Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2701/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Maria Kwiecińska Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006r. przy udziale Prokuratora Apelacyjnego sprawy ze skargi D.W. "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] z dnia [...].11.2001r. - wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 107, poz. 1217 ) - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez D.W. "A" Sp. z o. o. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...].08.2001r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części powołanej podstawy prawnej i orzekł, że powinny być powołane przepisy art. 13, art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. a, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podano, że zgodnie ze zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...].02.2000r. zgłoszono do odprawy celnej towar określony jako "tkanina z włókien akrylowych (obiciowa) - 41% akryl, 22% akryl chenille, 37% polipropylen" i zadeklarowany do kodu PCN 5515 21 90 0 ze stawką celną w wysokości 9%. Funkcjonariusz celny, działający z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego, po pobraniu próbek towaru, objął go wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu. Próbki towaru przesłane zostały do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. celem zbadania. W pismach z dnia [...].03.2000r. i [...].07.2000r. biegły stwierdził m. in., iż jest to tkanina obiciowa poliestrowa, o gramaturze 334 g/m kw., szer. 140 cm.

Z tego względu organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w celu zbadania prawidłowości zastosowanej przez importera klasyfikacji towarowej. W ekspertyzie z [...].10.2000r. powyższe Centrum podało skład surowcowy badanej tkaniny, a pismem z [...].10.2000r. uzupełniło wcześniejsze ekspertyzy. Strona poinformowana o zakończeniu postępowania celnego i możliwości ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego wniosła o ponowne przeprowadzenie ekspertyzy przedmiotowej tkaniny w innym ośrodku badawczym. Organ celny odmówił postanowieniem z dnia [...].12.2000r. uwzględnienia tego wniosku. Do pisma z dnia [...].01.2001r. strona dołączyła ekspertyzę z dnia [...].11.2000r. wykonaną przez firmę "B", a pismem z [...].06.2001r. złożyła kolejne wyjaśnienia w niniejszej sprawie.

W dniu [...].08. 2001r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję, którą uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru, klasyfikując go według kodu PCN 5801 36 00 0, ze stawką celną 19,7%. Ponadto organ I instancji obliczył kwotę długu celnego, wzywając spółkę do jego uiszczenia wraz z odsetkami wyrównawczymi.

Pełnomocnik strony złożył od powyższej decyzji odwołanie i załączył kolejną ekspertyzę "B" z dnia [...].08.2001r. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotem importu w niniejszej sprawie była tkanina o gramaturze 334g/m kw, szerokości 140 cm, złożona w 41% z akrylu, 22% akrylu szenilowego i 37% polipropylenu. Sposób klasyfikacji tkanin lub wyrobów włókienniczych stanowiących mieszaninę dwóch lub więcej materiałów włókienniczych określa uwaga 2 do sekcji XI "Materiały i wyroby włókiennicze" (oraz uwaga nr 2 uwag do podpopozycji) Taryfy celnej, zgodnie z którą, jeśli wyrób stanowi mieszaninę dwóch lub więcej materiałów włókienniczych należy go klasyfikować tak, jakby składał się całkowicie z tego materiału włókienniczego, którego masa jest większa od masy któregokolwiek ze składników. Z tego względu importowana tkaninę - stanowiąca mieszaninę wyłącznie włókien chemicznych - należy traktować jako tkaninę wykonaną z włókien chemicznych. Zgodnie z zasadami klasyfikacji taryfowej towar ten (zawierający 22% przędzy szenilowej) należy zakwalifikować w pozycji 5801 obejmującej "tkaniny z okrywą włókienną i szenilowe, inne niż z pozycji nr 5802 i 5806", a konkretnie według kodu PCN 5801 36 00 0 właściwego dla "tkanin szenilowych z włókien chemicznych". Nie można zaklasyfikować importowanych tkanin wykonanych z włókien chemicznych do działu 55 Taryfy celnej i kodu 5515 21 90 0, ponieważ wyklucza taką klasyfikację reguła nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, zgodnie z którą dla celów prawnych klasyfikację należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów. Do pozycji 5515 klasyfikowane są "pozostałe tkaniny z syntetycznych włókien ciętych", natomiast kod PCN 5515 21 90 0 jest właściwy dla tkanin "z ciętych włókien akrylowych lub modakrylowych, pozostałych" zdefiniowanych brzmieniem pozycji 5515.

Organ odwoławczy podkreślił, iż uwaga nr 8 pkt. (b) do sekcji XI stanowi, że "dla celów działu 50 do 60 działy 50 do 55 i 60 nie odnoszą się do artykułów z działów 56 do 59". Oznacza to, że jeśli dany artykuł spełnia wymogi działów 56 do 59 ( co miało miejsce w niniejszej sprawie ) jest klasyfikowany do tego działu, a nie do którejkolwiek pozycji z działów 50 do 55. Gdyby klasyfikowano towary zgodnie ze stanowiskiem strony , wszystkie rodzaje tkanin ( również te wyszczególnione w działach 56 do 59 ) można byłoby zaklasyfikować w działach 50 do 55 Taryfy celnej. Prezes GUC nie podzielił tego stanowiska, albowiem zgodnie z układem samej Taryfy celnej do poszczególnych pozycji w działach 56 do 59 klasyfikowane są tkaniny oznaczające się pewnymi cechami. I tak w pozycji 5801 klasyfikowane są tkaniny z okrywą włókienną (z włosem), tkaniny szenilowe oraz tkaniny pluszowe i dopiero w ramach tej pozycji istnieje podział ze względu na materiał włókienniczy, z którego zostały wykonane (z wełny, bawełny, włókien chemicznych lub innych materiałów włókienniczych), co dodatkowo wskazuje na prawidłowość zastosowanej przez organ I instancji klasyfikacji taryfowej.

Ponadto klasyfikację tkanin szenilowych do działu 55 wyklucza treść komentarza zawartego w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", w której "Uwagach ogólnych" do sekcji XI punkt (C) tkaniny podpunkt b wykluczono z działów 50 do 55 m. in. "tkaniny z okrywą włókienną lub tkaniny szenilowe objęte pozycją 5801". W komentarzu Wyjaśnień określającym zakres pozycji 5801 zdefiniowano natomiast tkaniny traktowane jako tkaniny szenilowe oraz wyjaśniono sposób ich budowy, wytwarzania itd. Przedłożona przez stronę ekspertyza z dnia 30.11.2000r. potwierdza skład materiałowy spornej tkaniny ( zawartość 22% akrylu szenilowego ), podając jednocześnie, iż "częstotliwość występowania przędzy szenilowej w wątku oraz jej minimalna grubość nie pozwala zaliczyć badanej tkaniny do tkaniny szenilowej". Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzi potrzeba szacowania częstotliwości występowania przędzy szenilowej w badanej tkaninie, skoro jest ona ściśle określona (22 %). Ponadto żadne postanowienia Taryfy celnej nie uzależniają uznania danej tkaniny za tkaninę szenilową od określonej minimalnej ilości przędzy szenilowej w jej składzie. Z komentarza do pozycji 5801 wynika, że do tkanin szenilowych " zazwyczaj wytwarzanych z zastosowaniem dodatkowej nitki wątku, wykonanej z przędzy szenilowej" zaliczyć można również takie tkaniny, w których udział przędzy szenilowej jest niewielki (czyli także 22 procentowy - jak w niniejszej sprawie). Tym samym rozważanie sposobu mocowania przędzy szenilowej w spornej tkaninie (dokonane w ekspertyzie Polcargo z 30.11.2000r.) nie może mieć wpływu na jej klasyfikację celną, albowiem Taryfa celna nie definiuje tkanin szenilowych za pomocą takich kryteriów.

Odnosząc się natomiast do krytycznego stanowiska spółki odnośnie ekspertyz wykonywanych przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, organ odwoławczy wyjaśnił, że biegli mają ustalać właściwość badanego towaru, sposób przetworzenia, zastosowania itd., nie są jednak przy tym powołani do rozstrzygania kwestii klasyfikacji taryfowej, albowiem kompetencje te należą wyłącznie do dyrektorów urzędów celnych czy Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Ponieważ organ I instancji powołał nieprawidłowo w swojej decyzji art. 266 Kodeksu celnego, błąd ten skorygowano w decyzji organu odwoławczego, natomiast pozostałe przepisy prawa materialnego powołane w sentencji zaskarżonego orzeczenia powołane zostały prawidłowo. Prezes GUC-u stwierdził ponadto, w związku z wywodami odwołania odnośnie Wiążącej Informacji Taryfowej, iż wydał on na wniosek spółki w dniu [...].09.2001r. Wiążącą Informację Taryfową nr [...], w której orzeczono o zaklasyfikowaniu produktu w rodzaju spornej tkaniny do kodu PCN 5801 36 00 0.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D.W. "A" Spółka z o. o. z siedzibą w P. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego wobec niezgodności z prawem, zarzucając decyzji nieprawidłową klasyfikację taryfową importowanego towaru oraz naruszenie przepisów art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Skarżąca spółka podnosiła, że decyzje organów celnych zostały wydane na podstawie opinii biegłego, która była kilkakrotnie uzupełniana, proponowała zaliczenie towaru do dwóch różnych pozycji Taryfy celnej, a nadto była sugerowana przez Dyrektora Urzędu Celnego. Wobec przedłożenia przez stronę odmiennych opinii organy celne zobowiązane były powołać bezstronnego biegłego. Ponadto organ celny drugiej instancji uniemożliwił drugiemu pełnomocnikowi strony, J.C. udział w postępowaniu, bezzasadnie powołując się na brak jego pełnomocnictwa.

Po odrzuceniu skargi postanowieniem z dnia [...].04.2002 r., sygn. akt I SA/Po [...] z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej oraz nieusunięcia braków formalnych skargi, na wniosek strony skarżącej, wyrokiem z dnia [...].03.2003 r. uchylono powyższe postanowienie.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącej, radca prawny, R.H. w piśmie procesowym z dnia [...].02.2006 r. podtrzymała skargę, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 222 § 4 Kodeksu celnego poprzez zobowiązanie strony do uiszczenia odsetek wyrównawczych, bez wykazania jakie strona odniosła korzyści finansowe. Ponadto strony nie powiadomiono o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę złożonej w dniu [...].03.2002 r. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Prokurator Apelacyjny wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie należy wyjaśnić kwestie związane ze wznowieniem postępowania wyrokiem z dnia [...].03.2003 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że brak prawidłowego doręczenia stronie skarżącej wezwania do usunięcia braków skargi pozbawił stronę możności działania, w związku z czym występuje podstawa prawna przewidziana w art. 401 pkt 2 kpc do wznowienia postępowania z powodu nieważności i dlatego na podstawie art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 412 § 2 kpc uchylono zaskarżone postanowienie.

Orzeczenie powyższe, jakkolwiek nadano mu formę wyroku jest w istocie postanowieniem orzekającym o dopuszczalności wznowienia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że o postaci orzeczenia decyduje treść rozstrzygnięcia. Jeżeli sąd o określonej kwestii proceduralnej rozstrzyga w wyroku, to orzeczenie to nie traci charakteru postanowienia przez sam fakt zamieszczenia go w wyroku (Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją T. Erecińskiego, cz. I - Postępowanie rozpoznawcze, str. 509, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1997 r.). Jednocześnie zamieszczone w tym postanowieniu uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi oznacza wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy sądowi do merytorycznego rozpoznania skargi. Zwrócić bowiem należy uwagę na specyfikę wznowienia postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2003 r., w którym z mocy postanowień art. 58 w związku z art. 53 ust. 1 i 3 oraz art. 59 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) dopuszczało się wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi jako kończącym postępowanie w sprawie, które przecież nie rozstrzygało sprawy merytorycznie, a jedynie było orzeczeniem o charakterze procesowym. Przepis art. 412 § 2 kpc nie wskazywał (bo nie mógł, skoro nie dopuszczał takiej sytuacji) jakiego rodzaju orzeczenie powinno zapaść po rozpatrzeniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi. Wskazać należy, że również w ustawie z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) kwestia ta nie została rozstrzygnięta. W ocenie Sądu w takiej sytuacji konieczne jest uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, co umożliwi właściwe rozpoznanie skargi i wydanie wyroku. Rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia o odrzuceniu skargi może mieć formę osobnego postanowienia, ( jak to wydane w niniejszej sprawie), bądź też może być zamieszczone w wyroku, w którym sąd równocześnie merytorycznie rozpozna skargę.

Odnosząc się natomiast do merytorycznych zarzutów skargi, Sąd uznał, iż organy celne obu instancji nie naruszyły w przedmiotowym postępowaniu celnym przepisów prawa materialnego, ani procedury, co uzasadniałoby wyeliminowanie ich orzeczeń z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie okolicznością sporną między stronami pozostaje klasyfikacja taryfowa sprowadzonego przez skarżącą spółkę towaru, określonego jako "tkanina z włókien akrylowych" i zadeklarowanego do kodu PCN 5515 21 90 0, obejmującego tkaniny z ciętych włókien akrylowych lub modakrylowych, pozostałe. Organy celne uznały natomiast, iż kodem właściwym dla importowanego produktu winna być pozycja 5801 36 00 0, do której zalicza się tkaniny szenilowe z włókien chemicznych.

Kluczowe dla wyjaśnienia prawidłowej klasyfikacji towaru jest wobec tego wyjaśnienie kwestii, czy w świetle uregulowań zawartych w samej Taryfie celnej i "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" zawartość przędzy szenilowej w tym produkcie ( w 22% ) może przesądzać o konieczności uznania go za tkaninę szenilową, opisaną w kodzie 5891 36 00 0.

Zgodnie z uwagami ogólnymi do Sekcji XI Taryfy celnej - "Materiały i wyroby włókiennicze" (zawartymi w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", s. 1011) sekcja ta obejmuje surowce dla przemysłu włókienniczego, półfabrykaty i wyroby z nich wykonane. Jest ona przy tym podzielona na 14 działów, wśród których działy 50 do 55 wyodrębnione są według właściwości fizycznych materiałów, a działy 56 do 63 obejmują wyroby bez rozróżniania (na poziomie pozycji) ich właściwości fizycznych. Do poszczególnych pozycji w działach 56 do 59 klasyfikowane są tkaniny oznaczające się pewnymi cechami. Pozycją 5801 objęto tkaniny z okrywą włókienną (z włosem), tkaniny szenilowe oraz tkaniny pluszowe, a dopiero w ramach tej pozycji istnieje podział ze względu na materiał włókienniczy, z którego zostały wykonane (z wełny, bawełny, włókien chemicznych lub innych materiałów włókienniczych). Dodać należy ponadto, iż działy 50 do 55 i 60 nie mogą się odnosić do artykułów uwzględnionych w działach 56 do 59 ( uwaga 8 b do Sekcji XI "Wyjaśnień do Taryfy celnej" ).

Zgodnie natomiast z komentarzem do Działu 58 Taryfy celnej (zawartym w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", s. 1123) tkaniny szenilowe posiadają powierzchnię okrywową (zwykle po obu stronach) utworzoną z przędzy szenilowej. Zazwyczaj wytwarzane są z zastosowaniem dodatkowej nitki wątku, wykonanej z przędzy szenilowej, albo przez wprowadzenie podczas tkania do osnowy podłoża tkaniny przędzy szenilowej o różnych kolorach i długości. Wynika stąd, iż regulacje zawarte w Taryfie celnej nie uzależniają w jakikolwiek sposób kwestii uznania danej tkaniny za tkaninę szenilową od określonej minimalnej ilości przędzy szenilowej w jej składzie.

Zawartość przędzy szenilowej (22 % w całości produktu) w przedmiotowym towarze była okolicznością bezsporną. Z tego względu należało uznać, iż udział przędzy szenilowej w takiej części w importowanym produkcie był faktem przesądzającym o konieczności jego zakwalifikowania do pozycji wnioskowanej przez organy celne (5891 36 00 0). Skoro klasyfikacji taryfowej tkanin tego typu nie uzależnia się od sposobu mocowania przędzy szenilowej, ani innych cech dotyczących ich budowy, zarzuty strony skarżącej odnoszące się do tej kwestii nie zasługiwały na uwzględnienie.

Podnieść należy również, iż uznanie danego artykułu za tkaninę szenilową w rozumieniu kodu PCN 5801 wyklucza możliwość zakwalifikowania go do jakiejkolwiek pozycji z działów 50 do 55 Taryfy, czyli również do pozycji 5515 21 90 0, zgłoszonej przez stronę ( "Wyjaśnienia do Taryfy celnej", s. 1020 ).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących opinii biegłych zebranych w niniejszej sprawie przez organy celne i stronę skarżącą, Sąd stwierdził, iż opinie sporządzone przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej oraz firmę "B" - stanowiły już przedmiot oceny Sądu w sprawie wystąpienia spółki do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej dotyczącej spornego towaru. W dniu [...].09.2001 wydał on WIT nr [...], klasyfikujący importowany produkt do pozycji 5801 36 00 0 (k. 123 akt administracyjnych). Skarga na to orzeczenie wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została oddalona (sygn. akt 3/I SA/Po 4628/01). Przedmiotowe opinie Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych uznane zostały przy tym za dowody nie budzące wątpliwości, jako dokumenty sporządzone przez profesjonalną placówkę naukową ( specjalizującą się w dziedzinie klasyfikacji towaroznawczych), odpowiednio konsekwentne i uzasadnione i takie stanowisko zajmuje również skład orzekający w niniejszej sprawie.

W kwestii naliczenia odsetek wyrównawczych Sąd podzielił natomiast stanowisko organów celnych odnośnie konieczności zastosowania przepisu art. 222 § 4 Kodeksu celnego w zw. z § 1 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. Nr 143, poz. 958) i z dnia 26 czerwca 1998r. ( Dz. U. Nr 86, poz. 544 ). Przedmiotowa kwota wynikająca z długu celnego została bowiem zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego, co spowodowało przesunięcie daty powstania długu celnego i w efekcie uzyskanie korzyści majątkowej przez skarżącą spółkę. Poprzez przyjęcie w zgłoszeniu celnym niewłaściwego kodu zapłaciła ona niższą kwotę długu celnego, a zaistniałą różnicę mogła wprowadzić do obrotu gospodarczego, przeznaczyć na inwestycje itd. Poza tym spółka nie wykazała w wystarczający sposób, że podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania czy świadomego działania.

Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) - o jej oddaleniu.

/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska