Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 523/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Bożena Popowska Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2006r. przy udziale w sprawie ze skargi C.T.L A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w przedmiocie kary pieniężnej o d d a l a s k a r g ę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Z.Oddział w G. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71 poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 32, poz. 262), obciążył P. T. A. sp. z o.o. w P. karą pieniężną w kwocie 720 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów art. 61 §4 kpa, art. 79 kpa, art. 107 §1 i 3 kpa, art. 76 §1 kpa, w związku z czym strona pozbawiona została przysługujących jej uprawnień, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Ponadto uzasadnienie decyzji nie wskazuje dowodów, na których oparł się organ I instancji, gdyż protokół nr [...] został uznany za integralną część zaskarżonej decyzji i w związku z tym utracił charakter materiału dowodowego. Natomiast uzasadnienie prawne nie jest wystarczające z uwagi na to, że powołany art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie uzasadnia zastosowanej sankcji oraz wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz §4 i §5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. nr 32, poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano, że kara pieniężna w kwocie 720 zł została nałożona w dniu [...] sierpnia 2003 r. na przejściu granicznym w G., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] należącego do P. T. A. sp. z o.o. w P. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów typu RPT 98-142 posiadającą ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z., a wagi tego typu zostały zatwierdzone przez Prezesa Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r nr ZT [...]. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego typu ZT 10/95 posiadającego ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z..

Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40 b ust. 2 i art. 13 ust. 2 b ustawy o drogach publicznych, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Na urządzeniu pomiarowym zamontowane są oznaczenia wskazujące sposób przejazdu przez punkt kontrolny, a w przypadku nieprawidłowego przejazdu komputer przerywa proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. Błędne wskazanie wagi może wystąpić na skutek niezachowania odpowiednich warunków pomiaru, a o takiej sytuacji waga sygnalizuje i pomiar winien nastąpić powtórnie. Brak sygnalizacji oznacza, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru, a powtórzenie pomiaru nie jest potrzebne. Wskazano także, że naciski na poszczególne osie są pomniejszane o 200 kg i 2%, co korzystnie oddziałuje na wynik ważenia i jest korzystniejsze dla strony.

Dyrektor Izby Celnej za bezzasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 61 §4 kpa, art. 79 kpa, art. 68 kpa, atr. 76 kpa i art. 107 §1 i 3 kpa, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

Ponadto podkreślono, że wynik ważenia dynamicznego, będący podstawą do wydania decyzji o obciążeniu karą pieniężną, odzwierciedla stan faktyczny pojazdu bezpośrednio po zjechaniu z drogi publicznej, co wskazuje z jakim faktycznie obciążeniem osi przemieszczał się po drodze. Wyjaśnił także organ II instancji, że w przypadku przekroczenia ustalonych przepisami parametrów takich jak nacisk osi, masa całkowita, wymiary pojazdów, pobór przez organy celnej opłaty drogowej jest obligatoryjny.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] grudnia 2003 r. pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie przepisu art. 7 kpa polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ II instancji nie ustalił czy została zastosowana właściwa metoda ważenia kontrolnego pojazdu. Na potwierdzenie zarzutu o nieprawidłowym przebiegu ważenia pełnomocnik spółki do pisma z dnia [...] marca 2006 r. załączył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. 3/II SA/Lu 1317/03. W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) ruch pojazdu, którego masa, nacisk osi lub wymiary z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Natomiast art. 13 g tej ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, a wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy.

Pojazd skarżącej o numerze rejestracyjnym [...] poddano kontroli w dniu [...] sierpnia 2003 r. na przejściu granicznym w G. W wyniku tej kontroli stwierdzono przekroczenie na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku (o 3,44 kN) ustalonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., nr 32, poz. 262), co zostało potwierdzone w protokole z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]. Przedmiotowy pojazd został poddany dwukrotnemu ważeniu, przy czym organ celny do wymierzenia kary pieniężnej uwzględnił wynik kontroli korzystniejszy dla strony. Kierowca pojazdu w protokole kontroli w rubryce "uwagi przewoźnika" stwierdził, że nie zgadza się z przeprowadzonymi ważeniami, które wykazały dużą rozbieżność, gdyż jego zdaniem, pojazd - cysterna jednokomorowa winien być ważony na wadze całkowitej, a nie na wadze dynamicznej.

Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano na dynamicznej wadze samochodowej, do ważenia pojazdów w ruchu typu RPT 98-142. Waga ta posiadała ważne świadectwo legalizacji nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. w dniu [...] stycznia 2002 r. Tego typu wagi zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 1998 r. nr ZT [...]. Pomiaru rozstawu osi dokonano przymiarem wstęgowym stalowym posiadającym ważne świadectwo legalizacji nr [...] wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. w dniu [...] lutego 2003 r. Warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Wydając świadectwo legalizacji wagi Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Z. powołał zarządzenie nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40), które między innymi określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przebieg ważenia odpowiadał warunkom określonym w cytowanym rozporządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§2 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§7 ust. 5 zarządzenia). Zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości do 5 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. W trakcie tworzenia protokołu z ważenia pojazdu mierzone naciski na poszczególne osie są dodatkowo pomniejszone o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2% zmierzonej masy całkowitej, co wynika z treści §6 ust.3 i ust. 4 zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar. Gwarantuje to ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z przyspieszenia prędkości.

Należy zwrócić uwagę, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, a w związku z tym związane z przyspieszeniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i odbijają się niekorzystnie na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (wyrok NSA z dnia 12 lutego 1998 r. sygn. II SA 1409/97).

Należy też zaznaczyć, że przepisy dotyczące kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym nie różnicują tych pojazdów w zależności od rodzaju przewożonego towaru. Słusznie wskazał organ II instancji, że w §1 ust. 1 pkt 1 - 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. nie wymieniono pojazdów przewożących w ruchu międzynarodowym towarów płynnych.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej dotyczących rzekomych uchybień w sposobie ważenia pojazdu.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia2004 r. sygn. 3/II SA/Lu 1317/03.

Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. nr 63, poz. 636 ze zm.) przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed wejściem w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą nadal być legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie z dniem 01 stycznia 2003 r.

Natomiast art. 29 cytowanej ustawy stanowi, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez jeden rok od dnia wejścia w życie ustawy.

Decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały dnia [...] sierpnia 2003 r. i [...]grudnia 2003 r., a więc w terminie określonym w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach. W związku z tym ważenie pojazdu skarżącej na wskazanej wadze odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sąd w postępowaniu organów celnych nie dopatrzył się także żadnych uchybień formalnych, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.

Należy jedynie zwrócić uwagę, że organ II instancji wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 listopada 2004 r. Z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1953 ze zm.), która znowelizowała między innymi treść art. 13 ustawy o drogach publicznych oraz dodała art. 13 g. Mając na uwadze treść znowelizowanych przepisów Sąd uznał, że wskazane uchybienie organu II instancji nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Zaznaczyć też należy, że brzmienie art. 13 g ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Decydującym kryterium nałożenia tej kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie pojazdu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ B. Popowska

MK