Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 462/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.97 par.1 pkt.4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Ewa Rynczak WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Wojewody [....] z dnia 29 stycznia 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej M.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2008 r. J.H. , działający jako pełnomocnik M.P. , zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o podjęcie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] , odpowiadających wywłaszczonym działkom nr [...] i nr [...] , zawieszonego postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 9 lutego 2007 r. nr [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu zgodności z prawem umowy darowizny z dnia [...] września 1998 r. [...] przenoszącej prawo własności do ww. nieruchomości, która z kolei jest przedmiotem postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa J.W.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o odmowie podjęcia postępowania w sprawie zwrotu na rzecz Pani M.P. wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek: nr [...] i nr [...] , zawieszonego postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 9 lutego 2007 r. nr [...] , do czasu rozstrzygnięcia ww. zagadnienia wstępnego.

Organ I instancji wskazał, że z urzędu znany mu jest stan sprawy toczącej się z powództwa J.W. przed sądem cywilnym, bowiem posiada między innymi postanowienie Wojewody [...] z 12 grudnia 2008 nr [...] , w którym wskazano na ustalenia, że od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07, oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie sygn. akt. IC 1676/03, wniesione zostały: skarga kasacyjna M.S. i M.S. - oddalona przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt. 47/2008, na które złożono zażalenie do Sądu Najwyższego, oraz skarga kasacyjna J.W. , która to skarga nie została jeszcze rozpatrzona.

Ponadto wskazano, iż akta sprawy przedstawione zostały obecnie przez Sąd Apelacyjny w Krakowie Sądowi Najwyższemu wraz ze skargą J.W. i zażaleniem J.P. , M.S. i M.S. .

Na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 12 grudnia 2008 r. nr [...] zażalenie złożyła, z zachowaniem terminu 7-dniowego, M.P. , reprezentowana przez pełnomocnika J.H.

W wyniku rozpoznania zażalenia M.P. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 12 grudnia 2008 r. nr [...] .

Organ odwoławczy podał, że postanowieniem z dnia 9 lutego 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o zawieszeniu ww. postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, polegającego na ustaleniu zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej - umowy darowizny z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...] przenoszącej prawo własności do ww. nieruchomości, które jest przedmiotem postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa J.W. Powołane postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. nr [...]. Skarga na niniejsze postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 836/07.

Organ ten wskazał, że wobec wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania organ zobligowany był do zbadania okoliczności dotyczących trwania przyczyny zawieszenia postępowania, w szczególności odpadnięcia przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania lub jej dalszego istnienia. Aktualny stan sprawy toczącej się przed sądem powszechnym, a dotyczącej stwierdzenia nieważności aktu notarialnego z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...] , przedstawia się następująco: wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt IC 1676/03 oddalono powództwo J.W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy wniesienia wkładu i darowizny przenoszącej własność działki nr [...] przez Skarb Państwa na rzecz [...] Fundacji [...] im. [...] w K. Następnie od tego wyroku wniesiono apelację i Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07 oddalił tą apelację. Na ten wyrok Sądu Apelacyjnego została złożona skarga kasacyjna przez M.S. i M.S., która postanowieniem z 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt WSC 47/2008 została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie. Jednakże na ww. postanowienie M.S. i M.S. złożyli zażalenie do Sądu Najwyższego. W dniu 28 sierpnia 2008 r. oddalono ww. zażalenie (sprawa o sygn. akt III CZ 31/08). Równocześnie od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07 została złożona również odrębna od ww. zażalenia skarga kasacyjna przez J.W. . Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. odmówił J.P. , M.S, i M.S. dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze interwenientów ubocznych po stronie powoda i odrzucił ich apelacje. Osoby te złożyły zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Akta sprawy cywilnej są obecnie przedstawiane Sądowi Najwyższemu wraz ze skargą kasacyjną powoda J.W. oraz zażaleniami J.P. , M.S. i M.S. na postanowienie o odrzuceniu apelacji.

Zdaniem organu administracji w tej sprawie nie można w efekcie uznać, że spełniona została hipoteza normy zawartej w art. 97 § 2 K.p.a., bowiem nie nastąpiło ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zatem postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 12 grudnia 2008 r. nr [...] o odmowie podjęcia postępowania w sprawie zwrotu na rzecz Pani M.P. wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., odpowiadających wywłaszczonym działkom nr [...] i nr [...] , zawieszonego postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 9 lutego 2007 r. nr [...] , do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej - umowy z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...] przenoszącej prawo własności do ww. nieruchomości, które jest przedmiotem postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa J.W. , należy uznać za prawidłowe.

Skargę na powyższe postanowienie, z zachowaniem terminu 30-dniowego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła w dniu [...] lutego 2009 r. M.P. domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K.

Skarżąca zarzuciła organom prowadzącym postępowanie naruszenie przepisu art. 97 1 pkt. 4 K.p.a. i 9 K.p.a. poprzez brak ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym jako niezbędnej przesłanki zawieszenia postępowania. Zarzuciła również błędne ustalenia faktyczne w zakresie braku podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżąca podniosła, że zawieszenie postępowania w powołaniu się na prejudycjalność rozstrzygnięcia sądu cywilnego toczącej się z powództwa J.W. było błędne. Sprawa dotycząca unieważnienia umowy z dnia [...].09.1998 r. została już rozpoznana wyrokiem Sądu Apelacyjnego, tym samym dalszy stan zawieszenia jest niezgodny z wytycznymi zawartymi we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych. Nie ma żadnego znaczenia ewentualne wniesienie zażaleń lub skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego do Sądu Najwyższego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia.

Na rozprawie pełnomocnik uczestnika [...] Fundacji [...] im. [...] w K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarżąca wniosła do sądu skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu.

Skarga jest uzasadniona. Zakwestionowane postanowienie Wojewody [...] oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. zostały wydane z naruszeniem prawa. Sprawa ta dotyczy zagadnienia proceduralnego, mianowicie ustalenia, czy nadal istnieją przyczyny uzasadniające dalsze zawieszenie postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2007 r. Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesił postępowanie prowadzone na wniosek M.P. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek o numerach [...] i [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu zgodności Z prawem czynności cywilnoprawnej jaka było zawarcie umowy z dnia [...] września 1998 r. przenoszącej prawo własności do ww. nieruchomości, będące przedmiotem postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa J.W.

Organy obu instancji uznały, że stan zawieszenia nadal istnieje a tym samym nie nastąpiło rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, ponieważ nadal toczy się postępowanie sądowe w sprawie stwierdzenia nieważności tej umowy.

Żadna ze stron nie kwestionuje, a dodatkowo potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, że wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt IC 1676/03 oddalono powództwo J.W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy wniesienia wkładu i darowizny przenoszącej własność działki nr [...] przez Skarb Państwa na rzecz [...] Fundacji [...] im. Św. [...] w K Od tego wyroku J.W. wniósł apelację i Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07 tą apelację oddalił.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego została złożona skarga kasacyjna przez M.S. i M.S. , która jednak postanowieniem z 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt WSC 47/2008 została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie i na to postanowienie M.S. i M.S. złożyli zażalenie do Sądu Najwyższego, które to zażalenie zostało oddalone.

Równocześnie od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07 została złożona odrębna skarga kasacyjna przez J.W. , a ponadto Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. odmówił J.P. , M.S. i M.S. dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze interwenientów ubocznych po stronie powoda i odrzucił ich apelacje i osoby te złożyły zażalenia do Sądu Najwyższego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela argumentacji organów administracji, że w tej sprawie nie wyjaśniono zagadnienia wstępnego. W sprawie stwierdzenia nieważności umów zawartych w dniu 21 września 1998 r. prowadzone było postępowanie przed sądami powszechnymi i prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie utrzymano wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie oddalający w tym zakresie powództwo. Tym samym zagadnienie wstępne, jakim było ustalenie ważności bądź stwierdzenie nieważności umowy cywilnoprawnej już zostało rozstrzygnięte. Okoliczność, że wniesiono od wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne, nie ma w tej sprawie znaczenia.

Wprawdzie w latach od 1996 do 2004 r. procedura cywilna przewidywała trzy instancje (od wyroku sądu I instancji przysługiwała apelacja a od wyroku sądu II instancji - kasacja do Sądu Najwyższego), to jednak ten stan prawny zmienił się na skutek nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. Wprawdzie J.W. wniósł pozew w dniu [...] października 2003 r., ale Sąd Okręgowy wydał swój wyrok w dniu 22 sierpnia 2006 r.

Od tej daty zamiast kasacji wprowadził skargę kasacyjną, która nie jest już normalnym środkiem odwoławczym. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli 6 lutego 2005 r. - przypis Sądu) toczą się od tego dnia według przepisów tej ustawy (po nowelizacji - przypis Sądu), z tym że do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka treść ww. artykułu oznacza, że w sprawie cywilnej dotyczącej unieważnienia umowy stronom służyła skarga kasacyjna a nie kasacja.

Skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu II instancji i jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Wynika to wprost z art. 3981 § 1 K.p.c., zgodnie z którym od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku (...) strona, Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Identyczne stanowisko zajął Sąd najwyższy w postanowieniu z dnia 24.08.2007 r., sygn. akt I CZ 98/07, opub. w LEX nr 469997 oraz postanowieniu z dnia 10.08.2008 r., sygn. akt III UK 6/08, opub. w LEX nr 469183.

Tym samym już wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I ACa 475/07 oddalającym apelację sprawa dotycząca unieważnienia umowy została prawomocnie zakończona. Tym samym już od tej daty organy administracji winny podjąć zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , odpowiadających wywłaszczonym działkom nr [...] i nr [...] wszczęte na wniosek M.P.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik tej sprawy, dotyczącej jedynie zbadania legalności odmowy podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc sprawę należy podjąć w tej sprawie zawieszone postępowanie, co nie wyklucza ewentualnego kolejnego zawieszenia postępowania, jeżeli będzie to uzasadnione stanem faktyczny sprawy zaistniałym po wydaniu zaskarżonego postanowienia. W tej bowiem sprawie Sąd badał zasadność odmowy zawieszenia na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, czyli dzień 29 stycznia 2009 r. Między tym dniem, a dniem przekazania akt organom administracji mogła nastąpić zmiana stanu faktycznego, którą organy administracji będą musiałby uwzględnić.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwoty uiszczonego wpisu w wysokości 100 zł.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.