Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 474/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 130a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowywanie pojazdu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Opolskiego z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego B. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. C., reprezentowany przez pełnomocnika - r. pr. A. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Opolskiego z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], o zwrocie podania o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowywanie pojazdu.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. Starosta Opolski, działając na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., rozstrzygnął o zwrocie podania, złożonego przez B. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w [...], o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowywanie pojazdu marki Skoda Favorit nr rej. [...] w okresie od 4 września 2010 r. do 26 maja 2011 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że pismami z dnia 19 listopada 2001 r. (winno być 19 listopada 2001 r.) oraz z dnia 26 marca 2013 r. B. C. wniósł o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki Skoda Favorit o numerze rejestracyjnym [...] wraz z wyliczeniem kosztów przechowywania ww. pojazdu w okresie od dnia 12 stycznia 2009 r. do dnia 4 września 2010 r. oraz od dnia 5 września 2010 r. do 26 maja 2011 r. w wysokości odpowiednio 7.380,00 zł i 6.969,60 zł. Wskazywany pojazd stał się własnością Powiatu Opolskiego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 kwietnia 2011 r. o jego przepadku, które stało się prawomocne w dniu 26 maja 2011 r. Organ odnotował, że postanowieniami z dnia 20 grudnia 2013 r. oraz z dnia 4 listopada 2014 r. przyznawał wnioskodawcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu w okresie od dnia 4 września 2010 r. do 26 maja 2011 r. w kwocie 1 235,44 zł, jednak w wyniku zażaleń wnoszonych przez B. C. postanowienia te zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniami z dnia 16 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 24 lutego 2015 r. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie "wyznaczenie jednostki" na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym powoduje powstanie stosunku cywilnoprawnego, a ponadto w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Starosta podkreślił, że zarówno w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jak też w okresie wskazanym w postanowieniach Starosty Opolskiego, ww. pojazd nie był przedmiotem żadnych unormowań umownych dotyczących kwestii realizowania usługi związanej z jego usunięciem z drogi, przechowaniem na parkingu strzeżonym czy ewentualnego wynagrodzenia z tego tytułu dla wyznaczonej jednostki. Starosta skonstatował, że z uwagi na powyższe okoliczności oraz art. 66 § 3 K.p.a. w sprawie właściwym jest Sąd Rejonowy w [...].

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem B. C., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie, w którym domagał się uchylenia powyższego postanowienia, jako rażąco naruszającego prawo i zarzucił, że błędne jest stanowisko odnośnie cywilnoprawnego charakteru sprawy oraz właściwości Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku. Podniósł, że zarządzeniami Starosty z dnia 28 lutego 2007 r. i z dnia 29 stycznia 2010 r., na podstawie ówczesnych przepisów art. 130a ust. 5b, 5d i 5e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), został wyznaczony do usuwania pojazdów z drogi w przypadkach określonych w art. 130a tej ustawy oraz do prowadzenia parkingów strzeżonych dla takich pojazdów na okresy do 28 lutego 2010 r. i od 1 marca 2010 r. do 28 lutego 2013 r. Zdaniem żalącego, okres od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z 12 stycznia 2009 r. do dnia 26 maja 2011 r. jest stosunkiem administracyjnym, a organ nie bierze pod uwagę ówczesnych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), zwanej dalej ustawą zmieniającą. W związku z nowelizacją Prawa o ruchu drogowym, na mocy art. 9 ustawy zmieniającej organ powinien za okres objęty wnioskiem stosować przepisy dotychczasowe. Na poparcie tego twierdzenia B. C. powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, tj. uchwałę z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 4712007 oraz postanowienie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/2008. Zaznaczył, że dopiero od 14 października 2011 r. obowiązywała jego umowa z Powiatem na holowanie i przechowywanie pojazdów. Wywiódł, że organem właściwym do rozpoznania sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 19 listopada 2011 r. jest Starosta Opolski reprezentujący Skarb Państwa, za czym przemawia też okoliczność, że wniosek ten wpłynął do organu w dniu 21 listopada 2011 r., a zatem już w dacie obowiązywania art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu ustalonym przepisem art. 1 ust. 10 lit. k ustawy zmieniającej, zgodnie z którym decyzję o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdów wydaje starosta. W tych okolicznościach przedsiębiorca prowadzący parking nie może domagać się wynagrodzenia bezpośrednio od poprzedniego właściciela pojazdu.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania, a następnie powołało przepisy art. 19 ust. 1 oraz art. 66 § 3 K.p.a. oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym od dnia 4 września 2010 r., według którego jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy realizują swoje zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone. Kolegium wywiodło, że w myśl § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów wydanego w postępowaniu cywilnym. Do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 tej ustawy, natomiast w myśl jej art. 102 § 2 organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Kolegium potwierdziło, że Starosta Opolski zarządzeniami z dnia 28 lutego 2007 r. i z dnia 29 stycznia 2010 r. wyznaczył B. C. jako jednostkę właściwą do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, a pojazd, którego dotyczył wniosek z dnia 21 listopada 2011 r., został przez wnioskodawcę usunięty z drogi 12 stycznia 2009 r. i był przez niego przechowywany. Zdaniem Kolegium, skoro wedle art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdują zastosowanie jedynie do wykonania orzeczenia sądu o przepadku ruchomości, to w sytuacji gdy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 5 kwietnia 2011 r., którym orzeczono przepadek pojazdu marki Skoda Faworit nr rej. [...], stało się prawomocne dopiero 26 maja 2011 r., przyznanie wynagrodzenia wnioskodawcy jako dozorcy w rozumieniu art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za okres od 4 września 2010 r. do 26 maja 2011 r. nie znajduje uzasadnienia.

We wniesionej skardze B. C. powtórzył i rozszerzył zarzuty podnoszone w zażaleniu, zarzucając naruszenie art. 66 § 3 K.p.a. oraz art. 130a ust. 1, 4, 5a-5e, 6 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym sprzed nowelizacji ustawą zmieniającą z dnia 22 lipca 2010 r., a także art. 1 pkt 10, art. 9-16 ustawy zmieniającej poprzez uznanie, że stosunek prawny B. C. i organu administracyjnego jest stosunkiem cywilnoprawnym, a nie administracyjnoprawnym oraz że właściwym do rozpoznania wniosku jest Sąd Rejonowy w [...]. Zarzucił także niewłaściwe zastosowanie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że ma ona zastosowanie w niniejszej sprawie za okres od 4 września 2010 r. do 26 maja 2011 r.

Na tej podstawie skarżący domagał się uchylenia postanowień wydanych przez organy obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

W uzasadnieniu skargi przytoczył argumentację sformułowaną wcześniej w zażaleniu, co do tego, że organy nie brały pod uwagę ówczesnych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i przepisów przejściowych ustawy zmieniającej. Powołał się ponownie na orzecznictwo Sądu Najwyższego i stwierdził, że organem właściwym do rozstrzygnięcia o zapłacie wnioskowanych kosztów jest starosta, przy czym wynagrodzenie to może zostać przyznane wyłącznie w drodze decyzji, zarówno za okres, kiedy pojazd został przedsiębiorcy powierzony, jak i po przejściu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa (dziś Powiatu), gdyż to nie przejście prawa własności kreuje stosunek administracyjnoprawny "przechowania", w tym wynikający z niego obowiązek zapłaty przedsiębiorcy wynagrodzenia za wykonywanie zadań powierzonych przez organ administracji, ale sam fakt umieszczenia przez organ pojazdu na parkingu wyznaczonego do tego przedsiębiorcy. Zdaniem skarżącego, brak istnienia roszczenia cywilnoprawnego pociąga za sobą brak drogi sądowej przed sądem powszechnym, co czyni bezzasadnym powoływanie się przez organ na przepis art. 66 § 3 K.p.a. Ponadto przepis art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania, gdyż w stanie prawnym obowiązującym w latach 2008 i 2009, zgodnie z art. 130a ust. 5b i 5d oraz 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym, to starosta wyznaczał jednostkę do prowadzenia parkingu strzeżonego oraz ustalał cenę usługi. Skarżący podkreślił, że pismami z dnia 1 marca 2007 r. i z dnia 4 lutego 2010 r. Starosta Opolski kolejno wyznaczył skarżącego jako taką jednostkę i przesłał stosowne uchwały Rady Powiatu w sprawie opłat. Skoro więc strony ustaliły wysokość opłat stosownie do powołanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, to zastosowanie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było zbędne. Skarżący podniósł też, że kwestia uprawomocnienia się postanowienia o przepadku pojazdu nie ma znaczenia dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo zwróciło uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zawiera przepisów dotyczących trybu regulowania należności za przechowywanie pojazdu od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia orzeczenia przepadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. W myśl art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dodać jeszcze trzeba, że według art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według podanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z porządku prawnego.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie o zwrocie podania o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowywanie pojazdu. Jako podstawa jego wydania wskazany został przepis art. 66 § 3 K.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organy stanęły na stanowisku, że z uwagi na cywilnoprawny charakter stosunku łączącego Powiat Opolski i wnioskodawcę, będącego jednostką wyznaczoną na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, właściwy w sprawie jest sąd powszechny, a nie organ administracji, co uzasadnia zwrot podania. Podstawową kwestią sporną, jaka powstała na gruncie niniejszej sprawy, jest prawidłowość zastosowania art. 66 § 3 K.p.a., a co za tym idzie - ustalenia i oceny okoliczności faktycznych, stanowiących przeszkodę do jej rozpoznania przez organy administracji.

Przechodząc do szczegółowych rozważań, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie samochodu marki Skoda Favorit nr rej. [...] w okresie od 12 stycznia 2009 r. do 4 września 2010 r. oraz od 5 września 2010 r. do 26 maja 2011 r. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], o przepadku tego pojazdu, które stało się prawomocne w dniu 26 maja 2011 r., pojazd ten stał się własnością Powiatu Opolskiego.

W związku z tym odnotowania wymaga, że kwestia usuwania pojazdów jest uregulowana w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), w tym w art. 130a ust. 1 tej ustawy określono przypadki obligatoryjnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli, m.in. w razie nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia (pkt 2). Według ust. 4, 5a i 5c powołanego przepisu w takiej sytuacji pojazd, jest usuwany z drogi na podstawie decyzji policjanta przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepisy art. 130a ust. 5b i 5d ustawy określały kryteria jakimi powinien kierować się starosta przy wyznaczaniu jednostki usuwającej pojazd oraz prowadzącej parking strzeżony, na którym umieszcza się usunięty pojazd, natomiast według ust. 5e komentowanego przepisu wyznaczenie następuje poprzez wybór najkorzystniejszej oferty z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 5b i 5d, na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata. Ponadto, na zasadzie art. 130a ust. 10 ustawy, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.

Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 649) ostatnio powołany przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uznany za niezgodny z Konstytucją (art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3) w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu i tym zakresie utracił moc z dniem 11 czerwca 2009 r.

W konsekwencji powyższego wyroku, ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), zwanej też ustawą zmieniającą, dokonano nowelizacji m.in. art. 130a ustawy, przy czym z dniem 4 września 2010 r. weszła w życie zmiana wprowadzona w ust. 10 tego przepisu, zgodnie z którą starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Przepadek następował na rzecz powiatu a nie - jak dotychczas - na rzecz Skarbu Państwa. Nadto od dnia 4 września 2010 r. weszły w życie dodane ustawą zmieniającą przepisy ust. 10a - 10l, stanowiące między innymi, że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (ust. 10g) oraz, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h).

Pozostała część zmian dokonanych ustawą zmieniającą weszła w życie 21 sierpnia 2011 r., w tym m.in. przepisy dotyczące uchylenia art. 130a ust. 5a, 5b, 5d i 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważniające starostę do władczego wyznaczania jednostki organizacyjnej upoważnionej do usuwania pojazdów z drogi oraz prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym pojazdy te są przechowywane. W to miejsce do art. 130a wprowadzony został ustęp 5f określający, że usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu, zaś starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

Odnośnie stosunku prawnego pomiędzy podmiotem prowadzącym parking, a organem administracji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż stosunek ten jest stosunkiem administracyjnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji, wykonywanych przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. W tym zakresie wskazuje się, że skoro usuwanie pojazdów z drogi i ich przechowywanie jest zadaniem wykonywanym przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Ponadto akcentuje się, że nie można przy tym uznać za zgodną z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego sytuacji, w której wyznaczony przez starostę podmiot prowadzący parking lub podmiot usuwający pojazd z drogi zostanie pozbawiony należności za dozór pojazdu tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela (por. wyroki NSA z 9 grudnia 2015 r., I OSK 808/14; z 14 maja 2015 r., I OSK 2126/13 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 29 listopada 2010 r., I OPS 1/10, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także z 17 czerwca 2016 r., I OSK 2168/14 i I OSK 2167/14, niepubl.).

Przedstawione stanowisko o administracyjnoprawnym charakterze stosunków pomiędzy podmiotem prowadzącym parking a organem administracji publicznej, które skład orzekający w pełni podziela, niewątpliwie dotyczy stosunków prawnych istniejących do czasu wejścia w życie w dniu 21 sierpnia 2011 r. wprowadzonej ustawą zmieniającą nowelizacji art. 130a. Jak wywiedziono już wyżej, w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20 sierpnia 2011 r. wskazanie podmiotu faktycznie realizującego zadania z zakresu usuwania pojazdów z drogi i ich przechowywania miało bowiem charakter jednostronnego władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej (starosty), który z mocy art. 130a ust. 5b i 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym wyznaczał jednostkę do usuwania pojazdów oraz do ich przechowywania. Władczy charakter tego wyznaczenia i wynikające z tego konsekwencje wskazano w przywołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. K 23/05. Charakter prawny omawianego stosunku prawnego w sposób istotny zmienił się z dniem 21 sierpnia 2011 r., na skutek wprowadzenia zmiany polegającej na rezygnacji z wyznaczania przez starostę podmiotu upoważnionego do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego i zastąpienie władczej formy wyłaniania wykonawcy tych czynności powierzeniem ich wykonywania zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

Zwrócić w tym miejscu także należy uwagę, że zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej, jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy realizują swoje zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone (ust. 1), zaś w przypadku gdy okres, na jaki została wyznaczona jednostka usuwająca pojazdy lub jednostka prowadząca parking strzeżony, upływa przed terminem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, starosta może wyznaczyć jednostkę usuwającą pojazdy oraz jednostkę prowadzącą parking strzeżony, na podstawie przepisów dotychczasowych, na czas określony, nie dłuższy niż do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2).

W świetle przedstawionych wywodów, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że skarżący może dochodzić w trybie administracyjnym należności z tytułu usunięcia pojazdu i jego przechowywania przypadające za okres, w którym funkcjonował jako podmiot wyznaczony przez Starostę Opolskiego. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne - i potwierdza to dokumentacja zawarta w aktach administracyjnych sprawy - że zarządzeniami Starosty z dnia 28 lutego 2007 r. i z dnia 29 stycznia 2010 r., na podstawie przepisów art. 130a ust. 5b, 5d i 5e powołanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, skarżący został wyznaczony do usuwania pojazdów z drogi oraz do prowadzenia parkingów strzeżonych dla takich pojazdów na okres do 28 lutego 2010 r. i od 1 marca 2010 r. do 28 lutego 2013 r. Żądanie zawarte we wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2011 r. (błędnie wskazano rok 2001), uzupełnionego pismem z dnia 26 marca 2013 r., obejmowało okres m.in. od 4 września 2010 r. do 26 maja 2011 r. W okresie wskazanym we wniosku, w tym w dacie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], o przepadku samochodu Skoda Favorit na rzecz Starostwa Opolskiego, czynności dotyczące usunięcia i sprawowania nad nim dozoru wykonane więc zostały przez skarżącego, jako jednostkę wyznaczoną w ramach stosunku administracyjnego, nawiązanego poprzez władcze działanie Starosty Opolskiego. Jak wynika z akt sprawy, następnie w dniu 22 sierpnia 2011 r. pomiędzy skarżącym a Powiatem Opolskim została zawarta umowa dozoru, obowiązująca od dnia 22 sierpnia 2011 r. oraz aneks do tej umowy zawarty w dniu 7 października 2011 r. Natomiast kolejna umowa - na usuwanie i przechowywanie pojazdów została zawarta w dniu 14 października 2011 r., przy czym rozpoczęcie jej wykonania ustalono na dzień 21 sierpnia 2011 r., a zakończenie na dzień 28 lutego 2013 r. W uzasadnieniach wydanych postanowień, prezentując stanowisko o cywilnoprawnym charakterze stosunku prawnego łączącego Starostę ze skarżącym, organy nie wyjaśniły, w jakiej dacie i na skutek jakich czynności istniejący stosunek administracyjnoprawny, wynikający z aktu wyznaczenia go do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu dla pojazdów usuniętych przekształcił się w stosunek cywilnoprawny. W konsekwencji powiedzianego dotąd, nie jest trafne stanowisko organów o niewłaściwości drogi administracyjnoprawnej i właściwości sądu cywilnego do rozpoznania wniosku skarżącego o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu w okresie od 5 września 2010 r. do 26 maja 2011 r., co stanowi naruszenie omówionych przepisów art. 66 § 3 K.p.a. oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy czym naruszenia te mają niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia. Z uwagi na kasacyjny charakter wyroku, organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną.