Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 118/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.; dalej: "u.g.n.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], orzekł o ograniczeniu sposób korzystania z części nieruchomości położonych: 1) w obrębie [...], oznaczonej nr działki [...] o powierzchni 1,5704 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, 2) w obrębie [...] gmina [...], oznaczonej nr działek: [...] o pow. 1,4157 ha i nr [...] o pow. 2,9614 ha zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, 3) w obrębie [...] gmina [...], oznaczonej nr [...] o pow. 0,2800 ha zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiących własność M. A., przez zezwolenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zakładanie i przeprowadzanie na przedmiotowych nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, celem realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym w ramach przedsięwzięcia pn. "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV [...]", polegającego na przebudowie istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji [...], zlokalizowanego na terenie gminy [...], miasta [...] oraz miasta i gminy [...] w województwie [...], przy czym powierzchnia zajęta przez pas ograniczenia na poszczególnych działkach przedstawia się następująco: a) na działce [...] wynosi 2079 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 167,6 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,0 m - wraz z demontażem jednego słupa, b) na działce [...] wynosi 695,1 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 50,6 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m wraz z demontażem jednego słupa i posadowieniem jednego słupa, c) na działce [...] wynosi 532,2 m2 długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 40,1 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m, d) na działce [...] wynosi 1012,7 m2 długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 73,8 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], zwróciła się do Starosty [...] o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonych w obrębie [...] (działka nr [...]) i obrębie [...] (działki nr [...], [...] i [...]), stanowiących własność M. A., w celu realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Wniosek ten został złożony w związku z realizowaną przez przedsiębiorstwo inwestycją celu publicznego polegającą na przebudowie istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji [...], w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV [...]" oraz brakiem zgody właściciela na wykonanie prac.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że działki nr [...],[...] i [...], obręb [...], gmina [...], objęte są częściowo miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Linia elektroenergetyczna 110 kV [...]" (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] lutego 2018 r., poz. 1114) i w tym zakresie przeznaczone są na tereny infrastruktury technicznej - elektroenergetyka /35E i 36E/. Natomiast działka nr [...] obręb [...], gmina Miasto [...], objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Miejską w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ulic [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2018 r. poz. [...]) i przeznaczona jest pod tereny infrastruktury technicznej elektroenergetyki /E/. Umiejscowienie planowanej inwestycji, jak i obszar podlegający ograniczeniu - przedstawiony na załącznikach graficznych przedłożonych do wniosku, wykonanych w skali 1:1000 - zawiera się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla działek stanowiących przedmiot postępowania, co wynika z załącznika graficznego stanowiącego integralną część wyrysu z planu wydanego przez Burmistrza Miasta [...] załączonego do wniosku inwestora oraz do wyrysu z planu wydanego przez Wójta Gminy [...].

Jak wskazano we wniosku z dnia [...] marca 2019 r., planowana inwestycja polega na przebudowie po istniejącej trasie linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...]. Przebudową objęta zostanie napowietrzna linia elektroenergetyczna w pełnym zakresie. Przebudowa polegać będzie na wymianie wszystkich elementów linii (słupy z fundamentami, przewody i izolatory) na nowe z zachowaniem dotychczasowej trasy. Łączna długość przebudowywanej linii od bramki liniowej stacji elektroenergetycznej 110/15 kV [...], do bramki liniowej stacji elektroenergetycznej 110/15 kV [...] wyniesie 22,1 km. W przewidywanych konstrukcjach przewody będą zawieszone na wysokości minimum 12,0 m (dolny przewód fazowy), a górny (przewód odgromowy) na wysokości maksymalnie 33,5 m. Odległość pomiędzy skrajnymi przewodami dla nowych słupów (wymiar poziomy) wynosić będzie maksymalnie 6,9 m. Zastosowane zostaną przewody robocze typu AFL-6 240mm2 i przewody odgromowe typu OPGW. Inwestor planuje wymienić około 80 sztuk konstrukcji. Na całej długości linii zastosowane zostaną słupy kratowe, które zostaną wykonane z ocynkowanych elementów stalowych, łączonych śrubami. Słupy posadowione zostaną na fundamentach terenowych żelbetowych, prefabrykowanych lub studniowych i palowych.

Dalej organ I instancji wskazał, że materiał dowodowy dołączony do wniosku przez pełnomocnika inwestora potwierdza, że inwestor podjął z właścicielem nieruchomości negocjacje, jednak właściciel nie wyraził zgody na warunki przedstawione przez inwestora. Rokowania nie doprowadziły więc do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na teren przedmiotowych nieruchomości.

Podczas rozprawy w dniu [...] maja 2019 r. M. A. zgłosił problem z lokalizacją słupa na działce [...], wskazując, że zmiana lokalizacji spowoduje znaczne pogorszenie korzystania z działki, na co pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że na tym etapie nie ma możliwości zmiany lokalizacji słupa. Inwestor wyjaśnił, że technologia budowy linii zmieniła się. Odległość pomiędzy słupami uległa zmianie, a ilość słupów ogólnie uległa zmniejszeniu, niestety wiąże się to z tym, że powstają nowe lokalizacje słupów, co wynika z technologii budowy linii. Ponadto pełnomocnik na zarzuty właściciela dotyczące zaproponowanego wynagrodzenia wyjaśnił, że kwota wynagrodzenia wynika ze sposobu zagospodarowania działki, stąd różne kwoty wypłacanych odszkodowań.

W odwołaniu z dnia [...] lipca 2019 r. do Wojewody M. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędna wykładnię i w konsekwencji błędne i bezzasadne przyjęcie, że inwestor prowadził rokowania z właścicielem nieruchomości w sposób właściwy i legalny, podczas gdy osoby zastępujące inwestora w toku tych rokowań nie były upoważnione do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań finansowych, a ponadto rzekome rokowania miały charakter czynności pozornych i nie mogły doprowadzić do skutecznego dokonania czynności prawnej (zawarcia umowy) pomiędzy inwestorem a odwołującym, obejmującej wyrażenie przez właściciela nieruchomości zgody na wykonanie prac na jego nieruchomościach i uzgodnienie warunków porozumienia stron.

W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że inwestor co prawda podejmował negocjacje, lecz miały one charakter czynności pozornej, albowiem inwestor przedstawił odwołującemu wyłącznie swoje propozycje i w żaden sposób nie zamierzał uwzględnić jego stanowiska. Odwołujący zwrócił również uwagę, że w przesłanej przez inwestora dokumentacji nie załączono kalkulacji, z której wynikałoby, w oparciu o jakie ceny i czynniki inwestor wyliczył jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...]zł (później nieznacznie podwyższone). Biorąc pod uwagę utrudnienia jakie powodować będzie linia nad nieruchomością odwołującego, przedmiotową kwotę uważał on za zaniżoną. Ceny sprzedaży nieruchomości są bardzo wysokie, a ustawianie na nich słupów, czy ustanawianie służebności rażąco zaniża ich wartość. Zatem proponowana przez inwestora kwota wynagrodzenia była nieadekwatna do utrudnień, które miały powstać na nieruchomości.

Następnie odwołujący podniósł, że projektowany przez inwestora słup na działce oznaczonej geodezyjnie numerem [...] spowoduje ogromne utrudnienia w zakresie prowadzonej przez niego produkcji rolnej w zakresie prac polowych. Mógłby on wyrazić zgodę na jego posadowienie, ale wyłącznie na granicy nieruchomości. Obecnie w granicy stoi słup i nie ma przeszkód, aby w jego miejscu posadowić nowy. Inwestor stwierdził jednak, że jest to niemożliwe, ale była to kwestia wyłącznie dobrej woli i zmiany w zakresie projektowym.

Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że pismem z [...] września 2019 r. wystąpił do inwestora o udzielenie wyjaśnień, czy planowany przebieg inwestycji względem przedmiotowych działek jest faktycznie niezbędny (jak najmniej uciążliwy) oraz czy możliwe było rozważenie innego skonfigurowania planowanej inwestycji, a także o udzielenie informacji, czy istnieje możliwość zmiany posadowienia słupa na działce nr [...], przy zachowaniu zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym oraz przy uwzględnieniu wiążących inwestora warunków. W odpowiedzi inwestor wyjaśnił, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] znajdują się na odcinku linii pomiędzy istniejącymi słupami nr 3-9, a projektowanymi nr 3-8. Wskazane powyżej stanowiska stanowią słupy mocne (przyjmujące naciąg przewodów), które określają prostą, na której lokalizowane są słupy przelotowe, w tym projektowane stanowisko nr 4 na działce nr [...]. Dla projektowanej przebudowy linii 110 kV relacji [...] starano się minimalizować liczbę stanowisk słupowych na trasie linii (tym samym powierzchni zajęcia terenu działek). Dla przebudowy przedmiotowego odcinka linii, zmniejszono liczbę słupów o 1 stanowisko. W związku z powyższym, między innymi z konieczności zachowania równomiernych odległości wzajemnych stanowisk słupowych, nie ma technicznych możliwości przesunięcia słupa poza działkę nr [...]. Takie działanie wiązałoby się z koniecznością posadowienia dodatkowego stanowiska na działkach sąsiednich i dokonaniem zmian lokalizacji kolejnych słupów w sekcji. Takie działanie spowodowałoby większe zajęcie terenu, w stosunku do obecnego rozwiązania. Wyjaśniono ponadto, że posadowienie słupa w miejscu istniejącego stanowiska jest niemożliwe z uwagi na ograniczone możliwości wyłączeń linii na etapie budowy. Przedmiotowa linia 110 kV jest jedną z głównych linii zasilających tereny miasta i gminy [...]. W celu usprawnienia procesu budowy i minimalizacji koniecznych wyłączeń istniejącej linii 110 kV spod napięcia, cała przebudowa linii realizowana jest z założeniem lokalizacji stanowisk słupowych w nowych miejscach. Wojewoda dał wiarę wyjaśnieniom inwestora w powyższym zakresie, nie dostrzegając powodów, ani możliwości badania, czy obszar ten nie powinien być większy albo mniejszy. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości M. A. wynika, iż pas podlegający ograniczeniu ma szerokość 13,9 m (dla działek nr [...], nr [...], nr [...]) oraz 13,0 m dla działki nr [...], a zatem jest on obiektywnie niewielkim obszarem przewidywanym jako teren, na którym realizowane będą roboty budowlane względem przedmiotowej linii 110 kV. Uwzględniając powyższe, zdaniem organu odwoławczego wynikający z decyzji Starosty [...] sposób ograniczenia przedmiotowych nieruchomości ocenić należy nie tylko jako zgodny z prawem, lecz przede wszystkim odznaczający się minimalną uciążliwością dla właściciela.

Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie została też spełniona przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w szczególności korespondencji w zakresie prowadzonych rokowań wynika, że stronom nie udało się dojść do porozumienia z uwagi na rozbieżność stanowisk. Załączone do wniosku pisma dokumentujące prowadzone pomiędzy spółką a właścicielem nieruchomości negocjacje jednoznacznie dowodzą, że strony nie doszły do porozumienia w przedmiocie zgody na wykonanie planowanych prac inwestycyjnych. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że inwestor zaproponował precyzyjną ofertę uregulowania stosunków z odwołującym, kompletną, jeśli chodzi o związane z umiejscowieniem linii roszczenia i precyzyjną, jeśli chodzi o kwotę odszkodowania (pisma z [...] stycznia 2019 r. i [...] lutego 2019 r., wzór umowy porozumienia). Przestawiona propozycja, mimo że uznana przez odwołującego za niekorzystną, była jednoznaczna, konkretna i kompletna. W opinii organu odwoławczego wnioskodawca dopełnił więc obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są bowiem związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Tym samym, kwestie wysokości zaproponowanego wynagrodzenia oraz analiza i podstawy jego ustalenia pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania. Organ prowadzący postępowanie nie ocenia samych warunków negocjacji, w tym adekwatności proponowanej kwoty wynagrodzenia, ale tylko to, czy propozycja inwestora została skierowana do właściciela i do niego dotarła, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu strony odwołującej w kwestii braku umocowania przedstawicieli inwestora. Rokowania prowadziły bowiem osoby umocowane przez inwestora, tj. K. S. na podstawie pełnomocnictwa z [...] września 2015 r., nr [...] i M. S. na podstawie pełnomocnictwa z [...] września 2015 r., nr [...] Udzielone pełnomocnictwa zawierają upoważnienie do "podejmowania kontaktów z właścicielami nieruchomości (...), celem uzyskania zgody na realizowanie budowy lub przebudowy sieci elektroenergetycznej, znajdującej się na nieruchomościach należących do podmiotów lub osób uprawnionych". Przedmiotowe pełnomocnictwa nie uprawniają do zaciągania w imieniu i na rzecz [...] Sp. z o.o. jakichkolwiek zobowiązań finansowych lub o podobnym charakterze poza m.in. czynnościami podejmowanymi w toku rokowań z udziałem właścicieli nieruchomości w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. W opinii organu odwoławczego wskazane osoby mogły więc zaoferować świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.

W skardze z dnia [...] stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędna wykładnię i w konsekwencji błędne i bezzasadne przyjęcie, że inwestor [...] S.A prowadził rokowania z właścicielem nieruchomości w sposób właściwy i legalny, podczas gdy osoby zastępujące inwestora w toku tych rokowań nie były upoważnione do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań finansowych, a ponadto rzekome rokowania miały charakter czynności pozornych i nie mogły doprowadzić do skutecznego dokonania czynności prawnej (zawarcia umowy) pomiędzy [...] S.A. a skarżącym, obejmującej wyrażenie przez właściciela nieruchomości zgody na wykonanie prac na jego nieruchomościach i uzgodnienie warunków porozumienia stron, a także 2) art. 124 ust. 1 u.g. n. przez wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, niespełniającej rygorów precyzyjności i szczegółowości oraz konieczności polegającej na nieprecyzyjnym określeniu obszaru nieruchomości, na którym nastąpić ma ograniczenie prawa własności, w którym mieści się terytorialny zakres zajęcia, nieprecyzyjnym określeniu zakresu ograniczenia prawa własności, niewskazaniu w sposób jednoznaczny przebiegu planowanej inwestycji i zakresu uszczuplenia władztwa właściciela oraz ograniczeniu prawa własności w zakresie większym niż niezbędny do wykonania danej inwestycji oraz bez jakiegokolwiek uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości (rozmieszczenie słupów).

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kontroli Sądu poddano decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr [...], [...] i [...] oraz [...], zapisanych odpowiednio w księgach wieczystych nr [...], [...] i [...], prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiących własność M. A., poprzez udzielenie spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, celem realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym w ramach przedsięwzięcia pn. "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV [...]", polegającego na przebudowie istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji [...], zlokalizowanego na terenie gminy [...], miasta [...] oraz miasta i gminy [...] w województwie [...], przy czym powierzchnia zajęta przez pas ograniczenia na działce nr [...] wynosi 2079 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 167,6 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,0 m – wraz z demontażem jednego słupa, na działce nr [...] wynosi 695,1 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 50,6 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m wraz z demontażem jednego słupa i posadowieniem jednego słupa, na działce nr [...] wynosi 532,2 m2 długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 40,1 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m, natomiast na działce nr [...] wynosi 1012,7 m2 długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 73,8 m (po osi linii), zaś maksymalna szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 13,9 m.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przywołany przepis wprowadza zatem dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić tylko i wyłącznie w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, że na mocy art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Planowana inwestycja, polegająca na przebudowie linii elektoenergetycznej 110 kV [...], stanowi więc bez wątpienia inwestycję celu publicznego. Oznacza to, że w świetle przepisów art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 ust. 1 i 3 u.g.n. – dopuszczających wywłaszczenie wyłącznie na cele publiczne – realizacja tej inwestycji może być poprzedzona wydaniem decyzji o charakterze wywłaszczeniowym, jaką jest decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n.

Dalej wskazać należy, że działki nr [...],[...] i [...], obręb [...], gmina [...], objęte są częściowo miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Linia elektroenergetyczna 110 kV [...]" (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] lutego 2018 r., poz. [...]) i w tym zakresie przeznaczone są na tereny infrastruktury technicznej - elektroenergetyka "35E" i "36E" (k. 28 akt adm, organu I instancji). Natomiast działka nr [...] obręb [...], gmina Miasto [...], objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Miejską w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ulic [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2018 r. poz. [...]) i przeznaczona jest pod tereny infrastruktury technicznej elektroenergetyki "E". Umiejscowienie planowanej inwestycji, jak i obszar podlegający ograniczeniu, które zostały przedstawione na załącznikach graficznych przedłożonych do wniosku (k. 11-14 akt adm. organu I instancji) zawierają się w obszarze objętym miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego dla działek stanowiących przedmiot postępowania, co wynika z wyrysów z planów wydanych przez Wójta Gminy [...] (k. 23-26 akt adm. organu I instancji) oraz Burmistrza Miasta [...] (k. 17 akt adm. organu I instancji).

Z analizy dokumentów planistycznych jednoznacznie wynika, że nałożone ograniczenie jest zgodne z treścią miejscowych planów zagospodarowania terenu obowiązujących dla terenu działek skarżącego w zakresie celu, dla realizacji którego następuje czasowe zajęcie nieruchomości oraz terytorialnego zasięgu dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. W tym więc zakresie przesłanka art. 124 u.g.n. została spełniona.

Kolejnym warunkiem dopuszczalności zaskarżonej decyzji jest brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na czasowe zajęcie jego nieruchomości i na posadowienie pod jej powierzchnią, na jej powierzchni lub nad jej powierzchnią stosownych urządzeń infrastruktury technicznej. W pierwszej kolejności inwestor powinien więc podjąć próbę uzyskania takiej zgody od właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a w przypadku, gdy jest to niemożliwe, dla skutecznego wnioskowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości konieczne jest przeprowadzenie formalnych rokowań.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby, gdy w ocenie którejś ze stron, nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik inwestora pismem z dnia 23 stycznia wystąpił do skarżącego z prośbą o wyrażenie zgodny na wykonanie prac związanych z przebudową istniejącej napowietrznej linii energetycznej. Ponadto wnioskodawca zaproponował w ramach rokowań ustanowienie służebności przesyłu na działkach nr [...], [...], [...] i [...]. W treści pisma w sposób jednoznaczny wskazano zakres prac oraz nazwę i przebieg linii, co znalazło odzwierciedlenie na dołączonych do pisma mapach (k. 11-15 akt adm. organu I instancji). W dniu [...] lutego 2019 r. pomiędzy przedstawicielem inwestora a skarżącym doszło do spotkania, podczas którego inwestor przedstawił właścicielowi warunki ustanowienia służebności przesyłu, trasę przebiegu linii 110 kV, oraz kwotę wynagrodzenia za służebność przesyłu w wysokości [...] zł. Skarżący nie wyraził jednak zgody na warunki przedstawione przez inwestora, ani na lokalizację słupa na działce nr [...] (k. 7 akt adm. organu I instancji). Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. inwestor nawiązując do spotkania z dnia [...] lutego 2019 r. ponownie zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie przez działki nr [...], [...], [...] i [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z ustanowieniem służebności przesyłu. Za ustanowienie służebności przesyłu inwestor zaproponował przy tym ostateczną kwotę wynagrodzenia w wysokości [...] zł. Wyjaśnił również, że zaproponowane wynagrodzenie nie obejmuje odszkodowania za wszelkie szkody wynikłe na gruncie w trakcie wykonywania robót związanych z przebudową linii. Szkody te pokrywane będą odrębnie w wysokości ustalonej przez strony na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa, po wykonywaniu robót związanych z przebudową linii. Inwestor wniósł o przedstawienie stanowiska właściciela nieruchomości w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma i poinformował, że brak odpowiedzi w sprawie będzie uznany za brak zgody na realizację inwestycji oraz ustanowienie służebności przesyłu na warunkach przedstawionych przez inwestora (k. 6 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. oświadczył, że nie wyraża zgody na ustanowienie zarówno służebności, jak i na przeprowadzenie działań w zakresie przebudowy na jego działkach. Skarżący wskazał, że projektowany słup na działce [...] spowoduje ogromne utrudnienia w zakresie prowadzenia prac polowych i ewentualnie mógłby wyrazić zgodę na jego posadowienie na granicy nieruchomości, w miejscu obecnego słupa. Podniósł również, że do pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. nie załączono kalkulacji, z której wynikałoby, w oparciu o jakie ceny i czynniki inwestor ustalił wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Zdaniem skarżącego jest to kwota zaniżona. Wskazał, że oczekuje na korzystniejsze propozycje ustanowienia służebności oraz warunków przebudowy linii napowietrznej na jego nieruchomościach (k. 2-4 akt adm. organu I instancji).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor i nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Nie jest natomiast wystarczająca zgoda właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości, która nie obejmuje tolerowania trwałego istnienia urządzeń przesyłowych w przyszłości. Wprawdzie w doktrynie podnosi się, że czasowe zajęcie nieruchomości może nastąpić również bez szczegółowego regulowania kwestii z tym związanych w umowie - na podstawie zwykłego oświadczenia woli, to jednak wola taka musi mieścić w sobie także zgodę na dalsze istnienie urządzeń lub przewodów po ich wybudowaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 999/19). W rozpoznawanej sprawie inwestor wystąpił o wyrażenie zgody zarówno na wykonanie prac związanych z przebudową linii oraz ustanowienie służebności. W zakresie wykonania prac wskazał, że za wszelkie szkody powstałe podczas przebudowy linii wykonawca wypłaci właścicielowi odszkodowanie w terminie 45 dni od zakończenia przebudowy linii i po uzgodnieniu jego wysokości przez strony, a w przypadku braku takiego uzgodnienia, określenie szkody nastąpi na podstawie opinii uprawnionego rzeczoznawcy. W zakresie ustanowienia służebności przesyłu wskazał natomiast wysokość wynagrodzenia (k. 15 akt adm. organu I instancji).

W kontekście zarzutów skargi wyjaśnienia również wymaga, że wada w postaci pozorności rokowań występuje wtedy, gdy są one obiektywnie prowadzone przez inicjatora w złej wierze, nakreślone przez podmiot przeprowadzający rokowania terminy nie mogą być uznane za rozsądne dla racjonalnego rozważenia propozycji, pisma związane z rokowaniami nie były doręczane na właściwy adres lub do właściwych osób, podmiot prowadzący rokowania świadomie wprowadza w błąd właścicieli nieruchomości, przedkładane propozycje przez podmiot przeprowadzający rokowania są obiektywnie niemożliwe do przyjęcia lub tego rodzaju, że mają w oczywistym zamierzeniu doprowadzić do ich odrzucenia, a także gdy podmiot prowadzący rokowania zbywa milczeniem terminowe, konkretne i obiektywnie rozsądne propozycje podmiotów, z którymi przeprowadza rokowania.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że w świetle akt sprawy brak jest podstaw do twierdzenia, że rokowania się nie odbyły. Na ocenę prawidłowości przeprowadzonych rokowań co do zasady nie mają przy tym wpływu same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2668/15). Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". Mogą one być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2054/16). Organ, a za nim i sąd, ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody strony.

Co przy tym istotne, inwestor wbrew zarzutom skargi wyjaśnił skarżącemu, że wysokość kwoty jednorazowego wynagrodzenia ustalona została na podstawie cen rynkowych gruntu oraz zależna jest od obszaru działki objętego pasem, jak również grupy użytku gruntowego (kategorii gruntu) (k. 15 akt adm. organu I instancji). Podczas rozprawy administracyjnej wyjaśnił natomiast dlaczego kwoty wynagrodzeń za ustanowienie służebności przesyłu na poszczególnych działkach różnią się od siebie, a także dlaczego projektowany na działce nr [...] słup nie może zostać usytuowany w miejscu dotychczasowego słupa (k. 52-53 akt adm. organu I instancji). Postulaty i zarzuty skarżącego nie pozostały więc bez odpowiedzi. Ponadto, pismem z [...] września 2019 r. organ odwoławczy wystąpił do inwestora o udzielenie wyjaśnień, czy planowany przebieg inwestycji względem przedmiotowych działek jest faktycznie niezbędny (jak najmniej uciążliwy) oraz czy możliwe było rozważenie innego skonfigurowania planowanej inwestycji, a także o udzielenie informacji czy istnieje możliwość zmiany posadowienia słupa na działce nr [...], przy zachowaniu zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym oraz przy uwzględnieniu wiążących inwestora warunków (k. 21 akt adm. organu odwoławczego). W odpowiedzi inwestor udzielił wyczerpujących wyjaśnień w tym zakresie (k. 24 akt adm. organu odwoławczego), które są w pełni racjonalne i przeczą stanowisku skarżącego, że prawo własności zostało ograniczone w zakresie większym niż niezbędny do wykonania tej inwestycji oraz bez uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości.

Sąd w całości podzielił również stanowisko organu odwoławczego, przedstawione w części historycznej niniejszego uzasadnienia, w zakresie prawidłowości umocowania przedstawicieli inwestora do prowadzenia rokowań, wobec czego zarzut skargi w tym przedmiocie okazał się niezasadny.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty nieprecyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym nastąpić ma ograniczenie prawa własności, nieprecyzyjnym określeniu zakresu ograniczenia prawa własności oraz niewskazania w sposób jednoznaczny przebiegu planowanej inwestycji i zakresu uszczuplenia władztwa właściciela. W decyzji Starosty precyzyjne wskazano powierzchnię zajętą przez pas ograniczenia na poszczególnych działkach, a także pas podlegający ograniczeniu, który ma szerokość 13,9 m dla działek nr [...], [...] i [...] oraz 13,0 m dla działki nr [...]. Do decyzji załączony został także nieobligatoryjny załącznik w postaci mapy obrazującej przebieg linii (w tym lokalizację słupów oraz przebieg przewodów) na nieruchomościach skarżącego. Błędne opisanie w tym załączniku pasa ograniczenia prawa własności jako pasa służebności przesyłu - wynika oczywiście z wytworzenia pierwotnej wersji tego załącznika na potrzeby negocjacji prowadzonych w imieniu inwestora ze skarżącym, z którym negocjowano ustanowienie służebności przesyłu. Ostateczna treść decyzji, którą należy odczytywać łącznie z jej uzasadnieniem stanowiącym jej integralną całość, jest prawidłowa. W tym zakresie decyzja jest zbieżna z treścią wniosku wszczynającego postępowanie oraz załączonymi do niego mapami z przebiegiem linii, granicami pasa zajęcia oraz lokalizacją słupa na działce nr [...].

Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości przewiduje przy tym taki zakres ograniczeń, jakie wprowadził uchwalony zastępczo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym planem zagospodarowania przestrzennego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę.

Niniejsza sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] grudnia 2020 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.