Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 42/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: § 1, § 2, § 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 336-352
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 70
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 32 ust.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 listopada 2007 r., NR [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 5 października 2007r., Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że w dniu 7 czerwca 2004r. W. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004r. Zadeklarował w nim 28 działek rolnych o powierzchni 26,34 ha do płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Wniosek ten został następnie poddany kontroli administracyjnej z innymi wnioskami złożonymi przez producentów rolnych w kampanii 2004r.

W jej wyniku stwierdzono, iż:

1/ działka rolna "L" o pow. 0,19 ha zgłoszona przez wnioskodawcę do płatności z tytułu ONW położona jest na obszarze nie kwalifikującym się do w/w płatności ( wykaz obszarów ONW określony jest w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich), co spowodowało jej wykluczenie z płatności ONW;

2/ nieprawidłowości dotyczące działek nr 471, 705, 855, 694, 904, 821, 769, 664, 763, 792, 854, 876, 786 oraz 586 położonych w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], oraz działki 128 znajdującej się w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], w sytuacji, gdy wniosek na te same działki złożył również inny producent rolny – Z. K.

Organ odwoławczy wskazał, iż w tym stanie rzeczy kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu było ustalenie, kto w 2004 roku był posiadaczem wyżej wymienionych działek.

Podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wydano następujące decyzje:

1/ z dnia 24 kwietnia 2004r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, uchyloną przez organ II instancji decyzją z dnia 17 czerwca 2005r., Nr [...];

2/ z dnia 27 września 2005r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, uchyloną przez organ II instancji decyzją z dnia 9 listopada 2005r., Nr [...];

3/ z dnia 25 kwietnia 2007r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, uchyloną przez organ II instancji decyzją z dnia 26 czerwca 2007r., Nr [...];

4/ z dnia 5 października 2007r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, utrzymaną w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 21 listopada 2007r., NR [...].

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w miejscu usytuowania działek, w dniach 6 i 14 marca 2007r. wykazało, że sporne działki użytkuje nie on, a Z. K. Oceny tej dokonano w oparciu o oświadczenia złożone przez D. D., J. S., S. D., S. J. oraz M. P., którzy po okazaniu mapy ewidencyjnej obrębu [...] i [...], potwierdzili fakt użytkowania działek przez Z. K.

Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie wniósł do sprawy nic nowego, jak też nie stawił się na rozprawie administracyjnej, jaka odbyła się w dniu 16 sierpnia 2007r. w Biurze Powiatowym ARiMR , informując o swojej absencji z uwagi na kampanię żniwną.

W jej trakcie, w oparciu o zeznania świadków: D. D., S. J., J. P. ustalono, że Z. K. zarówno w 2004r. jak i nadal użytkuje w/w działki. Powołano się nadto na ustalenia dokonane przez policję, które powyższe potwierdziły.

Uznając zatem, że W. K. nie był użytkownikiem spornych działek ewidencyjnych, organ I instancji wykluczył je z wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 oraz wydał w dniu 5 października 2007r. decyzję Nr [...] decyzje w tym przedmiocie.

W rozpoznaniu odwołania, wniesionego od tej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w pierwszej kolejności odwołał się do przepisu § 4 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r., Nr 73, poz. 657, z późn. zm.), zgodnie z którym wysokość płatności ONW, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W § 4 ust. 2 tego aktu przewidziano, że płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwisko trwałe.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U.2004 Nr 10, poz.76) - za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego.

W związku z powyższym stwierdzono, że płatności przysługują podmiotowi (osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej): 1) który posiada gospodarstwo rolne, którego najistotniejszym składnikiem w sensie przedmiotowym - jest grunt rolny, bez którego nie może ono istnieć; 2) na będące w jej posiadaniu grunty rolne.

Odwołując się do definicji posiadania, uregulowanej w kodeksie cywilnym, podkreślono, że o posiadaniu decyduje faktyczne władztwo nad rzeczą sprawowane przez właściciela, jej użytkownika, zastawnika, najemcę, dzierżawcę lub mającego inne prawo oraz dodano, posiadacz włada rzeczą jak właściciel. Jeżeli władztwo faktyczne nad rzeczą przynależy do właściciela, będzie on jej posiadaczem samoistnym. W świetle art. 336 kc, zakres władztwa nad rzeczą może odpowiadać uprawnieniom użytkownika, zastawnika, najemcy – i jest to posiadanie zależne. Posiadacz zależny włada rzeczą jedynie jako użytkownik, dopuszczalne jest także posiadanie zależne sprawowane przez podmiot, który faktycznie włada rzeczą bez konieczności przedstawiania tytułu prawnego.

Odnosząc się do przesłanki utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, wskazano, że jest to: uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca w przypadku łąk; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września - w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku pastwisk – w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 65, poz. 600, z późn. zm.).

Organ odwoławczy odwołał się także do definicji posiadania zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od decyzji oraz regionów i okręgów, dotyczących przebiegu struktury gospodarstw rolnych, zgodnie z którą "posiadaczem gospodarstwa rolnego jest osoba fizyczna (...), na której rachunek i w imieniu której gospodarstwo jest prowadzone oraz, która prawnie i ekonomicznie podejmuje ryzyko ekonomiczne gospodarstwa. Posiadacz może być bezpośrednim właścicielem gospodarstwa, może je wydzierżawić, może być długoterminowym dzierżawcą dziedzicznym, użytkownikiem lub powiernikiem."

W ocenie organu odwoławczego, istotne jest przede wszystkim dokonanie oceny, czy dany podmiot, który ubiega się o przyznanie płatności, spełnia przesłankę posiadania gruntu rolnego, który zadeklarował we wniosku, jak również i ocena, czy to właśnie on utrzymuje grunty rolne w dobrej kulturze rolnej w roku przypadającym na rok ubiegania się o płatność.

Organ II instancji podniósł, iż w jego ocenie postępowanie poprzedzone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w wystarczający sposób do ustalenia faktycznego użytkownika spornych działek rolnych.

Organ II instancji podniósł, iż w jego ocenie postępowanie poprzedzone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w wystarczający sposób do ustalenia faktycznego użytkownika spornych działek rolnych. Podkreślił przy tym, iż zebrane w sprawie dokumenty wskazują jednoznacznie, że skarżący w sposób trwały w okresie istotnym z punktu widzenia prawa do ubiegania się o dopłaty nie utrzymywał spornych działek rolnych w dobrej kulturze rolnej (na dzień składania wniosku), albowiem nie był ich posiadaczem. Stąd wykluczono je z wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.

Odnosząc się do meritum, organ II instancji podał, że w przypadku płatności (ONW) - różnica między powierzchnią zgłoszoną przez producenta rolnego tj. 26,15 ha, a powierzchnią zatwierdzoną tj. 17,23 ha (jako uprawnioną do ONW) wyniosła 8,92 ha, co stanowi 51,77 % (8,92 ha: 17,23 ha (26,15 ha - 8,92 ha) x 100 = 51,77 %) powierzchni zatwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Podkreślono, że w sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich stosuje się przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30.04.2004 r. z późn. zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co, do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach będących podstawą przyznania płatności.

Przepis art. 70 tego aktu nakazuje stosowanie między innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW. Zgodnie zatem z art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cel jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej(...) przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

W wyniku zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., kwota płatności ONW została odmówiona zaskarżoną decyzją organu I instancji z dnia 5 października 2007r.

Końcowo organ odwoławczy zauważył, że w decyzji organu I błędnie powołano podstawy prawne oraz wyjaśnił, iż sanował te wadliwości we własnej decyzji.

Od tej decyzji W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się wypłacenia dopłat wraz odsetkami oraz zasądzenia kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż od 2003 roku jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a jego brat Z. K. narusza jego prawo do posiadania przedmiotowych gruntów rolnych. Zarzucił nadto, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydając niekorzystną dla niego decyzję wykorzystał swoje stanowisko dla celów prywatnych. Powołał się nadto na postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 30 września 2004r. w sprawie nr [...], którego wbrew zapewnieniom nie dołączył do skargi oraz ponownie na postanowienie z dnia 30 września 2004r., wydane przez Posterunek Policji w H., w sprawie [...], które zostało złożone do akt postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – stwierdzić na wstępie należy, iż poza sporem pozostaje, że skarżący W. K. w dniu 7 czerwca 2004r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. We wniosku tym wskazał między innymi działki oznaczone numerami: 471, 705, 855, 694, 904, 821, 769, 664, 763, 792, 854, 876, 786 i 586 położone w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], oraz działkę nr 128 znajdującą się w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], na które taki sam wniosek złożył również inny producent rolny – Z. K.

Przedmiotem kontroli legalności przez Sąd jest decyzja administracyjna wydana w oparciu o przepisy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem.

Rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), zwaną dalej "płatnością ONW", objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanym dalej "Planem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania / § 1 ust. 1 /. Płatność ONW jest przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie / § 1 ust. 2 /.

Odmawiając skarżącemu przyznania tej płatności na rok 2004r., organ I instancji w decyzji z dnia 5 października 2007r. prawidłowo powołał przepisy zarówno ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak i § 6 ust. 1 w związku z § 2 rozporządzenia. Stosownie do art. 5 ust. 2 przywołanej ustawy, pomoc w zakresie m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach wiejskich o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Z kolei § 2 ust. 1 rozporządzenia stanowi, ze płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06. 1999 r. ze zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Omawiane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którą przyznano kompetencje Radzie Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymania, zawieszania, zwracania pomocy finansowej na działanie objęte planem przyjętym przez Komisję Europejską.

Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż przyznanie płatności ONW odbywa się w postępowaniu administracyjnym, w którym właściwy organ decyzją administracyjną rozstrzyga, czy ubiegający się o nie podmiot jest producentem rolnym spełniającym określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia przesłanki, uprawniające do otrzymania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Istotnym dla dalszych rozważań jest także to, że płatność ONW jest przyznawana na wniosek producenta rolnego (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).

Definicję producenta rolnego zawiera przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Jest nim "osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia". Oznacza to, że decyzję w sprawach dotyczących przyznania płatności, a więc zarówno pozytywne, jak i negatywne, mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, że producent rolny jest lub nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Chodzi więc tu o posiadanie samoistne lub zależne w rozumieniu przepisów art. 336-352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a więc o sytuacje powiązane z tytułem prawnym i faktycznym władztwem nad rzeczą.

Jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, w sytuacji gdy w czasie kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku stwierdzono, że na wskazane przez skarżącego działki oznaczone numerami: 471, 705, 855, 694, 904, 821, 769, 664, 763, 792, 854, 876, 786 i 586 położone w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], oraz działkę nr 128 znajdującą się w województwie: [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...], taki sam wniosek złożył również inny producent rolny – Z. K., kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu było ustalenie, kto w 2004 roku był posiadaczem wyżej wymienionych spornych działek.

Sąd podziela ustalenia organów obu instancji, że przeprowadzone postępowanie administracyjne / w tym wizja lokalna w dniach 6 i 14 marca 2007r. we wsi [...], przesłuchania świadków, ustalenia dokonane w ramach dochodzenia Posterunku Policji w H., / zakończone rozprawą administracyjną, jaka odbyła się w dniu 16 sierpnia 2007r. ostatecznie wykazało, iż skarżący nie był posiadaczem przedmiotowych działek, tożsamych z tymi, które do płatności zostały również zgłoszone przez Z. K.

Jeśli bowiem przesłuchani świadkowie w osobach: D. D., S. J. oraz J. P., zeznali, że to nie skarżący, a Z. K. użytkował w 2004r. jak i obecnie działki ewidencyjne o numerach 471, 786, 854, 694, 821, 876, 769, 664, 705, 792, 763, 855, 904 i 856 położone we wsi [...] oraz działkę ewidencyjną o numerze 128 w [...], to wniosek organów, ze nie mógł czynić tego skarżący, nie może być w świetle przepisów art. 7 i 8 kpa uznany za dowolny.

Zgodzić się trzeba ze stwierdzeniem, iż skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby było inaczej, innymi słowy – nie wykazał, że to on był ich posiadaczem.

Rację ma organ odwoławczy, iż okoliczność ta nie wynikała ze składanych przez W. K. w toku postępowania pism, w tym w szczególności z dnia 5 września 2006r. /k – 242 /. Skarżący zarzucał w nim jedynie "bezprawne działania organów", wypłatę płatności do spornych działek dla jego brata Z. K., wydanie bez jego zgody wypisu z rejestru gruntów oraz twierdził, iż bliżej nieokreśleni "świadkowie skłonni byliby podpisać dla niego oświadczenie, iż to on korzysta z tych działek".

Dodać nadto trzeba, iż z uzasadnienia postanowienia z dnia 30 września 2004r., wydanego przez Posterunek Policji w H., w sprawie [...] /k – 244 / odmawiającego wszczęcia dochodzenia / dołączonego do akt postępowania przez samego skarżącego / wynika, iż "w toku czynności ustalono, że to Z. K. i jego żona J. uprawiają sporne grunty, a także, że wobec W. K. nie stosowali oni żadnej przemocy ani groźby bezprawnej w celu zmuszenia go do nieskorzystania z tych gruntów". Nie wynika zatem z jego treści, jak usiłuje wywieść skarżący, że to on jest użytkownikiem spornych działek.

Co się zaś tyczy postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 30 września 2004r. w sprawie nr [...], Sąd stwierdza, iż nie może się do niego w żaden sposób odnieść, w sytuacji, gdy skarżący wbrew zapewnieniom nie dołączył go do skargi.

Odnosząc się natomiast do jego twierdzeń, iż "Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , wydając niekorzystną dla niego decyzję wykorzystał swoje stanowisko dla celów prywatnych", a także, że "jego brat Z. K. narusza jego prawo do posiadania przedmiotowych gruntów rolnych" zważyć trzeba, iż wojewódzki sąd administracyjny – co już zaznaczono na wstępie uzasadnienia – dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, natomiast nie zajmuje się ani kwestią szeroko rozumianego pojęcia "nadużycia władzy", ani też "naruszenia posiadania", czy tez konfliktami rodzinnymi na tle stosunków własnościowych. Od tego są bowiem inne organy.

W orzecznictwie sądowym za utrwalony należy uznać pogląd, zgodnie z którym decyzje w sprawach dotyczących przyznania płatności, a więc zarówno pozytywne, jak i negatywne, mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, że producent rolny jest lub nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Chodzi tu o posiadanie samoistne lub zależne w rozumieniu przepisów art. 336-352 k.c., a więc o sytuacje powiązane z tytułem prawnym i faktycznym władztwem nad rzeczą, które nawet w orzecznictwie sądów powszechnych rodzą często trudne do rozwiązania problemy / por. wyrok NSA z dnia 26 września 2006r., II GSK 108/06, LEX nr 317345; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007r., II GSK 258/06, LEX nr 287937 /.

Zresztą przepisy art. 336 i 337 k.c. w żaden sposób nie ustalają, iż posiadaczem nieruchomości jest jej właściciel. Mówią natomiast o faktycznym władztwie nad rzeczą, które decyduje o zaistnieniu posiadania. Oznacza to, iż niezależnie od rodzaju posiadania (samoistnego, zależnego, w dobrej lub złej wierze, prawnego, bezprawnego) elementem przesądzającym o jego zaistnieniu jest sprawowanie faktycznego władztwa nad rzeczą. Sąd podziela w tym miejscu pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005r., w sprawie IV SA/Wa 1524/05 /LEX nr 203727/, zgodnie z którym pojęcie posiadania gruntów rolnych należy wykładać jako faktyczne ich użytkowanie.

W rozpatrywanej sprawie ustalono, że ujęte przez W. K. we wniosku o przyznanie płatności działki rolne, szczegółowo opisane w decyzjach organów obu instancji były uprawiane przez jego brata – Z. K. Skarżący nie przedstawił przeciwdowodu, co więcej w swoim piśmie z dnia 10 marca 2006r. zawarł stwierdzenie, iż "jest gotów zrezygnować z dopłat do działek, które stanowią przeszkodę w podjęciu dla niego korzystnych decyzji".

Sąd podkreśla, że ten, kto powołuje się na swoje posiadanie w świetle art. 339 k.c., ma obowiązek udokumentowania faktu władania rzeczą, nie musi natomiast udowodnić, że czyni to jako osoba uprawniona. Skoro więc Z. K. (który również złożył wniosek o przyznanie dopłat do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ) faktycznie prowadził działalność rolniczą w 2004r. na spornych działkach, a zatem faktycznie nimi władał, to organ administracji nie mógł uwzględnić, przy przyznawaniu płatności ONW tych działek skarżącemu.

Odnosząc się do podstawy prawnej wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd uznaje za zasadne wytknąć organowi II instancji nieprawidłowości, które jednak nie mają takiego charakteru, a by w ich konsekwencji doszło do wyeliminowania wydanego orzeczenia z obrotu prawnego.

Otóż przede wszystkim niezrozumiałe jest, że stwierdzając, iż "w decyzji organu I błędnie powołano podstawy prawne", organ odwoławczy nawet nie wskazał, które to były podstawy i na czym polegało ich błędne powołanie, a następnie sanowanie w zaskarżonej decyzji.

Sąd istotnie stwierdza, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zawarto wadliwe odwołanie się do przepisu art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) /Dz.U.UE.L.04.153.30/. Przepis ten bowiem stanowi, iż "Artykuł 30 i 31 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych", a nie jak to podał organ I instancji, że "Przepis art. 70 tego aktu nakazuje stosowanie między innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW". Nie może być zatem związku pomiędzy przepisem art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 a przepisem art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004.

Organ odwoławczy na stronie 8 swojej decyzji niestety błąd ten powielił w dosłownym tego słowa znaczeniu. Uszła też jego uwadze pewna dysharmonia pomiędzy "tytułem" decyzji organu I instancji "o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości", a jej sentencją o "odmowie przyznania płatności ONW na rok 2004".

Jak to już zaznaczono, zarówno jedna, jak i druga wadliwość nie należą do wad kwalifikowanych decyzji, w szczególności zaś określonej w przepisie art. 156§1 pkt.2 kpa jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Zresztą podkreślić należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym uznaje się, iż brak podstawy prawnej oznacza wydanie decyzji poza sferą regulacji prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1993r., III SA 2211/92, ONSA 1994, nr 3, poz. 89) oraz, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, iż jej nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983r., I SA 1294/82, ONSA 1983, nr 1, poz. 5); por. także Komentarz do art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. M. Jaśkowskiej i A. Wróbla, Zakamycze 2005r. /.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia w istocie stanowi przepis art. 32 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 / Dz.U.UE.L.01.327.11 /. Z mocy bowiem przepisu art. 80 powołanego w sprawie Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz.U.UE.L.04.141.18 /, jakkolwiek Rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 utraciło moc obowiązującą, to jednak ma dalej zastosowanie w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005r. Wniosek zaś skarżącego dotyczył roku 2004.

Stanowi on, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3 % lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru, a jeśli różnica jest większa niż 20 % obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.

W rozpatrywanej sprawie różnica między powierzchnią zgłoszoną tj. 26,15 ha, a powierzchnią zatwierdzoną tj. 17,23 ha (jako uprawnioną do ONW) wyniosła 8,92 ha, co stanowi 51,77 % (8,92 ha: 17,23 ha (26,15 ha - 8,92 ha) x 100 = 51,77 %) powierzchni zatwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej, co oznacza, że zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania płatności, której dotyczy spór.

W tak opisanym stanie faktycznym i prawnym, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.