Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 764/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. art. 56, 124 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem", "GITD") decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku Z. W. (zwanego dalej skarżącym) o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji GITD z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, oraz od decyzji GITD z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, uchylił obie ww. decyzje organu oraz nałożył na skarżącego karę pieniężną

w wysokości 3.000 złotych za przejazd w dniu [...] lipca 2011 r. po drodze ekspresowej [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J. bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "Kpa."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U.

z 2013 r. poz. 260; dalej "udp.") oraz załącznika nr 1 pkt 12 lit. f) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków,

na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; dalej "utd.").

GITD wskazał, że podstawę faktyczną wydania obu decyzji z dnia [...] maja 2013 r. nakładających na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych każda, stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej

w rozporządzeniu, bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13

ust. 1 pkt 3 udp., w dniu [...] lipca 2011 r. po drodze krajowej nr [...], na odcinku G.

(z obwodnicą G.) – J. o godz. 17:48 oraz o godz. 17:59.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł,

że nie zgadza się z decyzją nakładającą na niego karę pieniężną. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie decyzji administracyjnej w całości. Ponadto zwrócił się z prośbą o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, wskazując, że na skutek "ściągnięcia" nałożonej kary pieniężnej za pośrednictwem egzekucji, zostanie on pozbawiony środków do życia i spłaty zobowiązań wobec banków, co spowoduje wypowiedzenie umów kredytowych oraz natychmiastową

ich wymagalność.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. GITD, działając na podstawie

art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone

w sprawie, w której wydano decyzję z [...] maja 2013 r. nr [...] Organ wskazał, że dla prowadzonego postępowania istotne znaczenie ma okoliczność, że dnia [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 13k udp. z art. 2 Konstytucji RP. Jak podał GITD, zgodnie z zaakceptowanym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem dopuszczalne jest stosowanie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. w sytuacji, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się sprawa dotycząca konstytucyjności przepisów mających zastosowanie w prowadzonej sprawie administracyjnej. W świetle powyższego organ uznał, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy do czasu zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny.

GITD postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., działając w oparciu o przepis art. 123 § 1 i § 2 Kpa., połączył do wspólnego rozpoznania dwa postępowania administracyjne, w których wydano decyzje z dnia [...] maja 2013 r.

Organ ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że w dniu [...] lipca

2011 r. samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej równej [...] kg, poruszał się po drodze ekspresowej [...] na odcinku G.

(z obwodnicą G.) – J. bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

GITD wskazał, że odcinek drogi ekspresowej [...], po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego w dniu [...] lipca 2011 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 12 lit. f) do rozporządzenia. Wyjaśnił, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1267) wprowadziło zmianę numeracji odcinków płatnych dróg krajowych. Dlatego też odcinek drogi ekspresowej [...], tj. G. (z obwodnicą G.) – J. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 12 lit. f) do rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 22 marca 2011 r.

Jak podał GITD, w oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) organ prowadzący postępowanie ustalił posiadacza pojazdu samochodowego o nr rej. [...] i na podstawie art. 78 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej "Prd.") wezwał posiadacza ww. pojazdu do wskazania osoby kierującej tym pojazdem w dniu [...] lipca 2011 r.

Z treści oświadczenia, które wpłynęło do siedziby Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w dniu [...] września 2011 r. wynika, że w czasie powstałego naruszenia samochodem ciężarowym o nr rej. [...] kierował właściciel pojazdu – skarżący w niniejszej sprawie, co potwierdza załączona wykresówka z dnia [...] lipca 2011 r. Skarżący oświadczył, że miał wiedzę dotyczącą obowiązku uiszczania opłat za przejazd po niektórych odcinkach dróg krajowych za pomocą urządzenia viaBox. Wyjaśnił, że nie porusza się samochodem w celach zarobkowych, a przedmiotowy przejazd był wykonywany w celu przewiezienia kuzynowi drewna do budowy altanki. Ponadto skarżący wskazał, że nie miał możliwości zakupu wymaganego urządzenia na kilku stacjach paliw. Oświadczył, że posiada trudną sytuację materialną i zdrowotną, dlatego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i potraktowanie jej "jako okoliczności łagodzące". Do złożonego oświadczenia skarżący załączył wykresówki oraz kopię decyzji o ponownym ustaleniu renty.

Nadto GITD przypomniał, że pismem z [...] stycznia 2012 r. wezwano Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad) do wskazania, czy została uiszczona opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd oraz czy została zawarta umowa

z użytkownikiem pojazdu samochodowego. Pismem z [...] stycznia 2012 r. ww. spółka wyjaśniła, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd. Podała, że użytkownik pojazdu nie podpisał umowy z operatorem systemu viaToll.

Organ zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca

2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.

W myśl art. 5 ust. 1 udp. do dróg krajowych zalicza się:

1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;

2) drogi międzynarodowe;

3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;

4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);

5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych;

6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;

7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 Prd., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy

o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

W ocenie GITD, zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny w pełni uzasadnia zastosowanie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. i wymierzenie za sporny przejazd kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych. Jak wskazał GITD, przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowi "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty", które to pojęcie zostało zdefiniowane wprost w § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U.

Nr 133, poz. 773). W rozumieniu tego przepisu "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty" to w szczególności taki przypadek, w którym zaistniała jedna z okoliczności wymienionych w art. 13k ust. 1 udp. uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej.

Jak podał GITD, z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy bezsprzecznie wynika, że system elektronicznego poboru opłat zarejestrował dwa incydenty nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Miały one miejsce na tym samym płatnym odcinku drogi ekspresowej [...], w tym samym dniu i były związane z jednym przejazdem o charakterze ciągłym. Wobec powyższego, jak wskazał GITD, należało połączyć do wspólnego rozpoznania dwa postępowania, bowiem dotyczyły one tego samego przejazdu. Zdaniem GITD, w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 427/13), w myśl którego uprawnione staje się stwierdzenie, że w świetle powołanych przepisów, skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wysokości.

GITD podkreślił, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391). Stosownie do art. 9 tej ustawy przepisy ustanawiające powyższy obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r., strona miała zatem, na co zwrócił uwagę organ, wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi. W ocenie GITD, decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej skarżący powinien powziąć wszelkie niezbędne informacje na temat obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i warunków, jakie trzeba spełnić, by w prawidłowy sposób uiścić opłatę i tym samym dochować wszelkich starań, by nie naruszyć przepisów ustawy o drogach publicznych.

GITD dodał, że odcinek drogi ekspresowej [...], tj. G. (z obwodnicą G.) – J., został wyraźnie wskazany w rozporządzeniu, zatem w sposób jasny

i precyzyjny została ustalona droga krajowa, za przejazd którą należy uiścić opłatę. Dlatego też, zdaniem organu, skarżący powinien albo wybrać inną, alternatywną, niepłatną drogę krajową, albo powinien zaopatrzyć pojazd w urządzenie viaBox

w celu prawidłowego uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatną drogą, czego, jak wynika z niniejszej sprawy, nie uczynił.

GITD odniósł się również do wskazanych przez skarżącego trudności

z zakupem na stacjach benzynowych urządzenia viaBox. Podkreślił, że każdy użytkownik pojazdu jest obowiązany do wyposażenia pojazdu w ww. urządzenie

w sytuacji, gdy będzie chciał poruszać się po drogach krajowych objętych systemem elektronicznego poboru opłat. Jeśli tego obowiązku nie przestrzega, to musi ponieść stosowne konsekwencje. W tym miejscu GITD wyjaśnił, że na stronie internetowej www.viatoll.pl jest umieszczona pełna lista Punktów Obsługi Klienta wraz z danymi adresowymi oraz godzinami ich otwarcia, a także Przygraniczne Punkty Dystrybucji. Ponadto na ww. stronie internetowej dostępna jest wyszukiwarka Punktów Obsługi Klienta, która w łatwy i szybki sposób pozwoli zlokalizować najbliższy punkt. Kierujący mogą również skorzystać z Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta, za pomocą którego mogą otrzymywać i kierować wszelkie pytania dotyczące elektronicznego systemu poboru opłat drogą telefoniczną, mailową, za pomocą faksu czy listownie. Zatem, jak podał organ, są podane miejsca, w których można zasilić konto w systemie viaToll, jak również nabyć, wymienić lub oddać urządzenie viaBox. W konsekwencji organ wskazał, że w sytuacji, gdy kierujący pojazdem miał trudności z zakupem urządzenia viaBox, to powinien był skorzystać z innej, alternatywnej, niepłatnej drogi krajowej.

GITD wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że naruszenie spowodowane było brakiem urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w kontrolowanym pojeździe, a więc okolicznością zależną

od skarżącego. Organ, mając na względzie powyższą argumentację wyjaśnił, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób. Urządzenie powinno zaś znajdować się w pojeździe podczas wykonywania przejazdu na drodze, za przejazd której opłata się należy, gdyż opłata jest naliczana za pośrednictwem tego urządzenia.

Wobec wskazywanej przez skarżącego trudnej sytuacji zdrowotnej

i finansowej GITD stwierdził, że ustawodawca nie przewidział możliwości nakładania kary pieniężnej w różnej wysokości w zależności od rodzaju podmiotu, który wykonuje przejazd, od rodzaju prowadzonej przez niego działalności, od jego sytuacji materialnej czy osobistej. W rozpoznawanej sprawie jest to kara 3.000 złotych

i ustawodawca nie przewidział możliwości obniżenia tej kary albo zastosowania zamiast tej innego rodzaju kary. Zgodnie bowiem z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. GITD powołał się

na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2253/11), który wskazuje, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości miarkowania kary przez organ.

GITD podkreślił, że organ rozstrzygając sprawę nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Ponadto istotnym jest, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1

i 2 udp., a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczność sprawy czy sytuację materialną strony. Taryfikator w sposób ścisły wskazuje wysokość kary administracyjnej za dane naruszenie, zatem organ rozpoznający sprawę nie ma prawnej możliwości ustalania innej niż określona w ustawie wysokości kary. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ustawy o finansach publicznych strona może wystąpić do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem

o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty. Jednakże jest to odrębne postępowanie administracyjne. GITD zaznaczył, że nie jest organem właściwym w przedmiocie stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych

do kar nakładanych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

GITD w konsekwencji stwierdził, że obie decyzje z dnia [...] maja 2013 r. należało uchylić, bowiem każda nich rozstrzygała o jednym i tym samym obowiązku. W tym miejscu organ wskazał, że bezspornym jest fakt nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] lipca 2011 r.

po drodze ekspresowej [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J.. Jednakże zapis aktywności kierowcy znajdujący się na wykresówce z dnia [...] lipca 2011 r. wskazuje, że obydwa odnotowane przez system naruszenia występowały

w ramach jednego i ciągłego przejazdu. Wobec powyższego oraz w świetle aktualnych orzeczeń sądownictwa administracyjnego GITD stwierdził, że

na kierującego powinna zostać nałożona jedna kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych, bowiem korzystający z dróg publicznych naruszył art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. poruszając się po płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, z naruszeniem zasady zawisłości i zasady nieorzekania dwa razy w tej samej sprawie, wskutek niepołączenia do jednego rozpoznania spraw dotyczących jednego przejazdu, jednego dnia.

Organ postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji GITD z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] do chwili prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, na skutek skargi wniesionej na tę decyzję.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję GITD z dnia [...] stycznia 2014 r.

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że zawiera ona nieprawidłowości polegające na braku połączenia

do wspólnego rozpatrzenia wszystkich wszczętych postępowań administracyjnych dotyczących jednego przejazdu w dniu [...] lipca 2011 r. (postępowań było pięć, natomiast zaskarżona decyzja dotyczyła dwóch z nich). Skarżący powiązał z takim działaniem organu naruszenie zasady zawisłości jednej sprawy administracyjnej lub brak umorzenia postępowań nierozpatrzonych. Skarżący dodał, że dwie sprawy zostały zakończone zaskarżoną decyzją, natomiast pozostałe trzy postępowania zostały zawieszone do czasu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.

Nadto skarżący wskazał, że ściągnięcie kary pieniężnej przyniesie jego rodzinie niepowetowaną szkodę majątkową i osobistą.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Decyzja ostateczna może być przedmiotem kontroli zarówno przez sąd administracyjny (w wyniku wniesienia skargi), jak i postępowania o charakterze nadzwyczajnym, co w konsekwencji prowadzi do zbiegu postępowań weryfikacji decyzji ostatecznej. Zarówno jednak względy ekonomii postępowania organów państwowych, jak i ochrona autorytetu ich orzeczeń nie zezwalają na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą oraz wydawania rozbieżnych orzeczeń przez organy administracji publicznej i sąd administracyjny (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, str. 56).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarga do sądu na przedmiotową decyzję i wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji zostały nadane w urzędzie pocztowym w dwóch odrębnych kopertach w dniu [...] stycznia 2014 r.

Zarówno skarga jak i wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania wpłynęły odpowiednio do GITD oraz Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] stycznia 2014 r.

Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Przepis powyższy formułuje zasadę wyłączenia dwutorowości postępowania kontrolnego, ale tylko w odniesieniu do postępowania sądowego. Należy jednak przyjąć, że w celu skutecznego i konsekwentnego zapobieżenia tego rodzaju dwutorowości kontroli w stosunku do decyzji ostatecznej, zasada ta musi działać w obydwie strony, tzn. niedopuszczalna jest akceptacja żądania wznowienia postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Ustawodawca nie unormował natomiast sytuacji odwrotnej, a mianowicie nie wypowiedział się, czy możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym już po zawiśnięciu sprawy w sądzie, co w konsekwencji doprowadziło do poważnych rozbieżności zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie. Za Bogusławem Gruszczyńskim ([w] Komentarz do Ordynacji podatkowej S. Babiarz, B. Dauter i inni, LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 915 i nast.) należy wskazać na co najmniej cztery odmienne poglądy, które pojawiły się przy rozpoznawaniu tej materii:

1. Według pierwszego, po zawiśnięciu sprawy w sądzie organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w trybie nadzwyczajnym, a w razie złożenia w tym przedmiocie wniosku przez stronę powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania;

2. Zwolennicy drugiego poglądu zgadzają się - co do zasady - z poglądem pierwszym, ale opowiadają się za tym, żeby zasada ta nie obowiązywała w przypadku, gdy jako podstawę wznowienia postępowania wskazano ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał;

3. Trzeci pogląd polega na uznaniu, że zawiśnięcie sprawy w sądzie nie uzasadnia odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, jednakże po jego wszczęciu organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania sądowego;

4. Ostatni zaś pogląd opiera się na twierdzeniu, że dopuszcza się wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego, natomiast sąd powinien zawiesić postępowanie sądowe.

Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem czwartym ponieważ w przypadku zbiegu postępowania sądowoadministracyjnego i nadzwyczajnego postępowania administracyjnego pierwszeństwo rozpatrzenia powinno mieć zawsze (bez względu na kolejność uruchomienia) postępowanie administracyjne, a to chociażby ze względu na skutki prawomocności wyroku sądu, polegające na tym, że wyrok ten wiąże wszelkie organy państwowe, wykluczając możliwość wydania sprzecznego z nim rozstrzygnięcia przez organ administracji.

Podobne stanowisko wyrażają także przedstawiciele doktryny oraz sędziowie NSA R. Hauser, J. Drachal i E. Mzyk, zwracając uwagę, że żaden przepis prawa nie zabrania stronie np. zgłoszenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji z jednoczesnym wniesieniem skargi do sądu na ten sam akt. Skoro tak, to do czasu zawieszenia postępowania sądowego może się toczyć zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji. Autorzy ci wywodzą swój pogląd z kontrowersyjnego, lecz zasługującego na aprobatę założenia, zgodnie z którym zgłoszenie przez stronę żądania wszczęcia administracyjnego postępowania nadzwyczajnego samo przez się wszczyna to postępowanie na mocy art. 61 k.p.a. Zgodnie z tą koncepcją skutki wniesienia do organu administracyjnego żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w czasie trwania postępowania przed sądem administracyjnym byłyby więc takie same, jak skutki wniesienia skargi do sądu po wszczęciu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego (art. 56 p.p.s.a.).

Nie została również uregulowana sytuacja, w której skarga i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji są złożone jednocześnie. Mając na uwadze powyższe rozważania i niemożność prowadzenia dwutorowego postępowania Sąd opowiada się za koniecznością prowadzenia postępowania administracyjnego i zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w przypadku zbiegu postępowania sądowoadministracyjnego i nadzwyczajnego postępowania administracyjnego pierwszeństwo rozpatrzenia powinno mieć zawsze (bez względu na kolejność uruchomienia) postępowanie administracyjne, przede wszystkim ze względu na skutki prawomocności wyroku sądu, polegające na tym, że wyrok ten wiąże wszelkie organy państwowe, wykluczając możliwość wydania sprzecznego z nim rozstrzygnięcia przez organ administracji (niekorzystne dla strony zakończenie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie wyklucza natomiast możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego i ponownego skontrolowania legalności decyzji ostatecznej.) Zarówno wniesienie przez stronę skargi do sądu administracyjnego podczas trwania administracyjnego postępowania nadzwyczajnego, jak i wniesienie przez stronę żądania wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trakcie trwania postępowania przed sądem powinno skutkować zawieszeniem postępowania sądowego do czasu zakończenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania organ podejmie zawieszone postępowania administracyjne dotyczące nadzwyczajnego trybu postępowania i wyda rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie.