Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1903/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku jako oczywiście bezzasadnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] października 2014 r. na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o udzielaniu ochrony") rozpatrzył wniosek skarżącej (zwanej także "cudzoziemką") – [...] jako oczywiście bezzasadny i odmówił nadania statusu uchodźcy oraz objęcia jej ochroną uzupełniającą.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca jest obywatelką [...] deklarującą narodowość [...]. [...] września 2014 r., za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] złożyła wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie jej statusu uchodźcy. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż w kraju pochodzenia cudzoziemka zamieszkiwała w miejscowości [...]. Skarżąca jest wyznania prawosławnego. Z terytorium [...] Cudzoziemka wyjechała legalnie we wrześniu 1994 r. autobusem i od tego czasu nieprzerwanie przebywa na terytorium Polski. Cudzoziemka nie zgłosiła żadnych problemów w trakcie podróży jak i podczas przekraczania granicy kraju pochodzenia. Uzasadniając złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy oświadczyła, że nie ma do kogo wracać na [...], nie ma tam rodziny ani dzieci. W Polsce mieszka od 1994 r. i ma wielu znajomych. Chcę wyjść za mąż, za Polaka. Dalej skarżąca zeznała, że w kraju pochodzenia nie była prześladowana, nie była poddawana przemocy fizycznej, psychicznej czy seksualnej. Cudzoziemka nie brała udziału w działaniach wojennych i nigdy nie była zatrzymywana czy aresztowana, nie toczyło się wobec niej postępowanie sądowe czy administracyjne, nigdy nie była skazana wyrokiem sądu. Cudzoziemka nie zadeklarowała przynależności do żadnej partii politycznej czy organizacji o charakterze politycznym, religijnym, społecznym, kulturowym czy etnicznym. Organ wskazał, że deklarowana przez cudzoziemkę przyczyna ubiegania się o ochronę międzynarodową nie dotyczy uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii. Organ podkreślił, że działając na podstawie art. 34 ust. 2 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony, odstąpił od przesłuchania skarżącej, gdyż uznał za wystarczający do rozpatrzenia jej wniosku zgromadzony już materiał dowodowy.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ podkreślił, że przyczyną złożenia niniejszego wniosku przez skarżącą jest chęć ułożenia sobie życia w Polsce, nie zaś obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia czy ryzyko doznania tam poważnej krzywdy. Opierając się na opracowaniach Wydziału informacji o Krajach Pochodzenia wskazał, że na wschodzie [...], w obwodach [...] i [...], toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...] separatystami, a [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej. Na obszarze działań wojennych osoby cywilne narażone są głównie w związku z prowadzeniem przez obie strony ostrzałów moździerzowych i artyleryjskich, których padają przypadkowymi ofiarami. Ponadto, na obszarach w/wym. obwodów kontrolowanych przez separatystów dochodzi do licznych grabieży, porwań i innych aktów przemocy wobec ludności cywilnej, a także wykorzystywania jej w charakterze żywych tarcz, co zwiększa liczbę ofiar. Ludność cywilna cierpi też z powodu braku żywności, wody pitnej, prądu oraz usług komunalnych. Na początku września zawarte zostało w [...] zawieszenie broni między walczącymi stronami, jednakże jest ono często naruszane przez separatystów. Intensywność walk jest jednak znacznie niższa niż we wcześniejszym okresie, co spowolniło przyrost liczby ofiar. Niestabilna sytuacja panuje również na [...], anektowanym przez [...], gdzie władze starają się podporządkować sobie miejscową społeczność tatarską, zaś w stosunku do przeciwników aneksji prowadzą kampanię zastraszania, mającą zmusić ich do opuszczenia [...]. Organ podkreślił jednak, że władze [...] podejmują - jak dotąd skutecznie - działania mające zapobiec rozlaniu się konfliktu zbrojnego na kontrolowane przez nie obszary oraz ich destabilizacji. Ogólny poziom przestrzegania na [...] (poza obwodami [...] i ...] oraz [...]) praw człowieka jest zadowalający, choć - jak niemal w każdym kraju - zdarzają się ich naruszenia. Satysfakcjonujący poziom ochrony praw człowieka na terenach kontrolowanych przez rząd w [...] pozwolił na podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Mieszkańcy [...] i [...], opuszczający swe dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panującą w nich sytuacją, mają, co do zasady, możliwość zamieszkania w innych, bezpiecznych regionach [...], zarówno pod względem prawnym (brak jakichkolwiek ograniczeń przemieszczania się po terenie kraju) jak i faktycznym - władze oraz inne podmioty (m.in. UNHCR, organizacje pozarządowe i osoby prywatne) organizują przesiedleńcom zakwaterowanie, udzielają im pomocy w znalezieniu pracy oraz wspierają ich

materialnie, władze wprowadziły też szereg udogodnień w załatwianiu przez nich spraw administracyjnych oraz wypłacania emerytur. Przesiedleńcy mają również dostęp do systemu opieki zdrowotnej. Jakkolwiek w związku z sytuacją ekonomiczną panującą na [...] pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania niewątpliwie trudne, umożliwiają one jednak egzystencję osobom z nich korzystających. Na terenach kontrolowanych przez władze w [...] nie dochodzi również do dyskryminacji ani prześladowań osób przesiedlonych przez miejscową ludność. Zdarzają się co prawda przejawy niechęci między obiema tymi grupami, wynikające głównie z niestosownego zachowania niektórych przesiedleńców (brak wdzięczności, roszczeniowość, niechęć podejmowania pracy, niechęć do służby w armii [...], pijaństwo, agresja wobec osób posługujących się językiem [...]), jednakże są one stosunkowo rzadkie. Podsumowując organ stwierdził, że pomimo niewątpliwie napiętej sytuacji bezpieczeństwa na [...], w zgromadzonych opracowaniach, brak jest informacji, aby w chwili obecnej w kraju tym dochodziło do prześladowań jakiejkolwiek grupy, bądź istniało poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej.

Analizując powyższe oraz treść art. 13 ustawy o udzielaniu ochrony organ wskazał, że w przypadku skarżącej, brak jest podstaw, aby twierdzić, że spełnia ona wymogi uznania za uchodźcę w świetle zapisów Konwencji Genewskiej. Cudzoziemka nie opuściła kraju pochodzenia z powodu istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, gdyż ani władze kraju, ani też inne podmioty wymienione w art. 16 ust 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu ochrony, nie podejmowały wobec niej działań krzywdzących na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. Brak jest podstaw, aby twierdzić, że władze kraju pochodzenia mogą w przyszłości prześladować skarżącą z przyczyn ujętych w Konwencji Genewskiej. Biorąc pod uwagę ogólną sytuację w kraju pochodzenia skarżącej organ podkreślił, że skarżąca pochodzi z miejscowości [...], która leży w obwodzie [...], a ten zaliczany jest do tzw. Południowej [...]. Południowy region [...], według [...] ideologów ma stanowić część "[...]" jednak należy z cała mocą podkreślić, iż w chwili obecnej nie ma on bezpośredniej styczności z niespokojnymi aktualnie obwodami [...] i [...]. Nie ma zatem podstaw aby twierdzić, że po powrocie do kraju pochodzenia cudzoziemka, w miejscu swojego dotychczasowego tam pobytu, będzie narażona na prześladowania czy doznanie poważnej krzywdy. Brak zatem przesłanek do nadania statusu uchodźcy.

Jednocześnie organ wskazał, że ubiegając się o międzynarodową ochronę skarżąca nie powołała się na obawę przed prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, czy też ryzyko doznania poważnej krzywdy, dlatego też na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpoznał wniosek jako oczywiście bezzasadny.

Odnosząc się do ochrony uzupełniającej organ wskazał, że skarżąca po powrocie do kraju pochodzenia nie będzie narażona na doznanie poważnej krzywdy poprzez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, gdyż na [...] nie jest wymierzana i wykonywana kara śmierci. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że po powrocie na [...] cudzoziemka zostanie zatrzymana i w konsekwencji będzie poddawana torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Odnosząc się natomiast do kryterium poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, organ wskazał, że [...] nie bierze obecnie udziału w międzynarodowym konflikcie zbrojnym, a sytuacja w południowej części kraju pozostaje stabilna. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie daje zatem żadnych podstaw do twierdzenia, że skarżąca mogłaby być narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego wyznaczających podstawy udzielania ochrony, w tym art. 18 i art. 34 ustawy o udzielaniu ochrony. Zarzuciła także naruszenie art. 7, 77, 80, 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. zwanej dalej "k.p.a."). W uzupełnieniu odwołania skarżąca zarzuciła brak uwzględnienia i odniesienia się do faktu, iż jest osobą narodowości [...]. Ponadto zarzuciła wykorzystanie nieaktualnych informacji o kraju pochodzenia (z sierpnia 2014 r.), choć sytuacja na [...] jest dynamiczna.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] kwietnia 2015 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu wskazała, że nie ma żadnych wątpliwości, iż wskazane przez skarżącą powody złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy są stricte osobiste. Nie ma żadnej łączności między zadeklarowanym przez nią brakiem związków rodzinnych

na [...] a kategorią obaw przed prześladowaniem. Związki z Polską i ewentualne plany matrymonialne także w żaden sposób nie wiążą się z przesłankami nadania statusu uchodźcy. Skarżąca nie tylko nie powołała zagrożeń związanych z sytuacją w kraju pochodzenia, ale wręcz zaprzeczyła, by obawiała się jakichkolwiek zagrożeń na [...] - nie była prześladowana, nie była poddana przemocy psychicznej lub fizycznej, zatrzymywana, aresztowana lub sądzona. W związku z powyższym, cudzoziemkę można uznać wyłącznie za osobę cywilną, niezaangażowaną w toczący się konflikt. Ponadto organ wskazał, że diametralnie różna jest sytuacja na zachodzie i na wschodzie [...], przy czym indywidualne zagrożenie dla jednostki należy łączyć z wschodnią [...], ogarniętą konfliktem zbrojnym. Jednak odnoszenie do sytuacji cudzoziemki informacji o sytuacji we wschodniej [...] nie ma podstaw, skoro z tymi rejonami cudzoziemkę nic nie łączy. Skarżąca pochodzi z obszaru [...], który nie jest areną walk zbrojnych. W związku z tym, sytuację ludności cywilnej obwodu [...] trudno wiązać z prześladowaniem lub konwencyjnymi przyczynami prześladowań. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że art. 18 ustawy o udzielaniu ochrony znajduje zastosowanie tylko pod warunkiem uprzedniego uznania żywionych obaw za zasadne, w odniesieniu do części terytorium kraju pochodzenia. Zastosowanie tej koncepcji w sprawie skarżącej byłoby możliwe, gdyby sytuacja w obwodzie [...] uzasadniała twierdzenie o jej zagrożeniu prześladowaniami. Tymczasem jest wprost przeciwnie. Ta sytuacja nie stwarza konieczności przesiedleń, w związku z czym nie ma podstaw, by badać sytuację osób przesiedlonych wewnątrz [...]. Zarzut nieuwzględnienia jej [...] narodowości jest niezasadny, gdyż skarżąca nie zadeklarowała obaw związanych ze swoją narodowością. Organy nie mogą brać pod uwagę wszystkich okoliczności związanych z osobą ubiegającą się o ochronę, bez względu na co powoływała się określając swoje obawy. Te obawy nie są przedmiotem domniemań, lecz muszą zostać wyraźnie określone. Władze nie podejmują działań godzących w wolność stowarzyszania się, respektują posługiwanie się językiem [...] i [...] szkolnictwo (45% społeczeństwa deklaruje, że należy do grupy [...]). Nie notuje się aktów przemocy wymierzonych w [...], poza incydentami. Brak szczegółowych informacji na temat sytuacji [...] w obwodzie [...]. Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by nadać skarżącej status uchodźcy.

Odnosząc się do ochrony uzupełniającej Rada wskazała, że wobec przesądzenia o nieadekwatności jego zeznań do kategorii obaw powiązanych z udzielaniem ochrony międzynarodowej, brak jest podstaw by przyjmować

występowanie ryzyka doznania poważnej krzywdy. Zdaniem organu szerszego uzasadnienia wymaga jedynie ocena, czy po powrocie na [...] skarżąca może obawiać się zagrożenia wynikającego dlań z toczącego się konfliktu zbrojnego. Rada nie ma wątpliwości, iż w dacie wydania decyzji we wschodniej części [...] toczy się konflikt zbrojny, co czyni koniecznym odniesienie się do przesłanek ochrony wyrażonych w art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu ochrony. Twierdzenie o możliwości rozszerzenia działań wojennych na obwód [...] pozostaje hipotezą, wysuwaną co najmniej od września 2014 r., ale dotychczas nierealizowaną. Aktualna linia działań wojennych nie obejmuje tego obwodu i nie przesuwa się od czasu zawarcia tzw. porozumienia [...] II. Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by udzielić skarżącej ochrony uzupełniającej.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 136 w zw. z art. 138 §2 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ 11 instancji zakresu kompetencji określonego w tym przepisie polegające na zebraniu w całości materiału dowodowego dotyczącego zagrożeń na [...] wobec osób narodowości [...], podczas gdy kwestia ta nie była przedmiotem postępowania przed organem I instancji, i poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie jej do ponownego rozpatrzenia, pomimo że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

b) art. 15 k.p.a. poprzez rozważanie kwestii obawy skarżącej przed prześladowaniem i ryzykiem doznania poważnej krzywdy w związku z jej narodowością jedynie przez jedną instancję (tj. organ II instancji), co narusza zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w tym przepisie,

c) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego tj. niezebranie aktualnych materiałów źródłowych odnoszących się do indywidualnych powodów ubiegania się przez skarżącą o nadanie jej statusu uchodźcy w Polsce,

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że sam organ II instancji wskazał w treści decyzji na naruszenia przepisów postępowania mające znaczenie w sprawie dokonane przez

organ I instancji (zgromadzenie nieaktualnego materiału dowodowego, zgromadzenie materiału dowodowego niezwiązanego ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy), które powinny stanowić podstawę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż naruszenia te jasno wskazują, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

2) naruszenie prawa materialnego tj.:

a) art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony poprzez niesłuszną odmowę nadania skarżącej statusu uchodźcy, pomimo że po powrocie na [...] grożą jej prześladowania w związku z narodowością skarżącej i wieloletnim pobytem w Polsce oraz toczącym się tam konfliktem zbrojnym,

b) art. 15 pkt 2 i 3 ustawy o udzielaniu ochrony poprzez nieudzielenie skarżącej ochrony uzupełniającej pomimo, iż spełnia przesłanki udzielenia tej ochrony w związku z tym, iż powrót na [...] narazi ją na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie naruszają prawa.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją Rady do Spraw Uchodźców było rozpatrzenie wniosku skarżącej o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Sądu w wyniku rozpatrzenia tego wniosku zasadnie orzeczono o jego bezzasadności, jak również odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Ww. uregulowanie Konwencji ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Przy tym, pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej.

Wskazać trzeba, że ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy bowiem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Dla przyjęcia, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, jej ocena musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. To zaś oznacza, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. Przy czym, jak już wyżej była mowa, dla wykazania istnienia obawy nie wystarcza jedynie stan uczuć osoby zainteresowanej i jej subiektywne przekonanie, lecz konieczne jest, aby obawa ta

została potwierdzona przez ocenę sytuacji obiektywnej poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd wskazuje, że ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. W literaturze przyjmuje się, że "jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią a władzami kraju ojczystego. Jednakże sama opozycja czy niezgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności. Wynika to wyraźnie z powiązania (...) faktu przebywania za granicą z obawą prześladowania. Oznacza to, po pierwsze, że akt lub akty stanowiące prześladowanie albo muszą być podejmowane przez same władze państwowe, albo przez inne ciała lub osoby prywatne, jeśli władze państwowe nie są w stanie lub nie chcą interweniować na rzecz jednostki" (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 37).

Podkreślić należy, że oprócz wykazania uzasadnionej obawy prześladowania, wymaga się dodatkowo, aby takie prześladowanie miało za podstawę rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne uchodźcy. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania ze względu na wskazane wyżej okoliczności w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. O ile bowiem intencje tego rodzaju (złe warunki życia, sytuacja ekonomiczna) są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców.

Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany.

Innym instrumentem ochrony międzynarodowej, z którego ewentualnie powinny skorzystać organy w ramach procedury uchodźczej jest udzielenie cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej. Celem tego instrumentu jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), wniosek złożony przez wnioskodawcę, który podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy (pkt 1 powołanego przepisu) bądź przedstawił niespójne, sprzeczne, nieprawdopodobne lub niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania (pkt 5 powołanego przepisu), organ rozpatruje w pierwszej kolejności jako wniosek oczywiście bezzasadny. Ponadto uznanie wniosku o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadnego upoważnia organ, stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy o udzielaniu ochrony, do prowadzenia zmodyfikowanego postępowania w sprawie, a mianowicie:

1) wnioskodawcy, który podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, nie przesłuchuje się, chyba że wnioskodawca jest małoletnim bez opieki;

2) wydanie decyzji powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku;

3) w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy wskazuje się, że wniosek był rozpatrywany jako wniosek oczywiście bezzasadny;

4) odwołanie od decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy wnosi się w terminie 5 dni od dnia jej doręczenia;

5) rozpoznanie odwołania od decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy następuje w pierwszej kolejności w składzie jednoosobowym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, iż zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że wniosek skarżącej należało rozpatrzyć jako oczywiście bezzasadny. Co do zasady postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy napotykają na istotne utrudnienia w kompletowaniu przez organy materiału dowodowego (brak realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np.: przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd.). Zasadniczym elementem tego materiału są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, które to zeznania muszą organy zweryfikować. Weryfikacja ta została dokonana w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że do oceny tych zeznań nie było niezbędne przesłuchanie skarżącej, co było podnoszone w skardze, bowiem wystarczające okazały się informacje zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy i pozostałym materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Cudzoziemka powołała się we wniosku na swoje [...] pochodzenie oraz fakt, że nie ma do kogo wracać na [...], nie ma tam rodziny ani dzieci. W Polsce mieszka od 1994 r. i ma wielu znajomych. Chce wyjść za mąż za Polaka. Organy zasadnie uznały, że okoliczności te wskazują na inne przyczyny niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy z tych przyczyn, jak również w sposób uprawniony przyjęły, że wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania były niewystraczające.

Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, że skarżąca jest obywatelką [...] deklarującą narodowość [...]. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż w kraju pochodzenia cudzoziemka zamieszkiwała w miejscowości [...]. Skarżąca jest wyznania prawosławnego. Z terytorium [...] cudzoziemka wyjechała legalnie we wrześniu 1994 r. i od tego czasu nieprzerwanie przebywa na terytorium Polski.

Cudzoziemka nie zgłosiła żadnych problemów w trakcie podróży jak i podczas przekraczania granicy kraju pochodzenia. Skarżąca zeznała, że w kraju pochodzenia nie była prześladowana, nie była poddawana przemocy fizycznej, psychicznej czy seksualnej. Cudzoziemka nie brała udziału w działaniach wojennych i nigdy nie była zatrzymywana czy aresztowana, nie toczyło się wobec niej postępowanie sądowe czy administracyjne, nigdy nie była skazana wyrokiem sądu. Cudzoziemka nie zadeklarowała przynależności do żadnej partii politycznej czy organizacji o charakterze politycznym, religijnym, społecznym, kulturowym czy etnicznym.

W ocenie Sądu materiał dowodowy w sposób jasny i spójny wskazuje, że skarżąca nie miała problemów z opuszczeniem kraju pochodzenia. [...] opuściła w 1994 r. przekraczając granicę polsko-[...], na podstawie paszportu wydanego przez władze [...]. Co więcej, skarżąca nie ubiegała się o udzielenie ochrony międzynarodowej tuż po wjeździe do Polski, ale uczyniła to dopiero w wrześniu 2014 r. Uprawnione zatem jest twierdzenie Rady do Spraw Uchodźców, że takie zachowanie cudzoziemki wyklucza zależność pomiędzy realną obawą przed powrotem do kraju pochodzenia a złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zamiarem skarżącej była chęć ułożenia sobie życia w Polsce, nie zaś obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia czy ryzyko doznania tam poważnej krzywdy. W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki do udzielenia skarżącej ochrony poprzez przyznanie statusu uchodźcy.

Słusznie przyjęły również organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie jej ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy. Stan faktyczny sprawy nie upoważnia bowiem do przyjęcia, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia mógłby narazić ją na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, ze względu na które to ryzyko skarżący nie chce lub nie może korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W szczególności podkreślić bowiem należy, że miejsce zamieszkania skarżącej na [...] nie znajduje się na terenie objętym działaniami zbrojnymi. Odnośnie pochodzenia skarżącej należy stwierdzić, że około 1/5 społeczeństwa [...] (17%) jest pochodzenia [...] jednak co do zasady nie notuje się aktów przemocy wymierzonych w [...], spowodowanych ich pochodzeniem.

Podsumowując Sąd jeszcze raz podkreśla, że trafnie uznały organy, iż wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony przez skarżącą jest wnioskiem powołującym się na inne przyczyny niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy z tych przyczyn. Z tej racji wniosek skarżącej należało rozpatrywać jako wniosek oczywiście bezzasadny.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze. Wskazać w pierwszym rzędzie należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest także, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale przede wszystkim ponownie merytorycznie rozstrzygnął sprawę oraz rozpatrzył żądania strony i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Nie stanowi również naruszenia tej zasady odniesienie się do nowych okoliczności, które zostały podniesione dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Fakt bowiem rozpatrzenia przez organ odwoławczy takiej okoliczności nie stanowi o naruszeniu art. 15 k.p.a. W przeciwnym wypadku podniesienia jakiegokolwiek nowego argumentu przez stronę w postępowaniu odwoławczym skutkowałoby koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Takie rozumienie istoty zasady dwuinstancyjności niweczyłoby również regulację zawartą w art. 136 k.p.a., który dopuszcza prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu konieczność przeprowadzenia pojedynczego dowodu bądź jedynie ocena już złożonego dowodu, czy też odniesienie się do okoliczności podniesionej w odwołaniu mieści się w ramach kompetencji organu odwoławczego, który jest również organem merytorycznym. Stąd w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia art. 15, ani art. 136 k.p.a. przez organ II instancji.

Sąd nie uznał również za zasadne zarzuty dotyczące niezebrania materiału dowodowego w zakresie aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia. Zdaniem Sądu bowiem brak jest podstaw do uznania, że sytuacji Skarżącej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji zmieniła się od czasu sporządzenia materiałów źródłowych przywołanych w decyzji. Skarżąca również takich konkretnych zmian nie wykazała

W świetle powyższych okoliczności skargę należało oddalić.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.