Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 841/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 138 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J P. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku D. M., zatwierdził projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego w E. przy ul. K. 1 oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku.

Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych: postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. wstrzymał inwestorowi D. M. prowadzenie robót budowlanych na terenie posesji zlokalizowanej przy ulicy K. 1 (działki nr "[...]", "[...]" i "[...]") obejmujących realizację rozbudowy budynku mieszkalnego wraz z usługami oraz realizację nadbudowy istniejącego tarasu w budynku mieszkalno–usługowym. W uzasadnieniu podano, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono istotne odstępstwa od wydanych pozwoleń na budowę z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]".

Następnie decyzją z dnia "[...]" PINB dla miasta E. nakazał D. M. wykonanie: inwentaryzacji powykonawczej budowlanej, orzeczenia o stanie technicznym wykonanych elementów konstrukcyjnych z niezbędnymi obliczeniami statycznymi budynku oraz sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, ustalając termin wykonania wskazanych czynności do dnia 20 lipca 2004 r. Kolejną decyzją z dnia "[...]" organ I instancji przedłużył termin wykonania projektu zamiennego do dnia 31 sierpnia 2004r., a decyzją z dnia "[...]"WINB utrzymał tę decyzję w mocy.

Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" PINB dla miasta E. odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalno-usługowego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Powodem odmowy zatwierdzenia projektu zamiennego były stwierdzone braki w przedłożonym projekcie zamiennym, a mianowicie projekt zamienny nie posiadał niezbędnych uzgodnień z rzeczoznawcą p. poż., rzeczoznawcą ds. sanitarnych, rzeczoznawcą ds. BHP i ergonomii, Państwową Inspekcją Pracy oraz Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, wymaganych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. z dnia "[...]".

Po otrzymaniu tych uzgodnień, dnia "[...]" organ I instancji wydał kolejną decyzję, którą zatwierdził projekt zamienny przedmiotowej inwestycji, nie uchylając decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]". W/w decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia "[...]", znak: WINB "[...]". Rozstrzygnięcia te zostały wyeliminowane następnie z obrotu prawnego, na skutek skargi R. i J. P., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 422/8, wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia "[...]", którą PINB dla miasta E. odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalno-usługowego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

W dniu "[...]" WINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nr "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]". Następnie decyzją z dnia "[...]" stwierdził jej nieważność. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia "[...]", wskazując, iż organ powiatowy wydając kontrolowaną decyzję nr "[...]" z dnia "[...]" rażąco naruszył art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez niezastosowanie w sprawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 168/10 oddalił skargę J. P.

Wnioskiem z dnia 23.06.2010 r. J. P. zwrócił się do organu I instancji o wydanie nakazu rozbiórki i przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości przy

ul. K. 1 w E. PINB dla miasta E. dnia 01.07.2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Następnie decyzją nr "[...]" z dnia "[...]", na podstawie art. 50a pkt 2, art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku mieszkalno-usługowego przy ul. K. 1 w E. i doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. WINB decyzją z dnia "[...]" uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji wskazując, iż niedopuszczalne jest wszczynanie oddzielnego postępowania wyłącznie na podstawie art. 50a z pominięciem całego trybu naprawczego (art. 50-51), prowadzonego od 2003 r. Wskazano, iż organ I instancji winien jest kontynuować postępowanie naprawcze. Co oznacza, iż w pierwszej kolejności zasadne jest nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości (dot. przedłożonej dokumentacji), zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

W konsekwencji postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia

w terminie do dnia 31.05.2011 r., w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym, dotyczącym rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego przy ul. K. 1 w E., opracowanym w lipcu 2006 r. przez mgr inż. arch. J. K. niżej wymienionych nieprawidłowości:

1. projekt zagospodarowania działki należy opracować zgodnie

z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r.

w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego /Dz. U. Nr 120, poz. 1133/, poprzez wykonanie części opisowej oraz części rysunkowej określającej granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów, charakterystycznych rzędnych, wymiarów wzajemnych odległości obiektów budowlanych oraz ich przeznaczenia

w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej,

2. przedstawić charakterystykę energetyczną obiektu budowlanego zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 9 wskazanego rozporządzenia,

3. uzupełnić dane liczbowe budynku w poz. 5.0. przedłożonego projektu zamiennego

o zestawienie powierzchni użytkowej i całkowitej obiektu poszczególnych pomieszczeń przed jego rozbudową (stan na 15.09.1994 r., t.j. na dzień wydania decyzji pozwolenia na rozbudowę Nr "[...]") i w wyniku projektowanej rozbudowy (stan wg zaprojektowanej rozbudowy),

4. uzyskać uzgodnienie projektu zamiennego budynku przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w E.

Ponieważ inwestor wywiązał się z nałożonych obowiązków organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, wskazaną na wstępie decyzją zatwierdził projekt zamienny rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że do projektu załączono pismo Urzędu Miejskiego w E. z dnia 30 listopada 2005r. w sprawie zgodności inwestycji

z planem zagospodarowania przestrzennego oraz pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych. Dodatkowo wskazano, że w toku postępowania zażądano od R. P. udokumentowania prawa własności do sąsiedniej nieruchomości przy ul. K. 1a w E.

Od tej decyzji odwołanie złożył J. P. wnosząc o jej uchylenie oraz wydanie decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych i doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odwołujący podniósł, że sporny budynek jest usytuowany na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Stwierdził, że nielegalna rozbudowa narusza ustalenia poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz jednocześnie art. 3 pkt 2a, art. 30 pkt 6 ust. 2, art. 30 pkt 7 ust. 4 Prawa budowlanego. Wskazał, że budynek jest przez cały czas użytkowany i jest

w nim prowadzona działalność produkcyjna, która wraz z pracującymi tam ponad 50 osobami powoduje znaczny hałas. Podał, że obie decyzje zezwalające na rozbudowę budynku (z roku 1994 i 2002) zostały wycofane z obrotu prawnego decyzją z dnia "[...]".

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 5 prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stwierdzono, że inwestor wywiązał się z nałożonego - decyzją z dnia "[...]" (uzupełnioną postanowieniem z dnia "[...]") - obowiązku i przedłożył wymagane dokumenty, zatem organ I instancji mógł wydać wyłącznie decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 (o co wnosi odwołujący) naruszałoby wyżej cytowane przepisy. Podkreślono, że obowiązkiem organu działającego w zgodzie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego jest zbadanie projektu zamiennego w części obejmującej istotne odstępstwa od pierwotnego projektu. Analiza projektu budowlanego zamiennego przeprowadzona przez organ I instancji potwierdziła, iż wykonane zmiany zgodne są z warunkami technicznymi oraz

z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu II instancji przedmiotowa ocena przeprowadzona została prawidłowo. W szczególności organ nie zgodził się, aby usytuowanie budynku na tym terenie naruszało prawo. Wyjaśniono, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, czyli zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zauważono, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stracił moc prawną nie mogą być uwzględnione przy powyższej ocenie. Organ zaznaczył, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie, dla którego Gmina Miasto E. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego zawarte w powołanym piśmie stwierdzenie, że budynek znajduje się w obszarze "miasta o utrwalonej funkcji mieszkaniowej

z nielicznymi usługami niekolidującymi z funkcją mieszkalną" jest jedynie informacją dotyczącą stanu faktycznego, a nie wiążącą inwestora czy organy nadzoru budowlanego normą prawną.

Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Zauważono, że zgodnie z projektem zamiennym przedmiotowy obiekt to budynek mieszkalno-usługowy a nie budynek mieszkalny jednorodzinny, dlatego bezcelowe jest powołanie się w tym przypadku na definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego

w odniesieniu do zapisów nieobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wskazano, że przepisy art. 30 ust. 6 pkt 2 oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego nie mogą być powiązane z przedmiotową sprawą administracyjną. Dotyczą one zupełnie innego trybu postępowania, w którym stosują je organy administracji architektoniczno-budowlanej a nie organy nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do kwestii użytkowania budynku zauważono, iż w 1980 r. oddano do użytkowania budynek mieszkalny wraz z warsztatem kaletniczym przy ul. K. 1 (przy czym powierzchnia użytkowa była mniejsza od stanu obecnego). Kwestia ewentualnego użytkowania dobudowanej części budynku nie ma wpływu na przedmiotową decyzję oraz postępowanie naprawcze, może stanowić jedynie podstawę do podjęcia z urzędu przez organ I instancji innych czynności takich jak wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, w myśl art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że wpływu na przedmiotową decyzję nie może mieć głośne zachowanie osób przebywających na nieruchomości inwestora. Immisje powstałe w wyniku korzystania przez właściciela nieruchomości ze swych uprawnień mogą być podstawą do wystąpienia na drogę cywilnoprawną a nie administracyjną.

Na marginesie wskazano na oczywistą omyłkę w przywołanej podstawie prawnej decyzji. Zamiast cyt: ,,na podstawie art. 51 ust. 1, pkt. 4(..) " powinno być ,,na podstawie art. 51 ust. 4(. . .),,. Mając jednak na względzie treść sentencji oraz uzasadnienie decyzji, organ uznał, że omyłka ta nie wpływa na czytelność decyzji i nie może stanowić podstawy do jej uchylenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. P. domagał się uchylenia obu decyzji instancyjnych w związku

z naruszeniem:

- art. 5 ust. 1 pkt. 9 oraz 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U.

z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), poprzez naruszenie w wyniku zatwierdzenia projektu zamiennego zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich

i skarżącego w zakresie dostępu do drogi publicznej, widoku oraz negatywnego oddziaływania, w szczególności hałasu;

- art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że inwestor wypełnił nałożone na niego obowiązki, w szczególności uznanie przez organ I instancji, że pismo UM w E. z dnia 30.11.2005r. stanowi zaświadczenie o zgodności projektu

z planem zagospodarowania przestrzennego oraz podtrzymanie tej decyzji przez organ II instancji pomimo tego, że w uzasadnieniu decyzji zakwestionowano wartość dowodową tego pisma, nie wskazując jednocześnie innego dowodu jaki legł u podstaw ustaleń, że projekt jest zgodny z zasadami zagospodarowania przestrzennego terenu, co prowadzi w istocie do sprzeczności obu decyzji w zakresie ustaleń podstaw prawnych ich wydania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, że zarzuty podniesione w skardze nie mogą być uwzględnione na obecnym etapie postępowania naprawczego. Ocena, czy przedmiotowa inwestycja zapewnia poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich przeprowadzona była przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w fazie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. w zakresie istotnych odstępstw, w fazie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (decyzja z dnia "[...]"), natomiast zaskarżona decyzja wydana została na kolejnym etapie postępowania naprawczego, w którym organ nie ma już możliwości skorygowania istotnych odstępstw w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. WINB zaznaczył, że organ I instancji miał możliwość wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego lub w przypadku niespełnienia obowiązku przez inwestora – decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Podkreślono, że decyzja z dnia "[...]" jest ostateczna i organ orzekający nie ma możliwości weryfikować jej w trybie odwoławczym.

Organ potwierdził, ze brak jest w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy spornej inwestycji, ponieważ na etapie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę nie była takowa wymagana, a w postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego nie ma prawa jej żądać. Zauważono, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu wydania pozwolenia na budowę stracił moc prawną. W związku z tym WINB podniósł, że organ I instancji nie mógł przejąć kompetencji Prezydenta Miasta E. i przeprowadzić postępowania

w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Za wystarczające uznano działanie organu I instancji polegające na zwróceniu się

z zapytaniem do organu wykonawczego gminy w tej kwestii.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011r. skarżący poparł wniesiona skargę oraz argumenty i zarzuty w niej zawarte. Przedłożył do akt decyzję kasacyjną WINB z dnia "[...]" i wskazał, że organ stwierdził w niej zbyt dużą powierzchnię zabudowy. Podniósł, że zaskarżona decyzja dotyczy budynku mieszkalno-usługowego, a faktycznie jest to budynek produkcyjny, zauważył, że są to dwa różne pojęcia. Podał, iż w księdze wieczystej jako współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. K. 1A wpisane są jego teściowa, żona oraz siostra żony i taki jest rzeczywisty stan prawny. Oświadczył, że z żoną posiada wspólność majątkową i dlatego jest stroną postępowania. Wskazał, że dotychczas występował razem z żoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka

na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy

oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ

do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – powoływanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził,

że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta

z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z porównania materiału aktowego i uzasadnienia decyzji organu II instancji wnioskować należy, że organ II instancji w ogóle nie analizował, czy odwołanie pochodzi od strony postępowania. W myśl art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) postępowanie odwoławcze może skutecznie inicjować jedynie strona. W pierwszej kolejności więc na etapie postępowania wstępnego obowiązkiem organu II instancji jest ocenić odwołanie pod względem formalnym to znaczy, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. Gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanym przypadku, obowiązkiem organu II instancji jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się – umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 1192/09 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, str. 597).

Zważyć należy dodatkowo, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do strzeżenia praworządności i wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa procesowego i materialnego. Organy administracji mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego.

Realizacji wskazanej wyżej zasady służy między innymi uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część (art.107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie

z jednej strony ma na celu umożliwienie stronom postępowania poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony kontrolę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie aktu administracyjnego wskazuje jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji. Brak rozważań w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny i same strony postępowania.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji, wbrew wymogom wskazanych przepisów, w ogóle nie zweryfikował jak już wskazano, czy osobie, która wniosła odwołanie rzeczywiście przysługiwały prawa strony w postępowaniu, przyjmując bezkrytycznie za organem I instancji, że tak jest. Sam fakt, iż J. P. dotychczas brał udział w postępowaniu administracyjnym obok swojej żony – współwłaścicielki nieruchomości sąsiadującej z działką inwestora oraz były mu doręczane decyzje i postanowienia, nie czynią go jednak automatycznie stroną postępowania. Podobnie przymiotu strony nie mógł on nabyć z tego powodu, iż występował wraz z żoną jako skarżący w postępowaniach sądowoadministracyjnych. Aby uznać go za stronę musi on bowiem wykazać swój własny interes prawny. Ta okoliczność nie została przez organ odwoławczy w ogóle wyjaśniona. Organ II instancji nie zwrócił uwagi na działania organu I instancji zmierzające do ustalenia stanu prawnego nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestora oraz brak konsekwencji tego organu w ustaleniu stron postępowania w świetle zgromadzonych w aktach dokumentów. Z przedłożonych na żądanie organu I instancji dokumentów, tj. kserokopii odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po L. K. oraz kserokopii odpisu księgi wieczystej nieruchomości przy ul. K. 1a w E., prowadzonej dla działek nr "[...]" i "[...]" wynika bowiem, że właścicielem tej nieruchomości, znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie ze sporną nieruchomością przy ul. K. 1, jest Miasto E., natomiast współużytkownikami wieczystymi są małżonka po zmarłym L. K. – H. K. oraz jego córki B. P. oraz R. P. (k. 1b). Zgodnie z art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów uzasadniających przyjęcie, że udział we współużytkowaniu wieczystym w nieruchomość przy ul. K. 1a, nabyty przez R. P. w drodze dziedziczenia, został objęty wspólnością majątkową małżeńską. Z przedłożonego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego wynika, że spadek po L. K. jego krewni nabyli z mocy ustawy. Spadkodawca zatem nie pozostawił testamentu, a tym samym nie rozszerzył skutku dziedziczenia na zięcia J. P. Niezależnie od tego brak jest dokumentu potwierdzającego, że wskazany udział R. P. w użytkowaniu wieczystym nieruchomości został objęty umową małżeńską majątkową, rozszerzającą wspólność ustawową pomiędzy małżonkami, stosownie do art. 47 § 1 k.r.i o. W takiej sytuacji organ, nie sprawdziwszy czy i w jaki ewentualnie sposób wnoszacy odwołanie stał się współwłaścicielem nieruchomości położonej w E. przy ulicy K. 1a, nie miał podstaw do uznania, że J. P. posiada interes prawny w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Należy wskazać, iż gdby okazało się, że odwołujacy się nie jest współwłaścicielem wymienionej nieruchomości, będąc mężem współużytkowniczki wieczystej skarżący posiada jedynie interes faktyczny, który nie uprawnia do działania jako strona postępowania. W sprawie nie może mieć znaczenia okoliczność, że w innych postępowaniach skarżący był uznawany za stronę.

W tej sytuacji, na skutek nierozważenia omawianej kwestii legitymacji skarżącego do wniesienia odwołania, organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7, art. 107 § 3, art. 127 § 1 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustali i rozważy, czy J.P. legitymuje się swoim własnym interesem prawnym w sprawie. Organ powinien mieć na uwadze, że merytorycznie może być rozpoznane tylko odwołanie pochodzące od strony. Jeżeli ustalenia te doprowadzą organ do przekonania, iż odwołujący się jest stroną, to rozpatrzy odwołanie co do meritum. Gdyby okazało się, że odwołujący się stroną jednak nie jest, brak będzie podstaw do rozpoznania odwołania a sytuacja taka wymagać będzie umorzenia postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, wobec dostrzeżonych uchybień procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wyłącznie z przyczyn formalnych, nie znajdując podstaw do wypowiadania się na obecnym etapie sprawy co do jej merytorycznych aspektów.

W oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.