Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1845/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Samorząd terytorialny
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 89 poz. 518
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: par. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 124 poz. 551
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej.
Teza: 1. Artykuł 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. i w 1992 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518 ze zm./ dotyczy wyłącznie ulg, odroczeń, umorzeń i zaniechania poboru podatku stosowanych w sprawach indywidualnych.

2. Określenie wysokości stawki karty podatkowej w trybie par. 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551/ nie jest ulgą podatkową.

TEZY

1. Artykuł 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. i w 1992 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518 ze zm./ dotyczy wyłącznie ulg, odroczeń, umorzeń i zaniechania poboru podatku stosowanych w sprawach indywidualnych.

2. Określenie wysokości stawki karty podatkowej w trybie par. 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551/ nie jest ulgą podatkową.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Piotra P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 16 czerwca 1992 r. w przedmiocie ustalenia stawki karty podatkowej na 1992 rok i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w Ł., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w Ł. kwotę złotych sto tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 czerwca 1992 r. Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 25 lutego 1992 r., ustalającą Piotrowi P. stawkę karty podatkowej na 1992 r. w wysokości 480.000 zł miesięcznie z tytułu przewozu osób taksówką. Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że okoliczności powołane w odwołaniu, takie jak niskie obroty z powodu mniejszego zapotrzebowania na usługi transportowe, wzrost kosztów eksploatacji samochodu oraz wzrost kosztów utrzymania, zostały uwzględnione już w decyzji organu I instancji przez zastosowanie trzydziestoprocentowej obniżki podatku, zgodnie z uchwałą Zarządu Miasta Ł. z dnia 5 lutego 1992 r. nr 190/90/92. Obniżka polegała na zastosowaniu stawki 480.000 zł zamiast 680.000 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną powołano art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz bliżej nie skonkretyzowane "zasady zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 /".

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotr P. zarzucił Izbie Skarbowej naruszenie par. 8 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia, zajmując stanowisko, że stawka karty podatkowej powinna zostać obniżona o 50 procent. Stwierdził, że pracuje 8-12 godzin dziennie, osiąga 2,5-3 mln zł obrotu, z czego po opłaceniu kosztów działalności pozostaje mu 400.000 zł zarobku. Żona od 1 lipca 1992 r. jest bezrobotna, a oboje mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Starają się o pomoc w opiece społecznej.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, zarzucając, że podatnik nie wskazał w odwołaniu od decyzji organu I instancji faktów, które pozwoliłyby stwierdzić, iż ustalona stawka karty podatkowej jest oczywiście nieodpowiednia. Dodatkowo podniosła, że w dniu 3 sierpnia 1992 r. przyjęto od podatnika zeznanie na temat ponoszonych kosztów. Izba przeprowadziła w odpowiedzi na skargę analizę tego zeznania i wywiodła z niego wniosek, że dochód skarżącego wynosi około 2,5 mln zł miesięcznie.

W kolejnym piśmie z dnia 26 sierpnia 1992 r. skarżący zarzucił, iż wyliczenia Izby Skarbowej świadczą o braku odpowiedniego przygotowania zawodowego jej pracowników. Przeprowadził własny rachunek ekonomiczny i wyliczył, że w lipcu 1991 r. zarobił jedynie 24.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchwała nr 190/90/92 Zarządu Miasta Ł. z dnia 5 lutego 1992 r. w sprawie opinii dotyczącej udzielania ulg w opodatkowaniu karta podatkową w zakresie przewozu osób taksówkami została podjęta z powołaniem się na art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. i w 1992 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518 ze zm./. W par. 1 tej uchwały Zarząd Miasta upoważnił naczelników urzędów skarbowych w Ł. do zastosowania 30-procentowej ulgi w opodatkowaniu, precyzując, że stawka karty podatkowej po udzieleniu ulgi wynosić będzie 480.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Zarząd Miasta nie miał podstaw prawnych do wydania wspomnianej uchwały. Artykuł 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. i w 1992 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518 ze zm./ dotyczy wyłącznie ulg, odroczeń, umorzeń i zaniechania poboru podatku stosowanych w sprawach indywidualnych.

Określenie wysokości stawki karty podatkowej w trybie par. 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551/ nie jest ulgą. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 9 pkt 1, art. 18 ust. 3 i art. 38 pkt 2-4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, a żaden z tych przepisów nie upoważnił Ministra Finansów do stosowania ulg podatkowych. Chodziło natomiast o określenie zasad i warunków zryczałtowania podatku dochodowego lub obrotowego i dochodowego w formie karty podatkowej. Wysokość stawki karty podatkowej wynika nie tylko z tabeli, lecz i z pozostałych przepisów rozporządzenia, w tym także z par. 8 ust. 3. Przepis ten nie określa ulg, lecz pozwala stosować stawkę niższą albo wyższą w porównaniu ze stawkami określonymi w tabeli. Żadna ze stawek wymienionych w rozporządzeniu nie ma charakteru priorytetowego w stosunku do pozostałych. Zastosowanie zaś stawki przewidzianej w par. 8 ust. 3 tego rozporządzenia należy do kompetencji urzędu skarbowego, a nie zarządu miasta.

Stosując powyższą uchwałę Zarządu Miasta Ł. z dnia 5 lutego 1992 r., organy podatkowe obu instancji naruszyły prawo materialne. Cytowany przepis rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1991 r. pozwalał rozważać możliwość zastosowania stawki obniżonej o 50 procent w stosunku do stawek wynikających z tabeli, a Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa błędnie zakładały, że są związane wielkością 30 procent określoną w uchwale Zarządu.

Ponadto Izba Skarbowa naruszyła także przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, 77, 81 i 107 par. 3 Kpa. Jeżeli podatnik w odwołaniu powoływał się na niskie obroty i wzrost kosztów eksploatacji, to obowiązkiem organu podatkowego było ustalić te wielkości, dokonać ich analizy i ocenić ich wpływ na wysokość stawki karty podatkowej. Czynności dokonane po wniesieniu skargi nie mogą już konwalidować popełnionych uchybień, tym bardziej że strona postępowania nie miała możliwości wypowiedzenia się co do dokonanych obliczeń przed wydaniem decyzji administracyjnej. W tej sytuacji zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego podlegały uchyleniu na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rzeczą organów podatkowych będzie analiza dochodów skarżącego z przewozu osób taksówkami w 1992 r. i określenie mu wysokości stawki karty podatkowej na ten rok. Przed wydaniem decyzji należy umożliwić podatnikowi wypowiedzenie się co do zebranego materiału w trybie art. 81 Kpa.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania zgodnie z art. 208 Kpa.