Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 705/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2022 r. Nr 768/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 27 lipca 2022 r. Nr 768/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej zwana "K.p.a.") w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; zwana dalej "Pr.bud."), po rozpatrzeniu odwołania J.G., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej "PINB") nr 1184/2022 z dnia 10 czerwca 2022 r., którą umorzono postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AM-2, obręb J.) wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że na skutek informacji o realizacji ww. budynku i szamba, w dniu 26 sierpnia 2020 r. PINB dokonał kontroli nieruchomości, z których sporządzony został protokół nr 528/2020, w którym stwierdzono, że: "przy ul. [...] we W. prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną. Roboty budowlane prowadzone są na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonej przez Prezydenta W. nr 2412/2018 z 22.05.2018r. Stwierdzono, że bryła budynku odpowiada bryle zatwierdzonej w projekcie budowlanym. Stwierdzono brak barierek w portfenetrze od strony frontowej i na tarasie. Zmieniono lokalizację zbiornika na deszczówkę - obecnie zlokalizowany jest w południowej części działki nr [...] i znajduje się w odległości około 3,5m od ogrodzenia południowego działki i 2,75m od ogrodzenia zachodniego działki. Zmieniono lokalizację studzienki kanalizacji sanitarnej - obecnie znajduje się w południowo-wschodnim narożu działki. Nie wykonano tarasu, schodów zewnętrznych na taras i przy wejściu głównym do budynku, podjazdu do garażu oraz utwardzonego dojścia do budynku oraz gruntowego wymiennika ciepła (GWC). Budynek jest wykończony i częściowo umeblowany, natomiast nie zakończono robót w zakresie zagospodarowania terenu. Sporządzono dokumentację fotograficzną (19 zdjęć)". Do protokołu oświadczenie złożył M.B., stwierdzając, że "zmieniono przebieg trasy zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej i przyłącza. Nie wpięto się bezpośrednio do sieci w ulicy, lecz za pośrednictwem przyłącza nieruchomości przy ul. [...] we W., nowa lokalizacja wpięcia została uzgodniona z MPWiK".

W dniu 23 października 2020 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AM-2, obręb J.) wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach. W tym samym dniu organ pierwszej instancji wydał postanowienie nr 2241/2020, którym nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy wykonanych robót w formie operatu geodezyjnego obejmującego wymiary budynku, w tym jego maksymalnej długości i szerokości oraz pomiary odległości budynku od granic działek. W dniu 2 grudnia 2020 r. do PINB wpłynął obmiar budynku, sporządzony przez inżyniera.

Dnia 14 grudnia 2020 r. do PINB wpłynęła kolejna skarga dotycząca przedmiotowej nieruchomości dotycząca wyznaczenia miejsc parkingowych, odprowadzania wody z nieruchomości, do której dołączono zdjęcia. Następnie 4 maja 2021 r. inwestor na skutek wezwania PINB przesłał wyjaśnienia związane z odprowadzaniem wód opadowych z nieruchomości oraz zdjęcia wskazujące kierunek spływu wód z granicy z drogą, na skutek zaś kolejnego wezwania z dnia 30 czerwca 2021 r. - dostarczył dokumenty świadczące o zgodzie właścicieli sąsiedniej działki na wpięcie do sieci kanalizacji sanitarnej, porozumienie z MPWiK o zmianie miejsca wpięcia do sieci, zaświadczenie o złączeniu instalacji kanalizacji z siecią, oświadczenie kierownika budowy o zagospodarowaniu wód opadowych z nieruchomości, projekt budowlany przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej.

W dniu 15 listopada 2021 r. PINB otrzymał skargę dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, z której wynikało, że inwestor podwyższył poziom gruntu i zmienił naturalny spływ wód opadowych. Po zapoznaniu się w siedzibie PINB z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, inwestor w dniu 26 listopada 2021 r. złożył kolejne wyjaśnienia, do których załączono fotografie obrazujące stan faktyczny nieruchomości z opisem.

Dnia 19 stycznia 2022 r. PINB dokonał kontroli nieruchomości, z której sporządzony został protokół nr 45/2022, w którym stwierdzono, że: "przy ul. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie wolnostojącej. Od strony podwórzowej budynku wykonywane są prace ogrodowe - ziemne, które w trakcie kontroli nie były prowadzone. Na działce widoczna usypana ziemia w miejscu, gdzie wkopany jest gruntowy wymiennik ciepła. Stwierdzono wykonanie ogrodzenia z siatki stalowej na stalowych słupkach od strony działki nr [...], znajdującego się w całości na działce nr [...]. Ogrodzenie nie przekracza wysokości 2 m. Według informacji uzyskanych od inwestora roboty związane z ogrodzeniem zakończono pod koniec listopada 2021 r. Od strony frontowej na podjeździe widoczne jest odwodnienie liniowe, a podjazd posiada spadki z dwóch stron w kierunku tego odwodnienia. Od strony drogi działka nr [...] ogrodzona jest za pomocą betonowych prostopadłościennych płyt. Wody opadowe z połaci dachu odprowadzane są do zbiornika na deszczówkę znajdującego się na terenie tej działki. Sporządzono dokumentację fotograficzną (20 zdjęć)".

W dniu 16 maja 2022 r. do PINB wpłynęło pismo J.G. w sprawie, w którym wskazuje na nieadekwatny rozmiar dachu budynku w stosunku do działki nr [...], brak odprowadzenia wodnego, podwyższenie gruntu działki oraz zmianę kierunku spływu wód opadowych, jak również o przyszłych swoich zamiarach inwestycyjnych.

W dniu 10 czerwca 2022 r. PINB wydał decyzję nr 1184/2022, od której zostało wniesione przez J.G. skutecznie odwołanie.

Po zapoznaniu się z ww. odwołaniem i analizie materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego uznał, że nie zachodzi okoliczność, w której mógłby wydać merytoryczną decyzję na podstawie Pr.bud., powołując się na to, że wykonane roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały wykonane w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, roboty budowlane związane z wykonaniem przedmiotowego budynku były w momencie wszczęcia postępowania w trakcie realizacji, przedmiotem wątpliwości organu pierwszej instancji powodującym konieczność wszczęcia postępowania była zmiana lokalizacji przebiegu trasy zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej. Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania zmiana ta nie była istotna pod względem konieczności zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jednocześnie inwestor robót budowlanych przedstawił projekt budowlany przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, jak również uzgodnienia z właściwych przedsiębiorstwem wodociągowym w zakresie zmiany wpięcia do sieci, zgodę właścicieli nieruchomości sąsiedniej na realizację przyłącza, mapę świadczącą o wykonaniu tego przyłącza na podstawie zwolnienia z art. 29a Pr.bud. Wszystkie powyższe dowody potwierdzają, zdaniem DWINB, że w tym zakresie przyłącze zrealizowano zgodnie z obowiązującymi przepisami i okoliczności faktyczne w tym zakresie nie mogły spowodować podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego i zastosowanie któregoś z przepisów Pr.bud., w szczególności art. 50-51.

Ponadto, w trakcie postępowania na skutek wnoszonych skarg były badane jeszcze takie odstępstwa od przepisów jak: ewentualna realizacja szamba, zmiana naturalnego spływu wód gruntowych, podwyższenie terenu skutkującego zalewaniem sąsiednich nieruchomości, odległości budynku od sąsiednich nieruchomości, 5. wykonania miejsc parkingowych. W powyższym zakresie ustalono w trakcie kontroli i na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, że na nieruchomości nr [...] nie przewidziano realizacji szamba, jak również jego nie wykonano. Zrealizowano jedynie zbiornik na deszczówkę, który był objęty decyzją o pozwoleniu na budowę, zmieniono jedynie jego lokalizację, jednakże nie naruszono w tym zakresie przepisów, co ustalono na podstawie przeprowadzonej kontroli i odległości zrealizowanego budynku od sąsiednich nieruchomości. Powyższe okoliczności udowodniono bezsprzecznie, w tym zakresie nie ma innego materiału dowodowego mogącego świadczyć o niewłaściwym wykonaniu tego zbiornika.

Równocześnie jak wynika z oświadczenia kierownika budowy, wyjaśnień inwestora, załączonych zdjęć do wyjaśnień wraz z poziomicą oraz protokołu z kontroli, wszelkie wody opadowe na nieruchomości nr [...] skierowane zostały do dołów chłonnych, zbiornika na deszczówkę lub na nieutwardzony teren nieruchomości, w tym zakresie również nie zmieniono naturalnego spływu wód opadowych. W ocenie DWINB potwierdza to nienaruszanie przepisów przez realizowane roboty budowlane. Przedstawione zdjęcia do skarg w tym zakresie, ukazujące zbieranie się wody opadowej na nieruchomości, czy sąsiedniej drodze, organ uznał za dowód, który został obalony poprzez inne dowody, niepotwierdzające zalewania sąsiednich nieruchomości zmiany naturalnego spływu wód. W ocenie organu nie potwierdzono bezsprzecznie tego faktu, nadto kontrdowody ujawnione w sprawie wskazują na stan faktyczny odpowiadający obowiązującym przepisom. Zdjęcia zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają jedynie nagromadzenie wód na drodze gruntowej i niezagospodarowanym terenie, w którym w różnych zagłębieniach może gromadzić się woda, a co związane jest z ilością opadów, która w zależności od warunków atmosferycznych może być różna, a co nie może jednoznacznie świadczyć o niewłaściwym odprowadzaniu wód opadowych czy też zmianie naturalnego spływu wód.

Ponadto nie potwierdzono nawiezienia mas ziemi, czy też znaczącego podwyższenia gruntu mającego wpływ na zmianę spływu wód, czy sąsiednie nieruchomości. Jedyne prace ziemnie wykonywane na działce nr [...] związane były z zagospodarowaniem terenu, a dotyczyły wykonania gruntowego wymiennika ciepła, czy też ogrodzenia i pozostałych prac związanych z wykonaniem ogrodu. Potwierdzono to na dokonywanych kontrolach, jak również na podstawie zdjęć z wykonywanych robót budowlanych (przedstawionych również przez osobę wnoszącą skargę) i wyjaśnień inwestora. Żaden inny materiał dowodowy nie potwierdza innych okoliczności faktycznych jak ww. ustalony stan.

Jak wynika z przedstawionego opracowania geodezyjnego oraz wydanego zaświadczenia o braku wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych (z dnia 4 listopada 2021 r. nr 747/2021), w której to sprawie przedstawia się geodezyjną inwentaryzację powykonawczą, budynek i urządzenia z nim związane wykonano zgodnie z przepisami zachowując przy tym wymagane odległości od sąsiednich nieruchomości. Jest to okoliczność faktyczna ustalona w sposób prawidłowy, równocześnie nie ma innych dokumentów, czy też dowodów ukazujących inny stan faktyczny w sprawie. Co więcej, nie udowodniono, aby zrealizowano miejsca postojowe w sposób nieprawidłowy. Wykonano je w garażu połączonym z budynkiem, zgodnie z ustaleniami projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Fakt ewentualnego parkowania samochodów w miejscu do tego niewyznaczonym jest poza kompetencją organów nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy nie wykonano przy tym robót budowlanych. Tak też w niniejszej sprawie nie było podstaw do podjęcia interwencji w tym zakresie przez PINB.

Powyższy stan faktyczny spowodował, że nie można było zastosować w sprawie przepisów z art. 48-49i czy też art. 62, art. 66 lub art. 71 Pr.bud.

Przepisami jakie można byłoby zastosować do wykonanych lub wykonywanych legalnie robót budowlanych są art. 50-51 Pr.bud., w których wskazano przesłanki możliwości podjęcia interwencji przez organy nadzoru budowlanego. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, że podczas wykonania budynku mieszalnego jednorodzinnego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wykonano takie roboty budowlane, które wymagałyby uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgłoszenia takich robót budowlanych (art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.bud.), równocześnie robót budowlanych związanych z wykonaniem budynku nie wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź dla środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 Pr.bud.), ponadto nie wykonano ich na podstawie zgłoszenia z przekroczeniem jego zakresu (art. 50 ust. 1 pkt 3 Pr.bud.), jak również nie wykonano ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr.bud.). W związku z tym, aktualny stan faktyczny i prawny nie daje podstaw do nakładania jakiegokolwiek obowiązku z art. 51 Pr.bud., w związku z czym DWINB umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Odnosząc się do wniesionego odwołania i kwestii w nim podnoszonych, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie wykonano na nieruchomości takich spadków, które kierowałyby wody opadowe na sąsiednie nieruchomości, co ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Dołączone zdjęcia do odwołania ukazują taki sam stan nieruchomości jak w trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB. Naturalnym jest, że woda w postaci deszczu będzie zatrzymywać się, czy też spływać w różnych kierunkach w zależności od danego opadu i czasowo się zatrzymywać w danym miejscy z uwagi na intensywność danego opadu. Subiektywne odczucie, że woda zalewa sąsiednie nieruchomości, nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i zebranych dowodach. Ponadto, jak wskazał DWINB, przedmiotem niniejszego postępowania nie były prace związane z wykonaniem drogi. Równocześnie nie udowodniono nawiezienia mas ziemi, czy też podwyższenia terenu. Przedstawione fotografie również nie ukazują takiego stanu - widać na nich jedynie ziemię pozostawioną po pracach ogrodowych. Jak dalej wskazał DWINB, brak udziału w innym postępowaniu prowadzonym przed innym organem jak nadzór budowlany i w zupełnie innej sprawie nie może świadczyć o naruszenia praw w niniejszym postępowaniu. Kwestia realizacji sposobu parkowania pojazdów i miejsc postojowych została wyjaśniona w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Na marginesie organ wskazał, że w celu dowodzenia pewnych okoliczności faktycznych nie wystarczy subiektywne przekonanie o danych fakcie.

Konkludując, po analizie materiału dowodowego i okoliczności faktycznych sprawy koniecznym stało się zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymanie w mocy zakwestionowanego odwołaniem rozstrzygnięcia, gdyż prowadzone postępowanie należało uznać na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowe i je umorzyć w całości.

W skardze na powyższą decyzję J.G. stwierdziła, że problemy z odprowadzaniem wody nie zostały rozwiązane, jedynie się pogorszyły. Spór z inwestorem o przekierowywanie wody ze swojej działki na sąsiednie tereny miał swój początek w okolicach 2020 r. W wyniku opadów system odwadniający inwestora nie podołał przeznaczonym funkcjom. Z zaznaczonych zdjęć można jedynie wywnioskować, że powodem niespełnienia funkcji przez rzekomy system odwadniający może być rozmiar dachu budynku na niewielkim obszarze. Wynikła z opadów sytuacja pokierowała inwestora do ingerencji w cudzą własność, bez informowania sąsiadów wyrąbał sobie dziurę w podmurówce i przekierował gromadzącą się wodę na działkę [...], która jest własnością skarżącej. Po interwencji PINB inwestor zdecydował się zasypać dziurę odpływową. Jednocześnie korzystając z okazji podwyższył poziom gruntu na swojej działce. Na 6 stronie zaskarżonej decyzji stwierdzono, że nie wykonano żadnych spadków, które kierowały by wody opadowe na sąsiednie nieruchomości. Zostało również napisane, że inwestor nie rozwoził żadnej ziemi do manipulowania poziomami gruntu. Skarżąca przedstawiła zdjęcia negujące wnioski DWINB, na których widać nachylenie tarasu pod kątem umożliwiającym pozbycie się nagromadzonej wody. Również na rogu działki w obszarze graniczącym między działkami skarżącej nr [...] i [...] oraz inwestora na [...] została podwyższona ziemia, by przekierować wodę opadową na teren skarżącej. Jak wskazała dalej strona, żadnej zgody na podwyższanie terenu w granicy jej działki [...] nie wyrażała. Inwestor posiada dwa pojazdy, które parkują w garażu. Jednak nie posiada miejsc parkingowych dla użytkowników okresowych. Zdaniem strony skarżącej łamana jest uchwała Rady Miejskiej W. z dnia 13 września 2007 r. Nr XII/263/07. Skutkiem przymykania oka na łamanie uchwał i tego zatwierdzane są powszechne naruszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach P.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja podjęta na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa powyżej, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, na przykład gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie art. 50-51 Pr.bud. we wszczętym na skutek informacji o realizacji budynku i szamba przy ul. [...] we W. oraz po przeprowadzeniu w dniu 26 sierpnia 2020 r. pierwszej kontroli nieruchomości postępowaniu. To zaś uzasadniało umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AM-2, obręb J.) wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach.

Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że sporne roboty budowlane prowadzone są na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia 22 maja 2018 r. Nr 2412/2018 o udzieleniu pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że bryła budynku odpowiada bryle zatwierdzonej w projekcie budowlanym, oraz że brak jest barierek w portfenetrze od strony frontowej i na tarasie. Zmieniono lokalizację zbiornika na deszczówkę (obecnie zlokalizowany jest w południowej części działki nr [...] i znajduje się w odległości około 3,5m od ogrodzenia południowego działki i 2,75m od ogrodzenia zachodniego działki) oraz lokalizację studzienki kanalizacji sanitarnej (obecnie znajduje się w południowo-wschodnim narożu działki). Nie wykonano tarasu, schodów zewnętrznych na taras i przy wejściu głównym do budynku, podjazdu do garażu oraz utwardzonego dojścia do budynku oraz gruntowego wymiennika ciepła (GWC). Budynek jest wykończony i częściowo umeblowany, natomiast nie zakończono robót w zakresie zagospodarowania terenu.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia 23 października 2020 r. nr 2241/2020, podjętym na podstawie art. 81c ust. 2 Pr.bud., PINB nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy wykonanych robót w formie operatu geodezyjnego obejmującego wymiary budynku, w tym jego maksymalnej długości i szerokości oraz pomiary odległości budynku od granic działek, który powinien być sporządzony przez uprawnionego geodetę. W uzasadnieniu tego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał m.in., że według projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. 22 maja 2018 r. nr 2412/2018 odległość budynku od granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 3,03 m - ściana z luksferami. Odległości budynku od granic działki określają jego usytuowanie, które stanowi jeden z najważniejszych elementów projektu zagospodarowania terenu. Ponadto wykonanie obiektu w lokalizacji innej niż przewidziana projektem może spowodować naruszenie przepisów techniczno-budowlanych (m. in. w zakresie wymaganej odległości od sąsiedniej działki budowlanej) oraz przepisów planistycznych (w niniejszym przypadku dotyczących usytuowania obiektu na obowiązującej linii zabudowy). Brak dokumentu potwierdzającego zgodność usytuowania budynku z zatwierdzonym projektem budowlanym uniemożliwia – jak wskazał dalej organ pierwszej instancji - nie tylko jednoznaczne określenie wprowadzonych w toku inwestycji zmian, ale także odbiera możliwość oceny zgodności wykonania obiektu z przepisami. Zgodnie bowiem z art. 81c ust. 2 Pr.bud., w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych, można nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W związku z tym, że istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące prawidłowości wykonanych robót budowlanych, a brak jest dokumentów odnoszących się do zgodności ich wykonania z projektem budowlanym (w zakresie usytuowania obiektu), PINB postanowił wezwać inwestora o przedłożenie ekspertyzy zgodnie z art. 81c ust. 2 Pr.bud.

Żądany operat geodezyjny, opracowany w dniach 19-20 listopada 2020 r., dotyczący pomiaru budynku, wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 2 grudnia 2020 r. Ponadto, również na wezwania organu, w dniu 4 maja 2021 r. (pismo z dnia 21 kwietnia 2021 r.) inwestor przesłał wyjaśnienia związane z odprowadzaniem wód opadowych z nieruchomości oraz zdjęcia wskazujące kierunek spływu wód z granicy z drogą oraz w dniu 30 czerwca 2021 r. (pismo z dnia 24 czerwca 2021 r.) dostarczył dokumenty świadczące o zgodzie właścicieli sąsiedniej działki na wpięcie do sieci kanalizacji sanitarnej, porozumienie z MPWiK o zmianie miejsca wpięcia do sieci, zaświadczenie o złączeniu instalacji kanalizacji z siecią, oświadczenie kierownika budowy o zagospodarowaniu wód opadowych z nieruchomości, projekt budowlany przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej.

W aktach sprawy ponadto znajduje się kopia decyzji z dnia 18 marca 2021 r. Nr 320/2021, którą po rozpatrzeniu odwołania inwestora DWINB uchylił decyzję PINB z dnia 4 lutego 2021 r. Nr 311/2021 o wniesieniu sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. wykonanego na podstawie decyzji Prezydenta W. z 22 maja 2018 r. Nr 2412/2018 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał m.in., że powodem zgłoszenia sprzeciwu było zrealizowanie z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego przebiegu zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej i przyłączenie obiektu do sieci kanalizacji sanitarnej poprzez rozbudowę zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej i przyłącze na sąsiedniej posesji przy ul. [...] we W.. Jak wynika z decyzji Prezydenta W. z dnia 22 maja 2018 r., projektowane przyłącze wody i kanalizacji sanitarnej miało biec do budynku od drogi oznaczonej 18.KDW, w której znajdują się odpowiednie odcinki sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowa. Natomiast przedłożona wraz z zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpieniu do użytkowania przedmiotowego budynku mapa geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku sporządzona przez uprawnionego geodetę ukazuje wykonanie ww. urządzeń budowlanych w innym przebiegu, których początek swój biorą na działce sąsiedniej nieobjętej decyzją o pozwoleniu na budowę, ani nieuwzględnionych w projekcie budowlanym. Organ wyjaśnił przy tym, że w odwołaniu od decyzji inwestor poinformował, że zmiany dokonał w uzgodnieniu z M. S.A. i na mapie do celów projektowych, jednakże przedstawione dokumenty są jedynie kopiami. Zdaniem DWINB, powyższe wskazuje, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, PINB winien wezwać inwestora do przedłożenia dokumentów mogących świadczyć o wykonaniu przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Równocześnie, jak wynika z przedstawionych map, w celu wykonania przedmiotowych robót budowlanych, tj. zmiany przebiegu kanalizacji sanitarnej i wodociągu, koniecznym było uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, czego skarżący nie przedstawił w odwołaniu od decyzji.

Konsekwencją podjęcia powyżej wskazanej decyzji kasatoryjnej było wydanie przez PINB w dniu 4 listopada na podstawie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 Pr.bud. 2021 r. zaświadczenia nr 747/2021 (kopia w aktach sprawy), którym poinformowano inwestora, że zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, po analizie przedłożonych dokumentów, zostało przyjęte bez sprzeciwu.

Ostatecznie organ pierwszej instancji wydał w dniu 10 czerwca 2022 r. decyzję Nr 1184/2022, którą w oparciu o dyspozycję art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AM-2, obręb J.) wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach. Powyższe rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją, której podjęcie - w ocenie Sądu - w tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym było w pełni prawidłowe.

Należy zauważyć, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Pr.bud. roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Pr.bud. W niniejszej sprawie mamy wydane na prowadzone przez inwestora roboty budowlane pozwolenie na budowę. Możliwość interwencji przez organy nadzoru budowlanego w sytuacji wykonanych lub wykonywanych legalnie robót budowlanych przewidują przepisy art. 50-51 Pr.bud. I tak, art. 50 Pr.bud. stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - żadna z powyżej wskazanych przesłanek nie zaistniała, co prowadzi do stwierdzenia, że organy nie miały podstaw ani do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych ani do nałożenia na inwestora jakiegokolwiek obowiązku, o którym mowa w art. 51 Pr.bud. To musiało doprowadzić do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego, a w dalszej konsekwencji - do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymania w mocy zakwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zebrany i kompleksowo rozpatrzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje na brak możliwości wydania decyzji merytorycznej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie przepisów Pr.bud. W sposób prawidłowy organy ustaliły, że wykonane roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały wykonane w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. Przede wszystkim ustalono, że przyłącze wodociągowe i kanalizacji sanitarnej zrealizowano zgodnie z obowiązującymi przepisami i okoliczności faktyczne w tym zakresie nie mogły doprowadzić do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów Pr.bud., w szczególności art. 50-51. Taka sytuacja faktyczna została ustalona bezsprzecznie, w tym zakresie nie ma innych dowodów mogących świadczyć o jakichkolwiek nieprawidłowościach.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ pierwszej instancji należycie wyjaśnił wszelkie kwestie podnoszone w licznych skargach przez skarżącą. Przede wszystkim wyjaśniono kwestię ewentualnej realizacji szamba, zmiany spływu wód gruntowych, podwyższenia terenu skutkującego zalewaniem sąsiednich nieruchomości, odległości budynku od sąsiednich nieruchomości, wykonania miejsc parkingowych. DWINB odniósł się zaś szczegółowo w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze, należy zauważyć, że skarżąca nie wskazała w niej żadnych okoliczności przemawiających za stwierdzeniem, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a., podnosząc jedynie kwestię związaną ze sporem z inwestorem. Jednakże nie mogły one mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Brak jest również jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt, że - jak twierdzi skarżąca - problemy z odprowadzaniem wody spowodowane są prowadzonymi przez inwestora robotami budowlanymi.

Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu – skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.