Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 292/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a), art 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej
article: art 7 ust 1 i 2, art 3 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec del. WSA Renata Detka Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 992/10 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych oraz odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożenia sankcji 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2) zasądza od K. P. na rzecz Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 992/10, po rozpoznaniu skargi [...], w pkt 1 uchylił decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2010 roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych oraz odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożenia sankcji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] kwietnia 2010 roku nr [...]. W pkt 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że [...] – dalej: strona lub wnioskodawca – [...] maja 2007 r. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej na uprawny zlokalizowane na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...].

W dniu [...] sierpnia 2007 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w B. przeprowadził pierwszą inspekcję terenową wszystkich działek objętych wnioskiem [...].

W dniu [...] grudnia 2007 roku część z tych działek (nr ew. [...], późnej oznaczonych przez organ literami od L do R) przestała być w posiadaniu rolnika, gdyż ich właściciele rozwiązali umowę dzierżawy i w tym samym dniu sprzedali te działki Kopalni w R. O fakcie utraty posiadania działek rolnik powiadomił organ w dniu [...] grudnia 2007 roku. Następnie, pismem z dnia [...] marca 2008 roku organ wezwał stronę do wyjaśnień w sprawie nieścisłości związanych z działką E. W rezultacie [...]dokonał korekty wniosku w zakresie działki E.

Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. decyzją z dnia [...] maja 2008 roku odmówił [...] przyznania płatności obszarowej jednolitej oraz uzupełniającej na rok 2007, wobec stwierdzenia nieprawidłowości co do niektórych działek objętych wnioskiem.

Druga kontrola w terenie została przeprowadzona w dniu [...] lipca 2008 roku i obejmowała wszystkie działki objęte wnioskiem, także te oznaczone literami od L do R.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 roku strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli na miejscu i podkreśliła, iż informowała już organ o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działek oznaczonych nr ew. [...] .

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. z dnia [...] maja 2008 roku i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z dnia [...] października 2008 roku organ wezwał stronę do wyjaśnienia kwestii użytkowania działek od L do R. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, iż w dniu [...] grudnia 2007 roku przestał być użytkownikiem działek oznaczonych nr ew. [...], ponieważ zostały one sprzedane przez właścicieli na rzecz kopalni. Jednocześnie jednak [...] nie wycofał wniosku o płatności na 2007 rok w zakresie działek od L do R.

Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. decyzją z dnia [...] listopada 2008 roku odmówił [...]przyznania płatności obszarowej jednolitej oraz uzupełniającej na rok 2007, wobec stwierdzenia nieprawidłowości co do niektórych działek objętych wnioskiem. Nadto nałożono na wnioskodawcę sankcje finansowe potrącane z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Organ odwoławczy w dniu [...] lutego 2009 roku wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentu umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] stycznia 2004 roku a rozwiązanej w dniu 7 grudnia 2007 roku. [...]złożył kopię żądanego dokumentu, a dodatkowo zaświadczenie pochodzące od Kopalni Węgla Brunatnego B. S.A. z dnia [...] grudnia 2008 roku, z którego wynika, iż działki oznaczone nr ew. [...] były niezbędne do zajęcia pod [...] i zostały wykupione przez Kopalnię z dniem [...] grudnia 2007 roku. Nadto dodano, że w przypadku braku ugodowego załatwienia sprawy w drodze umowy sprzedaży wymienione działki zostałyby objęte przymusowym odjęciem prawa własności w drodze postępowania wywłaszczeniowego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. decyzją z [...] marca 2009 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. z dnia [...] listopada 2008 roku i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Kierownik Biura ARMiR w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. przyznał [...] płatności na rok 2007 jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową w wysokości [...] zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] , Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w [...] decyzją z [...] lutego 2010 r., uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. z dnia [...] sierpnia 2009 roku i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 roku nr [...] przyznał [...] jednolitą płatność obszarową na 2007 rok w wysokości [...] zł oraz jednocześnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, potrącane z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. decyzją z [...] czerwca 2010 roku nr [...]utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. z [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu organ podał, iż wobec działek A, B, C, E, G, H, I, J, Ł, M, N, O, R nie stwierdzono nieprawidłowości. Natomiast organ dostrzegł nieprawidłowości dotyczące:

- działki K - stwierdzono, iż w dniu kontroli na tej działce nie jest prowadzona działalność rolnicza. Dalej organ podał, iż z dokumentacji fotograficznej wynika, iż działka K jest zaniedbaną łąką, porośniętą chwastami w zaawansowanej fazie wzrostu.

- działki D, F, L, P – polegające na zawyżeniu przez wnioskodawcę zadeklarowanego areału. Dalej organ wyjaśnił, iż w zgodzie z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przy obliczaniu ogólnej powierzchni zadeklarowanej, jak i stwierdzonej przez organy wzięto pod uwagę powierzchnię działek L i P, ponieważ na tych działkach stwierdzono nieprawidłowości.

Organ uznał, iż nie należało uwzględniać – przy obliczaniu sankcji – powierzchni deklarowanej i stwierdzonej działek objętych umową dzierżawy rozwiązanej w dniu [...] grudnia 2007 roku, a co do których nie stwierdzono nieprawidłowości, a więc faktu nieposiadania tychże działek na dzień wydania decyzji nie potraktowano jako zawyżenie zadeklarowanej powierzchni.

W ocenie organu w stosunku do działek L i P niemożliwe było cofnięcie wniosku właśnie z uwagi na stwierdzone już nieprawidłowości, zaś w stosunku do pozostałych działek objętych rzeczoną umową dzierżawy, do których nie przyznano skarżącemu płatności, organ zastosował instytucję siły wyższej z uwagi na przeniesienie prawa własności tych nieruchomości na kopalnię (organ potraktował tę sytuację jak wywłaszczenie w rozumieniu art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006).

Organ wskazał, iż stan faktyczny (stan posiadania działek) winien być badany na dzień wydania decyzji.

W skardze na powyższą decyzję [...] podtrzymał swoje stanowisko.

Uzasadniając uchylenie zaskarżonych decyzji Sąd pierwszej instancji podkreślił, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy wnioskodawca mógł otrzymać płatności do upraw na działkach zadeklarowanych we wniosku z dnia [...] maja 2007 roku, a jednocześnie objętych umową dzierżawy wypowiedzianą z dniem [...] grudnia 2007 roku.

W ocenie WSA, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły w szczególności przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, której art. 7 ust. 1 (na dzień wydania zaskarżonej decyzji) miał następujące brzmienie: rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Sąd podniósł, że biorąc pod uwagę wskazany powyżej punkt pierwszy, obowiązkiem organu było ustalenie które działki, wskazane we wniosku z dnia [...] maja 2007 roku, były w posiadaniu strony w dniu [...] maja 2007 roku ( a ten wymóg wprowadzono w ustawie z dniem [...] marca 2008 roku). Dalej, zgodnie z punktem drugim i trzecim, oceniać należało, czy wszystkie grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz czy rolnik przestrzegał wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Sąd podkreślił, iż wnioskodawca utracił posiadanie spornych działek nr ew. [...], późnej oznaczonych przez organ literami alfabetu od L do R, w dniu [...] grudnia 2007 roku (o czym niezwłocznie powiadomił organ jeszcze przed wydaniem pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie, a czego organy zdawały się nie dostrzegać przez dłuższy czas). W związku z tym nie można przyjąć, iż zostały spełnione przesłanki z punktu drugiego i trzeciego art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Do takiego wniosku uprawnia stwierdzenie, iż jeszcze przed zakończeniem roku kalendarzowego 2007 rolnik został pozbawiony posiadania spornych działek. Tymczasem organy w sposób wybiórczy potraktowały działki utracone przez stronę: przy obliczaniu sankcji z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni organy wzięły pod uwagę działki L i P, ponieważ uznały, iż stwierdzono już nieprawidłowości i w tym zakresie nie można cofnąć wniosku. Jednocześnie uznano, że do pozostałych działek objętych umową dzierżawy, a wobec których nie stwierdzono nieprawidłowości, nastąpiło cofnięcie wniosku.

Zdaniem WSA w Łodzi, jeżeli zatem rolnik nie cofał wniosku w zakresie spornych działek (na co może wskazywać ewentualnie treść odwołania z dnia 7 września 2009 roku), to zbędne jest stosowanie art. 22 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004. Przywołany przepis stanowi, że każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jeśli poinformowano rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiono go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. W tej sytuacji organ samowolnie – czyli bez wezwania strony do wyjaśnień jakie były intencje wnioskodawcy, który składał konsekwentnie oświadczenia o utracie posiadania spornych działek – uznał, iż [...] w istocie dąży do cofnięcia wniosku o płatności, w sytuacji gdy z innych wypowiedzi strony wynika, iż podtrzymuje wniosek co do pierwotnie wskazanego areału. To strona jest dysponentem wniosku i to ona, a nie organ, decyduje o jego zakresie. Rzeczą organu jest zaś rozstrzygnięcie czy wniosek jest zasadny w takim kształcie, w jakim złożyła go strona. W rezultacie – skoro w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy nie podobna ustalić daty, z jaką ewentualnie wnioskodawca cofnął wniosek o płatności w zakresie spornych działek – nie można jednoznacznie stwierdzić, iż nastąpiło to po stwierdzeniu przez organ nieprawidłowości co do działek L i P, a w konsekwencji zastosować art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przy tym [...] powiadomił organ o rozwiązaniu umowy dzierżawy jeszcze w 2007 roku, czyli daleko wcześniej niż wystąpiły po stronie organu wątpliwości co do kwestii użytkowania spornych działek i ewentualne stwierdzenie nieprawidłowości co do działek L i P.

W ocenie WSA za przedwczesne uznać należy zastosowanie instytucji siły wyższej w stosunku do działek od Ł do O oraz R. Organy potraktowały wypowiedzenie umowy dzierżawy jako siłę wyższą w rozumieniu art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i na podstawie tegoż przepisu "z wniosku zostały usunięte działki Ł, M, N, O, R i nie były rozpatrywane w przedmiotowej sprawie". Zacytowany fragment uzasadnienia decyzji I instancji potwierdza powyższy pogląd o samowolnym ustaleniu zakresu wniosku przez organy.

Sąd podał, art. 25 rozporządzenia nr 796/2004, na mocy którego zasadą była kontrola niezapowiedziana, niedająca podmiotom kontrolowanym prawa żądania, aby kontrola na miejscu była wcześnie zapowiadana, przestał obowiązywać z dniem [...] grudnia 2007 roku. Pierwsza kontrola gospodarstwa strony, która nie była zapowiedziana, odbyła się w dniu [...] sierpnia 2007 roku, a więc gdy jeszcze obowiązywał przywołany art. 25 cyt. rozporządzenia nr 796/2004. Natomiast następna kontrola, dokonana dnia [...] lipca 2008 roku (a co do której brak danych o powiadomieniu strony), winna była być poprzedzona powiadomieniem strony, zgodnie z wymogiem art. 10 § 1 k.p.a. W sprawie istotne było ustalenie stanu kultury rolnej działek w roku 2007, bowiem w tym roku kalendarzowym skarżący złożył wniosek o dopłaty, trudno przyjąć, iż możliwe i wiarygodne - z uwagi na zmienność i charakter upraw - było badanie stanu gospodarstwa skarżącego po roku 2007. W tej sytuacji jedynie kontrola terenowa wykonana w 2007 roku może być miarodajna. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że doszło do uchybienia art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organ dopuścił się dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie, w szczególności oświadczeń strony w kwestii posiadania spornych działek. Natomiast uznając, iż wnioskodawca cofnął wniosek co do działek objętych umową dzierżawy wypowiedzianej w dniu 7 grudnia 2007 roku, zastosował do nich dwojakie konsekwencje: raz stwierdzając, iż niemożliwe jest cofnięcie wniosku, gdyż już stwierdzono nieprawidłowości a innym razem, jakby "zapominając" o rzekomym cofnięciu wniosku, stosując instytucję siły wyższej, organ doszedł wręcz do wniosków sprzecznych z zasadami logiki.

W konkluzji WSA wskazał, że organ winien zastosować się do wyżej poczynionych uwag, wyjaśniając wszechstronnie wszelkie okoliczności niezbędne dla końcowego, merytorycznego rozstrzygnięcia zarówno co do areału rozpatrywanych działek, rodzaju i czasokresu upraw, jak również ocenić prawidłowo stanowisko strony co do zakresu wniosku oraz skutków składanych przez nią oświadczeń w kontekście uprawnień do przyznania płatności przewidzianych w przywołanych przepisach.

Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez powołanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i jednoczesne niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie przepisy prawa materialnego organy obu instancji naruszyły, oraz na czym naruszenie tych przepisów polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy, oraz jakie w tym zakresie są wskazówki dla organu, a nadto Sąd w uzasadnieniu wyroku powołał się na okoliczności siły wyższej, których jak wynika z treści zaskarżonego aktu organ nie powoływał w zaskarżonej decyzji, czym Sąd naruszył zasady dotyczące należytego uzasadnienia wyroku powołane w art. 141 p.p.s.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskutek naruszenia ww. przepisów postępowania nie jest możliwa należyta ocena legalności wyroku oraz należyte postawienie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego przez Sąd ;

2) przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.), zwanej dalej "ustawą z 26 stycznia 2007 r.", w zw. z art. 4 ust 1. ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 36, poz. 197) i art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez to, iż Sąd błędnie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, mimo iż nie było ku temu podstaw i nie rozważył całości materiału zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności dokumentów złożonych do akt administracyjnych i ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji Il-ej instancji, oraz nie uwzględnił w szczególności wezwań kierowanych przez organy do strony oraz oświadczeń składanych przez stronę, oraz nadto w sposób błędny nie zastosował art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.), co łącznie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ w sposób należyty wezwał stronę do wyjaśnień, jednocześnie wskazując, jaki skutek będzie miało niezłożenie wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez organ, a nadto art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.), która stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wyłączono stosowanie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i przerzucono ciężar dowodu na stronę (wnioskodawcę), która z określonych faktów wywodzi skutki prawne, a wobec tego organ nie mógł naruszyć, rozpoznając sprawę, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonym wyrokiem, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji a skarga winna zostać oddalona, a nadto naruszenie ww. przepisów poprzez błędne stwierdzenie przez Sąd, iż " w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie podobna ustalić daty, z jaką ewentualnie skarżący cofnął wniosek o "płatności w zakresie spornych działek - nie można stwierdzić, iż nastąpiło to po stwierdzeniu przez organ nieprawidłowości co do działek L i P ", mimo iż uwzględnienie całości zebranego materiału dowodowego i wszystkich dokumentów prowadzi do zgoła odmiennych wniosków, a tym samym skarga winna zostać oddalona;

3) przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 75 i art. 10 k.p.a. i art. 3 ust. 1 -3 oraz art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.), art. 4 ust 1. ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 36, poz. 197) i art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262) w zw. z art. 23 i art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 2004.141.18) (zwanego dalej "rozporządzeniem 796/2004") w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 2009.316.65) (zwanego dalej "rozporządzeniem 1122/2009"), które ma istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zakwestionowanie przez Sąd mocy dowodowej protokołu kontroli z dnia 30 lipca 2008 r. "ze względu na brak danych o powiadomieniu strony o kontroli", z powołaniem się na to, iż "na podstawie art. 10 k.p.a. organy są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania", mimo iż zgodnie z art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.) art. 10 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich, a zgodnie z art. 23 i art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zasadą jest, iż kontrole są niezapowiedziane, co nie dyskwalifikuje ich mocy dowodowej, naruszenie prawa procesowego przez Sąd skutkowało błędnym uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-ej instancji, mimo iż skarga winna być oddalona;

4) prawa materialnego, a mianowicie art. 2 pkt 10, art. 22, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 2004 141 18) w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 2009.316.65) przez jego niezastosowanie i w rezultacie błędne przyjęcie, iż nie ma zastosowania w sprawie art. 22 rozporządzenia 796/2004 oraz błędne przyjęcie, iż w sprawie wnioskodawca był uprawniony do cofnięcia wniosku w części, w sytuacji gdy rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przed złożeniem oświadczenia o wycofaniu części wniosku i nieprowadzeniu działalności rolniczej na części wskazanych gruntów, których dotyczyła informacja o nieprawidłowościach;

5) prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i błędne niezastosowanie, a mianowicie art. 23 i art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.UrzUEL.2004.141.18 ) w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym

rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 2009.316.65) w związku z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z póź. zm.) i art. 4 ust 1. ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 36, poz. 197) i art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262) poprzez przyjęcie, iż kontrola na miejscu dotycząca płatności bezpośrednich winna być poprzedzona powiadomieniem strony, w sytuacji gdy wyżej powołane przepisy interpretowane literalnie i celowościowo oraz systemowo nadal przyjmują jako zasadę, iż kontrole są niezapowiedziane, a w drodze wyjątku, gdy organ uzna to za zasadne i nie zagraża to celowi kontroli, mogą być one zapowiedziane;

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ podkreślił, że WSA uchylając zaskarżone decyzje nie wskazał jakie przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały przez organy naruszone oraz w jaki sposób to rzekome naruszenie przepisów prawa materialnego miałoby wpływ na wynik sprawy.

W ocenie organu, zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy z 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36, poz. 197) do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, do pomidorów, do plantacji trwałych oraz pomocy do rzepaku, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 15 marca 2010 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) do postępowań w sprawach przyznania płatności cukrowej, o których mowa w ustawie z 26 stycznia 2007 r., o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 15 marca 2008 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W tej sprawie postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało wszczęte przez stronę złożeniem stosownego wniosku 12 maja 2007 r. i do 15 marca 2008 r. (tj. do dnia wejścia w życie ustawy) nie zostało zakończone ostateczną decyzją. W związku z tym w niniejszym postępowaniu zastosowanie ma ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ustawodawca – zgodnie z art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, którego Sąd I instancji nie zastosował (w brzmieniu obowiązującym do 23 grudnia 2007 r.) – jako zasadę przyjął przeprowadzanie niezapowiedzianych kontroli na miejscu przez organy ARiMR. Organy mogą powiadomić kontrolowanego o fakcie kontroli, o ile nie zagraża to jej celowi. Rolnik może lecz nie musi uczestniczyć w takiej kontroli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że postępowanie zakończone zaskarżonym wyrokiem toczyło się jednocześnie w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 993/10 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW).

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 293/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Zauważyć również należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

Uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. nie zawiera uzasadnienia prawnego. Sąd nie wyjaśnił, które przepisy prawa materialnego zostały naruszone poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź niezastosowanie i jakie to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracyjny, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wyjaśnienie podstawy prawnej powinno być przedstawione w sposób czytelny i jednoznaczny, pozwalający stronom i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolowanie prawidłowości zastosowania interpretacji przepisów prawa w odniesieniu do danej sprawy.

Podkreślić również należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku poza przytoczeniem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i stwierdzeniem, że obowiązkiem organu było ustalenie, które działki były w posiadaniu skarżącego w dniu 31 maja 2007 r. i czy były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek, poczynając od słów "w tym miejscu warto podkreślić" (str. 8 uzasadnienia), jest identyczne w swej treści, jak w sprawie II SA/Łd 993/10 (II GSK 293/11) dotyczącej inne płatności (ONW), innego stanu prawnego oraz różnych wymogów uzasadniających przyznanie tej płatności.

Sąd I instancji przyjął, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego. Art. 7 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji (30 czerwca 2010 r.), stanowił, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 ust. 5 akapit 1 rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004,

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności,

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Otóż stanowisko Sądu jest oczywiście błędne, bowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...] czerwca 2010 r.) obowiązywała ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. 2010.36.197), która weszła w życie z dniem 15 marca 2010 r. (art. 9). Brzmienie art. 7 ust. 1 cyt. ustawy jest zasadniczo inne niż przywołane przez Sąd I instancji, co jednak nie ma znaczenia, gdy się zważy na treść art. 4 ust. 1, z którego wynika, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do plantacji trwałych oraz pomocy do rzepaku, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dania wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. 2008.44.262) brzmienie art. 7 ust. 1 nadane tą ustawą było również różne niż przytoczył Sąd I instancji, jednak również art. 7 ust. 1 w zmienionej tą ustawą treści nie miał zastosowania w sprawie z uwagi na treść art. 4 stanowiący, iż do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Stan prawny przywołany przez WSA w Łodzi nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, co w sposób czytelny wynika z zaskarżonej decyzji zarówno z jej petitum, jak i uzasadnienia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 5) organ przeprowadził bardzo wnikliwą analizę cyt. przepisów powołanych wyżej ustaw i wyraził jednoznaczny i trafny pogląd, że w niniejszym postępowaniu ma zastosowanie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w brzmieniu sprzed nowelizacji. Art. 7 ust.1 tej ustawy ma także inne brzmienie niż przytoczył Sąd I instancji.

Z powyższych rozważań wynika, że błędne jest stanowisko Sądu, co do określenia obowiązków organu odnośnie ustalenia przesłanek uzasadniających przyznanie płatności obszarowych – m.in. co do posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja 2007 r.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tytuł ustawy zmieniony na podstawie art. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 29 lutego 2008 r.) rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) utrzymywane wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, zwanej dalej "jednolitą płatnością obszarową", przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę uprawnianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin.

Organ rozpoznający wniosek o przyznanie pomocy ma przede wszystkim obowiązek ustalenia czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których dotyczy płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

W cyt. ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. nie został określony czas posiadania i użytkowani gruntów rolnych niezbędnych do uzyskania płatności.

Płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku (art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, czyli "z dołu".

Wobec tego należy przyjąć, że stan posiadania połączony z utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o przyznanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11 orzeczenie dostępne w Internetowej Bazie Orzecznictwa NSA na stronie www.nsa.gov.pl).).

Dla przyznania płatności bezpośrednich wymagane jest posiadanie i utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy, którego dotyczy wniosek, nawet wówczas gdy czynności powodujące ich utrzymanie w dobrej kulturze rolnej dokonane zostały wcześniej. Należy podkreślić, że płatności przyznawane są za dany rok kalendarzowy na podstawie corocznie składanego wniosku przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 cyt. ustawy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że u podstaw oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji legło zasadniczo błędne założenie dotyczące zastosowania przepisów prawa materialnego określających warunki jakie winien spełnić rolnik ubiegający się o przyznanie płatności JPO i UPO (art. 7 ust. 1 i 2).

Porównanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uzasadnieniem wyroku WSA świadczy o tym, że uzasadnienie wyroku nie "przystaje" do uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Potwierdzeniem tej oceny jest chociażby postawiony organowi zarzut "przedwczesnego" zastosowania instytucji siły wyższej w rozumieniu art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ze stwierdzeniem, iż "na podstawie tego przepisu z wniosku zostały usunięte działki Ł, M, N, O, R i nie były rozpatrywane w przedmiotowej sprawie", co ma wynikać z uzasadnienia decyzji organu I instancji.

Przede wszystkim organy orzekające nie stosowały art. 72 cyt. rozporządzenia nr 796/2004, a ponadto przytoczony przez Sąd cytat nie zawiera uzasadnienia organu I instancji.

Organy stosowały natomiast art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ale do tej kwestii Sąd nie odniósł się.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest kopią uzasadnienia w sprawie dotyczącej innej płatności bo płatności ONW rozstrzygniętej wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 993/10.

Uzasadnienie to nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zawiera wyczerpującego przedstawienia i wyjaśnienia podstawy prawnej, nie jest merytorycznie i konstrukcyjnie poprawne. Pomimo tego dla potrzeb ponownego rozpoznania sprawy podnieść należy, że bezzasadny jest przypisany organom zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., albowiem przepisy te nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu.

Nie dostrzegł Sąd I instancji, że zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (przed nowelizacją) wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności,

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

4) zapewnia stronom na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania, przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajenia czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższego wynika, że zasady postępowania określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. zostały zmodyfikowane przez art. 3 cyt. ustawy, który należało stosować przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji i precyzyjnie wykazać i uzasadnić, którą z zasad postępowania wymienionych w tym przepisie naruszyły organy w sposób uzasadniający uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zmodyfikowana została również ww. przepisem zasada obowiązku informacyjnego (art. 9 k.p.a.) tylko na żądanie strony oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), uzależniając ten udział wyłącznie od żądania strony. Ponadto ciężar dowodzenia faktów przypisano stronie.

Wymienione zasady w połączeniu z właściwymi dla sprawy przepisami unijnymi, których stosowanie przez organ winien był ocenić Sąd, mogą dopiero stanowić podstawę do wydania wytycznych co do dalszego postępowania.

Z powyższego wynika, że organ nie mógł naruszyć art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Ogólnikowe zalecenia co do dalszego postępowania w świetle podniesionych w niniejszym uzasadnieniu nieprawidłowości usuwają się spod kontroli kasacyjnej, zwłaszcza gdy się zważy, że Sąd powiązał ten obowiązek z uprawnieniami "do przyznania płatności w przywołanych przepisach, a chociażby "przywołany" przez Sąd przepis podstawowy, bo określający warunki uzasadniające przyznanie rolnikowi jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej (art. 7 ust. 1 i 2), niewłaściwie został zastosowany przez Sąd, ponieważ nie obowiązywał w 2007 r. w brzmieniu przyjętym przez Sąd jako podstawa rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).