Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 189/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust 1 i art 6 ust 1
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: art. 97 § 1pkt 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1241/06 w sprawie ze skargi [...] Browarów [...] pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1241/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r., uchylił postanowienie nr [...], Ministra Budownictwa, mocą którego utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania wszczętego na wniosek [...] Browarów [...] pod firmą "[...]" z siedzibą w W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. [...] W. nr [...] z dnia [...] października 1971 r. o odmowie ustanowienia na rzecz [...] Browarów [...] użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], (nr hip. [...]) – do cza su rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów legalności orzeczenia nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejmującego własność na Państwa przedsiębiorstwo prowadzone przez [...] Browary [...] p. f. "[...] " S.A.

Sąd pierwszej instancji przytoczył następujący stan faktyczny sprawy: Nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], która zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 27 września 1948 r. I. dz. [...] stanowiła własność [...] Browarów [...] pod firmą "[...] " S.A., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy m. [...] W., a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

W dniu 1 października 1948 r. [...] Browary [...] pod firmą "[...]" S.A. zwróciły się do Zarządu Miejskiego m. [...] W., z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do przedmiotowej nieruchomości. Prezydium Rady Narodowej decyzją z dnia [...] października 1971 r. odmówiło ustanowienia na ich rzecz prawa wieczystego użytkowania gruntu przedmiotowej nieruchomości i stwierdziło, że zgodnie z art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Państwa. Decyzja ta została doręczona m. in. [...] Zakładom [...].

W dniu 16 października 2003 r. [...] Browary [...] pod firmą "[...]" S.A. zwróciły się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r. o odmowie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania.

Minister Transportu i Budownictwa, który przejął zadania Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na ocenę przesłanek wynikających z przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. będzie miał wpływ wynik postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów w sprawie legalności orzeczenia nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejmującego na własność Państwa przedsiębiorstwo prowadzone przez [...] Browary [...].

Minister Budownictwa, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejmującego na własność Państwa przedsiębiorstwo prowadzone przez [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A., wyznaczy zakres przedmiotowy postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r. oraz przesądzi o interesie prawnym [...] Browarów w tym postępowaniu. Minister Budownictwa podał, że decyzja z dnia [...] października 1971 r. stwierdzała, iż wszystkie budynki położone na nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] przeszły na własność Państwa na podstawie art. 8 dekretu z 1945 r., przy czym na podstawie orzeczenia nr 5 z 1948 r. te same budynki przeszły na własność Państwa wcześniej jako części składowe przedsiębiorstwa prowadzonego pod firmą [...] Browary [...] "[...]" S.A. w W.. Zwrócił również uwagę, że fakt nacjonalizacji wszelkich roszczeń wynikających z art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w konsekwencji oznacza, że dopóki pozostaje w obrocie prawnym orzeczenie nr [...], [...] Browary [...] nie mogą skutecznie wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r., jako że wszelkie prawa dotyczące przedmiotowej nieruchomości, a w tym prawo do żądania wszczęcia postępowania w trybie nadzoru zostało przejęte na własność Państwa wraz z nacjonalizacją Przedsiębiorstwa.

Ponadto Minister Budownictwa wskazał, że sprawa stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejmującego na własność Państwa przedsiębiorstwo prowadzone przez [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. była przedmiotem rozpoznania Ministra Finansów, który odmówił stwierdzenia nieważności tego orzeczenia w części dotyczącej upaństwowienia fabryki wódek i likierów, natomiast stwierdził wydanie tego orzeczenia z naruszeniem prawa w części dotyczącej upaństwowienia browaru, palarni kawy i wytwórni wód gazowanych. Kolejno Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt IV SA 467/01 uchylił decyzje Ministra Finansów w części dotyczącej browaru, wytwórni wód gazowanych i wytwórni namiastek kawy i cykorii. W uzasadnieniu zaś wskazał, że organ orzekający obowiązany był zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] z dnia 20 listopada 1948 r. w części dotyczącej wymienionego przedsiębiorstwa - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. wystąpić do Ministra Rolnictwa o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego, jakim będzie decyzja określająca składniki majątkowe wymienionego przedsiębiorstwa.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że z akt sprawy wynika, iż Minister Finansów, postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r., zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Natomiast Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., zawiesił postępowanie mające na celu określenie składników majątkowych przedsiębiorstwa, czyli postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. do czasu odnalezienia protokołów zdawczo-odbiorczych wymienionych w tym orzeczeniu.

Wskazano, że Minister Budownictwa podkreślił, iż zgodnie z pkt 1 orzeczenia z dnia [...] maja 1954 r. składniki majątkowe przedmiotowego przedsiębiorstwa przechodzą na własność Państwa z wyłączeniem gruntów położonych na obszarze m. st. Warszawy, ale łącznie z uprawnieniami przysługującymi z tytułu dotychczasowej własności tych gruntów na podstawie art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Skargę na powyższe postanowienie wniosły [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. w W. zarzucając naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu oraz naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r. jest bezprzedmiotowe i w związku z tym nie można było go zawiesić. Obowiązkiem organu było umorzenie postępowania. Wynika to z tego, że decyzja z 1971 r. nie została stronie - skarżącej spółce doręczona i w związku z tym ta "decyzja" w znaczeniu prawnym nie istnieje, tzn. nie weszła do obrotu prawnego. Wymienione w decyzji [...] Zakłady [...] w W. z siedzibą przy ul. [...] nie były tożsame ze skarżącą spółką. W istocie decyzja wymieniała w rozdzielniku [...] Zakłady [...], później przemianowane na przedsiębiorstwo państwowe Zakłady [...] w W.. Przedsiębiorstwo państwowe zostało zlikwidowane w 1993 r. Wniosek o przyznanie własności czasowej złożyły [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. w W. i to do nich powinna być adresowana decyzja i im doręczona. Ponadto w skardze podniesiono, że twierdzenie o "nacjonalizacji wszelkich roszczeń wynikających z art. 5-8 dekretu z dnia 26 9aździernika 1945 r." jest niezasadne i nie ma podstawy prawnej. Zgodnie, bowiem z art. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), upaństwowieniu podlegały przedsiębiorstwa, a nie roszczenia wynikające z dekretu warszawskiego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, wynik postępowania w sprawie legalności orzeczenia nr 5 Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejmującego na własność Państwa przedsiębiorstwo prowadzone przez [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. [...] W. z dnia [...] października 1971 r. o odmowie ustanowienia na rzecz [...] Browarów [...] pod firmą "[...]" S.A. użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] i wydanie decyzji.

Sąd przyjął, że z całokształtu sprawy wynika, iż nacjonalizacja dotyczyła przedsiębiorstw prowadzonych przez Spółkę [...] Browary [...] p.f. "[...]", nie zaś samej Spółki, która nigdy nie została wykreślona z powodu upaństwowienia z rejestru handlowego.

Podkreśla się, że odróżnienia wymaga pojęcie składu struktury przedsiębiorstwa od zagadnienia własności jego poszczególnych elementów. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] stanowiła własność Spółki "[...]" jako osoby prawnej, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 27 września 1948 r. I. dz. [...] (k-4 akt własnościowych).

Podniesiono w uzasadnieniu wyroku, że zarówno orzeczenie nr 5 Ministrów Skarbu oraz Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. dotyczące przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa prowadzonego pod firmą [...] Browary [...] p.t. "[...]" S. A. w W., jak i orzeczenie Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] Browary [...] p. f. "[...]" S.A. dotyczą przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa prowadzonego przez [...] Browary [...] pod firmą "[...]" S.A. w W.. A zatem orzeczenia te nie dotyczą majątku Spółki, który ta posiadała poza majątkiem przedsiębiorstwa.

Minister Budownictwa wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a.) a to w postaci naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. art. 3 ust 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.) w związku z §§ 71-76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa poprzez przyjęcie, że składnikiem przejętego przedsiębiorstwa prowadzonego pod firmą [...] Browary [...] p.f. "[...]" S.A. w W. nie były m.in. roszczenia wynikające z art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279);

2. art. 97 §1 pkt 4 w związku z art. 28 ustawy k.p.a. poprzez uznanie, że znacjonalizowanie przedsiębiorstwa i związanego z nim majątku nie ma wpływu na status strony skarżącej spółki [...] Browary [...] p.f. "[...]" S.A. w W. w postępowaniu nadzorczym oraz na samo rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń za przejęte nieruchomości w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r.; art. 40 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy (Dz. U. Nr 54 poz. 502) poprzez nieprawidłowe ustalenie składników przedsiębiorstwa tj. uznanie, że w skład nacjonalizowanego przedsiębiorstwa nie wchodziły nieruchomości i prawa z nimi związane, w tym. m.in. roszczenia dekretowe dotyczące nieruchomości położonej przy ul. [...].;

3. oraz przez niezastosowanie art. 77 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, skutkującym nieuwzględnieniem ciążącego na organie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

Nadto:

4. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sformułowanie w uzasadnieniu okoliczności nie znajdujących poparcia w materiale dowodowym oraz błędnych wskazań dla dalszego postępowania organu;

b. art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. poprzez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i w sprzeczności co do zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnionego w uzasadnieniu postanowienia organu,

c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organ naruszył przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Ministra - radca prawny - wnosi o:

-uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie,

-zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że przejęte na podstawie art. 3 w związku z art. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. przedsiębiorstwa przeszły z mocy samego prawa na własność Państwa w całości wraz z majątkiem w najszerszym znaczeniu, bez wyłączenia jakichkolwiek obiektów stanowiących składniki przedsiębiorstwa w chwili przejścia i bez względu na to, czyją były własnością. Jeżeli zatem określony składnik mienia wchodził w skład struktury przedsiębiorstwa, to niezależnie od stosunków własnościowych i reguł jego wprowadzenia do działalności przedsiębiorstwa podlegał on nacjonalizacji.

W przedmiotowej sprawie za istotne uważa pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną, że orzeczeniem Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. zatwierdzono protokół zdawczo - odbiorczy przedsiębiorstwa [...] Browary [...] p.f. "[...]" S.A. Zgodnie z punktem 1 orzeczenia z dnia [...] maja 1954 r. składniki majątkowe przedmiotowego przedsiębiorstwa przechodzą na własność Państwa z wyłączeniem gruntów położonych na obszarze m. [...] W., ale łącznie z uprawnieniami przysługującymi z tytułu dotychczasowej własności tych gruntów na podstawie art. 5-8 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Nieruchomość warszawska jako grunt przy ul [...] przeszła na podstawie dekretu na własność państwa z dniem 21 listopada 1945 r. Tym samym, w ocenie pełnomocnika Ministra, niemożliwa była jej późniejsza nacjonalizacja, jednakże byłym właścicielom dekret ten przyznawał prawa, które mogli dochodzić w odrębnym postępowaniu. Postępowanie dekretowe było przeprowadzone i zakończone decyzją Prezydium Rady Narodowej m. [...] W. nr [...] z dnia [...] października 1971 r. o odmowie ustanowienia na rzecz [...] Browarów [...] p.f. "[...]" S.A. użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. W prowadzonym postępowaniu nadzorczym dotyczącym oceny legalności decyzji z dnia [...] października 1971 r., mając na uwadze powyższe rozważania, w szczególności istnienie ostatecznych decyzji nacjonalizacyjnych, pojawiły się istotne zagadnienia, które niewątpliwie wpłyną na ostateczne rozstrzygnięcie organu. Zdaniem Ministra Budownictwa z uwagi na to, że wszczęte zostały postępowania dotyczące oceny legalności również wymienionych orzeczeń nacjonalizacyjnych i są one prowadzone przez inne organy, to zagadnienia te jako wstępne i istotne dla przedmiotowej sprawy uprawniały do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.

[...] Browary [...] p.f. "[...]" we wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną wnoszą o jej oddalenie zarzucając jej "oczywistą bezzasadność". Uczestnik postępowania wskazuje, że zarzut naruszenia art. 40 kodeksu handlowego jest bezzasadny skoro przepis ten już nie istniał w chwili wniesienia skargi kasacyjnej. Nadto podnosi się, że zarzut naruszenia § § 71 do 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. nie stanowi naruszenia przepisów prawa materialnego, bo te przepisy takiego charakteru nie mają. Nie podziela się także zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w związku z art. 153, 133 § 1 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zdaniem uczestnika całkowicie błędna jest wykładnia przepisu art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), bowiem z godnie z art. 1 tej ustawy na własność Państwa były przejmowane przedsiębiorstwa a nie spółki prawa handlowego i ich cały majątek.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Spółka podkreśla, że odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego jaka miała miejsce w 1971 r. dotyczyła nieruchomości przejętej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a tym samym nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy, która dotyczy nacjonalizacji przedsiębiorstwa Spółki a nie komunalizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z treści decyzji z dnia [...] października 1971 r. [...] wynika bezspornie, że Prezydium Rady narodowej m. [...] W. odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego [...] Browarom [...] pod firmą "[...]" S.A. z powodu tego, że plan zagospodarowania przestrzennego terenu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] przeznaczony został pod inwestycje zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lipca 1971 r. nr [...] wydaną przez to Prezydium. Odmowa zatem wynikała wyłącznie z tego, że korzystanie przez wnioskodawcę z gruntu będącego przedmiotem sprawy nie dawało się pogodzić – jak to określił organ – z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania przestrzennego.

Z kolei wniosek [...] Browarów [...] z dnia 16 października 2003 r. dotyczy wyłącznie stwierdzenia nieważności opisanej decyzji z dnia [...] października 1971 r. W uzasadnieniu wniosku podano jako zasadniczy argument mający świadczyć o wadliwości decyzji z dnia [...] października 19971 r. to, że w dniu wydania tej decyzji grunt przy ul. [...] nie był już "nieruchomością warszawską" i przepisy dekretu nie miały w stosunku do niego zastosowania a to z tej przyczyny, że wcześniej 11 grudnia 1948 r. został przejęty na własność Państwa. Za nadużycie prawa uczestnik uważał powołanie się w decyzji z dnia [...] października 1991 r. na plan zagospodarowania przestrzennego także wobec nie doręczenia tej decyzji wnioskodawcy – uważa on, że i z tego względu doszło do rażącego naruszenia prawa.

W postanowieniu dotyczącym zawieszenia postępowania w ogóle nie ma odniesienia się do tych argumentów. Podana w uzasadnieniu motywacja wskazuje, że organ administracji analizuje sprawę w taki sposób jak gdyby chodziło wyłącznie o analizę sprawy pod względem zgodności z dekretem z 1946 r., a nie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1971 r., która to decyzja na nacjonalizacje nie wskazuje. Wprawdzie zarzuty zmierzające w kierunku wykazania braku podstaw ze strony uczestnika postępowania do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1971 r. należy oczywiście rozważyć także gdyby zachodziły przesłanki o jakich mowa w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna natomiast podnosi te same argumenty jakie wynikają z orzeczenia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej nie można uznać za usprawiedliwione, skoro nie można na tym etapie postępowania stwierdzić, by w ogóle odnosiły się do zaskarżonego wyroku. Oczywiście zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. co do zasady zawsze odnosi się do istoty zawieszenia postępowania przez organ administracji ale już nie ma bezpośredniego przełożenia w zakresie rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, który nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie decyzja o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego dotyczyła Spółki [...] Browary [...] pod firmą "[...]" S.A., a zatem interes prawny tej Spółki - co do zasady - w stwierdzeniu nieważności decyzji nie może być kwestionowany. Kwestie zaś związane z okolicznością dotyczącą nacjonalizacji wszelkich roszczeń wynikających z art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gdyż w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie nr [...], z którym w skardze kasacyjnej wiąże się przekonanie, że [...] Browary [...] nie mogą skutecznie wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r., jako że wszelkie prawa dotyczące przedmiotowej nieruchomości, a w tym prawo do żądania wszczęcia postępowania w trybie nadzoru, zostało przejęte na własność Państwa wraz z nacjonalizacją przedsiębiorstwa, nie zostało na tym etapie postępowania wykazane. Zebranie materiału dowodowego nie należy bowiem do sądu administracyjnego ale do organu. To organ administracji ma obowiązek stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wyczerpująco zebrać materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny sprawy. Nie wypełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie – często w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy – przepisów postępowania administracyjnego. Zatem tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej wniesionej przez organ administracji publicznej nie może być żadną miarą uznany za usprawiedliwiony i trafny.

Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.) nie został w sprawie wykazany. Należy zwrócić ponownie uwagę na treść decyzji z dnia [...] października 1971 r.. W decyzji tej nie ma żadnej wzmianki o przejęciu przedsiębiorstwa Spółki oraz, że ta okoliczność była powodem odmowy przyznania użytkowania wieczystego. Strona zainteresowana ma więc prawo dociekać jakie rzeczywiście były powody odmowy przyznania prawa i – stosownie do okoliczności – domagać się wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Na etapie wstępnego postępowania nie jest więc możliwe określenie, czy w ogóle w tej sprawie można odwołać się do przepisów dekretu z dnia 3 stycznia 1946 r. Gdyby zachodziły w sprawie przesłanki z art. 6 dekretu, które uniemożliwiałyby stronie występowanie z roszczeniami, to sytuacja się zmienia ale to trzeba by bezspornie wykazać. Z przejęcia na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z 1946 r., całego mienia przedsiębiorstwa i przysługujących mu praw niemajątkowych nie wynikało jednak uprawnienie do przejęcia całego majątku właściciela nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, ale wyłącznie takiego, który należał do przedsiębiorstwa podlegającego przejęciu na podstawie art. 2 lub 3 tej ustawy. Strona uczestnicząca zaprzecza natomiast jakoby przejęto cały majątek Spółki.

Skarga kasacyjna wbrew zarzutom uczestnika napisana jest profesjonalnie a drobne błędy nie zasługują na tak krytyczną ocenę jaką przedstawił członek zarządu Spółki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały wystarczająco przedstawione argumenty mające odnosić się do rzekomo występującego zagadnienia wstępnego w sprawie. Jednakże nie można na tym etapie postępowania wykluczyć, że stan faktyczny sprawy zostanie pogłębiony i wówczas sytuacja się odmieni.

Organ administracji winien także wykorzystać wszelkie sposoby by uzyskać więcej materiału obrazującego faktyczny przebieg nacjonalizacji oraz – co w tej sprawie istotne – rozważyć jakie znaczenie ma treść decyzji z dnia 7 października 2007 r. i jak tę treść powiązać z argumentacją przedstawioną w skardze kasacyjnej. Do tej pory tego nie zrobiono a zatem nie było podstaw do zawieszenia postępowania.

Z tych więc względów skarga kasacyjna jako nie wykazująca usprawiedliwionych podstaw została na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalona.