Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 154/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 6,7,77 par. 1,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi J.M. i E.M. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących J.M. i E.M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w wyniku odwołania E.M. i J.M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdzającą nabycie, przez Powiat [...], z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – powiatową nr [...] ([...]), położonej w gminie C., obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha.

Zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Powiat [...], z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – powiatową nr [...] ([...]), położonej w gminie C., obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha.

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] ponownie stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - powiatową nr [...], położonej w gminie C., obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E.M. i J.M. podnosząc, iż przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, właściwy w sprawie - Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, utrzymał w mocy rozstrzygniecie Wojewody z dnia [...] marca 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W związku z powyższym Minister stwierdził, że nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością.

Dalej Minister wskazał, iż z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w gminie C., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) stanowiła własność [...] Spółdzielni [...] w S., a zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Warunkową umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1999 r., Rep. A. nr [...] [...] Spółdzielnia [...] w S. sprzedała R.D., N.D., J.K., E.K., E.M., J.M., G.B., O.B., J.M. oraz R.M. nieruchomość stanowiącą m.in. działkę nr [...]. Następnie umową z dnia [...] maja 1999 r., Rep. A nr [...] [...] Spółdzielnia [...] w S. przeniosła własność nieruchomości stanowiącej m.in. działkę nr [...] na rzecz ww. osób. Na podstawie umowy zniesienia współwłasności nieruchomości z dnia [...] marca 2007 r., Rep. A nr [...] własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przypadła na wyłączną własność E.M. oraz J.M.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30 poz. 151), droga nr [...] [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 § 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga ta stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 160, poz. 1071). Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. droga nr [...] [...] zmieniła numer i została oznaczona jako [...] [...].

Minister podniósł, iż na fakt zajęcia pod ww. drogę nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wskazuje mapa zasadnicza nr [...] wpisana do ewidencji dnia 28 maja 1997 r. pod nr [...] oraz projekt podziału nieruchomości nr [...]. Z dokumentów tych wynika, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej - [...] [...] i stanowiła fragment jezdni oraz rów przydrożny. Minister wyjaśnił przy tym, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1, w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Tym samym, zdaniem Ministra, została spełniona kolejna przesłanka wynikająca z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., tj. zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną.

Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznoprawnego Minister wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Na powyższe czynności wskazują, zdaniem organu, oświadczenie L.B. z dnia 26 stycznia 2011 r., zatrudnionego jako Kierownik Sekcji Utrzymania Dróg w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. Organ nadzorczy wskazał, iż w latach 1992-1998 L.B. sprawował nadzór nad wykonaniem prac naprawczych i utrzymaniowych m.in. drogi wojewódzkiej [...]. Zgodnie z powyższym oświadczeniem służba drogowa prowadziła stałe prace polegające na utrzymaniu drogi w granicach określonych zewnętrznymi ogrodzeniami wybudowanymi przez właścicieli posesji przylegających do drogi, a w miejscach gdzie brak było ogrodzeń, w granicach pasa drogowego obejmującego jezdnię, piaszczyste pobocza i rowy przydrożne.

Powyższy dokument potwierdza, zdaniem Ministra, władanie publicznoprawne sporną nieruchomością zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r.

Reasumując Minister uznał, że wobec zaistnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zasadnym było stwierdzenie nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności spornych nieruchomości.

Skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. wnieśli, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. i E. M.

Strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art.7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art.9 k.p.a., art. 10 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez dowolne przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywatela do organów Państwa, zaniechanie udzielenia stronom wyczerpujących wskazówek i wyjaśnień co do okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na prawa skarżących, brak działania organu z urzędu, zaniechanie podjęcia z urzędu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela i interesu społecznego;

b) art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. , art. 75 k.p.a., art.77 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 89 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. i art.140 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez dowolne przeprowadzenie postępowania odwoławczego w tym zaniechanie wyznaczenia rozprawy administracyjnej, brak przeprowadzenia wizji lokalnej z udziałem świadków, brak zebrania szeregu koniecznych dokumentów dotyczących tej drogi, przez co nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, w tym brak przesłuchania w charakterze świadka L.B. w obecności stron i uniemożliwienie zadawania mu bezpośrednio pytań, nienależyte rozpatrzenie odwołania z 18 marca 2011 r. i zaniechanie przesłuchania zgłoszonych w nim 3 świadków R.D., J.M. i S.W., brak odniesienia w uzasadnieniu decyzji do pozostałych zarzutów odwołania, oparcie decyzji na jednostronnym i bardzo ogólnym oświadczeniu starszej osoby, co skutkowało przyjęciem przez organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, błędnego stanu faktycznego za podstawę wydanej decyzji i miało istotny wpływ na jej merytoryczną wadliwą treść;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez ich błędne zastosowanie i błędną wykładnię polegające na niezasadnym uznaniu, iż zachodzą ustawowe przesłanki do uwłaszczenia Powiatu [...] na nieruchomości nr [...] o powierzchni [...] ha w sytuacji gdy na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta (oznaczona wówczas jako nr [...]) była użytkowana rolniczo na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 1993 r. zawartej z [...] S. przez [...] dzierżawców i nie było władania Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jak też nie było urządzonej na niej drogi publicznej nawet w zakresie prawnie rozumianego pasa drogowego, która to droga na działce nr [...] o pow. [...] ha została ukształtowana dopiero w roku 2004 po wytyczeniu nowego jej przebiegu w tym miejscu i nowego pasa drogowego skutkującego zajęciem ww. powierzchni [...] ha na nowe pobocze i rowy przydrożne, co dowodzi o braku urządzeń drogowych oraz korzystania i zarządu z tej działki jako drogi według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., a jedynie jej rolniczego charakteru czego potwierdzeniem było obciążenie podatkiem rolnym, które to naruszenia razem miały istotny wpływ na treść decyzji;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. Nr 36 poz. 175 z 1995 r.) przez przymusowe odjęcie własności w drodze decyzji administracyjnej na skutek pozbawienia stron udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, co narusza prawa obywatelskie w tym prawo własności chronione przepisami Konstytucji RP i konwencjami międzynarodowymi podpisanymi przez Polskę, co miało wpływ na treść decyzji.

W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi państwo M. stwierdzili, iż podstawa dowodowa decyzji zarówno organu I jak i II instancji opiera się jedynie na jednym dowodzie w postaci oświadczenia L.B. z dnia 26 stycznia 2011 r. mającego wykazać władztwo Skarbu Państwa w latach 1992-1998 nad działką nr [...] mającej rzekomo wówczas stanowić część drogi publicznej [...]. Osoba ta nie została przesłuchana w charakterze świadka. Strona skarżąca podniosła, iż nie miała możliwości zadania pytań na istotne okoliczności sprawy L.B. np.: co do granic działki nr [...] w 1998 r., w jaki sposób była użytkowana i przez kogo (rolniczo, czy jako droga publiczna). Państwo M. podnieśli, iż nie było wyznaczonej rozprawy administracyjnej, celem wyjaśnienia tych okoliczności jaki i nie przeprowadzono wizji lokalnej z udziałem składającego oświadczenie czy innych świadków. Tych wad postępowania organ odwoławczy nie usunął.

Ponadto wskazali, iż droga Nr [...] do 2004 r. była zwykłą drogą piaskową bez poboczy i rowów. Do tego czasu działka nr [...] nie wchodziła w pas drogowy i nie był sprawowany zarząd drogowy nad tą częścią, gdyż grunt był uprawiany rolniczo przez skarżących, którzy płacili podatki rolne za niniejszą nieruchomość. Modernizacja tej drogi miała miejsce w 2004 r. i od tego okresu nastąpiło przyłączenie działki nr [...] do tej drogi i od 2004 r. można dopiero mówić o władztwie publicznoprawnym nad tą działką, a nie według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Wcześniej, zdaniem strony skarżącej, żadne władztwo publicznoprawne co do tej działki przez żaden organ nie zostało uzewnętrznione.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 , poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jak i ją poprzedzająca decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] - naruszają przepisy prawa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w k.p.a.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji stanowił m.in. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm., dalej: Pwurap), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa przesłanki od spełnienia, których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że przedmiotowa nieruchomość, tj. działka nr [...] o pow. [...] ha. (wydzielona z działki nr [...]), położona w gminie C., obręb [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż należała do [...] Spółdzielni [...] w S., która w dniu [...] maja 1999 r. sprzedała ją m. in. E. i J. M. – i ta okoliczność nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana.

Ponadto organy stwierdziły, iż działka nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r., leżała w pasie drogowym drogi publicznej – wojewódzkiej nr [...] relacji [...]. Na podstawie art. 103 § 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga wojewódzka stała się drogą powiatową. Następnie, jak zaznaczył organ, uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. droga nr [...] zmieniła numer i została oznaczona jako [...]. Na fakt zajęcia działki nr [...] pod ww. drogę, jak zaznaczyły organy, wskazuje mapa zasadnicza nr [...] wpisana do ewidencji dnia 28 maja 1997 r. pod nr [...] oraz projekt podziału nieruchomości nr [...], zaś o wykonywanym władztwie publicznoprawnym świadczy oświadczenie L.B. z dnia 26 stycznia 2011 r., zatrudnionego jako Kierownik Sekcji Utrzymania Dróg w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B.

Zarzuty skargi sprowadzają się do niewykazania przez organy administracji zajęcia przedmiotowej nieruchomości (na dzień 31 grudnia 1998 r.) pod drogę publiczą oraz niewykazania przesłanki władztwa publicznoprawnego (na dzień 31 grudnia 1998 r.). Skarżący podnieśli, iż do 2004 r. przedmiotowa działka to grunt uprawiany rolniczo, bez poboczy i rowów, działka nie wchodziła w pas drogowy, nie było żadnych urządzeń. Dopiero od 2004 r., kiedy miała miejsce modernizacja drogi powiatowej, nastąpiło przyłączenie działki nr [...] do tej drogi.

Zdaniem Sądu, stanowisko organów administracji w kwestii wykazania zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości jest nieprawidłowe.

Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona w gminie C., obręb [...], stanowiąca działkę nr [...] o pow. [...] ha (wydzieloną z działki nr [...]) usytuowana była wzdłuż drogi publicznej relacji [...]. Art. 73 Pwurap nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli drogi publiczne na następujące kategorie: 1) krajowe; 2) wojewódzkie; 3) gminne i lokalne miejskie: 4) zakładowe. Tak więc, by droga zyskała status drogi publicznej, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. O tym, że droga nr [...] (obecnie nr [...]) relacji [...] - na dzień 31 grudnia 1998 r. - była drogą publiczną – wojewódzką, świadczy rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30 poz. 151). Następnie, na podstawie art. 103 § 3 Pwurap droga ta stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 160, poz. 1071). Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. droga nr [...] zmieniła numer i została oznaczona jako [...].

Z kserokopii, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, mapy - projektu podziału nieruchomości z 2008 r. przyjętego do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji wynika, że działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Dokument ten nie obrazuje jednak, na dzień 31 grudnia 1998 r., granic drogi publicznej oraz zajęcia działki nr [...] na pas drogowy. Na przedmiotowym dokumencie brak jest jakichkolwiek adnotacji świadczących o tym, iż działka nr [...] (pierwotnie [...]) stanowiła np. pobocze drogi publicznej, zatokę, ciągi piesze, rów odwadniający. Kwestie te nie wynikają także z mapy zasadniczej założonej w 1996 r. przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych "[...]" w B. Na mapie tej uwidoczniona jest jedynie działka nr [...] z adnotacją, iż taki stan faktyczny był w dniu 31 grudnia 1998 r. W aktach sprawy brak jest innych dokumentów, świadczących o zasadności stanowiska organów np. protokołu z wizji przedmiotowej nieruchomości.

W konsekwencji, wobec nie wykazania przez organy administracji, zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., nie można też oceniać władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością, które jak słusznie podniosła strona skarżąca opiera się jedynie na oświadczeniu L.B. – kierownika Sekcji Utrzymania Dróg w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. Z istoty zaś zarządu sprawowanego na podstawie art. 19-22 ustawy z dnia 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez zarządcę, wynikają określone czynności jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób nie budzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 Pwurap. A przykładowych dokumentów o wykonywaniu takich czynności w aktach administracyjnych jest brak.

W aktach sprawy brak jest np. metryki drogi publicznej obrazującej m.in.: jej szkic wraz z opisem technicznym, stosownymi planami, z których wynikałby przebieg linii rozgraniczających drogę, rejestru robót budowlano-remontowych, faktur, protokołów odbioru oznakowania jezdni i remontów cząstkowych nawierzchni, faktur za zimowe czy letnie utrzymanie drogi. Sąd rozpoznający sprawę zauważa, iż z uwagi na upływ czasu udokumentowanie przedmiotowych kwestii może być niewątpliwie trudne dla organu, niemniej jednak okoliczności powyższe, biorąc pod uwagę treść przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., winny być wykazane na dzień 31 grudnia 1998 r. bezspornie.

Skoro zatem, zdaniem Sądu, ani decyzja organu pierwszej instancji, ani decyzja organu drugiej instancji nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości spełnienia przesłanki zajęcia pod drogę publiczną, a tym samym władania nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r., należało uznać, że Wojewoda nie wyjaśnił należycie stanu sprawy, a tym samym nie uzasadnił należycie podjętego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 6, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 Pwurap, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zaś Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej takie rozstrzygnięcie niezasadnie utrzymał w mocy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe.

W konsekwencji, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1