Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2169/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 5b
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Ośrodka Pomocy Społecznej w D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2009 r. i 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej w D. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżoną decyzją z [...] maja 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy, skierowaną do Ośrodka Pomocy Społecznej w D. (dalej jako "Strona" lub "Skarżący") decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres od 1 lutego 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.

2. Ośrodek Pomocy Społecznej w D. wnioskiem z 28 czerwca 2011 r. wystąpił o umorzenie zaległych wpłat wraz z odsetkami. Strona podniosła, iż jest jednostką budżetową Gminy D., swoje wydatki pokrywa bezpośrednio z budżetu samorządu terytorialnego i na jego rachunek odprowadza wszystkie dochody. Strona poinformowała również, że nie prowadzi działalności zarobkowej przynoszącej zysk i nie posiada własnych środków, a jedynie realizuje swoje cele statutowe. Strona wskazała, iż była przekonana, że jako jednostka, jest zwolniona z dokonywania wpłat na PFRON ze względu na charakter prowadzonej działalności, a konieczność uregulowania zaległości może jej zdaniem spowodować poważne problemy finansowe. Ponadto w piśmie z 14 lipca 2011 r. Strona poinformowała, że nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję ani też środków finansowych na pokrycie powstałego zadłużenia wobec PFRON.

3. Decyzją z [...] lutego 2012 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił Stronie umorzenia zaległych wpłat, w wysokości 53760,00 zł oraz odsetek w kwocie 8029,00 zł za okres od lutego 2009 r. grudnia 2010 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

4. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie całości zaległych wpłat wraz z odsetkami. W uzasadnieniu Strona wskazała, że jako jednostka budżetowa w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych swoje wydatki pokrywa bezpośrednio z budżetu samorządu terytorialnego na zadania własne gminy i z budżetu państwa realizując zadania zlecone. W związku z powyższym nie posiada majątku własnego, z którego można prowadzić egzekucję, gdyż nie prowadzi działalności zarobkowej przynoszącej zysk i nie posiada własnych środków finansowych. Strona podniosła także, że powstanie zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON nie było przez nią zawinione, gdyż Strona interpretując treść art. 21 ust. 1 w zw. z ust. 2e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721), powoływanej dalej jako "ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych", była przekonana, że jest jednostką zwolnioną z obowiązkowych wpłat ze względu na charakter prowadzonej działalności, która obejmuje osoby niepełnosprawne.

5. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 że ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), powoływanej dalej jako Op, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości umorzenia zaległości wraz z odsetkami z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Organ przytoczył przesłanki całkowitej nieściągalności wynikające z ust. 5b powyższego artykułu i wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, tj. przesłanych przez Stronę na etapie postępowania pierwszej instancji dowodów, nie zachodzi żadna z tych przesłanek, w tym wskazany przez Stronę brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ odwoławczy zauważył, że z załączonych do akt sprawy dokumentów finansowych w postaci kopii bilansu, rachunku zysków i strat sporządzonych na dzień 31 grudnia 2010 r. wynika, iż łączna suma aktywów (tj. aktywów trwałych i obrotowych) wynosi 4675 870,05 zł. W odpowiedzi na wezwania organu odwoławczego z 13 kwietnia 2012 r., nr BON-III-5220-134-4TN/12 (doręczone w dniu 16 kwietnia 2012 r.) oraz z 18 kwietnia 2012 r., nr BON-III-5220-134-5-IN/12 (doręczone w dniu 23 kwietnia 2012 r.) z 25 kwietnia 2012 r. Strona poinformowała, że wszelkie dokumenty - będące w jej posiadaniu - potwierdzające zaistnienie którejkolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności zostały złożone w toku postępowania organu pierwszej instancji. Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że na podstawie ww. dokumentów Strona posiada majątek, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Powyższe oznacza, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, w tym przesłanka braku poddającego się egzekucji majątku, a organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy uzasadnił odmowę umorzenia zaległości wraz z odsetkami z tytułu wpłat na PFRON. Wyjaśnił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, że Strona jest jednostką budżetową.

Odnosząc się natomiast do argumentów Strony, że powstanie zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON nie było przez nią zawinione, gdyż strona interpretując treść art. 21 ust. 1, w zw. z ust. 2e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych była przekonana, że jest jednostką zwolnioną z obowiązkowych wpłat ze względu na charakter prowadzonej działalności oraz przedstawionych przez Stronę dowodów w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pracownika OPS, zestawień liczby osób, którym OPS udzielił pomocy w wyżej wymienionym okresie od lutego 2009 r. do grudnia 2010 r., w tym z tytułu niepełnosprawności, Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, że ww. dowody nie mają żadnego związku z przedmiotowym postępowaniem dotyczącym odmowy umorzenia zaległych wpłat na rzecz PFRON i nie mogą być podstawą stwierdzenia, że wobec Strony zachodzi którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności. Organ odwoławczy podkreślił, że dowody te były przedmiotem postępowań odwoławczych od decyzji określających wysokość zobowiązania za ww. okres, które zostały zakończone wydaniem decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] stycznia 2011 r., nr [...], [...] oraz [...] utrzymujących w mocy decyzje Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2011 r., nr [...], z [...] września 2011 r. nr [...] oraz z [...] września 2011 r., nr [...]. Stały się one prawomocne ze względu na niezłożenie przez Stronę skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Niezależnie od powyższego Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył, że zgodnie z art. 49 ust. 5c pkt 2 Prezes Zarządu PFRON może na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym rozłożyć na raty zaległości powstałych z tytułu niedokonania wpłat na PFRON zaległości, uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu. Z przedstawionych przez Stronę na etapie postępowania pierwszej instancji dowodów w postaci dokumentów finansowych, w tym bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego Strona powinna rozważyć możliwość wystąpienia do Prezesa Zarządu PFRON z wnioskiem o rozłożenie na raty powstałej zaległości, co umożliwiłoby jej spłatę.

6. Na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 140 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w odniesieniu do stanowiska prawnego zajętego w sprawie przez organ I instancji, w szczególności poprzez brak kategorycznej interpretacji spornego przepisu art. 5b pkt 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, konsekwencją czego jest niemożność ustalenia, czy organ II instancji utożsamia zapis ustawowy o treści "stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję" z treścią postanowieniem organu egzekucyjnego, który poczynił stosowne ustalenia w tym zakresie w toku postępowania egzekucyjnego, czy też organ II instancji dopuszcza możliwość ustalenia przesłanki wymienionej w art. 5b pkt 6 powołanej wyżej ustawy w drodze własnych czynności dowodowych organu orzekającego w przed-miocie umorzenia zaległych wpłat na PFRON;

- naruszenie przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie niekompletnej i selektywnej oceny materiału dowodowego w odniesieniu do okoliczności faktycznych uzasadniających twierdzenie organu II instancji, iż Strona posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, z równoczesnym niesłusznym i arbitralnym pominięciem ustaleń dowodowych poczynionych w tym zakresie przez organ I instancji, wskazujących na bardzo złą sytuację finansową i majątkową Strony, pomimo że faktycznie strona nie posiada własnych środków, jest jednostką budżetową gminy, nie posiada majątku na pokrycie powstałego zadłużenia, środki na bieżącą działalność pozyskuje z budżetu Państwa i budżetu Gminy D., natomiast dochody odprowadza na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,

- naruszenie przepisu art. 5b pkt 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego interpretację, sprowadzającą się do utrzymania w mocy twierdzenia wyrażonego przez organ I instancji, że warunkiem uznania, iż Strona nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję, jest uprzednie wydanie stosownego orzeczenia przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne, pomimo, iż redakcja omawianego przepisu jest jasna, jego adresatem jest organ prowadzący postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat, który to organ jest właściwy do dokonania samodzielnej oceny stanu faktycznego pod kątem uznania, czy po stronie wnioskodawcy występuje przesłanka braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przekazanie sprawy Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej do ponownego rozpoznania. Ponadto Strona wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

8. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

9. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodnie z prawem odmówiono Skarżącemu umorzenia zaległych wpłat na PFRON za okres od 1 lutego 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 49 ust. 1 i 4, art. 49 ust. 5a i art. 49 ust. 5b pkt 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.

10. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych do wpłat, o których mowa art. 21 ust 1 art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b Op, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Od decyzji Prezesa Zarządu Funduszu dotyczących wpłat, o których mowa w art. 49 ust. 1, pracodawcy przysługuje odwołanie do Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych).

W myśl art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Na podstawie art. 49 ust. 5b pkt 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm.);

3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

11. W ocenie Sądu, skoro art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych daje pierwszeństwo przepisom tej ustawy przed przepisami Op, a więc przepisem art. 67a traktującym o podstawach umorzenia zaległości oznacza to, że przepis art. 67a Op nie jest podstawą prawną decyzji o odmowie umorzenia zaległości we wpłatach na Fundusz. Jednocześnie nakaz istniejący w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych – nie pozwala przy umarzeniu zaległości na stosowanie jakichkolwiek innych ocen aniżeli są wskazane w cytowanym przepisie, tj. całkowitej nieściągalności. Przesłanki mogące stanowić podstawę umorzenia nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca używając w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zwrotu "mogą" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy. Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 lutego 2004 r., sygn. akt III SA 791/2002, należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności, co czyni Strona w skardze.

12. Problematykę uznania administracyjnego podejmował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81, w którym stwierdził, że: 1) zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji; 2) uprawnienie organu administracji do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym, nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym.

To, że norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy, nie oznacza, że organ zwolniony jest z dokładnego zweryfikowania, czy w stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do dokonania owego wyboru. Wstępnym warunkiem do wydania uznaniowej decyzji w powyższym rozumieniu jest przeanalizowanie przesłanek sformułowanych przez ustawodawcę w kontekście sytuacji finansowej Skarżącego. Koniecznym elementem postępowania jest zatem analiza kondycji finansowej zobowiązanego do wpłat na PFRON, bowiem do tej kondycji wprost odwołuje się ustawodawca w art. 49 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.

13. W ocenie Sądu organ przedwcześnie uznał, że Strona posiada majątek, z którego można by prowadzić egzekucję, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności. Nie wyjaśnił bowiem sprzeczności danych wynikających z załączonych do akt sprawy dokumentów finansowych w postaci kopii bilansu, rachunku zysków i strat sporządzonych na dzień 31 grudnia 2010 r., z których wynika, iż łączna suma aktywów (tj. aktywów trwałych i obrotowych) wynosi 4675 870,05 zł, a konsekwentnymi twierdzeniami Skarżącego podnoszonymi zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, że nie posiada on majątku, z którego można prowadzić egzekucję ani też środków finansowych na pokrycie powstałego zadłużenia wobec PFRON. Organ powinien dokładnie uzasadnić w oparciu, o jakie okoliczności wywodzi, że Skarżący ma realne możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia, co w realiach rozpatrywanej sprawy oznacza zbadanie na co składają się aktywa Skarżącego, a dane te muszą zostać przeanalizowane w kontekście możliwości spłaty zadłużenia wobec PFRON. Bez stwierdzenia w sposób niewątpliwy spełnienia podstawowej (zasadniczej) przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, mianowicie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności odmowa umorzenia następuje w oparciu o pozaustawowe kryteria.

Konieczne jest zatem wyjaśnienie jak konkretnej sytuacji majątkowej i finansowej Strony ma ona realizować swoje zobowiązania, nawet w sposób ratalny. Dopiero przeprowadzenie wskazanego wywodu pozwoli stwierdzić, że powołany przepis trafnie został lub nie został zastosowany, co oznacza wymóg skonfrontowania sytuacji materialnej strony z wysokością zaległej należności i wskazanie źródła, które zdaniem organu byłyby wystarczające do pokrycia zadłużenia.

Należy również nadmienić, że za dokładnym przeanalizowaniem sytuacji majątkowej Skarżącego przez organ, w kognicji którego leży możliwości umorzenia zaległości, przemawia również odmienność sformułowania jednej z przesłanek całkowitej nieściągalności w postaci stwierdzenia braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, w stosunku do sposobu ujęcia instytucji całkowitej nieściągalności w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.). Przepis art. 28 ust. 3 pkt 5 tej ustawy stanowi bowiem, że całkowitą nieściągalność tworzy m.in. okoliczność stwierdzenia przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego (a nie ZUS) braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

14. W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia, obligujących go do przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, nakierowanego na ustalenie okoliczności, w tym nowopowstałych, związanych z przesłankami umorzenia. Po przeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, organ oceni, czy w stosunku do Skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki całkowitej nieściągalności z art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, o których wyżej była mowa.

15. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Orzeczenie zawarte w punkcie 3 wyroku, Sąd oparł na przepisie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, zasądzając na rzecz Skarżącego koszty uiszczonego wpisu sądowego (500 zł), stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) oraz 240 zł zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jak również 17 zł tytułem zwrotu poniesionej opłaty od dokumentu pełnomocnictwa.