Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 631/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. T. i R. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. G. kwotę 70 zł /słownie: siedemdziesiąt złotych/, zaś na rzecz skarżących R. G. i E. T. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IISA/Rz 631/12

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem wspólnej skargi E.T. i R.G. jest postanowienie Wojewody [..] w [..] z [..].04.2012 r. nr [..], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [..] z [..].02.2012 r. nr [..] o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zapadło w następującym stanie sprawy:

Podaniem z 15.12.2011 r., przekazanym do Wydziału Mienia Komunalnego i Gospodarki Lokalowej Urzędu Miejskiego w [..], E.T. i R.G. zwrócili się o wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą dotychczas ich współwłasność, oznaczoną jako działka nr ewidencyjny 562/1 obręb [..] miasta [..], nabytą z mocy prawa przez Gminę Miasto [..]. Nabycie to nastąpiło w wyniku zatwierdzenia decyzją Prezydenta Miasta [..] z [..].12.2011 r. nr [..] projektu podziału nieruchomości działki nr 562 obr. [..] o pow. 0,6681 ha w [..] m.in. na działkę nr 562/1 o pow. 0,0665 ha, z przeznaczeniem jej na poszerzenie drogi publicznej (gminnej) ul. [..] w [..], zgodnie z art. 98 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej "Ugn"). Rokowania w sprawie odszkodowania nie zakończyły się porozumieniem.

Postanowieniem z [..].02.2012 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 1 i 3 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej "K.p.a.") w związku z art. 4 pkt 9b1, art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 5 pkt 1 Ugn, Prezydent Miasta [..] z urzędu zawiesił prowadzone postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia przez siebie sprawy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu nr [..] z [..].12.2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 562. Powołując się na przepisy art. 98 ust. 1 i 3 Ugn Prezydent Miasta [..] stwierdził, że wydzielona pod poszerzenie drogi działka nr 562/1 przeszła z mocy prawa na własność Gminy Miejskiej [..] z dniem [..].12.2010 r., a za działkę tę przysługuje dotychczasowemu właścicielowi odszkodowanie. W pierwszej kolejności odszkodowanie jest przedmiotem uzgodnień między stronami, a wobec braku porozumienia ustala się je i wypłaca - na wniosek właściciela - według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, orzekając w drodze decyzji (art. 129 ust. 5 pkt 1 Ugn). W rozpoznawanej sprawie nie zawarto porozumienia, dlatego na wniosek R.G. i E.T. prowadzone jest postępowanie w sprawie odszkodowania za działkę nr 562/1. Prezydent Miasta [..] zwrócił jednak uwagę, że Gmina Miejska [..] pismem z [..].01.2012 r. nr [..] wniosła o zawieszenie postępowania z powodu istnienia przesłanek do nabycia działki nr 562/1 z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. - na podstawie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniosek o stwierdzenie nabycia prawa został złożony do Wojewody [..] przez Zarząd Dróg Miejskich w [..] w piśmie z [..] stycznia 2012 r. nr [..]. Ponadto pismem z 14.02.2012 r. Gmina Miejska [..] wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [..] z [..].12.2010 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 562 w obrębie [..] z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Okolicznością nie znaną dotychczas organowi ma stanowić fakt, że wydzielona działka nr 562/1 w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości była już własnością Gminy Miejskiej [..] na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a na potwierdzenie tego faktu brak było tylko decyzji Wojewody [..]. W takich okolicznościach rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania ma być w ocenie organu I instancji zależne od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia wznowienia postępowania.

W zażaleniu od postanowienia z [..].02.2012 r. E.T. i R.G. oświadczyli, że zmieniają stanowisko negocjacyjne i wyrażają zgodę na zaproponowaną im dotychczas kwotę 23.000 zł odszkodowania.

Postanowieniem z [..].04.2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. Wojewoda [..] utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Powołując się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowiący, że organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, organ odwoławczy uznał, że w sprawie zachodził podstawa do zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast po przeprowadzeniu takiego postępowania, zgodnie z art. 151 § 1 K.p.a., organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej lub uchyla tą decyzję i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Skoro zatem podstawę ustalenia odszkodowania, poza wnioskiem stron, stanowi także ostateczna decyzja Prezydenta Miasta [..] z [..].12.2010 r. nr [..] zatwierdzająca projekt podziału działki nr 562, to złożenie przez Gminę Miejską [..] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją powoduje konieczność jego uprzedniego rozpatrzenia. Jest to w ocenie organu odwoławczego zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Z postanowieniem Wojewody [..] z [..].04.2012 r. nie zgodzili się E.T. i R.G. wznosząc skargę sądowoadministracyjną. Zarzucają organowi zażaleniowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, tj. konieczność rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości. W ich ocenie zagadnienie takie nie występuje, dlatego miało dojść do naruszenia przepisów art. 97 § 1 pkt 4, 149 § 2 oraz art. 151 § 2 K.p.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. Na tej podstawie domagają się jego uchylenia i zobowiązania Wojewody [..] do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy Wojewodzie [..] do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi Wojewoda [..] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Obecny na rozprawie R.G. podtrzymał wniesioną skargę i jej zarzuty, złożył ponadto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej: "Ppsa"). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli poddane jest postanowienie Wojewody [..] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji – Prezydenta Miasta [..] o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W podstawie prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania powołano się na dyspozycję art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Cyt. przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Konstrukcja taka opisywana zwykle jest jako przypadek tzw. zagadnienia wstępnego lub kwestii prejudycjalnej. Rzecz jednak w tym, że za owo zagadnienie wstępne organ I instancji – Prezydent Miasta [..] uznaje inną sprawę administracyjną – wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego samego organu w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ustawodawca posługuje się wyraźnie określeniem podmiotowym, używając sformułowania "inny organ lub sąd", nie jest zatem dopuszczalne zawieszenie postępowania z powołaniem się na toczące się inne, przed tym samem postępowanie administracyjne, choćby miało ono pośredni wpływ na wynik pierwszej z tych spraw. Nie zachodziła przeto w sprawie przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do zawieszenie postępowania, utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji naruszało z kolei art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Uznając, że zarówno postanowienie organu II instancji, jak i organu I instancji zapadły z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów o postępowaniu innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które to naruszenie nie tylko mogło, ale miało wpływ na wynik sprawy, należało skargę uwzględnić poprzez uchylenie postanowień obu instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Uwzględnienie wniosku w sprawie kosztów postępowania uzasadnione było w świetle art. 200 Ppsa.