Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1421/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], nakładającą na firmę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 5000 zł (słownie pięć tysięcy złotych), za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. organ I instancji, działając na podstawie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.) oraz na podstawie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z dnia 1 lutego 2002 r.), dalej jako "Rozporządzenie" wymierzył [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 46 ww. ustawy.

Powyższe naruszenie przepisów prawa żywnościowego, stwierdzone zostało w wyniku przeprowadzonej w dniu 27 października 2011 r. w siedzibie skarżącej spółki kontroli sanitarnej, o czym świadczy protokół z tej kontroli, znak: [...].

Naruszenie przepisów prawa żywnościowego polegało na tym, iż spoty reklamowe produktu pn. [...] który stanowi suplement diety, emitowane na antenie programu I i II Polskiego Radia zawierały niezgodne z prawem żywnościowym treści: "(...) składniki [...] (...) zapewniają prawidłowy poziom dobrego cholesterolu "zwiększa przepływ krwi w naczyniach (...)" oraz "wreszcie serce dobrze pracuje(...)".

Stwierdzono również, że to ostatnie sformułowanie (wreszcie serce dobrze pracuje) wykracza poza definicję suplementu diety, a także przypisuje środkowi spożywczemu właściwości lecznicze, a zatem narusza ono przepisy art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, stanowiącego, iż oznakowanie, prezentacja i reklama środka spożywczego nie może przypisywać temu środkowi właściwości zapobiegania chorobom, ich leczenia, ani odwoływać się do takich właściwości. Natomiast treść "Podobno dieta śródziemnomorska jest dobra dła serca. Ale ja wolą polską kuchnię. Wobec tego powinien Pan przyjmować [...]" sugeruje, że spożycie produktu może stanowić zamiennik zróżnicowanej diety.

W protokole kontroli sanitarnej udokumentowano ponadto, że skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów naukowych, potwierdzających zamieszczone oświadczenia. Skarżąca nie uzyskała również stosownego zezwolenia Komisji Europejskiej, wydawanego w drodze indywidualnej decyzji w oparciu o opinię Komitetu Naukowego Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa żywności zwanego dalej "EFSA".

W związku z powyższym przedstawiciel firmy oświadczył, iż zakwestionowane sformułowania nie będą emitowane w radiowych spotach reklamowych od 29 października 2011 r.

Od wyżej wskazanej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ wydał zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu której wskazał, że w rozpoznawanej sprawie udowodnione zostało, iż skarżąca spółka naruszyła przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości (...) oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami Rozporządzenia.

Przepis art. 46 ust. 2 stwierdza z kolei, iż przepis art. 46 ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich (...) sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane.

W związku z powyższym, organ II instancji stwierdził, że działania skarżącej spółki wypełniło przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ odwoławczy wskazał również, że w świetle art. 17 w zw. z art. 16 Rozporządzenia całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie ponosi podmiot działający na rynku spożywczym. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie takim podmiotem jest firma [...].

Główny Inspektor Sanitarny podał, że naruszenie stanowiące podstawę do wydania decyzji zostało stwierdzone protokołem z kontroli sanitarnej z 27 października 2011 r. znak: [...], do treści którego strona skarżąca nie wniosła żadnych zastrzeżeń. W protokole tym wskazano, że w reklamie środka spożywczego o nazwie "[...]" użyte zostały oświadczenia czysto medyczne, tj: "składniki [...] (...) zapewniają prawidłowy poziom złego cholesterolu", ,,(...)zwiększa przepływ krwi w naczyniach (...)" oraz "(...) wreszcie serce dobrze pracuje (...).

Zdaniem organu II instancji sformułowania użyte w powyższym przekazie informują potencjalnego konsumenta, że spożywanie preparatu pn. "[...]" przyczyni się do zwieszania przepustowości naczyń krwionośnych, poprawiając tym samym funkcjonowanie serca. Wątpliwości budzą także sformowania "[...] zażywam codziennie. Jest dobrze. Krążenie mam bez zarzutu. Poziom »złego« cholesterolu i ciśnienie w normie. Jak to się dzieje, że składniki [...] tak dobrze działają?".

Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe informacje - zawarte w reklamie przedmiotowego środka spożywczego - z pewnością nie dotyczą efektu fizjologicznego charakterystycznego właśnie dla środka spożywczego, tylko wyraźnie wskazują na efekt leczniczy, charakterystyczny dla produktu leczniczego.

Powołując się na dokument Rady Europy z dnia 7 lutego 2008 r. "[...], a model to [...] ([...][...] supplements and medicinal products") Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że odbudowywanie prawidłowych funkcji fizjologicznych jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, że przemiotowy produkt reklamowany był na antenie polskiego radia jako posiadający właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom u ludzi, a więc poprzez swoją prezentację spełniał definicję produktu leczniczego zawartą w art. 1 pkt 2 zd. 1 dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych.

Dalej organ II instancji podał, że zgodnie ze wskazanym wyżej dokumentem Rady Europy, stan homeostazy występujący u człowieka charakteryzuje się pozostawaniem wszystkich parametrów życiowych w normach, określonych dla osoby zdrowej. Właśnie w takim stanie ustawodawca przewiduje - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy - użycie suplementu diety, który jest uzupełnieniem normalnej diety, będącym skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny (...).

Natomiast w omawianej prezentacji i reklamie produktu strona skarżąca odwołuje się do stanów organizmu, w których występuje brak homeostazy, a więc takich stanów, którym można przyporządkować jednostkę chorobowa. Nieprawidłowym jest stosowanie suplementów diety (które należy stosować u osób zdrowych), gdy celem, który konsument pragnie osiągnąć nabywając dany środek spożywczy, jest przywrócenie prawidłowych funkcji organizmu.

W świetle powyższych rozważań Główny Inspektor Sanitarny uznał, że oznakowanie przedmiotowego produktu, w tym jego prezentacja i reklama, narusza art. 46 ustawy, gdyż wskazuje na właściwości przywrócenia stanu homeostazy, a więc właściwości lecznicze, niewłaściwe dla środków spożywczych, czym jednocześnie wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości tych produktów.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji wyjaśnił w sposób kompleksowy stan faktyczny oraz przeprowadził postępowania dowodowe zgodnie z zapisami art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ I instancji wskazał - jako dowody na których się oparł - protokół z kontroli sanitarnej, a także ustalenia faktyczne, dokonane w trakcie postępowania przed organem I instancji wraz ze wskazaniem faktów, które zostały uznane za udowodnione.

Ponadto Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, iż organ I instancji poprzez wyjaśnienie w sposób całościowy i niebudzący wątpliwości stanu faktycznego dokonał prawidłowej subsumpcji przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy do stwierdzonego naruszenia i wymierzył miarodajną do zawinienia karę pieniężną.

Organ II instancji zaznaczył również, że organ I instancji w swojej decyzji odniósł się do opinii EFSA, stwierdzając, iż "Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyznaje że istnieje opinia wydana przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), potwierdzająca związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy spożywaniem co najmniej 250 mg/dzień kwasów tłuszczowych EPA i DHA, a utrzymaniem prawidłowych czynności serca. Dlatego PWIS w [...] przyjmuje w/w dowód za istotny w sprawie".

Ponadto organ I instancji po przeprowadzonej analizie przedłożonych przez skarżącą spółkę artykułów naukowych słusznie stwierdził, że brak było podstaw do uznania ich jako istotne dowody w przedmiotowej sprawie. Strona skarżąca podkreśliła w złożonym piśmie wyjaśniającym, że oświadczenia zdrowotne mogą być stosowane na odpowiedzialność przedsiębiorcy, jednakże organ I instancji zwrócił uwagę, że warunkiem ich zamieszczania w oznakowaniu produktów, w tym prezentacji i reklamie, jest przedstawienie dowodów naukowych opartych na ogólnie przyjętych danych naukowych. Powyższy obowiązek skarżąca spółka dopełniła w niewielkim stopniu, ponieważ w piśmie wyjaśniającym zawarła wprawdzie informacje pochodzącą z opinii EFSA, potwierdzającą, że porcja 30,5 mg kwasów tłuszczowych omega-3, zawartych w preparacie pn. "[...]" korzystnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie serca, jednak nie załączyła w/w dowodu naukowego przetłumaczonego na język polski.

Główny Inspektor Sanitarny podał, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Natomiast z art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.), wynika, że język polski jest językiem urzędowym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i wszelkie oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom administracji publicznej powinny być w języku polskim.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia 1924/2006 polegający na nieuwzględnieniu przez organ I instancji opinii EFSA jest niezasadny.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że pozostałe przedstawione w trakcie postępowania przez stronę skarżącą opinie przypisywały środkom spożywczym właściwości lecznicze. Suplement diety nie posiada właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt. Suplement diety jest jedynie środkiem spożywczym uzupełniającym normalną dietę będący skonkretyzowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny Jeżeli produktowi spożywczemu przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób to nie jest on suplementem diety lecz produktem leczniczym.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego "naruszenia art. 16 rozporządzenia 178/2002 poprzez przyjęcie, że zakwestionowane treści wprowadzają konsumenta w błąd przy zupełnym braku odzwierciedlenia tego aspektu w decyzji" Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, iż sformułowanie "nie może" użyte w ww. przepisie oraz w art. 46 ust. 1 pkt 1 oznacza chociażby potencjalne wprowadzenie konsumenta w błąd, a nie jak twierdzi Skarżący "rzeczywiste".

Główny Inspektor Sanitary wskazał, że przepis art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi samodzielną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej, a odpowiedzialność ponoszona na podstawie wskazanego przepisu nie jest oparta na zasadzie winy lecz wypływa z samego faktu naruszenia przepisów.

Maksymalna kara wymierzona na podstawie powołanego wyżej przepisu może osiągnąć wysokość do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stosownie do treści komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r. (M. P. z 2011 r. Nr 11, poz. 120), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 3224,98 zł (słownie trzy tysiące, dwieście dwadzieścia cztery złote, dziewięćdziesiąt osiem groszy).

Powyższe oznacza, że maksymalna kara może osiągnąć wysokość 96 749,40 zł (słownie dziewięćdziesiąt sześć tysięcy siedemset czterdzieści dziewięć złotych czterdzieści groszy).

W rozpoznawanej sprawie wymierzono karę w wysokości 5000 zł co stanowi jedynie 5,17 % maksymalnego ustawowego zagrożenia.

W ocenie organu II instancji wymierzona kara czyni również zadość zapisom art. 104 ust. 2 ustawy, gdyż organ I instancji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej rozważył oraz uwzględnił kryteria wynikające z tego przepisu. W szczególności organ uwzględnił stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia wymagań prawnych, zakres działalności polegającej na sprzedaży od 2007 r. suplementów diety oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i medycznego, wyjaśnienia złożone w toku postępowania oraz podjęcie przez skarżącą spółkę działań naprawczych.

Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez niewłaściwe zastosowanie do danego stanu faktycznego tj. jego bezpodstawne zastosowanie w okolicznościach nieuzasadniających twierdzenia o zaistnieniu naruszenia w postaci wprowadzenia konsumenta w błąd,

2) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 103 w zw. z art. 104 ust.2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez niewłaściwe zastosowanie do danego stanu faktycznego tj. jego bezpodstawne zastosowanie w okolicznościach nieuzasadniających twierdzenia o zaistnieniu naruszenia art. 46 w/w ustawy,

3) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywność, poprzez niewłaściwe zastosowanie do danego stanu faktycznego tj. jego bezpodstawne zastosowanie w okolicznościach nieuzasadniających twierdzenia o zaistnieniu naruszenia w postaci wprowadzenia konsumenta w błąd,

4) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności poprzez zakwestionowanie zgodności z prawem UE oświadczeń zawartych w reklamie suplementu diety, podczas gdy w/w oświadczenia wypełniały wszelkie przesłanki legalności zawarte w nadmienionym przepisie,

5) przepisów proceduralnych, przez naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:

zasady praworządności i prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) poprzez brak podjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ,

sformułowanego w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- zasady wyrażonej w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) poprzez brak umotywowania decyzji, uzasadnienia wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organy Inspekcji Sanitarnej kierowały się przy załatwianiu sprawy wydanymi decyzjami,

- określonych w art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego podstawowych reguł postępowania dowodowego poprzez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego oraz naruszenie dyrektywy nakazującej dopuszczenie jako dowodów wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem,

- określonych w art. 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego podstawowych reguł postępowania dowodowego,

oraz zasady swobodnej oceny dowodów poprzez wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego oraz nie wzięcie pod uwagę jego całokształtu określonego w art. 107 § 1 obowiązku organu administracji właściwego i dokładnego wskazania podstawy prawnej decyzji administracyjnej, poprzez lakoniczne i nie wyczerpujące jej wskazanie,

- określonego w art. 107 § 3 obowiązku organu administracji sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z wyczerpującym i dokładnym przytoczeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nakładającą na skarżącą firmę karę pieniężną z powodu nieprawidłowej reklamy radiowej suplementu diety pn. [...] z uwagi na przypisywanie produktowi spożywczemu, będącemu suplementem diety właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia.

Podstawę materialno- prawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), zgodnie z którym - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych , w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49 (...), podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający.

Wymagania w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji określone w art. 46 ww. ustawy stanowią, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego oraz przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem kwestia, czy istotnie reklama radiowa suplementu diety pn. Nutricardin rozpowszechniana przez skarżącą spółkę na antenie programu I i III Polskiego Radia w terminie 17 - 30.10.2011r przypisuje środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwołuje się do takich właściwości.

Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca spółka przedmiotową reklamą naruszyła art. 46 ust 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z dnia 1 lutego 2002 r.).

W reklamie tej użyto bowiem sformułowań o treści: "(...) składniki [...] (...) zapewniają prawidłowy poziom dobrego cholesterolu "zwiększa przepływ krwi w naczyniach (...)" oraz "wreszcie serce dobrze pracuje (...)".

Sformułowania użyte w powyższym przekazie informują potencjalnego konsumenta, że spożywanie preparatu pn. "[...]" przyczyni się do zwiększania przepustowości naczyń krwionośnych, poprawiając tym samym funkcjonowanie serca. Także zawarte w reklamie sformułowania "[...] zażywam codziennie. Jest dobrze. Krążenie mam bez zarzutu. Poziom »złego« cholesterolu i ciśnienie w normie. Jak to się dzieje, że składniki [...] tak dobrze działają?" sugerują, że przyjmowanie reklamowanego preparatu normuje poziom "złego" cholesterolu oraz ciśnienie krwi zapewniając w ten sposób zdrowie i dobrą kondycję serca.

W reklamie środka spożywczego o nazwie "[...]" użyte zostały oświadczenia czysto medyczne informujące, że stosowanie suplementu diety przywróci prawidłowe funkcje fizjologiczne organizmu.

Bezspornym jest, iż reklamowany produkt pn. "[...]" jest suplementem diety i jako środek spożywczy zgodnie z art. 3 ust 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.) ma na celu uzupełnienie normalnej diety zdrowego człowieka poprzez podanie skoncentrowanych źródeł witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny.

Traktowanie przedmiotowego suplementu diety jako środka na zaburzenia homeostazy organizmu wskazuje na efekt leczniczy, charakterystyczny dla produktu leczniczego.

Produktem leczniczym w świetle art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2001 r, nr 126 poz. 1381 ze zm.) jest substancja lub mieszanina substancji przedstawiona jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne.

W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, iż przedmiotowy produkt reklamowany był na antenie polskiego radia jako posiadający właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom u ludzi, a więc poprzez swoją prezentację spełniał definicję produktu leczniczego.

Z brzmienia art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, iż sformułowanie oznakowanie środka spożywczego "nie może" użyte w ww. przepisie oznacza chociażby potencjalne wprowadzenie konsumenta w błąd.

Dla zastosowania wyżej wskazanego przepisu nie jest zatem konieczne wykazanie, że oznakowanie środka spożywczego rzeczywiście wprowadziło konsumenta w błąd. Przedstawiona przez skarżącą spółkę reklama środka spożywczego mogła wprowadzić konsumenta w błąd, iż reklamowany produkt posiada właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom u ludzi.

Tym samym za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a w konsekwencji zarzut naruszenia art. 103 w zw. z art. 104 ust.2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Ustalając wysokość kary pieniężnej organ wskazał, że zastosował miarkowanie kary oraz uzasadnił jej wysokość.

Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywność.

Główny Inspektor Sanitarny wykazał bowiem, że reklama przedmiotowego środka spożywczego mogła wprowadzić konsumenta w błąd.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L z dnia 30 grudnia 2006 r.).

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki zakwestionowana reklama radiowa przypisywała środkowi spożywczemu właściwości lecznicze mogące wprowadzić konsumenta w błąd, a nie zawierała oświadczeń zdrowotnych przykładowo wymienionych w załączniku do wskazanego Rozporządzenia.

Niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyczerpująco uzasadnił decyzję administracyjną.

Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).