Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3097/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej małoletniej N. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1094/17 w sprawie ze skargi małoletniej N. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1094/17 oddalił skargę małoletniej N. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

N. M., reprezentowana przez radcę prawnego wyznaczonego z urzędu, wniosła skargę kasacyjną od powołanego wyroku. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła - na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.):

1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., które polegało na całkowitym pominięciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku - faktu wniesienia przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu pisma w sprawie, jak również nieodniesieniu się w jakikolwiek sposób do zarzutów oraz okoliczności podniesionych w ww. piśmie, co skutkowało nierozpoznaniem całokształtu okoliczności i wszystkich zarzutów w sprawie, a w konsekwencji błędnym oddaleniem skargi wniesionej przez skarżącą, pomimo istnienia podstaw do uchylenia w całości decyzji organu administracji;

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez:

– utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu administracji i podzielenie argumentacji w niej zawartej w zakresie w jakim organ, dokonując oceny zaistnienia przesłanek udzielenia zgody na pobyt z przyczyn humanitarnych, oparł się na ustaleniach faktycznych dokonanych w postępowaniu w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej, podczas gdy przesłanki udzielenia zgody na pobyt z przyczyn humanitarnych są inne niż te będące podstawą wydawania decyzji w sprawie o udzielenia ochrony międzynarodowej, a co szczególnie istotne, ustalenia faktyczne dokonane we wcześniej toczącym się postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej nie były aktualne na dzień dokonywania oceny przesłanek udzielenia zgody na pobyt z przyczyn humanitarnych (wydawania decyzji organu), przy czym organ nie podjął jakichkolwiek działań celem ich aktualizacji/weryfikacji pod kątem ewentualnych zmian wynikających z upływu czasu;

– utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu administracji i uznanie, że skarżąca, z uwagi na wiek, nie mogła nawiązać silnych więzi z Polską, podczas gdy w sprawie nie zostały przeprowadzone żadne dowody pozwalające na ustalenie tej okoliczności, w tym organ nie pochylił się nad indywidualną sytuację skarżącej

– faktem, że skarżąca nigdy nie była w kraju swojego pochodzenia, stopniem jej rozwoju i wrażliwością, relacjami, które nawiązała w Polsce;

3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1, art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo, że dokonując ustaleń w zakresie stopnia związania skarżącej z Polską, organ oparł się wyłącznie na własnych przekonaniach odnośnie do stopnia rozwoju i emocji dzieci w wieku skarżącej i zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, podczas gdy ustalenie ww. okoliczności wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu psychologii.

Podnosząc powyższe zarzuty, N. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wyznaczona pełnomocnik wniosła także o przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Ponadto wnosząca skargę kasacyjną oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Wnosząca skargę kasacyjną złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., należy także wskazać, że do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 P.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez pominięcie faktu wniesienia przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu pisma w sprawie oraz nieodniesienie się do zarzutów oraz okoliczności podniesionych w tym piśmie.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Powołany przepis określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku. Jego naruszenie, polegające na pominięciu któregoś z tych elementów, stanowi skuteczną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta uniemożliwia kontrolę instancyjną. W świetle bowiem art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, jako podstawa kasacyjna, musi skutkować możliwością wpływu na wynik sprawy. Jeśli więc z uzasadnienia wyroku wynika, jaki stan faktyczny sprawy wojewódzki sąd administracyjny przyjął za podstawę orzekania i z jakich powodów, to ewentualne pominięcie w nim stanowiska strony (także skarżącego) wyrażonego w skardze lub innym piśmie procesowym, nie musi stanowić takiej wadliwości tego wyroku, która uzasadnia jego uchylenie.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza twierdzenie wnoszącej skargę kasacyjną, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, referując stan sprawy i stanowiska stron postępowania, pominął fakt złożenia przez wyznaczoną pełnomocnik z urzędu pisma z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do podniesionych w rzeczonym piśmie zarzutów i powołanych w nim okoliczności.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej poruszyła następujące kwestie, mające jej zadaniem, przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji: 1) oparcie się przez organy administracji na ustaleniach faktycznych poczynionych w toku postępowania w sprawie udzielenia stronie ochrony międzynarodowej, z pominięciem przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego; 2) błędne przyjęcie, że nie zachodziły podstawy do udzielania skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, chociaż jej bezpieczeństwo i życie rodzinne były istotnie naruszane, m.in. ze względu na sytuacje dotyczące jej ojca; 3) błędne uznanie, że wobec całej rodziny skarżącej zostały wydane decyzje o zobowiązaniu do powrotu, chociaż wszystkie te decyzje zostały zaskarżone; 4) błędne uznanie, że z uwagi na wiek skarżącej, wyjazd z Polski nie spowoduje istotnego naruszenia jej rozwoju psychofizycznego; 5) przejęcie przez organy administracji roli biegłego - psychologa i wysnucie własnych wniosków, które nie zostały oparte na przeprowadzonych dowodach, fachowej wiedzy oraz "wydają się być" sprzeczne z doświadczeniem życiowym.

Wszystkie wyżej wymienione zagadnienia stały się przedmiotem analizy Sądu pierwszej instancji, co znalazło wyraz z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Sąd (na str. 15 uzasadnienia) stwierdził, że organy, odnosząc się do okoliczności wskazanych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wyjaśniły kwestię udzielania skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, posiłkując się w tym względzie dowodami zgromadzonymi w toku postępowania o udzielenie m.in. stronie ochrony międzynarodowej, jak również posiłkując się dokumentami obrazującymi aktualną sytuację w kraju jej pochodzenia. Dalej zaś Sąd wywiódł, że w tego typu sprawach opieranie się na ustaleniach faktycznych, których dokonano w postępowaniu w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej, nie stanowi błędu organów rozpatrujących sprawę. Sąd zauważył, że wprawdzie przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej ochrony uzupełniającej różnią się od przesłanek udzielenia zgody na pobyt z przyczyn humanitarnych, jednak w toku tamtego postępowania badane są stany faktyczne mające podstawowe znaczenie obu typach spraw.

Sąd szczegółowo też wyjaśnił powody, z jakich zaakceptował stanowisko organów administracji, co do braku podstaw do udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Stwierdził w szczególności (na str. 17 uzasadnienia wyroku), że w sprawie w wystarczającym stopniu zbadano i odniesiono się do zagrożenia, jakie powrót do kraju pochodzenia niesie dla ojca małoletniej cudzoziemki, który - według matki skarżącej – jest równoznaczny z jego ponownymi problemami z jej ojcem. Sąd dostrzegł, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy sprawy, jak również akta postępowań dotyczących rodziców skarżącej, wykazano, iż poprzez kurdyjskie pochodzenie etniczne małoletniej, nie jest ona narażona w [...] na prześladowania, a ogólna sytuacja w tym kraju jest zadowalająca. Sąd zauważył dalej (na str. 17-18 uzasadnienia wyroku), że w raportach organizacji międzynarodowych monitorujących sytuację praw człowieka, brak jest informacji mówiących o represjach, czy też dyskryminacji skierowanej bezpośrednio przeciwko [...]. Jednocześnie z tych materiałów wynika rzeczywista możliwość zgłoszenia zdarzeń związanych z groźbami wobec ojca skarżącej organom policji i oczekiwania od nich działania w tej sprawie.

Wziąwszy powyższe po pod uwagę, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, nie będzie zagrożone w przypadku powrotu małoletniej do kraju pochodzenia. Nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżąca może zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub nieludzkiemu traktowaniu albo karaniu. Sąd skonstatował wreszcie (na str. 18 uzasadnienia wyroku), że zasadnie organy administracji uznały, posiłkując się w tym zakresie danymi z kraju pochodzenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia strony zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się również (na str. 18-19 uzasadnienia wyroku) do kwestii wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu wobec członków najbliższej rodziny skarżącej. Wywiódł, że nie ulega wątpliwości, iż małoletnia cudzoziemka prowadzi w Polsce życie rodzinne z rodzicami i bratem, jednakże z akt sprawy wynika, że wszyscy członkowie jej rodziny (rodzice oraz rodzeństwo) zostali już ostatecznymi decyzjami zobowiązani do wyjazdu z Polski. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że jakkolwiek strona prowadzi w Polsce życie rodzinne, to w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji poprzez wyjazd wraz z rodzicami nie dojdzie do rozdzielenia rodziny.

Sąd rozważył także wpływ wieku skarżącej i skutków opuszczenia terytorium Polski dla jej rozwoju psychofizycznego. Zauważył m.in. (na str. 19-20 uzasadnienia wyroku), że w stroną postępowania w sprawie jest osoba małoletnia, która urodziła się podczas pobytu rodziców w [...], a z uwagi na jej wiek w dacie rozpoznawania sprawy przez organy (ok. 3 lat.), nie można uznać, by zdążyła ona nawiązać silne więzi z Polską. Jej byt, rozwój uzależniony jest bowiem obecnie od decyzji rodziców. Sąd ustalił, że z akt sprawy nie wynika także aby doszło do integracji z polskim społeczeństwem, na co ma niewątpliwie wpływ wiek cudzoziemki. Skonstatował, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe małoletniej skarżącej i jej rodziny zostało przeniesione do Polski i istnieją obiektywne trudności w powrotnym przeniesieniu go do kraju pochodzenia. Sąd zauważył, że więzi jakie małoletnia cudzoziemka ewentualnie nawiązała podczas pobytu w Polsce, z uwagi na jej wiek, wykluczają możliwość uznania, że miały charakter głębszych relacji, wskazujących na wysoki stopień integracji społecznej.

Uwzględniwszy następnie (na str. 20 uzasadnienia wyroku), że do powrotu zobowiązano wszystkich członków najbliższej rodziny skarżącej, Sąd stanął na stanowisku, że nie istnieje ryzyko pozbawienia jej kontaktu z rodzicami i opieki rodziców, co niewątpliwie mogłoby wpłynąć niekorzystnie na jej rozwój psychofizyczny. Sąd skonstatował, że słusznie zatem organy uznały, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie miał negatywnego wpływu na rozwój psychofizyczny małoletniej.

Sąd pierwszej instancji rozważył wreszcie (na str. 22-23 uzasadnienia wyroku) kwestię zasadności przesłuchania małoletniej skarżącej w obecności biegłego psychologa i wydania decyzji w oparciu o jego stanowisko. Stwierdził w szczególności, że ewentualna opinia biegłego psychologa może stanowić jedynie dowód pośredni w sprawie. Podkreślił natomiast, że to organ administracji, na podstawie zebranego materiału dowodowego, ma obowiązek ocenić, czy do istotnych naruszeń praw dziecka może dojść. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy dokonały natomiast właściwej oceny zgromadzonych dowodów.

Przywołane wyżej fragmenty uzasadnienia oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznacznie potwierdzają, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jakkolwiek pominął fakt złożenia przez wyznaczoną pełnomocnik pisma z dnia [...] sierpnia 2017 r., to w pełni odniósł się do stanowiska wyrażonego w tym piśmie. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy natomiast podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska tego Sądu, co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2108/16, z dnia 31 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 196/18, z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1096/13. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Autor skargi kasacyjnej, twierdząc w uzasadnieniu analizowanego zarzutu, że gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pochylił się na argumentacją przedstawioną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., to mogłoby to doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, w istocie dąży natomiast do podważania, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny prawnej dokonanej w zaskarżonym wyroku.

Nieprzetoczenie w części sprawozdawczej uzasadnienia zaskarżonego wyroku pisma strony z dnia [...]sierpnia 2017 r. nie mogło także stanowić naruszenia art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powołany przepis odnosi się do orzeczeń uwzględniających skargę, określając obowiązek Sądu podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Nie ma on więc zastosowania w przypadku oddalania skargi, a tym bardziej do uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., w pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji (wyrażonym na str. 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że odwołanie się przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu do ustaleń poczynionych w postępowaniu dotyczącym udzielenia mu ochrony międzynarodowej jest co do zasady dopuszczalne. Takie działanie organów administracji znajdowało już wielokrotnie akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2628/18 (dotyczącym matki i małoletniego brata wnoszącej skargę kasacyjną), z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 603/16, czy z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 1395/17 Niepublikowane). Należy bowiem zauważyć, że w toku postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej badane są fakty mające znaczenie także w sprawie zobowiązania do powrotu. Przeprowadzanie dowodów na okoliczności ustalone w postępowaniach powiązanych byłoby więc w takiej sytuacji sprzeczne z zasadami ekonomii procesowej i logiki.

Ponadto trzeba odnotować, że organy administracji rozstrzygające w sprawie zakończonej decyzją zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji, nie tylko odniosły się do ustaleń poczynionych w postępowaniu statusowym, ale także – wbrew temu, co wywodzi autor skargi kasacyjnej – poczyniły dodatkowe ustalenia w kwestii aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia małoletniej skarżącej. Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę (na str. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) na dopełnienie tego obowiązku. Prawidłowość kontroli sądowoadministracyjnej w tym zakresie potwierdzają natomiast znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego informacje o kraju pochodzenia, sporządzone 21 marca 2016 r. oraz 24 czerwca 2016 r., zatem w okresie bezpośrednio poprzedzającym postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu.

Należy wreszcie zwrócić uwagę, że po zakończeniu pierwszego postępowania statusowego (decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2014 r.), w kwietniu i w październiku 2015 r. ojciec małoletniej cudzoziemki (również w jej imieniu) wystąpił z kolejnymi wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej. Postępowanie wszczęte wnioskiem z kwietnia zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wniosku, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3632/15 (wyrok prawomocny) oddalił skargę Z. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. nr [...]utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Postępowanie wszczęte wnioskiem z października zostało natomiast zakończone decyzją stwierdzającą jego niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1624/17 (wyrok prawomocny), oddalającego skargę od decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, potwierdził, że Z. M. nie powołał żadnych nowych okoliczności, które nie zostały zadeklarowane przez niego w poprzednich postępowaniach. Sąd podkreślił, że w sprawie nie zostały wskazane nowe dowody mogące doprowadzić do zmiany uprzednio poczynionych przez organ ocen. Zaznaczył, że przywoływano te same okoliczności, sformułowano te same obawy i przytaczano tożsame przeżycia cudzoziemca, jakie były już przedmiotem rozważań w ramach postępowania wszczętego pierwszym i drugim wnioskiem i zakończonych wydaniem ostatecznych decyzji.

Powyższa ocena, zawarta w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1624/17, stanowi dodatkowy argument przemawiający za trafnością stanowiska Sądu pierwszej instancji, że odwołanie się przez organy administracji w postępowaniu w sprawie zobowiązania do powrotu do ustaleń poczynionych w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej przeprowadzonym na wniosek ojca małoletniej skarżącej, było uzasadnione i prawidłowe.

Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej również co do tego, że Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował stanowisko organów administracji o braku nawiązania przez małoletnią silnych więzi z Polską, mimo to, że w sprawie nie zostały przeprowadzone żadne dowody na tę okoliczność.

Należy podkreślić, że rozstrzygając sprawę tak organy administracji, jak i Sąd pierwszej instancji, powinny kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Kierując się tymi kryteriami, zarówno organy administracji, jak i Sąd, trafnie odniosły wiek małoletniej cudzoziemki do możliwości nawiązania przez nią silnych więzi z Polską. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego, organy administracji były uprawnione do konstatacji, że strona jest w wieku, w którym ma najsilniejsze relacje z najbliższą rodziną, a nie z otoczeniem i wykazuje największe zdolności adaptacyjne. Trafnie też Sąd pierwszej instancji odnotował, że rodzina małoletniej przebywała w Polsce w ośrodku dla cudzoziemców i także została zobowiązana do powrotu do kraju pochodzenia, w związku z czym nie dojdzie do jej rozdzielenia na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Istniejące związki małoletniej z Polską zostały zatem przeanalizowane w wystarczającym stopniu. Stąd nie było konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów pozwalających na ustalenie tychże związków. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji uwzględnił indywidualną sytuację małoletniej skarżącej. Wziął w szczególności pod uwagę (na str. 16 uzasadnienia wyroku) fakt, że urodziła się na terytorium [...] i nigdy nie przebywała w kraju pochodzenia.

Konieczność opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wszystkich bliskich członków rodziny małoletniej cudzoziemki (jej rodziców i małoletniego brata) uzasadniała też konstatację Sądu pierwszej instancji, że skutkiem zaskarżonej decyzji nie będzie pozbawienie kontaktu z rodzicami i opieki rodziców, co niewątpliwie mogłoby wpłynąć niekorzystnie na jej rozwój psychofizyczny. Trafnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że to na rodzicach spoczywa podstawowy obowiązek dbania o prawidłowy rozwój psychofizyczny dzieci.

Z powyższych względów, jako niezasadne należało ocenić zarówno zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., jak i zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1, art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Sąd nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a. Wniosek wyznaczonego radcy prawnego zostanie zatem rozpoznany przez referendarza sądowego po zwrocie akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.