Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1702/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 , art. 149
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 marca 2011 r. znak: [.....] Prezydent Miasta K. po ponownym rozpatrzeniu wniosku H.S. i J.S.– odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [.....] z dnia 19 sierpnia 2009 r. ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażem oraz zjazdami z al. [.....] i linią nn na działkach [.....] i [.....] obr. [.....] w K". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że sprawa niniejsza jest przedmiotem ponownego rozpoznania, a to na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprzednio wydanej decyzji Prezydenta Miasta K. o odmowie wznowienia postępowania. Organ II instancji wskazał, iż wydanie decyzji nastąpiło bez zbadania, czy wnioskodawcy zachowali miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Ponadto Kolegium udzieliło wskazań co do ustalenia kręgu stron w postępowaniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2009 r. wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy dla opisanego powyżej zamierzenia inwestycyjnego. W dniu 9 marca 2010 r. wpłynął wniosek H.S. i J.S..o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją. We wniosku podniesiono, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu pomimo tego, że stanowiąca ich własność nieruchomość znajduje się w najbliższym otoczeniu terenu, na którym ma być zrealizowana projektowana inwestycja. Organ omówił zagadnienie wznowienia postępowania wskazując, że w sytuacji gdy po przeprowadzeniu wstępnego postępowania wyjaśniającego organ ustali, iż wniosek nie pochodzi od strony postępowania, nie może wszcząć postępowania w przedmiocie wznowienia, gdyż naruszałoby to normę prawną określoną w art. 147 k.p.a., który dopuszcza możliwość wznowienia postępowania wyłącznie na wniosek strony, która nie brała udziału w postępowaniu (o ile nie zachodzi przesłanka wznowienia z urzędu). Właściwe określenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy wymaga badania, czy istnieje związek interesu prawnego danego podmiotu z postępowaniem w danej sprawie na gruncie każdego indywidualnego przypadku. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. II OSK 1016/06 oraz wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 316/08J) organ wskazał, że nie ma podstaw do tego, aby twierdzić, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy są tylko i wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Nie ma również podstaw do tego, aby twierdzić, że wszyscy właściciele lub użytkownicy wieczyści działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji są stronami postępowania.(...) w każdym takim przypadku należy przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności zachowania w niniejszej sprawie terminu przez wnioskodawców, organ uznał, iż zachowali oni miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Okoliczności dowiedzenia się o decyzji wskazane przez wnioskodawców w świetle przedłożonych do akt sprawy dowodów nie budzą wątpliwości, ani nie dają podstaw do przyjęcia stanowiska odmiennego. Twierdzenia wnioskodawców o terminie powzięcia informacji o wydaniu decyzji korespondują również z faktem rozpoczęcia robót budowlanych na terenie działki nr [.....] . Jednakże wznowienie postępowania nie jest zasadne, gdyż wnioskodawcy nie legitymują się interesem prawnym, który uzasadniałby ich udział w postępowaniu, którego wznowienia żądają. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ biorąc pod uwagę wskazania zawarte w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyjaśnił, iż dokonując oceny przymiotu strony nie kierował się odległością usytuowanej zabudowy, ale uprawnieniami wynikającymi z tytułu własności nieruchomości gruntowej znajdujących się w granicy z działką przeznaczoną pod inwestycję. Dokonując oceny planowanego zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości sąsiedniej, w kontekście nieuciążliwego charakteru zabudowy jednorodzinnej, organ ustalił, iż zasięg tego wpływu ogranicza się co najwyżej do przygranicznego pasa nieruchomości i z tego względu za strony postępowania uznano właścicieli nieruchomości bezpośrednio usytuowanych przy działce będącej terenem inwestycji. W ocenie organu l instancji o przymiocie strony decydowało nie usytuowanie najbliższych obiektów budowlanych, ale prognozowane oddziaływanie nowej zabudowy na teren sąsiednich działek w pasie przygranicznym. W opinii organu zabudowa jednorodzinna charakteryzuje się znikomym negatywnym oddziaływaniem na nieruchomości sąsiednie i z tego względu uznani za stronę zostali jedynie bezpośredni sąsiedzi. W przedmiotowej sprawie nie zachodziły żadne okoliczności szczególne, które determinowałyby odmienne ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji tego rodzaju. Przewidywane uciążliwości oddziaływania planowanej inwestycji, na które powołują się wnioskodawcy w istocie ograniczają się do negatywnego wpływu na działkę drogową nr [.....] stanowiącą własność Gminy Miejskiej K. , z której faktycznie korzystają Państwo Sarnowie jako dojazd do własnej nieruchomości. Ochrona przed utrudnieniem korzystania z działki drogowej stanowi o istnieniu interesu faktycznego po stronie wnioskujących, bowiem źródłem ich uprawnień jest wprost stosunek prawny (umowa) łączący ich z właścicielem nieruchomości - nie ma bowiem normy prawa materialnego, która wprost - niezależnie od łączącego ich stosunku zobowiązaniowego z właścicielem drogi - dawałaby im uprawnienie do tego gruntu. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że właścicielom działki nr [.....] przysługuje jedynie interes faktyczny w sprawie, bowiem są oni niewątpliwie zainteresowani wynikiem postępowania, jednakże potencjalne zagrożenie pogorszenia jakości nawierzchni drogi niebędącej ich własnością nie stanowi prawnie umocowanego interesu.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli H.S. i J.S. zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Podnieśli, że pomimo jednoznacznego stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 czerwca 2010 r., organ I instancji nadal odmawia wznowienia postępowania twierdząc, że wnioskodawcom nie przysługuje status stron postępowania. Wyjaśnienie zaś organu, iż wynika to z ustalonego zasięgu oddziaływania inwestycji ograniczającego się co najwyżej do przygranicznego pasa nieruchomości, nie zawiera wskazania, jaki wpływ organ miał na myśli i w czym ma się on przejawiać. Nie wiadomo też, co organ rozumie jako pas przygraniczny. Dalej podniesiono, że skoro za strony uznano właścicieli działek nr [.....] i [.....] , na których zabudowa jest zlokalizowana w odległości odpowiednio ok. 13m i ok. 4 m od granicy z działka nr [.....] , to działka nr [.....] na której zabudowa położona jest ok. 4 m od granicy z dz. nr [.....] , także pozostaje w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Przeciwne twierdzenie organu, przy braku szczegółowego uzasadnienia, narusza zasady określone w art. 6, 8 i 11 k.p.a. Mając na względzie podniesione zarzuty odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 6 września 2011 r. znak: [.....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykładnia przepisów regulujących przesłanki i tryb postępowania w sprawie o wznowienie postępowania prowadzi do wniosku, iż sytuacja żądania wznowienia postępowania z odwołaniem się do przesłanki wskazanej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi jedyny przypadek, w którym ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego (wyrok WSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 79/08). Bezspornym jest, iż wnioskujący o wznowienie postępowania, jako osoby fizyczne, są podmiotami, którym przysługuje prawo do ochrony interesu prawnego w postępowaniach indywidualnych z zakresu administracji publicznej w tym znaczeniu, iż mają zdolność bycia stroną (art. 29 k.p.a.). Dokonując wykładni obowiązujących przepisów postępowania, Kolegium nie podzieliło stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji I instancji, zgodnie z którym podstawę odmowy wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie – wobec ujawnionego statusu wnioskodawców - może stanowić kwestia braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stanowiska tego nie można przyjąć z tych względów, iż po pierwsze wnioskodawcy mają zdolność bycia stroną. Po drugie w podaniu o wznowienie wskazują wprost, iż ostateczna decyzja administracyjna wydana w postępowaniu, którego wznowienia żądają, narusza przysługujące im prawa oraz przepisy materialno - prawne, stanowiące podstawę jej wydania. Po trzecie, wobec powyższych ustaleń, zachodzi konieczność prowadzenia wnikliwej i drobiazgowej analizy i oceny tego, czy wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym. Tymczasem na wstępnym etapie postępowania wznowieniowego, opartego o przesłankę z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. działania tego rodzaju ocenić należy jako oczywiście niedopuszczalne. Analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji pozwala przyjąć, iż wydano ją z naruszeniem przepisów regulujących procesową instytucję wznowienia postępowania oraz z pominięciem istotnych niuansów, które towarzyszyć muszą rozstrzygnięciom w nim wydawanym. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, iż decyzja organu I instancji jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, gdyż przed wszczęciem postępowania w sprawie dokonano niedopuszczalnej oceny i weryfikacji tego, czy wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym do udziału w postępowaniu i w konsekwencji czy mogli być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 19 sierpnia 2009 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł W.N. , zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 147 i 151 k.p.a. Skarżący podniósł, że H.S. i J.S. nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją, którego wznowienia się domagają. W ocenie skarżącego organ l instancji prawidłowo ustalił krąg stron tego postępowania, biorąc pod uwagę właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ l instancji nie przyznał przymiotu strony postępowania zarówno właścicielom działki nr [.....] jak i Państwu S. właścicielom działki nr [.....] . Obie w/w działki nie przylegają bezpośrednio do działki nr [.....] będącej terenem inwestycji, lecz znajdują się po drugiej stronie nieruchomości drogowej składającej się z działki [.....] . Skarżący podniósł, że kwestia obsługi komunikacyjnej przyszłej inwestycji była przedmiotem uzgodnień z odpowiednimi jednostkami miejskimi, a także analizy urbanistycznej poprzedzającej wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności zarządcą drogi. W tych okolicznościach istotne dla rozstrzygnięcia jest, że zamierzeniem inwestycyjnym nie jest objęte poszerzeniem drogi dojazdowej znajdującej się na działce [.....] , co miałoby bezpośrednio wpływ na możliwość zagospodarowania nieruchomości wnioskodawców, a dla działki nr [.....] przewidziano również obsługę komunikacyjną bezpośrednio od ul. [.....] , co powinno odciążyć istniejące połączenie drogowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Są to sytuacje nadzwyczajne, enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, jako jedna z fundamentalnych zasad całego systemu postępowania administracyjnego, ma na celu zapewnienie pewności i stabilności obrotu prawnego. Instytucją procesową stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jest wznowienie postępowania, jeżeli postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

We wszystkich wymienionych wyżej ustawowych przesłankach wznowienia, kontrola decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania następuje z urzędu lub na wniosek, z wyjątkiem przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wówczas bowiem postępowanie inicjowane jest wyłącznie na wniosek. Podmiot który żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na tej właśnie podstawie, musi wykazać, iż posiadał przymiot strony postępowania i bez własnej winy w postępowaniu tym nie brał udziału. Z kolei przepis art. 151 § 1 k.p.a. przesądza, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie wznowienia postępowania i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch faz. Pierwsza z nich odnosi się do badania formalnych podstaw wznowienia. W drugiej fazie postępowania, która następuje po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego, badaniu podlegają przyczyny wznowienia. W orzecznictwie sądowym od dawna obowiązuje pogląd, według którego wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego.

Zasada, iż organ na wstępnym etapie postępowania wznowieniowego, bada czy podmiot wnioskujący wznowienie ma przymiot strony a negatywna weryfikacja tej okoliczności skutkuje odmową wznowienia postępowania, doznaje jednak ograniczeń, jeżeli wnioskodawca jako podstawę wznowienia podaje przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. wskazując, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Swój status strony danego postępowania administracyjnego w którym bez własnej winy nie brała udziału, osoba taka wskazuje jako przesłankę wznowieniową a okoliczność ta - co do zasady powinna być badana w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym po wznowieniu postępowania a nie na wstępnym jego etapie, które wręcz zdaniem części doktryny oraz orzecznictwa nie jest podejmowane w ramach postępowania administracyjnego ale ma charakter czynności wewnętrznych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2010 r., II OSK 893/09, B. Adamiak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 673; M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 740).

W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ ma podstawy wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jeżeli okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości tj. wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie powołuje się na własny interes prawny a wręcz wskazuje na okoliczności przesądzające, że interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy nie posiada. Weryfikacja tej okoliczności nie może jednak nastąpić na podstawie polemicznej oceny prawnej organu ale na podstawie okoliczności obiektywnych tj. gdy wnioskujący o wznowienie postępowania powołuje się jedynie na potrzebę ochrony praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie z działalności administracji publicznej, co do sposobu załatwienia określonej sprawy (por. B. Adamiak "Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego; Księga jubileuszowa dedykowana prof. nadzw. dr. hab. Ludwikowi Żukowskiemu, Przemyśl - Rzeszów 2009, s. 42) lub gdy z samych stwierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, iż wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym w zakończonym postępowaniu.

W przeciwnym razie tj. gdy strona żąda wznowienia postępowania wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powołując się na konieczność ochrony własnego interesu prawnego, organ powinien wznowić postępowania a po ewentualnej negatywnej weryfikacji okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę, zakończyć postępowanie stosownie do wskazań zawartych w art. 151 § 1 k.p.a.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. II OSK 95/10 LEX nr 953098 wskazując, iż "gdy wnioskodawca powołuje się na interes prawny, lecz z samej treści wniosku wynika w sposób oczywisty, że wnoszący podanie takiego interesu prawnego we wszczęciu postępowania wznowieniowego nie ma np. podanie o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę składa osoba, która niewątpliwie nie jest i w czasie, gdy toczyło się postępowanie, o którego wznowienie wnosi nie była właścicielem, użytkownikiem wieczystym, ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Może mieć miejsce również taka sytuacja, gdy prawdopodobne jest, że komuś przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną np. postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w związku z tym, że był on właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, lecz osoba ta w dacie złożenia podania o wznowienie postępowania nie posiada już interesu prawnego, którego istnienie uzasadniałoby uznanie jej za stronę postępowania wznowieniowego (np. w związku ze zbyciem nieruchomości). Oczywisty i niebudzący wątpliwości brak interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. daje więc podstawę do odmowy wznowienia postępowania". Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. II OSK 1286/09 wskazał, iż jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. art. 149 § 2 k.p.a. Poglądy w wyżej przytoczonych orzeczeniach, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.

Słuszne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż rozstrzygnięcie czy osoby wnoszące o wznowienie postępowania posiadją przymiot strony w zakończonym postępowaniu, powinno nastąpić po wznowieniu postępowania. Wskazywali oni bowiem (wnioskodawcy) na ochronę własnego interesu prawnego wynikającego z bardzo bliskiego sąsiedztwa zamierzenia inwestycyjnego będącej przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy. A zatem organ I instancji rozpoznając wniosek H.S. i J.S. domagających się wznowienia postępowania z powodów wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zobowiązany był wznowić postępowanie (wydając postanowienie o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.) i dopiero w ramach tego postępowania dokonać analizy istnienia lub braku istnienia interesu prawnego wnioskodawców. Analiza taka nie została także dokonana w sposób wystarczający dokonana decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ bowiem jedynie bardzo ogólnikowo wskazywał na małą uciążliwość oddziaływania przyszłej inwestycji na nieruchomość wnioskodawców nie przeprowadzając jakiejkolwiek analizy jej możliwego nią oddziaływania.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy określenie kręgu stron postępowania następuje w oparciu o art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo temu, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją konkretnego podmiotu prawa w zakresie prawa materialnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale również innej działki znajdującej się w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2011 r., sygn. II OSK 172/11, z dnia 12 grudnia 2009 r., II OSK 1880/08, z dnia 19 maja 2010 r., II OSK 917/09). A zatem stronami postępowania są właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie miała oddziaływanie, przy czym oddziaływanie planowanej inwestycji może rozciągać się nie tylko na nieruchomości sąsiednie lecz również na te dalej położone, nie graniczące bezpośrednio z terenem inwestycyjnym. Wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji - w szczególności działki wnioskodawców oraz związane z realizacją przyszłej inwestycji ograniczenia w zagospodarowaniu tej działki i możliwe do wystąpienia na niej uciążliwości i ograniczenia.

Na koniec wskazać należy, iż zdaniem sądu organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzje organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z art. 150. § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ustawa zatem nadaje wyraźnie kompetencje do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania jedynie organowi który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji a nie organowi wyższego stopnia. W tej sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy organu I instancji uzyskała przymiot ostateczności na skutek jej niezaskarżenia, wydanie rozstrzygnięcia reformacyjnego przez organ odwoławczy było wykluczone.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.