Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1631/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 2 pkt 23, art. 37a i art. 56
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 28 poz 143
law: Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 922
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S., E.S., K.S., P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1983/12 w sprawie ze skargi J.S., E.S., K.S., P.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1983/12 oddalił skargę J S., E. S., K. S. i P. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

Dowódca Garnizonu Białystok decyzją z dnia 20 czerwca 1968 r. nr [..] przydzielił J. S. lokal mieszkalny w Białymstoku przy ul. [..], jako osobną kwaterę stałą.

Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Białymstoku decyzją z dnia 16 października 2005 r. nr [..], stwierdził na podstawie zaświadczenia Wojskowego Biura Emerytalnego w Białymstoku, że ppłk w st. spocz. J. S. zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony.

W dniu 16 października 2005 r. J. S. zmarł. W ww. lokalu mieszkalnym pozostał jego syn J. S. z żoną E. S. oraz dziećmi K. S. i P. S..

J. S. w dniu 22 listopada 2005 r. wystąpił o przeniesienie na jego rzecz praw do ww. lokalu mieszkalnego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją z dnia 28 maja 2008 r. nr [..] orzekł o braku uprawnień J. S. do lokalu mieszkalnego, w świetle art. 23 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Na mocy tej decyzji organ odmówił wydania ww. osobie decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, w związku z niespełnieniem ustawowych przesłanek. Powyższa decyzja stała się ostateczna.

J. S. w dniu 29 września 2006 r. i 5 maja 2008 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym, w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o zakwaterowaniu (...)", w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r. nr [..] odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W ocenie organu, sytuacja braku możliwości nabycia lokalu we własnym zakresie przez wnioskodawcę nie jest wystarczająca, aby uznać ją za wyjątkową. Ponadto w garnizonie Białystok potrzeby mieszkaniowe żołnierzy pozostają nadal niezaspokojone, a ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy zawodowych.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 r. nr [..] stwierdził niedopuszczalność odwołania od powyższej decyzji, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 818/09 oddalił skargę J. S. na ww. postanowienie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją z dnia 7 maja 2010 r. nr [..]zobowiązał J. S., E. S., P. S. i K. S. do opróżnienia przedmiotowego lokalu, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu bez tytułu prawnego.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 25 sierpnia 2011 r. nr [..] uchylił decyzję z dnia 7 maja 2010 r. i wskazał, że organ I instancji nie wykonał należycie obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu sprawdzenia, czy strony spełniają przesłanki z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją z dnia 22 czerwca 2012 r. nr [..] działając na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...), zobowiązał J. S., E. S., K. S. P. S. do: 1) opróżnienia wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami i przekazania do dyspozycji Agencji lokalu mieszkalnego w Białymstoku przy ul. [..] 2) uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich w wysokości 559,90 zł miesięcznie; 3) zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, tj. 600,27 zł miesięcznie za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu. Organ określił też, że ogółem należności wymienione w pkt 2 i 3 stanowią miesięcznie kwotę: 1.160,17 zł, za zapłatę której odpowiadają solidarnie J. S., E. S., K. S. oraz P. S..

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 27 sierpnia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania J. S., E. S., K. S. i P. S., utrzymał w mocy decyzję z dnia 22 czerwca 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Organ wyjaśnił, że w dniu 1 lipca 2010 r. wszedł w życie przepis art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), powoływanej dalej jako "ustawa nowelizująca", uchylający przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu (...), w tym art. 37a w brzmieniu sprzed nowelizacji. Powołując się na treść art. 37a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), organ podał, że podstawową przesłanką do wydania decyzji o zobowiązaniu do opróżnienia lokalu jest jego zajmowanie bez tytułu prawnego. Jak natomiast wynika z akt sprawy odwołujący się nie posiadają do przedmiotowego lokalu tytułu prawnego. Tytuł ten wygasł bowiem wraz ze śmiercią J, S.. Z kolei wniosek J. S. o uregulowanie tytułu prawnego do tego lokalu nie został uwzględniony (decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. i z dnia 30 grudnia 2008 r.).

Organ podał również, że przepisem szczególnym do art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...), jest art. 45 ust. 3 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.). Zgodnie z tym przepisem przymusowego wykwaterowania (art. 45 ust. 1 i 2 ustawy) nie stosuje się do: kobiet w ciąży; małoletniego; niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałego; obłożnie chorego – osoby, które dysponują dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż 1 miesiąc przed wykonywaniem przymusowego wykwaterowania; emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej występuje wobec takich osób z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania. Zdaniem organu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje na możliwość zaliczenia odwołujących się do kręgu osób wymienionych w cytowanym przepisie. W tej sytuacji organ I instancji obowiązany był do zastosowania przepisu art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) i orzeczeniu o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. S., E. S., K. S., P. S. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...), poprzez błędne uznanie, iż strony obowiązane są do opróżnienia wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy na podstawie art. 56 tej ustawy (stan prawny na dzień 21 kwietnia 2000 r.), J. S. – spadkodawcy J. S., przysługiwało prawo do nabycia zajmowanej kwatery, a J. S. rozpoczął procedurę nabycia tego mieszkania, co stanowi o fakcie, iż zgodnie ze spadkobraniem J. S. dysponuje prawem do zajmowania przedmiotowego lokalu, a także jego wykup oraz art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób, który pozwoliłby na pełne zapoznanie się z przedmiotową sprawą i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że J. S. wystąpił w dniu 18 października 1999 r. o wykup ww. lokalu mieszkalnego. Dokumentacją potwierdzającą wszczęcie przez Wojskową Agencję Mieszkaniową procedury wykupu, w której posiadaniu jest skarżący, jest arkusz informacyjny sprzedawanego lokalu, datowany na dzień 21 kwietnia 2000 r. oraz bankowy dowód wpłaty z dnia 18 października 1999 r. Transakcja sprzedaży nie została jednak sfinalizowana, gdyż ppłk J. S. w dniu 16 października 2005 r. zmarł. Nie ulega wątpliwości, że sprawa wykupu lokalu powinna zostać zakończona jeszcze za życia J. S., bowiem Agencję, jako organ administracji, na mocy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wiązały terminy załatwienia sprawy. Skarżący podniósł, że jako następca prawny J. S., kontynuuje procedurę wykupu, którą podjął jego ojciec. Nadto wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu został złożony w listopadzie 2005 r. i wówczas rozpoczęła się procedura sprzedaży przedmiotowego lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając powyższą skargę wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący nie należą do kategorii osób wskazanych w przepisie art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...), a zatem zastosowanie znalazł przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 22 stycznia 2010 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 11 lutego 2010 r., do sprawy tej stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi, że skoro J. S. przed śmiercią ubiegał się o wykup przedmiotowego lokalu, to J. S., jako spadkobierca, ma prawo do ubiegania się o wykup lokalu. Uszło bowiem uwadze skarżących, że uprawnienie do wykupu przedmiotowego lokalu wygasło wraz ze śmiercią J. S.. Prawo do wykupu lokalu nie jest prawem, które podlega dziedziczeniu. Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki o charakterze cywilnym. Natomiast uprawnienie J. S. miało źródło w stosunku administracyjnym, wynikało bowiem ze stosunku służbowego.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. wnieśli J. S., E. S., K. S. i P. S., reprezentowani przez r.pr. M. R.-P., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) przez niewłaściwe zastosowanie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu (...), który został na skutek nowelizacji uchylony z dniem 1 lipca 2010 r., poprzez uznanie, że skarżący obowiązani są do opuszczenia przedmiotowego lokalu mieszkalnego, bowiem nie są uprawnieni do jego zamieszkiwania, podczas gdy spadkobiercy J. S. – J. S. przysługuje prawo do wykupu lokalu z uwagi na dziedziczenie tego prawa;

2) przez niewłaściwe zastosowanie art. 56 ustawy o zakwaterowaniu (...), który został zmieniony w dniu 7 lutego 2001 r. ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24), poprzez uznanie, że J. S. – spadkobiercy J. S., nie przysługiwało prawo do wykupu lokalu mieszkalnego, podczas gdy J. S. rozpoczął procedurę wykupu tego lokalu w czasie, gdy ww. przepis obowiązywał w pierwotnym brzmieniu, a postępowanie w sprawie wykupu lokalu było przewlekłe, czym narażono na szkodę J. S. oraz jego spadkobiercę;

3) przez niezastosowanie art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu pierwotnym, podczas gdy procedura wykupu lokalu mieszkalnego przez J. S. rozpoczęła się w dniu 18 października 1999 r., tj. w dacie obowiązywania tego przepisu, który przyznaje uprawnienie do kwatery członkom rodziny uprawnionym do wojskowej renty rodzinnej, a do której byli uprawnieni członkowie rodziny J. S. na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna przytacza w podstawie kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37a i art. 56 ustawy o zakwaterowaniu (...) przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu pierwotnym przez niezastosowanie.

Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, J.P. Tarno, WP LexisNexis, Warszawa 2006, s. 367).

Formułując zarzut naruszenia art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) skarga kasacyjna przyjmuje, że błędnie Sąd I instancji podzielił pogląd organów administracyjnych, że skarżący obowiązani są do opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. [..] w Białymstoku z powodu braku tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu. Skarżący kasacyjnie upatrują przy tym istnienie tytułu prawnego do zamieszkiwania w posiadanym prawie do wykupu lokalu mieszkalnego z uwagi na dziedziczenie tego prawa po osobie uprawnionej. Skarga kasacyjna zatem zarzuca błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w art. 37a o zakwaterowaniu (...).

Zgodnie z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust.1). W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). Przepis ten został uchylony z dniem 1 lipca 2010 r. ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 22 stycznia 2010 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 11 lutego 2010 r., a zatem prawidłowo zastosowane zostały przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

W niniejszej sprawie prawidłowe są ustalenia, że skarżący zajmują lokal przy ul. [..] w Białymstoku bez tytułu prawnego. Tytuł ten na mocy decyzji Dowódcy Garnizonu Białystok o przydziale osobnej kwatery stałej z dnia 20 czerwca 1968 r. posiadał J. S. - ojciec J. S.. Na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Białymstoku z dnia 16 października 2005 r. nr [..]. ppłk w st. spocz. J. S. zachował uprawnienie do osobnej kwatery stałej. J. S. zmarł 16 października 2005 r. i z tą datą wygasło przysługujące mu uprawnienie do zajmowania przedmiotowej kwatery stałej. Brak uprawnień J. S. do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym potwierdziły ostateczne decyzje: z dnia 28 maja 2008 r. nr [..](wydana na podstawie art. 23 ust. 1 a i 1 b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw; Dz. U Nr 116, poz. 1203 ze zm.) oraz z dnia 30 grudnia 2008 r. nr [..](wydana podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.).

Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji o niezasadności zarzutu, że skoro J. S. przed śmiercią ubiegał się o wykup przedmiotowego lokalu, to J. S., jako spadkobierca, ma prawo do ubiegania się o wykup lokalu. Uregulowania przewidziane w ustawie wskazują, że stosunek prawny łączący osobę uprawnioną do kwatery stałej oraz Wojskową Agencję Mieszkaniową, z którego wynika prawo do korzystania z mieszkania, nie ma charakteru cywilnoprawnego. W tej sytuacji prawa i obowiązki związane z korzystaniem z kwatery stałej nie wchodzą w skład spadku po osobie uprawnionej.

Zgodnie z treścią art. 922 k.c. prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy przechodzą, co do zasady, na spadkobierców zmarłego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że dziedziczeniu podlegają tylko prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Zatem prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych nie podlegają ogólnym zasadom dziedziczenia. W tej sytuacji przejście tych praw i obowiązków na osobę uprawnioną musi wynikać z innych przepisów szczególnych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2002 r., sygn. akt III CZP 14/02, opubl. OSNC z 2002 r. Nr 12, poz. 148). Przemawia za tym przede wszystkim źródło powstania tego stosunku - decyzja przydziału osobnej kwatery stałej oraz inne uregulowania zawarte w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP(...), a dotyczące m.in. określenia kategorii osób uprawnionych do kwater stałych, tryb wejścia w posiadanie takiego lokalu czy skutków śmierci osoby uprawnionej. W związku z powyższym, skoro prawo zmarłego J. S. do korzystania z kwatery stałej będącej w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wynikało z innego stosunku prawnego, niż stosunek cywilnoprawny, to oczywistym jest, iż nie podlega ono dziedziczeniu.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 2 pkt. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP(...) w brzmieniu pierwotnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) oraz art. 56 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP(...) zmienionego ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własności przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, wskazać należy, że Sąd I instancji przepisów tych nie stosował. Podstawą prawną kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji był bowiem przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...). Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu i określeniu wysokości opłat oraz należnego odszkodowania w sytuacji stwierdzenia zajmowania go przez osoby nie posiadające tytułu prawnego jest obowiązkiem organu.

Powołanie przez stronę w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był stosowany w sprawie, nie może odnieść zamierzonego skutku, czyniąc nieskutecznym zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego. Wskazanie zaś w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który powinien być zastosowany przez Sąd I instancji wymaga wskazania przepisu właściwego jako podstawy materialnej rozstrzygnięcia i uzasadnienia, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia. Koniecznym zaś warunkiem uznania, że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji, jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu) ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wymogów powyższych nie spełnia zarzut powołany w pkt 2 skargi kasacyjnej. Przepisy art. 56 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...) w brzmieniu pierwotnym składają się z dwóch ustępów, a ustęp 1 dzieli się na trzy punkty, z których każdy dotyczy innej grupy osób, którym przysługuje prawo do nabycia zajmowanej kwatery lub lokalu mieszkalnego. Skoro zatem przepisy art. 56 cytowanej ustawy zawierają kilka unormowań (norm prawnych) to w skardze kasacyjnej powinno się wyraźnie zaznaczyć, która z tych norm została naruszona. Ogólnikowe powołanie się na taki artykuł stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi, ponieważ nie można w takim wypadku ustalić granic zaskarżenia.

Nieskuteczny również pozostaje kolejny zarzut skargi kasacyjnej - niezastosowania prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...) w brzmieniu pierwotnym. Jakkolwiek przepisy wyraźnie o tym nie stanowią, naruszenie prawa materialnego może także polegać na niezastosowaniu tego przepisu prawa, który winien być zastosowany, zatem niezastosowany przepis prawa materialnego może być także podstawą skargi kasacyjnej. Zgodnie z powołanym art. 23 ust. 2 pkt 2 w razie śmierci emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1 (żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, zachowuje prawo do kwatery, jeżeli nabył uprawnienia do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową), prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Twierdzenia skargi kasacyjnej jakoby członkowie rodziny zmarłego Jana (omyłkowo zapewne wskazano J) S. uprawnieni byli do wojskowej renty rodzinnej nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Ponadto zarzut dotyczący ustalenia uprawnień do wojskowej renty rodzinnej nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu (art. 174 pkt. 2 P.p.s.a.), ponieważ kwestia ta dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracyjne i przyjęty przez Sąd I instancji nie został zaś zakwestionowany w skardze kasacyjnej.

W tej sytuacji, wobec stwierdzenia niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.