Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1776/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3, 134 par. 1, 151, 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 767 par. 1 kpc,  par. 2 ust. 1 i  par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. S. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. N. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 1998 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego L. i Z. R. oraz ich dzieci A. i A. R. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 1998 r. organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu w/w osób z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32, poz. 174 z 1984 r. z późn. zm.), tj. nastąpiło opuszczenie lokalu i utrata uprawnień do pobytu w tym lokalu.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. R., w którym zakwestionował podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie.

Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32, poz. 174 z 1984 r. z późn. zm.) osobę można wymeldować w drodze decyzji administracyjnej, gdy utraci uprawnienia do przebywania w lokalu i lokal ten opuści. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości ustalenie, że Z. R. z rodziną utracili na podstawie prawomocnego wyroku sądu orzekającego eksmisję uprawnienia do pobytu w tym lokalu. Organ wyjaśnił także, iż orzeczona eksmisja nie przesądza o utracie prawa własności i nie pozbawia zainteresowanych możliwości dochodzenia swoich praw majątkowych czy rozliczeń finansowych w postępowaniu cywilnym. W badanej sprawie orzeczona eksmisja stanowi wyłącznie o utracie uprawnień Z. R. i jego rodziny do przybywania w tym lokalu. Organ stwierdził ponadto, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika również, iż została spełniona druga niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu przesłanka, jaką jest opuszczenie lokalu. Fakt ten potwierdza wykonanie orzeczonej prawomocnie eksmisji. Dlatego też podnoszony przez odwołującego się argument, że nie opuścił on wraz z żoną i dziećmi spornego

Sygn. akt IV SA/Wa 1776/06

lokalu z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania, gdyż zostali usunięci przy użyciu środka przymusu - nie jest okolicznością uzasadniającą zmianę podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Wojewoda podniósł także, że nie może być uwzględniony wniosek skarżącego dotyczący wstrzymania się z wydaniem decyzji w sprawie wymeldowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania w sprawie orzeczonej eksmisji, bowiem postępowanie eksmisyjne zostało prawomocnie zakończone.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. R., wnosząc o "anulowanie i cofnięcie zaskarżonej decyzji" z powodu jej niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Wojewoda [...] rażąco naruszył prawo wydaniem przedmiotowej decyzji, bowiem pomimo, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało zakończone, co wynika z dokumentu Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 1999 r. sygn. akt [...] adresowanego do L. i A. R., organ ten podjął zaskarżoną decyzję. Skarżący stwierdził również, że Wojewoda nie uwzględnił faktu dokonania eksmisji przez komornika z naruszeniem prawa, jak również nie ustosunkował się i zignorował skargę z dnia 25 lutego 1999 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. uczestniczka postępowania L.R. oświadczyła, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie zamieszkuje wraz z rodziną od momentu wykonania czynności eksmisyjnych przez komornika tj. od dnia 25 lutego 1998 r. Podała również, że po wykonaniu eksmisji zamieszkała wraz z mężem i dziećmi w lokalu zastępczym przy ul. [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej

Sygn. akt IV SA/Wa 1776/06

P.p.s.a.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.

Z wymienionego przepisu wynika więc, iż warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i czy faktycznie opuściła lokal. Powyższe wiąże się z faktem, iż zameldowanie powinno pełnić wyłącznie funkcję ewidencyjną, umożliwiając określenie miejsca zamieszkiwania danej osoby. Zameldowanie, jak również wymeldowanie jest bowiem tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Z tego też powodu dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Sygn. akt IV SA/Wa 1776/06

Zgromadzony w toku niniejszego postępowania administracyjnego materiał dowodowy oraz trafna, spójna i zgodna z doświadczeniem życiowym ocena tego materiału dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiły w ocenie Sądu wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia w przedmiocie wymeldowania skarżącego i jego rodziny z przedmiotowego lokalu.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest bowiem ustalenie, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...[ maja 1995 r. sygn. akt [...] orzeczono eksmisję Z. i L. R. z lokalu nr [...]przy ul. [...] w W. Powyższy wyrok stanowi wystarczający dowód utraty przez skarżącego uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu.

Spełniona została również druga przesłanka wymeldowania, jaką jest opuszczenie lokalu. Fakt ten potwierdza wykonanie przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. orzeczonej eksmisji w dniu [...] lutego 1998 r.

Z akt niniejszej sprawy, w tym z oświadczenia L. R. złożonego do protokołu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. wynika ponadto, że skarżący wraz z rodziną faktycznie opuścił przedmiotowy lokal i od dnia wykonania czynności eksmisyjnych, tj. od dnia 25 lutego 1998 r. zamieszkuje w lokalu zastępczym przy ul. [...] w W.

W tym miejscu podnieść należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jednakże stwierdzić należy, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącego taka sytuacja nie zaistniała, bowiem opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1999 r. sygn. akt V SA 131/99 Lex nr 49401).

Sygn. akt IV SA/Wa 1776/06

W świetle ustalonego stanu faktycznego nie budzi zatem zastrzeżeń stanowisko organów administracji, iż spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącego w postaci utraty uprawnienia do przebywania w lokalu i opuszczenia lokalu, o których stanowi przepis art. 15 ust. 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż wykonanie eksmisji nastąpiło z naruszeniem prawa należy stwierdzić, że pozostaje on bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W sprawie o wymeldowanie ani organy administracji ani sądy administracyjne nie badają kwestii związanej z wykonywaniem czynności egzekucyjnych. Wyjaśnić bowiem należy, że komornik związany jest przepisami Kodeksu postępowania cywilnego m.in. co do sposobu prowadzenia egzekucji i na jego czynności przysługuje skarga wnoszona do właściwego sądu rejonowego (art. 767 § 1 kpc). Z badanych akt nie wynika ponadto, aby działania komornika zostały przez skarżącego prawnie zakwestionowane. Również pozostałe zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt. 2 i 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).