Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1358/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku J. P. i M. R. [...] Dzielnicy [...] [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego ww. w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...] [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...]_[...] liczącą [...] m2 powierzchni oraz odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości, ustalił opłatę za przekształcenie w wysokości [...] zł, przy czym w kwocie [...] zł dla J. P. za przekształcenie udziału wynoszącego [...] części gruntu oraz w wysokości [...] zł dla M. R. za przekształcenie udziału wynoszącego [...] gruntu z określeniem 14 dniowego terminu od daty kiedy decyzja stanie się ostateczne do wniesienia tej opłaty, ustalił że decyzja stanowi podstawę wpisu prawa własności w księdze wieczystej, ustalił hipotekę przymusową na rzecz [...] obciążającej udział [...] nieruchomość należący do J. P. z tytułu opłaty za przekształcenie w kwocie [...] zł i zabezpieczającej roszczenia o świadczenia uboczne – zapłatę odsetek za zwłokę w uiszczeniu opłaty za przekształcenie i zapłatę przyznanych kosztów postępowania, ustalił hipotekę przymusową na rzecz [...] obciążającej udział [...] nieruchomości należący do M. R. zabezpieczającej wierzytelność [...] z tytułu opłaty za przekształcenie tego udziału w kwocie [...] zł i także zabezpieczającej roszczenia o świadczenia ubocze – zapłatę odsetek za zwłokę w uiszczeniu opłaty za przekształcenie i zapłatę przyznanych kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania J. P. i M. R., decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], uchyliło decyzję [...] Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę w uiszczeniu zapłaty przyznanych kosztów postępowania i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], skargę do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. R. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz decyzji [...] Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj.: 1) niezastosowanie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości; 2) błędne zastosowanie art. 1 ust 1a pkt 1 powołanej ustawy poprzez nie rozpatrzenie, że z żądaniem przekształcenia wystąpiła osoba fizyczne będąca w dniu [...] października 2005 r. następcą prawnym użytkownika wieczystego na mocy decyzji nr [...], a Państwo oddając grunt w użytkowanie wieczyste legitymowało się tytułem własności od [...] kwietnia 1950 r. – z mocy art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej tj. przed 5 grudnia 1990 r.; 3) naruszenia art. 66a Kpa, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z dniem 1 sierpnia 1985 r. wygasło prawo do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty budynki i inne części składowe nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...]. Małżonkowie S., poprzednicy prawni, zgłosili w terminie do 31 grudnia 1988 r. wniosek o oddanie gruntu przy ul. [...] [...] w użytkowanie wieczyste. Decyzją nr [...] terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego orzekł o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrócił własność budynków. Na mocy tej decyzji małż. S. legitymują się przymiotem następców prawnych poprzednich właścicieli zabudowanej nieruchomości gruntowej przy ul. [...] [...].

Wskazał również, że właściwy organ właściciela nieruchomości decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., [...] orzekł, że decyzja nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, co skutkuje tym, ze decyzja nr [...] pozostaje w obrocie prawnym. Decyzja nr [...] jest ostateczna, prawomocna, a wywołane przez nią skutki prawne istnieją w obrocie prawnym. Zauważył, że organy orzekające nie wskazały osób, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu administracyjnym. Założenie metryki sprawy wraz z dokumentami do których odsyła stanowi obowiązkową cześć akt sprawy i powinno być na bieżąco aktualizowane. Podniósł także, że nie przeprowadzono postępowania na okoliczność oddania gruntu przy ul. [...] [...] w użytkowanie wieczyste na podstawie innego, w rozumieniu art. 1 ust 1a pkt 1 powołanej ustawy, tytułu co pozwoliło pominąć art. 5 tej ustawy. Organ orzekający w zaskarżonej decyzji i w decyzji [...] Dzielnicy [...] [...] zajął stanowisko nie rozpatrując, że Państwo oddając decyzją nr [...] grunt przy ul. [...] [...] w użytkowanie wieczyste wywodziło tytuł własności nieruchomości gruntowej na podstawie art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej w dniu [...] kwietnia 1950 r. to jest przez dniem [...] grudnia 1990 r. Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich, gdyż decyzja nr [...] istnieje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wskazało, że nie wiedząc o tym skierowało swą decyzję do osoby zmarłej, gdyż J. P. zmarła w dniu [...] listopada 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako: "Ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Z akt sądowych rozpoznawanej sprawy wynika, że strona postępowania administracyjnego J. P. zmarła w dniu [...] listopada 2013 r. w [...] [...] ([...]). Wobec tego bezspornym jest, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydana w dniu [...] lutego 2014 r., została skierowana do osoby zmarłej.

Trzeba wskazać, że wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasł bowiem z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można prowadzić postępowań i wydawać postanowień. Skoro doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należało przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653). Takie naruszenie prawa obligowało Sąd do uwzględnienia skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09). Nie miało przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniu (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 Kpa).

Wobec tego, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydana w dniu [...] lutego 2014 r. była obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd nie kontrolował zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia jej merytorycznej zasadności.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium weźmie pod uwagę spadkobiercę po J. P. wskazanego w akcie poświadczenia dziedziczenia dnia [...] lutego 2014 r., Rep. [...], sporządzonego przez notariusza w W. J. K.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 1, art. 120, art. 152 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.