Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 941/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i art. 19
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 431/15 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 431/15, oddalił wniosek M.S. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Małgorzaty Bonieckiej-Płaczkowskiej od udziału w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w sprawach określonych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym przepisie, na podstawie art. 19 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. , jak również w art. 19 P.p.s.a. Okoliczność tę potwierdza znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie z dnia 21 czerwca 2016 r., w którym sędzia Małgorzata Boniecka-Płaczkowska wyjaśniła, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami admiracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyłączające ją od rozpoznania sprawy. Oświadczyła, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w niniejszej sprawie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.S.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.

Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego w innej sprawie mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd i instancji zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanego sędziego. Sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania złożyła wymagane w art. 22 § 2 P.p.s.a. oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12, z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 851/13 oraz z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OZ 754/14, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zażaleniu skarżącego oraz jego wniosku z dnia 21 czerwca 2016 r. brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez wskazanego sędziego w niniejszej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r. o sygn. akt II FZ 61/08, publ. www.cbois.nsa.gov.pl oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. o sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5).

W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.