Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 655/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi G. P. i F. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeni odwołania Prezydenta Miasta [...] od pkt 2 decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. nr [...], orzekającej: w pkt 1, o ustaleniu odszkodowania na rzecz F. P. i G. P. w wysokości [...] zł za prawo własności nieruchomości położonej w [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę regionalnej drogi [...] – Etap IV – km [...]; w pkt 2, o powiększeniu ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. o kwotę [...] zł; w pkt 3, o powiększeniu ustalonego odszkodowania o kwotę [...] zł zgodnie z art. 18 ust. 1f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; w pkt 4, o pomniejszeniu ustalonego odszkodowania o kwotę [...] zł i zaliczeniu jej na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na rzecz wierzyciela hipotecznego [...] oraz w pkt 5, o zobowiązaniu Prezydenta Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie orzekał o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Stan niniejszej sprawy przedstawi się następująco.

Nieruchomość położona w [...], obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, została przeznaczona pod budowę regionalnej drogi [...] - Etap IV – km [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2016 r.

Decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] orzekł w pkt 1, o ustaleniu odszkodowania na rzecz F. P. i G. P. w wysokości [...] zł za prawo własności nieruchomości położonej w [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę regionalnej drogi [...] – Etap IV – km [...] – km [...]; w pkt 2, o powiększeniu ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, tj. o kwotę [...] zł; w pkt 3, o powiększeniu ustalonego odszkodowania o kwotę [...] zł zgodnie z art. 18 ust. 1f specustawy drogowej; w pkt 4, o pomniejszeniu ustalonego odszkodowania o kwotę [...] zł i zaliczeniu jej na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na rzecz wierzyciela hipotecznego [...] oraz w pkt 5, o zobowiązaniu Prezydenta Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent Miasta [...], zaskarżając zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania. W odwołaniu wskazano, że powiększenie odszkodowania nastąpiło wyłącznie na podstawie znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z [...] sierpnia 2016 r. o wydaniu nieruchomości na rzecz Inwestora, które zostało złożone przed upływem 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, jednak zgodnie z informacją przekazaną Wojewodzie [...] w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości faktyczne władztwo nad nieruchomością nie przeszło na rzecz Inwestora, gdyż z nieruchomości po upływie tego terminu korzystał jej dotychczasowy właściciel.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2017 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie orzekał o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, że odwołanie Prezydenta Miasta [...] zostało wniesione jedynie w zakresie pkt 2 decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2017 r., w którym Organ I. instancji powiększył ustalone w pkt 1 odszkodowanie o 5% wartości nieruchomości tj. o kwotę [...] zł. Wobec powyższego Minister, będąc związany zakresem zaskarżenia, odniósł się jedynie do kwestii podniesionej w odwołaniu. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego B. C. Wartość nieruchomości w tym opracowaniu została ustalona na kwotę [...] zł. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Minister stwierdził, że zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Ministra, Wojewoda Śląski niezasadnie podwyższył odszkodowanie o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji Inwestora. Minister zauważył, że wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Innymi słowy chodzi tu o takie zachowanie, które wyraźnie wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością. Fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Istotną cechą jest tu uzewnętrzniona dobrowolność działania właściciela, najlepiej wyrażona w sposób, który następnie można udowodnić. Głównym dokumentem potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sytuacji gdy zarządca odmawia podpisania protokołu. Minister podkreślił, że jeśli zatem dotychczasowy właściciel zgłasza chęć wydania nieruchomości inwestor winien ją przejąć. Przy czym przepisy specustawy drogowej nie przewidują instrumentów prawnych pozwalających na przymuszenie zarządcy drogi do przejęcia nieruchomości. Jednakże jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jego wydania uznaje się, że nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, a zatem brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Wówczas bez znaczenia pozostaje fakt, że inwestor nie wyrażał chęci do wcześniejszego objęcia nieruchomości. Zdaniem Ministra, omawiany przepis bowiem uzależnia powiększenie należnego odszkodowania wyłącznie od aktywności w tym zakresie uprzedniego właściciela we wskazanym terminie, natomiast podwyższenie kwoty odszkodowania uzależnione jest nie tylko od poinformowania inwestora o wydaniu nieruchomości, ale także od opróżnienia lokalu w ustawowym terminie. Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana w dniu [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda [...] orzekł o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zawiadomienie z [...] sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało doręczone G. P. i F. P. w dniu [...] września 2016 r. Z kolei pismo G. P. i F. P. zawierające oświadczenie o wydaniu nieruchomości, wpłynęło do Kancelarii Urzędu Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. Jednakże w piśmie z [...] listopada 2016 r. wskazano, że m.in. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz Inwestora, ponieważ nieruchomość ta jest zagospodarowana przez dotychczasowych właścicieli. Ponadto pismem z [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta [...] zwrócił się do G. P. i F. P. o określenie terminu, do którego byli właściciele planują korzystać z przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe zapytanie, pismem z [...] grudnia 2016 r. G. P. i F. P. poinformowali, że na obecnym etapie nie są w stanie określić orientacyjnego terminu do korzystania z nieruchomości. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona kserokopia protokołu zdawczo-odbiorczego, z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wydana inwestorowi dopiero w dniu [...] marca 2017 r. Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy. Wprawdzie dotychczasowi właściciele nieruchomości w dniu [...] sierpnia 2016 r. poinformowali inwestora drogowego o wydaniu nieruchomości, jednak inwestor nie miał możliwości korzystania z nieruchomości, gdyż lokal oraz inne pomieszczenia nie zostały opróżnione. Powyższe nastąpiło dopiero w dniu [...] marca 2017 r., a zatem po upływie terminu uprawniającego do powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Jednakże G. P. i F. P. swoim działaniem nie umożliwili Inwestorowi korzystania w ten sposób z przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Ministra, wskazane okoliczności oznaczają, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] nieprawidłowo orzekł o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2017 r. wnieśli G. P. i F. P., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości w terminie określonym w powyższym przepisie podczas, gdy w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że wydanie nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e w zw. z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej obejmuje wszelkie działania lub zaniechania dotychczasowego dysponenta, z których wynika wola dobrowolnego oddania władztwa nad nieruchomością inwestorowi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie do odmowy powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyżej wskazanych kryteriów, skargę G. P. i F. P. należało uznać za niezasadną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2017 r., którą uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie orzekał o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Istotę sporu stanowi zatem kwestia możliwości powiększenia przyznanego odszkodowania o przewidziany w specustawie drogowej tzw. "bonus" z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości. Rozważania Sądu w tym przedmiocie należy poprzedzić przytoczeniem regulacji prawnych znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.), powoływanej jako "specustawa drogowa".

Przepisy art. 18 ust. 1 i 1a ustawy stanowią, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli na nieruchomościach lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Zgodnie zaś z treścią art. 18 ust. 1e tejże ustawy, W przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna – wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Treść powyższego przepisu, odczytywana w powiązaniu z przepisem art. 16 specustawy drogowej, przewidującym, co do zasady termin wydania nieruchomości, nie krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, wskazuje, że podwyższenie odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, przysługuje za skrócenie terminu wydania nieruchomości co najmniej do dni 30, liczonych od dat zdarzeń objętych poszczególnymi punktami. W świetle przytoczonego przepisu oraz przepisu art. 17 specustawy drogowej, określającego konsekwencje opatrzenia decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, z nadaniem decyzji rygoru, wiąże się obowiązek niezwłocznego wydania nieruchomości przejętej pod realizację inwestycji. Wywiązanie się zaś z powyższego obowiązku uprawnia właściciela nieruchomości (użytkownika wieczystego) do uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w realiach rozpoznawanej sprawy zgodna z prawem była odmowa podwyższenie należnego G. P. i F. P. odszkodowania o tzw. bonus finansowy z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości inwestorowi, w wymiarze 5% wartości przedmiotowej nieruchomości, przewidziany w art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej. Istotne znaczenie dla tej oceny ma data doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], ponieważ decyzja ta została zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności i od dnia jej doręczenia rozpoczął swój bieg 30-dniowy termin do wydania nieruchomości Inwestorowi. Z normy prawnej zawartej w art. 18 ust. 1e specustawy, jednoznacznie wynika, że wysokość odszkodowania może być powiększona o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości wówczas, gdy nieruchomość objęta decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostanie wydana w konkretnie określonym przedziale czasowym, początek tego okresu to data doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o realizacji inwestycji drogowej, a datą końcową jest 30 dzień od dnia doręczenia zawiadomienia. Potwierdzeniem wydania nieruchomości może być zaś m.in. protokół zdawczo-odbiorczy, jednostronne oświadczenie woli byłego właściciela, fakt wejścia na nieruchomość przez inwestora w celu realizacji inwestycji, czy notatka w dzienniku budowy.

Z analizy akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności zostało doręczone Skarżącym w dniu [...] września 2016 r., z kolei pismo G. P. i F. P. zawierające oświadczenie o wydaniu nieruchomości, wpłynęło do Kancelarii Urzędu Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. Oświadczenie o wydaniu nieruchomości zostało zatem złożone przed rozpoczęciem biegu 30-dniowego terminu do wydania nieruchomości inwestorowi.

Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane jest stanowisko zgodnie, z którym skoro przepis art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy uzależnia powiększenie odszkodowania o 5% wartości nieruchomości od wydania nieruchomości w terminie 30 dni liczonemu od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, to tym bardziej nakłada na organ obowiązek orzeczenia o powiększeniu odszkodowania w sytuacji, gdy dotychczasowy właściciel wyda nieruchomość przed uruchomieniem się terminu 30-dniowego, o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej (por. wyrok NSA z 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 787/12). Taka wykładnia tego przepisu pozostaje w zgodzie z celem tej regulacji umożliwiającej przyznanie dotychczasowemu właścicielowi stosownej premii finansowej za niezwłoczne wydanie nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenę tę podziela. Jednakże przesłanki uzyskania podwyższonego odszkodowania, o jakim mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, zostają spełnione w tym przypadku, gdy dochodzi do przekazania władztwa faktycznego, tj. objęcia nieruchomości w posiadanie przez inwestora, z tym samym do na zaprzestaniu wykonywania uprawnień właścicielskich. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Wprawdzie dotychczasowi właściciele w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. poinformowali inwestora o wydani nieruchomości, jednakże faktyczne władztwo nad działką nr [...] nie przeszło na rzecz inwestora, ponieważ nieruchomość ta była w dalszym ciągu użytkowana przez dotychczasowych właścicieli (lokal oraz inne pomieszczeni nie zostały opróżnione), którzy to nawet w piśmie [...] grudnia 2016 r. nie byli w stanie podać orientacyjnego terminu do korzystania z tej nieruchomości. Wskazać należy, że przepis art. 18 ust. 1e specustawy drogowej wprost stanowi, że przesłanki do uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania w przypadku nieruchomości zabudowanej, są spełnione wtedy, gdy właściciel nieruchomości lub użytkownik wieczysty wyda nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia. Zatem w przypadku nieruchomości zabudowanej samo oświadczenie o gotowości wydania nieruchomości, bez jej opróżnienia nie może stanowić podstawy do powiększenia odszkodowania o ustawowy bonus. Działanie takie nie umożliwia bowiem inwestorowi rozporządzania daną nieruchomością.

Ratio legis regulacji ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, opiera się bowiem na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (np. poprzez wyraźne złożenie oświadczenia woli, protokolarne przekazanie nieruchomości) lub zaniechania (np. poprzez zaniechanie wykonywania władztwa nad rzeczą, rezygnację z wnoszenia środków odwoławczych, tolerowania faktycznego wkroczenia inwestora na teren nieruchomości i rozpoczęcia prac budowlanych) dotychczasowy właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości manifestuje wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości inwestorowi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji, bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

NSA w wyroku z 14 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2517/13, wyjaśnił, że pod pojęciem "wydania nieruchomości" w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej należy rozumieć podjęcie oraz ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań, wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Wydanie nieruchomości, o którym stanowi ten przepis oznacza bowiem realne zaoferowanie i zapewnienie inwestorowi przez jej dotychczasowego właściciela możliwości jej odebrania, co oczywiście nie musi oznaczać faktycznego przejęcia jej przez inwestora do swojej dyspozycji. Istotne jest jednak tutaj dobrowolne działanie właściciela oraz wykazanie własnym zachowaniem, że przed upływem przewidzianego tym przepisem terminu, tj. 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wydaniu opatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej, nie jest zainteresowany dalszym posiadaniem nieruchomości. Nadto, jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2977/15, że dobrowolność wydania nieruchomości nie jest de lege lata przesłanką podwyższenia odszkodowania o 5 %, a jedynymi przesłankami do powiększenia odszkodowania o 5 % są wydanie nieruchomości oraz zachowanie 30-dniowego terminu od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Przepis art. 18 ust. 1e specustawy drogowej uzależnia bowiem powiększenie należnego odszkodowania wyłącznie od aktywności w tym zakresie uprzedniego właściciela we wskazanym terminie, m.in wydania nieruchomości zabudowanej z jednocześnie opróżnionymi lokalami oraz innymi pomieszczeniami.

Skoro zaś tego rodzaju aktywność nastąpiła w niniejszej sprawie dopiero [...] marca 2017 r., co wynika z uwierzytelnionej kserokopii protokołu zdawczo-odbiorczego, a zawiadomienie o wydaniu decyzji zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało doręczone w dniu [...] września 2016 r. (daty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia), to niewątpliwie do wydania nieruchomości, w rozumieniu art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej, doszło, gdy 30-dniowy termin już ekspirował. Przewidziane natomiast w kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 18 ust. 1e przesłanki podwyższania odszkodowania nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec tego w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia powiększenie ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, a tym samym Minister prawidłowo uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie orzekał o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.

Ponadto Sąd działając z urzędu, nie dopatrzył się takich uchybień, które prowadziłyby do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.