Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 702/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. P. R. A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 G. P. R. "A." Sp. z o.o. w Orłowie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. przyznał stronie płatność JPO do powierzchni stwierdzonej, wynoszącej 502,75 ha, płatność za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej dla JPO, płatność redystrybucyjną do maksymalnej powierzchni 27 ha oraz płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych do 37,00 ha. Wszystkie przyznane płatności zostały pomniejszone z tytułu zastosowania współczynnika korygującego. Stronie przyznano także kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Realizacja przyznanych płatności nastąpiła na rachunek bankowy wskazany przez rolnika we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie, decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ustalił Spółce kwotę nienależnie pobranej płatności cukrowej w wysokości [...] zł. Zdaniem organu wnioskodawca, nie spełniał warunków do uzyskania płatności cukrowej za rok 2018, z uwagi na niezawarcie umowy kontraktacyjnej z grupą producentów rolnych, uznaną organizacją producentów lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której był członkiem. Organ wskazał, że G. P. R. "O." Sp. z o.o., z którą skarżąca Spółka zawarła umowę zakupu dołączoną do wniosku, została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych w dniu [...] lipca 2017 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B.. Jednocześnie organ nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności lub przesłanki uzasadniające odstąpienie od dochodzenia zwrotu.

W złożonym odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez orzeczenie obowiązku zwrotu, pomimo faktu, że dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 81 § 1 k.p.a poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej. Zdaniem Spółki, zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Ostateczna decyzja ARiMR stwierdzająca niespełnienie przez G. P. R. "O." Sp. z o.o. została wydana w dniu [...] czerwca 2018 r. i dopiero wówczas nastąpiło wykreślenie grupy z rejestru producentów rolnych. Umowa zakupu buraków z G. P. R. "O." Sp. z o.o. została zawarta w dniu [...] lutego 2018 r., tj. przed ostatecznym stwierdzeniem niespełnienia przez Grupę warunków uznania.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ na wstępie przytoczył treść przepisów ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o płatnościach", mających zastosowanie w sprawie.

Dalej podał, że jako "grupę producentów" należy uważać wyłącznie ten podmiot, który spełnia warunki określone w tym przepisie, tj. został uznany i wpisany do rejestru grup. Jednocześnie, cofnięcie uznania przez właściwy organ i wykreślenie z rejestru oznacza, że dany podmiot traci status "grupy producentów", również na tle przepisów ustawy o płatnościach. Organ wskazał, że na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania, G. P. R. "O." Sp. z o.o. została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych. Od decyzji tej złożone zostało odwołanie, a w wyniku jego rozpatrzenia, Prezes ARiMR w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania.

W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt, że płatność cukrowa za rok 2018 została przyznana wnioskodawcy pomimo tego, że nie zawarł on umowy, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach. Niewątpliwie bowiem, w dniu wydania decyzji podmiot, z którym wnioskodawca podpisał w dniu [...] lutego 2018 r. umowę zakupu buraków cukrowych w kampanii w 2018 roku, czyli G. P. R. "O.", nie był "grupą producentów", o której mowa w ww. przepisie.

Dyrektor podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że jakkolwiek w niniejszym przypadku wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, to jednak, w ocenie organu odwoławczego deklaracja płatności cukrowej w roku 2018 była błędna z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Skoro postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Za merytoryczną treść wniosku każdorazowo odpowiada występujący o płatności i to on winien ponieść konsekwencje zgłoszenia nieprawidłowych danych. Zatem nawet w sytuacji, gdy w sprawie doszło do błędnej oceny wniosku dokonanej przez organ I instancji, to odpowiedzialność w tym zakresie nie może spoczywać wyłącznie na tym organie, z pominięciem winy strony. Działanie w obszarze korzystania z funduszy unijnych wymaga przestrzegania wielu regulacji krajowych i unijnych. Ich naruszenie często wiąże się z dotkliwymi skutkami finansowymi, dlatego też producent rolny powinien dokładać szczególnej staranności ustalając stan faktyczny. W przekonaniu organu odwoławczego błąd mógł zostać wykryty przez producenta przy dołożeniu należytej staranności. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż to producent jest odpowiedzialny za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie płatności. Dlatego też przed złożeniem wniosku należy obowiązkowo zweryfikować poprawność zawartych w nim danych. Rolnik musi czynić to w pełni świadomie, bowiem to on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane, podpisując wniosek i składając oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową.

Zdaniem organu, nawet gdyby przyjąć, że istniały jakieś rozbieżności interpretacyjne co do pojęcia grup producentów, to i tak nie ma to przełożenia na niniejszą sprawę. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie obejmuje swoim zakresem tego, czy dany podmiot został prawidłowo czy też nieprawidłowo wykreślony z rejestru grup producentów rolnych. W kontekście ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności istotne jest tylko to, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności, czyli G. P. R. "A." Sp. z o.o., spełniała warunki do ich przyznania, czy też nie. Wnioskodawca takich warunków nie spełniał, bowiem nie posiadał umowy określonej w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach.

Organ podkreślił, że w momencie wydania decyzji przyznającej płatność cukrową tj. [...] marca 2019 r. wnioskodawca wiedział o tym, że na mocy ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. G. P. R. "O." nie znajdowała się w rejestrze grup producentów. Dodatkowo A. L., Prezes zarządu G. P. R. "A." Sp. z o.o. był również Prezesem zarządu G. P. R. "O.". Tym samym nie sposób przyjąć, że strona nie wiedziała o fakcie wykreślenia G. "O." z rejestru a także o tym, że nie przysługuje jej płatność cukrowa. Mając natomiast taką wiedzę, wnioskodawca, czyli G. P. R. "A." Sp. z o.o. winien wycofać wniosek o przyznanie płatności w zakresie żądanej płatności cukrowej niezwłocznie po tym, jak przestał spełniać warunki do jej uzyskania. Obowiązek takiego działania został wskazany już w samym wniosku, w sekcji VIII Oświadczenia i zobowiązania, w której wnioskodawca nie tylko potwierdza, że znane są mu zasady przyznawania płatności, o które się ubiega, ale także zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Wobec powyższego, za bezzasadne organ uznał twierdzenia strony, że błąd nie mógł zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez wnioskodawcę, gdyż brak podmiotu, z którym wnioskodawca zawiera umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wywołuje określone skutki prawne w postaci odmowy przyznania płatności cukrowej dla takiego wnioskodawcy. Skoro wnioskodawca przed rozstrzygnięciem w sprawie jego wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 posiadał wiedzę zarówno o warunkach przyznania płatności jak i o wykreśleniu jego kontrahenta z rejestru producentów rolnych, to brak jest podstaw do twierdzenia, że nie mógł wiedzieć lub dowiedzieć się w zwykłych okolicznościach o błędzie organu, polegającym na przyznaniu płatności cukrowej pomimo niespełnienia warunku z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach.

Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1 z dnia 23.12.1995 r., z późn. zm.), który stanowi, że okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, jednakże w myśl art. 3 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia. W sprawie płatność podlegająca zwrotowi została wypłacona w dniach [...].11.2018 r. oraz [...].03.2019 r. a decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona w dniu [...].06.2021 r., co oznacza, że wskazany termin nie został przekroczony.

W złożonej skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach poprzez uznanie, że nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności, podczas gdy środki ze wsparcia bezpośredniego byłyby należne poszczególnym członkom G. P. R. "O." Sp. z o.o.;

- art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 poprzez orzeczenie obowiązku zwrotu, pomimo faktu, iż dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej;

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sytuacji, gdy otrzymane środki wsparcia bezpośredniego zostały wykorzystane zgodnie z planowanym przeznaczeniem na dalsze usprawnienie efektywności produkcji rolnej przez poszczególnych członków grupy.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia [...] maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada2020r. ( sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20) stwierdzono, że powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a., dający podstawę do odstąpienia od rozpoznania sprawy w sposób jawny. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem z dnia [...] listopada 2021r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że strona skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, a także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zasadnicza kwestia sporna w sprawie dotyczy tego, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy zasadnie ustaliły kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, z tytułu nienależnie pobranej płatności cukrowej. Skarżąca uważa, że spełniła przesłanki warunkujące prawo do płatności, która została jej przyznana. Podała, że wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym o przyznanie płatności cukrowej, został złożony przez stronę [...].06.2018 r., tj. w czasie, gdy decyzja o stwierdzeniu niespełnienia przez grupę warunków uznania nie była jeszcze ostateczna. Ponadto, płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, a błąd ten nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Istotne jest również, że otrzymane środki wsparcia bezpośredniego zostały wykorzystane zgodnie z planowanym przeznaczeniem na dalsze usprawnienie efektywności produkcji rolnej przez poszczególnych członków grupy.

Natomiast organy uznały, że wnioskodawca nie zawarł umowy kontraktacyjnej z grupą producentów rolnych, uznaną organizacją producentów lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której był członkiem. G. P. R. "O." Sp. z o.o. z którą G. P. R. "A." Sp. z o.o. zawarła umowę zakupu dołączoną do wniosku została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych w dniu [...].07.2017 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B.. Zdaniem organu odwoławczego, w dniu [...] marca 2019r. tj. w dacie wydania decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wnioskodawca, czyli G. P. R. "A." Sp. z o.o., nie spełniał warunków otrzymania płatności cukrowej, określonych w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie był bowiem stroną żadnej z umów określonych w tym przepisie. Organ wskazał, że wprawdzie wyplata stronie płatności uznanych następnie za nienależnie pobrane nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, to jednak nie uznał za zasadą argumentację strony, że błąd nie mógł zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez wnioskodawcę, gdyż brak podmiotu, z którym wnioskodawca zawiera umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wywołuje określone skutki prawne w postaci odmowy przyznania płatności cukrowej dla takiego wnioskodawcy. Skoro wnioskodawca przed rozstrzygnięciem w sprawie jego wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 posiadał wiedzę zarówno o warunkach przyznania płatności jak i o wykreśleniu jego kontrahenta z rejestru producentów rolnych, to brak jest podstaw do twierdzenia, że nie mógł wiedzieć lub dowiedzieć się w zwykłych okolicznościach o błędzie organu, polegającym na przyznaniu płatności cukrowej, pomimo niespełnienia warunku z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, na co zostały spożytkowane środki wypłacone stronie nienależnie w ramach płatności cukrowej, bowiem taka okoliczność jako wyłączająca obowiązek zwrotu nie została przewidziana w przepisach regulujących zwroty nienależnie pobranych płatności.

W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego w spornej kwestii jest prawidłowe. W pierwszej kolejności należy podać, że w podobnej sprawie, o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym zapadł przed tut. Sądem w dniu [...] grudnia 2021r. wyrok o sygn. akt I SA/Bd 697/21, którego wymowę i zawarte w nim stanowisko skład orzekający w pełni podziela, wobec czego, w dalszej części posłuży się argumentacją w nim zawartą.

Z mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach wynika, że płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:

1) jeżeli zawarł:

a) umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr [...], która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub

b) umowę z:

– grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub

– organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub

– zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem,

w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;

2) do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1.

Analiza powyższych zapisów i zawartych w nich przesłanek przyznania płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, w powiązaniu z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym i dokonanymi w jego oparciu ustaleniami czyni zasadną konstatację organu odwoławczego, iż skarżąca Spółka nie spełniła wymienionych w powyższym przepisie przesłanek, warunkujących przyznanie płatności. W szczególności, skarżąca nie zawarła wymaganej przepisem art. 15 ust. 6 pkt 1 lit a lub lit. b umowy. Uwzględniając regulacje zawarte w pkt 5 sekcji A części II załącznika II do rozporządzenia nr [...], przez umowę dostawy należy rozumieć umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Z oczywistych względów, przez przedsiębiorstwo, o jakim mowa w tym należy rozumieć przedsiębiorstwo cukrownicze. Wynika to chociażby z przepisu art. 125 ust. 1 rozporządzenia nr [...] stanowiącego, iż warunki zakupu buraków cukrowych i trzciny cukrowej, obejmujące przedsiewne umowy dostawy, są regulowane przez pisemne porozumienia branżowe między, z jednej strony, unijnymi plantatorami buraków cukrowych i trzciny cukrowej lub organizacjami, których są oni członkami i które działają w ich imieniu, a z drugiej strony – unijnymi przedsiębiorstwami cukrowniczymi lub organizacjami, których są one członkami i które działają w ich imieniu. Należy również zwrócić uwagę, że także w odniesieniu do grupy producentów, organizacji producentów czy zrzeszenia organizacji producentów istnieje wymóg wynikający z przepisu art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b, aby zakupione od rolnika buraki zostały przeznaczone do produkcji cukru.

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że przesłanki o jakich mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a oraz lit. b ustawy o płatnościach, nie zostały przez Spółkę spełnione.

W realiach rozpoznawanej sprawy istotne jest to, że Spółka nie zawarła umowy dostawy, jak również umowy z grupą producentów rolnych, której jest członkiem lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem bądź zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem.

Z akt sprawy wynika bowiem, że do złożonego wniosku o przyznanie płatności skarżąca załączyła m.in. umowę zakupu buraków cukrowych w kampanii w 2018 roku, zawartą [...] lutego 2018 r. pomiędzy G. P. R. "O." Sp. z o.o. - kupującym, a G. P. R. "A." Sp. z o.o. będącej "udziałowcem Grupy". Była to jedyna umowa, w której jedną ze stron była skarżąca Spółka. W § 4 Umowy podano, że w sprawach w niej nieuregulowanych zastosowanie mają postanowienia umowy członkowskiej w G. "O.".

Zatem potencjalnie, skarżąca przedstawiła umowę zawartą z grupą producentów rolnych, której jest członkiem. [...], jak wynika z niespornych ustaleń organów, G. P. R. "O." Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z [...] lipca 2017 r Nr [...]/NWU. Od decyzji tej złożone zostało odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia, Prezes ARiMR w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy wymienioną decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez G. P. R. "O." Sp. z o.o. warunków uznania i wykreśleniu tej grupy z rejestru grup producentów rolnych.

Wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym o przyznanie płatności cukrowej, został złożony przez skarżącą Spółkę w dniu [...] czerwca 2018 r. Decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. (na podstawie której Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez Grupę warunków) została zatem wydana kilkanaście dni po złożeniu wniosku o płatność. Natomiast przyznanie płatności nastąpiło decyzją z [...] marca 2019 r.

Mimo tego, Spółka nie zawiadomiła Agencji o powyższym, nie wycofała również wniosku o przyznanie płatności w zakresie płatności cukrowej. Obowiązek taki wynikał ze złożonego wniosku. W jego sekcji VIII Oświadczenia i zobowiązania wnioskodawca potwierdził, że znane są mu zasady przyznawania płatności, o które się ubiega oraz, że zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

W rezultacie, zasadne jest stanowisko organu, iż Skarżąca nie zawarła umów, o których mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a/ i b/ ustawy o płatnościach, a tym samym nie spełniła warunku koniecznego dla uzyskania płatności cukrowej.

W dalszej kolejności, wobec postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69), należy rozważyć, czy w sprawie zachodziły przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. W myśl art. 7 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd podzielany przez skład orzekający, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności w rozumieniu tego przepisu wymaga spełnienia jednocześnie dwóch przesłanek, tj.: 1) płatność musi być dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz 2) błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach (por. wyroki NSA: z 12 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 870/14; z dnia: 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 315/13; z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 594/10; wyrok WSA w Białymstoku z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 252/18).

W niniejszej sprawie organ nie kwestionuje, że przyznanie i wypłata płatności nastąpiła na skutek pomyłki. Organ, na etapie przyznania płatności nie wziął pod uwagę faktu, że G. P. R. "O." Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych. Zatem pomimo niespełnienia tego warunku, płatność została przyznana i wypłacona. Należy jednak zgodzić się z organem, że powyższy błąd jest tego rodzaju, że mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Po pierwsze, rejestr grup producentów rolnych jest jawny i ogólnie dostępny. W związku z tym Skarżąca mogła się z nim zapoznać na stronie internetowej ARiMR.

Po drugie, wnioskodawca wiedział o tym, że na mocy ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], G. P. R. "O." nie znajdowała się w rejestrze grup producentów. Należy podkreślić, że A. L. P. zarządu G. P. R. "A." Sp. z o.o., był również Prezesem zarządu G. P. R. "O.". W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że strona nie wiedziała o fakcie wykreślenia G. "O." z rejestru. W konsekwencji miała świadomość, że nie przysługuje jej płatność cukrowa. Pomimo, że Prezes obu tych podmiotów miał wiedzę o wykreśleniu G. P. R. "O." z rejestru grup producentów, to nie zawiadomił o tym właściwego organu i nie wycofał wniosku o przyznanie płatności cukrowej. Obowiązek taki, jak wcześniej już podano, wynikał z treści wniosku, o przyznanie płatności. W orzecznictwie przyjmuje się, że za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09). Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2071/18 słusznie wskazał, że "celem, określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tą część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Przyjąć zatem należało, że możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik - przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna. Także w orzecznictwie NSA podkreśla się, że możliwość wyłączenia zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia dwóch przesłanek – płatność musi być dokonana na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika (wyrok NSA z 15 czerwca 2011r., II GSK 594/10, z dnia 24 kwietnia 2013r., II GSK 315/13)."

W rezultacie, organy prawidłowo ustaliły, że nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych płatności. Skarżąca nie tylko mogła łatwo ustalić fakt wykreślenia P. R. "O." Sp. z o.o. z rejestru producentów rolnych zapoznając się z rejestrem na stronie ARiMR, ale miała tego świadomość, bowiem, ta sama osoba (A. L.) była prezesem skarżącej Spółki i jednocześnie prezesem zarządu G. P. R. "O." Sp. z o.o.

W tych okolicznościach, rozważania zawarte w skardze, odnośnie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących pojęcia grupy producentów mają wymiar wyłącznie teoretyczny i w żaden sposób nie przekładają się na prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń oraz podjęte w ich następstwie rozstrzygnięcie w sprawie.

Bez wpływu na obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności pozostaje również podnoszona w skardze kwestia, iż środki ze wsparcia bezpośredniego byłyby należne poszczególnym członkom G. P. R. "O." Sp. z o.o. oraz, że otrzymane środki wsparcia bezpośredniego zostały wykorzystane zgodnie z planowanym przeznaczeniem na dalsze usprawnienie efektywności produkcji rolnej przez poszczególnych członków grupy. Zagadnienie dystrybucji uzyskanego wsparcia oraz sposób jego wykorzystania ma charakter wtórny i nie może przesądzać o spełnieniu warunków do uzyskania płatności. Te określone zostały w przepisie art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach i ustalenie niespełnienia przez skarżącą przesłanek w nim wymienionych, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności. Ponadto, wnioskodawcą i beneficjentem uzyskanych środków była skarżąca Spółka, a nie G. P. R. "O.", bądź jej członkowie, wobec tego, to skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do zwrotu nienależnie uzyskanych środków.

Dokonana analiza i ocena ustaleń oraz stanowiska organów powoduje, iż zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 oraz art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. Sąd uznał za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.