Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 371/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 371/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009r., sprawy ze skargi C. K., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 8 stycznia 2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] dnia [...] września 2008 roku, znak [...] odmówił C. K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - za okres od miesiąca października 2002 roku do miesiąca września 2004 roku w łącznej kwocie 17.453 zł 19 gr, ubezpieczenie zdrowotne - za okres od miesiąca października 2002 roku do miesiąca września 2004 roku w łącznej kwocie 5.243 zł 55 gr, Fundusz Pracy - za okres od miesiąca października 2002 roku do miesiąca września 2004 roku w łącznej kwocie 1439 zł 41 gr, odsetek liczonych na dzień 23 maja 2008 roku w kwocie 457 zł 00 gr oraz kosztów upomnienia w kwocie 211 zł 20 gr. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 83 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 28 ust. 1, ust. 3a i 3b, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 roku Nr 11, poz. 74 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141 poz. 1365).

W uzasadnieniu podano, że pismem z dnia[...] maja 2008 roku C. K. zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek do poboru których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odsetek oraz kosztów upomnienia, dołączając kwestionariusz o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych płatnika składek; oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej, zaś później przedstawił jeszcze szereg dodatkowych dokumentów. Celem umożliwienia zapoznania się ze zgromadzonym w trakcie prowadzonego postępowania materiałem oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów Inspektorat skierował pismo z dnia [...] czerwca 2008 roku informujące o uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 § 1 k.p.a., jednak wnioskodawca z uprawnienia nie skorzystał.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być w całości lub części umarzane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ust. 2 tego przepisu stanowi, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nieściągalność, o której mowa wyżej zachodzi w myśl art. 28 ust. 3 m.in. wówczas gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednocześnie, zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne kryteria umarzania należności przewidują, że umarzanie jest dopuszczalne, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy te mają charakter deklaratywny, a zdaniem Zakładu w rozpatrywanej sprawie brak przesłanek do umorzenia zadłużenia albowiem wnioskodawca nie wykazał, że zachodzą okoliczności przewidziane w przepisie wykonawczym, a dostarczone dokumenty nie dają podstawy do umorzenia przedmiotowych należności. Badając całość materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek umorzenia należności wynikających z przepisów powołanego Rozporządzenia stwierdzić należy, że nie udokumentowano poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, co uzasadniałoby umorzenie należności.

Organ wskazał również, że wobec C. K. nie było prowadzone przymusowe dochodzenie zobowiązań zarówno przez Zakład jak również przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W przedmiotowej sprawie nie jest także oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Nie zostały więc spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2,3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z dokumentów wynika, iż reguluje Pan zobowiązania wobec osób trzecich; spłaca w ratach należności z tytułu zaciągniętych kredytów, rachunki za energię elektryczną, pokrywa koszty czesnego oraz opłaca składki z tytułu ubezpieczenia w KRUS. W sprawie nie wykazano również okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę swoją lub najbliższego członka rodziny. Wprawdzie wnioskodawca dostarczył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia swoim i swojej małżonki, oraz przedstawił dokumenty świadczące o ponoszonych kosztach w związku z zakupem lekarstw, jednakże, na ich podstawie nie można podjąć decyzji o pozytywnym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy.

Z powyższą decyzją nie zgodził się C. K. składając w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i domagając się umorzenia należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2002 do września 2004 roku, powołując się przy tym na trudną sytuację życiową, która uniemożliwia mu zapłacenia należności.

Skarżący wskazał, że należności nie mogłyby zostać ściągnięte w drodze egzekucji, ponieważ nie posiada majątku ani dochodów. Skarżący zarzucił, iż wbrew twierdzeniu organu zapoznawał się z materiałami sprawy, a także uczestniczył w niej czynnie, w tym składał dokumenty, do których Zakład nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji. Podniósł, że nie rozumie, co oznacza stwierdzenie organu, iż decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter deklaratywny, a zatem uzasadnienie jest dla niego niezrozumiałe. Po uzyskaniu informacji na temat znaczenia tego terminu skarżący stwierdził, że organ błędnie uznał, jakoby charakter deklaratywny miały przepisy prawa, nie zaś decyzje.

C. K. zarzucił nadto, że wykazał okoliczności, uzasadniające umorzenie należności, w tym brak majątku oraz dodatkowych dochodów oraz konieczność ponoszenia dużych wydatków na niezbędne potrzeby życiowe. Jego zdaniem niestosowne jest przyjęcie przez organ, że z dokumentów sprawy wynika, jakoby regulował zobowiązania wobec osób trzecich, spłacał kredyty, regulował rachunki za energię elektryczną, pokrywał czesne i opłacał składki KRUS, ponieważ te okoliczności nie oznaczają, że jest w stanie pokryć należności wobec Zakładu. Jego zdaniem zostały spełnione przesłanki, o jakich mowa w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Następnie obszernie opisał swoją sytuację życiową, majątkową i rodzinną, w szczególności podając, że ma 58 lat i nie pracuje z uwagi na stan zdrowia, pobierając rentę strukturalną w wysokości 1620 zł. Jego żona pobiera rentę z KRUS w wysokości 660 zł oraz otrzymuje wynagrodzenie za pracę na - etatu, wynoszące 282 zł brutto. Z trzech synów dwóch prowadzi własne gospodarstwa domowe, zaś najmłodszy mieszka z rodzicami i się uczy. Z uwagi na choroby oboje z żoną ponoszą znaczne koszty leczenia. Nadto muszą spłacać kredyty, zaciągnięte jeszcze przed powstaniem należności wobec Zakładu.

Decyzją z dnia 8 stycznia 2009 roku, znak [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Prezes Zakładu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz wyliczył dokumenty, przedłożone przez skarżącego. Następnie wskazał, że przedłożone dokumenty w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i w toku jej ponownego rozpatrywania, zostały zbadane pod kątem ich wiarygodności i mocy dowodowej. Uznano, że nie budzą one wątpliwości i jako takie są wiarygodne, a zatem wynikające z nich fakty winny być uwzględnione w toku dalszego postępowania, w którym wzięto również pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności w piśmie z dnia [...] października 2008 roku, we wnioskach: o umorzenie z dnia [...] maja 2008 roku oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2008 roku a także informacje przedstawione w kwestionariuszu o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych płatnika składek. Z treści przedłożonych dokumentów wynika, iż wnioski o umorzenie należności jak i o ponowne rozpatrzenie sprawy motywowane są trudną sytuacją materialną w jakiej obecnie znajduje się rodzina C. K.

Prezes Zakładu wskazał, że przepisy normujące zasady umarzania należności zostały szczegółowo przedstawione w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie istnieje więc konieczność przytaczania ich po raz kolejny. Zasadnym jest również dokonanie ponownej oceny zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów, celem ustalenia, czy istnieją przesłanki uzasadniające umorzenie należności. Podniesione okoliczności w wymienionych wnioskach tj: choroba skarżącego jak i małżonki, związane z tym koszty oraz brak możliwości dodatkowego zatrudnienia, ogromne wydatki związane ze spłatą zaciągniętych kredytów, których suma miesięcznych rat wynosi ok. 1385 zł, wysokie koszty ponoszone na syna w związku z jego nauką w Technikum [...] w K., koszty codziennego utrzymania oraz fakt rozwiązania stosunku pracy od 1 października 2008 roku przez współmałżonkę skarżącego nadal nie przemawiają za zmianą poprzedniego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, z analizy przedłożonych wyjaśnień i dokumentów wynika, że dwa kredyty na łączną kwotę 25.000,00 zł zostały uzyskane w wyniku podpisania umów z dnia [...] października 2007 oraz [...] stycznia 2008 roku tj. po dniu odebrania decyzji z dnia [...] lipca 2007 roku o objęciu ubezpieczeniami. Wobec tego należy stwierdzić, iż C. K. był świadomy istnienia zobowiązań z tytułu składek wobec Zakładu.

Organ nadmienił, że według zgromadzonej dokumentacji miesięczne dochody z tytułu pobieranego świadczenia przez oboje małżonków wynoszą łącznie ok. 2.320,00 zł brutto (w okresie od stycznia do września 2008r były one wyższe o ok. 282,00 zł z uwagi na pobieranie przez małżonkę wynagrodzenia za pracę), natomiast miesięczne wydatki związane z zakupem lekarstw, opłaceniem rat zaciągniętych kredytów i czesnego dla syna wynoszą ok. 1.950,00 zł miesięcznie. Ponadto skarżący ponosi także koszty związane z utrzymaniem domu, wyżywieniem oraz opłacaniem składek w KRUS. Oznacza to, że informacje przekazane przez C. K. są niespójne, gdyż wysokość wydatków przewyższa dochody.

Badając całość materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek umorzenia należności wynikających z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Prezes Zakładu stwierdził, że nie udokumentowano poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, co uzasadniałaby umorzenie należności. W sprawie nie przedstawiono również okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę swoją lub najbliższego członka rodziny. Wprawdzie skarżący podaje, iż ponosi ogromne koszty związane z leczeniem swoim jak i żony, dodatkowo sprawuje opiekę nad schorowaną żoną, której stan zdrowia w ostatnim czasie uległ pogorszeniu, jednakże na podstawie dostarczonych dokumentów nie można podjąć decyzji o umorzeniu przedmiotowych należności. Z zaświadczenia pozyskanego przez Zakład z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. wynika, iż C. K. nie jest objęty pomocą, która jest udzielana osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Korzystanie z takiej formy wsparcia stanowi dodatkowe potwierdzenie, iż dochody osoby nie pozwalają jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto organ wskazał, że wobec skarżącego nie było prowadzone przymusowe dochodzenie zobowiązań w ramach egzekucji administracyjnej i sądowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego jak też komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W przedmiotowej sprawie nie jest także oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Nie zostały więc spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2, 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

We wniesionej w terminie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. K. żądał uchylenia powyższego rozstrzygnięcia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił, że decyzja narusza jego interes prawny, ponieważ utrzymuje w mocy odmowę umorzenia należności pomimo, że istnieją przesłanki do takiego umorzenia. Nadto jego zdaniem rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 28 ust. 1 w zw. z ust. 2 i ust. 3, art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, art. 7, art. 77, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

C. K.l zarzucił, że zaskarżona decyzja radykalnie narusza jego interes prawny. Zdaniem skarżącego przepisy mówiące, iż organ może umorzyć należności wskazuje na pewną dozę uznaniowości, ale nie może być utożsamione z dowolnością i arbitralnością. W niniejszej sprawie organy winny były o takim umorzeniu zdecydować. C. K. podniósł, że w jego sytuacji oczywista jest niemożliwość uzyskania w drodze egzekucji kwot, przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponownie opisał swoją sytuację rodzinną i majątkową, przytaczając wydatki na utrzymanie i leczenie, a także spłatę kredytów. Zarzucił, że uiszczenie należności pozbawiłoby jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem C. K. niespójne jest stanowisko organu, który z jednej strony uznaje wszystkie przedłożone przez niego dowody za wiarygodne, a z drugiej- stwierdza, że brak jest podstaw do zmiany uprzedniego rozstrzygnięcia. Odnośnie zaciągnięcia kredytów po wydaniu decyzji ZUS o objęciu ubezpieczeniem skarżący wskazał, że zadłużenie się było koniecznością z uwagi na zwolnienie z hipoteki nieruchomości, którą chciał przekazać synowi, a nadto decyzja o objęciu ubezpieczeniem nie była jeszcze prawomocna. Wyjaśniając dysproporcję dochodów i wydatków rodziny C. K. wskazał, że otrzymuje pomoc od synów, dzięki której nie musiał dotychczas korzystać ze świadczeń pomocy społecznej.

Skarżący zarzucił też, że decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ nie wskazał przepisu, który dawałby podstawę do odmowy umorzenia należności, nie wyjaśnił też treści art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 138 k.p.a. Nadto uzasadnienie nie precyzuje, jakie fakty zostały uznane za udowodnione, na jakich dowodach organ się oparł oraz dlaczego inne uznał za niewiarygodne.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

W ocenie Sądu zarówno decyzja zaskarżona, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami, które mogłyby skutkować ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Stosownie do art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji ich całkowitej nieściągalności, przy czym art. 28 ust. 3 określa, w jakich sytuacjach można przyjąć, że istnieje całkowita nieściągalność. W wypadku, gdy ubezpieczony był jednocześnie płatnikiem składek, zaległości mogą być umorzone również mimo braku ich całkowitej nieściągalności, co wynika z art. 28 ust. 3a ustawy. Przesłanki umorzenia należności w takim wypadku reguluje- wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 28 ust. 3b ustawy, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z § 3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności bądź przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Trzeba jednak pamiętać, że zaistnienie przesłanek umorzenia należności stanowi jedynie upoważnienie Zakładu do udzielenia ulgi, nie zaś nałożenie na niego obowiązku zastosowania instytucji umorzenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnym jest pogląd, iż udzielenie ulgi, o jakiej mowa w art. 28 ust. 1 albo ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter decyzji uznaniowej, a zatem po wnikliwym i wszechstronnym ustaleniu stanu faktycznego organ administracji publicznej w sposób w pełni swobodny podejmuje decyzję o umorzeniu zaległości bądź odmowie takiego umorzenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 lutego 2007 roku, sygn. akt II GSK 301/06, Lex Omega nr 325379 oraz z dnia 29 sierpnia 2007 roku, sygn. akt II GSK 141/07, Lex Omega nr 368197, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 roku, sygn. akt V SA/Wa 199/07, Lex Omega nr 334073). Skoro samo rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania ulgi objęte jest uznaniem administracyjnym, rola sądu sprowadza się wyłącznie do skontrolowania, czy postępowanie, poprzedzające wydanie decyzji zostało przeprowadzone prawidłowo. Poza kognicją sądu pozostaje natomiast sama zasadność udzielenia bądź nie omawianej ulgi.

Dokonując kontroli postępowania administracyjnego, zakończonego kwestionowanym rozstrzygnięciem, Sąd nie dopatrzył się uchybień w zakresie jego prawidłowości i zgodności z przepisami proceduralnymi. W całym jego toku skarżący miał możliwość czynnego udziału w sprawie, co spełnia wymóg art. 10 k.p.a. Również postępowanie wyjaśniające prowadzone było zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego- zasadę prawdy obiektywnej, znajdującą rozwinięcie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, art. 80 k.p.a., zgodnie z którym na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma nastąpić ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, a także w art. 107 § 3 k.p.a., obligującym organ do wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sposób prawidłowy, organ administracji publicznej nie skorzystał z uprawnienia, jakie dawał mu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponieważ decyzja w tym przedmiocie należała do sfery uznania administracyjnego, organ miał pełne prawo ją podjąć, a rozstrzygnięcie to pozostaje poza kontrolą sądową. Jednocześnie ustalenie, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należnych składek, wyłączyła możliwość przyznania ulgi w oparciu o art. 28 ust. 1- 3 ustawy. Nie doszło zatem do naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego.

Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na większość zarzutów, podniesionych w skardze. W odniesieniu do pozostałych trzeba wskazać, iż istotnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia treści art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie mogło w żadnym wypadku mieć wpływu na wynik sprawy, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" tylko tego rodzaju wady proceduralne, które mogą przynajmniej potencjalnie oddziaływać na treść rozstrzygnięcia, dają podstawę do uchylenia aktu administracyjnego. Niemniej Sąd wskazuje, że art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje, strona może natomiast wnieść do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z uwagi na ostatnie zdanie powołanego przepisu odpowiednie zastosowanie znajduje art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przewidujący utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł też, iż organ nie wskazał żadnego przepisu, na podstawie którego odmówił udzielenia żądanej ulgi. Zarzut ten jest bezpodstawny, ponieważ z treści wielokrotnie przytaczanego w postępowaniu administracyjnym art. 28 ust. 1 oraz ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, iż organ może umorzyć zaległości w składkach. Skoro przepis przewiduje możliwość, a nie obowiązek organu, jednocześnie z jego treści wynika, że organ może załatwić żądanie strony decyzją odmowną. W obu wypadkach - uwzględnienia podania jak i załatwienia go negatywnie- podstawą prawną będzie ten sam przepis prawa materialnego.

Wypada też zaznaczyć, iż z uwagi na uznaniowy charakter decyzji, podejmowanej na podstawie przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego ubezpieczonego w wyniku nie zastosowania ulgi, przewidzianej w tej normie. Naruszenie interesu prawnego może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy istnieje przepis prawa materialnego, przyznający konkretnemu podmiotowi bezwarunkowe uprawnienie w konkretnym stanie faktycznym. Tymczasem jedynym uprawnieniem, jakie w przedmiotowej sprawie wchodziło w rachubę, była zachodząca po stronie skarżącego możliwość zwrócenia się o udzielenie ulgi, jednakże nie jest z nim związany żaden bezwzględny obowiązek po stronie organu, brak bowiem przepisu, który obligowałby organ administracji publicznej do pozytywnego załatwienia wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.