Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 896/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) i pkt 3a ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawa"), R. M. (w skrócie: "skarżący") został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., na okres 120 dni, bowiem odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji stażu na stanowisku sprzedawcy w ramach projektu "Aktywizacja osób bezrobotnych w wieku 30+ zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (III).".

W złożonym odwołaniu z dnia [...] r. skarżący podniósł, że niemożliwym jest podjęcie przez niego pracy na pełnym etacie poza domem. Wiąże się to ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem i koniecznością współudziału na co dzień w procesie jego leczenia i edukacji. Zdaniem skarżącego, cały jego czas od dnia [...] r. został podporządkowany wizytom w szpitalach, laboratoriach, poradniach. Podjęcie pracy w pełnym etacie skazywałoby jego syna na długotrwałe, wielogodzinne i samotne pozostawanie w domu. Obecnie wystarczająco traumatyczne jest dla niego pozbawienie kontaktu ze szkołą, ze względu na brak odporności, dlatego całą klasę VII był nauczany indywidualnie w domu. Matka pracuje i nie posiada prawa jazdy, stąd też to skarżący zajmuje się dowożeniem syna do poradni i lekarzy. Z tego powodu oczekuje oferty pracy, która będzie uwzględniała jego sytuację rodzinną.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]. Ustalił, że skarżący w dniu [...] r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. i nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W złożonych oświadczeniach zadeklarował zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, w otrzymanym egzemplarzu informacji pouczony został o posiadanych prawach i obowiązkach, warunkach pozwalających zachować status osoby bezrobotnej, a w dniu [...] r. przystąpił do opracowania indywidualnego planu działania, w ramach którego: przypisany został do II profilu pomocy, wyraził zainteresowanie ofertami pracy w branży handlowej związanej z elektroniką, zadeklarował udział w projekcie "Aktywizacja osób bezrobotnych w wieku 30+ zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.". Następnie zapoznany został z ofertą stażu na stanowisku sprzedawcy w firmie ,,A’’ sp. jawna oraz prawami i obowiązkami osoby kierowanej do pracodawcy. W otrzymanym skierowaniu do odbycia stażu, tj. w dniu [...] r. rubryce "Kandydat nie zostanie przyjęty na staż z powodu:" uzyskał wpis następującej treści: "Niepełnosprawność dziecka. Osoba opiekuje się dzieckiem, co powoduje możliwość dużej ilości dni wolnych w pracy" (cytat). W dniu [...] r. w protokole przesłuchania wskazał, że poinformował pracodawcę o sytuacji w jakiej znajduje się: opiekuje się niepełnosprawnym synem, który ma indywidulany tok nauczania, jest w stanie podjąć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, jednak nie ukrywa przed potencjalnym pracodawcą możliwości wystąpienia niedyspozycji, związanej z zawożeniem dziecka na badania.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni, w przypadku pierwszej odmowy. Warunkiem pozostawania w ewidencji bezrobotnych jest pozostawanie w dyspozycji powiatowego urzędu pracy i wykazywanie gotowości do podjęcia pracy lub też podwyższania lub zmiany swoich kwalifikacji. Potwierdzanie, iż dana osoba te warunki spełnia nie może ograniczać się tylko do zgłaszania w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach, w celu podpisania stosownego oświadczenia, ale powinno polegać przede wszystkim na reagowaniu na wszelkie przedstawione propozycje, w tym także wykazywaniu własnej inicjatywy i chęci ich podjęcia. Wymagana od bezrobotnego gotowość do przyjęcia pracy oraz innych zaproponowanych form aktywizacji ma charakter bezwzględny. Jedyne odstępstwa mogą wynikać z działań aktywizujących bezrobotnego zgłoszonych przez niego i zaakceptowanych przez organ, albo też mogą wynikać z tego, że przedłożona oferta nie będzie mogła być przez daną osobę przyjęta ze względu na indywidualną sytuację niepozwalającą na przyjęcie konkretnej oferty, przy czym wskazać należy, że nie może mieć ona charakteru generalnego skutkującego niemożnością podjęcia jakiejkolwiek pracy. Każdorazowo ustalenie, czy odmówienie przyjęcia przedstawionej propozycji aktywizacji nastąpiło bez uzasadnionej przyczyny, podlega ocenie w konkretnej sprawie w zależności od jej okoliczności, w tym relacji bezrobotnego w stosunku do przedstawionej oferty pracy. Wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy pod kątem interpretacji pojęcia "uzasadnionej przyczyny" prowadzi do stwierdzenia, że za uzasadnioną odmowę należy rozumieć okoliczność taką, na którą składają się przyczyny nagłe, wyjątkowe i obiektywne, tj. niezależne od bezrobotnego przyczyny, których nie mógł przewidzieć i im zapobiec (por. wyroki: WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 432/14 z 15.10.2015 r., WSA w Gliwicach sygn. akt IV SA/G1 545/14 z 11.02.2015 r., WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 1538/16 z 12.04.2017 r., dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Jednocześnie uzasadniona przyczyna to sytuacja, która tylko czasowo uniemożliwia podjęcie zaoferowanej pracy, ze względu na chorobę, wypadek lub inne nagłe zdarzenie. Użyte w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy określenie "pozbawia" oznacza, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia wymienionych w nim przesłanek, zobowiązany jest on wydać decyzję o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej (por. wyrok: WSA w Krakowie z dnia 28.10.2015 r. sygn. akt III SA/Kr 420/15, CBOS). W rozpatrywanym przypadku organ I instancji przedłożył skarżącemu propozycję stażu na stanowisku sprzedawcy, realizowanego w ramach projektu, do którego przystąpił pn. "Aktywizacja osób bezrobotnych w wieku 30+ zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (III)". Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Staż, jako forma pomocy udzielana osobom bezrobotnym, oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu, przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, wypłacane przez starostę. Jak wynika z informacji zamieszczonej w zgłoszeniu krajowej oferty pracy, pracodawca poszukując wśród kandydatów osób z wykształceniem zawodowym, proponował możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego, w ramach pracy wykonywanej w K., w systemie jednozmianowym od 8:00 do 16:00. Odwołujący nie podnosząc okoliczności uniemożliwiających przyjęcie oferowanego stażu, przyjął skierowanie do pracy, w którym [...] r. uzyskał wpis o nieprzyjęciu z powodu sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, powodującej możliwość wystąpienia dużej ilości dni wolnych w pracy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa, nie można uznać aby podnoszone w odwołaniu powody rezygnacji mogły zmienić rozstrzygnięcie. Przedłożona propozycja stażu miała na celu udzielenie wsparcia osobie długotrwale bezrobotnej, którą jest skarżący, posiadający taki status od dnia [...] r. Dodać również trzeba, że on sam deklarował zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Wskazywana deklaracja nie ograniczała się wyłącznie do możliwości pozostawania w rejestrze bezrobotnych, lecz również możliwości przedstawienia oferty pracy, która miałaby poprawić jego dotychczasową sytuację. Prawne pojęcie bezrobotnego obejmuje osoby faktycznie poszukujące pracy, który powinien manifestować rzeczywistą wolę podjęcia zatrudnienia, także przez własną aktywność w adaptowaniu się do wymogów rynku pracy. Skarżący nie powinien oczekiwać, że podejmując działania w kierunku udzielenia pomocy, organ I instancji ograniczy działania wyłącznie do przedkładania ofert spełniających jego wewnętrzne kryteria, subiektywne oczekiwania, tym bardziej w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak dowodu wskazującego, że podejmował z odpowiednim wyprzedzeniem działania w kierunku zapewnienia opieki małoletniemu, a działania te okazały się nieskuteczne. Załączona do odwołania kopia odpisu orzeczenia o niepełnosprawności syna informuje o tym, że z uwagi na posiadane schorzenie potrzebuje on współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast nie zawiera informacji o tym, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy. W związku z tym, że niepełnosprawność 14-letniego syna datuje się od [...] r. skarżący powinien z wyprzedzeniem zadbać o to, aby miał zapewnioną opiekę nie tylko osobiście przez niego. Dostrzec należy, że wśród osób bezrobotnych, ale i osób pracujących znajdują się także osoby, które posiadają dzieci. Osoby te nie rezygnują z możliwości zarobkowania a poszukują alternatywnych możliwości pogodzenia pracy ze sprawowaniem opieki. W badanej sprawie brak chęci przyjęcia pracy, informowanie o sytuacjach jakie mogą przypuszczalnie wystąpić w trakcie świadczenia pracy, możliwości wystąpienia "dużej ilości dni wolnych w pracy" zadecydowały ostatecznie o tym, że uznano, iż skarżący przyjął negatywną postawę względem przyjęcia stażu, zatem nie był nim zainteresowany. Zupełnie poza sprawą pozostawione zostały takie okoliczności, jak cel jakiemu służyła rejestracja, możliwość poprawy sytuacji finansowej, czy poszerzenia doświadczeń zawodowych w branży handlowej. Nadmienić należy, że udział w projekcie do którego skarżący przystąpił zakładał docelowo podjęcie zatrudnienia. Rolą organu zatrudnienia jest przede wszystkim przywrócenie bezrobotnego na rynek pracy. Przepisy ustawy nie ustanawiają przymusu do przyjęcia w każdym przypadku przedstawionej propozycji pracy, niemniej jednak, ustanowienie sankcji w postaci pozbawienia statusu, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy wskazuje, że na bezrobotnym ciąży powinność współpracy z powiatowym urzędem pracy, w celu wyjścia z bezrobocia i podjęcia zatrudnienia. Rejestracja bezrobotnego ma charakter dobrowolny i w związku z tym bezrobotny musi zdawać sobie sprawę z konieczności podporządkowania się wymogom, jakie przewidział w niej ustawodawca, jeśli chce korzystać z przewidzianych ustawą możliwości pomocy. Jeżeli ze względów życiowych, nie może oświadczyć gotowości do podjęcia odpowiedniej pracy, bo sam ocenia, że jego dyspozycyjność jest trwale ograniczona, winien rozważyć możliwość rejestracji w charakterze osoby poszukującej pracy lub poszukiwać pracy dostosowanej do własnych oczekiwań samodzielnie. W sytuacji natomiast, gdy zarejestrował się jako bezrobotny oświadczając, że jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia, nie jest uprawniony do żądania, aby organ kwalifikował podnoszone przez bezrobotnego trwałe ograniczenie w dyspozycyjności jako uzasadnioną przyczynę odmowy przyjęcia pracy. W badanym przypadku skarżący, zaznajomiony z prawami i obowiązkami osoby bezrobotnej, miał świadomość konsekwencji odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia proponowanej formy wsparcia, mimo to swoją postawą wobec przedstawionej oferty stażu, przyczynił się do stwierdzenia, że zaszły podstawy do zastosowania normy prawa wyrażonej art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy.

W skardze z dnia [...] r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący, domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, z powodu błędnego uznania, że odmówił przyjęcia stażu chociaż jego zdaniem, jego osoba nie została przyjęta. Uzyskał wpis o treści: "kandydat nie zostanie przyjęty na staż z powodu niepełnosprawności dziecka - osoba opiekuje się dzieckiem co powoduje możliwość dużej ilości wolnych w pracy" (cytat). Jego zdaniem nigdy nie odmówił przyjęcia jakichkolwiek z propozycji urzędy pracy wprost przeciwnie zawsze wstawiał się na wezwania. Twierdzenie, że niepełnosprawność jego syna nie dotyczy skarżącego i nie może wpłynąć na jego życie jest niezrozumiała, bo matka dziecka pracuje i nie posiada prawa jazdy.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i materialnego, które miało również wpływ na jej wynik.

Przedmiotem kontroli Sądu według kryterium legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy była zarówno decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. na okres 120 dni. Zdaniem organów orzekających w sprawie skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji stażu na stanowisku sprzedawcy, co uzasadnia zastosowanie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, dalej, jak dotychczas: "ustawa").

Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Natomiast art. 67 ust. 2 Konstytucji stanowi, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Przepis ten nie rodzi wprawdzie jakichkolwiek roszczeń po stronie potencjalnych uprawnionych, lecz niewątpliwie stanowi wyraz wysokiej rangi, jaką prawodawca konstytucyjny nadał ochronie prawa do zabezpieczenia społecznego osób bezrobotnych.

Nie ulega wątpliwości, że przesłanki nabycia statusu osoby bezrobotnej zostały określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Można je podzielić na przesłanki pozytywne, które powinny być spełnione, aby dana osoba mogła być uznana za bezrobotną, oraz na przesłanki negatywne, czyli te, które nie mogą zaistnieć, aby można było nadać konkretnej osobie status osoby bezrobotnej. Oczywistym jest, że status osoby bezrobotnej można uzyskać jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne i nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje na okoliczności, które muszą zaistnieć, aby można było mówić o osobie bezrobotnej i odsyła do treści art. 1 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 lit. a-g, lit. i, j, l ustawy o zatrudnieniu dla określenia zakresu podmiotowego pojęcia osoby bezrobotnej. Osoba ubiegająca się o status osoby bezrobotnej musi poszukiwać zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, musi być także zarejestrowana w urzędzie pracy właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz musi mieć ukończone 18 lat (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy). Następną przesłanką, jaką powinna spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną - co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu). Jak prawidłowo zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustawodawca nie zamieścił w ustawie o zatrudnieniu legalnej definicji "gotowości do podjęcia zatrudnienia". Próbę zdefiniowania tego pojęcia podjął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1008/10 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS"). Według NSA, pojęcie to oznacza, że osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1231/11, CBOS). Stąd też na "gotowość do podjęcia zatrudnienia" składają się dwa elementy: 1) subiektywny - chęć danej osoby do podjęcia zatrudnienia; 2) obiektywny - brak przeszkód występujących po stronie osoby, która chce się zarejestrować jako bezrobotna. Z kolei, w wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2011 r. o sygn. akt I OSK 338/11 (CBOS) wyrażono pogląd, że warunek gotowości do podjęcia pracy musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. Chodzi tu przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość - co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych) - do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie można tego utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego, ale musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. Podkreślenia jednak wymaga, że gotowości do podjęcia zatrudnienia nie należy utożsamiać z brakiem jakiegokolwiek zajęcia lub całkowitym zakazem podejmowania przez osobę bezrobotną innego zajęcia, lecz z brakiem takiej działalności lub obowiązków, które będą kolidować z realną możliwością podjęcia zatrudnienia. Tak więc, przez cały czas korzystania ze statusu osoby bezrobotnej taką osobę cechuje gotowość do podjęcia zatrudnienia, w tym również udziału w przewidzianych w ustawie formach aktywizacji zawodowej, którą jest między innymi udział w programach aktywizacyjnych i stażu (art. 34 ustawy).

Odnosząc się do sformułowanej przez organ odwoławczy oceny o braku gotowości skarżącego do przyjęcia propozycji odpowiedniej formy pomocy konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy konkretna osoba jest zdolna i gotowa do jej wykonywania, przy czym - co należy podkreślić - ocena ta winna odnosić się do obiektywnie i realnie ocenianej sytuacji faktycznej z uwzględnieniem reguł postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1983/14 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 746/12, CBOS). W świetle, tak rozumianego pojęcia gotowości, odmowa przyznania statusu osoby bezrobotnej może nastąpić jedynie wtedy, jeśli w konkretnym przypadku organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci oświadczeń, dokumentów, wyjaśnień, protokołów, że skarżący odmówił i to bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji stażu. Natomiast sam skarżący podać powinien na czym konkretnie polega pełnienie przez niego obowiązków rodzica chorego syna i wykaże, że w określonym chronometrażu wyklucza to możliwość podjęcia przez niego zaproponowanego stażu, np. z uwagi na podejmowanie różnorakich czynności i działań, czy też ich czasochłonność.

Organ odwoławczy takich ustaleń w rozpatrywanej sprawie nie poczynił, skupiając się na dokonanym w dniu [...] r. przez pracodawcę (,,A’’ sp. jawna) zapisie w skierowaniu do odbycia stażu (k. 38 akt administracyjnych), w rubryce "Kandydat nie zostanie przyjęty na staż z powodu:" o następującej treści: "Niepełnosprawność dziecka. Osoba opiekuje się dzieckiem, co powoduje możliwość dużej ilości dni wolnych w pracy." (cytat). Taki zapis dokonany jedynie przez pracodawcę nie wskazuje jednoznacznie, że sam skarżący odmówił przyjęcia zaproponowanego mu stażu. Świadczy jedynie o informacji i o prawdopodobieństwie nieobecności skarżącego, ale nie o odmowie bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji stażu.

Wątpliwości budzi również fakt, że zapis na skierowaniu na staż dokonany został jedynie przez pracodawcę i nie stanowi oświadczenia samodzielnie podpisanego przez skarżącego. Okoliczność ta również nie potwierdza, że w dniu [...] r. sam skarżący odmówił przyjęcia stażu. Warunek ten jest zawarty w przepisie prawa materialnego, jakim jest art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy ("odmówił bez uzasadnionej przyczyny").

Wyjaśnienie powyższej okoliczności powinno być dokonane w drodze uzupełniającego postępowania administracyjnego, celem wyjaśnienia dokonanego przez pracodawcę zapisu i okoliczności jak wskazuje organ odwoławczy "odmowy" przyjęcia propozycji stażu na stanowisku sprzedawcy w ramach projektu pn. "Aktywizacja osób bezrobotnych w wieku 30+ zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (III).".

W protokole przesłuchania w dniu [...] r. skarżący oświadczył, że: "U pracodawcy na rozmowie nie odmówiłem tej propozycji stażu, poinformowałem pracodawcę jedynie o sytuacji, w której aktualnie się znajduję. Opiekuję się niepełnosprawnym dzieckiem, który ma indywidulany tok nauczania. Jestem w stanie na chwilę obecną podjąć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, jednak nie ukrywam przed potencjalnym pracodawcą możliwości niedyspozycji w pracy związanej z zawożeniem dziecka do lekarza na badania." (cytat, k. 41). W tym protokole znajduje się podpis zarówno skarżącego, jak i pośrednika pracy, który sporządził samodzielnie dodatkowy zapis: "Pan nie miał nic więcej do dodania w przedmiotowej sprawie." (cytat).

W sprawie dostrzec należy również, że użyte w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy pojęcie "bez uzasadnionej przyczyny" jest pojęciem nieostrym. Ocena w tym zakresie podlega uznaniowości organu, zatem ustalenie treści owego pojęcia winno nastąpić na podstawie konkretnego stanu faktycznego sprawy.

W ocenie składu orzekającego stanowisko organów obu instancji, że skarżący odmówił przyjęcia zaproponowanego mu stażu jest przedwczesne. Z tego powodu w sprawie naruszono ogólne zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz statuującego zasadę oceny dowodów art. 80 k.p.a., skutkiem czego nie dokonana została ocena gotowości do podjęcia pracy przez skarżącego w kategoriach obiektywnych, co powinno oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną nie możliwość podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu. Organ odwoławczy dodatkowo nie dokonał analizy treści odwołania. Tym samym postępowanie odwoławcze przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad wskazanych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nakazujących organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zobowiązujących do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), w przeciwnym wypadku nosi cechy dowolności. Wymienione braki postępowania wyjaśniającego nie pozwalają na stwierdzenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, skutkujące pozbawieniem skarżącego statusu osoby bezrobotnej.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że nie wyjaśniono również jak długi jest dojazd do zaproponowanego w skierowaniu miejsca odbycia stażu, a to z takiego powodu, że skarżący do korespondencji podaje adres w M., ale w odwołaniu podaje adres w K., jak też ten adres podaje w karcie rejestracyjnej i samej skardze, natomiast w skierowaniu organ I instancji odnotował to miejsce jako M. Okoliczność ta jest istotna, bo dojazd do siedziby pracodawcy w K. jest dłuższy z M. niż z K. Bezspornie organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią poczynione wyżej rozważania, co do zakresu postępowania wyjaśniającego i rozstrzygną o prawie skarżącego do posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., uznał, że obie wydane w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, tj. przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, dlatego orzekł, jak w sentencji.