Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1639/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku R. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. sygn. akt [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia obowiązku bezpłatnego przekazania na własność Skarbu Państwa części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej kw nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. zatwierdziło podział nieruchomości opisanej w kw [...] położonej w osiedlu [...] przy ul. [...]. Zgodnie z projektem podziału przedstawionym na mapie sytuacyjnej, z działki o powierzchni [...] m² powstały [...] działki: o pow. [...] m², o pow. [...] m², o pow. [...] m² i o pow. [...] m² - przeznaczona pod ulicę. Aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] stycznia 1972 r. współwłaściciele małżonkowie A. i I. G. do [...] nieruchomości i małżonkowie Z. i J. R. do [...], dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości, z jednoczesnym przekazaniem na własność Skarbu Państwa działki o powierzchni [...] m².

Dnia [...] sierpnia 1998 r. R. R., następca prawny małżonków J. i Z. R., zażądał stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej ustalenia obowiązku nieodpłatnego przekazania na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości opisanej w kw nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2000 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2000 r.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 2979/01, po rozpoznaniu skargi R. R., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując, że Kolegium nie wyjaśniło wszystkich istotnych aspektów sprawy z punktu widzenia art. 156 kpa, tzn. przeznaczenia dzielonej nieruchomości w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego, oraz, czy przekazywany nieodpłatnie Skarbowi Państwa grunt nie przekracza 20% wartości wszystkich działek powstałych w wyniku podziału przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] marca 2004 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. a ponownie rozpatrując sprawę wskutek wniosek R. R., decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymało w mocy własną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że z zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. oraz mapy sytuacyjnej nieruchomości kw [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] stycznia 1972 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lipca 1969 r. pod [...]. Natomiast działka powstała w wyniku podziału o wartości [...] (przy czym 100 % wartości nieruchomości odpowiada 100% jej powierzchni, tj. [...] m²) części była przeznaczona pod ulicę, co wynika z decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. Również w ewidencji gruntów działka powstała w wyniku podziału nr [...] o pow. [...] m² ma przeznaczenie "drogi".

Zdaniem organu nie jest zrozumiałe dlaczego strony podpisały akt notarialny o oddaniu Skarbowi Państwa [...] m² zamiast [...] m², i nie można stwierdzić sprzeczności decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. w kwestionowanej części wydanej z uwzględnieniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli.

W tej części decyzja z dnia [...] grudnia 1971 r. ma charakter jedynie deklaratywny, ponieważ obowiązek wskazany w tym przepisie powstał na podstawie tego przepisu, a nie na podstawie decyzji. Chcąc zatem uzyskać zwrot działki o pow. [...] m², należałoby wykazywać, że przekazanie tej działki Skarbowi Państwu (obecnie działka stanowi własność W.) - w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1972 r. - naruszało prawo. W tej sprawie właściwy jest sąd powszechny, a "zasady współżycia cywilnego" należą do prawa cywilneego, a nie administracyjnego.

Fakt, że nieruchomość nie została wykorzystana na cel, na jaki została przekazana, i że nie może być wykorzystana pod poszerzenie ul. [...] w najbliższej przyszłości, nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ w planach zagospodarowania przestrzennego rezerwuje się tereny dla przyszłych zamierzeń urbanistycznych, często o długim horyzoncie czasowym.

Pouczenie o drodze sądowej w sprawach o odszkodowanie za części nieruchomości podlegającej podziałowi oddane na cele użyteczności publicznej na podstawie art. 13 ust. 1 w związku z art. 16 ww. ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli ma o tyle sens, że uzyskanie odszkodowania w takich sprawach jest zgodne z art. 64 ust. 3 i 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. R., zarzucając, że ustalenia podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są nieprawdziwe, wielkość przekazanego na Skarb Państwa gruntu przekracza 20% wartości wszystkich działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości, przejęta działka nie została zagospodarowana zgodnie z celem, na jaki została przejęta, oraz, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wykonało wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 2979/01.

Skarżący podniósł, że z tych przyczyn zasadne jest żądanie skarżącego unieważnienia decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. i zwrot działki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa (w stopniu uzasadniającym jej uchylenie).

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1971 r. w części dotyczącej ustalenia obowiązku bezpłatnego przekazania na własność Skarbu Państwa części nieruchomości.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku R. R. – następcy prawnego J. i Z. małżonków R. – o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. w części dotyczącej ustalenia obowiązku bezpłatnego przekazania na własność Skarbu Państwa części nieruchomości.

Ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2003 r. wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).

Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wyjaśniło wszystkich istotnych aspektów sprawy z punktu widzenia art. 156 kpa, tzn. przeznaczenia dzielonej nieruchomości w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego, oraz, czy przekazywany nieodpłatnie Skarbowi Państwa grunt nie przekracza 20% wartości wszystkich działek powstałych w wyniku podziału przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 z późn. zm.), powiatowa władza administracji ogólnej może nałożyć na właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi obowiązek zapłaty na rzecz gminy, na cele związane z urządzeniem przez gminę ulic, placów i dróg dla tej nieruchomości, całości lub części kosztów urządzenia w wysokości nie przekraczającej 20% wartości wszystkich działek przewidzianych w projekcie podziału, a właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi obowiązany jest odstąpić bezpłatnie na własność gminy grunty – przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod ulice, place, drogi – na cele użyteczności publicznej, jak również na cele przyszłej polityki terenowej osiedla w ilości nie przekraczającej 20% wartości wszystkich działek.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. zatwierdziło projekt podziału nieruchomości objętej KW nr [...] położonej w osiedlu [...] przy ul. [...], w sposób podany na mapie sytuacyjnej będącej załącznikiem do niniejszej decyzji. Natomiast z załącznika do tej decyzji wynika, że działka ewidencyjna nr [...], objęta KW nr [...] została podzielona na [...] działki: o pow. [...] m², [...] m², [...] m² i [...] m² - pod drogę. W załączniku stwierdzono, że zatwierdza się "niniejszy projekt podziału nieruchomości ... z tym, że właściciel nieruchomości obowiązany jest zgodnie z postanowieniami art. 13 powołanej Ustawy przekazać bezpłatnie na własność Państwa udział wynoszący [...] części powierzchni terenu pod ulicę." Decyzja ta jest prawidłowa, ponieważ powierzchnia całej działki dzielonej wynosiła [...] m², z czego 20% (czyli 1/5) stanowi [...] m². Pod ulicę przeznaczona została projektowana działka o powierzchni [...] m², a zatem właściciel dzielonej nieruchomości został zobowiązany do przekazania na własność Państwa jedynie części zaprojektowanej działki pod ulicę o powierzchni [...] m², czyli dokładnie [...] m² (udział [...]), co stanowi 20% (1/5) działki dzielonej o powierzchni [...] m². Organ administracji zatwierdzając decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. podział nieruchomości objętej KW nr [...] nie naruszył przepisów ustawy 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (...).

Jak wcześniej wskazano, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem ocenia, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, natomiast nie ma kompetencji do oceniania ważności zawartych aktów notarialnych. Ponieważ skarżący w skardze zarzucił, że wielkość przekazanego na Skarb Państwa gruntu przekracza 20% wartości wszystkich działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości, skład orzekający odniósł się również do tej sprawy.

Współwłaściciele dzielonej nieruchomości objętej KW nr [...] o pow. [...] m² A. G., I. G., J. R. i Z. R. dnia [...] stycznia 1972 r. umową zawartą w formie aktu notarialnego, dokonali zniesienia współwłasności tej nieruchomości, stosownie do mapy zatwierdzonej opisaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. W § 1 aktu notarialnego wyraźnie stwierdzono, że mapa podziału została zatwierdzona pod warunkiem, że zostanie przekazana bezpłatnie na własność Państwa część nieruchomości przeznaczonej pod ulicę, jednakże współwłaściciele, jak wynika z następnego zdania § 1, odstąpili bezpłatnie na rzecz Państwa teren pod ulicę [...] o powierzchni [...] m², chociaż mapa została zatwierdzona pod warunkiem przekazania tylko części udziału [...] m².

Prawidłowo organ uznał, że przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lipca 1969 r. pod [...], natomiast z ewidencji gruntów wynika, że działka o powierzchni [...] m² powstała w wyniku podziału nieruchomości KW nr [...] miała przeznaczenie "drogi".

Sąd podziela stanowisko organu, że zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2003 r. organ uzupełnił materiał dowodowy w sprawie, oraz, że nie można stwierdzić, aby decyzja z dnia [...] grudnia 1971 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, i nie można stwierdzić, aby decyzja ta została bez podstawy prawnej, ponieważ została wydana na podstawie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (...).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.