Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 445/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności K. D. (dalej: "K. D.", "Strona" lub "Skarżący"), jako byłego członka zarządu I. N.-B. spółki z o.o. z siedzibą w P., za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł, odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.

I. N.-B. spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "spółka"), powstała w dniu [...] r. na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] r. Z zapisów ww. aktu wynikało, że prezesem zarządu został P. D. (dalej: "P.D."). W akcie założycielskim, jako przedmiot działalności wskazano m. in. badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie: nauk przyrodniczych i technicznych, biotechnologii oraz w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych.

Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w S., XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] r., sygn. sprawy [...] [...] spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...].

Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników I. N.-B. spółka z o.o. Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. odwołało, z dniem [...] r.,

z funkcji prezesa zarządu spółki P.D. a Uchwałą nr [...] powołało do pełnienia funkcji prezesa zarządu K.D. Następnie Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Uchwałą

nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy Uchwałę nr [...] i nr [...] z dnia [...]. Pismem z dnia [...] r. K.D. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu i prezesa zarządu I. N.-B. spółki z o.o.

z dniem [...] r. Uchwałą nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z dnia [...] r. powołało na stanowisko prezesa zarządu spółki A. K. (dalej: "A. K.").

W złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2013

(CIT-8, spółka wykazała: przychód w kwocie [...]zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł, dochód w kwocie [...]zł, podatek należny po odliczeniu w kwocie [...]zł, kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł.

Zgodnie z listą zaległości, sporządzoną na dzień [...] r. spółka nie uregulowała zobowiązań: w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r.

w kwocie [...]zł, za 2013 r. w kwocie [...]zł; w podatku od towarów i usług

za II i III kwartał 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł oraz za kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. w łącznej kwocie [...]zł.

Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wobec spółki zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne obejmujące m.in. zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.

W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych w: Banku [...] w W. oraz w Banku [...] we W.. W odpowiedzi na dokonane zajęcia banki poinformowały, że brak jest środków pieniężnych na pokrycie zaległości oraz, że na rachunkach bankowych dłużnika wystąpił zbiegi egzekucji administracyjnych i sądowych (pisma z dnia [...] r., z dnia [...] i [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. z [...].; pisma z dnia [...] r., z dnia [...] r. z Banku [...].). Ponadto organ egzekucyjny nie ustalił źródeł przychodu, do których możliwe byłoby skierowanie skutecznej egzekucji. Nie stwierdził również wierzytelności, ani praw majątkowych podlegających egzekucji. Według informacji

z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, spółka posiadała na dzień

[...] r. zarejestrowany jeden pojazd - samochód osobowy [...], rok produkcji 2003, którego określenie wartości i ewentualny odbiór był niemożliwy

z uwagi na brak kontaktu z przedstawicielami spółki. Organ I instancji ustalił także,

że spółka nie figuruje też w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych. Wobec bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Nadto z akt sprawy wynikało, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., jako organ egzekucyjny prowadził wobec spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Gminę Miasto S. (na łączną kwotę [...]zł oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w S. na łączną kwotę [...]zł, które również zostały umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji.

W związku z bezskuteczną egzekucją z majątku spółki i niemożliwością wyegzekwowania zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych 2013 r. w kwocie [...]zł, organ podatkowy, postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec byłego członka zarządu zmierzające do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości ww. spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych 2013 r. Z akt sprawy wynika, że takie samo postępowanie zostało wszczęte wobec członka zarządu P. D.

Organ podatkowy ustalił, że oprócz zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie należności głównej [...] zł, spółka posiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz z tytułu zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych od łącznej kwoty wypłat dokonanych w okresie od marca do sierpnia 2014 r. i w listopadzie 2014 r. oraz w styczniu i lutym 2016 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł, a także w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2013 r. oraz za kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.

Ponadto, obecnie wobec spółki toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w S. na wniosek wierzyciela I. S. z siedzibą w W. - zajęcie wierzytelności z dnia [...] r., nr Km [...], łączna kwota dochodzonej należności to [...] zł.

Strona funkcję prezesa zarządu spółki pełnił w okresie, kiedy upływał termin płatności zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Z ustaleń wynikało, że spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym w aktach adresem rejestracyjnym i nie udało się ustalić innego adresu. Nie posiada też żadnego majątku. Ponadto zobowiązany nie dokonał zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W konsekwencji, decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ I instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności Strony, jako byłego członka zarządu spółki, za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł, odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzuciła zastosowanie błędnej wykładni Ordynacji podatkowej i niewłaściwe jej zastosowanie, a w związku z tym bezpodstawne przyjęcie, iż zaszła okoliczność uzasadniająca zastosowanie odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe spółki jej członka zarządu.

W uzasadnieniu odwołania Strona wyjaśniła, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu (do czasu rezygnacji) nie występowały w spółce żadne nieuregulowane zobowiązania podatkowe, a więc nie mógł zgłosić wniosku o upadłość. Zobowiązania podatkowe powstały po kontroli przeprowadzonej przez organ kontroli skarbowej, czyli już po odejściu odwołującego ze spółki. Strona dowiedziała się dopiero w 2015 r., że sprawami spółki zajmowali się prokurenci spółki. Osoby te nie przekazywały i nie informowały zarządu o żadnych sprawach mających miejsce w spółce.

W ocenie odwołującego, w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu, bazując na posiadanej dokumentacji i działaniach, które podejmował jako prezes oraz mając na uwadze dobry stan finansowy spółki, brak zobowiązań, posiadane środki trwałe, zapasy, w tym środki finansowe, nie było przesłanek do ogłoszenia upadłości. Natomiast po rezygnacji z funkcji prezesa nie był osobą uprawnioną do złożenia takiego wniosku. Wskazał też, że w okresie pełnienia funkcji prezesa, w spółce prowadzona była kontrola podatkowa, w wyniku której nastąpiły tylko niewielkie korekty i brak było przesłanek do ogłoszenia upadłości. Natomiast w latach 2016 i 2018 nie był w żaden sposób związany ze spółką, nie miał narzędzi do działania w imieniu spółki i zapobieżenia sytuacji obciążenia go odpowiedzialnością za jej zaległości.

Odwołujący podał, że nie zna przyczyny dlaczego spółka nie regulowała swoich zobowiązań podatkowych, już po swojej rezygnacji z funkcji członka zarządu, mimo

iż posiadała majątek (należności, środki trwałe, zapasy, gotówkę w kasie). Zdaniem Strony, przyczyn niespłacenia zobowiązań podatkowych należy szukać u właściciela i prokurenta spółki lub kolejnego zarządu spółki.

Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Strony, jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł, odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

Strona pismem z dnia [...] r., zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił, naruszenie prawa procesowego,

tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej "O.p."), polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego na gruncie art. 116 O.p.

Skarżący wskazał, że w okresie sprawowania przez niego funkcji prezesa w spółce nie było prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Egzekucja należności podatkowych nastąpiła dopiero później, gdy Strona nie pełniła już żadnej funkcji w spółce i nie była osobą uprawnioną do jakiegokolwiek działania w imieniu spółki.

W takim przypadku całkowicie błędne i sprzeczne z normami społecznymi jest stanowisko organu podatkowego, który uważa, że za brak wskazania majątku, brak czynności związanych ze zgłoszeniem wniosku o upadłość odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki ponosi odpowiedzialność nie urzędujący członek zarządu.

Odrębną kwestią, na którą Skarżący nie miał wpływu, jest fakt niezgłoszenia w odpowiednim czasie, czyli już po odejściu skarżącego ze spółki wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem Skarżącego, złożenie wniosku o upadłość winien dokonać nowy zarząd spółki działający już po rezygnacji Skarżącego z funkcji członka zarządu.

Strona jeszcze raz podkreśliła, że prawo nie może działać wstecz, a więc nie może ona ponosić odpowiedzialności, jako osoba trzecia za zaległości spółki, gdyż zrezygnowała już z funkcji członka zarządu spółki.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), postanowił połączyć sprawy o sygnaturach akt I SA/Sz 445/19 oraz I SA/Sz 446/19 do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

Reprezentujący Skarżącego pełnomocnik z urzędu, na rozprawie wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz poparł skargi. Wskazał także na najnowsze wyroki NSA o sygn. akt II FSK 2394/17 oraz I FSK 773/17, podkreślając, że liczy się faktyczne wykonywanie funkcji członka zarządu, a nie wpis do KRS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiadała prawu.

Przedmiotem sporu w sprawie było zagadnienie, czy istniały podstawy faktyczne i prawne orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego prezesa zarządu spółki, za jej zaległości podatkowe powstałe wskutek nieuregulowania podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł, odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

Zdaniem organów podatkowych, zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności w oparciu o przesłanki zawarte w art. 116 § 1 i 2 o.p., bowiem

w okresie, w którym upływał termin płatności wymienionych należności, Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Stwierdzono także bezskuteczność prowadzonej z majątku tej spółki egzekucji. Ponadto nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, a Skarżący nie wykazał okoliczności, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał także mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Skarżący natomiast wskazał na brak podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W jego ocenie, nie ponosił on winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki skoro w chwili gdy pojawiły się przesłanki do ogłoszenia upadłości i wskazania majątku spółki nie pełnił już funkcji członka zarządu i nie był do tego uprawniony. Podał też, że w czasie gdy pełnił funkcje członka zarządu nie były prowadzone żadne postępowania egzekucyjne.

W zaistniałym sporze rację należało przyznać organowi.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością określa, m.in. art. 116 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy

z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243

i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone.

Jak słusznie przyjął organ w rozpoznawanej sprawie, pełnienie funkcji członka zarządu w danym okresie może być wykazane wszelkimi dowodami w postaci, np. właściwych uchwał o powołaniu i odwołaniu z funkcji członka zarządu, rejestru przedsiębiorców w ramach KRS, czy też bezpośredniej informacji sądu rejestrowego. Nie miał więc racji, pełnomocnik Skarżącego, że o fakcie powołania do pełnienia funkcji w zarządzie ma decydować faktyczne wykonywanie czynności, a nie wpis w KRS.

Sąd zaaprobował zatem ustalenia organów podatkowych w zakresie wykładni art. 116 § 2 O.p., odnoszących się do interpretacji przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu". Wnioski te korespondują bowiem z aktualnym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym odpowiedzialność solidarna członka zarządu spółki, o której mowa w art. 116 O.p., dotyczy co do zasady, osób pełniących funkcję członka zarządu danej osoby prawnej bez względu na zakres obowiązków, jakie zostały im powierzone oraz jakie faktycznie czynności podejmowali czy nadzorowali. Art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2018 r., I FSK 57/17). Sąd podzielił pogląd prezentowany w powołanym orzeczeniu. Należało przy tym podkreślić, że za takim rozumieniem przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" przemawia również fakt posłużenia się w tym przepisie sformułowaniem "pełnienia" obowiązków, a nie ich "wykonywania", co wiąże się z koniecznością uniezależnienia odpowiedzialności członka zarządu od faktycznego wykonywania obowiązków związanych z pełnioną funkcją. W konsekwencji niezbędne jest w tym celu odwołanie się do kryterium obiektywnego, jakim są warunki formalne pełnienia funkcji członka zarządu (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2018 r., I FSK 58/17).

Wobec powyższego, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że Skarżący był prezesem zarządu w okresie gdy upływał termin płatności zobowiązania w podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2013 r.

Z ustaleń organów wynikało bowiem, że Skarżący został powołany na prezesa zarządu spółki Uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...]., zaś zrezygnował z pełnienia tej funkcji w dniu [...] r.

Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonych na rozprawie kwestii oraz orzeczeń NSA (I FSK 773/17, III FSK 3663/17), Sąd po ich analizie stwierdził,

że nie mogły mieć znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, bowiem dotyczyły odmiennych stanów faktycznych.

Zgodzić się należało również ze stwierdzeniem organu odwoławczego,

że argumentacja Skarżącego, że nie miał wpływu na prowadzenie spraw spółki nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Dodatkowo wskazać należało, że ustawodawca w treści art. 293 § 2 ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych wprowadził wobec członków zarządu odpowiedzialność ustaloną według podwyższonego miernika staranności postępowania. Zgodnie z tym przepisem, wykonywanie obowiązków przez członków organów spółki oraz likwidatorów (kuratora) powinno się odbyć z zachowaniem staranności wynikającej z zawodowego charakteru ich działalności. Na tej podstawie członek zarządu zawsze będzie oceniany jak profesjonalista, a więc osoba, od której należy wymagać więcej niż od przeciętnego uczestnika obrotu gospodarczego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z 19 kwietnia 2018 r., I AGa 63/18; Legalis Numer 1820090).

Skarżący miał prawo i obowiązek zaznajamiania się z aktualnym stanem finansów spółki, przyjmując funkcje członka zarządu, bowiem – jak wyżej wskazano – to na członkach zarządu spoczywa powinność dołożenia należytej staranności przy prowadzeniu spraw spółki, w tym w szczególności kontrolowania jej sytuacji finansowej, o której to każdy z nich powinien mieć chociażby elementarną wiedzę.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały także prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, jaką jest bezskuteczność egzekucji.

Jak wynikało z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, postępowania egzekucyjne wobec spółki w zakresie zobowiązań w podatku od towarów i usług, podatku dochodowego, ale też z innych tytułów zostały wszczęte i były prowadzone

z rachunków bankowych spółki (wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych z sądowymi) oraz okazały się bezskuteczne. W trakcie prowadzonych postępowań egzekucyjnych ustalono, że spółka nie ma źródeł przychodu, nie ma majątku, który podlegałby egzekucji, nie posiada nieruchomości, wierzytelności ani praw majątkowych, stwierdzono jedynie posiadanie na dzień [...] r. samochodu osobowego, którego zajęcie nie było możliwe (brak kontaktu z przedstawicielami spółki). Wobec powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Umorzone zostały także wszystkie pozostałe postępowania egzekucyjne. W ocenie Sądu, podjęte przez organ działania dowiodły, że wierzyciele (w tym podatkowy) pomimo podjętych starań, w tym w ramach przeprowadzonych postępowań egzekucyjnych skierowanych do całego majątku spółki, nie uzyskali zaspokojenia w całości lub części. Zdaniem Sądu, na podstawie przedłożonych akt, nie było wątpliwości, że nie zachodziła żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku dłużnika (brak ruchomości oraz nieruchomości, a także środków pieniężnych, spółka nie prowadziła działalności). W tym stanie rzeczy, skoro w wyniku działań egzekucyjnych względem majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzycieli, to prawidłowe było stanowisko organów, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Zdaniem Sądu, czynności podjęte przez organy administracji w zakresie wykazania bezskuteczności egzekucji przedmiotowej zaległości wyczerpywały dyspozycję art. 122, art. 187 § 1

i art. 191 w powiązaniu z art. 116 O.p., nakazujących organom podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący oraz dokonały jego właściwej oceny, mając na względzie wszystkie znane okoliczności sprawy. Organ egzekucyjny aktywnie poszukiwał majątku spółki, jednak bezskutecznie, wskutek braku majątku spółki, co znalazło odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. Wszystko to pozwalało przyjąć, że spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły żadna z dwóch pozytywnych przesłanek warunkujących odpowiedzialność Skarżącego.

Tym samym w tym stanie rzeczy nie sposób było podzielić twierdzenia Skarżącego, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 116 § 1 O.p.

Zdaniem Sądu, zasadnie również stwierdziły organy podatkowe

w rozpoznawanej sprawie, że nie zachodziły kolejne przesłanki wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 lit.a i b O.p. wyłączające odpowiedzialność a odnoszące się do tego, czy członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Dotyczą one zatem sytuacji finansowej spółki, która winna podlegać ocenie przez pryzmat przepisów art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Praw upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2019 r. poz. 498`, dalej: "p.u.n."). Uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki może nastąpić, gdy wykaże on należytą staranność w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Jednakże w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p., jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obowiązkiem organu podatkowego, a w ślad za tym Sądu, powinno być zweryfikowanie tej okoliczności. Innymi słowy, prawidłowa wykładnia przesłanek egzoneracyjnych ustanowionych

w art. 116 § 1 o.p. wskazuje, że w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy. Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 i 2 ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek

o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna (...) obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

W opinii organów, w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie budziło wątpliwości, że pierwsze symptomy problemów finansowych pojawiły się w 2013 r.,

gdy spółka posiadała zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. i 2013 r. w kwocie [...]zł oraz nie uregulowała podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2013 r. w kwocie [...]zł, oraz nie dokonała wpłaty podatku

od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec 2014 r. w kwocie [...]zł. Spółka posiadała także zaległości z tytułu zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy

od osób fizycznych za okres od marca do sierpnia 2014 r., za listopad 2014 r., styczeń

i luty 2016 r. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Skarżący pełniąc funkcję członka zarządu – jako prezes spółki podpisywał sprawozdania finansowe za 2013 r., miał więc wiedzę na temat sytuacji finansowej spółki. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy o pogarszaniu się sytuacji finansowej spółki świadczą dane odnotowane

w sprawozdaniach finansowych za 2012 r. i za 2013 r. Na dzień [...] r. spółka wykazywała wprawdzie zysk w kwocie [...]zł, ale w 2013 r. wykazała już ujemny wynik finansowy i stratę w kwocie [...]zł. Systematycznie wzrastały także zobowiązania spółki, wykazane w bilansie na dzień [...] r. w kwocie [...]zł, zaś na dzień [...] r. w kwocie [...]zł. Spowodowało to, że w dniu [...] r. zostały wystawione tytuły wykonawcze dotyczące zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym za 2012 i 2013 r. Zgodzić należy, się zatem z organami podatkowymi, że już z końcem 2012 roku kondycja finansowa spółki pogarszała się, gdyż spółka miała problemy płatnicze i nie realizowała na bieżąco swoich zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka nierzetelnie również deklarowała zobowiązania za II i III kwartał 2013 r., co potwierdzały składane korekty deklaracji VAT-7K oraz nieuregulowanie podatku za kwiecień, maj, czerwiec 2014 r. Składając deklaracje podatkowe VAT-7k za II i II kwartał 2013 r. oraz za kwiecień, maj, czerwiec 2014 r. spółka nie uwzględniła zatem faktycznych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, co zostało potwierdzone korektami oraz decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. Wobec powyższego, w opinii organów podatkowych, jak i Sądu przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiła w kwietniu 2013 r. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że Skarżący obejmując funkcję prezesa zarządu w dniu

[...] r. i mając wgląd w sytuację finansową spółki powinien był w ciągu 14 dni od tej daty złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.

Tym samym należało podkreślić, że w przypadku wskazywania przez członka zarządu na istnienie przesłanek negatywnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. nie może on powoływać się na nieznajomość rzeczywistego stanu finansów spółki, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość.

Analizując kolejną przesłankę egzoneracyjną, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że Skarżący w toku postępowania nie wskazał konkretnych składników majątkowych majątku spółki, pozwalających na zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, pomimo wystosowania dwukrotnych wezwań zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy.

Reasumując, zdaniem Sądu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty uzasadniają stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji w sposób prawidłowy zbadały przesłanki pozwalające na - zgodne z art. 116 O.p. - orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu spółki za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. Prawidłowo wskazano, że zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu oraz wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku dłużnika. Ponadto w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające Skarżącego od tej odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy w sprawie zebrano w sposób wyczerpujący, a następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddano go starannej analizie i ocenie, wyciągając logicznie uzasadnione wnioski. Organ odniósł się również

do wszystkich istotnych i mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia zagadnień. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał niezasadność twierdzeń Strony. Organ podatkowy, według swej wiedzy, doświadczenia życiowego oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrując wszystkie dowody we wzajemnej łączności,

co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 124

i art. 210 § 4 O.p. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Inna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez Stronę nie może stanowić sama w sobie podstawy

do stwierdzenia, że ocena dokonana przez organ podatkowy jest niewłaściwa czy też dowolna.

Wobec powyższego, sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi Skarżącego zostanie wydane odrębnie przez referendarza sądowego.