Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1753/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zmieniono wyrok NSA, uchylono zaskarżony wyrok WSA, uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 734
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
article: art. 272 § 1, art. 280 § 1, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Anna Łuczaj(spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi G. W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2400/12 oddalającym skargę kasacyjną G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 173/12 w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. zmienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2400/12 w ten sposób, że: 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 173/12, 2. uchyla zaskarżone postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Opolu Lubelskim z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]. II. zasądza od Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie na rzecz G. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2400/12 Naczelny Sąd Administracyjny - po rozpoznaniu skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 173/12 – oddalił skargę kasacyjną (pkt 1); zasądził od G. W. na rzecz Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2).

Na podstawie art. 270 i art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) G. W., reprezentowany przez adw. B. B., wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I OSK 2400/12.

Skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem wyrokiem z dnia 27 maja 2014r., sygn. akt U 12/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji. Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012r. poz. 1205) w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013r. poz. 667, 675, 1623 i 1717) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W oparciu o powyższe przesłanki skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I OSK 2400/12; zmianę powyższego wyroku poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej w oparciu o art. 185 § 1 i art. 188 p.p.s.a. - uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012r.,sygn. akt III SA/Lu 173/12, jak również uchylenie postanowienia nr 7 Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012r. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Opolu Lubelskim z dnia [...] stycznia 2012r. oraz poprzedzającego go postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Opolu Lubelskim z dnia [...] stycznia 2012r. o odmowie wydania G. W. zaświadczenia, iż pełniąc służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Opolu Lubelskim w latach 1995-2010 pełnił ją w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawę rozstrzygnięcia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowił § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012r., poz. 1205). Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni w/w przepisu i uznał za prawidłowe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wedle którego zgodnie z treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. podwyższenie emerytury dotyczy tylko tych policjantów, wobec których zagrożenie było bezpośrednie.

Skarżący podkreślił, iż niekonstytucyjność § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w części w jakiej stanowi on o bezpośrednim zagrożeniu stanowiła zarzut podnoszony przez skarżącego zarówno w skardze z dnia 8 marca 2012r., jak i skardze kasacyjnej z dnia 20 sierpnia 2012r. W niniejszej sprawie Sądy obu instancji dokonując kontroli legalności działań administracji publicznej, przeprowadziły wykładnię przepisu w/w rozporządzenia, leżącego u podstaw rozstrzygnięć administracyjnych, a także jego subsumcji, a więc stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny zastosowały prawo materialne w postaci § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. Skarżący zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1734/07 stwierdził:"w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut niekonstytucyjności przepisu prawa materialnego, a Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu tego nie uwzględnił, późniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność tego przepisu z Konstytucją, uzasadnia wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zdaniem skarżącego za zasadnością niniejszej skargi przemawia również treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010r., sygn. akt II GPS 1/10 stanowiąca: "przepis art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie".

W ocenie skarżącego zaistniała zatem przesłanka określona w art. 272 § 1 p. p. s. a., co uzasadnia wniesienie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 10 października 2013r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.

Instytucja wznowienia postępowania unormowana w art. 272 § 1 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie – pod warunkiem spełnienia się pozostałych przesłanek - możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 czerwca 2010r., sygn. akt II GPS 1/10, stwierdził, że przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie (ONSAiWSA 2010/5/81). Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie prawnej pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że regulacja ta stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału. Możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 20 lutego 2002 r., sygn. akt K 39/00, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 4; 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 101).

Skarżący oparł żądanie wznowienia postępowania o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014r., sygn. akt U 12/13, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji. Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012r. poz. 1205) w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013r. poz. 667, 675, 1623 i 1717) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wobec zaistnienia przesłanki z art. 272 § 1 p.p.s.a., a zatem wobec dopuszczalności wznowienia postępowania i zasadności skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia określona we wskazanej wyżej normie, zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, należy stwierdzić, iż zarówno wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I OSK 2400/12 jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt III SA/Lu 173/12, oraz postanowienie nr [...] Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012r. i poprzedzające je postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Opolu Lubelskim z dnia [...] stycznia 2012r. zostały oparte o przepis § 4 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia.

Podkreślić też należy, iż zarzut niekonstytucyjności § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w części, w jakiej stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, został podniesiony przez skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2012r. i w skardze kasacyjnej od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I OSK 2400/12 podzielił wykładnię § 4 pkt 1 tego rozporządzenia dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, według której "podwyższenie emerytury dla policjantów, zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 3 oraz art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia dotyczy tylko tych policjantów, którzy rzeczywiście pełnili służbę w warunkach zagrożenia, tzn. wtedy, gdy zagrożenie było bezpośrednie".

Niekonstytucyjność podstawy prawnej, w oparciu o którą wydał wyrok Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd pierwszej instancji oraz w oparciu, o którą wydane zostały przez organy obu instancji postanowienia, jakie zapadły w sprawie, uzasadnia konieczność zmiany objętego skargą o wznowienie postępowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I OSK 2400/12 oraz uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt III SA/Lu 173/12 jak też postanowienia nr [...] Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012r. i poprzedzającego go postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Opolu Lubelskim z dnia [...] stycznia 2012r.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 193 p.p.s.a.