Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1868/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 36 a ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Teza: Określony w art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 Nr 256 poz. 2572 ze zm.) 14 dniowy termin do zgłoszenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny umotywowanych zastrzeżeń co do kandydata na stanowisko dyrektora szkoły  jest terminem do doręczenia zastrzeżeń organowi prowadzącemu szkołę.

TEZY

Określony w art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 Nr 256 poz. 2572 ze zm.) 14 dniowy termin do zgłoszenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny umotywowanych zastrzeżeń co do kandydata na stanowisko dyrektora szkoły  jest terminem do doręczenia zastrzeżeń organowi prowadzącemu szkołę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 570/10 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...]lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Wójta Gminy [...]kwotę 520 (pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 570/10 oddalił skargę Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powołanym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...]grudnia 2007 r., nr [...]w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano, że działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 36 a ust. 5 i ust. 5b w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2527 ze zm.) Wójt Gminy [...] powołał komisję konkursową w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...] zarządzonego na dzień 3 grudnia 2007 r.

Następnie Wójt Gminy [...] powiadomił Mazowieckiego Kuratora Oświaty o wynikach konkursu przeprowadzonego na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...].

Mazowiecki Kurator Oświaty w wymaganym 14 dniowym terminie nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń do przedstawionego kandydata. Z uwagi na powyższe oraz stosownie do art. 36 a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty organ prowadzący postępowanie nie może odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, Wójt Gminy [...] zarządzeniem z dnia [...]grudnia 2007 r., nr [...]powierzył K. G. stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] od dnia 20 grudnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r.

W dniu 28 grudnia 2008 r. do Urzędu Gminy w Mińsku Mazowieckim wpłynęło pismo, znak [...]Mazowieckiego Kuratora Oświaty informujące, że z dniem 13 grudnia 2007 r. wniesione zostało pisemne zastrzeżenie znak [...]dotyczące powierzenia K. G. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [...]. W załączeniu Mazowiecki Kurator Oświaty przedstawił dowód wysłania ww. pisma z dnia 13 grudnia 2007 r. pocztą oraz faksem.

W związku z powyższym Wojewoda Mazowiecki działając na podstawie art. 86 i art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) wszczął postępowanie nadzorcze w przedmiocie zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...]grudnia 2007 r., nr [...].

W ocenie organu nadzoru, zarządzeniem tym Wójt naruszył art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, który zezwala organowi prowadzącemu na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki pod warunkiem, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. Ustalono, że Wójt Gminy [...] pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. poinformował Mazowieckiego Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu 3 grudnia 2007 r. konkursie, w wyniku którego wyłoniono kandydata na dyrektora Zespołu Szkół w [...] w osobie K. G., zaś Mazowiecki Kurator Oświaty pismem z dnia 13 grudnia 2007 r., wniósł zastrzeżenia do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora. W tym stanie rzeczy uzasadnienie zarządzenia, z którego wynika, że organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń w ustawowym terminie, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistym stanie faktycznym.

Wojewoda Mazowiecki stwierdził ponadto, że Wójt Gminy [...] naruszył art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty powierzając stanowisko dyrektora szkoły w sytuacji, gdy na to stanowisko został już wyłoniony w drodze konkursu przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2007 r. inny kandydat, w stosunku do którego Mazowiecki Kurator Oświaty nie wniósł zastrzeżeń. Przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje konkurs jako sposób wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora stwierdzając jednocześnie, że kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska, gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosił zastrzeżeń.

Wojewoda przedstawiając przebieg działań poprzedzających wydanie przez Wójta zakwestionowanego zarządzenia z dnia [...]grudnia 2007 r. podkreślił, że konkurs, który odbył się [...] czerwca 2007 r. jest ważny, a ponowne przeprowadzenie konkursu w dniu 3 grudnia 2007 r. nie miało podstawy prawnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wójt Gminy [...] zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36a ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie oświaty i wniósł o uchylenie go w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 512/09 oddalił skargę.

Od powyższego wyroku Gmina [...] wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła m. in. rażące naruszenie art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez błędne przyjęcie, że organ nadzoru pedagogicznego wniósł umotywowane zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z ww. przepisu, oraz przyjęcie, że zastrzeżenia Mazowieckiego Kuratora Oświaty do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...], zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r. są należycie umotywowane w rozumieniu ww. przepisu. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 57 § 5 ppkt 2 kpa w związku z art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na niezasadnym przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 57 § 5 pkt 2 kpa i co za tym idzie nadanie przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty pisma z dnia 13 grudnia 2007 r. zawierającego zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 13[...]/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Powodem uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 512/09 było pozbawienia strony postępowania sądowoadministracyjnego możliwości obrony swoich praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że skoro zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...]grudnia 2007 r. nr [...]powierzało K. G. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w [...], przyjąć należy, że akt ten dotyczy sfery uprawnień K. G., przez co stała się ona uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd zauważył, że podobna sytuacja dotyczy T. W. wyłonionego na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w [...] na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. w wyniku konkursu przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2007 r., gdyż nie doszło do skutecznego unieważnienia konkursu z dnia [...] czerwca 2007 r. jak również do kandydatury T. W. Mazowiecki Kurator Oświaty nie wniósł zastrzeżeń. Zatem jest on uprawniony do bycia uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu sądowowadministracyjnym o powierzenie stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w [...].

Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że K. G. i T. W. powinni zostać zawiadomieni i wziąć udział w sprawie stanowiącej przedmiot wyrokowania. Tymczasem o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, która odbyła się w dniu 16 czerwca 2009 r. zostali powiadomieni tylko Wójt Gminy [...] i Wojewoda Mazowiecki.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa ww. art. 190 należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 roku obowiązkiem sądu I instancji było przeprowadzenie postępowania z udziałem K. G. oraz T. W..

Według art. 36a ust. 1 i 3 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę, przy czym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenia . Powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na stanowisko umotywowanego zastrzeżenia (art. 36 ust. 2 powołanej ustawy). Zgodnie z treścią ust. 5 i 5b, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie po trzech przedstawicieli: organu prowadzącego szkołę lub placówkę, organu sprawującego nadzór pedagogiczny oraz po dwóch przedstawicieli: rady pedagogicznej, rodziców i po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy. W przedmiotowym rozstrzygnięciu nadzorczym jako podstawę rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, na naruszenie przez Zarządzenie nr [...]Wójta Gminy [...] z dnia [...]grudnia 2007 r. art. 36 a. ust. 2 ustawy o systemie oświaty przez nieuwzglednienie przez organ samorządu terytorialnego, że Mazowiecki Kurator Oświaty wniósł umotywowane zastrzeżenia co do powierzenia stanowiska dyrektora szkól w [...] K. G. oraz art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty przez powierzenia stanowiska dyrektora szkól w [...] K. G. w sytuacji, gdy na to stanowisko został wyłoniony w drodze konkursu inny kandydat, co do którego organ nadzoru nie zgłosił zastrzeżeń.

Jest poza sporem, że Wójt Gminy [...] w dniu 4 grudnia 2007 r. poinformował Mazowieckiego Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu 3 grudnia 2007 r. konkursie na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] i wyłonieniu K. G. na to stanowisko. Bezsporne jest również, że Mazowiecki Kurator Oświaty w piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r. skierowanym do Wójta Gminy [...] stwierdził, że wnosi zastrzeżenia do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [...]. Pismo to trafiło na pocztę w Warszawie w dniu 17 grudnia 2007 r. zaś na pocztę w [...] w dniu 27 grudnia 2007 roku. Natomiast zarządzenie nr [...]Wójta Gminy [...] zostało wydane w dniu 19 grudnia 2007 roku. Sformułowanie art. 36a ust. 2 wskazuje jednoznacznie, że brak zastrzeżeń ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny jest warunkiem sine qua non ważnego powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki. Z wykładni językowej wspomnianego przepisu wynika jednoznacznie obowiązek przedstawienia organowi nadzoru pedagogicznego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłonionego w trybie konkursowym. Dyspozycja tego przepisu wskazuje bez żadnych wątpliwości, że powierzenie takiej funkcji może nastąpić wówczas, gdy stosowny organ nadzoru nie zgłosi w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. W przedmiotowej sprawie organ gminy w sposób ewidentny nie dopełnił warunku wynikającego ze wspomnianego przepisu, a będącego niezbędnym elementem poprzedzającym skuteczne powołanie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Podejmując decyzję w trybie określonym w art. 36a ust. 4 powyższej ustawy, organ prowadzący szkołę powinien brać pod uwagę możliwość złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny umotywowanego zastrzeżenia. Skoro takie zastrzeżenie zostało nadane 17 grudnia 2007 roku w polskiej placówce pocztowej (18 grudnia 2007 roku upływał termin 14 -dniowy) to należy przyjąć, że został zachowany termin 14 dniowy do złożenia takiego zastrzeżenia. Wójt Gminy [...] wydał zarządzenie nr [...]w dniu [...]grudnia 2007 roku , nie upewniając się wcześniej w żaden sposób, czy zastrzeżenie przez organ nadzoru pedagogicznego nie zostało złożone. Zatem to strona skarżąca nie dopełniła należytej staranności przy wydawaniu będącego przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego zarządzenia, a nie organ nadzoru pedagogicznego.

Sąd nie zgodził się z zarzutem braku umotywowania zastrzeżenia. Jak wynika z treści zastrzeżenia Mazowiecki Kurator Oświaty stwierdził, że zachodzi przeszkoda do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora szkoły, gdyż poprzedni konkurs został unieważniony przez Wójta Gminy [...] z naruszeniem art. 36 a ust. 5 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Zastrzeżenie Mazowieckiego Kuratora Oświaty dotyczy osoby kandydatki na dyrektora o tyle, że nie mogła być wyłoniona ta kandydatura ze względu na to, że w drodze poprzedniego konkursu wyłoniony już został inny kandydat, do którego organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżenia. W tym kontekście Sąd I instancji zwrócił uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 288/08 (publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA), w którym stwierdzono, że nie ma żadnych przesłanek, by uznać, że przepis art. 36a ustawy o systemie oświaty, daje organowi prowadzącemu szkołę kompetencję do oceny zasadności zastrzeżeń, o których mowa w art. 36a ust. 2 tej ustawy.

W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie ma to, że unieważnionym przez Wojewodę zarządzeniem nr [...]Wójt Gminy [...] powierzył stanowisko dyrektora szkoły w sytuacji, gdy wyłoniony był w drodze konkursu, przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2007 r. inny kandydat, co do którego kurator nie wniósł zastrzeżeń, a zarządzenie nr [...]z dnia [...]listopada 2007 r. Wójta Gminy [...]o unieważnieniu tego konkursu - w trybie nadzorczym unieważnił Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]stycznia 2008 r., które następnie poddane zostało kontroli sądowej w obu instancjach. W wyniku tej kontroli skarga Wójta Gminy [...] została oddalona, a zatem konkurs przeprowadzony w dniu [...] czerwca 2007 r., w którym wyłoniono kandydata na dyrektora szkoły, jest ważny. Powierzając w takiej sytuacji stanowisko dyrektora szkoły innemu kandydatowi organ prowadzący szkołę naruszył, jak słusznie wskazał Wojewoda Mazowiecki, przepis art. 36 ust. 2. W tej sytuacji organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność zarządzenia nr [...]Wójta Gminy [...] z dnia 19 grudnia 2007 r., jako wydanego z istotnym naruszeniem prawa.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...] reprezentowana przez pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, a mianowicie:

1) art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że organ nadzoru pedagogicznego wniósł umotywowane zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...] z zachowaniem 14-dniowego terminu, oraz że zastrzeżenia Mazowieckiego Kuratora Oświaty zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r. są należycie umotywowane w rozumieniu powołanego przepisu;

2) rażące naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i co za tym idzie nadanie przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty pisma z dnia 13 grudnia 2007 r. zawierającego zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...], w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest różnoznaczne z zachowaniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty;

3) rażące naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do wszystkich zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu dotyczącego charakteru terminu, o jakim mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Powołując się na powyższe zarzuty Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego bezsprzecznie zostało wykazane, że pismo Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 13 grudnia 2007 r. zawierające zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...] wpłynęło do Urzędu Gminy [...] dopiero w dniu 28 grudnia 2007 r., a więc po 10 dniach od upływu terminu na zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń. Wobec tego Wójt Gminy [...] był w pełni uprawniony do powierzenia K. G. w dniu 19 grudnia 2007 r. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [...].

Fundamentalną kwestią jest fakt, że art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest przepisem prawa materialnego i nie znajduje tu zastosowania 57 k.p.a. Błędnie zatem Sąd I instancji uznał, że postępowanie organu nadzoru pedagogicznego było prawidłowe i tym samym niezasadnie oddalił skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. Pogląd ten w pełni koresponduje z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. I OSK 590/07 (LEX nr 384679), w którym uznano, że termin ustanowiony w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest terminem materialnym, który nie może być przedłużony przez przyjęcie innego sposobu jego obliczania od ustalonego w przepisach prawa. W razie niezajęcia stanowiska w ustawowym terminie, wygasa dopuszczalność ingerencji nadzorczej. Również w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. I OSK 187/06 (ONSAiWSA 2007/4/98) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po upływie 14-dniowego terminu na skorzystanie ze środka nadzoru w postaci "zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia" wobec kandydata na stanowisko dyrektora szkoły zgłoszenie takich zastrzeżeń nie jest skuteczne i nie wywołuje skutków prawnych. Tym samym powołanie K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...] nastąpiło zgodnie z prawem.

W ocenie pełnomocnika skarżącej Gminy, niezasadnie przyjęto, iż zastrzeżenia zgłoszone przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...], zostały należycie umotywowane. Zastrzeżenie "umotywowane" w rozumieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty powinno odnosić się do przedstawionej organowi nadzoru pedagogicznego kandydatury, a nie do trybu, w jakim nastąpi powierzenie stanowiska dyrektora. Brak w piśmie zawierającym zastrzeżenia elementu ich umotywowania stanowi wadę, powodującą bezskuteczność wniesionych zastrzeżeń. Stanowisko takie wyartykułował wprost Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/04 (LEX nr 179134). Błędne jest twierdzenie Sądu I instancji, iż zastrzeżenie Mazowieckiego Kuratora Oświaty dotyczy osoby kandydatki na dyrektora o tyle, że ta kandydatura nie mogła być wyłoniona ze względu na to, iż w drodze poprzedniego konkursu wyłoniony już został inny kandydat, do którego organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżenia. Mazowiecki Kurator Oświaty w swoim piśmie nie zgłosił zastrzeżeń co do osoby K. G., jako kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [...].

Dodatkowo pełnomocnik skarżącej Gminy podniósł, że w uzasadnieniu wyroku Sąd w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących przede wszystkim charakteru terminu, o jakim mowa w art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Sąd nie określił, czy w jego ocenie - co ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie - termin ten ma charakter terminu prawa materialnego, czy jest to termin, o jakim mowa w art. 57 kpa. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepis art. 141 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2Ppsa , zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej., które zostały wyznaczone przez podstawy na jakich skarga kasacyjna została oparta.

W niniejszej sprawie podstawy skargi kasacyjnej są uzasadnione, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem naruszył art. 141 § 4 Ppsa, art. 57 § 5 pkt. 2 Kpa w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. systemie oświaty ( Dz. U. z 2004r., Nr. 256, poz. 2572 ze zm. ).

Podstawowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem poddanego kontroli Sądu I instancji rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2008r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, ma zagadnienie dotyczące charakteru terminu określonego w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Przepis art. 36a ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1991 r. o systemie oświaty stanowi, że powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. Wskazany przepis nie określa wprost charakteru ustanowionego w nim terminu, wynika on jednak z istoty zawartej w nim regulacji prawnej. Przyznane organowi nadzoru pedagogicznego powołanym przepisem uprawnienie do zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia ma charakter "klasycznego" środka nadzorczego, jest elementem funkcji nadzorczych. W demokratycznym państwie prawnym, którego ustrojową podstawę stanowi zdecentralizowana samorządowa administracja publiczna i w którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, brak podstaw do rozszerzającej interpretacji uprawnień nadzorczych, niezależnie od tego jakich zadań dotyczą. Nadzór, w tym także nadzór pedagogiczny, jest nadzorem "prawnym". Oznacza to, że nie można domniemywać ani rozszerzać uprawnień nadzorczych poza granice wyznaczone przez prawo. Tym samym nie można stosować środków nadzoru w formie , terminie i trybie innym niż określone ustawowo. Skoro zatem ustawa wyznacza organowi sprawującemu taki nadzór termin 14 .dniowy na skorzystanie ze środka nadzoru w postaci "zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia" to po upływie tego terminu zgłoszenie takich zastrzeżeń nie jest skuteczne, nie rodzi skutków prawnych. Innymi słowy, po upływie ustawowego terminu 14.dni, organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie może skutecznie zgłosić "umotywowanych zastrzeżeń" .Zastrzeżenia takie, wniesione po terminie, nie wiążą organu prowadzącego. ( por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2006r. I OSK 187/06 ONSA/WSA 2007/4/98 ).

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2008r. I OSK 288/08 Lex Nr. 490109.

Zagadnieniem związanym z charakterem terminu wynikającego z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty zajmował się też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2007r. I OSK 590/07 Lex Nr. 384679, w którym stwierdzono, że termin ustanowiony w art. 36a ust. 2 powołanej ustawy o systemie oświaty w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym jest terminem materialnym, który nie może być przedłużony przez przyjęcie innego sposobu jego obliczania od ustalonego w przepisach prawa. W art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty został expressis verbis ustanowiony termin 14 dni od dnia przedstawienia kandydata. Termin ten zaczyna biec od doręczenia organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny kandydatury na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki. W ustawowym terminie organ sprawujący nadzór pedagogiczny obowiązany jest zebrać informacje i zająć stanowisko w sprawie. W razie niezajęcia stanowiska w ustawowym terminie, wygasa dopuszczalność ingerencji nadzorczej.

Regulacja zawarta w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest zbliżona do wynikającej z art. 69 ust. 2 ustawy z dnia [...] maja 1982r. Prawo o adwokaturze( Dz. U z 2002r. Nr.123, poz. 1058 ze zm. ). Stosownie do art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008r. II GPS 4/08 stwierdzono, że termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia [...] maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na materialny charakter terminu określonego w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że do ustalania biegu tego terminu nie znajduje zastosowania art. 57 § 5 pkt. 2 Kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Określony w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty 14 dniowy termin do zgłoszenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny umotywowanych zastrzeżeń co do kandydata na stanowisko dyrektora szkoły jest terminem do doręczenia zastrzeżeń organowi prowadzącemu szkolę .

Brak doręczenia umotywowanych zastrzeżeń w ustawowym terminie wywołuje skutek prawny w postaci powierzenia przez organ prowadzący szkołę stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu.

W rozpoznawanej sprawie z uwagi na to, iż kandydatura dyrektora szkoły została przedstawiona organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny przez Wójta Gminy [...] w dniu 4 grudnia 2007r. , a zastrzeżenia organ złożył dopiero w dniu 28 grudnia 2007r. należało przyjąć, że powierzenie K. G. stanowiska dyrektora szkoły w [...], wbrew poglądowi wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, nie naruszało art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, albowiem w ustawowym terminie organ sprawujący nadzór pedagogiczny skutecznie nie złożył umotywowanych zastrzeżeń o jakich mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

W świetle powyższego tj. wobec braku zastrzeżeń organu nadzoru pedagogicznego, rozważania związane z ich oceną ( prawidłowo umotywowane, czy też nie ) stają się bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 Ppsa orzekł jak w sentencji.