Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 792/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
article: par. 15 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: par. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 74 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Jarosław Szaro /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. spraw ze skarg J.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r.: - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok, - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW za rok 2017, - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2017 1) oddala skargi, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie radcy prawnemu P.K. – Kancelaria Radcy Prawnego w [...] w kwocie 516,60 (pięćset szesnaście i 60/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 96,60 (dziewięćdziesiąt sześć i 60/100) złotych, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 792/18

UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] lipca 2018r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w [...], po rozpatrzeniu odwołań J. M., utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w sprawach przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej płatność ONW) oraz płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2017 rok

Jak wynika z akt spraw, w dniu 2 maja 2017 roku do organu I instancji wpłynął wniosek J. M. (dalej Beneficjent lub Skarżący), w którym ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 (w tym: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej - redystrybucyjnej), jak również płatności ONW. We wnioskach Beneficjent zadeklarował do przyznania w/w płatności działki rolne o łącznej powierzchni 8,15 ha. Beneficjent zwrócił się również o przyznanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na rok 2017, w którym zadeklarował w trzecim roku 5 – letniego zobowiązania realizację pakietu 5 – Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 i w jego ramach realizację wariantu 5.5. – Półnaturalne łąki świeże.

W dniach od 16 do 23 października 2017 r. w gospodarstwie Beneficjenta odbyła się kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie działek rolnych.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do przyznania zadeklarowanych we wniosku płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2017 rok o powierzchnię 0,50 ha. W związku z powyższym łączna powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania wnioskowanych płatności wyniosła 7,65 ha. Na obszarze całej kontrolowanej działki E1 stwierdzono roślinność jednoroczną niekoszoną, stwierdzono brak przeprowadzenia jakiegokolwiek zabiegu agrotechnicznego, mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, który w danym roku powinien być wykonany w terminie do 31 lipca. Kontrola przeprowadzona w dniu 16 października 2017 roku stwierdziła zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

Kopia raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni została przekazana Beneficjentowi w dniu 24 stycznia 2018r. wraz z pouczeniem o możliwości i terminie zgłoszenia uwag do ustaleń kontrolnych. W dniu 23 października 2017r., tj. w ostatnim dniu kontroli T. S. (pełnomocnik strony) oświadczył, że z powodu terenu podmokłego nie było możliwości wykoszenia roślinności do dnia kontroli na działce rolnej E1. Ponadto w dniu 8 i 23 lutego 2018r. Beneficjent złożył wyjaśnienia po terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu z czynności kontrolnych, które zostały rozpatrzone w ramach wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2018r.

Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2018 roku organ I instancji przyznał Beneficjantowi odpowiednio:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 3.3357,78zł, płatność za zazielenienie w wysokości 2.369,74 zł oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 756,76 zł,

- płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 1302,23zł,

- płatność rolno – środowiskowo – klimatyczną w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 2252,64zł.

Beneficjent złożył odwołania od powyższych decyzji, w których podniósł, że nie był w stanie złożyć zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych w wymaganym 14 - dniowym terminie z powodu poważnych problemów zdrowotnych. Ponadto Beneficjent wskazał, że działka rolna E1 znajduje się na terenie podmokłym i dlatego w roku 2017 nie mogła zostać wykoszona w terminie. Inspektorzy terenowi, realizujący kontrolę na miejscu nie zwrócili uwagi na ten fakt i zarzucili w raporcie z czynności kontrolnych nie wykonywanie zabiegu agrotechnicznego, choć działka ta znajduje się na obszarze Natura 2000. Strona wskazała na pojawiającą się w związku z tym wątpliwość, czy możliwe jest prowadzenie na tym obszarze jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych poza koszeniem.

Organ II instancji w opisanych na wstępie decyzjach z dnia [...] lipca 2018r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcia w mocy.

Organ II instancji wskazał, że powierzchnia zadeklarowana przez Beneficjenta we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW wynosiła 8,15 ha. Podczas kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników pokontrolnych z przeprowadzonych oględzin terenowych, tj. po wykluczeniu działki rolnej niekwalifikującej się do przyznania płatności w gospodarstwie Beneficjenta ustalono, iż kwalifikująca się powierzchnia do przyznania ww. płatności na 2017 rok wyniosła 7,65 ha. Odnośnie do płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem w ramach tej płatności o powierzchni 2,60 ha.

Organ II instancji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, iż w przypadku wyżej wskazanej powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i nie budzi żadnych wątpliwości. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania ww. płatności została wyznaczona prawidłowo. Podstawą rozpatrzenia niniejszej sprawy był raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w okresie od 16 do 23 października 2017 roku, poparty zgromadzoną dokumentacją fotograficzną dziełek deklarowanych do płatności wraz ze szkicami poglądowymi przedstawiającymi miejsce i kierunek wykonywania zdjęć. W wyniku przedmiotowej kontroli na miejscu stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku ww. kontroli. W raporcie z kontroli ujawniono błędy dla działki rolnej: A1, B1oraz C1, które są błędami informacyjnymi i nie mają wpływu na przyznanie płatności. Jednakże działka rolna E1 została obarczona m in. błędem DR 18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, co spowodował wykluczenie tej działki z płatności na rok 2017.

Organ II instancji wskazał, że przy określaniu obszaru kwalifikującego się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego istotne znaczenie ma art. 8 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j Dz. U. 2017. poz.278 z późn zm.). Odnośnie do płatności ONW o określaniu obszaru kwalifikującego się do płatności decyduje § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r., poz. 364 ze zm., dalej rozporządzenie ONW). W przypadku płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej, przyznawanie płatności do kwalifikowanego obszaru reguluje § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r., poz. 415 ze zm.).

Organ II instancji wskazał, że materiał zgromadzony w sprawie jest spójny, tzn. stan działek ukazany na fotografiach (uwzględniając miejsca z których wykonano zdjęcia, zaznaczone na załącznikach graficznych) koreluje z obrazem uwidocznionym na ortofotomapie. Ponadto weryfikacja działek podczas weryfikacji terenowej w gospodarstwie Beneficjenta przeprowadzona została w oparciu o jego wskazania w materiale graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności, zaś czynności kontrolne na działkach rolnych przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych przez upoważnionych inspektorów terenowych. Pomiary wykonane w trakcie kontroli przy pomocy odbiornika GPS zostały w postaci danych wektorowych zaimportowane do systemu LPIS będącego częścią systemu informatycznego IACSPlus. Widoczne ortofotomapy działek ewidencyjnych z naniesionymi danymi odbiornika GPS, potwierdzają, iż pomiary zostały wykonane w sposób prawidłowy i rzetelny, brak jest obszarów na działkach nieobjętych pomiarem.

Mając na względzie powyższe organ II instancji stwierdził, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (8,15 ha), a powierzchnią zatwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej (7,65 ha) wynosi zatem 0,50 ha, co stanowi 6,54 % powierzchni zatwierdzonej.

Zatem mając na względzie treść art. 19 a ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 z późn. zm.), zastosowano zmniejszenie kary administracyjnej o powierzchnię 0,3750 ha. Po przeliczeniu przez stawkę pomocy daje to kwotę 173,08zł. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej i płatności ONW wyniosła 7,2750 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1887) i wynosi 461,55 zł. W odniesieniu do płatności ONW stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179,00zł.

W związku z powyższym należna kwota z tytułu jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3.357,78 zł natomiast płatności ONW – 1.302,23zł.

Odnośnie do płatności za zazielenienie organ II instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zakwalifikowanych do jednolitej płatności obszarowej – tj. 7.65 ha stanowi również podstawę przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz. U. poz. 1894) i wynosi 309,77 zł. Zatem wysokość płatności za zazielenienie w 2017 roku dla Beneficjenta wyniosła 2.369,74zł.

Odnośnie do płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ II instancji wskazał, że ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię stwierdzoną do jednolitej płatności obszarowej (7,65ha) pomniejszono o 3 ha zatem powierzchnia kwalifikowana do płatności dodatkowej wyniosła 4,65 ha. Zgodnie ze wskazanym powyżej art. 19a ust 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 zastosowano zmniejszenie kary administracyjnej o powierzchnię 0,3750 ha. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 4,2750 ha. Stawka jednolitej płatności dodatkowej do 1 ha uprawy w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1895) i wynosi 177,02 zł. Należna kwota płatności dodatkowej wyniosła więc 756,76 zł.

Odnośnie do płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej organ II instancji wskazał, że zastosowanie nieprawidłowości R_13 - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej - na działce E1 spowodowało zmniejszenie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej o 20% dla wariantu 5.5, zgodnie z § 33 ust. 6 rozporządzenia. Z tego powodu kwota płatności w wysokości 2.815,80zł dla powierzchni 2,60 ha, po zastosowaniu 20% sankcji za nieprawidłowość R_13 wyniosła w rezultacie 2.252,64zł.

Odnośnie do argumentów zawartych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji dokonał analizy wyjaśnień złożonych przez Beneficjenta w dniach 8 oraz 23 lutego 2018 r. jednakże nie zostały uwzględnione z powodu braku zasadności argumentów przywołanych w ww. pismach.

Ponadto, przeprowadzona kontrola na miejscu stwierdziła na działce ewidencyjnej nr 797/9 wysoką trawę i zakrzaczenia, które ewidentnie świadczą o braku koszenia. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje, że nie jest to obszar, na którym prowadzona jest działalność rolnicza, lecz jest to grunt zaniedbany poprzez brak koszenia i przeprowadzenia jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Strona nie przedstawiła stosownych dowodów, które mogłyby skutecznie zanegować określony przez organy Agencji stan faktyczny na działce ewidencyjnej nr 797/9 będącej przedmiotem sporu. Organ II instancji przywołując treść art. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U., poz. 351 ze zm.), wskazał, że Beneficjent deklarując działkę rolną E1 nr ewid. 797/9 do jednolitej płatności obszarowej miał obowiązek przeprowadzenia na niej przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, którym to zabiegiem również jest zabieg koszenia, jednakże odwołujący nie dopełnił tej czynności w wymaganym terminie. Wyjaśnienia strony, iż działka ta to obszar Natura 2000 nie zwalnia z obowiązku koszenia. Odnosząc się do argumentu dotyczącego zaistnienia na przedmiotowej działce złych warunków atmosferycznych organ II instancji wskazał, że Beneficjent nie zgłosił w Biurze Powiatowym Agencji w [...] faktu wystąpienia na działce 797/9 takich warunków na gruncie, które uniemożliwiałyby prowadzenie działalności rolniczej. W związku z nie dokonaniem przedmiotowych czynności określonych w art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 organ nie może powyższego faktu uznać za przypadek siły wyższej.

J. M. wniósł skargi na powyższe decyzje, w których podniósł argument dotyczący pogarszającego się stanu zdrowia i zdarzeń losowych, w wyniku których ograniczona była sprawność fizyczna Strony. Skarżący wskazał również, że na działkach występowała zmienna pogoda, w szczególności deszcz. Teren zadeklarowany do płatności jest podmokły, co uniemożliwiało użycie sprzętu mechanicznego. Skarżący nie mógł dotrzymać warunków przyznania płatności z powodu przewrócenia się ciągnika i złamania kosiarki.

W piśmie z dnia 20 grudnia 2018r. pełnomocnik Skarżącego w osobie radcy prawnego P. K. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu słusznego interesu Skarżącego, a także niedokładne wyjaśnienie stanu prawnego,

- art. 7a k.p.a. oraz art. 81a k.p.a., poprzez nieuwzględnienie treści wymienionych przepisów przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącego pomimo, że jego interes nie stał w sprzeczności z interesem innych osób,

- art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego zastosowania sankcji poprzez pomniejszenie przyznanej kwoty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2017 rok, poprzez wyliczenie jej z zastosowaniem sankcji oraz do powierzchni 7,65ha, zamiast do zawnioskowanej przez Skarżącego powierzchni – 8,15ha.

Mając na względzie powyższe pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z decyzjami organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym nieopłaconej pomocy prawnej z urzędy, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik Skarżącego zarzucił, że organy nie wzięły pod uwagę, że teren objęty płatnościami jest podmokły, przedmiotowa działka jest zarośniętym jeziorem, w związku z powyższym występują z tego powodu problemy z koszeniem. Organ powziął informacje, że działka jest terenem podmokłym jeszcze w czasie przeprowadzenia kontroli. Mimo to kontrola ograniczyła się do wykonania zdjęć z dystansu. Skarżący nie miał możliwości skoszenia działki w terminie z uwagi na warunki atmosferyczne. Strona podjęła starania o realizację obowiązków w terminie późniejszym. Doprowadziło to do uszkodzenia sprzętu a koszt naprawy w wysokości 5.000zł przekracza możliwości Skarżącego. Organ powinien był rozstrzygnąć pojawiające się w sprawie wątpliwości na korzyść strony mając na uwadze, że Skarżący jest osobą schorowaną a w roku zadeklarowanej płatności nie był w stanie samodzielnie zakwestionować niekorzystnych dla siebie działań organu I instancji. Organ nie uwzględnił słusznego interesu strony, a skupił się na samym fakcie nie skoszenia działki, pomijając pozostałe okoliczności sprawy. Skarżący skosił zgłoszoną działkę po terminie 31 lipca, lecz zrobił to z przyczyn niezależnych od siebie w związku ze specyfiką nieruchomości, połączoną z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o ich oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu, gdyż Sąd nie dopatrzył się uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.

Przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a organem była kwestia dotycząca prawidłowości ustaleń, na podstawie których organy doszły do wniosku, że powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania zadeklarowanych przez Skarżącego płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wnioskach.

W przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła 0,50ha. Z kolei płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do powierzchni zadeklarowanej - tj. 2,60 ha.

W sprawie nie było kwestionowane, że Skarżący spełnia warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1312 ze zm., dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich).

Wątpliwości wzbudziło natomiast spełnienie przez Skarżącego warunku, aby powierzchnia zadeklarowana do płatności stanowiła kwalifikowany obszar. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 definiuje natomiast "kwalifikujący się hektar" jako wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub – w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej.

W przypadku płatności ONW organ nie kwestionował spełnienia przez Skarżącego warunków przyznania płatności ONW określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r., poz. 364 ze zm., dalej rozporządzenie ONW).

Nie budziło również wątpliwości, że zadeklarowane przez Skarżącego działki są działkami rolnymi, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW.

Organy oby instancji zgodnie natomiast uznały, że maksymalny kwalifikowany obszar, znajdujący się na działkach rolnych zadeklarowanych do płatności ONW jest w rzeczywistości mniejszy od powierzchni zadeklarowanej we wniosku przez Beneficjenta. O dopuszczalności przyznania płatności jedynie w stosunku do kwalifikowanego obszaru stanowi § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie z tym przepisem, przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei punktem odniesienia przy przyznawaniu płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej również jest maksymalny kwalifikowany obszar działek rolnych. Zgodnie bowiem z § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno – środowiskowo – klimatycznego, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Mając na względzie powyżej wskazane przepisy organy były obowiązane zweryfikować, czy zadeklarowane do przyznania ww. płatności powierzchnie działek rolnych wykraczają poza maksymalny kwalifikowany obszar (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 oraz § 3 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia ONW, § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno – środowiskowo – klimatycznego).

Sąd uznał, że organy przeprowadziły postępowania wyjaśniające w wyczerpującym zakresie, który pozwolił na wykluczenie z przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej) oraz płatności ONW powierzchnię 0,50ha, znajdującą się na działce rolnej E1. Wykluczenie powierzchni 0,50 ha przyczyniło się również do zastosowania stawki sankcyjnej 20% przy obliczaniu płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej, zgodnie z § 33 ust. 6 rozporządzenia rolno – środowiskowo – klimatycznego.

Do dokonania powyższych ustaleń doprowadziły organy wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniach od 16 do 23 października 2017 roku, poparte wykonaną dokumentacją fotograficzną zadeklarowanych działek wraz ze szkicami poglądowymi przedstawiającymi miejsce i kierunek wykonanych zdjęć.

W raporcie z czynności kontrolnych (str. 3-2) wskazano, że na działce E1 o pow. 0,50 ha w dniu kontroli stwierdzono łąkę. Na obszarze całej kontrolowanej działki rolnej stwierdzono roślinność jednoroczną niekoszoną, stwierdzono brak przeprowadzenia jakiegokolwiek zabiegu agrotechnicznego, mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności. Zabieg agrotechniczny usunięcia roślinności powinien był być wykonany do dnia 31 lipca, zaś kontrola na ww. działce została wykonana w dniu 16 października 2017 roku. Znajdujący się w aktach administracyjnych raport z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją zdjęciową nie budzi wątpliwości Sądu co do prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy Agencji. Na zdjęciach dokumentujących stan działki rolnej E1 widać wysoką roślinność trawiastą. Nie ulega wątpliwości, że działka pozostawała niekoszona. Zatem ustalenia co do braku wykonywania na działce zabiegów agrotechnicznych są prawidłowe.

Organy zastosowały sposób weryfikacji złożonych wniosków, usankcjonowany przez prawodawcę unijnego. Jak stanowi bowiem art. 28 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31), kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych.

W niniejszej sprawie organ I instancji dokonał kontroli złożonych wniosków w ramach kontroli administracyjnej, która została uzupełniona o kontrolę na miejscu. Zgodnie z art. 74 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. EU L 2013.347.549), państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Przeprowadzona kontrola na miejscu spełnia wymogi wyznaczone przez ustawodawcę krajowego, wyznaczone w art. 36-37 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również w art. 46-47 ustawy dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 627). Jak już powyżej wskazano, ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych są zgodne z dokumentacją zdjęciową wykonana w trakcie tych czynności. Należało więc uznać, że organy dokonały wystarczających ustaleń faktycznych do dokonania zmniejszenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania zadeklarowanych płatności.

Dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania istotne znaczenie ma fakt odmiennego ukształtowania zasad prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania płatności, względem zasad ogólnych wynikających z k.p.a.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie w art. 27 ust. 2 tej ustawy przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2018r., I SA/Kr 9/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analogicznie zostało ukształtowane postępowanie w sprawie płatności przyznawanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący jedynie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W art. 3 ust. 3 tej ustawy ustawodawca nałożył na strony obowiązek przedstawiania dowodów oraz udzielania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem to na Skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodził skutki prawne. W niniejszej sprawie Skarżący powoływał się na niemożność skoszenia działki z powodu podmokłego terenu. Odnośnie do tej kwestii organ słusznie wskazywał, że Beneficjent nie wypełnił ciążących na nim obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 2014.181.48). Skarżący nie zgłosił na piśmie nadzwyczajnych okoliczności, czy też siły wyższej wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba była w stanie dokonać tej czynności. W związku z powyższym przedstawione przez Stronę jedynie gołosłowne twierdzenia nie mogły stanowić podstawy do zakwestionowania ustaleń faktycznych stwierdzonych w trakcie kontroli na miejscu.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz.U z 2019r., poz. 68 ze zm.).