Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 692/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 4, art. 8  ust. 1 i ust. 3, art. 11  ust. 2, art. 38 , art. 39 , art. 108
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skarg G. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 1440 (tysiąc czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2014 r. Prezydent Miasta wydał następujące decyzje:

1. nr [...], którą odmówił przyznania G. P. (zwanego dalej skarżącym) świadczenia w formie zasiłku okresowego od dnia 1 września 2014 r.;

2. nr [...], którą odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup żywności;

3. nr [...], którą odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za hotel;

4. nr [...], którą odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu leki;

5. nr [...], którą odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu środków czystości;

6. nr [...], którą odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu odzieży;

Organ I instancji ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym orzeczonym na stałe. Na jego dochód w sierpniu 2014 r. składał się zasiłek stały w wysokości 529 zł. Dodatkowo skarżący uczęszczał na zajęcia do Miejskiego Dziennego Domu [...], od poniedziałku do piątku, gdzie korzystał z bezpłatnych posiłków. Prezydent Miasta wskazał, iż pomimo posiadanego zasobu w postaci nieruchomości w miejscowości L, stanowiącej część kamienicy, w której wyodrębnione są trzy lokale mieszkalne, skarżący od wielu lat wynajmuje pokój w hotelu pracowniczym w K, za który opłaca kwotę 620 zł miesięcznie. Organ I instancji zaznaczył przy tym, iż od kwietnia 2011 r. skarżący nie otrzymuje pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na uregulowanie należności za hotel, a jednak należność ta jest na bieżąco regulowana mimo, że przekracza wysokość deklarowanego przez niego dochodu. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż opłaty za hotel reguluje z wyrównań otrzymanych świadczeń z MOPS oraz oszczędności z ubiegłego roku, a także z pomocy Arcybractwa [...], którą w wrześniu 2014 r. otrzymał w wysokości 400 zł.

Organ I instancji wskazał, iż w dniu 25 września 2014 r. podjęto próbę ustalenia ze skarżącym terminu podpisania nowego kontraktu socjalnego, jednakże skarżący nie był tym zainteresowany prosząc o pisemne powiadomienie w tej kwestii. W konsekwencji w dniu 1 i 28 października 2014 r. organ skierował do skarżącego wezwania celem ustalenia terminu podpisania kontraktu socjalnego. Skarżący nie podjął jednak żadnych działań w celu jego podpisania i podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym. Organ pierwszej instancji podkreślił, że skarżący od wielu lat nie zmienia swojej postawy, nie podejmuje działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej, a jedynie żąda od organów pomocy społecznej zabezpieczenia swoich potrzeb finansowych. Powołując się na art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) oraz wynikający z nich obowiązek współdziałania z organem pomocowym oraz przepisy art. 38 i art. 39 cyt. ustawy, Prezydent Miasta nie znalazł podstaw do udzielenia skarżącemu pomocy w formie zasiłków celowych i okresowego.

Dodatkowo w decyzji nr [...] organ wskazał, że w oparciu o przepisy art. 39 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 7 Uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania (Dz. Urzędowy Województwa z 2014 r. poz. 415), pomoc w zakresie zasiłku celowego na zakup żywności może być przyznana jeżeli dochód na osobę samodzielnie gospodarującą nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził, że w oparciu o powyższe przepisy skarżący ma przyznane posiłki w Ośrodku Wsparcia w związku z czym nie ma zasadności w przyznaniu dodatkowej pomocy na żywność.

W odwołaniach od powyższych decyzji, skarżący podniósł, że pracownik MOPS nie wziął pod uwagę wielu istotnych dowodów w sprawie oraz zarzucił niezgodność z prawdą informacji zamieszczonych w decyzji, w szczególności liczne naruszenia prawa, które nie powinny mieć miejsca. Skarżący powołał się także na szereg wyroków, które jego zdaniem stwierdzają o niesłuszności decyzji, od której się odwołuje. W swoich odwołaniach wyjaśnił, które przesłanki zawarte w decyzji są w jego opinii niezgodne ze stanem faktycznym. Nadmienił też, że MOPS nie wzywał go na rozmowy dotyczące podpisania kontraktu socjalnego, po tym jak poinformował organ l instancji, że najpierw musi skontaktować się z prawnikiem. Podkreślił też, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej jest on całkowicie niezdolny do pracy. Odnośnie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności podkreślił, że jest cukrzykiem i powinien jeść sześć razy dziennie. Zdaniem skarżącego, spełnia on wszystkie kryteria dla otrzymania zasiłków celowego oraz zasiłku okresowego. Ponadto zarzucił, że ponownie MOPS nie zebrał i nie rozpatrzył całościowo materiału dowodowego traktując go wybiórczo.

W dniu 18 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 38, art. 39, art. 108 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., wydało decyzje:

1. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...],

2. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...],

3. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...],

4. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...],

5. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...],

6. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., nr [...].

W uzasadnieniach swoich decyzji Kolegium uznało za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia sytuacji materialnej skarżącego i prób podjęcia negocjacji w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Podkreślono, że do chwili obecnej pomimo spotkań z pracownikami socjalnymi skarżący nie podjął negocjacji. Kolegium wskazało, że ostateczną próbę organ I instancji podjął w dniu 14 listopada 2012 r., kiedy na podstawie wiążącego organ pomocowy wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 727/11, skierował do skarżącego gotowy projekt kontraktu socjalnego. Jednak skarżący pismem z dnia 4 grudnia 2012 r. odmówił podpisania gotowego kontraktu kwestionując kompetencje organu I instancji do jednostronnego formułowania treści kontraktu. Kolegium stwierdziło, że w dniu 14 stycznia 2013 r. skarżący przesłał do MOPS niepodpisany przez siebie projekt kontraktu socjalnego, jaki został mu przedstawiony i podpisany przez pracownika socjalnego, w którym określono cel główny i cele szczegółowe, których czas realizacji określono do dnia 31 grudnia 2013 r. oraz określono obowiązki i działania obu stron kontraktu, tj. skarżącego i pracownika socjalnego.

Z powyższymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący się nie zgodził i pismami z dnia 13 maja 2015 r. wniósł na nie skargi, domagając się ich uchylenia. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 38 ust. 1 i ust. 2, art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 i art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 2 K.p.a., W skargach zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażące naruszenie prawa. Zakwestionował odmowę przyznania mu dodatkowej pomocy żywnościowej, argumentując, że jako cukrzyk powinien jeść posiłki 6 razy dziennie, w tym śniadania i kolacje. Posiłki powinien jeść również w sobotę i w niedziele. Zarzucił też, że błędnie ustalono, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, gdyż podjął negocjacje w sprawie zawarcia kontraktu socjalnego, jednak nie otrzymał wezwania do podpisania kontraktu socjalnego, skierowanego wezwaniami z dnia 1 i 28 października 2014 r. W dalszej części skargi skarżący zakwestionował ustalenie, że nie wykorzystuje swojej nieruchomości w L. Wyjaśnił, że komornik zajął czynsz z najmu od lokatorów, gdyż ma około 160 tyś. zaległego długu alimentacyjnego. Wskazał także, że MOPS wydał 143 decyzje niezgodne z prawem. Skarżący podkreślił, że nie podpisał kontraktu socjalnego, bowiem w ten sposób organ chce go zmusić do pracy, co jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż on skarżący nie jest osobą bezrobotna (od 2004 r do chwili obecnej pobiera zasiłek stały z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności).

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skarg.

Postanowieniem na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od III SA/Kr 692/15 do III SA/Kr 697/15 i postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Kr 692/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu wniesione w niniejszej sprawie skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu wymagającym usunięcie ich z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że z uwagi na zakres świadczeń jakiego domaga się skarżący w ramach pomocy społecznej i ilość wniesionych skarg na rozstrzygnięcia organów pomocowych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tutejszy sąd wielokrotnie orzekał w sprawach skarżącego. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone min. w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 424/13, z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1395/14, z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/13 oraz z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1401/13.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy, zwanej dalej "u.p.s."). Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w art. 2 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z nim, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazać w tym miejscu również należy, że pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy.

Ustawa o pomocy społecznej formułuje podstawową zasadę, wedle której każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie spełnia podstawowej przesłanki udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w omawianej ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na podstawie omawianej ustawy – bez względu na jej rodzaj – ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Zatem obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 u.p.s.

Wspomniana regulacja tworzy po stronie organów obowiązek wszechstronnej analizy i oceny postawy osoby ubiegającej się o pomoc społeczną pod kątem istnienia po jego stronie woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania bądź wstrzymanie świadczeń. Z tego względu brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674), mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W niniejszych sprawach organy administracji obu instancji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy świadczący o tym, że skarżący odmówił pozytywnego współdziałania z organem pomocy socjalnej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Z akt sprawy wynika, że pismami z dnia 1 i 28 października 2014 r. organ zwracał się do skarżącego w celu nawiązania kontaktu w sprawie podpisania kontraktu socjalnego. Skarżący zarzucił w skardze, że nie otrzymał takiej korespondencji, tymczasem do akt administracyjnych dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego ww. korespondencji z dnia 28 października 2014 r., na którym widnieje własnoręczny podpis skarżącego (karta nr 2388).

Ponadto w dniu 22 grudnia 2014 r. przedstawiono skarżącemu kontrakt socjalny, w którym zaproponowano różnorakie formy współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym celem aktywizacji i usamodzielniania skarżącego w zaspokajaniu własnych potrzeb życiowych. Jak wynika z protokołu przedstawienia kontraktu socjalnego, które odbyło się w miejscu zamieszkania skarżącego, skarżący zakwestionował przedstawiony mu kontrakt socjalny nie wysuwając przy tym własnych propozycji przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Postawa skarżącego jednoznacznie wskazuje na brak jakiejkolwiek chęci współdziałania przez skarżącego z pracownikami socjalnymi i nastawienie wyłącznie na otrzymywanie pomocy socjalnej bez udziału jakiegokolwiek wysiłku z własnej strony.

Sąd podkreśla, że od 2010 r. MOPS dążył do zaktywizowania skarżącego w pokonywaniu życiowych trudności i wskazywał mu możliwości samodzielnego radzenia sobie z problemami.

Zdaniem Sądu, organy były w pełni uprawnione aby domagać się współdziałania od skarżącego poprzez zawarcie kontraktu socjalnego. Skarżący od wielu lat korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, mimo, że jest osobą z wyższym wykształceniem i nie jest osobą nieporadną, o czym świadczą podejmowane przez skarżącego działania. Dlatego wysyłając zawiadomienia w celu zawarcia kontraktu oraz przedstawiając skarżącemu opracowany projekt kontraktu, organy mogły, a nawet powinny oczekiwać aktywnej współpracy ze strony skarżącego w wypracowaniu takich działań, które doprowadzą skarżącego do zmiany sytuacji, w której się znajduje. Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, że przedstawiony projekt kontraktu socjalnego jest nie do przyjęcia albowiem narusza prawo i zmusza skarżącego do podjęcia zatrudnienia, narzucając mu jednostronne rozwiązania.

Kwestia charakteru kontraktu socjalnego została ugruntowana przez dotychczasowe orzecznictwo, które orzekający Sąd w pełni podziela. Kontrakt socjalny, którego celem jest wzmocnienie osoby ubiegającej się o pomoc w zakresie aktywności i samodzielności życiowej i zawodowej lub przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, musi uwzględniać zasady wynikające z u.p.s. oraz warunki, na jakich ustala się poszczególne świadczenia. Przepisy u.p.s. nie odsyłają do uregulowań Kodeksu cywilnego i nie przewidują równości kontrahentów, w tym także w określaniu jego treści ( por. wyroki NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. I OSK 674/11, z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. I OSK 673/11, z dnia 22 września 2011 r., sygn. I OSK 675/11 oraz z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1685/15, pub.www.nsa.gov.pl).

Sąd podkreśla stanowisko organów, że skarżący nie próbował nawet negocjować warunków kontraktu czy też przedstawiać własnych propozycji przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji. Zdaniem Sądu propozycje zawarte w projekcie kontraktu przedstawionego skarżącemu w dniu 22 grudnia 2014 r. były rozsądne i uzasadnione. Zakładały one m.in. podjęcie pracy w warunkach chronionych, podjęcie działań skierowanych na uzyskanie korzyści materialnych z posiadanego majątku nieruchomego, czy też spotkania w Centrum Integracji Społecznej. W ocenie Sądu ww. propozycje nie mogą być uznane za jednostronne narzucenie działań sprzecznych z interesem skarżącego, a przede wszystkim z celem ustawy o pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, po dokonaniu analizy dokumentacji zawartej w aktach sprawy Sąd ocenił, że w niniejszych sprawach organy wystarczająco wykazały przywoływany w uzasadnieniach wszystkich zaskarżonych decyzji zarzut braku współpracy skarżącego. Organy nie kwestionują, że sytuacja materialna skarżącego i jego stan zdrowia są złe. Zdaniem Sądu organy były jednak w pełni uprawnione do domagania się od skarżącego współpracy, a brak tej współpracy zasadnie potraktowały jako podstawę odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji, że nie może podjąć zatrudnienia gdyż nie posiada statusu osoby bezrobotnej z uwagi na pobieranie zasiłku stałego, sąd stwierdza, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawiera ustawową definicję bezrobotnego, od którego to statusu uzależnia możliwość korzystania z instytucji w tej ustawie przewidzianych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i tej ustawy: "ilekroć w ustawie jest mowa o: bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego".

Zdaniem Sądu jeżeli zatem skarżący zdecydował się na pobieranie zasiłku stałego z pomocy społecznej (co uniemożliwia uzyskanie statusu osoby bezrobotnej), to okoliczność ta, przy braku orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, posiadanym wykształceniu wyższym wskazuje, że skarżący nie zamierza rozwiązać swojej trudnej sytuacji przez podjęcie zatrudnienia, przy jednoczesnym braku współdziałania z organami pomocowymi w tym zakresie. Zasadniczym bowiem warunkiem, który powinna spełniać osoba uznana za bezrobotną jest jej zdolność i gotowość do podjęcia proponowanego jej zatrudnienia, której skarżący nie wykazuje, chociaż, jak już wskazano, skarżący ,może pracować w warunkach pracy chronionej.

Nie jest też możliwa do zaakceptowania z punktu widzenia zasad pomocy społecznej wynikających z art. 3 u.p.s. sytuacja, w której wieloletni beneficjent pomocy społecznej zauważa potrzebę zabezpieczenia przyszłych dochodów osób bliskich z posiadanej nieruchomości (dorosłych dzieci), natomiast nie chce, wykonując obowiązek współdziałania, wykorzystać tej nieruchomości w rozwiązaniu swojej obecnej trudnej sytuacji. Taką postawę zajmuje skarżący, o czym świadczy argumentacja, że MOPS w decyzjach notorycznie proponuje sprzedaż lokalu w L, co spowodowałoby, że dzieci by nie miały stałego dochodu z czynszu. Pamiętać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, ale chodzi o takie sytuacje, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Odnośnie podnoszonych przez skarżącego okoliczności i zdarzeń, które w jego ocenie stanowiły przyczynę jego obecnej trudnej sytuacji należy podkreślić, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania czy rekompensaty w powszechnym tego słowa znaczeniu. Przesłanki przyznania świadczeń określa ustawa o pomocy społecznej, a organy świadczące pomoc społeczną są uprawnione i jednocześnie zobowiązane do ich stosowania zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 K.p.a. Przyznanie świadczeń w oparciu o przesłanki pozaustawowe stanowiłoby naruszenie prawa. Fakt, iż skarżący jest osobą chorą na cukrzycę i o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz był działaczem Solidarności, nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w niniejszych sprawach. Subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej, o którym była mowa na wstępie przesądza bowiem, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego nie współdziała z organami w zakresie rozwiązywania własnych problemów życiowych, a także ma własne możliwości zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej (legitymuje się, bowiem prawem własności do lokali mieszkalnych), jest w stanie pokonać trudności życiowe wykorzystując własne zasoby oraz zdolności i możliwości, więc nie może korzystać z pomocy społecznej.

Na koniec wskazać należy, że Sąd dopatrzył się pewnej nieścisłości w rozważaniach zawartych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Mianowicie dokonując ustaleń faktycznych w zakresie współdziałania skarżącego z pracownikami socjalnymi przy zawarciu kontraktu socjalnego, organ odwoławczy pominął fakt przedstawienia skarżącemu w dniu 22 grudnia 2014 r. projektu kontraktu socjalnego (podając błędną datę). Pomimo zaistniałego naruszenia Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowi ono podstawy do wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego.

Należy bowiem zauważyć, że skarżący i tym razem (podobnie jak w 2012 r.) nie podpisał przedstawionego mu kontraktu, kwestionując jego postanowienia. Prowadzi to do wniosku, że ww. zachowanie skarżącego wpisuje się w postawę bierności, którą skarżący prezentuje od lat, uchylając się od współdziałania z pracownikami socjalnymi w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej. W konsekwencji stwierdzone naruszenie w zakresie ustaleń faktycznych nie miało wpływu na wynik spraw albowiem omawiana okoliczność potwierdza poczynione ustalenia organu odwoławczego.

Wypada jeszcze wskazać, że istniały podstawy do połączenia spraw ze skarg na wszystkie ww. decyzje do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanych sprawach skargi te, ze względu na stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zarzuty skarg okazały się bezzasadne. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone decyzje zostały dotknięte innymi niż powołane przez skarżącego wadami, które mogłyby uzasadnić ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wobec powyższego skargi oddalono na podstawie art. 151 Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.