Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1124/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. W. decyzją z 13 sierpnia 2018 r., nr [...], na podstawie art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382) orzekł o odmowie zameldowania Pana Ł. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. W. z powodu braku zamieszkania wnioskodawcy w powyższym miejscu w sposób trwały.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan Ł. S. od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Wojewody. Wskazując, że jest spadkobiercą powyższego lokalu mieszkalnego z pobytu pod powyższym adresem został bezprawnie wymeldowany.

Wojewoda decyzją z 2 października 2018r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382)utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytaczając treść art. 28 ustawy o ewidencji ludności wskazał, że ustawową przesłanką zameldowania jest zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego i dopełnienie obowiązku zameldowania się. Zgodnie z art. 31 cytowanej ustawy jeżeli jednak dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ w drodze decyzji administracyjnej.

Organ prowadzący postępowanie był obowiązany jedynie do ustalenia, czy zainteresowany faktycznie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. W..

W świetle przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że zainteresowany nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, gdzie mieszkał od 1980 r. do 2016 r. Został z niego wymeldowany, utracił tytuł prawny do powyższego lokalu. Właścicielką mieszkania jest aktualnie osoba trzecia, która kupiła przedmiotowe mieszkanie na przełomie kwietnia/maja 2017 r. W momencie, gdy wprowadzała się przedmiotowe mieszkanie, było czyste, świeżo wyremontowane oraz pozbawione jakichkolwiek rzeczy i mebli. Obecnie zamieszkuje w nim razem z synem. Od momentu wprowadzenia zdarzały się sporadycznie sytuacje, w których pewien mężczyzna stał pod blokiem, wydzwaniał domofonem chcąc nawiązać rozmowę, informując, że mieszkanie jest jego własnością. Funkcjonariusze Straży Miejskiej w O. W. w okresie od 28 czerwca 2018 r. do 6 lipca 2018 r. w ramach przeprowadzanego wywiadu środowiskowego, wielokrotnie o różnych porach dnia, próbowali zastać zainteresowanego w przedmiotowym lokalu, jednak bezskutecznie.

Wnioskodawca wniósł o kierowanie korespondencji na adres w [...] w okresie od 7 września 2018 r., przez okres 6 miesięcy.

Odwołujący się nie może wejść do spornego mieszkania chyba, że dokona do niego włamania i w związku z tym w nim nie zamieszkuje.

Organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w niniejszej sprawie dowody potwierdziły brak zamieszkiwania zainteresowanego w przedmiotowym lokalu. Nie ma w nim skoncentrowanego swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego). Przedmiotowy lokal nie jest miejscem pobytu stałego wymienionego.

Następie organ odwoławczy argumentował, że postępowanie w sprawie dokonania zameldowania, w oparciu o art. 31 ustawy o ewidencji ludności, wymaga ustalenia, czy osoba faktycznie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Celem ustalenia stanu faktycznego, związanego z zamieszkiwaniem przez stronę w przedmiotowym lokalu, organ nie poprzestał jedynie na oparciu się o wniosek zainteresowanego, lecz także zbadał, czy znajduje on potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak zamieszkiwanie wnioskodawcy w sposób trwały w powyższym lokalu. Celem instytucji zameldowania jest bowiem odzwierciedlenie aktualnego stanu faktycznego związanego z czasowym oraz stałym pobytem osób.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ ustalił, że zainteresowany, jak sam oświadczył, nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. W.. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził istnienie po stronie wymienionego koncentracji własnych spraw życiowych w innym miejscu niż przedmiotowy lokal. Należy podkreślić, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy fizyczna nieobecność w lokalu połączona z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z tym miejscem.

Nadto organ wskazał, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Obowiązek meldunkowy polega na rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, a rozumiany jest jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności. Zameldowanie w lokalu ma potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego lub czasowego przebywania i koncentracją w tym miejscu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że przedmiotowy lokal nie jest centrum życia zainteresowanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od powyższej decyzji Wojewody wniósł Ł. S., zaskarżając ją w całości. Skarżący podnosił, że został bezprawnie pozbawiony prawa do mieszkania, którego był właścicielem na skutek spadkobrania po zmarłych rodzicach oraz wymeldowany bez podstawy prawnej i wyroku sądowego.

Argumentował, że jego pobyty za granicą od 2005r. do dnia dzisiejszego nigdy nie przekraczały 6 miesięcy.

Podnosił, że jest księga wieczysta przedmiotowego lokalu, zatem kwestionował sprzedaż mieszkania osobie trzeciej i jego wymeldowanie z tego mieszkania. Żądał odszkodowania za utracone mienie prywatne i zadośćuczynienia za krzywdy.

Wskazał, że od 14 października 2016r. nie był przesłuchany w sprawie.

Zamki do mieszkania i do piwnicy zostały zmienione i nie może w nim przebywać, mieszka tam obecnie inna osoba. Mieszkanie zostało przejęte bezprawnie przez P. J. U. , który bez zgody skarżącego dokonał remontu i wystawił mieszkanie na sprzedaż.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta O. W. w przedmiocie odmowy zameldowania Ł. S. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w O. W.. przy ul. [...].

Rozstrzygając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, iż materialnoprawną podstawę decyzji organów administracji publicznej stanowił przepis art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018r., poz. 1382, dalej "ustawa"), zgodnie z którym jeżeli dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji (ust. 1). Jak wskazuje art. 24 ust. 1 i 2 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony ustawą, który polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Przy czym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). Obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały w formie pisemnej na formularzu (art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy). Równocześnie wyjaśnienia wymaga, że przy zameldowaniu na pobyt stały w formie o której mowa powyżej obywatel przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego oraz – do wglądu – dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu.

Konsekwentnie organ prowadzący postępowanie w sprawie zameldowania na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy zobowiązany jest do ustalenia, czy osoba, która wnosi o zameldowanie na pobyt stały, faktycznie przebywa pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu, a więc czy spełnione są materialnoprawne przesłanki zameldowania na pobyt stały określone w art. 25 ust. 1 ustawy. Postępowanie to, w zależności od jego wyników winno się zakończyć decyzją o zameldowaniu bądź odmowie zameldowania pod wskazanym adresem.

W tym miejscu wskazać również należy, że celem instytucji zameldowania jest odzwierciedlenie aktualnego stanu faktycznego związanego z czasowym oraz stałym pobytem osób. Ewidencja ludności ma tylko i wyłącznie charakter porządkowy i nie rozstrzyga o uprawnieniach do lokalu jak i prawie do przebywania w nim. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Co więcej, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntował się pogląd, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję, jak również miejsce - w pobliżu którego skoncentrowane jest miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), korzystania z usług, czy opieki medycznej, itp. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 329/07, LEX nr 460001, wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 465/07, LEX nr 460737).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż rację mają organy administracji publicznej, uznając, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zameldowanie Skarżącego na pobyt stały przy ul. [...]/[...] w O. W.. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że lokal znajdujący się pod tym adresem, nie stanowił miejsca stałego pobytu Skarżącego w okresie poprzedzającym wydanie decyzji o odmowie zameldowania. Sąd uznał, iż rozpatrujące sprawę organy administracji zgromadziły wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który został w sposób prawidłowy oceniony. W tym zakresie wydane w sprawie decyzje spełniają wymogi określone przepisami art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że organ administracji publicznej ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego, uwzględniając stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Wydając w dniu 02 października 2018r. decyzję organ I instancji zgromadził dokumentację, która potwierdza prawidłowość tej oceny.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że już sam Skarżący w toku przesłuchania przed organem I instancji (29 czerwca 2018r.) potwierdził, że nie zamieszkuje w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] [...] w O. W.. i to od 2016r. Został z tego mieszkanie także wymeldowany (k. 9 akt adm. I inst.). Z jego pism wynika, że nie ma możliwości dostania się do mieszkania, gdyż nie ma kluczy ani do lokalu, ani piwnicy. W przedmiotowym lokalu Skarżący nie przechowuje swoich rzeczy osobistych. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez Skarżącego także przed Sądem, oświadczając, że gdy przebywa w kraju to mieszka w Domu Kombatanta w O. W.. Nadto obecna właścicielka mieszkania potwierdziła, że Skarżący nie mieszka w spornym lokalu. Mieszkanie zostało przez nią zakupione jako wolne, wyremontowane i opróżnione ze wszelkich sprzętów (k. 10 akt adm. I inst.).

Nadto z informacji niezależnego w sprawie Komendanta Straży Miejskiej w O. W.. wynika jednoznacznie, że pomimo pięciu prób nie zastano Skarżącego w spornym lokalu. Potwierdza to okoliczność, że Skarżący nie zamieszkuje w lokalu, w którym chce się zameldować na pobyt stały. Ubocznie Sąd zauważa, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika także by Skarżący podejmował jakieś czynności procesowe mające na celu uzyskanie dostępu do spornych pomieszczeń, poza faktyczną próbą nawiązania kontaktu i rozmowy z obecną właścicielką mieszkania. Uwzględniając powyższe wyjaśnienia Skarżącego podzielić należy stanowisko organów, że przedmiotowy lokal nr [...] w O. W.. nie stanowi miejsca, które można by uznać za centrum jego spraw życiowych w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy.

Powtórzyć, zatem należy za organem I instancji, że nieruchomość (lokal mieszlany) jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe, a więc gdy jest to nieruchomość, w której koncentrują się jej wszystkie codzienne sprawy, w której dana osoba przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe (śpi, spożywa posiłki, przyjmuje gości). Tymczasem Skarżący w spornym lokalu nie przebywa, realizuje poza lokalem sprawy bytowe, takie jak jedzenie, pranie, spędzanie czasu wolnego, nie posiadania w nim rzeczy ruchomych i osobistych.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że jest on spadkobiercą ustawowym po swoich rodzicach i w związku z tym wywodzi prawo do zameldowania, Sąd zauważa w oparciu o badania księgi wieczystej przedmiotowego lokalu o numerze [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. W.. V Wydział Ksiąg Wieczystych, rzeczywiście Skarżący był wpisany do księgi jako właściciel lokalu w oparciu o umowę z 29 grudnia 2009r. ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności. Prawo to jednak utracił. W toku postępowania egzekucyjnego wydano postanowienie o przysądzeniu własności lokalu w sprawie [...] [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w O. W.. z 25 marca 2015r. i następnie na podstawie umowy sprzedaży lokal nabyła, aktem notarialnym z 24 kwietnia 2017r., obecna właścicielka - K. M.. Sąd w niniejszym postępowaniu nie był jednak uprawniony do badania okoliczności utraty przez Skarżącego tytułu prawnego do spornego lokalu, jego prawidłowości i zasadności późniejszego wymeldowania. Okolicznością zasadniczą, decydującą o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy jest brak pobytu - rzeczywistego przebywania - Skarżącego w spornym lokalu. W sprawie o zameldowanie Skarżący musi bowiem spełnić przesłankę pobytu stałego w lokalu w danej miejscowości, co wynika z treści art. 31 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy.

W świetle powyższego Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, iż w okresie objętym postępowaniem, w tym bezpośrednio przed wydaniem decyzji, Skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu przepis art. 25 ust. 1 ustawy.

Sąd wskazuje przy tym, że z wnioskiem o zameldowanie można wystąpić w sytuacji, gdy faktycznie Skarżący będzie już przebywał pod adresem spornego lokalu, z zamiarem pobytu stałego, gdy lokal ten będzie pełnił rolę centrum jego spraw życiowych.

Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie na zasadach określonych w art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. prawidłowo orzekły, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zameldowanie Skarżącego na pobyt stały w przedmiotowym lokalu.

Wskazać należy Skarżącemu, że przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku o zameldowanie w lokalu, zatem postępowanie w tym przedmiocie nie może służyć do kwestionowania prawidłowości i zasadności wymeldowania dokonanego w odrębnym postępowaniu. Brak jest także podstaw do orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej, a także przez Sąd o żądaniu Skarżącego w zakresie odszkodowania za utratę mienia, czy zadośćuczynienia za doznane krzywdy.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić. Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.