Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1568/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia w całości
Powołane przepisy: article: art. 216, art. 219
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Teza: Brak zaś w przepisach ordynacji jakiejkolwiek innej podstawy do orzekania o skutkach prawnych czynności podatnika. Skutki takie mogą być jedynie oceniane w toku podjętego postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego lub innych sprawach (np. zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) lub przez odmowę podjęcia takiego postępowania.

TEZY

Brak zaś w przepisach ordynacji jakiejkolwiek innej podstawy do orzekania o skutkach prawnych czynności podatnika. Skutki takie mogą być jedynie oceniane w toku podjętego postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego lub innych sprawach (np. zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) lub przez odmowę podjęcia takiego postępowania.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania, iż korekty deklaracji nie wywołują skutków prawnych I. stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest nieważne; II. zasądza na rzecz skarżącego od Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 02.07.2012 roku "A" Sp. z o.o., (dalej Podatnik, Strona, Skarżąca) złożył korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia 2005 roku do stycznia 2006 roku.

W wyjaśnieniach przyczyn złożenia korekt deklaracji Podatnik wskazał, iż dotyczą one dokonanych w 2005 roku wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, które Spółka pierwotnie wykazała, jako dostawy krajowe opodatkowane 22% stawką podatku od towarów i usług (z uwagi na niespełnienie warunków do zastosowania 0% stawki podatku). Ponadto Podatnik zaznaczył, iż w składanych deklaracjach (za wyjątkiem korekt za czerwiec 2005 roku oraz styczeń 2006 roku) wykazywał każdorazowo nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. W związku z tym Spółka wnioskowała o zwrot nadwyżki podatki, naliczonego nad należnym.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. zaskarżonym postanowieniem powołując art. 216, w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 749) uznał, iż złożone korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres nie wywołują skutków prawnych.

Podstawą takiego stwierdzenia było uznanie, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego za poszczególne okresy. Organ powołał się przy tym na treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 roku, sygn. akt I FPS 9/08.

W ocenie organu regulacje art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej wskazują, iż złożenie korekty deklaracji po upływie terminu przedawniania jest prawnie dopuszczalne i Organ podatkowy nie może odmówić przyjęcia takiej korekty, jednak tak złożony dokument nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Strona wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa a następnie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego zarzucają naruszenie:

art 4 ust 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 288 akapit 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez dokonanie wykładni przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób sprzeczny z wykładnią art 28c. część A lit. a) akapit pierwszy oraz art. 28c część A zdanie wstępne Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, prowadzącej do wniosku, iż w analizowanym stanie faktycznym nie istnieje możliwość dokonania przez Spółkę prawnie skutecznej korekty deklaracji VAT za okres styczeń 2005 r. - styczeń 2006 r. - co efektywnie wyklucza możliwość zastosowania 0% stawki VAT z tytułu zrealizowanych przez nią dostaw wewnątrzwspólnotowych;

art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady 67/227/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych przez naruszenie zasady neutralności podatku VAT;

art. 5 TUE przez niezastosowanie się do zasady proporcjonalności i uzależnienie prawa zastosowania 0% stawki VAT od dokonania korekt deklaracji VAT przed upływem wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowe;

art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku że korekty deklaracji VAT za okres od stycznia 2005 r. do maja 2005 r. oraz od lipca 2005 r grudnia 2005 r., złożone przez Spółkę nie wywołują skutków prawnych, podczas gdy powodują one zmiany wysokości wykazanego w nich zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując doczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodu zasadności podniesionych w niej zarzutów.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Ponadto, na podstawie przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, sąd uznał, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów art. 216 Ordynacji podatkowej i bez podstawy prawnej.

W przepisach art. 207 Ordynacji podatkowej przewidziano, że organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§1) oraz, że decyzja rozstrzyga sprawę, co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji (§2).

Z brzmienia natomiast przepisu art. 216 Ordynacji podatkowej, wynika, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§2).

Z powyższych regulacji wynika, że forma decyzji administracyjnej przewidziana jest dla rozstrzygnięć dotyczących istoty sprawy lub w inny sposób kończących postępowanie, natomiast forma postanowienia zastrzeżona jest dla kwestii nierozstrzygających istoty sprawy, lecz dla wynikających w toku postępowania, tj. kwestii wpadkowych, czy ubocznych, z wyłączeniem tych przypadków, które określone są w samej Ordynacji podatkowej. W Ordynacji podatkowej nie uregulowano natomiast w żaden sposób formy rozstrzygnięcia podejmowanego w przedmiocie skutków prawnych czynności dokonywanych poza tokiem postępowania podatkowego..

W niniejszej sprawie z akt nie wynika, aby z udziałem strony toczyło się jakiekolwiek postępowanie podatkowe. Z pisma strony nie wynika też jednoznacznie czy i w jakim zakresie żąda ona wszczęcia postepowania.

Wobec tego, podstawą wydania zaskarżonego postanowienia nie mógł być art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej, skoro jednoznacznie odnosi się on do postanowień wydawanych w toku postępowania.

Brak zaś w przepisach ordynacji jakiejkolwiek innej podstawy do orzekania o skutkach prawnych czynności podatnika. Skutki takie mogą być jedynie oceniane w toku podjętego postepowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego lub innych sprawach (np. zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) lub przez odmowę podjęcia takiego postepowania.

Wobec braku w przepisach prawa podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia, uznać należy, że zachodzi przesłanka nieważności wymieniona w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej to jest zostało one wydane bez podstawy prawnej. "Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego." (wyrok wsa w Poznaniu z 19.01.2011 r sygn.. akt I SA/Po 788/10 LEX nr 952408)

Reasumując, wobec zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa orzekł jak w sentencji.

Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).