Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1275/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.  29 ust 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Dnia 22 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2021 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 30 kwietnia 2019 roku J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2019 rok dla działek o powierzchni 5,99 ha.

Decyzją z dnia 27 lutego 2020 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w P. przyznał J. K. płatność ONW dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi strefa II na rok 2019 w wysokości 1.581,36 zł.

Postanowieniem z dnia 30 października 2020 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW za 2019 rok, gdyż w dniu 23 czerwca 2020 roku został poinformowany o okolicznościach istniejących w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności, które nie były wcześniej znane organowi.

Decyzja z dnia 20 stycznia 2021 roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. uchylił decyzję nr [...] z dnia 27 lutego 2020 roku w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz odmówił przyznania J. K. Płatności ONW za 2019 roku oraz nałożył sankcję w wysokości 345,84 zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas ponownej weryfikacji sprawy stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na 2019 roku i wyniosła 3,07 ha, a łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wyniosła 2,92 ha. Na działce ewidencyjnej o numerze 1/2, na której zadeklarowano działkę rolną D do płatności ONW na powierzchni 1,52 ha stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyniosła 0 ha. Podobnie na działce ewidencyjnej o numerze 1/3, na której zadeklarowano działkę rolną D do płatności ONW na powierzchni 1,40 ha stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyniosła 0 ha.

Pismem z dnia 4 lutego 2021 roku J. K. wniósł odwołanie wskazując na naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w dniu wydawania pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności organ znał dane na których oparł się przy wydawaniu decyzji odmawiającej ich przyznania.

Decyzją z dnia 24 marca 2021 roku, nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego oddziału ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że J. K. w roku 2019 roku nie użytkował działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zgodnie z deklaracją, co potwierdził obraz ortofotomapy (powstałej ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych) zarejestrowany w bazie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli wykonany dla spornych działek w dniu 26 lipca 2019 roku, przy czym informacje o zmianie powierzchni kwalifikowanych działek zadeklarowanych przez J. K. zostały przekazane do organu właściwego za wydanie decyzji dopiero w dniu 23 czerwca 2020 roku. Ponieważ powierzchnia zadeklarowanych działek ewidencyjnych nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym skutkowało to odmową przyznania płatności ONW i nałożeniem sankcji w 2019 roku.

Zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych J. K. na mocy decyzji z dnia 27 lutego 2020 roku.

Decyzją z dnia 1 czerwca 2021 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w P. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w łącznej wysokości 1.581,63 zł z tytułu ONW z ograniczeniami strefa II – 2019.

W uzasadnieniu organ wskazał na różnicę między kwotą wypłaconą na podstawie uchylonej decyzji nr [...], a kwotą przyznaną decyzją nr [...], która wyniosła 1581,36 zł, co stanowiło różnicę, która powinna zostać zwrócona.

Pismem z dnia 21 czerwca 2021 roku J. K. wniósł odwołanie wskazując na naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak wykazania przez organ, że nie posiadał lub nie mógł posiadać informacji na temat tego, iż powierzchnia deklarowana działek była mniejsza od powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) przed dniem 23 czerwca 2020 roku. Ponadto odwołujący wskazał na naruszenie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, która wyniknęła z winy organu. Odwołujący wskazał także na błędne zastosowanie art. 29 ust 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 8 i art. 11 k.p.a. wskazując, iż organ powinien "nie tak zdawkowo jak w zaskarżonej decyzji wytłumaczyć się ze swoich zaniechań".

Decyzją dnia 8 lipiec 2021 roku, nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w P. z dnia 1 czerwca 2021 roku o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał za wyrwane z kontekstu cytaty zawarte w odwołaniu dotyczące Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w tym dotyczące prowadzenia Systemu Identyfikacji Działek Rolnych, które powinny być utrzymywanie w stanie aktualności oraz wykorzystywać na bieżąco wszystkie dostępne materiały źródłowe stanowiące podstawę modyfikacji danych referencyjnych zgodnie z rozporządzeniem nr 640/2014. Aktualizacja powierzchni (MKO) zapewnia jej aktualność na co najmniej trzy lata, tzn. do momentu wymiany danych dotyczących ortofotomapy lub do momentu otrzymania bardziej aktualnych danych, np. wyników kontroli na miejscu lub użytkowania gruntu wynikających z rejestru ewidencji gruntów i budynków (EGiB), zmian w sposobie użytkowania zasygnalizowanych przez rolnika na materialne graficznym do wniosku spersonalizowanego lub wniosku geoprzestrzennego GSM. Wnioskodawca nie naniósł jednak żadnych zmian i zgłosił do dopłat powierzchnię działek, które były nieużytkowane rolniczo – zarośnięte i nie kwalifikowały się do dopłat.

Zdaniem organu odwoławczego przy wydawaniu decyzji o przyznaniu płatności w pierwotnej wysokości nie popełniono błędu, gdyż organ wydawał decyzje na podstawie wszystkich dostępnych wówczas informacji w sprawie oraz dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS i dopiero po wydaniu decyzji ujawniono nowe okoliczności co do powierzchni kwalifikowanej działek nr [...] i [...]. Wnioskodawca powinien był prawidłowo poinformować organ ubiegając się o dopłaty, że działki nie były rolniczo użytkowane, o czym z pewnością wiedział. W efekcie nie naruszono treści art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nie dokonuje się weryfikacji merytorycznej decyzji dotyczącej przyznania płatności i uchylającej decyzje wcześniejsze. Odwołanie od decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, nie jest następną szansą na odwołanie się od zakończonego postępowania w sprawie przyznania płatności obszarowych. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Stwierdzona różnica pomiędzy płatnościami przekazanymi wnioskodawcy, a płatnościami przyznanymi decyzji z dnia 20 stycznia 2021 roku wyniosła 1.581,36 zł.

W odniesieniu do płatności nie zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, co uzasadniało ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie. Rolnik prawidłowo został zatem zobowiązany do jej zwrotu zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. W sprawie nie wystąpiły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. Płatności wypłacone na podstawie uchylonej decyzji nie wynikały z pomyłki organu, który w dniu wydawania decyzji nie posiadał informacji, z których wynikałoby, iż zadeklarowane działki o nr 1/2 i 1/3 nie były użytkowane rolniczo. Dopiero w dniu 23 czerwca 2020 roku powziął informację o faktach istniejących w dniu wydania decyzji. Kwota przekazanych płatności w wysokości 1.581,36 zł była płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 809/2014 i miał do niej zastosowanie obowiązek zwrotu, a nie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014.

Organ odwoławczy podkreślił również brak przesłanek świadczących o przedawnieniu należności. Wniosek o przyznanie płatności na 2019 rok zawierający nieprawidłowe deklaracje został złożony w dniu 30 kwietnia 2019 roku, natomiast decyzja o ustaleniu nienależnie pobranych płatności wydana została w dniu 1 czerwca 2021 roku, zatem nie przekroczono okresu czterech lat i nie uległy przedawnieniu przedmiotowe należności. Doszło natomiast do przerwania biegu terminu poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania odebrane w dniu 21 kwietnia 2021 roku.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2021 roku J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na całą decyzję, Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 8 lipca 2021 roku o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego w P. z dnia [...] czerwca 2021 roku o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności zarzucając jej:

- rażące naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wykazania, iż dane na które się powołuje organ nie były mu dostępne wcześniej;

- rażące naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie konkluzji wyłącznie na podstawie dowodu, który nie odnosi się do całości okoliczności w sprawie;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przypisywanie działań stronie, których ona nie wykonała;

- naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.).

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji na jej mocy utrzymanej; przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W ocenie skarżącego organy ARiMR nie wyjaśniły w sposób dostateczny, w jaki sposób dysponowały właściwym systemem teleinformatycznym, jak i czy wcześniej tj. przed wprowadzenia danych do systemu nie posiadały informacji, które miały służyć wznowieniu postępowania (np. telefonicznie lub mailowo), a w szczególności konieczne byłoby wyjaśnienie jak działa system za pomocą którego organ pozyskuje dostęp do danych. Niewłaściwe było wskazywanie na wewnętrzny system komunikacji pomiędzy poszczególnymi oddziałami ARiMR i jej centralą. Ponadto ortofotomapa odnosiła się wyłącznie do konkretnego dnia (26.07.2019 r.), a środki przysługujące stronie na podstawie złożonego wniosku odnoszą się do całego roku 2019. Nawet najdokładniejszy dokument dotyczący jednego dnia nie mógł świadczyć o pozostałych 364 dniach. Organ nie przeprowadził w tym względzie wystarczającego postępowania dowodowego. Ortofotomapa dotycząca jednego dnia nie mogła być dowodem na cały okres ją poprzedzający jak i po niej następujący. Organ powinien pozyskać dowody dotyczące pozostałych 364 dni z danego roku. Dane systemu LPIS nie są na tyle wystarczającym dowodem, aby zostały wyłącznie wzięte pod uwagę przy wydaniu decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i podlegają one weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Jak każdy dowód w sprawie powinny być one oceniane przez organ, a w sytuacji gdy nie odpowiadają stanowi faktycznemu powinny zostać odpowiednio zmodyfikowane. Powyższe organ mógł zrealizować m.in. poprzez przeprowadzenie kontroli gruntu, która pozwoliłaby na ustalenie czy dane ortofotomapy dotyczą stałego zjawiska, czy też przejściowego, zaktualizowanie danych w ortofotomapie oraz powołanie biegłego.

Skarżący zarzucił organowi II instancji niewłaściwe przypisywanie stronie intencji w postaci stawiania jej zarzutu, iż jakiś fragment przywoływanego przez stronę cytatu miałby zostać wyrwany z kontekstu nie precyzując na czym wyrywanie z kontekstu miałoby polegać. Obowiązkiem ARiMR jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS. W momencie gdy informacje są ujęte we właściwym systemie organu, to organ jako całość posiada wiedzę na ich temat, a więc nie trzeba o każdym uaktualnieniu informować poszczególnych jednostek.

Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ prowadzący sprawę nie może wydawać decyzji o płatnościach bez uwzględnienia jej wiążącego charakteru.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j 2019. poz. 2325 ze zm.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2021 roku, nr [...]/201 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] czerwca 2021 roku nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW na kwotę 1581,36 zł.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 roku, poz. 1505 ze zm.), zgodnie z którym Środki publiczne: 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowe, przeznaczone na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub zostały pobrane w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków.

Przedmiotem postępowania toczącego się przed organem było zatem ustalenie, czy w sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie, czy uprzednio przyznane kwoty płatności były nienależne lub przyznane w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. W postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji organ ma za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Nienależną płatnością jest bowiem wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.

W rozpoznawanej sprawie wypłacone J. K. środki publiczne w pochodziły ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie. Kierownik Biura Powiatowego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2021 roku, nr [...] ustalił J. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący kwestionuje jednak ustalenia powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania płatności jakie zostały dokonane przez Kierownika Biura Powiatowego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] lutego 2020 roku, nr [...] i odmowie przyznania płatności ONW za 2019 rok oraz nałożeniu sankcji w wysokości 345,84 zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia 24 marca 2021 roku, nr [...]/2021.

W rozpoznawanym przypadku należy podzielić stanowisko, że w postępowaniu o ustaleniu nienależnie pobranych płatności, podstawą ustalenia jest tylko różnica między kwota wypłaconą na konto strony, a przyznaną w decyzji ostatecznej, a nie badanie powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności. Zatem w przypadku uchylenia decyzji przyznającej płatności i w konsekwencji w przypadku skutecznej odmowy przyznania płatności w kolejnej decyzji kwota wypłacona na konto wnioskodawcy jest kwotą nienależną. Ustalenia będące podstawą wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności, które sprowadzały się do stwierdzenia, że zadeklarowane przez skarżącego działki nr [...] oraz [...] były nieużytkowane rolniczo stanowiły podstawę wznowienia postępowania w sprawie oraz wydania decyzji na podstawie, której została wyeliminowana z obrotu prawnego przyznająca uprzednio pomoc finansowa.

W przypadku postępowania o ustalenie nienależnie pobranych płatności zadaniem organu nie było możliwości skontrolowania zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to było prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną). Tak też się stało w przedmiotowej sprawie. Organy administracji w kontrolowanej sprawie nie były w żaden sposób zobowiązane do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji przyznającej pomoc, a jedynie do uwzględnienia faktu wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że przekazana wcześniej pomoc została pobrana nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. Z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 27 lutego 2020 roku, nr [...] przyznającej płatności w wysokości [...] zł, które zostały przekazane skarżącemu, w rozpoznawanej sprawie organy w sposób uzasadniony przyjęły, że na skutek usunięcia z obrotu prawnego powyższej decyzji J. K. utracił uprawnienie do uzyskania tych płatności. Prawidłowa kwota należnej płatności za rok 2019 została bowiem ustalona w decyzji nr [...] z dnia 20 stycznia 2021 roku o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] i odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za 2019 rok.

Postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Postępowanie w niniejszej sprawie ma odrębny charakter i stanowi konsekwencję ustaleń wynikających z decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR w P. z dnia 20 stycznia 2021 roku, nr [...], która została utrzymana w obrocie prawnym ostateczną decyzją Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia 24 marca 2021 roku, nr [...]. Wobec powyższego w prowadzonym postępowaniu organy nie mogły badać ponownie kwestii, które były przedmiotem rozpatrzenia w odrębnej sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji, uznanej za wydaną zgodnie z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Po 798/21 zakończonej wyrokiem z dnia 10 marca 2022 roku. Zarzuty skargi skierowane w stosunku do decyzji odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej, jako leżące poza granicami rozpatrywanej sprawy nie mogły zatem być w żaden sposób skuteczne. Za niezasadne należało zatem w niniejszej sprawie uznać zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego, a także zarzut naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. z dnia 8 października 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.). Wszystkie wskazane zarzuty zgłoszone w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności należało uznać za możliwe do merytorycznego rozpoznania w postępowaniu, w którym odmówiono skarżącemu przyznania płatności ONW za 2019 rok.

Sąd podziela jednocześnie stanowisko organu, który przyjął, że przyznanie skarżącemu płatności nie było skutkiem pomyłki organu, gdyż ujawnione informacje, że zadeklarowane przez wnioskodawcę przedmiotowe działki nr 1/2 oraz 1/3, które nie były użytkowane rolniczo, zostały ujawnione dopiero po przyznaniu płatności na podstawie decyzji z dnia 27 lutego 2020 rok. Za rzetelność danych podanych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada każdy rolnik, który powinien być najlepiej być zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami (por. wyrok NSA z 26 maja 2010 roku, sygn. akt II GSK 609/09 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem rolnika było zatem deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku. Zasadnie zatem organ ocenił, że rolnik zarówno ubiegając się o płatności bezpośrednie, jak i przyjmując przyznaną i przekazaną na płatność mógł samodzielnie zgłosić nieprawidłowość w przekazaniu środków, a zatem nie zaistniała przesłanka wyłączająca obowiązek zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności określona w art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 2014 r. L 227, s. 69).

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zasadnie stwierdził też, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. 312 z 1995 roku, s. 1), który przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. J. K. w złożonym wniosku deklarował natomiast działki rolne nie spełniające warunków kwalifikowalności. Zasadnie organy przyjęły, że złożenie deklaracji stanowiło nieprawidłowość, od której powinien być liczony czteroletni termin przedawnienia.

Reasumując należało stwierdzić, że organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę do jej wydania oraz wysokość ustalonej kwoty nienależnie pobranej płatności. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było prawidłowe.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., oddalił skargę.