Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1573/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] Szkoły [...] w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia Wydziałowi [...] uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r. – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 11 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.):

1) zawiesił Wydziałowi [...] uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r.,

2) ustalił, iż studenci będący w dniu zawieszenia uprawnień studentami studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]", prowadzonym na Wydziale Szkoły [...] w W. kontynuują kształcenie w tej uczelni,

3) zobowiązał Wydział [...] Szkoły [...] w W., nie później niż do dnia [..]. września 2012 r., do:

a) uzupełnienia braków w minimum kadrowym,

b) usunięcia uchybień formalnych w organizacji prowadzonego kształcenia,

4) ustalił, iż egzaminy dyplomowe studentów kierunku "[...]" będą przeprowadzane na dotychczasowych zasadach,

5) ustalił, że w okresie zawieszenia uprawnień na kierunku "[...]" zostaje wstrzymana rekrutacja studentów na ten kierunek,

6) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w pkt 1 i 5.

W uzasadnieniu podał, że Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 52 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w uchwale z dnia [...] października 2009 r. nr [...] sformułowało negatywną ocenę jakości kształcenia na kierunku "[...]", prowadzonym na Wydziale [...] Szkoły [...] w W. na poziomie studiów pierwszego stopnia i ocenę tę uzasadniają zastrzeżenia dotyczące minimum kadrowego, które nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. nr 144, poz. 1048 ze zm.). Uczelnia bowiem zgłosiła do minimum kadrowego 6 profesorów i 5 doktorów. Na podstawie przedstawionej w czasie wizytacji dokumentacji stwierdzono, iż dorobek naukowy w zakresie kierunku "[...]" posiadają: [...], natomiast dorobek naukowy z nim związany: [...]. Z kolei w odpowiedzi na raport z wizytacji Rektor podtrzymał pogląd, że [...] posiadają dorobek naukowy z zakresu kierunku [...] i przedstawił ten dorobek. Natomiast Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej na podstawie dokumentacji przedstawionej zarówno w czasie wizytacji, jak i w odpowiedzi na raport z wizytacji, stwierdziło, że [...] posiada dorobek naukowy w zakresie [...], stąd też posiada dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]". Z kolei [...] posiada dorobek naukowy w zakresie [...], będąc jednocześnie specjalistą z [...] i w tej sytuacji posiada dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]". Kolejny z nauczycieli akademickich [...] posiada dorobek naukowy w zakresie [...], będąc jednocześnie specjalistą z [...] i jest to dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]", zaś [...] posiada dorobek naukowy w zakresie [...], będąc jednocześnie specjalistą z zakresu [...] i w tej sytuacji posiada dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]". Natomiast [...] posiada dorobek naukowy w zakresie [...], będąc jednocześnie specjalistką z [...] i jest to dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]". Wobec powyższego w minimum kadrowym brakuje dwóch doktorów posiadających dorobek naukowy w zakresie kierunku "[...]". Ponadto stwierdzono liczne uchybienia formalne w organizacji prowadzonego przez uczelnię kształcenia. Mianowicie Senat nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 169 ust. 2 ustawy i podjął uchwałę w sprawie zasad rekrutacji na pierwszy rok studiów w roku akademickim [...] w dniu [...] stycznia 2008 r. (Uchwała Senatu Nr [...]), gdy tymczasem powinien ją podjąć nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy. Powyższa uchwała nie zawiera wielu wymaganych elementów, w tym informacji o terminach składania dokumentów, zadaniach Komisji Rekrutacyjnej, nie przewidywała trybu postępowania odwoławczego i w uchwale nie określono ponadto, z jakim dniem wchodzi w życie oraz nie przywołano podstawy prawnej. Niezależnie od powyższego w opinii Komisji nie jest możliwe stwierdzenie, czy Rektor, zgodnie z przepisami art. 72 ust. 2 ustawy, jest zatrudniony w Uczelni jako na podstawowym miejscu pracy, bowiem umowa o pracę nie zawiera takiej informacji i brak jest również ewentualnego aneksu. Ponadto nie wywiązuje się on z obowiązku wynikającego z przepisów art. 35 ust. 3 pkt 5 oraz art. 161 ust. 3 ustawy nie przekazując Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego uchwał Senatu w sprawie zasad i trybu przyjmowania na studia wraz z uchwałą uczelnianego organu uchwałodawczego samorządu studenckiego oraz regulaminu studiów do zatwierdzenia. Nie do stwierdzenie jest ponadto, czy Dziekan, zgodnie z przepisami art. 76 ust. 2 ustawy, jest zatrudniony w uczelni, na podstawowym miejscu pracy, bowiem umowa o pracę nie zawiera takiej informacji i brak jest również ewentualnego aneksu oraz nie wywiązuje się on z obowiązku wynikającego z przepisów art. 190 oraz art. 171 ust. 3 ustawy, tj. nie podejmuje decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów oraz w sprawie przyjęcia na studia w trybie przeniesienia. W odpowiedzi na raport z wizytacji Rektor poinformował, iż uchwała w sprawie zasad i trybu przyjmowania na studia na rok akademicki oraz uchwała uczelnianego organu uchwałodawczego samorządu studenckiego zostanie przekazana Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego po zatwierdzeniu jej przez Senat w dniu [...] września 2009 r. Poinformował również o przekazaniu Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego regulaminu studiów oraz zatrudnieniu z dniem [...] września 2009 r. osoby pełniącej funkcje dziekana w Uczelni, jako na podstawowym miejscu pracy. Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej zwróciło uwagę, iż regulamin studiów nie wpłynął do tej pory do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Mimo, iż zgodnie z przepisami art. 72 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy, rektorem uczelni niepublicznej może być osoba posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora, zatrudniona w uczelni jako podstawowym miejscu pracy, Rektor nie zgodził się, że istnieje obowiązek zatrudnienia osoby pełniącej funkcję Rektora w danej uczelni jako podstawowym miejscu pracy, powołując się na opinię prawną przygotowaną przez [...] oraz na fakt, iż [...] Szkoła [...] w W. jest uczelnią zawodową i w świetle obowiązujących przepisów Rektor nie musi być zatrudniony w takiej uczelni, jako na podstawowym miejscu pracy. Nie zgodził się również z koniecznością podjęcia przez Senat uchwały w sprawie zasad rekrutacji nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy, stosując w tym zakresie interpretację zawężającą do roku kalendarzowego. Ponadto Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej zwróciło uwagę, iż przedstawiona przez Uczelnię interpretacja przepisów nie jest dla niego wiążąca, bowiem do wiążących interpretacji przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, uprawniony jest urząd ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, zaś co do kwestii niewypełnienia przez Dziekana obowiązków wynikających z art. 190 oraz art. 171 ust. 3 ustawy, Rektor się nie odniósł. Natomiast Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej uznało wyjaśnienia i działania podjęte przez władze Uczelni odnośnie zarzutów dotyczących: tematów prac dyplomowych, które nie były wykonywane i aktualizowane w terminie oraz braku oceny końcowej w protokole egzaminu dyplomowego, dokumentacji osobowej nauczycieli akademickich i dokumentacji toku studiów. W tej sytuacji Rektor Uczelni wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny jakości kształcenia na kierunku "[...]" na poziomie studiów pierwszego stopnia, składając równocześnie – pismem z dnia [...] listopada 2009 r. – skargę na działalność Państwowej Komisji Akredytacyjnej do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Z kolei Państwowa Komisja Akredytacyjna nie znalazła argumentów, które uzasadniałyby zmianę negatywnej oceny wyrażonej w uchwale nr [...] z dnia [...] października 2009 r. i uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymała negatywną ocenę jakości kształcenia na wyżej wymienionym kierunku studiów. Podkreślono, że zapoznano się bardzo dokładnie z dokumentacją przedstawioną w raporcie samooceny, raporcie z wizytacji oraz w odpowiedzi na raport z wizytacji i na jej podstawie podtrzymano zarzuty co do dorobku naukowego wyżej wymienionej już kadry akademickiej stwierdzając, że [...] posiadają dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]". Podkreślono, że przyjęte przez nią kryteria oceny dorobku naukowego nauczycieli akademickich są czytelne, a podstawę oceny stanowią dokumenty o uzyskaniu stopni naukowych lub tytułu naukowego, dorobek publikacyjny oraz promotorstwo prac w przewodach doktorskich z zakresu [...]. Jakość dorobku publikacyjnego jest oceniana według rangi czasopism, w których jest on publikowany i powinny to być czasopisma o obiegu ogólnoświatowym, cytowane w bazach [...]. Ponadto nauczyciele akademiccy tworzący minimum kadrowe kierunku, powinni reprezentować komplementarne specjalizacje naukowe, obejmujące pełne "spektrum" [...] i zapewniające harmonijne kształcenie studentów. Zwrócono również uwagę na zmianę przepisów określających wymagania dotyczące minimum kadrowego wraz z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. nr 144, poz. 1048 ze zm.), która spowodowała odmienne podejście do minimum kadrowego przedstawionego w 2004 r. oraz tego, które wskazane zostało w raporcie samooceny. W kwestii zarzutu dotyczącego licznych uchybień formalnych w organizacji prowadzonego przez Uczelnię kształcenia Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej stwierdziło, iż zgodnie z interpretacją przepisów dokonaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przepis art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. ustala normę, której wyznacznikami, gdy chodzi o ustalenie terminu ogłoszenia zasad rekrutacji, są odrębne znaczeniowo pojęcia roku (kalendarzowego) i roku akademickiego. Nie może budzić wątpliwości, iż celem omawianego przepisu jest umożliwienie kandydatom na studia podejmowania racjonalnych decyzji odnośnie wyboru przedmiotów zdawanych w ramach egzaminu maturalnego, gdyż tylko one, co do zasady stanowią podstawę przyjęcia na studia. To zasady rekrutacji określają, jakie przedmioty maturalne będą brane pod uwagę przy kwalifikacji kandydatów na konkretne kierunki. Biorąc pod uwagę brzmienie § 63 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. nr 130, poz. 906 ze zm.), wstępną deklarację dotyczącą egzaminu maturalnego uczeń lub absolwent składa nie później niż do dnia 30 września, a ostateczną deklarację nie później niż do dnia 7 lutego roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego i nie sposób, w opinii komisji, przyjąć, że zasady rekrutacji mogłyby być ogłaszane w terminie do 31 maja tego samego roku, w którym rozpoczyna się rok akademicki. Ponadto Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej zwróciło uwagę, iż zgodnie z interpretacją przepisów dokonaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wykładnia funkcjonalna i celowościowa nie pozostawia wątpliwości, że w art. 72 ust. 2 wyżej wspomnianej ustawy, ustawodawca uzależnił możliwość objęcia funkcji rektora od zatrudnienia - jako na podstawowym miejscu pracy w uczelni, która powierzyła mu mandat. Potwierdza to brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy warunkujący korzystanie z biernego prawa wyborczego od zatrudnienia w uczelni, jako podstawowym miejscu pracy oraz art. 72 ust. 3 wskazujący tryb postępowania w razie wyboru na stanowisko rektora osoby niezatrudnionej w uczelni, w której obejmuje mandat. Natomiast podnoszone przez skarżącą uczelnie wątpliwości w zakresie konstytucyjności art. 72 ust. 2 w kontekście art. 72 ust. 1 zd. 2, mogą zostać wyłącznie rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny. W pozostałych kwestiach Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej uznało wyjaśnienia Rektora informujące, że na skutek raportu oceniającego przesłał regulamin studiów do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego celem zatwierdzenia wraz z uchwałą w sprawie warunków i trybu rekrutacji na rok akademicki [...]. Przedstawił informację, że od dnia [...] września 2009 r., [...] została zatrudniona w uczelni jako podstawowym miejscu pracy i jednocześnie powołana do pełnienia funkcji Dziekana Wydziału [...]. Zawiadomił również, iż uczelnia wprowadziła niezbędne zalecenia dotyczące formy i treści decyzji podejmowanych w indywidualnych sprawach studenckich. Ponadto w dniu [...] stycznia 2010 r. do Ministerstwa wpłynęło pismo rektora Uczelni, w którym ponownie ustosunkował się on do poszczególnych zarzutów, uwag i zastrzeżeń Państwowej Komisji Akredytacyjnej dotyczących minimum kadrowego, jak również do kwestii interpretacji przepisów dokonywanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Reasumując, zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia i Minister nie jest uprawniony do badania podstaw oceny ustalonej przez Komisję. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt I SA 989/03, stwierdzając, iż negatywna ocena kształcenia prowadzi do wszczęcia przez Ministra postępowania, którego przedmiotem nie jest ta ocena, lecz uprawnienia uczelni. Ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej - działającej w odrębnym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przepis nie pozostawia wątpliwości, iż ocena Komisji wiąże Ministra. Minister nie może odstąpić od oceny Komisji ani dokonać własnej oceny kształcenia i jest obowiązany cofnąć albo zawiesić uprawnienie. Wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia. Minister, jak wynika z wyżej cytowanego wyroku, ocenia wyłącznie uprawnienia uczelni do dalszego kształcenia na ocenionym negatywnie kierunku i takiej oceny dokonał. Zatem po zapoznaniu się z uzasadnieniem negatywnej oceny Państwowej Komisji Akredytacyjnej, rozważył zasadność zawieszenia lub cofnięcia uczelni uprawnień do prowadzenia kształcenia na omawianym kierunku studiów i poziomie kształcenia, a ponadto dokonał wnikliwej analizy zastrzeżeń i uwag zawartych w opinii PKA uznając ich wagę i znaczenie, zaś podzielając te uwagi zgodził się z argumentami uzasadniającymi negatywną ocenę jakości kształcenia. Z drugiej strony rozważył także pozytywne podejście Uczelni do przedstawionych uwag oraz złożenie przez nią wyjaśnień i podejście takie daje podstawę umiarkowanych, dobrych rokowań, co do przyszłości prowadzenia kształcenia odpowiedniej jakości, wymaganej przepisami prawa. Ponadto rozważono społeczne uwarunkowania dotyczące zapotrzebowania młodzieży w zakresie kształcenia na kierunku "[...]", jak również potencjalne korzyści wynikające z zasilenia rynku pracy absolwentami tego kierunku i biorąc pod uwagę powyższe, zawiesił Wydziałowi [...] Szkoły w W. uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]", dokonując tym samym wyboru łagodniejszej sankcji. Z kolei przywrócenie zawieszonych uprawnień do prowadzenia studiów na kierunku "[...]" w Uczelni nastąpi, zgodnie z art. 11 ust. 8 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień. Na koniec stwierdzono, że nadano rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż jest to niezbędne ze względu na interes społeczny przejawiający się w zabezpieczeniu interesów osób ubiegających się o przyjęcie na powyższy kierunek studiów.

We wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca uczelnia wskazała, że uchwała Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z [...] października 2009 r. nr [...] wydająca negatywną ocenę w sprawie jakości kształcenia na kierunku "[...]" prowadzonym na Wydziale [...] Szkoły [...] w W. na poziomie studiów pierwszego stopnia, została podjęta na podstawie Raportu Zespołu Oceniającego Państwowej Komisji Akredytacyjnej z wizytacji w dniach [...] maja 2009 r. i pomimo wskazania pewnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu uczelni, w raporcie dokonano zdecydowanie pozytywnej oceny jakości kształcenia. Uczelnia złożyła stosowne wyjaśnienia oraz usunęła wszelkie nieprawidłowości wskazane w raporcie, a także złożyła sprawozdanie z działalności za rok [...], stąd też podjęta przez Państwową Komisję Akredytacyjną uchwała jest w znaczącym stopniu rozbieżna z Raportem Zespołu Oceniającego i nie opiera się na wszystkich okolicznościach potrzebnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto, pozostając przy swoim stanowisku w zakresie zaliczenia [...] do minimum kadrowego, to w dniu [...] lutego zatrudniono [...] i złożono ich oświadczenia załączając do wniosku. Zatem w ten sposób usunięty został podstawowy zarzut Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej dotyczący braków minimum kadrowego niezbędnego do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...]. W dalszej części stwierdzono, że zaskarżona decyzja została podjęta w związku z uchwałą nr [...] Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z [...] października 2009 r. wydającą negatywną ocenę w sprawie jakości kształcenia na kierunku "[...]" prowadzonym na Wydziale [...] Szkoły [...] w W. na poziomie studiów pierwszego stopnia. Po złożeniu przez uczelnię wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej podjęło uchwałę nr [...] z [...] grudnia 2009 r., w której utrzymało negatywną ocenę kształcenia. Jednakże Państwowa Komisja Akredytacyjna nie dokonała ponownej oceny jakości kształcenia, w tym w szczególności nie wzięła pod uwagę pozytywnych elementów oceny Zespołu Oceniającego, a także tytułów naukowych oraz obejmującego kilkaset pozycji pełnego rzeczywistego dorobku naukowego, w tym w zakresie [...] oraz rzeczywistego dorobku naukowego w zakresie [...]. Rozstrzygając o możliwości zaliczenia wymienionych, Państwowa Komisja Akredytacyjna powołała się na uchwałę nr [...] z [...] listopada 2008 r. w sprawie kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego, jednakże uchwała ta będąca aktem prawa wewnętrznego niemieszczącym się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązujących określonym w art. 87 Konstytucji RP, nie może stanowić źródła oceny, na podstawie której organ podejmuje decyzję w kwestii uprawnień do prowadzenia studiów na określonym kierunku. Ponadto ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym nie zawiera upoważnienia dla Państwowej Komisji Akredytacyjnej do określania "kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego", a także do określania, które obszary nauki i sztuki występują w ramach danego kierunku studiów, a które są związane. W dalszej części stwierdzono, że uczelnia usunęła wszystkie podniesione uchybienia formalne prowadzonego kształcenia, natomiast w kwestii pełnienia przez [...] funkcji Rektora konieczne jest uwzględnienie faktu, że został on powołany przez założyciela dnia [...] kwietnia 2005 r. na 5 letnią kadencję, zaś zgodnie z art. 268 ustawy, rektorzy uczelni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają warunku określonego w art. 72 ust. 2, pełnią swoją funkcję do końca kadencji. Niezależnie zatem od dyskusyjności i konstytucyjności uregulowań art. 72 ustawy, okres 5 letniej kadencji upływa w 2010 roku. Rektor jest jednak gotów, jeśli Minister podtrzyma swoją opinię o konieczności zmiany Rektora już w tym momencie, złożyć rezygnację dla dobra uczelni i studentów, a założyciel jest gotów natychmiast po zatwierdzeniu przez Ministra zmian statutu złożonego do Ministra, dokonać zmiany osoby Rektora na spełniającą wymagania zgodnie z opinią Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zdaniem skarżącej, pełny nadzór nad postępowaniem administracyjnym dotyczącym nadania, zawieszenia lub cofnięcia uprawnień do prowadzenia kierunków studiów wypełnia Minister i to on czuwa nad prawidłowością całego postępowania, ponieważ jest organem administracji publicznej i podejmując decyzje, odpowiada za rzetelność oraz prawidłowość dowodów, a także za postępowanie zgodne z art. 77 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego, całego postępowania dotyczącego uprawnień do prowadzenia kierunku studiów. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że [...] Szkoła [...] w W. pełni istotną rolę społeczną w zakresie nowoczesnego kształcenia [...] stosowanych na konkretnym obszarze [...] tzw. Polski B wymagającej zdecydowanego wsparcia intelektualnego. Kształcenie [...] przez grupę profesorów i doktorów z możliwością wykorzystania bardzo dobrej bazy laboratoryjnej i bibliotecznej [...] Szkoły [...] w W. oraz Instytutu [...], na terenie którego uczelnia się znajduje i z którym współpracuje naukowo oraz dydaktycznie, spełnia ważną funkcję społeczną, a kształcąc bardzo dobrze, co podkreślają pracodawcy, kadry [...] znających dodatkowo język [...], przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy i inwestycji kapitału zagranicznego. Dyskusja Zespołu Oceniającego ze studentami i kadrą nauczającą wykazywała to bardzo silnie, co znalazło wyraz w protokole z wizytacji. Straty spowodowane brakiem rekrutacji w roku [...] będą już potem bardzo trudne do odrobienia i pociągną za sobą duże straty materialne w tym niewykorzystanie drogiej infrastruktury. W tej sytuacji podkreślając jeszcze raz usunięcie wszystkich uchybień formalnych i zatrudnienie wymaganych przez Państwową Komisję Akredytacyjną dwóch nauczycieli akademickich (profesora i doktora) z zakresu [...], wniesiono o zmianę podjętej decyzji.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 11 ust. 6 i 7 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, utrzymał w mocy "decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] zawieszającą Wydziałowi [...] Szkoły w W. uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r.". W uzasadnieniu – wskazując na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji – podał, że w dniu [...] marca 2010 r. uczelnia przesłała drogą mailową do organu uaktualnione kalendarium dotyczące procesu oceny jakości kształcenia na kierunku "[...]" w [...] Szkole [...] w W., a w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. [...] Szkoły [...] w W. ponownie ustosunkował się do zarzutów Państwowej Komisji Akredytacyjnej zawartych w uchwałach nr [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., dotyczących minimum kadrowego oraz uchybień formalnych w organizacji prowadzonego przez uczelnię kształcenia. W dalszej zaś części uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów uczelni zawartych w pismach z dnia [...] listopada 2009 r., [...] stycznia 2010 r., [...] stycznia 2010 r., [...] lutego 2010 r., [...] marca 2010 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2010 r. dotyczących braków merytorycznych i prawnych uchwał Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, w szczególności w kontekście oceny minimum kadrowego, stwierdził, iż zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy, w przypadku negatywnej oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia oraz nie jest on uprawniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną. Natomiast tryb podważania przez stronę ustaleń zawartych w uchwałach PKA, został określony w art. 52 ustawy i w zakresie oceny jakości kształcenia, tryb ten ma charakter zamknięty. Rozstrzygnięcie Prezydium Komisji podjęte na wspólnym posiedzeniu z zespołem kierunku studiów ma charakter wiążący, a – zgodnie z zasadą, iż organy władzy mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa – minister nie jest uprawniony do dokonania samodzielnej oceny jakości kształcenia. Świadczy o tym także treść art. 49 ust. 3 ustawy w myśl którego, Państwowa Komisja Akredytacyjna ustala wszelkie zasady dotyczące oceny (termin, tryb, warunki) i uchwała Państwowej Komisji Akredytacyjnej jest dla Ministra wiążąca, zaś przepisy prawa nie przewidują żadnego (z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 i 3) trybu jej wzruszenia. Powyższe stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt I SA 989/03, stwierdzając, m.in., iż "ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej - działającej w odrębnym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - i przepis nie pozostawia wątpliwości, iż ocena Komisji wiąże Ministra. Minister nie może odstąpić od oceny Komisji ani dokonać własnej oceny kształcenia i jest obowiązany cofnąć albo zawiesić uprawnienie ". W dalszej części stwierdził, że art. 11 ust. 6 ustawy, nakłada na Ministra obowiązek podjęcia działania w związku z negatywną oceną jakości kształcenia dokonaną przez Państwową Komisję Akredytacyjną i przepis ten nie przewiduje możliwości wydania jej w oparciu o inne przesłanki, niż ocena wyrażona przez Państwową Komisję Akredytacyjną. Według § 14 statutu tej instytucji, oceny w sprawach jakości kształcenia, dokonywane są po przeprowadzeniu postępowania oceniającego, które obejmuje przygotowanie przez uczelnię raportu samooceny, wizytację, opracowanie raportu przez Zespół Oceniający, przekazanie raportu do ocenianej uczelni, przedstawienie przez ocenianą uczelnię odpowiedzi na raport, sformułowanie przez Zespół propozycji oceny wraz z uzasadnieniem oraz podjęcie przez Prezydium uchwały w sprawie oceny jakości kształcenia. Podstawą wydania przez ministra decyzji cofającej bądź zwieszającej uprawnienie do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, jest jedynie uchwała Państwowej Komisji Akredytacyjnej formułująca negatywną ocenę kształcenia na tym kierunku, na podstawie stanu faktycznego zastanego w uczelni w dniu wizytacji i minister nie ma zatem prawnej możliwości oparcia swojej decyzji na innych przesłankach, niż ta opinia. Jedyną alternatywą po otrzymaniu owej opinii jest dla organu rozstrzygnięcie, czy w wyniku negatywnej oceny kierunku studiów dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną należy zawiesić, czy też cofnąć prawo do jego prowadzenia przez jednostkę organizacyjną. Rozstrzygając to, minister bierze pod uwagę uzasadnienie ostatecznego stanowiska Państwowej Komisji Akredytacyjnej, jak również wagę argumentacji podniesionej w sprawie przez ocenianą jednostkę, a w zakresie tym nie może jednak podważać sentencji samej uchwały. Nie pozwala na to bowiem zarówno ustawowy, formalny podział kompetencji pomiędzy Państwową Komisją Akredytacyjną, a ministrem, jak również względy merytoryczne, ponieważ ocena jakości kształcenia powierzona została przez ustawodawcę instytucji eksperckiej, reprezentującej środowisko naukowe które, zważywszy na sposób wyłaniania jej członków, stanowi gwarancję rzetelnych i kompetentnych opinii dla ministra; minister zaś, dysponując jedynie aparatem urzędniczym kontrolującym formalne aspekty działalności uczelni, nie ma żadnych możliwości takiej opinii weryfikować. Stąd przeciwstawianie, czy też zastępowanie opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej alternatywną dokumentacją nie jest ani uzasadnione merytorycznie, ani formalnie możliwe. Powyższa argumentacja znajduje pełne zastosowanie zwłaszcza przy ocenie spełniania przez jednostkę prowadzącą dany kierunek kryterium minimum kadrowego. Minister nie może kwestionować ustaleń Państwowej Komisji Akredytacyjnej w tym zakresie, bowiem oparte są one o szczegółowe, wspólne dla wszystkich ocenianych, przesłanki i tylko do Państwowej Komisji Akredytacyjnej należy uznanie, czy jednostka spełnia te wymagania. Natomiast co do kwestii usunięcia przez uczelnię wszystkich podniesionych przez Prezydium PKA uchybień formalnych w trakcie prowadzonego kształcenia stwierdzono, iż wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia. Jednakże zgodnie z art. 11 ust. 8 ustawy, uczelnia może w każdym czasie wystąpić o przywrócenie zawieszonego uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień. Ponadto zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacje o wzmocnieniu minimum kadrowego o dodatkową grupę nauczycieli akademickich, nie mogą zostać zweryfikowane przez organ, albowiem merytoryczna ocena ich dorobku naukowego w kontekście ocenianego kierunku studiów dokonywana jest wyłącznie przez Państwową Komisję Akredytacyjną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca uczelnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, który je wydał oraz – ewentualnie – o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu na podstawie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego w niniejszej sprawie na temat zgodności art. 11 ust. 6 ustawy z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 3, art. 78 oraz art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej, a nadto art. 52 ustawy z art. 45 ust. 1 i art. 2 ustawy zasadniczej, jak również zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy jedynie jednego z rozstrzygnięć zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. i zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

2) art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez brak pełnego ponownego rozpatrzenia sprawy, co skutkowało w istocie rozpoznanie sprawy tylko jednokrotnie ("w jednej instancji");

3) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

4) art. 7, art. 8, art. 11 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierespektowanie fundamentalnych dla postępowania administracyjnego zasad: praworządności, pogłębiania zaufania, przekonywania, swobodnej oceny dowodów, jak również poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodnego oraz niepełne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, wobec argumentów podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą;

5) art. 11 ust. 1 i ust. 6 oraz art. 52 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie w sprawie;

6) art. 49 ust. 3 ustawy wobec nieskorzystania przez organ z możliwości zwrócenie się do Komisji o przeprowadzenie oceny kształcenia we wskazanej uczelni lub jej jednostce organizacyjnej i o przedstawienie wniosków wynikających z tej oceny.

W uzasadnieniu co do pkt 1) natomiast podano, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, jednakże w niniejszej sprawie powyższy przepis został naruszony, ponieważ powołana podstawa rozstrzygnięcia nie koresponduje z treścią rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Z tego mianowicie powodu, że decyzja ministra z dnia [...] stycznia 2010 r. składała się nie tylko z rozstrzygnięcia zawieszającego Wydziałowi [...] skarżącej uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]", lecz także inne władcze rozstrzygnięcia (określone w pkt 2 – 6). Zatem ze sformułowania rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji można wywieść, że o ile organ opowiedział się za utrzymaniem w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. w części odnoszącej się do zawieszenia uprawnień, to jednak nie wypowiedział się co do pozostałych rozstrzygnięć zawartych w tej ostatniej decyzji, a powyższego uchybienia nie można tłumaczyć jako pewnego skrótu myślowego i w istocie jest to naruszenie istotne, które ma wpływ na wynik sprawy. Ponadto formułując powyższą ocenę zwrócono uwagę na uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym nie sposób doszukać się podstaw prawnych uzasadniających utrzymanie w mocy rozstrzygnięć zawartych w kolejnych punktach. Zatem faktycznie utrzymano w mocy wyłącznie rozstrzygnięcie zawieszające uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r., co stoi w oczywistej sprzeczności z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem nie jest zgodne z tym przepisem utrzymanie zaskarżonej decyzji w części. Niezależnie od powyższego, naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. upatrywać należy w zmienionej podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, bowiem w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. organ wskazał art. 11 ust. 6 i ust. 7 ustawy, a w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. art. 11 ust. 1 ustawy, który dotyczy odzyskania uprawnień do prowadzenia studiów i co nie było przedmiotem niniejszej sprawy, a zatem przedmiotowa sprawa nie została dwukrotnie rozpoznana. Natomiast co do pkt 2 stwierdzono, że z art. 78 Konstytucji RP wynika postulat takiego kształtowania przebiegu postępowania, aby, w miarę możliwości, przewidziane w nim było prawo wniesienia przez stronę środka zaskarżenia i co ma umożliwić, żeby sprawa jednostki była co najmniej dwukrotnie rozpoznana. Powyższa zasada koresponduje m.in. z treścią art. 127 § 3 k.p.a. oraz z art. 15 k.p.a. Jednakże powyższe przepisy zostały przez organ zignorowane, bowiem lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi bowiem do wniosku, że Minister nie rozpoznał dwukrotnie sprawy. Otóż po pierwsze, Minister skupił się na wniesionym środku zaskarżenia o czym świadczy początek jego rozważań i sformułowanie "Odnosząc się do zarzutów Uczelni (...)", jak również ta część zaskarżonej decyzji, w której "zasłania" się związaniem negatywnym stanowiskiem Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Ponowne rozpatrzenie sprawy wymagało nie tylko ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów, ale przede wszystkim do okoliczności dotyczących istoty sprawy. Rozpatrując zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ winien dokonać całościowej merytorycznej oceny zebranego materiału dowodowego, w tym także materiału zgromadzonego przez Komisję współdziałającą z nim w tej kategorii spraw. Tymczasem organ nie podjął ani próby lakonicznego zrelacjonowania ustaleń dokonanych przez Komisję, ani oceny podjętych przez Komisję uchwał. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia, lecz konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję w sprawie, postępowania dowodowego umożliwiającego osiągniecie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Celem niniejszego postępowania było zaś ustalenie, czy uczelnia spełnia warunki do prowadzenia kształcenia na określonym kierunku studiów, a dopiero w przypadku ich niespełnienia, wydania przewidzianej prawem decyzji (o cofnięciu albo zawieszeniu). Po drugie zaś z istoty dwuinstancyjnego postępowania wynika, iż organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Respektowanie tak rozumianej zasady dwuinstancyjnego postępowania w realiach sprawy budzi zastrzeżenia natury zasadniczej za sprawą różniących się diametralnie podstaw prawnych obu wydanych przez Ministra decyzji, o czym była już wcześniej mowa. Z kolei co do pkt 3) i 4) stwierdzono, że prowadzone ponownie w sprawie postępowanie musi być również zgodne z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. stanowiącym, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem w treści zaskarżonej decyzji na próżno szukać merytorycznego stanowiska organu w sprawie dotyczącej wymagań prawnych, jakie stawiane są uczelni która uważa, że zgodnie z literą prawa jest uprawniona do prowadzenia określonego kierunku studiów (w szczególności co do minimum kadrowego). Minister nie zrelacjonował ustaleń Komisji, nie mówiąc już o braku podjętych przez nią uchwał, a ponadto nie odpowiedział na merytoryczne argumenty skarżącej przedstawiane w toku całego postępowania. W zaskarżonej decyzji jako głównego kontrargumentu dla wszystkich merytorycznych twierdzeń uczelni, przyjęto zagadnienie "związania" negatywnym stanowiskiem Komisji, zaś bez znaczenia pozostała kwestia usunięcia części stwierdzonych przez Komisję uchybień. Dodatkowo zauważono, że uchwały Komisji, na których wiążącą moc wskazuje Minister, zostały wydane z naruszeniem podstawowych standardów rzetelności. Są one ogólnikowe i co najważniejsze nie wyjaśnia się w nich jakichkolwiek przepisów prawa powszechnie obowiązującego (w tym rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. nr 164, poz. 1166 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. nr 144, poz. 1048 ze zm.), choć ostatni z pośród powyższych aktów normatywnych wymienia pierwsza z uchwał. Wobec powyższego uzasadnione są sformułowane zarzuty naruszenia fundamentalnych dla postępowania administracyjnego zasad: praworządności, pogłębiania zaufania, przekonywania, swobodnej oceny dowodów. Jako niezgodne z powoływanymi w petitum skargi przepisami należy bowiem ocenić działanie organu, który wybiórczo ocenia złożony materiał dowodowy, powołuje się na związanie tam, gdzie być może go nie ma, nie odnosi się do twierdzeń stron, powołuje przepisy prawa, które nie mają zastosowania w sprawie, a tych które wymienia, nie wyjaśnia. Uzasadniając zarzuty zawarte w pkt 5 wskazano, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy dotyczy odzyskania uprawnień do prowadzenia studiów, a co nie było przedmiotem niniejszej sprawy. Zatem minister w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazał nieprawidłowy przepis i winien nim być art. 11 ust. 6 i ust. 7 ustawy. Z kolei naruszenie art. 52 w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy, wynika z błędnej wykładni tych przepisów, a co za tym idzie niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie i zasadniczą wątpliwość budzi przedstawiony w zaskarżonej decyzji argument, że minister nie jest uprawniony do badania podstaw jakości kształcenia dokonanej przez komisję. Kontraargumentem dla powyższego stanowiska jest to, że z przytoczonych regulacji nie wynika, aby uchwały komisji nie mogły podlegać swobodnej ocenie dowodów w myśl art. 80 k.p.a. i minister, jako organ współdziałający z komisją, powinien zrelacjonować jej ustalenia i ocenę, a następnie wyrazić pogląd czy się z nią zgadza. Wszak minister w sposób władczy działa wobec określonej jednostki, a to oznacza, że rozstrzygając o jej prawach lub obowiązkach zobligowany jest swoje stanowisko rzetelnie uzasadnić i nie może się zasłaniać "związaniem" ciała eksperckiego. Z regulacji zawartej w art. 52 ustawy nie wynika, aby strona była władna kwestionować uchwały komisji tylko i wyłącznie w trybie tam przewidzianym. W związku z tym, że o jej prawach i obowiązkach decyduje minister, a uchwały komisji nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zastrzeżenia odnoszące się bezpośrednio do jej uchwał, strona może podnosić w postępowaniu przed ministrem i ma prawo oczekiwać od niego zajęcia w tej materii określonego stanowiska, bowiem uchwały komisji pozostają w granicach sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji. Istnieje też ewentualność niezgodności art. 11 ust. 6 ustawy z art. 2 oraz art. 78 ustawy zasadniczej, bowiem przyjęcie, iż minister jest związany uchwałą komisji, stanowiłoby oczywiste naruszenie art. 78 ustawy zasadniczej. Z tego mianowicie powodu, że strona nie miałaby żadnej możliwości podważenia oceny dokonanej przez komisję, zarówno w sytuacji gdy nie zgadza się z jej argumentami merytorycznymi, jak również w sytuacji kwestionowania legalności tej oceny, np. oparcia się o pozaustawowe kryteria, stanowiące ograniczenie w odniesieniu do kryteriów określonych w ustawie i aktach wykonawczych. Ponadto istnieje możliwa niezgodność art. 11 ust. 6 ustawy z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 3 ustawy zasadniczej, bowiem ten ostatni przepis wskazuje na możliwość określania warunków działalności szkoły wyższej na podstawie ustawy oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych należących do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a w przedmiotowej sprawie warunki działalności uczelni zostały de facto określone na podstawie uchwały Państwowej Komisji Akredytacyjnej nr [...] z [...] listopada 2008 r. w sprawie kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego, czy tworzy się nowe kryteria normatywne prowadzące do pozaustawowego ograniczenia wolności określonych w Konstytucji, co stanowi naruszenie art. 31 ust. 3. Niezależnie od powyższego pozostawienie poza jakąkolwiek kontrolą sądową uchwał komisji, jest nie do pogodzenia z gwarantowanym w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawie do jawnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły Sąd. Z kolei co do zarzutu określonego w pkt 6) stwierdzono, że do ministra należy nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Z kolei w art. 49 ustawy (czyli w przepisie, na który powołuje się Komisja w uchwale z dnia [...] października 2009 r.), a konkretnie w ust. 3 tego przepisu, w uzasadnionych przypadkach ministrowi przyznano prawo zwrócenia się do komisji o przeprowadzenie oceny kształcenia we wskazanej uczelni lub jej jednostce organizacyjnej i o przedstawienie wniosków wynikających z tej oceny, niezależnie od uchwał wydawanych na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy. Zatem użyty w art. 49 ust. 3 ustawy zwrot "może" oznacza, że przepis ten ma charakter uznaniowy i z pewnością jednak nie pozwala on ministrowi na dowolność, zaś w realiach niniejszej sprawy minister miał do czynienia z uzasadnionym przypadkiem i wobec okoliczności podnoszonych przez skarżącą powinien był skorzystać z przyznanego mu przez prawodawcę uprawnienia, a jeśli inaczej oceniał tę sprawę to winien był dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czego jednak nie uczynił. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że rozstrzygając o możliwości zaliczenia [...], Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej powołało się na uchwałę nr [...] z [...] listopada 2008 r. w sprawie kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego. Jednakże uchwała ta jest aktem prawa wewnętrznego, nie mieszczącym się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego określonym w art. 87 Konstytucji RP i w związku z tym nie może stanowić podstawy do wydania przez ministra decyzji zawieszającej uprawnienia do prowadzenia studiów. Również ustawa nie zawiera upoważnienia dla Państwowej Komisji Akredytacyjnej do określania "kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego" a także do określania, które obszary nauki i sztuki występują w ramach danego kierunku studiów, a które są związane. W ocenie uczelni, analizując pojęcie dorobku naukowego komisja nie może ignorować kryteriów sformułowanych w art. 25 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 595), który wskazuje, że za dorobek naukowy uważa się również "wybitne zrealizowane osiągnięcia projektowe, konstrukcyjne lub technologiczne". Dokonując oceny dorobku naukowego wyżej wymienionych Komisja ustaliła, że osoby te posiadają dorobek naukowy z dziedziny związanej z kierunkiem "[...]", podczas gdy zdaniem skarżącej wymienione osoby posiadają dorobek w zakresie kierunku "[...]". Zdaniem uczelni, nie wzięto pod uwagę przedstawionych w dokumencie "Uwagi do Raportu Zespołu Oceniającego PKA z wizytacji w dniach [...] roku kierunku [...] w [...] Szkole [...] w W.", informacji dotyczących dorobku naukowego wymienionych osób, związanego z projektowaniem i wdrożeniem systemów [...] oraz praktycznego zastosowania [...], czy też dorobku publikacyjnego [...], bowiem pracownik naukowy może się legitymować dorobkiem naukowym z więcej niż jednego kierunku i co więcej w przypadku [...], posiadają oni tytuł profesora przyznawany w zakresie nauk technicznych. Ponadto [...] była wliczana w minimum kadrowe od początku istnienia uczelni i nigdy nie było to kwestionowane ani przez ministra, ani przez Komisję, zaś w przypadku wątpliwości związanych z możliwością zaliczenia do minimum kadrowego [...], nawiązując do uchwały nr [...] Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, uczelnia złożyła [...] września 2004 r. wyjaśnienia, które zostały przyjęte bez zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej odrzucenie względnie o oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że uczelnia, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy jest reprezentowana przez rektora i tylko on może udzielić pełnomocnictwa do działania w imieniu uczelni, a w przypadku rezygnacji rektora udzielenie pełnomocnictwa nie jest możliwe, bowiem statut uczelni nie uprawnia i takie działanie nie byłoby zgodne z ustawą, do udzielania pełnomocnictwa przez założyciela uczelni. Wobec powyższego stanowi to brak formalny skargi. W dalszej części podano, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt K 27/07, "z art. 70 ust. 5 (Konstytucji) wynika, że prawo szkoły wyższej do autonomii nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca zwykły może określać sposoby korzystania przez uczelnie z tej autonomii. Trybunał w swoim orzecznictwie pojmuje prawo uczelni wyższych do autonomii jako "konstytucyjnie chronioną sferą wolności prowadzenia badań naukowych oraz kształcenia w ramach obowiązującego porządku prawnego (wyrok z 8 listopada 2000 r., sygn. SK 18/99, OTK ZU nr 7/2000, poz. 258, pkt 1). Oznacza to, że ustawodawca, nie naruszając istoty autonomii szkól wyższych, ma swobodą ustalania jej granic. Granice te - gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie prawnym - może wyznaczać ustawodawca w ramach określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji przesłanek ingerencji w konstytucyjne prawa i wolności. Ponadto prawo szkoły wyższej do autonomii jest zdaniem Trybunału sprzężone z prawem do nauki, wyrażonym w art. 70 ust. 1 Konstytucji. Autonomiczne szkoły wyższe są w stanie zapewnić lepsze warunki nie tylko badań, ale i kształcenia na wszystkich poziomach. Trybunał zaznacza przy tym, że prawo szkół wyższych do autonomii jest ściśle powiązane również z innymi prawami i wolnościami gwarantowanymi konstytucyjnie, a mianowicie z wolnością słowa, prawem do ochrony własności intelektualnej, prawem do prywatności, prawem do wolności badań, prawem do kultury (art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 36 i art. 73 Konstytucji)". Następnie Trybunał w cytowanym wyroku podnosi też, że "urzeczywistnianie prawa do nauki wymaga zagwarantowania każdej osobie studiującej w szkole wyższej wysokiego standardu akademickiego - z zapewnieniem służącej temu celowi konkurencyjności uczelni na rynku usług edukacyjnych, a w warunkach państwa członkowskiego Unii Europejskiej - konkurencyjności w ramach sieci szkół wyższych wszystkich państw członkowskich". Mechanizmem służącym realizacji tego celu jest przede wszystkim przeprowadzanie oceny szkoły przez PKA, która jest podmiotem dysponującym specjalistyczną wiedzą w zakresie szkolnictwa wyższego, powołanym przez ministra w celu realizacji zadań określonych w ustawie. Z racji na ogólność przepisów prawnych zawartych w ustawie i rozporządzeniach, Państwowa Komisja Akredytacyjna upubliczniła, sformułowane w formie uchwał, wypracowane przez członków Komisji działających w różnych zespołach, wspólne stanowiska i wytyczne co do poszczególnych zagadnień. Wypracowanie jednolitych zasad dla członków Komisji stanowiło dla nich wskazówkę przy podejmowaniu uchwał, natomiast ich upublicznienie oznacza wprowadzenie zasady jawności i przejrzystości w działaniu podmiotu akredytującego i jest wskazówką dla uczelni. W związku z powyższym nie uzasadnione jest stwierdzenie, że kryteria przyjmowane przez PKA podczas dokonywania oceny jakości kształcenia nie są ustawowo regulowane. Zasady przyjęte przez PKA nie wykraczają poza regulacje ustawy i powyższych rozporządzeń, w przypadku skarżącej dotyczą wyłącznie oceny dorobku poszczególnych nauczycieli akademickich i stwierdzenia, czy tenże dorobek osiągnięty jest "w zakresie danego kierunku studiów", czy też w "dziedzinie nauki związanej z danym kierunkiem studiów" (§ 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia - Dz. U. nr 144, poz. 1048 z późn. zm.). W dalszej części podano, że zgodnie z ugruntowanym już w sądownictwie administracyjnym poglądem dokonana przez PKA czynność oceny kształcenia na danym kierunku studiów oraz przestrzegania przez uczelnię warunków prowadzenia studiów wyższych, nie podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, a charakter uchwał podejmowanych przez PKA w przedmiocie oceny jakości kształcenia przesądza, że nie mogą być one uznane za akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Jest to postępowanie odrębne, do którego nie mają zastosowania przepisy k.p.a. i ocena jakości kształcenia na danym kierunku nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków uczelni wynikających z przepisów prawa. Ocena kształcenia - negatywna, warunkowa czy inna - niezadowalająca uczelni, jeżeli wpływa na sytuację prawną uczelni, to tylko wówczas, kiedy w odpowiednim postępowaniu przed właściwym organem ocena taka będzie stanowić podstawę stosownego rozstrzygnięcia, lecz samo dokonanie oceny przez PKA nie rodzi żadnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, w przypadku negatywnej oceny jakości kształcenia dokonanej przez PKA, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Zatem jest to decyzja obligatoryjna zawieszająca bądź cofająca uprawnienie i w rozpoznawanej sprawie dokonano wyboru łagodniejszej sankcji. Stąd też wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Sąd pytania prawnego co do zgodności art. 11 ust. 6 z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 3, art. 78 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 52 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP, jest niezasadne. Natomiast wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia, jednakże zgodnie z art. 11 ust. 8 ustawy, uczelnia może w każdym czasie wystąpić o przywrócenie zawieszonego uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień. Z kolei co do niewłaściwej podstawy prawnej, to doszło do oczywistej omyłki pisarskiej i z uzasadnienia zawartego w decyzji jednoznacznie wynika, iż meritum stanowi wyłącznie kwestia zawieszenia uprawnień do prowadzenia kształcenia na kierunku studiów "[...]". Niezależnie od powyższego utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji oznacza w szczególności utrzymanie jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie i w dwóch decyzjach jest to kwestia zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]", zaś punkty 2 – 6 zaskarżonej decyzji stanowią immanentny element i równocześnie implikację sformułowania zawartego w pkt 1. Mianowicie wskutek zawieszenia, zgodnie z art. 11 ust. 7 ustawy, studenci kontynuują kształcenie w uczelni, uczelnia zobowiązana została do uzupełnienia braków w minimum kadrowym, usunięcia uchybień formalnych, egzaminy dyplomowe będą przeprowadzane na dotychczasowych zasadach, zostaje wstrzymana rekrutacja studentów na kierunek "[...]" i decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem utrzymanie decyzji zawieszającej uprawnienie implikuje w sposób jednoznaczny rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 – 6 decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Nawet w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak zauważył NSA w Warszawie w wyroku z 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 1385/05), składającej się z dwóch części: pierwszej w której organ odwoławczy uchyla oznaczone rozstrzygnięcie organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), i drugiej, w której organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do istoty (powyższe elementy mają charakter obligatoryjny), organ odwoławczy nie jest obowiązany do zawarcia rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pozostałej części zaskarżonej decyzji. W konsekwencji sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Stąd tez bezpodstawny jest zarzut braku pełnego ponownego rozpatrzenia sprawy poprzez utrzymanie w mocy jedynie jednego z rozstrzygnięć zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Z kolei odnosząc się do zarzutów niedokonania całościowej merytorycznej oceny zebranego materiału oraz rezygnacji z przedstawienia ustaleń dokonanych przez Państwową Komisję Akredytacyjną należy stwierdzić, iż materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie został poddany wielokrotnej, wnikliwej analizie. W decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zrelacjonowane zostały obszernie ustalenia dokonane przez Państwową Komisję Akredytacyjną zawarte w uchwałach [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Natomiast w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustosunkowano się do argumentów przedstawionych przez skarżącą w poszczególnych pismach, jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponieważ argumenty podniesione przez skarżącą w powyższych pismach oraz wniosku były tożsame i dotyczyły polemiki z Państwową Komisją Akredytacyjną w kwestii zaliczenia poszczególnych osób do minimum kadrowego, sposobu przeprowadzenia oceny jakości kształcenia przez PKA oraz usunięcia post factum podniesionych przez Komisję uchybień formalnych, stosownym było przedstawienie jednego i jednolitego, spójnego stanowiska w odniesieniu do wszystkich pism. Zatem ponowne relacjonowanie ustaleń dokonanych przez Państwową Komisję Akredytacyjną zawartych w uchwałach [...] oraz [...] i w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. było niecelowe i niemające wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Analiza tego przepisu wskazuje, że negatywna ocena kształcenia prowadzi do wszczęcia przez Ministra postępowania, którego przedmiotem nie jest ta ocena, lecz uprawnienia uczelni. Ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odrębnym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przepis nie pozostawia wątpliwości, iż ocena Komisji wiąże Ministra. Organ centralny nie może odstąpić od oceny Komisji, ani dokonać własnej oceny kształcenia i jest obowiązany cofnąć albo zawiesić uprawnienie. Wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt I SA 989/03, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 959/07). Zatem do oceny ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego ustawodawca pozostawił jedynie ustalenie tego, czy rodzaj i zakres stwierdzonych przez Państwową Komisję Akredytacyjną naruszeń uzasadnia zastosowanie wobec uczelni sankcji mniej dolegliwej, jaką jest zawieszenie uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na tym kierunku, czy też sankcji dalej idącej, tj. cofnięcia uczelni uprawnień do prowadzenia kształcenia. To z kolei prowadzi do wniosku, że tylko w tym zakresie organ ma możliwość miarkowania i oceny "uwzględniając rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń".

Natomiast w rozpoznawanej sprawie organ – w ocenie Sądu – prawidłowo wywiązał się z nałożonego nań obowiązku wynikającego z cytowanego powyżej przepisu art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeanalizował wskazane przez Państwową Komisję Akredytacyjną zastrzeżenia i wybrał mniej dolegliwą sankcję zawieszając Wydziałowi [...] Szkoły [...] w W. uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r. Działanie organu w tym zakresie nie nosi cech dowolności, ma bowiem podstawy, w obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Postępowanie zostało wszczęte przez organ w wyniku uzyskania przez uczelnię negatywnej oceny jakości kształcenia na kierunku "[...]" prowadzonym przez Wydział [...] Szkoły [...] w W. na poziomie pierwszego stopnia. W trakcie postępowania organ dwukrotnie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym opinię Państwowej Komisji Akredytacyjnej i na tej podstawie dokonał wyboru sankcji, mieszącej się w zamkniętym katalogu wskazanym w art. 11 ust. 6 cytowanej ustawy. Jednocześnie w trakcie postępowania organ przestrzegał zagwarantowanych stronie praw do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej należy wskazać, że są one niezasadne. Przede wszystkim prawdą jest, że w sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. zamieszczono – poza rozstrzygnięciem w postaci zawieszenia Wydziałowi [...] Szkoły [...] w W. uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" do dnia [...] września 2012 r. – jeszcze pięć innych punktów. Jednakże są to nie tyle rozstrzygnięcia władcze, lecz będące konsekwencją zawieszenia uprawnień, regulacje natury porządkowo – organizacyjnej. O części z nich stanowi zresztą art. 11 ust. 7 ustawy w myśl którego w okresie zawieszenia uprawnień jednostki organizacyjnej do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia zostają wstrzymane przyjęcia studentów na ten kierunek i poziom kształcenia. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa termin, nie dłuższy niż trzy lata, w którym jednostka organizacyjna jest obowiązana spełnić warunki do przywrócenia zawieszonych uprawnień, oraz szczegółowe zasady kontynuowania kształcenia przez studentów i przeprowadzania w tym okresie egzaminów dyplomowych. W przypadku niespełnienia tych warunków w terminie określonym przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego uprawnienia jednostki organizacyjnej do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia wygasają z upływem ostatniego dnia tego terminu. Podobnie rzecz się ma z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Innymi słowy mówiąc, są to immanentne elementy i implikacje wynikające z rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 sentencji (orzeczenie co do istoty sprawy) i jakkolwiek nie powinny się w niej znaleźć, to nie mają one wpływu na wynik sprawy. Reasumując, utrzymanie zaskarżonej decyzji nastąpiło – zdaniem Sądu – w całości, a nie w części, jak podnosi skarżąca. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut co do innej podstawy prawnej zastosowanej w zaskarżonej decyzji w porównaniu z decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 782/12, utrzymał w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 36/11 oddalający skargę skarżącej na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji polegającej na omyłkowym wskazaniu w podstawie prawnej art. 11 ust. 1 ustawy, zamiast prawidłowej podstawy z art. 11 ust. 6 i 7 ustawy. Zatem – wbrew zarzutowi skarżącej – sprawa została dwukrotnie rozpoznana i organ właściwie wskazał na treść przepisu (po sprostowaniu). Niezależnie od powyższego organ w sposób bardzo szczegółowy, precyzyjny i rzetelny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Dodać w tym miejscu należy skarżącej, że podstawą prawną do wyrażania opinii przez Państwową Komisję Akredytacyjną jest treść art. 49 ust. 1 i 4 ustawy w myśl którego, Państwowa Komisja Akredytacyjna przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego opinie i wnioski dotyczące: 1) utworzenia uczelni, przyznania uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia; 2) dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym kształcenia nauczycieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że opinia taka nie ma charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zatem nie podlega badaniu przez sąd administracyjny. Postępowanie w tym zakresie jest bowiem postępowaniem odrębnym, do którego nie mają zastosowania przepisy k.p.a., zaś sama ocena jakości kształcenia nie jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków uczelni wynikających z przepisów prawa. Ponadto ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 52 ust. 2 gwarantuje stronie niezadowolonej z uchwały prezydium podjętej w sprawach, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 3, prawo zwrócenia się z wnioskiem do komisji o ponowne rozpatrzenie sprawy i w niniejszej sprawie skarżąca z tego prawa skorzystała. Zatem nie może tu być mowy o nierespektowaniu zasad praworządności, pogłębiania zaufania, przekonywania, swobodnej oceny dowodów, jak również o niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz niepełnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy.

Niezależnie od powyższego w pełni zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt K 27/07 "z art. 70 ust. 5 (Konstytucji) wynika, że prawo szkoły wyższej do autonomii nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca zwykły może określać sposoby korzystania przez uczelnie z tej autonomii. Trybunał w swoim orzecznictwie pojmuje prawo uczelni wyższych do autonomii jako "konstytucyjnie chronioną sferą wolności prowadzenia badań naukowych oraz kształcenia w ramach obowiązującego porządku prawnego (wyrok z 8 listopada 2000 r., sygn. SK 18/99, OTK ZU nr 7/2000, poz. 258, pkt 1). Oznacza to, że ustawodawca, nie naruszając istoty autonomii szkół wyższych, ma swobodę ustalania jej granic. Granice te - gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie prawnym - może wyznaczać ustawodawca w ramach określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji przesłanek ingerencji w konstytucyjne prawa i wolności. Ponadto prawo szkoły wyższej do autonomii jest zdaniem Trybunału sprzężone z prawem do nauki, wyrażonym w art. 70 ust. 1 Konstytucji. Autonomiczne szkoły wyższe są w stanie zapewnić lepsze warunki nie tylko badań, ale i kształcenia na wszystkich poziomach. Trybunał zaznacza przy tym, że prawo szkół wyższych do autonomii jest ściśle powiązane również z innymi prawami i wolnościami gwarantowanymi konstytucyjnie, a mianowicie z wolnością słowa, prawem do ochrony własności intelektualnej, prawem do prywatności, prawem do wolności badań, prawem do kultury (art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 36 i art. 73 Konstytucji). (...) urzeczywistnianie prawa do nauki wymaga zagwarantowania każdej osobie studiującej w szkole wyższej wysokiego standardu akademickiego – z zapewnieniem służącej temu celowi konkurencyjności uczelni na rynku usług edukacyjnych, a w warunkach państwa członkowskiego Unii Europejskiej – konkurencyjności w ramach sieci szkół wyższych wszystkich państw członkowskich". Z kolei elementem służącym realizacji tego celu jest przede wszystkim przeprowadzanie oceny szkoły przez PKA, która jest podmiotem dysponującym specjalistyczną wiedzą w zakresie szkolnictwa wyższego, powołanym przez ministra w celu realizacji zadań określonych w ustawie. Z racji na ogólność przepisów prawnych zawartych w ustawie i rozporządzeniach, Państwowa Komisja Akredytacyjna upubliczniła, sformułowane w formie uchwał, wypracowane przez członków Komisji działających w różnych zespołach, wspólne stanowiska i wytyczne, co do poszczególnych zagadnień. Z kolei wypracowanie jednolitych zasad dla członków Komisji stanowiło dla nich wskazówkę przy podejmowaniu uchwał, natomiast ich upublicznienie oznacza wprowadzenie zasady jawności i przejrzystości w działaniu podmiotu akredytującego i jest wskazówką dla uczelni, a w związku z powyższym nie jest uzasadnione stwierdzenie, że kryteria przyjmowane przez PKA podczas dokonywania oceny jakości kształcenia nie są ustawowo regulowane. Zasady przyjęte przez PKA nie wykraczają poza regulacje ustawy i powyższych rozporządzeń, a w przypadku skarżącej dotyczą wyłącznie oceny dorobku poszczególnych nauczycieli akademickich i stwierdzenia, czy tenże dorobek osiągnięty jest "w zakresie danego kierunku studiów", czy też w "dziedzinie nauki związanej z danym kierunkiem studiów" (§ 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia – Dz. U. nr 144, poz. 1048 ze zm.).

Wskazać ponadto skarżącej należy, że nie można tracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy, powołującemu do opiniowania Państwową Komisję Akredytacyjną. Zdaniem Sądu wypracowane przez członków Komisji, działających w różnych zespołach, kryteria stosowania wymagań, mogą być pomocne przy stosowaniu tych ogólnych przepisów prawa, które zawierają w sobie element oceny. Ponadto Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt I SA/Wa 1530/09 z dnia 22 stycznia 2010 r. (Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt I OSK 994/10 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku), w którym stwierdził, że "wypracowane przez członków Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działających w różnych zespołach, wspólnych stanowisk i wytycznych co do poszczególnych zagadnień i ich upublicznienie, nie należało rozumieć jako swoiste stanowienie dodatkowego prawa. To wypracowanie jednolitych zasad odnosiło się bowiem do członków Komisji i stanowiło dla nich wskazówkę przy sporządzaniu sprawozdań, a upublicznienie tych zasad oznaczało jedynie ułatwienie dla uczelni – jako przyszłych wnioskodawców – w przygotowaniu odpowiednich wniosków". Podkreślić przy tym należy, że wprawdzie żaden przepis prawa nie stanowi, że opinia Państwowej Komisji Akredytacyjnej ma dla organu charakter wiążący, jednakże powinna być ona uwzględniona, jeżeli nie zawiera cech dowolności interpretacyjnej i co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Z tego zatem powodu Sąd nie widzi również podstaw zwracania się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w niniejszej sprawie na temat zgodności art. 11 ust. 6 ustawy z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 3, art. 78 oraz art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej, a nadto art. 52 ustawy z art. 45 ust. 1 i art. 2 ustawy zasadniczej.

Natomiast organowi wskazać należy, że skarga była – jak wynika z przesłanych do Sądu dokumentów – podpisana przez osobę uprawnioną, a ponadto w skardze zawarto wniosek o wstrzymania decyzji i został on uwzględniony postanowieniem przez Sąd, co z kolei – w myśl art. 153 P.p.s.a., wiąże niniejszy Sąd.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.