Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 109/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 156 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: par. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Dnia 12 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. M. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 34/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A. M. i J. R. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...], nr [...], którą ustalono opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej nr 93/5, położonej w miejscowości K., w gminie N., spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu wskazano, że organy orzekające w sprawie wykazały, iż wobec uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowosolna, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr XXXIII/225/2005 z dnia 13 czerwca 2005r. uległo zmianie na cel korzystniejszy inwestycyjnie przeznaczenie terenu, na którym znajdowała się działka nr 93/5 położona w miejscowości K. i w rezultacie wzrosła wartość tej nieruchomości. W dniu 19 grudnia 2007r. natomiast - a więc przed upływem 5 lat, liczonych od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący - skarżący ją zbyli. W świetle uchwalonego w 2005r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporna działka znajduje się na terenie o symbolu 2.MN.28 o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Według postanowień poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Nowosolna, przyjętego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr VI/33/94 z dnia 6 grudnia 1994r., przedmiotowa działka znajdowała się na terenach upraw polowych i użytków zielonych. Od 1 stycznia 2004 r. dla omawianego terenu gmina nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla wspomnianej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec czego przy określeniu wartości nieruchomości dla celów opłaty planistycznej prawidłowo przyjęto faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości (na cele rolne) przed uchwaleniem planu.

Zatem organy administracyjne posiadały podstawy prawne do ustalenia opłaty planistycznej w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o sporządzony operat szacunkowy, tak jak stanowi o tym przepis art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Jednakże warunkiem koniecznym dla zapewnienia skutecznego wykonania podjętego rozstrzygnięcia było przede wszystkim nałożenie na skarżących obowiązku uiszczenia tejże opłaty, czy też innymi słowy obowiązku jej "pobrania" w rozumieniu art. 36 ust. 4 powołanej wyżej ustawy. Tymczasem wydane w sprawie decyzje organów obu instancji warunku tego nie spełniały, nie nakładały bowiem na strony obowiązku zapłaty ustalonej opłaty, co mogłoby stanowić podstawę skutecznego zarzutu w toku postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r., poz. 1954 ze zm.). Ponadto, zdaniem Sądu, obowiązkiem organów było określenie charakteru zobowiązania obciążonych opłatą podmiotów (solidarnego, indywidualnego). Brak stosownego zapisu w decyzji stanowi zaś o naruszeniu art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). Wskazano także, iż niedopuszczalne było określenie w decyzji terminu uiszczenia opłaty planistycznej, bowiem brak jest w tym zakresie stosownej regulacji prawnej, pozwalającej na dokonywanie tego rodzaju ustaleń.

Odnosząc się zaś do zarzutów strony skarżącej wskazano, iż operat szacunkowy, sporządzony w niniejszej sprawie, jakkolwiek określony mianem "sprostowania" operatu szacunkowego, jest w istocie nowym operatem w rozumieniu art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 102 z 2010r., poz. 651 ze zm.), aktualnym w dacie orzekania przez organy administracyjne obu instancji, zawierającym wszystkie wymogi formalne i materialnoprawne, objęte ustawą o gospodarce nieruchomościami i rozporządzeniem z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109 ze zm.), wobec czego nie mógł on zostać zdyskwalifikowany, jako dokument stanowiący podstawę ustalenia opłaty planistycznej, tym bardziej, że skarżący pomimo konsekwentnego podważania jego wiarygodności i rzetelności nie przedłożyli własnego operatu, czy też kontropinii.

W następstwie powyższego wyroku Wójt Gminy N., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 647) oraz uchwały Rady Gminy Nowosolna Nr XXXIII/225/05 z dnia 13 czerwca 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Nowosolna, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 260, poz. 2592 z dnia 19 sierpnia 2005r. ustalił na rzecz Gminy N. jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 40.431,75 złotych i orzekł obowiązek jej zapłaty solidarnie przez A. M. oraz J. R. w wysokości łącznej 40.431,75 złotych z tytułu wzrostu wartości działki nr 93/5 położonej w miejscowości K., w obrębie ewidencji gruntów K., w gminie N., w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości. Jednocześnie organ zobowiązał A. M. oraz J. R. do wniesienia na rzecz Gminy N. ustalonej opłaty planistycznej.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. M. i J. R., zarzucając jej :

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 11 k.p.a., poprzez pogwałcenie zasady przekonywania;

- art. 8 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie zaufania uczestników postępowania do organów administracji;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące, a w konsekwencji błędne, dokonanie oceny operatu szacunkowego i przyjęcie wskazanej w nim kwoty jako podstawy do wydania decyzji;

- art. 79 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o terminie dokonania czynności z udziałem biegłego;

- art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie decyzji tylko na nieprawidłowo sporządzonym operacie;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zastrzeżeń do operatu zgłaszanych w toku całego postępowania,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 36 ust. 4, w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że wskutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości odwołujących;

- art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku art. 75 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji dopuszczenie jako dowodu w sprawie "sprostowania operatu szacunkowego" instytucji nieznanej prawu;

- art. 153 ust. 1 w/w ustawy, poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 24 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyłączenie biegłego od udziału w postępowaniu.

Wskazując na powyższe wnieśli o:

- wyłączenie biegłego rzeczoznawcy majątkowego A. T.;

- dopuszczenie dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego,

- uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Zdaniem odwołujących się, organ administracji nie wykazał, iż zachodzi związek przyczynowy pomiędzy uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wzrostem wartości nieruchomości skarżących.

Podkreślili, iż organ administracji nie uwzględnił faktu, iż przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajduje się nieruchomość odwołujących, był wykorzystywany na cele mieszkaniowe, gdyż na sąsiednich działkach istniała zabudowa. Ich właściciele, mimo braku określenia w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego terenu jako przeznaczonego pod zabudowę, wystąpili o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i je uzyskali, efektem czego było wybudowanie domów na gruntach sąsiednich. Zdaniem odwołujących się o tym, że przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość odwołujących nadawała się pod zabudowę mieszkaniową świadczy również fakt, iż w dacie sprzedaży teren, na którym znajduje się działka odwołujących był uzbrojony.

Wskazali, iż trend zmiany przeznaczenia terenu części miejscowości K., gdzie znajduje się ich nieruchomość z rolniczego na teren pod zabudowę wiązał się m.in. z tym, iż znajdują się na nim grunty rolne klasy R IVb i RV, czyli należące do gleb ornych mało żyznych, słabo urodzajnych i zawodnych, zaś organ pominął te okoliczności i w uzasadnieniu wskazał, że wzrost wartości nieruchomości był spowodowany uchwaleniem nowego planu, który zmienił przeznaczenie terenu. Powołane okoliczności wskazują, zdaniem odwołujących się, że ta część obszaru miejscowości K., na której położona jest nieruchomość odwołujących, już przed uchwaleniem planu nie była faktycznie wykorzystywana na cele rolnicze, tylko mieszkaniowe, a plan zagospodarowania terenu tylko akceptował ten stan. Ta okoliczność winna mieć natomiast przełożenie na badanie zasadności przesłanek do zastosowania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Organ jednak, wydając decyzję tego nie uwzględnił, efektem czego jest oparcie decyzji na fałszywych przesłankach, co stanowi naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.

Poza tym zdaniem odwołujących się, błędnie jest ustalona wysokość opłaty z uwagi na fakt, iż wyliczono ją na podstawie nieprawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego nieruchomości, bowiem złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać formalne wymogi takiego dokumentu, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, a także opierać się na prawidłowych danych. Natomiast operat szacunkowy sporządzony 18 maja 201 r. przez rzeczoznawcę majątkowego inż. A. T., będący "sprostowaniem" operatu sporządzonego 29 września 2010r. na zlecenie Wójta Gminy N. dla potrzeb, o których mowa w art. 37, ust. 1, w związku z art. 36, ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawiera błędy merytoryczne oraz odstępstwa od obowiązujących w chwili jego sporządzania przepisów prawa, dyskwalifikujące jego przydatność do celu dla jakiego został opracowany. Operat zawiera błędy dotyczące badania i analizy lokalnego rynku nieruchomości, a w konsekwencji doboru transakcji, stanowiących podstawę oszacowania wartości nieruchomości w stanie przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza rynku jest niepełna i wybiórcza, bowiem pomija część transakcji, które miały miejsce przed datą zbycia nieruchomości, będącej przedmiotem operatu szacunkowego tj. przed 19 grudnia 2007r. Ponownie do bezpośrednich porównań przyjęto nieruchomość, która nie wypełnia definicji nieruchomości podobnej z art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku nieruchomości, będącej przedmiotem wyceny. Wskazali, iż rzeczoznawca majątkowy, w tabeli na stronie 10 operatu szacunkowego, przedstawił 8 transakcji nieruchomościami rolnymi, będących przedmiotem obrotu w okresie od lutego 2006r. do sierpnia 2007r., przy czym pominął te, jakie miały miejsce w okresie od sierpnia 2007r. do 19 grudnia 2007r. tj. do dnia zbycia nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Wymienione wątpliwości, zdaniem odwołujących się, organ administracji winien był, kierując się nakazem zawartym w art. 77 § 1 k.p.a., uwzględnić przy ocenie operatu szacunkowego i ewentualnie dopuścić dowód z operatu innego rzeczoznawcy majątkowego, a przede wszystkim zaś odnieść się do tych wątpliwości w uzasadnieniu faktycznym decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto wskazano, iż operat szacunkowy, który był podstawą ustalenia opłaty planistycznej w niniejszej sprawie, sporządzony został z naruszeniem art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem sam fakt sporządzenia w sprawie pierwszego operatu w sposób błędny, do czego sam biegły się przyznał sporządzając "sprostowanie" podważa jego wiarygodność w oczach stron. Skorzystanie natomiast z operatu szacunkowego, który nie spełnia podstawowych wymagań, stawianych takiemu dokumentowi oraz pomijanie składanych kilkukrotnie wniosków o dopuszczenie dowodu z operatu sporządzonego przez innego rzeczoznawcę doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z obowiązkiem organu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i przeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów dla zgromadzenia pełnych faktów sprawy, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nadto, zdaniem stron naruszono także art. 79 k.p.a., bowiem o przeprowadzeniu czynności w postaci uaktualnienia operatu strona nie została w ogóle poinformowana. O przeprowadzonym w dniu 23 lipca 2012r. potwierdzeniu przez biegłego aktualności operatu szacunkowego z dnia 18 maja 2011r. strona dowiedziała się dopiero w dniu 31 lipca 2012r., kiedy to zapoznana się z aktami sprawy. W związku z powyższym nie miała możliwości uczestniczenia w tej czynności, zadania biegłemu dodatkowych pytań, a w dalszej kolejności zgromadzenia dla poparcia swoich twierdzeń dalszych dowodów. Dla dokonania tej czynności było zasadne wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, gdyż zarówno do operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. T. z dnia 29 września 2010 roku, jak i do jego "sprostowania" strona wniosła szereg zastrzeżeń, do których do dnia dzisiejszego ani organ administracji ani biegły się nie ustosunkowali.

Nadto organ w kwestionowanej decyzji obciążył strony solidarnie opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie podając podstawy tej solidarności, ani nie przeprowadzając żadnego postępowania w tym zakresie, ograniczając się do ustalenia nowego nazwiska A. M.. Skoro skarżący, w dacie zbycia przedmiotowej nieruchomości, byli jej współwłaścicielami, obciążająca ich opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości winna być określona adekwatnie do ich udziału. Jeżeli bowiem organ, decyzją konstytutywną ustala opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, winien uwzględnić stan istniejący w chwili jej wydawania, a zatem uwzględnić stan jaki powstał po zniesieniu ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy A. M. i J. R. i obowiązek zapłaty kwoty określić wobec każdego ze skarżących w odrębnej wysokości, adekwatnie do przysługujących im udziałów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uchyliło w całości wskazaną wcześniej decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, w ten sposób, że

1. ustaliło na rzecz Gminy N. jednorazową opłatę planistyczną w łącznej wysokości 40 431,75 złotych z tytułu wzrostu wartości działki oznaczonej nr 93/5, położonej w miejscowości K., w obrębie ewidencji gruntów K., w gminie N., w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości;

2. orzekło obowiązek jej zapłaty przez A. M. oraz J. R. w kwocie po 20 215,87 złotych każde z nich.

W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium wskazało, iż na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, w tym wypadku wyroku z dnia 26 kwietnia 2012r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 34/12, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W tej sytuacji, uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie, na co wskazuje treść uzasadnienia wyroku, wszystkie wymienione w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunki dopuszczalności ustalenia opłaty planistycznej należy uznać za spełnione, bowiem nieruchomość oznaczona numerem ewidencyjnym 93/5, położona w miejscowości K., w gminie N. znajdowała się pod rządem poprzedniego ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. przyjętego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr VI/33/94 z dnia 6 grudnia 1994r. na terenach upraw polowych i użytków zielonych. Plan ten utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003 roku. Od dnia 1 kwietnia 2004r. dla omawianego terenu gmina nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla w/w działki nie była również wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku, gdy przed uchwaleniem planu miejscowego nie obowiązywał plan miejscowy a decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie została wydana, przy określaniu wartości nieruchomości dla celów opłaty planistycznej, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu. Mając powyższe na względzie stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr XXXIII/225/2005 z dnia 13 czerwca 2005r., tj. w dniu 19 września 2005r. według jej faktycznego wykorzystywania była nieruchomością rolną. Zgodnie bowiem z wypisem z rejestru gruntów, według stanu na dzień 18 września 2005r. działka nr 93/5 była niezabudowana, zawierała powierzchni 0,3869 ha i stanowiła użytek rolny oznaczony symbolem RIV b i RV. W wyniku uchwalenia nowego planu, wprowadzonego uchwałą z dnia 13 czerwca 2005r. uległo zmianie przeznaczenie tego terenu i działka nr 93/5 znajduje się na terenie o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i jest oznaczona symbolem 2.MN.28. Od północnej granicy ww. działki przewidziano poszerzenie drogi wewnętrznej KDW, natomiast od południowej granicy ww. działki przewidziano drogę dojazdową oznaczoną symbolem 21 KDD o szerokości 10 m (wypis i wyrys z planu w aktach). W wyniku określenia przeznaczenia nieruchomości w nowym planie na cel korzystniejszy inwestycyjnie od rolniczego następuje wzrost wartości nieruchomości, uprawniający organ administracji do naliczenia opłaty planistycznej. Nie budzi również wątpliwości, że A. Ł. –R. (obecnie po zmianie nazwiska-A. M.) oraz S. R. w dniu 19 grudnia 2007r., tj. po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego, aktem notarialnym Rep. [...], zbyli stanowiącą ich własność nieruchomość.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika ponadto bezspornie, iż uchwalenie planu przyczyniło się do wzrostu wartości zbytej nieruchomości, czego dowodzi operat szacunkowy sporządzony w dniu 18 maja 2011r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. T. (uaktualniony w dniu 23 lipca 2012r).

W ocenie Kolegium, pod względem merytorycznym przedłożona w sprawie opinia biegłego nie budzi zastrzeżeń. Oceniając natomiast operat pod względem formalnym, Kolegium stwierdziło, iż zawiera on wszystkie wynikające z § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego elementy, wymagane dla operatu szacunkowego, przedstawiona opinia biegłego jest spójna i logiczna. Sam operat szacunkowy sporządzony jest w sposób jasny, czytelny, odpowiadający regułom prawidłowego zastosowania danej metody szacowania wartości nieruchomości, przy uwzględnieniu podejścia i metody dopuszczonej obowiązującymi przepisami, zaś określonej w nim wartości gruntu nie można uznać ani za zaniżoną przed uchwaleniem planu, ani za zawyżona po jego uchwaleniu. Dokonując bowiem wyceny gruntu rzeczoznawca wziął pod uwagę wszystkie cechy szacowanej nieruchomości, zarówno te, które mają wpływ na podwyższenie, jak i na obniżenie jej wartości. Operat przedstawia przejrzyście i jednoznacznie wnioski z wyceny w sposób, który umożliwia korzystającemu zrozumienie wyrażanych przez rzeczoznawcę majątkowego opinii. Operat ten niewątpliwie wskazuje na to, iż zmiana przeznaczenia terenu spowodowała oczywisty wzrost jego wartości. Operat szacunkowy złożony w przedmiotowej sprawie, odpowiada zatem ustawowym wymogom formalnym, a biegły spełnia warunki określone w art. 174 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do argumentów odwołania wskazano, że stanowią one wierne powielenie zarzutów zawartych w skardze, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w powołanym wyżej wyroku nie podzielił, a która to ocena prawna wiąże organy i sąd orzekające w sprawie.

W ocenie Kolegium z istotną zmianą stanu faktycznego w zakresie zniesienia odpowiedzialności solidarnej w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia, wobec zawarcia przez A. M. w dniu [...] związku małżeńskiego z J. M., co tym samym wyłącza możliwość ustalenia obowiązku zapłaty opłaty planistycznej solidarnie z poprzednim małżonkiem J. R., tak jak nakazywał to Sąd.

W tej sytuacji, skoro ustawowa wspólność majątkowa małżonków ustała, zasadnym było zobowiązanie każdego z nich z osobna do uiszczenia opłaty planistycznej w kwocie odpowiadającej jej połowie, czego również domagały się strony. Okoliczność ta stanowiła o podjętym w sprawie przez tut. Kolegium, rozstrzygnięciu reformatoryjnym.

Powyższą decyzję A. M. i J. R. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 11 k.p.a., poprzez pogwałcenie zasady przekonywania;

- art. 8 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie zaufania jednostki do organów administracji;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące, a w konsekwencji błędne, dokonanie oceny operatu szacunkowego i przyjęcie wskazanej w nim kwoty jako podstawy do wydania decyzji;

- art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie decyzji tylko na nieprawidłowo sporządzonym operacie;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zastrzeżeń zgłoszonych do operatu w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu, poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że wskutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości skarżących;

- art. 156 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji dopuszczenie jako dowodu w sprawie "sprostowania operatu szacunkowego"- instytucji nieznanej prawu;

- art. 153 ust. 1 stawy o gospodarce neruchomościami, poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 24 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyłączenie biegłego od udziału w postępowaniu;

- § 50 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego , poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w dacie wydania decyzji powyższy przepis nie obowiązywał.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013r. pełnomocnik skarżących podniósł, iż dla działki, której skarżący pozostawali współwłaścicielami nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Wskazał nadto, iż nie został poinformowany o dokonanej aktualizacji operatu szacunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi immanentny związek. Ocena prawna dotyczy bowiem dotychczasowego postępowania tych organów w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. (por. T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 475, t.21)

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie za przesądzone uznać należało, iż na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości, należącej do skarżących. Pogląd tego rodzaju wyrażony został expressis verbis w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2012r., zatem wszystkie zarzuty skargi, stanowiące polemikę z powyższą konstatacją nie mogły być skuteczne. Jak bowiem wskazano motywach orzeczenia, poza wszelką wątpliwością organy orzekające w sprawie wykazały, iż wobec uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowosolna, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr XXXIII/225/2005 z dnia 13 czerwca 2005 r. uległo zmianie na cel korzystniejszy inwestycyjnie przeznaczenie terenu, na którym znajdowała się działka nr 93/5 położona w miejscowości K. i w rezultacie wzrosła wartość tej nieruchomości, zaś w dniu 19 grudnia 2007 r., a więc przed upływem 5 lat, liczonych od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący skarżący ją zbyli. Jak wynika z akt sprawy, w świetle uchwalonego w 2005 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporna działka znajduje się na terenie o symbolu 2.MN.28 o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Od północnej granicy rzeczonej działki przewidziano poszerzenie drogi wewnętrznej KDW, natomiast od południowej granicy przewidziano drogę dojazdową oznaczoną symbolem 21 KDD o szerokości 10m. Okolicznością niekwestionowaną przez skarżących jest nadto fakt, że owa działka według postanowień poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Nowosolna przyjętego uchwałą Rady Gminy Nowosolna nr VI/33/94 z dnia 6 grudnia 1994 r. znajdowała się na terenach upraw polowych i użytków zielonych. Od 1 stycznia 2004 r. dla omawianego terenu gmina nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla wspomnianej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec czego przy określeniu wartości nieruchomości dla celów opłaty planistycznej organ prawidłowo przyjął faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości (na cele rolne) przed uchwaleniem planu powołując się na regulacje art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podnoszona przez skarżących okoliczność, że nieruchomości sąsiednie stanowiły działki zabudowane, lub też działki dla których ich właściciele uzyskali decyzje o warunkach zabudowy nie stanowi zmiany stanu faktycznego sprawy. Po pierwsze była ona znana w dacie wyrokowania przez Sąd poprzednio orzekający w sprawie, po wtóre pozostaje bez znaczenia dla oceny sposobu zagospodarowania działki, której właścicielami pozostawali skarżący. Rozstrzygający jest bowiem sposób wykorzystywania nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, nie zaś nieruchomości sąsiednich. W tym zakresie natomiast nie było wątpliwości, iż działka skarżących posiadała przeznaczenie na cele rolne, nie wydano dlań również decyzji o warunkach zabudowy.

Z tego samego powodu (związania oceną prawną) nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty związane ze sporządzonym w sprawie operatem szacunkowym, określonym mianem "sprostowania operatu szacunkowego". Jak bowiem wskazano w motywach prawomocnego wyroku w dniu 26 kwietnia 2012r., choć ustawa o gospodarce nieruchomościami, nie zna pojęcia "sprostowania" operatu szacunkowego, tym niemniej rzeczony operat jest w istocie nowym operatem w rozumieniu art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawierającym wszystkie wymogi formalne i materialnoprawne objęte ustawą o gospodarce nieruchomościami i rozporządzeniem w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, wobec czego nie mógł on zostać zdyskwalifikowany, jako dokument stanowiący podstawę ustalenia opłaty planistycznej. Nie budziła również wątpliwości kwestia aktualizacji wspomnianego operatu, sporządzona w dniu 23 lipca 2012r., o której pełnomocnik skarżących, wbrew zarzutom, zawiadomiony został w dniu 30 lipca 2012r. (zapoznając się z jej treścią w siedzibie organu w dniu 31 lipca 2012r. (potwierdzenie odbioru k. 42, notatka służbowa k. 43 akt administracyjnych). Brak było zatem podstaw do kwestionowania ustaleń sporządzonego operatu szacunkowego, skoro również w toku ponownie prowadzonego postępowania skarżący nie przedłożyli własnego operatu czy też kontropinii. Podzielić należy natomiast stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż sporządzona w niniejszej sprawie i wielokrotnie wyjaśniania opinia rzeczoznawcy majątkowego, jest merytorycznie poprawna, logiczna i zupełna. Przyjęte w niej ustalenia zostały prawidłowo wyjaśnione, uzasadnione i udokumentowane. Jeżeli zaś strona podważa operat szacunkowy, sporządzony na zlecenie organu to powinna przedstawić przeciwdowód opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Wykorzystanie tej drogi oceny operatu zależy jednak od inicjatywy strony.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, związanego z naruszeniem § 50 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, wskazać należy, iż strona skarżąca nie dostrzegła, iż przepis ten, wadliwie zastosowany w poprzednio prowadzonym postępowaniu, nie został już wskazany w podstawie prawnej decyzji, wydanej ponownie przez organ I instancji.

Uchylając poprzednio wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracji, Sąd sformułował wytyczne co do dalszego postępowania, związane nie z potrzebą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie opłaty planistycznej, lecz koniecznością prawidłowego określenia charakteru obowiązku skarżących oraz nałożenia go w taki sposób, by możliwe było jego ewentualne przymusowe wykonanie. Brak było zatem podstaw do kwestionowania przeprowadzonego postępowania dowodowego czy też oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie sprowadzała się w istocie do oceny prawidłowości wykonania wytycznych, zawartych w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012r. W tym zakresie natomiast organy w sposób wyczerpujący ustaliły i określiły w zaskarżonej decyzji charakter zobowiązania skarżących, trafnie przyjmując, iż wobec ustania wspólności ustawowej małżeńskiej, jest ono zobowiązaniem podzielnym, zależnym od wielkości ich udziałów w majątku wspólnym. Ponieważ brak było podstaw by udziały te określać odmiennie niż przewiduje to art. 501 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 788), zasadnie obowiązkiem wniesienia opłaty obciążono oboje skarżących w częściach równych.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego że zaskarżona decyzja podpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględniania.

a.tp.