Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1429/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 228
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1429/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r., sprawy ze skarg G. Sp. z o.o. w B., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 czerwca 2014 r. Nr [...],[...],[...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.020 zł (jeden tysiąc dwadzieścia złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia 27 stycznia 2014r., znak [...],[...] oraz [...] orzekł na podstawie art. 76a § 1 o.p. o zaliczeniu wobec G. sp. z o.o. w B. nadpłaty podatku od towarów i usług, wynikającej z uchylenia decyzji za styczeń, marzec i listopad 2006r.

G. sp. z o.o. nie zgodziła się z powyższymi rozstrzygnięciami i wniosła zażalenia, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień.

Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 16 kwietnia 2014r. postanowienia znak [...],[...] oraz [...], pozostawiając zażalenia bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 i § 4 o.p.

W uzasadnieniach organ wskazał, że zażalenia zostały podpisane przez radcę prawnego A.H., przy czym pełnomocnictwo do reprezentowania strony nie zostało dołączone. Wezwanie o usunięcie braku formalnego zostało doręczone stronie w trybie zastępczym.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że A. H. powołał się na pełnomocnictwo, przedłożone w toku poprzedniego postępowania zażaleniowego. Organ uznał jednak, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że jeśli A.H.został ustanowiony jako pełnomocnik do poprzednich postępowań zażaleniowych, które zakończyły się ostatecznymi postanowieniami kasatoryjnymi, to po ponownym wydaniu postanowień przez organ pierwszej instancji pełnomocnictwo będzie miało nadal moc obowiązującą. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej umocowanie pełnomocnika było obowiązujące tylko w danych, konkretnych sprawach, które zostały zakończone.

Zażalenia na powyższe postanowienia wniosła spółka G. sp. z o.o. w B. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a to:

- art. 136 w zw. z art. 137 § 1 o.p. przez ich błędną interpretację i przyjęcie, że w przedmiotowych sprawach pełnomocnik strony, składając zażalenia na postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego był zobowiązany do dołączenia pełnomocnictwa, pomimo że takie pełnomocnictwo zostało już uprzednio przedstawione, a ponownie prowadzone postępowania dotyczą tej samej sprawy;

- art. 169 § 1 w zw. z § 4 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o pozostawieniu zażaleń bez rozpatrzenia, mimo niewystępowania braków formalnych;

- art. 169 § 1 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe skierowanie wezwań o usunięcie braków formalnych do strony skarżącej, a nie do reprezentującego ją pełnomocnika;

- art. 120 w zw. z art. 121 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wynikające z tego wydanie zaskarżonych postanowień, pomimo braku ku temu podstaw prawnych.

Strona skarżąca w oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień.

Wydanymi w dniu 13 czerwca 2014r. postanowieniami znak [...],[...] i [...], Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażaleń na postanowienia własne w przedmiocie pozostawienia zażaleń bez rozpatrzenia, w podstawie prawnej wskazując art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p.

Organ wskazał, że zaskarżone postanowienia były skierowane na prawidłowy adres spółki, z powodu nieodebrania przesyłki uznał je za doręczone z dniem 2 maja 2014r. Termin do złożenia zażaleń rozpoczął bieg z dniem 3 maja 2014r. i upłynął z dniem 9 maja 2014r. Tymczasem zażalenia zostały wniesione w dniu 25 kwietnia 2014r., tj. przed rozpoczęciem biegu terminu do ich złożenia. Zdaniem organu odwoławczego, wniesienie zażaleń przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie wywołuje skutków prawnych. Zaskarżone postanowienia nie weszły jeszcze wówczas do obrotu prawnego, wobec czego zażaleń nie można uznać za skuteczne, nie istniał bowiem przedmiot sprawy.

G. sp. z o.o. wniosła w terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia w całości postanowień w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia i domagając się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 2 w zw. z art. 151, art. 136 i art. 137 § 3 zd. 1 o.p. przez nieprawidłowe przyjęcie, że zażalenia z dnia 25 kwietnia 2014r. są niedopuszczalne, co było konsekwencją nieprawidłowego uznania, że brak skuteczności doręczenia postanowień z dnia 16 kwietnia 2014r. pełnomocnikowi strony skarżącej i przyjęcia, że doręczenie nastąpiło bezpośrednio spółce dopiero w dniu 2 maja 2014r., gdyż w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik strony nie był umocowany do działania w sprawie, pomimo że pełnomocnictwo zostało już uprzednio przedstawione, a ponownie prowadzone postępowanie dotyczy tej samej sprawy. W skargach zarzucono również naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 120 i art. 121 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wynikające z tego wydanie postanowień o niedopuszczalności zażaleń, mimo braku ku temu podstaw.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie.

Sprawy zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 1429/14, I SA/Kr 1430/14 oraz I SA/Kr 1431/14. W dniu 25 listopada 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć je do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt I SA/Kr 1429/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 228 § 1 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia:

1) niedopuszczalność odwołania;

2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania;

3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.

Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do zażaleń, co wynika z art. 239 o.p. Stosownie do art. 236 § 1 o.p., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia stronie. Z przepisu tego wynika, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się z chwilą doręczenia postanowienia stronie, a co za tym idzie – wniesienie zażalenia wcześniej (przed rozpoczęciem biegu terminu) nie jest dopuszczalne.

W kontrolowanych postępowaniach organ podatkowy przyjął, że zażalenia na postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014r. znak [...],[...] oraz [...]zostały wniesione przedwcześnie, zanim termin do ich wniesienia rozpoczął bieg. Dyrektor Izby Skarbowej uznał bowiem, że datą doręczenia jest dzień upływu terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 o.p. – a doręczenie zastępcze w tym trybie nastąpiło w dniu 2 maja 2014r. Zażalenia wniesione zostały w dniu 25 kwietnia 2014r. Zdaniem organu, radca prawny A.H. nie był umocowany do reprezentowania strony skarżącej, a doręczenie do jego rąk nastąpiło jedynie "do wiadomości". Strona skarżąca wywodziła natomiast, że wymieniony radca prawny był prawidłowo umocowany. W niniejszej sprawie rozstrzygnąć należy zatem, czy r.pr. A.H. był pełnomocnikiem spółki skarżącej, czy zakres jego pełnomocnictwa obejmował działanie w postępowaniu zażaleniowym, a w konsekwencji zatem, czy doręczenie mu postanowień z dnia 16 kwietnia 2014r. rozpoczęło bieg terminu do wniesienia zażaleń.

Wskazać należy, że w aktach kontrolowanych postępowań podatkowych brak jest dokumentu pełnomocnictwa, udzielonego r.pr. A.H.. Warto zauważyć, że akta te nie obejmują całości postępowań w przedmiocie nadpłaty. Niemniej jednak on sam w toku postępowania powoływał się na ten dokument, zaś organy podatkowe traktowały go jako pełnomocnika strony skarżącej (np. decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2012r., postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2013r.).

Dokument pełnomocnictwa znajduje się natomiast w aktach sądowych (k. 7, 51, 86). Jak wynika z treści tego dokumentu, "pełnomocnictwo upoważnia do reprezentowania spółki przed wszystkimi organami podatkowymi właściwymi w sprawach dotyczących zwrotu oraz zaliczenia nadpłat podatków. Pełnomocnictwo to upoważnia pełnomocników do działania w imieniu Spółki w całym postępowaniu podatkowym przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji, a także w postępowaniach przed sądami administracyjnymi każdej instancji oraz we wszystkich sprawach wpadkowych wynikłych w związku z w/w postępowaniami". Zakres pełnomocnictwa jest zatem bardzo szeroki. Brak jest jakichkolwiek podstaw, by ograniczać go – jak czynił to organ podatkowy – do konkretnego etapu postępowania, tzn. wcześniejszego postępowania zażaleniowego, nawet jeśli dokument pełnomocnictwa złożono podczas trwania tego postępowania. Pełnomocnictwo niewątpliwie obejmuje udział w całości postępowania w sprawie nadpłaty, łącznie ze wszelkimi etapami odwoławczymi i zażaleniowymi. Postępowania zażaleniowe, w ramach których pełnomocnictwo złożono oraz postępowania, zainicjowane zażaleniami na postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014r. znak [...],[...] oraz [...] nie stanowią odrębnych, samoistnych spraw. Są wpadkowymi postępowaniami, prowadzonymi w ramach głównej sprawy, dotyczącej zaliczenia nadpłaty. W całej tej sprawie, a zatem również we wszystkich postępowaniach wpadkowych, r. pr. A.H. posiadał umocowanie do reprezentowania G. sp. z o.o.

Należy również podkreślić, że w przepisach o.p. nie występuje forma doręczenia "do wiadomości". Każde doręczenie stronie lub jej pełnomocnikowi pisma albo aktu administracyjnego, nawet poczynione z taką adnotacją, wywołuje wszelkie skutki, jakie ustawa wiąże z doręczeniem, zatem w przypadku zaskarżalnych postanowień – otwiera bieg terminu do wniesienia zażalenia. Można wyobrazić sobie przypadki doręczeń "do wiadomości" pism i aktów administracyjnych podmiotom, nie będącym stronami; wówczas taka adnotacja stanowi informacje, że samo doręczenie nie rodzi ich praw procesowych, np. nie upoważnia ich do wniesienia zażalenia. Dotyczyć to może jednak wyłącznie podmiotów, które nie są stroną, pełnomocnikiem czy reprezentantem strony.

Skoro r. pr. A.H. był w dniu 18 kwietnia 2014r. (data doręczenia mu postanowień z dnia 16 kwietnia 2014r.) prawidłowo umocowanym pełnomocnikiem strony skarżącej, to doręczenie mu tych postanowień, pomimo adnotacji "do wiadomości", rozpoczęło dla G. sp. z o.o. bieg terminu do wniesienia zażaleń. Co za tym idzie, zażalenia z dnia 25 kwietnia 2014r. (data stempla pocztowego) należy uznać za wniesione w terminie. Zaskarżone postanowienia zapadły zatem z naruszeniem art. 228 § 1 o.p. i musiały zostać uchylone.

Rozpatrując sprawy ponownie, Dyrektor Izby Skarbowej uzna zażalenia z dnia 25 kwietnia 2014r. za wniesione w terminie. Przyjmie również, że r.pr. A.H. jest umocowany do reprezentowania strony skarżącej w całym postępowaniu, dotyczącym zaliczenia nadpłaty, w tym we wszystkich wiążących się z nim postępowaniach incydentalnych, takich jak zażaleniowe.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku, przyjmując za podstawę art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.