Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 902/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 30 ust.2 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 29 ust.1 pkt 2, art. 66 ust.1 pkt 2, art. 66 ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
article: art. 147, art. 200, art. 205 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 roku sprawy ze skarg Wojewody [...] i B. Ś. na zarządzenie Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły podstawowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Gminy L. na rzecz B. Ś. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania; 3. zasądza od Gminy L. na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem nr [...] z [...], po zasięgnięciu opinii [...] Kuratora Oświaty, Wójt Gminy L. odwołał B. Ś. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L. bez wypowiedzenia z dniem 31 lipca 2018 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wójt Gminy L. wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, który uzasadnia celowość podjęcia decyzji o odwołaniu B. Ś. z funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L., ponieważ dalsze kierowanie szkołą stanowi zagrożenie dla osiągania celów szkoły, zwłaszcza jej funkcji wychowawczej i opiekuńczej, a istniejąca sytuacja w placówce, zwłaszcza zła atmosfera pracy, ma charakter stały i nie ma przesłanek wskazujących na zmianę tego stanu w przyszłości. Dodatkowo organ prowadzący szkołę stwierdził, że negatywnie ocenia zarządzanie środkami finansowymi szkoły. Wyjaśnił, że na decyzję o odwołaniu dyrektora mają wpływ wyniki kontroli wewnętrznej w ramach kontroli zarządczej prowadzonej w jednostkach organizacyjnych gminy, która odbyła się w placówce w dniach 22 marca 2018 – 11 maja 2018 r. i wykazała szereg nieprawidłowości, między innymi zaniedbania w gospodarce finansowej jednostki w zakresie rachunkowości polegające na dokonaniu wydatków ze środków publicznych z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z planu finansowego jednostki na 2017 rok, co narusza dyspozycję norm określonych w art. 44 ust.1 pkt 3, art. 52 ust. 1 pkt 2, art. 69 ust.1 pkt 3, art. 254 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; nieprawidłowe realizowanie uchwały Rady Gminy L. z 23 marca 2009 r. Nr XXXIV/228/09 w sprawie uchwalenia Regulaminu dotyczącego wysokości oraz szczególnych warunków wypłacania dodatków; nieprzeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury aktywów pieniężnych, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych według stanu na 31 grudnia 2017 r., zgodnie z postanowieniami art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości.

W ocenie organu wskazane wyżej nieprawidłowości mają charakter rażącego zaniedbania i narażają budżet gminy na niezaplanowane wydatki poprzez wydatkowanie przez dyrektora szkoły znacznych środków finansowych ponad plan finansowy i z pominięciem wewnętrznych uregulowań. Ponadto zagrażają finansowej stabilizacji szkoły, tym samym uzasadniają natychmiastowe odsunięcie od dysponowania środkami finansowymi szkoły. W piśmie z 19 lipca 2018 r. dyrektor nie odniosła się w pełni do nieprawidłowości, ignorując potrzebę ich wyjaśnienia, co świadczy o lekceważącym podejściu dyrektora do uchybień i stosunku do procedur i przepisów prawa.

W zaskarżonym zarządzeniu wskazano w dalszej kolejności, że korzystając z uprawnienia przysługującego organowi prowadzącemu szkołę Wójt Gminy L. wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o dokonanie oceny pracy dyrektora SP im. [...] w L. B.Ś. Jednakże korespondencja wystosowana przez Kuratora Oświaty w sprawie wyrażenia pisemnej opinii o pracy B. Ś. na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L. nie dotarła do Rady Pedagogicznej. Dyrektor szkoły, a zarazem przewodnicząca Rady Pedagogicznej nie zwołała bowiem posiedzenia Rady Pedagogicznej w tej sprawie w odpowiednim terminie, lecz zataiła korespondencję i sama przygotowała opinię. Natomiast przekroczenie wyznaczonego terminu i nieuwzględnienie przez Kuratora Oświaty wystosowanej 13 czerwca 2018 r. przez Zespół nauczycieli SP im. [...] w L., powołany do uzupełnienia opinii dotyczącej oceny pracy Dyrektora Szkoły, prośby o przedłużenie terminu, uniemożliwiło wyrażenie przez Radę Pedagogiczną opinii na temat pracy dyrektora. W ocenie organu gminy powyższe świadczy o niestosowaniu przez dyrektora szkoły przepisów ustawy i statutu szkoły, pozbawiając przy tym Radę Pedagogiczną możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień. Takie postępowanie można zaś zakwalifikować jako utratę zdolności do kierowania szkołą. Zdaniem Wójta Gminy narastający w placówce szkolnej konflikt między nauczycielami a dyrektorem, może zatem doprowadzić do sytuacji zagrażającej realizacji podstawowych celów szkoły - harmonijnego, niezakłóconego kształcenia dzieci i młodzieży.

Następnie Wójt Gminy wskazał, że kolejną okolicznością mającą wpływ na odwołanie dyrektora SP im. [...] w L. jest nieprawidłowa organizacja pracy i funkcjonowania placówki oświatowej, polegające między innymi na:

- nieprawidłowych relacjach między dyrektorem a Radą Pedagogiczną, nieprzejawianie woli oraz umiejętności rozwiązania problemów i konfliktów;

- braku współpracy dyrektora z Radą Rodziców i umożliwienia angażowania się rodziców w pracę szkoły i działalność na rzecz szkoły, co w konsekwencji powoduje, że nie czują się oni równorzędnymi partnerami placówki i nie mają możliwości podejmowania inicjatyw na jej rzecz, co nie pozostaje bez wpływu na możliwość pozyskiwania dodatkowych środków budżetowych dla szkoły w celu dalszej poprawy warunków nauczania;

- rezygnacji 30 czerwca 2018 r. wicedyrektora SP im. [...] w L. ze stanowiska z powodu braku możliwości dalszej współpracy z dyrekcją szkoły.

Tym samym - w ocenie organu prowadzącego - utrzymujący się konflikt dyrektora z większością członków Rady Pedagogicznej, nieprzestrzeganie przepisów prawa, brak współpracy z Radą Rodziców, liczne uchybienia w gospodarce finansowej i w organizacji pracy szkoły uzasadniają decyzję o odwołaniu dyrektora, bowiem szkoła nie może w takich warunkach poprawnie funkcjonować. Z uwagi zaś na fakt, że naruszenie prawa przez dyrektora szkoły nie pozwoliło na wywiązanie się z obowiązku sporządzenia opinii o pracy dyrektora przez Radę Pedagogiczną taka sytuacja zasługuje na miano przypadku szczególnego.

W końcowej części zarządzenia Wójt Gminy wyjaśnił, że odwołanie z funkcji dyrektora z dniem 31 lipca, a więc w trakcie roku szkolnego, zapobiegnie dalszej destabilizacji pracy placówki i położy kres sytuacji szkodzącej dobru placówki oświatowej i jej uczniów i pozwoli na prawidłowe przygotowanie do rozpoczęcia roku szkolnego. Organ podkreślił, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły nie wpływa na zmianę istniejącego stosunku pracy, tj. zatrudnienia w SP im. [...] w L. w charakterze nauczyciela.

Na powyższe zarządzenie Wójta Gminy L. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli B. Ś. oraz Wojewoda [...].

Odwołana dyrektor w swojej skardze zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257) - dalej "k.p.a.", polegające na naruszeniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz poprzez nieodniesienie się do argumentacji skarżącej oraz istotnych ustaleń wynikających z karty oceny pracy skarżącej;

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia w sposób pobieżny, z pominięciem omówienia istotnych okoliczności oraz bez wykazania uzyskania przed jego wydaniem stosownej opinii i jej treści - co uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu i ustalenie podstawowych przesłanek prawidłowości zarządzenia;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w sposób niezgodny z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez brak wnikliwej analizy okoliczności sprawy i niedostateczne ustalenie podstaw odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wskazane w zaskarżonym zarządzeniu przyczyny odwołania ze stanowiska dyrektora skarżącej stanowią przypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu powyższego przepisu, a w konsekwencji odwołanie skarżącej pomimo braku zaistnienia przesłanek ustawowych.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W swojej skardze Wojewoda [...] zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez istotne naruszenie prawa polegające na przyjęciu, że powody wskazane w uzasadnieniu zarządzenia są przypadkami szczególnie uzasadnionymi;

2. art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez istotne naruszenie zasad odwoływania dyrektora w trakcie trwania roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w całości na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. ), dalej "p.p.s.a."; zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. od Wójta Gminy L. na swą rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dodatkowo Wojewoda [...] na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. wniósł o połączenie spraw pozostających ze sobą w związku, toczących się przed WSA w Łodzi w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia poprzez połączenie przedmiotowej skargi ze skargą złożoną przez B. Ś. .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie z powodu wniesienia jej po upływanie terminu wskazanego w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 roku sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z ze skarg B. Ś. i Wojewody [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone zarządzenie nie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie stało się Zarządzenie nr [...] Wójta Gminy L. z [...] w sprawie odwołania B. Ś. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L.. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 poz.994 ze zm.), - dalej "u.s.g." oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 996 ze zm.)- dalej "u.p.o.".

Przystępując do merytorycznej oceny legalności zaskarżonego zarządzenia, stwierdzić należy, że zarządzenie Wójta Gminy L. z [...] roku zostało podjęte z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., polegającym na wydaniu zarządzenia mimo braku wykazania zaistnienia okoliczności mieszczących się w ustawowych "przypadkach szczególnie uzasadnionych", które uprawniałyby organ założycielski do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Zgodnie z art.66 ust. 1 u.p.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;

W myśl natomiast art. 66 ust. 2 u.p.o. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, że odwołanie w trybie natychmiastowym na podstawie jego ust.1 pkt 2 art. 66 u.p.o. nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit.b tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej. Muszą to być inne, "szczególnie uzasadnione przypadki", których ustawa nie wskazuje.

Przywołany przepis art. 66 u.p.o. ma tożsame brzmienie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. poz. 594, ze zm.), uchylonym przez art. 15 pkt 54 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 1 września 2017 r. (Dz. U. 2017 r. poz. 60). Z tego powodu, stanowisko orzecznictwa i judykatury odnoszące się do omawianej kwestii, wyrażone na tle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, regulowanej obecnie przez art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., zachowuje w ocenie sądu swoją aktualność i może być w pełni stosowane przy interpretacji treści pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków". W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły) - powinien być interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione", o których stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., są wąsko ujmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko NSA w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne – por. np. wyrok z 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15 wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl,.- dalej "CBOSA". Wynika z niego, że omawiana przesłanka dotyczy sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12- dostępne w CBOSA). Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Warto wskazać dla przykładu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za przyczyny "szczególnie uzasadnione" uznano: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1179/14), błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 970/13), poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie dwóch pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2014r.sygn akt I OSK 2853/13), zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2013r.sygn akt I OSK 840/13), zatrudnienie przez dyrektora swojej siostry w szkole (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012r.sygn akt I OSK 2408/11), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z 10 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (I OSK 365/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

Ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o posłużył się słowem "może", co oznacza, że orzeczenie o odwołaniu ze stanowiska oparte jest na uznaniu administracyjnym, które nie może być dowolne i musi zostać uzasadnione. Oznacza to, iż ocena i uznanie organu który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być szczegółowo wywiedzione i umotywowane w uzasadnieniu podjętej uchwały. Zatem aby dokonać oceny, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o niezbędnym jest zapoznanie się z argumentacją organu wskazującą na to, jakie "przypadki szczególnie uzasadnione" w danej sprawie spowodowały zastosowanie przez organ wyjątkowej instytucji przewidzianej w tym przepisie prawa.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania należy wskazać, iż w zaskarżonym zarządzeniu Wójta Gminy L. jako okoliczności szczególnie uzasadnione powodujące konieczność natychmiastowego odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły wskazano: utrzymujący się konflikt dyrektora z większością członków Rady Pedagogicznej, nieprzestrzeganie przepisów prawa, które nie pozwoliło na wywiązanie się z obowiązku sporządzenia opinii o pracy dyrektora przez Radę Pedagogiczną, brak współpracy z Radą Rodziców, liczne uchybienia w gospodarce finansowej i w organizacji pracy szkoły. Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą żadne ze wskazanych przez organ zdarzeń nie stanowi przypadku szczególnie uzasadnionego w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Szczególnie uzasadnionym przypadkiem nie jest negatywna ocena pracy i negatywna ocena wykonywanych przez nauczyciela zadań, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o. W orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 9 grudnia 2003 r., OSNP 2004/21/371, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 3053/01, LEX nr 82679 oraz wyrok NSA z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 648/06, LEX nr 275919) zwraca się uwagę, że nauczyciela można odwołać bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego, jedynie jeżeli jest to usprawiedliwione niezwykle ważnymi przyczynami, a nie każdym naruszeniem prawa przez dyrektora szkoły. Zwolnienie to nie może być też dokonane w dowolnym czasie w relacji do zdarzeń je uzasadniających. Tak więc negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej lub inne zaniedbania dotyczące organizacji pracy, nie mieszczą się w zawartym w powołanym przepisie pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadniają odwołania dyrektora w omawianym trybie. W ocenie sądu, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz".

Okoliczności, na które powołuje się organ nie były nagłym zdarzeniem, lecz wynikają z wyników kontroli przeprowadzonej w dniach od 22 marca do 11 maja 2018 r. w ramach kontroli zarządczej prowadzonej w jednostkach organizacyjnych gminy. Ujawnione w trakcie kontroli dokonanie wydatków ze środków publicznych z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z planu finansowego jednostki na 2017 rok, co narusza dyspozycję norm określonych w art. 44 ust.1 pkt 3, art. 52 ust. 1 pkt 2, art. 69 ust.1 pkt 3, art. 254 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; nieprawidłowe realizowanie uchwały Rady Gminy L. z 23 marca 2009 r. Nr XXXIV/228/09 w sprawie uchwalenia Regulaminu dotyczącego wysokości oraz szczególnych warunków wypłacania dodatków; nieprzeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury aktywów pieniężnych, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych według stanu na 31 grudnia 2017 r., zgodnie z postanowieniami art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości w ocenie sądu nie obciążają bezpośrednio dyrektora szkoły bowiem z akt sprawy wynika, że za gospodarkę administracyjną, finansową i organizacyjną szkoły w kontrolowanym okresie odpowiedzialne było Samorządowe Centrum Usług Wspólnych z siedzibą w L., będące organem bezpośrednio podległym Wójtowi Gminy L. Na okoliczność tę zwrócił także uwagę [...] Kurator Oświaty w dokonanej w dniu 6 czerwca 2018 roku ocenie B. Ś. w wyniku której uzyskała wyróżniającą ocenę swojej pracy. Z akt sprawy wynika także, że skarżąca bezpośrednio po zapoznaniu się z wynikami kontroli zarządczej zgłosiła uwagi do protokołu kontroli oraz wyjaśnienia. Skarżąca zwróciła się także pismem z 30 maja 2018 roku do Dyrektora Samorządowego Centrum Usług Wspólnych z prośbą o wyjaśnienia i podjęcie działań zaradczych.

W ocenie sądu uchybienia stwierdzone w wyniku omawianej kontroli zarządczej nie stanowiły nagłego zdarzenia, które nakazywałoby natychmiastowe usunięcie skarżącej z funkcji dyrektora szkoły, a ponadto dotyczyły sfery działalności placówki nie pozostającej w bezpośredniej gestii dyrektora szkoły.

Z kolei podnoszone przez organ prowadzący nieprawidłowości dotyczące zwołania rady pedagogicznej w celu wyrażenia opinii dotyczącej oceny pracy dyrektora szkoły nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Do rzekomych uchybień w tym zakresie odniósł się także [...] Kurator Oświaty w skierowanym do organu prowadzącego szkołę piśmie z 19 lipca 2018 roku (k-7 akt adm.), w którym wskazał, że dyrektor o posiedzeniu rady pedagogicznej w przedmiocie oceny pracy dyrektora powiadomił w sposób zwyczajowo przyjęty w szkole poprzez ogłoszenie na tablicy w pokoju nauczycielskim z zachowaniem 7 dniowego okresu powiadomienia. Z listy obecności wynika, że na zebraniu rady pedagogicznej obecni byli jej wszyscy członkowie. Rada pedagogiczna nie wniosła sprzeciwu co do sposobu przedstawienia opinii. Nie podjęto jednak uchwały w przedmiocie opinii lecz powołano zespół, który miał przeprowadzić ankietę dotyczącą oceny pracy dyrektora (protokół posiedzenia rady pedagogicznej (k- 18 akt adm.). Okoliczność ta nie stanowi o niedochowaniu przez dyrektora procedury związanej z jego oceną. Należy także podkreślić, na co także zwrócił uwagę [...] Kurator Oświaty, że zawarte w ocenie informację dotyczące dokonań pani dyrektor znajdują pełne potwierdzenie w dokumentacji szkoły. Zatem zarzut dotyczący tych uchybień uznać należy za niezasadny.

Z akta sprawy wynika, że istotnie w szkole pojawił się konflikt wywołany połączeniem szkoły podstawowej z gimnazjum. W jego wyniku ze sprawowanej funkcji zrezygnował dotychczasowy przewodniczący Rady Rodziców M. B.. Nie potwierdza one jednak w ocenie sądu trwałej i nieodwracalnej utraty zdolności współpracy odwołanej dyrektor ze statutowymi organami szkoły tj. Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców, i dlatego nie mógł być oceniony w kategorii zaistnienia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. uzasadniającej odwołanie dyrektora. W aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego rezygnację dotychczasowego wicedyrektora szkoły z zajmowanego stanowiska z uwagi na brak możliwości dalszej współpracy ze skarżącą. Brak także jakichkolwiek dowodów wskazujących na uniemożliwianie Radzie Rodziców prowadzenia działalności na rzecz szkoły, jakiejkolwiek decyzji odmawiającej realizacji projektów zgłaszanych przez Radę Rodziców. Zarzuty te uznać więc należy za gołosłowne.

Jeszcze raz wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych od lat ugruntowane jest stanowisko, że gdy brak jest okoliczności nadzwyczajnych, a dyrektor - w ocenie organu, który mu powierzył to stanowisko - nie sprawdził się na nim, czy nie potrafi ułożyć relacji m.in. z podwładnymi, czy Radą Rodziców - to istnieje tryb "zwykłego" odwołania (wyrok NSA 22 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1592/16, , wyrok z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15 dostępne w CBOSA).

Końcowo podkreślić jeszcze należy, że spełniony został wymóg wynikający z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Wójt Gminy L. 6 lipca 208 roku zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie odwołania B. Ś. ze stanowiska dyrektora szkoły. 17 lipca 2018 roku [...] Kurator Oświaty wyraził negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L.. Wprawdzie opinia ta nie jest wiążąca, lecz nie można powyższego wymogu ustawowego pominąć w badaniu całokształtu okoliczności sprawy.

W ocenie sądu nawet, gdyby zgodzić się, z organem że skarżąca w okresie sprawowania funkcji dyrektora szkoły dopuściła się wszystkich zarzucanych jej uchybień, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z tych naruszeń lub wszystkie one łącznie stanowią przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u. p. o. Powołane okoliczności, w razie ich faktycznego zaistnienia, mogłyby co najwyżej skutkować odwołaniem skarżącej z zajmowanej funkcji w trybie art. 66 ust. 1 lit. b u.p.o.

Reasumując, sąd stwierdza, że w sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Wytykane w kontrolowanym zarządzeniu dyrektorowi szkoły nieprawidłowości mają charakter zbyt ogólnych zarzutów i nie zostały należycie wykazane w materiale dowodowym sprawy, co spowodowało, że nie można uznać, że przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżoną uchwałę stanowiły "szczególnie uzasadnione przypadki" wymagane ustawą. Powyższe naruszenie art. 66 ust.1 pkt 2 u.p.o. należy zakwalifikować jako istotną sprzeczność z prawem, stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały o odwołaniu ze stanowiska dyrektora, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.

EC