Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 203/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.4 ust.1 - 3, art.5 ust.3, art.7 ust.1-3a, art.2 pkt 19
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M. S. (dalej: strona, skarżąca) z dnia [...] sierpnia 2018 r. , którym wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na synów: M. S. (dalej: pierwsze dziecko) oraz M. S. (kolejne dziecko) na okres świadczeniowy 2018/2019.

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 1, art. 4, art. 5 w zw. z art. 2 pkt 4 i 14, art. 10 w zw. z art. 2 pkt 11 i art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) , działający z upoważnienia Prezydenta W. Starszy Administrator w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ pierwszej instancji) odmówił przyznania stronie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. oraz przyznał świadczenie wychowawcze na kolejne dziecko w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r.

Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko organ I instancji stwierdził, że suma przeciętnych miesięcznych dochodów osiągniętych w 2017 r. przez członków rodziny strony (składającej się z 3 osób) wynosi [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł, co przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko ([...] zł).

Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej , wnosząc o jej uchylenie części w jakiej odmówiono jej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Odwołująca się podniosła zarzut naruszenia przepisów :

1/ prawa procesowego, a to :

- art. 7 w zw. z art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sposób pozwalający na uwzględnienie słusznego interesu strony i jej małoletnich dzieci, a w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń w przedmiocie dochodu rodziny strony oraz dochodu przypadającego na jednego członka rodziny w roku kalendarzowym 2017 ,

- art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń co do wysokości renty rodzinnej przyznanej małoletniemu synowi strony za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r., a zrealizowanej w 2017 r., jak również brak ustaleń co do wysokości rzeczywistego, przeciętnego dochodu członków rodziny strony w 2017 r., 2/ prawa materialnego, a to art. 2 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich wadliwą wykładnię naruszającą cel świadczenia oraz zasadę sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy stwierdził , że brak ustaleń co do wysokości renty rodzinnej na rzecz kolejnego dziecka strony za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r., zrealizowanej w 2017 r., nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Kolegium, kwota renty za powyższy okres nie mogła być uznana za dochód utracony, gdyż nie mieści się w katalogu przypadków utraty dochodu, o których mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ II instancji powołał się na informacje przekazane przez urząd skarbowy , z których jednoznacznie wynika, że renta za wskazany okres weszła w skład dochodu rodziny strony osiągniętego w 2017 r. W tym zakresie organ wskazał, że ustalony na podstawie wydruków z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów dochód strony za 2017 r. wyniósł [...] zł, a po odliczeniu należnego podatku w wysokości [...] zł – [...] zł. Przy czym do dochodu doliczono alimenty na rzecz pierwszego dziecka, wypłacone stronie przez komornika sądowego w 2017 r. w kwocie [...] zł oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego za 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł. A zatem miesięczny dochód rodziny strony, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego, wyniósł [...] zł. Kwota ta w przeliczeniu na jednego członka rodziny wyniosła [...] zł, co przekracza ustawowe kryterium uprawniające do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko.

Końcowo odnosząc się do zarzutu strony, jakoby organ pierwszej instancji w innym, równolegle toczącym się z jej wniosku postępowaniu, dokonał całkowicie odmiennych ustaleń w przedmiocie dochodów rodziny strony, Kolegium wyjaśniło, że odmienny sposób ustalania dochodów w postępowaniu dotyczącym świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynika z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554 ze zm.), zgodnie z którym do dochodu rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu. Natomiast w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego świadczenia te - zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych - należy ująć w dochodzie rodziny.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka . Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów :

1/ prawa materialnego, a to art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 2 pkt 1, 2, i 3 oraz art. 4 i art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez ich wadliwą wykładnię naruszającą cel świadczenia oraz zasadę sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa,

2/ prawa procesowego , a to art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń co do wysokości renty rodzinnej ustalonej na rzecz jej małoletniego syna za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r., zrealizowanej w 2017 r., oraz brak ustaleń co do rzeczywistego przeciętnego dochodu członków rodziny skarżącej w 2017 r.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w 2017 r. wypłacono jej - jako przedstawicielce ustawowej małoletniego syna - rentę rodzinną po zmarłym ojcu dziecka za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. wraz z ustawowymi odsetkami. W ocenie skarżącej, renta rodzinna po zmarłym rodzicu ma charakter analogiczny jak świadczenie alimentacyjne i ma na celu zaspokojenie bieżących potrzeb uprawnionego, dlatego takie znaczenie renty rodzinnej należy mieć na uwadze dokonując analizy i wykładni art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tym zakresie powołała się na wyrok tutejszego Sądu z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 501/16, wywodząc, że w skład dochodu wchodzą świadczenia na rzecz dzieci otrzymywane w roku bazowym, a nie świadczenia (w stanie faktycznym wyroku - alimenty, a w niniejszej sprawie - renta rodzinna) rozumiane jako spłata długu za poprzednie lata, jako że w tym ostatnim wypadku przyjęte rozumienie przedmiotowego elementu dochodu pozostawałoby nie do pogodzenia z konstytucyjnie chronioną zasadą sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Skarżąca podniosła , że kwota otrzymana z tytułu jednorazowej spłaty długu, niejednokrotnie może nie być wcale przeznaczona na zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci i kosztów ich utrzymania, lecz na pokrycie długów powstałych w okresie, w którym dłużnik alimentacyjny nie wywiązał się ze swojego obowiązku. Wobec tego do dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wlicza się uzyskaną w danym roku kalendarzowym kwotę renty rodzinnej, będącą wynikiem bieżącego regulowania zobowiązań. Powyższe - zdaniem skarżącej - oznacza, że kwota wyegzekwowanej zaległej renty za poprzednie lata, nie może być w całości doliczona do dochodu w roku, w którym została uzyskana, ponieważ przy ustalaniu dochodu może być uwzględniona tylko ta część świadczeń, która przypada na dany rok. W konsekwencji , nieuprawnione jest - według skarżącej – stanowisko Kolegium, wedle którego wypłacona jej w 2017 r. renta rodzinna za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. weszła w skład dochodu jej rodziny osiągniętego w 2017 r.

Końcowo skarżąca podniosła, że dokonana przez organy obu instancji wykładnia przywołanych przepisów, pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, skoro bowiem strona - jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna - wystąpiła w obronie jego prawa na drogę legalnego postępowania sądowego już w 2013 r., nie mając wpływu na możliwość zaspokojenia swojej wierzytelności na bieżąco, ani na czas, w jakim wierzytelność ta zostanie zrealizowana, to nie może być dotknięta sankcją w postaci pozbawienia jej prawa do świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wskazało, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci uwzględniając w definicji dochodu poszczególne rodzaje dochodów, nie dokonuje jakiejkolwiek ich dywersyfikacji z uwagi na okres za jaki zostały wypłacone. Zdaniem organu, literalne brzmienie ustawy nie pozostawia wątpliwości, co do braku możliwości pomijania dochodu z 2017 r. w ustaleniach dochodowych tylko z tego względu, że jest on należny za inny okres. W ocenie organu odwoławczego, przyjęcie odmiennego niż wynikające z ustawowego brzmienia przepisów sposobu liczenia dochodu, który skarżąca osiągnęła w 2017 r. (i którym w tym okresie dysponowała mogąc realizować cele jakim służy świadczenie wychowawcze) spowodowałoby konieczność weryfikacji prawa do świadczeń za okres poprzedni - ten, na który prawo jest ustalane przy uwzględnieniu dochodów z roku, za który nominalnie przysługiwała renta. Powyższy sposób ustalania dochodu byłby, zdaniem organu, sprzeczny z regułami ustawowymi, które zmierzają do ustalenia rzeczywistego dochodu, jakim dysponuje rodzina w danym okresie.

Organ odwoławczy podkreślił, że intencją strony jest, aby jej dochód obliczać w sposób teoretyczny, przy uwzględnieniu kryterium czasowego odnoszącego się do okresów, za który nominalnie przysługiwał. Tylko zatem na zasadzie fikcji można przyjąć, że rodzina skarżącej dysponowała w latach 2012-2013 dochodem, który został osiągnięty w 2017 r. W rzeczywistości w okresie tym strona (jej dziecko) miała jedynie, potwierdzone późniejszym wyrokiem sądu "prawo do dochodu z tytułu renty", zaś dochód z alimentów, który uwzględniono w decyzji, skarżąca osiągnęła w 2017 r. i dopiero wówczas miała możliwość w ramach tego dochodu realizować potrzeby dzieci. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że argumenty strony na rzecz pominięcia w dochodach jej rodziny za 2017 r. dochodu osiągniętego w tym roku z tytułu wypłaconej renty rodzinnej, mają charakter pozaprawny i w swej istocie kwestionują ustawowy sposób obliczania dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres sądowo-administracyjnej kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przewidziane w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.) kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, lecz ocenia sprawę w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Przy czym ocenę tę należy poprzedzić koniecznym wyjaśnieniem ,że o skuteczności zarzutu naruszenia przepisów procedury decyduje nie każde uchybienie przepisom postępowania , lecz tylko i wyłącznie takie , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , a więc musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że nie jest ona obarczoną wadą skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa procesowego i materialnego zgodne z przedmiotem sprawy.

Spór w niniejszej sprawie w istocie rzeczy nie dotyczy faktów ,lecz interpretacji zastosowanych w niej przepisów . Podniesione bowiem przez skarżąca zarzuty natury procesowej są wynikiem zarzutu materialnoprawnego . Z kolei identyfikując występujący w badanej sprawie problem prawny stwierdzić należy ,że spór koncentruje się wokół uznania czy w niespornych okolicznościach sprawy organy zasadnie uznały, że strona nie nabyła prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Natomiast osią sporu jest zasadniczo to, czy organy odmawiając stronie przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia , prawidłowo ustaliły dochód w rodzinie strony , przyjmując, że wypłacona w 2017 roku kwota renty rodzinnej tytułem wyrównania za lata wcześniejsze ( 2012-2013) powinna być zaliczana do dochodów rodziny skarżącej.

Kluczowym zatem zagadnieniem w sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie , czy otrzymana kwota renty rodzinnej powinny być zaliczona do dochodów rodziny skarżącej za rok , w którym ja wypłacono - jak uznały organy obu instancji , czy wprost przeciwnie , powinna być uwzględniona jako dochód z okresu na który nominalnie ona przypada , a nie na okres , kiedy faktycznie osiągnięto dochód z tego tytułu , jak wywodzi skarżąca.

Mając na uwadze tak zakreśloną istotę sporu na wstępie wskazać należy , że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy wskazanej powyżej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 3 powołanej wyżej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Natomiast pod pojęciem dochodu członka rodziny, stosownie do art. 2 pkt 2 tej ustawy, rozumie się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a, gdzie zawarto regulacje odnoszące się do sposobu rozliczenia dochodu uzyskanego i utraconego.

W kwestii dochodu i jego obliczania ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie ma autonomicznej regulacji , lecz odsyła do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1). Zgodnie z definicją legalną "dochodu" zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za dochód uważa się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (szczegółowo wymienione w 21 tiretach).

Przepisami, które regulują zasadę utraty i uzyskania dochodu są przepisy zawarte w art. 7 ust. 1-3a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 7 ust. 1). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 2). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3).

Definicję "utraty dochodu" reguluje art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu, oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650 i 858) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668).

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika ,że ustawa o świadczeniach rodzinnych, wśród możliwych źródeł dochodu wskazuje w art. 3 pkt 1 lit. a) na przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, do których nie wątpliwie należy również renta rodzinna. Przepisy tej ustawy nie wyłączają dochodu z jednorazowej wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych , nawet za okres wsteczny , co oznacza ,że świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia. W praktyce to przepisy dochodowe decydują do jakiego roku kalendarzowego należy zaliczyć uzyskane dochody .

Spajając tę część rozważań stwierdzić należy ,że dochód z wyrównania renty rodzinnej stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Stosownie natomiast do art. 2 pkt 20 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uzyskaniem dochodu jest m.in. uzyskanie renty rodzinnej. Z kolei nieuzyskiwanie tego dochodu w momencie ustalania prawa do świadczenia nie daje podstawy do uznania ,że mamy do czynienia z dochodem utraconym , o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Na gruncie omawianej ustawy dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, podlega modyfikacji, poprzez obniżenie, jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności definiowanych jako "utrata dochodu". W przywołanym art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca enumeratywnie wymienia przypadki , w których w rozumieniu ustawy następuje utrata dochodu. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu , których nie wymienia ta regulacja . Trafnie wobec tego zauważa organ ,że rozszerzanie zamkniętego katalogu zdarzeń, z którymi prawodawca wiąże utratę dochodu nie jest możliwe. Ponadto analizowana ustawa nie zawiera przepisu , który dałby podstawę do rozliczenia kwoty wyrównania świadczenia rentowego wypłaconego członkowi rodziny w roku bazowym , na poszczególne miesiące , za które była należna . Brak mechanizmu prawnego dokonywania takiego rozliczenia. Wprawdzie istnieje możliwość potraktowania jako utraty dochodów zmniejszenia dochodu, ale tylko w ramach źródeł dochodu wymienionych w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wobec tego z samego faktu, że skarżącej - jako ustawowemu przedstawicielowi małoletniego syna uprawnionego do renty rodzinnej po zmarłym ojcu - wypłacono w 2017 r. rentę rodzinną za lata ubiegłe, tj. za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r., nie sposób wyprowadzić wniosku, że uzyskana z tego tytułu kwota powinna być uwzględniona jako dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jak wynika z zawartego w tym przepisie wyliczenia, ustawodawca nie przewidział przy obliczaniu dochodu za dany rok, możliwości pominięcia dochodów z tytułu świadczenia rentowego wypłaconych jednorazowo, ale dotyczących innych (poprzednich) lat (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 964/17, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem strona w 2017 r. uzyskała dochód z tytułu wypłaconej jej w tym roku renty rodzinnej, i w roku tym powstał obowiązek podatkowy związany z tą okolicznością, to dochód z tego tytułu należało uwzględnić przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W realiach badanej sprawy trafnie zatem organy uznały, że uzyskana przez skarżącą w roku bazowym zaległa renta rodzinna - pomimo, iż należna była za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. - podlegała wliczeniu do dochodu rodziny skarżącej za 2017 r. W ocenie Sądu, organy prawidłowo wyliczyły przeciętny miesięczny dochód członka rodziny skarżącej w roku bazowym, stosując obowiązujące przepisy prawa. Przedstawiony przez organy sposób wyliczenia dochodu jest zgodny z art. 2 pkt 19, art. 5 ust. 4 oraz art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także z art. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy w związku art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Obliczając wysokość dochodu na potrzeby ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego, organy oparły się na - niepodważonych przez skarżącą - informacjach uzyskanych z urzędu skarbowego, wskazujących na rentę jako źródło opodatkowanego dochodu strony w 2017 r. Prawidłowo też uwzględniły niepodatkowany dochód w postaci alimentów na rzecz pierwszego dziecka wyegzekwowanych przez komornika sądowego w 2017 r. w kwocie [...] zł oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego za 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł.

Natomiast poczucie niesprawiedliwości , na które powołuje się skarżąca , nie może w warunkach prawnych analizowanej sprawy rzutować na ocenę dokonanej przez organy interpretacji przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci . Zasada sprawiedliwości społecznej nie może być bowiem rozumiana jako postulat dokonywania takiej wykładni przepisów , która pozwoliłaby na wyrównanie rachunku krzywd , co wiązałoby się z dokonaniem interpretacji contra legem.

W konsekwencji za chybione uznać należało również zarzuty skargi podnoszące naruszenie przez organ odwoławczy przepisów procedury administracyjnej , bowiem organ zgromadził oraz ocenił materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i na jego podstawie poczynił istotne dla sprawy ustalenia faktyczne, zgodnie z wymogami przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Końcowo, ustosunkowując się do twierdzeń strony , jakoby w innym, równolegle toczącym się z wniosku strony postępowaniu, organ dokonał całkowicie odmiennych ustaleń w zakresie dochodów rodziny skarżącej, trafnie wskazało Kolegium w treści zaskarżonej decyzji, że sposób ustalania dochodów w postępowaniu dotyczącym świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynika z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554 ze zm.), które to przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Reasumując , zarzuty skargi przedstawiają się jako niezasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.