Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1377/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych I. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. oraz H. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 735/18 w sprawie ze skargi K. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 maja 2018 r. nr SKO.GP.4000.654.2015 w przedmiocie warunków zabudowy 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od I. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. na rzecz K w Poznaniu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zasądza od H. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. na rzecz K. w P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 grudnia 2019 r., II SA/Po 735/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi K. w Poznaniu (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (SKO lub Kolegium) z 30 maja 2018 r., nr SKO.GP.4000.654.2015, w przedmiocie warunków zabudowy, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z 15 marca 2013 r., nr 171/2013, nr sprawy UA.I.U09/73313-2145/07, UA-I-U09.6730.276.2012, w pkt II. zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 15 marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003, Nr 80, poz. 717 ze zm., Upzp) i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., K.p.a.) Prezydent Miasta Poznania ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego wraz z wjazdami z ul. [...] i ul. [...], przewidzianej do realizacji na działkach nr [...], [...], [...], oraz części działek nr [...], [...] arkusz [...] obręb [...] przy ul. [...] i ul. [...] w P. (decyzja wzt). Decyzję wydano na wniosek inwestora – [...] Sp. z o.o. z/s w K. z 31 października 2007 r. Organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 Upzp, w decyzji tej wskazano w sposób szczegółowy: obowiązującą linię zabudowy, wielkość powierzchni zabudowy do powierzchni całego terenu objętego wnioskiem; minimalną powierzchnię biologicznie czynną, obowiązek zachowania drzew, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, wysokość zabudowy, geometrię dachu, ilość miejsc parkingowych. W decyzji wzt określono, że inwestor winien uwzględnić warunki wynikające ze wskazań konserwatorskich, ponadto projekt decyzji został w tym zakresie uzgodniony postanowieniem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu (MKZ). W uzasadnieniu decyzji wzt organ gminy wyjaśnił, że przedmiotowe działki znajdują się w obszarze, na którym nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W celu rozstrzygnięcia o potencjalnej możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji organ administracji publicznej przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wokół działki, której dotyczy wniosek. W dalszych motywach decyzji wzt przywołano orzeczenia sądowe wydane w sprawie ze skarg K. na postanowienie MKZ w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, że sporządzona została ponowna analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która wykazała, że ustalenia dla nowej zabudowy w obszarze analizowanym określone w projekcie decyzji uzgodnionej przez MKZ są nadal aktualne.

Wyrokując w sprawie II SA/Po 735/18 kolejno wskazano, że od powyższej decyzji wzt odwołanie złożył K., zaś rozpoznając je SKO decyzją z 24 lipca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek skargi K. w/w decyzja Kolegium została uchylona wyrokiem WSA w Poznaniu z 19 marca 2015 r., II SA/Po 1048/15.

Dalej w poddanym obecnie kontroli wyroku przywołano, że wskazaną na wstępie decyzją SKO z 30 maja 2018 r., po rozpatrzeniu sprawy z odwołania K., na podstawie m. in. art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257, K.p.a.) oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 Upzp (Dz. U. 2017, poz. 1073) utrzymało w mocy decyzję wzt.

Zdaniem SKO prawidłowo organ I instancji uznał, że planowane przez inwestora zamierzenie budowlane kontynuuje funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym. Warunek tzw. "dobrego sąsiedztwa", mając na uwadze przeprowadzoną analizę urbanistyczną, został spełniony. Kolejno organ odwoławczy przywołał regulację § 4 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, rozp. MI 2003) i podniósł, że przeprowadzona w sprawie analiza urbanistyczna wykazać miała prawidłowość ustalenia linii zabudowy. SKO oceniło, że prawidłowo zastosowano § 5 ust. 2 rozp. MI 2003 ustalając powierzchnię zabudowy działki w parametrze niższym niż średni wynika z analizy urbanistycznej. Według SKO prawidłowo ustalono także szerokość elewacji frontowej planowanego przedsięwzięcia. Organ II instancji kolejno przywołał przepisy § 7 ust. 1-4 rozp. MI 2003 i w kwestii wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wywodził, że organ I instancji prawidłowo określił powyższy parametr. Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie zatem określił geometrię dachu, poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji, iż jest możliwość wykonania dachu stromego-wielospadowego lub mansardowego, jednakże kwestia kształtu dachu ma zostać uzgodniona z MKZ, bowiem znajduje to odzwierciedlenie w obszarze przyjętym do analizy. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja dostosowuje się do urbanistycznych cech starej zabudowy, a biorąc pod uwagę fakt, że pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 Upzp zostały spełnione, w ocenie SKO zasadnie ustalono warunki zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego.

Odnosząc się do odwołania, a także zaleceń WSA w Poznaniu w zapadłym w sprawie wyroku, Kolegium doszło do przekonania, że decyzja wzt nie narusza przepisów art. 5 i art. 8 Konkordatu, a co za tym idzie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji SKO nie dopatrzyło się podstaw do kwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jej uchylenia w całości, obciążenia Kolegium kosztami postępowania i zasądzenie zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) przez nieuwzględnienie wskazań i ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku II SA/Po 1048/14 przez wydanie decyzji sprzecznie ze wskazaniami sądu,

2) art. 136 w zw. z art. 140 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistego stanu zabudowań w terenie, co było konieczne z uwagi na fakt, że decyzja organu I instancji podlegająca kontroli odwoławczej wydana została w 2013 r.,

3) art. 138 K.p.a., mimo że istniały przesłanki do uchylenia decyzji wzt, a organ w tym zakresie był związany wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2015 r.,

4) art. 7 w zw. z art 140 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu oraz poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności i niepodjęcie przez organ z urzędu niezbędnych czynności, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także załatwienia jej bez uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także przez wydanie decyzji w oparciu o nieaktualną analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu,

5) art. 8, art. 9, art. 10 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej w szczególności poprzez brak informacji o podejmowanych czynnościach, brak zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie mimo prowadzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym przez okres ponad 3 lat,

6) art. 12 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak działania przez organ w sprawie wnikliwie i szybko polegający w szczególności na wydaniu w sprawie decyzji po ponad 3 latach od wydania wyroku przez WSA,

7) art. 77 § 1 w zw. z art 140 K.p.a., przez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które organ winien przeprowadzić z urzędu,

8) art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że ustalenie warunków zabudowy w sposób wnioskowany przez wnioskodawcę jest zasadne,

9) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie spełnia wymagań zawartych w art. 107 § 3 K.p.a., pozbawione jest ono odniesienia się do konkretnych podniesionych przez skarżącego zarzutów przede wszystkim w zakresie kwestionowania możliwości proponowanej zabudowy z uwagi na istniejące na działce nr [...] usługi sakralne o szczególnym charakterze - K. klauzurowy, zamknięty, a ponadto brak odniesienia się do wskazań i ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2015 r.

Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) § 1 pkt 5 w zw. z § 8 rozp. MI 2003 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez niewskazanie kąta nachylenia oraz układu połaci dachowych, co jest elementem koniecznym decyzji w zakresie ustalenia warunków zabudowy,

2) § 3 ust. 1 rozp. MI 2003 w zw. z art. art. 61 ust. 1-5 Upzp w zw. z § 5 ust. 1 rozp. MI 2003 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieaktualnej mapy geodezyjnej i nieaktualnego stanu zabudowy działek sąsiadujących z nieruchomościami na której planowana jest inwestycja,

3) § 5 ust. 1 rozp. MI 2003 poprzez błędne ustalenie wskaźnika powierzchni nowej zabudowy.

W zakresie oparcia decyzji na uzgodnieniu dokonanym postanowieniem z 15 grudnia 2008 r. przez MKZ na podstawie art. 128 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego i tj. art. 6 ust. 1, art. 7, art. 9 ust. 1 i 4, art. 18 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm., Uoz),

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 7, art. 11, art. 107 K.p.a., to jest nienależyte wyjaśnienie sprawy, nienależyte uzasadnienie decyzji, wydanie decyzji sprzecznie z treścią wskazań konserwatorskich dla planowanej inwestycji zawartych w opinii MKZ z 4 grudnia 2008 r. nie uwzględnienie faktu, iż teren planowanej inwestycji został na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 28 listopada 2008 r. uznany za pomnik historii "Poznań-historyczny zespół miasta".

W ocenie skarżącego K. SKO bez przeprowadzenia postępowania oraz bez uwzględnienia wskazań i ocen prawnych WSA wydał tożsamą do uchylonej wyrokiem tego sądu decyzję. Skarżący podtrzymał także zarzuty dotyczące decyzji organu I Instancji zawarte w odwołaniu, które pozostają, w jego ocenie, aktualne. Skarżący uwypuklił, że skoro K. nie przysługiwało zażalenie na postanowienie MKZ, to na Kolegium spoczywa obowiązek rozważenia czy uzgodnienie dokonane przez ten organ zostało dokonane prawidłowo oraz rozpatrzenie zarzutów skarżącego w tej mierze.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę uwzględnił.

W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że tak w analizie, jak i w decyzji wzt, nie określono kierunku głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki, a w zakresie określenia geometrii dachu określono jedynie, że dopuszczono dachy strome - wielospadowe lub mansardowe, wskazując na konieczność uzgodnienia kształtu dachu z MKZ. W tym ostatnim zakresie z analizy wynika, że w obszarze analizowanym dominują budynki z dachami stromymi. Jednak w ocenie tegoż sądu nawet brak przeważającej formy geometrii dachów na analizowanym terenie nie oznacza, że zastosowanie dachu o niesprecyzowanym kształcie zapewni kształtowanie ładu przestrzennego.

Według sądu a quo zajęcie stanowiska w powyższych kwestiach wymagało uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności istotne znaczenie miało precyzyjne określenie kierunku głównej kalenicy budynku realizowanego w głębi terenu inwestora - prostopadle do ul. [...] oraz określenie geometrii dachu tego budynku. Sąd wojewódzki wyraźnie wskazał, że należy określić powyższe parametry mając na uwadze, iż zasada swobody zagospodarowania terenu doznaje ograniczenia, z uwagi na wskazane wymagania zapewnienia ładu przestrzennego, którego jednym ze instrumentów realizacji, jest wymóg zachowania tzw. dobrego sąsiedztwa.

Wreszcie sąd pierwszej instancji podsumował, że w powyższym zakresie dopuszczono się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Zwrócił również uwagę, że organ odwoławczy naruszył ponadto zasadę wynikającą z art. 15 K.p.a. Z uwagi na powyższe WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, jednocześnie uznał pozostałe zarzuty skargi za chybione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła H. Sp. z o.o. Sp. k. (Spółka H.) – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości, w związku z czym wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi, stosownie do treści art. 189 Ppsa (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), ewentualnie: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, stosownie do treści art. 185 § 1 Ppsa. W każdym przypadku Spółka H. wnosi o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, wniosła także o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi Spółka H. zarzuca:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego przebieg, tj. art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, polegające na przyjęciu skargi do rozpoznania i wydaniu zaskarżonego wyroku pomimo nieuzupełnienia przez stronę skarżącą w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, polegających na przedłożeniu prawidłowo sformułowanego pełnomocnictwa uprawniającego pełnomocnika strony skarżącej do działania w jej imieniu przed sądem administracyjnym, w sytuacji gdy z treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa procesowego wynika, iż zostało ono udzielone przez osobę fizyczną do reprezentowania interesów tej osoby,

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego przebieg, tj. art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 67 § 2 Ppsa, polegające na rozpoznaniu skargi i przeprowadzeniu rozprawy, pomimo istnienia okoliczności uzasadniających konieczność zawieszenia postępowania (brak w organie zarządzającym komplementariusza uczestnika postępowania), w sytuacji gdy okoliczność ta wzbudzała istotną wątpliwość sądu pierwszej instancji, a przesyłka sądowa zawierająca zobowiązanie skierowane do uczestnika postępowania nie została skutecznie doręczona ze względu na fakt, iż była ona adresowana do osoby niebędącej wspólnikiem uczestnika postępowania.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki H. profesjonalny pełnomocnik działający w imieniu skarżącej nie tylko posłużył się wadliwie zredagowanym dokumentem pełnomocnictwa, ale również nie wykonał zarządzenia sądu i nie przedłożył prawidłowo sformułowanego pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej, tj. K..

Wskazuje dalej, że sąd pierwszej instancji zobowiązał ww. Spółkę do udzielenia informacji, czy braki osobowe w organie zarządzającym jej komplementariusza zostały uzupełnione. W związku z powyższym WSA w Poznaniu wystosował do Spółki wezwanie z 26 września 2019 r. do udzielenia informacji, co do ww. okoliczności. Z treści tego pisma wynika, że przesyłka ta miała być adresowana do rąk komandytariusza spółki, tj. p. P.B. Jednakże z nieznanych przyczyn na kopercie zawierającej ww. korespondencję sądową wskazano jako adresata p. P.B., który co prawda był spokrewniony z ww. komandytariuszem, ale nie pełnił żadnej roli w Spółce H. i co więcej, który zmarł w dniu 26 kwietnia 2018 r. Powyższe oznacza, że stosowna przesyłka sądowa nie została nigdy skutecznie doręczona, w związku z czym sąd pierwszej instancji nie mógł prowadzić postępowania, gdyż ziściła się przesłanka zawieszenia wymieniona w art. 124 § 1 pkt 2 Ppsa.

Skargę kasacyjną wywiodła także I. Sp. z o.o. sp. k. z/s w P. (Spółka I.), zaskarżając powyższy wyrok II SA/Po 735/18 w całości.

Spółka I. zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a in concreto naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, polegające na nieodrzuceniu skargi K., w sytuacji gdy zostały wypełnione przesłanki jej odrzucenia skargi.

Skarżąca kasacyjnie Spółka I. wnosi – na zasadzie art. 189 Ppsa – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi K. jako rozpoznaną z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, zasądzenie kosztów procesu oraz zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Na zasadzie art. 176 § 2 Ppsa Spółka I. zrzekła się rozprawy.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki I. profesjonalny pełnomocnik nie wykonał prawidłowo zarządzenia sądu i nie przedłożył pełnomocnictwa do reprezentowania K. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa.

W odpowiedziach K. na skargi kasacyjne Spółek – H. oraz I. – sporządzonej przez fachowego pełnomocnika strony skarżącej wniesiono o ich oddalenie w całości, przeprowadzenie rozprawy, obciążenie skarżących kasacyjnie kosztami postępowania przed NSA. Zdaniem strony skarżącej sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał pełnomocnictwo za sformułowane w sposób prawidłowy i odnoszące skutki, co można wnioskować z faktu, że za ważne uznał uzupełnienie braków formalnych pismem z 28 sierpnia 2018 r., a tym samym za ważne uznał same pełnomocnictwo. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółki H. podniesiono, ze zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 § 1 Ppsa jest niezasadny, albowiem sąd mógł uznać za uprawnionego do reprezentacji tej Spółki komandytariusza – P.B., który działał w sprawie, przeto Spółka ta posiadała organ uprawniony do jej reprezentowania.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 31 sierpnia 2022 r. wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z 2 marca 20220 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095, uCOVID-19) w przedmiotowej sprawie wyznaczono termin posiedzenia niejawnego, informując zarazem pełnomocników stron, strony i uczestników o składzie Sądu oraz o możliwości uzupełnienia argumentacji stanowiska w sprawie. Żaden z podmiotów poinformowanych o powyższej możliwości z niej nie skorzystał.

Zarządzeniem przewodniczącego składu orzekającego Sądu sprawę zdjęto z posiedzenia niejawnego w dniu 13 grudnia 2022 r. i zwrócono się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Wojewody Wielkopolskiego o udzielenie informacji niezbędnej do rozpatrzenia sprawy.

Pismem z 27 grudnia 2022 r. (k. 668 akt sądowych) Wojewoda Wielkopolski w kwestii pełnienia przez s. M. P. funkcji przełożonej (przeoryszy) niezależnego K. w P. wyjaśnił, że władza kościelna powiadomieniami z 13 marca 2018 r. oraz z 8 października 2021 r. poinformowała odpowiednio o Jej powołaniu oraz ponownym wyborze na to stanowisko.

Zarządzeniem z 5 stycznia 2023 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa podlega rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym, w konsekwencji zarządzenia wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 uCOVID-19.

A. Nie są usprawiedliwione zarzuty obu skarg kasacyjnych, w których wywodzono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, a sprowadzające się do nie odrzucenia skargi K. W zarzutach skarg kasacyjnych Spółek podnoszono, że pełnomocnik K. nie przedstawił – wbrew zarządzeniu sądu wojewódzkiego – pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej – K., co winno skutkować odrzuceniem skargi. Wypadnie zauważyć, że w odpowiedzi na zarządzenie WSA w Poznaniu adwokat M.H. przedłożyła 28 sierpnia 2018 r. pełnomocnictwo udzielone w sprawie skargi K. na decyzję SKO w Poznaniu z 30 maja 2018 r., opatrzone pieczęcią o treści "S. M. P. [...] K. w P.", z podpisem "s. M. P." (k. 26-27 akt sądowych). Sąd pierwszej instancji nie kwestionował skuteczności takiego pełnomocnictwa, zaś w toku postępowania sądowego akta zostały – na odrębne wezwanie sądu wojewódzkiego – uzupełnione o numer identyfikacyjny REGON nadany K. (k. 165). W świetle dowodu – pisma Wojewody Wielkopolskiego z 27 grudnia 2022 r. – dopuszczonego przez Sąd Naczelny w trybie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 zd. 1 Ppsa, udzielająca pełnomocnictwa adw. M.H., s. M.P. jako [...] K. (przełożona) była legitymowana do tego, aby imieniem tej kościelnej osoby prawnej udzielić pełnomocnictwa. Okoliczność ta znajduje oparcie w treści art. 8 ust. 1 pkt 8) oraz art. 8 ust. 2 pkt 8) ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2019, poz. 1347). Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa podniesiony w obu skargach kasacyjnych, nie jest trafny.

B. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 § 2 Ppsa sformułowany w skardze kasacyjnej Spółki H., gdzie w jej motywach podnosi się, że nie zawieszając postępowania sąd pierwszej instancji dopuścić się miał nieważności postępowania ujętej w art. 183 § 2 Ppsa. Zarzut ten został rozwinięty w tej skardze kasacyjnej w ten sposób, że wytyka się sądowi pierwszej instancji, iż powziąwszy wątpliwość co do tego, czy uczestnik postępowania – Spółka H. posiada organ uprawniony do reprezentowania tego podmiotu, wystosował do Spółki pismo. Pismo to zostało wadliwie zaadresowane do P.B., a nie do P.B., który nie pełnił żadnej funkcji w Spółce i który zresztą zmarł 26 kwietnia 2018 r. W ocenie Sądu Naczelnego w tym składzie, tak skonstruowany zarzut kasacyjny w realiach kontrolowanej sprawy nie mógł zostać oceniony jako usprawiedliwiony.

C. Trafne jest spostrzeżenie skarżącej kasacyjnie Spółki H., że uczynione w następstwie postanowienia powziętego na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. (k. 303 akt sądowych) wezwanie WSA w Poznaniu do tej Spółki na kopercie nadawczej uzupełnione było wskazaniem "P.B.", wezwanie to pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia (k. 324 akt sądowych). Rzecz jednak w tym, że kwestia reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym Spółki H., w następstwie wniosku wspólnika – P.B. z 28 stycznia 2019 r. – o zawieszenie postępowania sądowego, była przedmiotem uwagi WSA w Poznaniu. We wniosku tym P.B. naprowadzał, że A.K. – prezes zarządu H. sp. z o.o., spółki będącej wspólnikiem w obecnie skarżącej kasacyjnie Spółce H. – zrezygnował z tej funkcji 10 stycznia 2019 r., w następstwie czego wspólnik w spółce komandytowej nie posiadać ma organu zdolnego do jej reprezentowania, a ma to być wspólnik w spółce komandytowej wyłącznie uprawiony do jej reprezentowania. WSA w Poznaniu postanowieniem z 17 października 2019 r. rozpoznając wniosek Spółki H. odmówił zawieszenia postępowania. Z notatki i zarządzenia znajdujących się w aktach sprawy (k. 329 i 330 akt sądowych, w notatce i zarządzeniu oczywisty błąd w nazwie Spółki H., podano "H. Sp. z o.o. Sp. komandytowa" – uwaga Sądu) wynika, że sąd wojewódzki uznał, że Spółka H. jako uczestnik postępowania ma prawidłową reprezentację, a uchwała w przedmiocie rezygnacji A.K. z funkcji prezesa zarządu H. sp. z o.o. nie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), nadto WSA w Poznaniu zwrócił się w tej kwestii do Sądu Rejonowego w [...] i [...] VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego.

D. Zarzutu skargi kasacyjnej Spółki H. w kwestii nakazu zawieszenia postępowania wynikającego z art. 124 § 1 pkt 2 Ppsa, w aspekcie braków w składzie organów jednostki organizacyjnej uniemożliwiającej jej działanie, a to w kontekście rezygnacji A.K. z funkcji prezesa zarządu H. sp. z o.o. nie powiązano z zarzutem naruszenia chociażby przepisów ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. 2019, poz. 505) normujących m. in. kwestię reprezentacji spółki komandytowej. W tym zakresie przypomnieć należy o ograniczonym zakresie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w aspekcie związania podstawami kasacyjnymi. Do skargi kasacyjnej Spółki H. dołączono ponadto informacje z KRS odnośnie tej Spółki, jak i H. sp. z o.o., datowane na 19 lutego 2020 r. Z wypisu z KRS wynika, że w tym czasie prezesem zarządu H. sp. z o.o. był A.K. (k. 501), co w świetle domniemania wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 2017 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 2018, poz. 986) nakazywało uznać te dane jako prawdziwe. Z tych względów zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 2 Ppsa uznać należy jako nieskuteczny. W konsekwencji chybiony jest zarzut nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 2 Ppsa.

E. W świetle powyższych uwag nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 67 § 2 Ppsa, gdy idzie o wadliwe oznaczenie przez sąd wojewódzki podmiotu, któremu doręczać miano korespondencję kierowaną do Spółki H. Niewątpliwie błędne było ujęcie przez sąd wojewódzki na kopercie nadawczej oznaczenia "P.B." (k. 324 akt sądowych), okoliczność ta wobec ustaleń zawartych w pkt. D niniejszego uzasadnienia nie mogła mieć jednak istotnego znaczenia w aspekcie art. 174 pkt 2 Ppsa. Wytknąć przy tym wypadnie pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie Spółki H., że skoro uzyskał pełnomocnictwo do reprezentacji tej spółki już w dniu 7 stycznia 2019 r., zatem w okresie, kiedy niewątpliwie A.K. pełnił funkcję zarządu H. sp. z o.o. – komplementariusza skarżącej kasacyjnie, winien ten fakt ujawnić sądowi wojewódzkiemu po to, aby prawidłowo była kierowana korespondencja do tegoż uczestnika procesu sądowoadministracyjnego.

F. Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzec należało o oddaleniu skarg kasacyjnych.

G. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 2 Ppsa, uwzględniając wniesione w terminie odpowiedzi na skargi kasacyjne, sporządzone przez adwokata reprezentującego stronę skarżącą.