Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1259/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 ,art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. V. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. o d d a l a skargę, II. zasądza do Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz radcy prawnego M. P. kwotę (...) złotych powiększona o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na Inwestora D.V. obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia robót budowlanych, polegających na samowolnym wybudowaniu szamba na działce nr [...] (po podziale [...]) w [...], do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie następujących dokumentów:

1/ inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej powykonawczej robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym, sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii szczelności szamba,

2/ oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgody wszystkich współwłaścicieli, w terminie do [...]r.,

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji stwierdził, iż D.V. w [...] r. na wymienionej działce wykonała szambo z kręgów betonowych, składające się z trzech zbiorników, z których każdy składa się z czterech kręgów betonowych. Szambo wykonane zostało bez pozwolenia na budowę, na terenie działki stanowiącej wówczas współwłasność R.W., D. i D. V. i G. D. Uznając, iż w opisanym stanie faktycznym istnieje możliwość zalegalizowania wykonanych robót w trybie art.51 ustawy Prawo budowlane, pod warunkiem spełnienia czynności określonych w decyzji - orzeczono jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji D.V. złożyła odwołanie, wnosząc

o stwierdzenie jej bezzasadności. W odwołaniu skarżąca podnosi, iż wybudowała przedmiotowe szambo w roku [...], w ramach remontu domu i budynków gospodarczych, a właściwe dokumenty złożyła zgodnie z obowiązującymi przepisami w Urzędzie Gminy [...]. Potwierdzeniem tego faktu jest, jej zdaniem, pismo otrzymane z Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Gminy, zatytułowane "Szanowni Inwestorzy". Dokumenty powykonawcze robót budowlanych zostały przekazane do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] oraz w [...], jako jednostki nadrzędnej.

Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków, określając ten termin do dnia [...] r., zaś w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, wskazując, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło fakt wybudowania przedmiotowego szamba bez uzyskania pozwolenia na budowę. Potwierdza to pismo z Urzędu Gminy [...] z dnia [...]r.,

Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, które określają jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. W świetle powyższych przepisów wykonanie robót budowlanych, polegających na wybudowaniu szamba, wymagało pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Ponieważ inwestor takiego pozwolenia nie posiada, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Argumenty skarżącej zawarte w odwołaniu nie zostały uwzględnione, gdyż nie

zapoznanie się inwestora z przepisami ustawy Prawo budowlane nie zwalnia go od odpowiedzialności ponoszonej na skutek naruszenia tych przepisów. Przedłożonego przez skarżącą pisma z roku [...] , otrzymanego z Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Gminy, nie można uznać za pozwolenie na budowę przedmiotowego szamba. Jest to informacja dla potencjalnych inwestorów, dotycząca wymagań jakie należy spełnić przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia. Także przesłania dokumentów powykonawczych wykonanych robót budowlanych do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] oraz w [...], co podnosi skarżąca, nie można uznać za dopełnienie ciążących na inwestorze obowiązków w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę.

Powyższą decyzję D.V. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu.

Natomiast wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia

[...] r., podtrzymując dotychczasowe wnioski, i twierdzenia skarżącej, podniósł nadto, iż skarżąca nie została zawiadomiona w sposób przewidziany

w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego o wszczęciu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. O tym, iż zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego przez D.V. szamba na terenie posesji w [...], skarżąca, dowiedziała się dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] r.

Również o oględzinach przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] r. przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] nie została zawiadomiona, i nie doręczono jej protokołu oględzin szamba.

Dowodem potwierdzającym twierdzenia skarżącej jest pismo skarżącej z [...] r. skierowane do Dyrekcji Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...]

w sprawie rozliczania zużytej wody, zawierające także informacje

o nowowybudowanym szambie.

O treści i potrzebie sporządzenia przedmiotowego pisma pouczył skarżącą A.M. - ówczesny pracownik Urzędu Gminy w [...] po zakończeniu prac remontowo - budowlanych i przekazaniu dokumentacji powykonawczej. Z informacji uzyskanych od skarżącej wynika również, iż pisemną zgodę od uczestnika R. W. na pobudowanie przez skarżącą szamba zobowiązał się od niego odebrać A.M.

Mając na uwadze fakt, iż skarżąca o w/w okolicznościach wspominała zarówno

w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...] z [...] r., jak i skardze od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], podnoszony przez skarżącą zarzut niewyjaśnienia tak przez organ l, jak II instancji, wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest uzasadniony.

Wobec podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących udziału A.M. w sprawie, organy l i II instancji winny przeprowadzić dowód z jego przesłuchania w charakterze świadka, w celu zebrania całego materiału dowodowego w sprawie oraz wszechstronnej jego oceny z punktu widzenia przedmiotu postępowania. Skoro bowiem przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy skarżąca wykonała ciążący na niej, jako inwestorze, obowiązek złożenia stosownej dokumentacji - zgód współwłaścicieli nieruchomości na wybudowanie szamba oraz pozwolenia na budowę, to podnoszone przez skarżącą okoliczności:

- istnienia pisemnej zgody uczestnika R.W., którą miał odebrać A.M.

- istnienia zgody uczestnika Gminy [...] - również poprzez pryzmat działań A. M. w zakresie udzielenia skarżącej informacji, iż decyzja

o pozwoleniu na budowę nie jest wymagana

powodują, iż uzasadnionym, a nawet koniecznym było przesłuchania w charakterze świadka A.M. oraz skarżącej w charakterze strony celem ustalenia

i wyjaśnienia w/w okoliczności.

Tym samym wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji w całości i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania jest konieczny.

Poza brakiem zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ l instancji, tak organ l, jak i II instancji nie umożliwił skarżącej zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, czym naruszył przepis art. 10 § 1 Kpa oraz nie przeprowadził dowodu z przesłuchania skarżącej

w charakterze strony, co w przedmiotowej sprawie było konieczne wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 86 Kpa, stanowiących podstawę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.

Syn skarżącej – D.V. nie jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa sprawa - zatem brak jest przesłanek do tego, aby występował on w sprawie w roli uczestnika postępowania.

Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, iż skarżąca wybudowała szambo bez uzyskania pozwolenia na budowę, dopuszczając się samowoli budowlanej, nie budzi wątpliwości. Wyjaśnienia skarżącej, iż dokonała zgłoszenia tej budowy dokonując zgłoszenia remontu domu w Urzędzie Gminy w [...], są chybione, wobec czego nie mogą odnieść żadnego skutku.

Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Zatem za remont nie można uznać budowy nowego szamba ani też wybudować szamba w ramach remontu. Wykonanie robót budowlanych, polegających na wybudowaniu szamba niewątpliwie wymagało pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej i przeprowadzenia procedury związanej z wydaniem takiego pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego trafnie zatem stwierdzają, iż w świetle treści art. 28-31 Prawa budowlanego skarżąca nie miała prawa rozpocząć budowy szamba bez uzyskania pozwolenia na budowę i stanu tego nie zmienia podnoszona przez nią okoliczność, iż tak miała być poinformowana przez pracownika Urzędu Gminy p. A.M., który nadto miał zobowiązać się do załatwienia innych formalności, w tym uzyskania zgody innych współwłaścicieli nieruchomości. Twierdzenia te są zresztą niewiarygodne, gdyż ówczesny współwłaściciel nieruchomości R. W. budowie tej się sprzeciwiał i na jego wniosek wszczęto przedmiotowe postępowanie.

Wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie, nie mogły mieć żadnego wpływu na treść decyzji, której przedmiotem jest nakazanie przedłożenia przez skarżącą dokumentacji powykonawczej wykonanego bez pozwolenia na budowę szamba, celem zalegalizowania tej budowy, co w świetle obowiązujących obecnie przepisów prawa budowlanego (art. 51) jest możliwe. Warunkiem takiej legalizacji jest posiadanie przez organ odpowiednich dokumentów wskazujących zgodność wybudowanego obiektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Jak wynika z akt postępowania kwestie te były skarżącej wyjaśniane w toku postępowania, w którym skarżąca brała udział.

Świadczy o tym między innymi protokół przeprowadzonych przez nadzór budowlany oględzin przedmiotowego obiektu z [...] r., który skarżąca podpsiała. Podnoszone w skardze zarzuty pełnomocnika skarżącej dotyczące nie powiadomienia jej o prowadzeniu postępowania okazały się więc chybione. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wymagają szczególnej formy zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Formą zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu może być każde pismo organu w skierowane do strony, w tym między wezwanie do przedłożenia przez stronę odpowiednich dokumentów, ustalenie terminu oględzin lub przeprowadzenia innych czynności. Istotne jest, by strona wiedziała, iż postępowanie jest prowadzone i w jakiej sprawie oraz mogła brać w nim czynny udział.

Również zarzut skargi, że w toku prowadzonego postępowania nie przesłuchano p. A.M. w charakterze świadka, zaś skarżącej jako strony, na okoliczność zgłoszenia przez skarżącą tej budowy w Urzędzie Gminy w [...] oraz że p.M. zobowiązał się do załatwienia formalności oraz uzyskania zgody innych współwłaścicieli nieruchomości jest z punktu widzenia treści wydanej decyzji i oceny jej zgodności z prawem chybiony, albowiem w sprawie taka konieczność nie zachodziła.

Jeżeli nawet twierdzenia skarżącej polegają na prawdzie, i zostałyby przez

p. M. potwierdzone, to może to oznaczać, iż skarżąca została wprowadzona

w błąd, co niczego nie zmienia w zakresie jej odpowiedzialności z tytułu zaistniałej samowoli.

Z twierdzeń skarżącej wynika, że działania p.M. w tej sprawie nie miały charakteru czynności urzędowych organu, lecz miały charakter prywatny.

Błędne informacje, które skarżąca, jako inwestor, otrzymała od osoby trzeciej, nawet jeśli tą osobą był pracownik urzędu gminy, nie zwalniają jej – jako inwestora -

z określonych prawem budowlanym obowiązków, oraz odpowiedzialności z tytułu ich niedopełnienia, w tym z tytułu samowoli budowlanej, której de facto się dopuściła.

Pismo, informujące o obowiązkach inwestorów, które skarżąca otrzymała

z Urzędu Gminy i na które się powołuje, jako dowód dokonanego zgłoszenia, także niczego zakresie tego postępowania nie dowodzi, skoro jak sama twierdzi – zgłoszenie dotyczyło remontu domu i budynków inwentarskich, a nie budowy szamba.

Zakład Wodociągów i Kanalizacji, który skarżąca miała powiadomić

o wybudowania szamba i przekazać jego dokumentację, nie jest organem budowlanym, zatem czynności te nie mają żadnego znaczenia dla organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej lub jej legalizacji oraz wpływu na treść wydanej w tym postępowaniu decyzji. Czynności te związane były bowiem z zawarciem z tym zakładem umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków.

Za trafny może być uznany zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ prowadzący postępowanie art. 10 kpa. W aktach sprawy brak jest pisma organu informującego skarżącą o zebraniu materiału dowodowego i możliwości ustosunkowania się strony do tego materiału. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało to wpływu na treść wydanej przez organ decyzji, zatem w świetle treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej P.p.s.a.) - uchybienie to nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.

W świetle dokonanych przez organ nadzoru budowlanego ustaleń, oraz treści art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane istniały podstawy do wydania decyzji o takiej treści jak zaskarżona, w celu zalegalizowania wykonanych przez skarżącą robót bez wymaganego pozwolenia.

W tym stanie rzeczy, uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu zgodnie z art. 151

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku, Sąd oparł na art. 250 P.p.s.a.