Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1404/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów, oddalono wniosek o ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: Art. 161 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7, art. 246 par.  pkt 2 w zw. z art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Ś. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2/ oddalić wniosek o ustanowienie adwokata


UZASADNIENIE

K. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na uzasadnienie podał, że ma dwóch synów i dwie córki. We wniosku podał, że utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 529 zł i z zasiłku okresowego w kwocie od 140 zł do 200 zł miesięcznie. Zaznaczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Uzasadnienie starań ograniczył do powołania się na ustawę o pomocy społecznej i art. 79 Konstytucji.

Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o ustanowienie adwokata zaznaczając, że skarżący złożył w chwili obecnej 88 skarg, przy czym wcześniej już wpłynęły skargi na 72 orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W każdej ze 160 spraw skarżący wniósł o ustanowienie adwokata.

Od powyższego postanowienia referendarza sądowego K. Ś. wniósł sprzeciw.

Sąd stwierdza z urzędu, że z akt administracyjnych prowadzonych dla wszystkich 160 spraw wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy, ale zdolną do samodzielnej egzystencji. Chodzi samodzielnie, słyszy dobrze, mieści się w granicach normy intelektualnej, posiada pełną zdolność przyswajania wiedzy, funkcjonuje samodzielnie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest rozwiedziony i obciążony alimentami. Dwóch synów, którzy mieszkają z matką w tej samej kamienicy, nocuje u niego. Z dziećmi utrzymuje kontakt. Zajmuje lokal o powierzchni 37 mkw bez tytułu prawnego, albowiem z powodu zadłużenia czynszowego została z nim rozwiązana umowa najmu. Opłaty za bezumowne korzystanie z lokalu wynoszą obecnie 570,52 zł miesięcznie, natomiast zadłużenie z tego tytułu przekracza kwotę 13.765 zł. Skarżący pomocą MOPS objęty jest od 2009 r., a tylko w 2013 r. łączna wysokość pomocy udzielonej skarżącemu przekroczyła 13.979 zł.

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa, w której skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jest sprawą z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy, a w związku z tym postanowiono jak w punkcie 1 sentencji działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. Na prawidłowość zajętego stanowiska wskazuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OZ 651/10 (opubl. LEX nr 741897) oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt I OZ 74/08).

Zdaniem Sądu, wniosek K. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.

Co prawda, przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, a stosownie do art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, to jednak należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego, a więc sprawa nieskomplikowana, pozbawiona jakichkolwiek możliwości interpretacji, a opierająca się wyłącznie na porównaniu daty doręczenia rozstrzygnięcia i daty wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym, udział adwokata w tego rodzaju sprawie pozbawiony jest celowości, skoro sprawa nie wymaga udziału profesjonalisty, a – jak wskazano już wcześniej – skarżący jest w stanie działać całkowicie samodzielnie w tego rodzaju sprawie.

Sąd zwraca uwagę na to, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 258/06). Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który ze swego prawa czyni nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych, nie odpowiadających ich przeznaczeniu. Jako nadużycie prawa należy więc ocenić działanie podmiotu, który inicjuje szereg postepowań sądowych nie w celu ochrony swoich praw, ale dla którego inicjowanie tych postępowań jest celem samym w sobie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy podkreślić, że obecnie skarżący zainicjował 160 spraw, z których znaczna część pozbawiona jest przedmiotu zaskarżenia, a sprawa niniejsza nie wymaga żadnych wiadomości fachowych i sprowadza się – na co wskazano już wyżej – do prostego porównania dat i obliczenia czy termin został zachowany, czy też środek zaskarżenia wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Mając na względzie treść Działu V, Rozdział 3 p.p.s.a, zdaniem Sądu, w powyższej sytuacji należy uznać, że skarżący, ustawowo zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie jest w stanie ponieść koszty adwokata, gdyby – pomimo wykazania Sądu o braku celowości jego ustanowienia - uznał jednak jego udział za potrzebny.

Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.