Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 424/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 76, art. 105 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1404
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg W. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą to decyzją zwolniono W. S. ze służby celnej w Izbie Celnej w [...] , po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 105 pkt 9, art. 107 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 4, art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404).

W motywach uzasadnienia organ pierwszej instancji podał, że stosownie do art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, a w szczególności, gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ wskazał min., że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że W. S. w dniu [...] lipca 2013 r., będąc w trakcie swojego urlopu wypoczynkowego, uczestniczył w spotkaniu towarzyskim, podczas którego spożywał alkohol. Na spotkanie to zabrał ze sobą broń prywatną, której nie zdążył odwieźć do domu.

W dniu zaś [...] lipca 2013 r., w godzinach porannych, W. S. wraz z dwoma znajomymi udał się taksówką do L. . Jednakże zamiast do L. wymienieni ok. godz. 6.00 dotarli do lokalu, w którym przebywały osoby spoza Służby Celnej. W lokalu tym doszło do sytuacji, w której W. S. wyjął, przeładował i wymierzył broń w kierunku właściciela lokalu oraz jednego z pracowników ochrony. Później rozładował jednak i odłożył broń, po czym został wyprowadzony przez pracownika ochrony na zewnątrz lokalu. Na miejsce zdarzenia została wezwana Policja. Policjanci doprowadzili W. S., w celu wytrzeźwienia, do pomieszczenia dla osób zatrzymanych w R.. Tam ustalono, że funkcjonariusz miał 2,45 promila alkoholu we krwi.

Za posiadanie broni, w stanie po spożyciu alkoholu, Sąd Rejonowy w R. wyrokiem nakazowym z dnia [...] października 2013 r., [...] uznał W. S. winnym czynu przewidzianego w art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz wymierzył mu grzywnę w kwocie 1000 zł.

W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Celnej w [...] podał, że nie jest on organem uprawnionym do oceny czy wskazana kara, wymierzona w odrębnym postępowaniu przez właściwe organy sądowe, jest rzeczywiście adekwatna do popełnionego przez funkcjonariusza czynu. W sprawie istotne jest natomiast to, czy W. S. swoim postępowaniem daje gwarancję należytego wykonywania obowiązków służbowych i czy powinien pozostać w gronie funkcjonariuszy celnych. Zdaniem organu, W. S. bez wątpienia swoim zachowaniem złamał zakaz posiadania broni w stanie po spożyciu alkoholu. Tym samym naruszył regulację prawną, której celem jest przede wszystkim ochrona życia i zdrowia ludzkiego. Oczywistym jest, że broń w rękach osoby, która uprzednio spożywała alkohol, stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo. Posiadanie broni w stanie po spożyciu alkoholu świadczy o tym, że W. S. dopuszczał możliwość postępowania wbrew przepisom prawa. Swoim zachowaniem wykazał on, że nie jest funkcjonariuszem godnym zaufania. O jego nieodpowiedzialności i braku profesjonalizmu, zdaniem organu, świadczy to, że świadomie postanowił spożywać alkohol w momencie posiadania przy sobie broni. Dobrowolnie też znalazł się w lokalu, w którym doszło do incydentu z jego udziałem. Decydując się na to, W. S. powinien przewidzieć negatywne konsekwencje swoich wyborów, zwłaszcza w sytuacji, gdy ma on duże doświadczenie oraz wiedzę odnośnie posługiwania się bronią, gdyż jest wieloletnim wykładowcą i egzaminatorem w tym zakresie. Fakt, że W. S. , mimo swojego doświadczenia naruszył przepisy dotyczące posiadania i posługiwania się bronią, świadczy, zdaniem organu, o tym, że funkcjonariusz nie gwarantuje, że będzie należycie i zgodnie z prawem wykonywał obowiązki służbowe. To on sam doprowadził do sytuacji, w której działał wbrew przepisom prawa, stanowiąc zagrożenie dla siebie oraz innych osób. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] , incydent, który z udziałem W. S. miał miejsce w dniu [...] lipca 2013 r., w sposób istotny zaszkodził wizerunkowi oraz prestiżowi formacji. Organy Służby Celnej musiały się ustosunkować do tego zdarzenia, gdyż było ono szeroko opisywane oraz komentowane przez media.

W konsekwencji zachowania skarżącego, Izba Celna zmuszona była ustosunkować się do tych zdarzeń, w formie prasowej w dniu [...] lipca 2013 r., co świadczy o wymiarze i skali szkody, którą skarżący wyrządził dobru służby.

Organ wskazał, że ważną przyczyną, o której mowa w art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, było to, że skarżący naruszył przepisy w stanie po spożyciu alkoholu, co powoduje uznanie, że nie gwarantuje on swoją postawą należytego i zgodnego z prawem, wykonywania obowiązków służbowych.

Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji nie uwzględnił również negatywnych opinii Związku Zawodowego Pracowników Izby Celnej w [...] oraz Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego [...], co do zamiaru zwolnienia skarżącego ze służby.

W odwołaniu od ww. decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, poprzez błędną jego wykładnię, niewłaściwe zastosowanie a wręcz niekonsekwencję w jego stosowaniu i uznanie, że jednorazowe zachowanie, jakiego dopuścił się skarżący, wyczerpuje znamiona "ważnej przyczyny", natomiast nie wyczerpuje znamienia "dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych" oraz "gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych", ponieważ pomimo zdarzenia będącego przedmiotem postępowania skarżącemu zostały powierzone zadania o znacznym stopniu skomplikowania, wymagające dużego zaufania przełożonych, dotyczące znacznych sum pieniędzy, a także mogące powodować zagrożenie dla życia i zdrowia funkcjonariusza i jego podwładnych ([...]). Nadto, w sprawach podobnego rodzaju w stosunku do funkcjonariuszy wydawano zupełnie inne - mniej dolegliwe rozstrzygnięcia,

2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie: art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niezasadne oddalenie licznych wniosków dowodowych składanych przez skarżącego, a przez to poczynienie wadliwych (bo niepełnych i dowolnych) ustaleń co do charakteru miejsca zdarzenia oraz jego rzeczywistego przebiegu.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:

a) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej,

b) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w tym zakresie postępowania przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w pierwszej instancji.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła również Zakładowa Organizacja Związkowa ZZ [...], która wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej:

1) obrazę przepisów art. 7, 8 i 77 § 1 Kpa poprzez:

– brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności zdarzeń,

– niesłuszne oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków i zastąpienie tego dowodu bezpośredniego zapisem protokołów ich przesłuchania w Prokuraturze,

– błędną ocenę zebranych dokumentów osobowych skarżącego poprzez uznanie, że w świetle jego dotychczasowych osiągnięć oraz nienagannej służby incydent, w którym brał udział, przekreśla jego szanse na dalsze prawidłowe funkcjonowanie w tej służbie oraz definitywnie powoduje utratę zaufania do tego funkcjonariusza,

– błędne uznania, iż czyn skarżącego zdarzył się w miejscu publicznym,

2) obrazę przepisów prawa materialnego:

– przepisu art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędne zastosowanie tego przepisu do sytuacji, w której wystarczające byłoby prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i ukaranie skarżącego innym rodzajem kary,

– obrazę przepisu art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej poprzez niewłaściwą interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego i wadliwe uznanie, że zachowanie skarżącego było tego rodzaju, iż bezpowrotnie utracił on zaufanie przełożonych oraz przestał dawać gwarancję należytego wykonywania obowiązków służbowych.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] marca 2014 r. Powołując się na zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, Szef Służby Celnej stwierdził, że niewątpliwie słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie. Skarżący przed zdarzeniem z dnia [...] lipca 2013 r., nie był karany dyscyplinarnie, a przełożeni nie mieli zastrzeżeń do realizacji przez niego zadań, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy opinie służbowe. Był on był wielokrotnie wyróżniany, nagradzany i awansowany, uczestniczył w licznych szkoleniach i kursach, podnosząc w ten sposób swoje kwalifikacje zawodowe. Brał również udział w licznych projektach mających na celu usprawnienie działania Służby Celnej.

Organ odwoławczy podniósł, że musi mieć jednak na względzie, iż Służba Celna stanowi formację utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej. Do zadań Służby Celnej należy również rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie określonym w art. 2 ust. 1 ustawy. Funkcjonariusze celni, realizując zadania Służby Celnej, pełnią społecznie doniosłą rolę - służą dobru wspólnemu wszystkich obywateli - Rzeczypospolitej Polskiej. To poprzez służbę pełnioną m.in. przez funkcjonariuszy celnych przejawia się państwo. Z powyższych względów nieprzestrzeganie przez funkcjonariusza celnego obowiązujących regulacji prawnych, tj. przepisów prawa dotyczących posiadania i noszenia tak niebezpiecznego dla życia i zdrowia ludzkiego przedmiotu, jakim jest broń, stoi w sprzeczności z interesem społecznym i stanowi przeszkodę do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego przejawiającego się w pozostawieniu go w służbie.

Organ odwoławczy podkreślił, że W. S. dysponował zarówno wiedzą, jak i doświadczeniem w zakresie posługiwania się bronią. Jako posiadacz m.in. uprawnień instruktora strzelectwa sportowego i bojowego, wykładowca i egzaminator w zakresie posługiwania się bronią, niewątpliwie powinien zdawać sobie sprawę, że posiadając przy sobie broń, w stanie po użyciu alkoholu, postępuje wbrew obowiązującym w tym względzie przepisom, stwarzając zagrożenie nie tylko dla siebie, ale i innych osób przebywających w jego otoczeniu.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniach zarzutu braku dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego przebiegu zdarzenia i okoliczności, w których W. S. wyjął broń oraz motywów jego działania, organ wyjaśnił, że nie miały one istotnego znaczenia w sprawie. Przyczyną podjęcia przez organ pierwszej instancji decyzji o zwolnieniu ze służby było działanie W. S. wbrew obowiązującym przepisom prawa, a mianowicie posiadanie broni w stanie po spożyciu alkoholu, wyjęcie jej i kierowanie w stronę innych osób, a przez to stworzenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Te z kolei fakty, ustalone zostały przez organ pierwszej instancji wyłącznie na podstawie niebudzących wątpliwości dowodów, pochodzących od niezależnych organów państwowych (Policja i Prokuratura) oraz od samego skarżącego. Zatem skarżący swoim zachowaniem udowodnił, że zdolny jest do świadomego działania wbrew przepisom prawa.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

– art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania, gdyż organ nie wykazał, że dalsze pozostawanie w służbie skarżącego nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych,

– naruszenie art. 32 Konstytucji RP, poprzez nierówne traktowanie strony w postępowaniu, w szczególności, gdy inni funkcjonariusze, popełniający przestępstwa i wykroczenia o znacznie większym ciężarze gatunkowym, nie zostali równie represyjnie ukarani,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wyniki sprawy:

– naruszenie art. 80 Kpa, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na przyjęciu, że zachowanie skarżącego spowodowało znaczną szkodę dla dobrego imienia Służby Celnej, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wykazał niewielki stopień oddziaływania skarżącego na osoby trzecie i opinię publiczną,

– naruszenie art. 80 Kpa, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegające na przyjęciu, że nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych przez skarżącego, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zarówno organ zwierzchni jak i współpracownicy nadal darzyli skarżącego zaufaniem,

– naruszeniu art. 8 i 107 § 3 Kpa, przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w tym niedostateczne wyjaśnienie podstawy jej prawnej, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, a zwłaszcza niewyjaśnienie, na jakiej podstawie organ przyjął, że dalsze pozostawanie w służbie skarżącego nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych,

– naruszenie art. 35 i 36 Kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły oraz niepoinformowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Rozwijając zarzuty skargi W. S. wskazał, że konstrukcja art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej jednoznacznie wskazuje na obligatoryjne zaistnienie obu przesłanek, tj. ważnej przyczyny i braku gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Kluczowe zatem dla oceny zgodności niniejszej decyzji z przedmiotowym przepisem jest określenie, jakie obowiązki służbowe zostały nałożone na funkcjonariuszy celnych oraz ocena, czy skarżący swoim zachowaniem przesądził, że nie daje gwarancji ich należytego zachowania (art. 1 i art. 2 ustawy). W skardze podkreślono nadto wzorową, nienaganną służbę pełnioną przez skarżącego przez 19 lat oraz jego zasługi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1551/14, oddalił skargę na ww. decyzję Szefa Służby Celnej. Naczelny Sąd Administracyjny jednakże wyrokiem z dnia 22 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3330/15 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. NSA uznał bowiem, że przyjęty przez WSA w Warszawie stan faktyczny sprawy nie znajduje w pełni uzasadnienia w aktach sprawy, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), a uzasadnienie tego wyroku nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a., a są to uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W swoim wyroku NSA podkreślił, że uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji nie przesądza ostatecznego wyniku sprawy. Zobowiązuje jedynie ten Sąd do ponownego rozpoznania sprawy oraz dokonania analizy zarzutów zawartych w skardze i skonfrontowania ich z ustaleniami organów oraz materiałem dowodowym sprawy, a następnie sporządzenia uzasadnienia, które będzie spełniało wymagania przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami art.190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia dnia 22 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3330/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2015 r. o sygn.. akt II SA/Wa 1551/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Uznał bowiem, że przyjęty przez WSA w Warszawie stan faktyczny sprawy nie znajduje w pełni uzasadnienia w aktach sprawy, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 133 § 1 pow. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a uzasadnienie tego wyroku nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a., a są to uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W swoim wyroku NSA podkreślił, że uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji nie przesądza ostatecznego wyniku sprawy. Zobowiązuje jedynie ten Sąd do ponownego rozpoznania sprawy oraz dokonania analizy zarzutów zawartych w skardze i skonfrontowania ich z ustaleniami organów oraz materiałem dowodowym sprawy, a następnie sporządzenia uzasadnienia, które będzie spełniało wymagania przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Sąd ponownie rozpoznając skargę W. S. uznał, że podlega ona oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2014 r. o zwolnieniu W. S. ze służby, stanowił art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013, poz. 1404), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby, w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1 – 8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych.

Zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.

Wskazać w tym miejscu należy, że zaskarżona i poprzedzającą ją decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby ma charakter uznaniowy i w judykaturze uznaje się, że taka decyzja pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.

Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), a także wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Zatem zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).

Mając zatem za podstawę powyższe kryteria należy wskazać, iż organ – w ocenie Sądu – nie wyszedł poza wyżej nakreślone ramy uznania administracyjnego.

Dla zastosowania art. 105 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy niezbędne jest ponadto wykazanie, że rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego wymaga dobro służby. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie poglądem użycie w tekście pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania. Organ obowiązany jest zatem używać uznanych reguł i metod wykładni prawa oraz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, organy obu instancji zasadnie uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby mieści się w pojęciu "dobra służby", które należy rozumieć z uwzględnieniem zadań nałożonych na Służbę Celną, jej specyfiki oraz obowiązków funkcjonariusza.

W sprawie bezsporne jest, iż W. S. w dniu [...] lipca 2013 r., będąc w trakcie swojego urlopu wypoczynkowego, uczestniczył w spotkaniu towarzyskim, podczas którego spożywał alkohol. Na spotkanie to zabrał ze sobą broń prywatną, której nie zdążył odwieźć do domu.

W dniu zaś [...] lipca 2013 r., w godzinach porannych, W. S. wraz z dwoma znajomymi udał się taksówką do L. . Jednakże zamiast do L. wymienieni ok. godz. 6.00 dotarli do lokalu, w którym przebywały osoby spoza Służby Celnej. W lokalu tym doszło do sytuacji, w której W. S. wyjął, przeładował i wymierzył broń w kierunku właściciela lokalu oraz jednego z pracowników ochrony. Później rozładował jednak i odłożył broń, po czym został wyprowadzony przez pracownika ochrony na zewnątrz lokalu. Na miejsce zdarzenia została wezwana Policja. Policjanci doprowadzili W. S. w celu wytrzeźwienia do pomieszczenia dla osób zatrzymanych w R. . Tam ustalono, że funkcjonariusz miał 2,45 promila alkoholu we krwi. Za posiadanie broni w stanie po spożyciu alkoholu Sąd Rejonowy w R. wyrokiem nakazowym z dnia [...] października 2013 r., [...] uznał W. S. winnym czynu przewidzianego w art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz wymierzył mu grzywnę w kwocie 1000 zł.

Zgodzić się należy z organem, że w sprawie istotne jest to, czy W. S. swoim postępowaniem daje gwarancję należytego wykonywania obowiązków służbowych i czy powinien pozostać w gronie funkcjonariuszy celnych.

Zgodzić się należy również, że W. S. bez wątpienia swoim zachowaniem złamał zakaz posiadania broni w stanie po spożyciu alkoholu. Naruszył tym samym regulację prawną, której celem jest przede wszystkim ochrona życia i zdrowia ludzkiego.

Z całą stanowczością Sąd przychyla się do stanowiska organu, że broń w rękach osoby, która uprzednio spożywała alkohol, stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo. Posiadanie broni w stanie po spożyciu alkoholu świadczy o tym, że W. S. dopuszczał możliwość postępowania wbrew przepisom prawa a to oznacza, że swoim zachowaniem wykazał, że nie jest funkcjonariuszem godnym zaufania. Ponadto, co istotne, skarżący dysponował zarówno wiedzą, jak i doświadczeniem w zakresie posługiwania się bronią. Jako posiadacz m.in. uprawnień instruktora strzelectwa sportowego i bojowego, wykładowca i egzaminator w zakresie posługiwania się bronią, niewątpliwie powinien zdawać sobie sprawę, że posiadając przy sobie broń w stanie po użyciu alkoholu postępuje wbrew obowiązującym w tym względzie przepisom, stwarzając zagrożenie nie tylko dla siebie, ale i innych osób przebywających w jego otoczeniu.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego przebiegu zdarzenia i okoliczności, w których skarżący wyjął broń oraz motywów jego działania, to zgodzić się należy z organem, że nie miały one istotnego znaczenia w sprawie. Przyczyną podjęcia przez organ pierwszej instancji decyzji o zwolnieniu ze służby było działanie skarżącego wbrew obowiązującym przepisom prawa, a mianowicie posiadanie broni w stanie po spożyciu alkoholu, wyjęcie jej i kierowanie w stronę innych osób, a przez to stworzenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Te z kolei fakty, ustalone zostały przez organ pierwszej instancji wyłącznie na podstawie niebudzących wątpliwości dowodów, pochodzących od niezależnych organów państwowych (Policja i Prokuratura) oraz od samego skarżącego.

O nieodpowiedzialności i braku profesjonalizmu skarżącego świadczy fakt, że świadomie spożywał alkohol w momencie posiadania przy sobie broni. Dobrowolnie też znalazł się w lokalu, w którym doszło do incydentu z jego udziałem. Decydując się na to, W. S. powinien przewidzieć negatywne konsekwencje swoich wyborów, zwłaszcza że ma on duże doświadczenie oraz wiedzę odnośnie posługiwania się bronią, gdyż jest wieloletnim wykładowcą i egzaminatorem w tym zakresie. Fakt, że W. S. mimo swojego doświadczenia naruszył przepisy dotyczące posiadania i posługiwania się bronią, świadczy o tym, że funkcjonariusz nie gwarantuje, że będzie należycie i zgodnie z prawem wykonywał obowiązki służbowe. To on sam doprowadził do sytuacji, w której działał wbrew przepisom prawa, stanowiąc zagrożenie dla siebie oraz innych osób.

Ponadto, co nie pozostaje bez wpływu na wizerunek zarówno funkcjonariusza jak i Służby Celnej, a co znalazło odbicie w aktach sprawy, incydent, który z udziałem W. S. miał miejsce w dniu [...] lipca 2013 r., w sposób istotny zaszkodził wizerunkowi oraz prestiżowi formacji. Organy Służby Celnej musiały się ustosunkować do tego zdarzenia, gdyż było ono szeroko opisywane oraz komentowane przez media.

W konsekwencji zachowania skarżącego Izba Celna zmuszona była ustosunkować się do tych zdarzeń w formie prasowej w dniu [...] lipca 2013 r., co świadczy o wymiarze i skali szkody, którą skarżący wyrządził dobru służby.

Czyn, którego dopuścił się skarżący spowodował, że utracił on zatem atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Służby Celnej. To z kolei sprawiło, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań wyłącznie przez osoby spełniające wymagania stawiane przed Służbą Celną, leżało wydalenie skarżącego z szeregów służby. Nie sposób uznać, by zachowanie skarżącego, które jest sprzeczne z wymogami związanymi z pełnieniem służby dawał rękojmię prawidłowego i rzetelnego wypełniania obowiązków służbowych, nałożonych na Służbę Celną. Tym samym, co jest oczywiste, przełożony mógł utracić do niego zaufanie.

Należy ponadto wskazać, że nałożenie na funkcjonariusza szczególnych obowiązków uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z jej działalnością zaufanie społeczne, które swoim postępowaniem W. S. podważył.

Prawidłowe jest zatem stanowisko, że sposób postępowania skarżącego, poruszanie się z bronią, będąc pod wpływem alkoholu, stoi w sprzeczności z charakterem pełnionej służby. Te okoliczności powodujące utratę zaufania, stanowią ważną przyczynę, w rozumieniu art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, uzasadniającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby.

W ocenie Sądu nie sposób uznać za trafny zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1, bowiem zarówno Szef Służby Celnej, jak i Dyrektor Izby Celnej w [...] podjęli wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy oraz wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.

W szczególności zwrócono uwagę, że zachowanie skarżącego narusza podstawowe normy wyznaczające właściwą postawę funkcjonariusza celnego, negatywnie rzutując na wizerunek Służby Celnej, jako formacji umundurowanej, do której należy stosować wyższe standardy.

Organy Służby Celnej nie przekroczyły też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), prawidłowo wskazując na interes społeczny, który pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Niewątpliwie zatem słuszny interes skarżącego, jako funkcjonariusza celnego, musiał być w tej sprawie oceniany przez pryzmat wykonywanej przez niego służby. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji pozwala na poznanie motywów jego zwolnienia.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy orzekające prawidłowo także stwierdziły, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej, któremu to ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 76 ustawy o Służbie Celnej, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię, która wiąże się z poszanowaniem porządku prawnego. W przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze charakter stosunku prawnego łączącego funkcjonariusza ze Służbą Celną oraz wynikające stąd prawa i obowiązki stron.

Stosunki służbowe nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. W orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05 zwrócono uwagę, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych. Zgodzić się należy z organem, że zachowanie skarżącego, które legło u podstaw zwolnienia skarżącego ze służby powoduje, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków służbowych.

W ocenie Sądu argumentację organu należy uznać za przekonywującą, w dostateczny sposób uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie i mającą potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Prawidłowe jest stanowisko Szefa Służby Celnej, że funkcjonariusz celny, jako osoba powołana do egzekwowania przepisów, sam prawa powinien bezwzględnie przestrzegać. Funkcjonowanie Służby Celnej, jako formacji służącej społeczeństwu, jest możliwe wyłącznie gdy jej funkcjonariusze będą darzeni społecznym zaufaniem.

Rację należy przyznać skarżącemu, że jego dotychczasowa służba była nienaganna, jednakże nie może to mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, w zestawieniu z zaistniałym wydarzeniem w dniu [...] lipca 2013 r.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie organy nie mogły także oceniać sposobu pełnienia przez skarżącego dotychczasowej służby, a jedynie – co wynika z treści art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej – badać podstawy do dalszego utrzymywania stosunku służbowego, w sytuacji utraty zaufania do funkcjonariusza celnego.

Wydanie rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby nastąpiło po zasięgnięciu opinii związków zawodowych funkcjonariuszy tj. z zachowaniem warunku przewidzianego w art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, jednakże wskazać należy, że nie mają one charakteru wiążącego dla organu.

Skoro zatem zaistniały, wynikające z art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w tym również z poszanowaniem treści art. 107 § 3 k.p.a.

Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem, nie daje Sądowi podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przy jej wydaniu prawa materialnego, ani też prawa procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.