie producenta czy jego uprawnionego przedstawiciela na obszarze UE.

Treść powyższych opinii potwierdziła zatem wątpliwości organu celnego. Opinie te zostały wydane przez uprawniony podmiot, po dokonaniu analizy dokumentacji (również fotograficznej) a opinia z [...]2014r. dodatkowo po analizie dokumentów dostarczonych 11 sierpnia 2014r. (certyfikatów). Nie budzą one również, zdaniem Sądu, wątpliwości co do ich rzetelności i fachowości, a więc stanowią istotny dowód w sprawie, który mógł być podstawą unieważnienia zgłoszenia celnego z dnia [...]2014r.

Wskazanie natomiast w opinii z dnia 8 sierpnia 2014r. nieprawidłowej nazwy ładowarki "x" zamiast "y" nie oznacza, że badano (oceniono) inną ładowarkę do baterii niż ta, która była przedmiotem zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu. W opinii z dnia [...]2014r., odwołującej się do opinii z dnia [...]2014r., podano ponadto właściwą nazwę .

W tym stanie rzeczy przedłożone przez stronę trzy certyfikaty z dnia 26 października 2010r. (nieprzetłumaczone na język polski – wydane przez laboratoria) nie mogły być uznane przez organ jako Deklaracje zgodności – w rozumieniu art. 12 ustawy EMC.

Istotne jest również i to, że po przedstawieniu przez importera powyższych certyfikatów organ, na wniosek samej strony, unieważnił w dniu 19 sierpnia 2014r. zgłoszenie celne z dnia [...]2014r. Należy też zauważyć, że strona nie przedłożyła już później organowi żadnej nowej dokumentacji dotyczącej spornych ładowarek.

Zgodzić się także trzeba z organem odwoławczym, że bez znaczenia dla sprawy było to, iż chodziło jedynie o import dwóch sztuk ładowarek, ponieważ żadne przepisy nie przewidują zwolnień ilościowych w kwestii przywozu na terytorium UE towarów podlegających przepisom ogólnego bezpieczeństwa produktów, czy też systemu oceny zgodności. Stosowanie więc wcześniej powołanych przepisów nie jest uzależnione od tego, czy towar jest w wielkiej czy małej ilości. Organ II instancji zasadnie też stwierdził, że pochodzące z Chin ładowarki miały być poddane testom przed planowanym sprowadzeniem ich w większej ilości na rynek krajowy.

Reasumując przedmiotowy towar nie spełnił wszystkich wymagań niezbędnych do objęcia procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu, a więc konieczne było unieważnienie zgłoszenia celnego z dnia [...]2014r.

Wbrew zarzutom skargi decyzja o unieważnieniu zgłoszenia celnego nie miała na celu jedynie doprowadzenie do zniszczenia przedmiotowych ładowarek. Los towaru zależy bowiem od strony skarżącej. Towar ten może być zniszczony albo wywieziony do kraju trzeciego w celu jego odsprzedaży. Mogą też być podjęte przez zgłaszającego określone działania naprawcze wskazane przez Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji i odpowiedzi na skargę.

W opinii Sądu zaskarżona decyzja spełnia wymogi określone w art. 210 Ordynacji podatkowej.

W świetle powyższych rozważań całkowicie bezzasadne jest twierdzenie skarżącej, że "prawo w ogóle nie przewiduje możliwości unieważnienia zgłoszenia celnego."

W tej sytuacji Sąd, mając na względzie okoliczności faktycznie sprawy i powołane regulacje prawne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.