Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1331/98
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 4, art. 27 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 32, art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Niezasadne jest twierdzenie, że doręczenie decyzji zawartej w SAD do rąk upoważnionej przez stronę do załatwienia spraw związanych z importem jest skuteczne tylko w sprawie celnej, a pozbawione jest znaczenia prawnego dla sprawy podatku VAT obliczonego przez organ celny.

2. Uwzględnienie w ewidencji dokumentu dotyczącego podatku naliczonego w miesiącu, w którym podatnikowi nie przysługuje prawo obniżenia podatku naliczonego o podatek wykazany w tym dokumencie świadczy o naruszeniu obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1998 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i zobowiązują organ podatkowy do określenia właściwej kwoty podatku należnego oraz ustalenie podatku "sankcyjnego" na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT.

TEZY

1. Niezasadne jest twierdzenie, że doręczenie decyzji zawartej w SAD do rąk upoważnionej przez stronę do załatwienia spraw związanych z importem jest skuteczne tylko w sprawie celnej, a pozbawione jest znaczenia prawnego dla sprawy podatku VAT obliczonego przez organ celny.

2. Uwzględnienie w ewidencji dokumentu dotyczącego podatku naliczonego w miesiącu, w którym podatnikowi nie przysługuje prawo obniżenia podatku naliczonego o podatek wykazany w tym dokumencie świadczy o naruszeniu obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1998 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i zobowiązują organ podatkowy do określenia właściwej kwoty podatku należnego oraz ustalenie podatku "sankcyjnego" na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 1998 r. sprawy ze skargi "L." Spółki cywilnej Jana Z. i Waldemara M. z siedzibą w G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 27 maja 1996 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 roku - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W toku kontroli doraźnej przeprowadzonej w Spółce Cywilnej "L." w G. w dniach 8 i 9 listopada 1995 r. przez pracowników Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. stwierdzono, że podatnik w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 r. zaważył podatek naliczony o kwotę 6.880 zł poprzez uwzględnienie podatku naliczonego z JDA SAD z dnia 30 czerwca 1995 r.

W związku z tym Trzeci Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 15 lutego 1996 r. (...) na podstawie art. 10 ust. 2 w związku z art. 26 oraz art. 19 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ określił Spółce cywilnej "L." J. Z. i W. M. zobowiązanie w podatku VAT za miesiąc sierpień 1995 r.: kwotę 5.915 zł podlegającą wpłacie do budżetu oraz kwotę 19.090 zł - do zwrotu na konto Urzędu, z czego kwota 6.880 zł stanowi zawyżenie podatku naliczonego, a kwota 18.714 zł "sankcję" z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT tj. trzykrotności zawyżenia.

Urząd uznał, że podatnik otrzymał dokument SAD w dniu 30 czerwca 1995 r., bowiem posiadał go pracownik firmy, wobec czego odliczenie podatku mogło nastąpić z rozliczeniem za czerwiec lub lipiec 1996 r., tymczasem strona ujęła przedmiotową transakcję w rejestrze zakupu za sierpień 1995 r. i rozliczyła ją w tym miesiącu.

W odwołaniu Spółka zarzuciła, że Urząd Skarbowy dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, bowiem podatnik otrzymał dokument SAD w dniu 3 lipca 1995 r., a nie 30 czerwca 1995 r. Bezpodstawnie przyjęto, że pisma adresowane do Spółki cywilnej mogą być doręczone poza jej lokalem.

Uchybienia te dowodzą naruszenia art. 7-10 i art. 77 oraz art. 45 Kpa, ponadto decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 par. 1 i 3 Kpa. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie decyzji.

Według odwołującej się Spółki w świetle art. 19 ust. 3 ustawy o VAT decydujące jest otrzymanie faktury przez podatnika, a nie pracownika Spółki, który występuje tu w charakterze posłańca. Pracownik otrzymał dokument SAD w piątek około godziny 15-tej na lotnisku w R., w tym dniu nie wracał już do siedziby Spółki, bowiem zakład pracy jest czynny do godziny 15-tej.

Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 27 maja 1996 r. (...) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy uznał, że uzasadnione jest stanowisko Urzędu Skarbowego, że datą otrzymania SAD przez podatnika jest data przekazania tego dokumentu przez Urząd Celny uprawnionemu pracownikowi Spółki "L."

Sporny dokument oznaczony został stemplem "30 czerwiec 1995 r.", zatem wszystkie okoliczności dowodzą trafności decyzji.

Naruszenie obowiązku zaewidencjonowania dokumentu SAD w odpowiednim miesiącu - stosownie do art. 19 ust. 3 ustawy o VAT uzasadnia zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się też naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 27 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, iż podatek należny zwiększa się o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego również wówczas, gdy podatnik nie naruszył art. 27 ust. 4 ustawy, naruszenie art. 95 Kc w związku z art. 96 Kc poprzez przyjęcie, że pełnomocnictwo obejmuje również umocowanie do czynności faktycznych. Ponadto podtrzymano wcześniejsze zarzuty dotyczy naruszenia przepisów proceduralnych.

Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Na rozprawie w sądzie pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał skargę oraz podniósł, że art. 27 ust. 5 ustawy o VAT utracił moc obowiązującą w związku z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 1998 r., zamieszczonym w Dz.U. 1998 nr 139 poz. 905.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem.

Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa, bowiem prawidłowo ustalono w niej okoliczności faktyczne tj. datę otrzymania przez podatnika dokumentu SAD uprawniającego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przez urząd celny w dokumencie dotyczącym odprawy celnej towaru oraz trafnie zastosowano prawo.

Zarzuty zgłoszono w tym zakresie przez stronę skarżącą nie są uzasadnione. Podatnik reprezentowany był przy dokonywaniu odprawy celnej przez swojego pracownika, który potwierdził odbiór decyzji zawartej w dokumencie SAD w dniu 30 czerwca 1995 r.

Zgodnie z art. 32 Kpa strona może działać przez pełnomocnika, w takim przypadku pisma doręcza się pełnomocnikowi /art. 40 par. 2 Kpa/. Pełnomocnikiem może być oczywiście również pracownik. Niezasadne jest twierdzenie, że doręczenie decyzji zawartej w SAD do rąk upoważnionej przez stronę do załatwienia spraw związanych z importem jest skuteczne tylko w sprawie celnej, a pozbawione jest znaczenia prawnego dla sprawy podatku VAT obliczonego przez organ celny.

Wobec prawidłowego ustalenia, że Spółka otrzymała dokument odprawy celnej w dniu 30 czerwca 1995 r. mogła go uwzględnić jako dowód uprawniający do obniżenia podatku należnego w ewidencji i w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec lub lipiec /art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1998 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Na podstawie art. 27 ust. 4 ustawy o podatku VAT podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej elementy niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania za dany okres obliczeniowy, uniemożliwiającej prawidłowe określenie kwoty podatku należnego oraz wykazującej kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny i w ślad za tym umożliwiającej prawidłowe sporządzenie deklaracji podatkowej.

W orzecznictwie do Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego /np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1995 r. SA/Po 996/95, SA/Sz 2784/95, z dnia 2 kwietnia 1998 r. SA/Bk 254/98, z dnia 19 września 1997 r. III SA 580/96 - Monitor Podatkowy 1998 nr 7 str. 222, Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1998 r. III RN 113/97 OSNAPU 1998 nr 23 poz. 672/ przyjmuje się, że uwzględnienie w ewidencji dokumentu dotyczącego podatku naliczonego w miesiącu, w którym podatnikowi nie przysługuje prawo obniżenia podatku naliczonego o podatek wykazany w tym dokumencie świadczy o naruszeniu obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy i zobowiązują organ podatkowy do określenia właściwej kwoty podatku należnego oraz ustalenie podatku "sankcyjnego" na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT.

Na wynik niniejszej sprawy nie może mieć wpływu obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. 1998 nr 139 poz. 905/, bowiem obwieszczenie to odnosi się do brzmienia ustawy obowiązującego w dacie wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. K 17/97. Przedmiotem oceny Trybunału był art. 27 ust. 5-8 ustawy w brzmieniu wprowadzonym nowelą z dnia 21 listopada 1996 r. /Dz.U. 1996 nr 137 poz. 640/.

Zaskarżona decyzja wydana została w dniu 27 maja 1996 r. na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wymiaru zobowiązania tj. według noweli do ustawy z dnia 9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 129 poz. 599/.

Postępowanie w sprawie zgodności tego przepisu z zasadami wynikającymi z przepisów konstytucyjnych, wszczęte przez Trybunał Konstytucyjny na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, zostało umorzone /postanowienie Trybunału z dnia 5 marca 1997 r. K 26/95 - OTK ZU 1997 nr 1 poz. 13/, w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1997 r. nowej "wersji" art. 27 ust. 6 ustawy.

W tym stanie rzeczy, wobec związania Sądu przepisami ustawowymi, których niezgodność z Konstytucją nie została stwierdzona /por. art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej/ Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł o jej oddaleniu.