Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1484/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2003-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 10
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: art. 20
journal: Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Teza: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem "uporządkowanie terenu budowy". Jednakże w sytuacjach typowych pojęcie to nie nastręcza trudności interpretacyjnych. Jest oczywiste, iż w razie budowy budynku będzie chodzić o posprzątanie całej przestrzeni, w której prowadzone były roboty budowlane oraz przestrzeni zajmowanej przez urządzenia zaplecza budowy. Nie jest to jednak już tak oczywiste w nietypowych przedsięwzięciach budowlanych, np. przy budowie gazociągu położonego w ziemi. Powstaje bowiem istotna wątpliwość, czy rozścielenie humusu, czyli rekultywacja gruntu rolnego, może być uznana za posprzątanie.

Wątpliwość tą zwiększa fakt, iż obowiązek rekultywacji gruntów przewidują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./.

TEZY

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem "uporządkowanie terenu budowy". Jednakże w sytuacjach typowych pojęcie to nie nastręcza trudności interpretacyjnych. Jest oczywiste, iż w razie budowy budynku będzie chodzić o posprzątanie całej przestrzeni, w której prowadzone były roboty budowlane oraz przestrzeni zajmowanej przez urządzenia zaplecza budowy. Nie jest to jednak już tak oczywiste w nietypowych przedsięwzięciach budowlanych, np. przy budowie gazociągu położonego w ziemi. Powstaje bowiem istotna wątpliwość, czy rozścielenie humusu, czyli rekultywacja gruntu rolnego, może być uznana za posprzątanie.

Wątpliwość tą zwiększa fakt, iż obowiązek rekultywacji gruntów przewidują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skarg Andrzeja G., Ewy G., Romana L. oraz Agnieszki W. i Sebastiana W. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia 14 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na używanie obiektu budowlanego - oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 stycznia 2000 r. Starosta M. udzielił pozwolenia na użytkowanie gazociągu DN-1400 przebiegającego przez teren gmin M. i S. oraz zespołów zaporowo-upustowych K. i Rz.

Na skutek odwołania Krzysztofa M., Henryka F., Teresy M.-L., Henryka G., Mieczysława L. oraz Ewy G. decyzja ta została decyzją Wojewody K.-P. z dnia 14 marca 2000 r. uchylona a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia decyzji Starosty M. było stwierdzenie, że nie wszystkie osoby będące stroną w postępowaniu administracyjnym otrzymały tą decyzję, co mogłoby być, jak przyjął Wojewoda, podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie było zasadne. Wskazał, że inwestor - System Gazociągów Tranzytowych EuRoPol GAZ SA w W. - złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w którym zawarto oświadczenie, że przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwoleń na budowę z 3 lipca 1996 r. oraz 2 września 1998 r. oraz, że teren budowy został doprowadzony do należytego stanu i porządku. We wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wskazano też, jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody, roboty, które pozostały do wykonania, a które polegały m.in. na rekultywacji gruntów oraz pracach wykończeniowych wynikających ze zgłoszonych przez właścicieli niektórych nieruchomości reklamacji. Wojewoda stwierdził też, że Starostwo Powiatowe w M. sprawdziło z udziałem przedstawicieli wykonawcy i inwestora wykonanie inwestycji oraz uporządkowanie terenu, sporządzając z tej czynności protokół w dniu 14 grudnia 1999 r., oraz, że Starosta postanowieniem z dnia 20 grudnia 1999 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentów przedłożonych w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, które to obowiązki inwestor spełnił. Organ odwoławczy wyjaśnił też w swoim uzasadnieniu, że w toku postępowania odwoławczego przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające, które zostało wykonane przez Starostwo Powiatowe w M. wraz z inwestorem, zaś jego efekty przedstawiono z pismem z dnia 2 marca 2000 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 14 marca 2000 r. nie wskazano, czego dotyczyło to postępowanie wyjaśniające. Z akt, w szczególności z pisma Wojewody do Starosty z dnia 25 lutego 2000 r., wynika natomiast, że dotyczyło ono zawartych w protokole z dnia 14 grudnia 1999 r. stwierdzeń dotyczących nierozścielenia na działkach nr 67, nr 66, nr 65/7 i nr 65/5 humusu "z uwagi na wstrzymanie prac postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA" oraz zarzutów podniesionych przez Ewę G. w jej piśmie z dnia 16 lutego 2000 r., które Wojewoda uznał za odwołanie od decyzji Starosty. W piśmie z dnia 16 lutego 2000 r. Ewa G. w imieniu własnym oraz w imieniu Ewy i Piotra W. sprzeciwiła się zaś udzieleniu pozwolenia na użytkowanie z uwagi na, jak napisała, niewyjaśnienie dwóch sytuacji prawnych. Z pisma tego wynikało, że Naczelny Sąd Administracyjny i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa wstrzymali wykonanie bliżej nie określonej decyzji dotyczącej nieruchomości Ewy i Piotra W. oraz, że Ewa G. twierdzi, iż inwestor nie posiada prawa do dysponowania jej nieruchomością, gdyż nie uzyskał decyzji administracyjnej i nie podpisał z nią umowy. Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji nie przedstawił też bliżej efektów omawianego postępowania wyjaśniającego. Z akt administracyjnych, w szczególności z załączników do pisma z dnia 2 marca 2000 r., wynika natomiast, że postępowanie to sprowadzało się do uzyskania wyjaśnień inwestora zawartych w jego piśmie z dnia 2 marca 2000 r. W piśmie tym inwestor wyjaśnił, że decyzja, o której Ewa G. pisze w swym piśmie z dnia 16 lutego 2000 r. to decyzja wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą zezwolono inwestorowi na przeprowadzenie przez nieruchomość Piotra i Ewy W. gazociągu wraz z kablem światłowodowym; została od niej wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co spowodowało wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami; do czasu wstrzymania wykonania tej decyzji inwestor zdołał jednakże wykonać prawie wszystkie prace na nieruchomości Piotra i Ewy W. z wyjątkiem rozścielenia humusu i jej rekultywacji. Odnośnie kwestii posiadania prawa do dysponowania nieruchomością Ewy G. inwestor wyjaśnił, że uzyskał zgodę na prowadzenie robót budowlanych od poprzedników prawnych Ewy G. /jej rodziców/, Ewa G. zaś po uzyskaniu własności nieruchomości w drodze darowizny sprzeciwiła się prowadzeniu robót budowlanych; inwestor w tej sytuacji uzyskał decyzję wydaną na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchylona dlatego, że zdaniem Kolegium przeszkodą do jej podjęcia była umowa z poprzednimi właścicielami nieruchomości; inwestor na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjaśniając fragment Protokołu z dnia 14 grudnia 1999 r., dotyczący działek nr 65/5, nr 65/6, nr 66 i nr 67, inwestor wskazał, że są to nieruchomości Piotra i Ewy W., Ewy G. oraz Zenony i Bogdana R., w stosunku do których podjęto decyzje na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaskarżone następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co spowodowało wstrzymanie ich wykonania. Zaznaczono przy tym, że w odniesieniu do nieruchomości Ewy G. podjęto decyzję odmowną /ze znajdującej się w aktach kopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 29 listopada 1999 r. wynika, że w istocie umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie podjęcia decyzji na podstawie wskazanego przepisu/.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 14 marca 2000 r. Wojewoda stwierdził też, że decyzja Starosty M. z dnia 21 stycznia 2000 r. zawiera szereg warunków i nakazów, które spełnić i wykonać miał inwestor. Możliwość taką, jak wskazano, przewiduje art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Odniesiono się też w cytowanym uzasadnieniu do zarzutów Ewy G. stwierdzając, że zarzuty te, określone przez Wojewodę jako cywilnoprawne, nie mają znaczenia w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie gazociągu, w której prawo do dysponowania nieruchomością nie podlega badaniu. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że "pozostaje wydanie nowej decyzji o tej samej treści, lecz z ujęciem wykazu wszystkich stron w tej sprawie".

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta M. decyzją z dnia 24 marca 2000 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie gazociągu DN 1400 przebiegającego przez tereny Gminy M. i S. oraz zespołów zaporowo-upustowych K. i Rz. pod warunkiem wykonania: 1. W terminie do 30 kwietnia 2000 r. naprawy urządzeń melioracyjnych i rekultywacji gruntów na glebach lekkich według sporządzonych protokołów. 2. W terminie do 30 sierpnia 2000 r. naprawy urządzeń melioracyjnych i rekultywacji gruntów na glebach ciężkich według sporządzonych protokołów. 3. W terminie do 30 kwietnia 2000 r. dokończenia odtworzenia granic poszczególnych gospodarstw według sporządzonych protokołów. 4. W Terminie do 30 kwietnia 2000 r. odtworzenia koryta rzeki Panny II w miejscu przejścia gazociągu Dn 14000 km 5+ 120 - 5+ 330. 5. W terminie do 30 czerwca 2000 r. naprawy dróg gminnych według protokołu z wizji lokalnej z dnia 14 września 1999 r. oraz dołączenia protokołu odbioru naprawionych dróg z akceptacją przedstawicieli Urzędu Miasta i Gminy w S. i Zarządu Dróg Powiatowych w M. Starosta wskazaną decyzją zobowiązał też inwestora do zwrotu w terminie do 30 czerwca 2000 r. kosztów poniesionych na remont zniszczonych nawierzchni określonych dróg powiatowych oraz zobowiązał go do zawarcia w terminie do 30 kwietnia 2000 r. ze spółkami wodnymi umów w zakresie konserwacji i eksploatacji urządzeń melioracyjnych w pasie gazociągu. Uzasadniając decyzję organ stwierdził jedynie, że inwestor przedłożył komplet wymaganych przepisami dokumentów, z których wynika brak przeszkód technicznych do użytkowania wybudowanego gazociągu oraz, że określił w decyzji dodatkowe uwarunkowania.

Odwołania od decyzji Starosty wnieśli Roman L., Henryk F., Marek R., Ewa G., Barbara i Mieczysław L., Teresa M.-L. oraz Ewa i Piotr W.

Roman L. zarzucił, że gazociąg nie przebiega zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Ma to miejsce, jak twierdził, m.in. na działce nr 166, której jest właścicielem. Powoduje to, jego zdaniem, że cała jego działka zostanie objęta strefą ochronną, co z kolei sprawi, że w przyszłości będzie ograniczona możliwość zmiany jej przeznaczenia.

Henryk F., Barbara i Mieczysław L. oraz Teresa M.-L. zarzucili naruszenie ich interesu prawnego oraz twierdzili, że oświadczenie kierownika budowy jest niezgodne z prawdą, gdyż nie uporządkowano terenu budowy oraz nie naprawiono szkód spowodowanych budową.

Marek R. zarzucił, iż nie uregulowano należności związanych z odszkodowaniem.

Ewa G. oraz Piotr i Ewa W. w tak samo brzmiących odwołaniach zarzucili naruszenie art. 59 ust. 1 i 5 Prawa budowlanego przez udzielenie pozwolenia na użytkowanie pomimo tego, że teren działek nr 67, nr 66, nr 65/7 oraz nr 65/5 nie został uporządkowany; naruszenie art. 10 par. 1 Kpa przez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu; naruszenie art. 107 Kpa przez niezamieszczenie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Rozpoznając wskazane odwołania Wojewoda K.-P. decyzją z dnia 14 czerwca 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w którym oświadczył, że obiekt budowlany został wykonany zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanymi pozwoleniami na budowę oraz, że teren został doprowadzony do należytego porządku; wskazał też roboty, które zostały do wykonania to jest położenie kabla światłowodu, rekultywację gruntów oraz roboty wynikające ze zgłoszonych przez właścicieli nieruchomości reklamacji. Wojewoda podniósł, że w dniu 14 grudnia 1999 r. przedstawiciele Starostwa Powiatowego, inwestora oraz wykonawcy dokonali sprawdzenia na miejscu budowy zgodność wykonania gazociągu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwoleniem na budowę, a także sprawdzili uporządkowanie terenu budowy. W następstwie tego sprawdzenia, jak wskazano, Starosta postanowieniem z dnia 20 grudnia 1999 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji. Dokumentacja, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, została uzupełniona. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji zaznaczył też, że poprzednia decyzja Starosty /z dnia 21 stycznia 2000 r./ została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym Wojewoda stwierdził, że decyzja wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy /z dnia 24 marca 2000 r./ została doręczona wszystkim stronom postępowania. Odnosząc się bezpośrednio do tej ostatniej decyzji stwierdził, że zawiera ona szereg warunków i nakazów, co jest zgodne z art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego, oraz, że określono w niej termin wykonania zaległych robót. W końcu stwierdził też, że lokalizacja gazociągu jest zgodna z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją administracyjną z dnia 3 lipca 1996 r.

Skargi na decyzję Wojewody K.-P. z dnia 14 czerwca 2000 r. wnieśli Roman L., Ewa G. oraz Ewa i Piotr W.

Roman L. w swojej skardze zarzucał, że pozwolenie na użytkowanie gazociągu zostało wydano, mimo że nie wykonano prac porządkowych oraz, że gazociąg jest przesunięty nawet o kilkanaście metrów w stosunku do jego trasy wytyczonej w planie zagospodarowania. Skarżący formułując zarzuty skargi pisał też o braku "zgodności wykonania obiektu z warunkami zagospodarowania terenu".

Skargi Ewy G. oraz Ewy i Piotra W. miały taką samą treść. Skarżący zarzucali w nich naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i 5 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie w tym protokolarne stwierdzenie uporządkowania terenu budowy oraz art. 57 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez przedstawienia przez inwestora wymaganych prawem dokumentów. Ponadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania: art. 7 Kpa przez oparcie rozstrzygnięcia na domniemanych okolicznościach faktycznych, nie ustalonych w postępowaniu administracyjnym, art. 10 Kpa przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 107 Kpa przez nieprzytoczenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżący twierdzili, że naruszenie art. 10 Kpa polegało na tym, że Wojewoda K.-P. nie uniemożliwił skarżącym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i nie wyznaczył im odpowiedniego terminu do dokonania tych czynności. Zdaniem skarżących spowodowało to naruszenie ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto wywodzili, iż uchybienie to stanowi rażące naruszenie zasad postępowania i ma istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosili, iż jest to kwalifikowana wada postępowania, gdyż stanowi podstawę wznowienia postępowania. Wskazali, iż uchybienia tego dopuścił się także organ pierwszej instancji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 Kpa skarżący twierdzili, że powołane przez organ odwoławczy przepisy - art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 81 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - są przepisami postępowania i nie mogą stanowić materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Skarżący wywodzili też, że decyzja administracyjna powinna składać się z kilku elementów wymienionych w art. 107 par. 1 Kpa. Pomiędzy wszystkimi tymi elementami winna występować wewnętrzna spójność, zaś w razie braku tej spójności decyzja jest błędna. Odnosząc te wywody do zaskarżonej decyzji stwierdzili, że na skutek braku podstawy prawnej zaskarżona decyzja jest niespójna i brak jest związku pomiędzy przytoczonymi w niej przepisami a treścią uzasadnienia faktycznego. Skarżący twierdzili też, że o naruszeniu art. 107 par. 3 Kpa stanowi brak odniesienia się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji Starosty M. Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego skarżący wywodzili, że nie została spełniona przesłanka udzielenia pozwolenia na użytkowanie, polegająca na protokolarnym stwierdzeniu uporządkowania terenu budowy. Skarżący wskazali w związku z tym, iż w protokole sprawdzenia zgodności wykonania oraz uporządkowania terenu budowy gazociągu stwierdzono, iż na działkach nr 67, nr 66, nr 65/7 i nr 65/5 nie został rozścielony humus. Ponadto uzasadniając naruszenie przepisów Prawa budowlanego umożliwiających warunkowe udzielenie pozwolenia na budowę skarżący twierdzili, że takie warunkowe udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie mogło mieć miejsca, gdyż nie naprawiono urządzeń melioracyjnych, czyli, jak wywiedli skarżący, urządzeń służących ochronie środowiska.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

W toku postępowania skarżąca Ewa G. przeniosła własność działki nr 65/7 na rzecz brata Andrzeja G., który później przeniósł z powrotem na rzecz Ewy G. udział we własności tej działki. Z kolei skarżący Ewa i Piotr W. w toku postępowania przenieśli własność działki nr 66 na rzecz Sebastiana W. a działki nr 67 na rzecz Agnieszki W.

Rozpoznając skargi Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ wymieniono okoliczności, które upoważniają organ administracyjny do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Analizując ten przepis stwierdzić należy, iż odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę może nastąpić wówczas, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt wykonano niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, że nie uporządkowano terenu budowy lub, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie dołączono mimo wezwania odpowiednich dokumentów. W niniejszej sprawie jako powód odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie gazociągu skarżący w odwołaniach i skardze podawali nieuporządkowanie terenu budowy oraz wykonanie go niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zarzut wykonania gazociągu niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu podnosił w szczególności skarżący Roman L. Nie jest jednakże przy tym jasne, czy skarżącemu nie chodziło w istocie o wykonanie gazociągu niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż jedynie o planie zagospodarowania przestrzennego pisał w odwołaniu, a w skardze pojęcia "warunki zabudowy terenu" i "plan zagospodarowania" używał zamiennie. Rozróżnienie tych dwóch pojęć jest zaś istotne, gdyż w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie bada się, czy obiekt budowlany został wykonany zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Ta kwestia winna być badana przy udzielaniu pozwolenia na budowę /art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa budowlanego/. Nie mniej, zakładając, że zarzut skarżącego Romana L. dotyczy wykonania gazociągu niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.

Stosownie do art. 43 ust. 1 Prawa budowlanego obiekt budowlany podlega po wybudowaniu geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Ponadto gazociąg jako element sieci uzbrojenia terenu podlegał inwentaryzacji powykonawczej na podstawie par. 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 26 sierpnia 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zakładania i prowadzenia geodezyjnych ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz uzgodnień i współdziałania w tym zakresie /Dz.U. nr 83 poz. 376/. Z dołączonych do akt dokumentów, w szczególności z mapy obejmującej działkę skarżącego Romana L. /działka nr 166/, wynika, że taka geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza została wykonana w dniu 8 października 1999 r. Na tej podstawie geodeta stwierdził, iż gazociąg został wybudowany zgodnie z uzgodnieniem z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji, a więc także z projektem, gdyż uzgodnienie tego Zespołu dotyczyło projektu budowy gazociągu /art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm. - oraz par. 9 ust. 1 i par. 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia/.

O tym, że gazociąg został wykonany zgodnie z projektem technicznym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami oraz polskimi normami zaświadczyli na przywołanej mapie także Kierownik Budowy i Inspektor Nadzoru. Osoby te, tak jak i geodeta wykonujący inwentaryzację powykonawczą, ponoszą odpowiedzialność zawodową /art. 95 Prawa budowlanego i art. 46 Prawa geodezyjnego i kartograficznego/.

W tych okolicznościach nie sposób zarzut skarżącego Romana L. uznać za zasadny. Zarzut ten nie został bowiem w żaden sposób uprawdopodobniony i trudno go wobec tego przeciwstawić udokumentowanym twierdzeniom osób odpowiedzialnych za dokonanie inwentaryzacji powykonawczej i nadzór nad budową.

Rozważając zarzut wydania pozwolenia na użytkowanie gazociągu mimo nieuporządkowania terenu budowy należy mieć na uwadze, iż według skarżących nieuporządkowanie terenu budowy polegało na nierozścieleniu humusu. Prawo budowlane nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem "uporządkowanie terenu budowy". Jednakże w sytuacjach typowych pojęcie to nie nastręcza trudności interpretacyjnych. Jest oczywiste, iż w razie budowy budynku będzie chodzić o posprzątanie całej przestrzeni, w której prowadzone były roboty budowlane oraz przestrzeni zajmowanej przez urządzenia zaplecza budowy /w art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego "teren budowy" zdefiniowano jako "przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy"/. Nie jest to jednak już tak oczywiste w nietypowych przedsięwzięciach budowlanych, np. przy budowie gazociągu położonego w ziemi. Powstaje bowiem istotna wątpliwość, czy rozścielenie humusu, czyli rekultywacja gruntu rolnego, może być uznana za posprzątanie. Wątpliwość tą zwiększa fakt, iż obowiązek rekultywacji gruntów przewidują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./.

Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. Rekultywację gruntów realizuje się na wszystkich etapach działalności przemysłowej /art. 20 ust. 3 powołanej ustawy/, a więc także na etapie budowy obiektów przemysłowych. Rekultywacji dokonuje się na podstawie decyzji, w której określa się m.in. osobę zobowiązaną do rekultywacji oraz jej kierunek i termin wykonania /art. 22 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy/. Także o zakończeniu rekultywacji orzeka się decyzją /art. 22 ust. 1 pkt 4 tej ustawy/. Ponadto rekultywacja gruntów podlega kontroli właściwych organów /art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 tej ustawy/.

Jak widać rekultywacja prowadzona na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w szerszym zakresie zapewnia nadzór nad sposobem wykonania tego zabiegu. Przepisy tej ustawy przewidują szereg czynności, do wykonania których na podstawie przepisów Prawa budowlanego nie byłoby podstaw. Przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dają zatem większą gwarancję, iż dojdzie do należytego przywrócenia gruntom rolnym wartości użytkowych. Zapewniają one w związku z tym pełniejszą ochronę interesów właścicieli gruntów i interesu publicznego. Z tego względu uznać należy, iż uporządkowanie terenu budowy, o którym jest mowa w Prawie budowlanym, nie obejmuje rekultywacji gruntów rolnych przewidzianej w przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Mając powyższe na uwadze oraz wobec tego, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 23 stycznia 2003 r. skarżąca Ewa G. przyznała, iż toczą się postępowania administracyjne na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczące rekultywacji działek, których dotyczy niniejsza sprawa, uznać należało, iż teren budowy gazociągu był w rozumieniu Prawa budowlanego uporządkowany. W konsekwencji stwierdzić należy, iż nie było podstaw do tego, aby odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie gazociągu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59 ust. 4 Prawa budowlanego, a więc wydania pozwolenia na użytkowanie gazociągu mimo niewykonania instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska stwierdzić należy, iż przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucają, iż wydano pozwolenie na użytkowanie gazociągu, mimo że nie naprawiono wszystkich urządzeń melioracyjnych. Zarzucany fakt znajduje potwierdzenie w protokole z dnia 14 grudnia 1999 r., w którym stwierdza się, iż urządzenia melioracyjne zostały odbudowane oprócz ciągów drenarskich niezinwetaryzowanych i odkrytych w trakcie prowadzenia robót. Przepis art. 59 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczy jednakże sytuacji, w której realizowana jest inwestycja, która może pogorszyć stan środowiska, w związku z czym elementem tej inwestycji są instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska. Przepis ten ma zapobiegać oddaniu do użytkowania inwestycji szkodliwej dla środowiska przed oddaniem do użytkowania instalacji i urządzeń, mających zapobiegać lub ograniczać ten szkodliwy dla środowiska wpływ. Z tego wynika, że omawiany przepis nie dotyczy urządzeń melioracyjnych zniszczonych w trakcie układania gazociągu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wynika, iż taki zarzut może prowadzić do uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadne zaś z zarzucanych organom administracyjnym uchybień takiego wpływu na wynik postępowania administracyjnego nie miało. Mimo podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania skarżący nie kwestionowali bowiem istotnych dla sprawy ustaleń. Co więcej, stan faktyczny sprawy nie był pomiędzy organem administracyjnym a skarżącymi przedmiotem sporu. Przedmiotem sporu były natomiast prawne konsekwencje tego stanu faktycznego. Niesporny stan faktyczny sprowadzał się do faktu, iż po zakończeniu inwestycji na terenie budowy nie rozścielono humusu. Skarżący z faktu tego wywodzili konsekwencje polegające na tym, że nie było dopuszczalne wydanie pozwolenia na budowę, zaś organ administracyjny faktu tego nie uznał za istotny dla rozstrzygnięcie, gdyż nie poświęcił mu uwagi. W ocenie Sądu, jak zostało to już wyjaśnione, fakt ten nie stał na przeszkodzie wydaniu pozwolenia na użytkowanie, gdyż w okolicznościach sprawy nie może być uznany za równoznaczny z nieuporządkowaniem terenu budowy. Sąd dokonał zatem oceny tego faktu i na tą ocenę żadnego wpływu nie mają uchybienia przepisom postępowania zarzucane przez skarżących. Inaczej mówiąc, gdyby zarzuty te miały doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w celu naprawienia proceduralnych błędów organów administracyjnych, to i tak po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podczas którego organy administracyjne naprawiłyby swoje uchybienia, wynik sprawy byłby taki sam. Zapoznanie skarżących z zebranym materiałem dowodowym i właściwe uzasadnienie decyzji nie wpłynęło by na możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie gazociągu, skoro przeszkodą wydania takiej decyzji miało być nieuporządkowanie terenu budowy polegające na nierozścieleniu humusu.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę jako niezasadną oddalił.