Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1284/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3, ar.t 36 ust. 8,
journal: Dz.U. 2015 poz 513
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 18, art. 71b ust. 3,
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zobowiązano Miasto i Gminę [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 131.085 zł.

Korzystając z prawa zaskarżenia ww. decyzji Miasto i Gmina [...] złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uznając jego bezzasadność Minister Rozwoju i Finansów (dalej także jako organ) decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2017 r. organ przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz.U. Nr 288, poz. 1693, z późn. zm.) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P4 i P5, przy których mogli być uwzględniani uczniowie wykazywani w systemie informacji oświatowej, którzy według stanu na dzień 30 września 2011 r. posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag oraz opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizująca obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli posiadali orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Organ podkreśla, że liczba uczniów/wychowanków szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta i Gminy [...] , została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r. Zgodnie z par. 6 ust. 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

W ocenie organu jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w tym orzeczeniu. Zatem inne dokumenty, tj. orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania czy dokumentacja medyczna – na które Strona się powołuje – nie mogły stanowić podstawy do wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. uczniów jako uczniów niepełnosprawnych.

Stosownie do zdania drugiego art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Zatem zarówno termin obowiązywania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i rodzaj niepełnosprawności powinno określać orzeczenie. Zgodnie z wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, z późn.zm.), w orzeczeniu należało wskazać z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego. Terminologia użyta w ww. rozporządzeniu i we wzorze orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego była zgodna z terminologią obowiązującą wówczas w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W myśl art. 71b ust. 3 tej ustawy, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określało zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem zaburzeń i odchyleń rozwojowych. Dopiero ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 137, poz. 1304) pojęcie "rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych" zostało zastąpione pojęciem "rodzaje niepełnosprawności".

Przywołane wyżej rozporządzenie z dnia 12 lutego 2001 r. zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072). Zgodnie z wzorem zawartym w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego są wydawane na podstawie art. 71b ust. 3 powoływanej wyżej ustawy o systemie oświaty, a poza sentencją , do obligatoryjnych elementów orzeczenia należą: diagnoza, zalecenia i uzasadnienie. Według tego wzoru w sentencji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, powinno być zawarte sformułowanie "Zespół Orzekający (...) orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego (...) z uwagi na (należy wskazać rodzaj niepełnosprawności dziecka, w tym stopień upośledzenia umysłowego, lub niedostosowanie społeczne, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w przypadku niepełnosprawności sprzężonej należy wskazać współwystępujące niepełnosprawności)".

Definicja legalna "niepełnosprawności sprzężonej" określona w art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty została wprowadzona do prawa oświatowego od dnia 22 kwietnia 2009 r. Stosownie do ww. przepisu przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabowidzącego, niewidomego lub słabowidzącego z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności.

Zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych przy wydawaniu orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego obowiązane były i są do stosowania określeń rodzajów niepełnosprawności zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy.

W świetle powyższego na dzień 30 września 2011 r. przepisy prawa oświatowego określały rodzaje dysfunkcji stanowiącą podstawę do obejmowania uczniów kształceniem specjalnym, w tym także przepisy te określały pojęcie niepełnosprawności sprzężonej.

W ocenie organu przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., to zakwalifikowanie w systemie informacji oświatowej uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do niewłaściwych tabel systemu – nieodpowiadających treści orzeczeń. Dotyczy to uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, którzy posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na jedną niepełnosprawność określoną przepisami prawa oświatowego obowiązującego w momencie ich wydania.

Rozpatrując ponownie sprawę organ podkreślił, że w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego: nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. i nr [...] z dnia [...] września 2006r., zespół orzekający wskazał tylko jedną niepełnosprawność – upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym czy upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym – i w odniesieniu do nich wskazał kształcenie specjalne w oparciu o podstawę programową dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym czy znacznym. Zatem ww. orzeczenia nie uprawniały dyrektorów szkół do wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. uczniów je posiadających jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (tabela NP1), tylko jako uczniów z jedną niepełnosprawnością (tabela NP2). Nawet użyte określenie "przewlekłe schorzenia neurologiczne" w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] września 2006 r. – w świetle przepisów prawa oświatowego obowiązującego na dzień 30 września 2011 r. – nie dawało podstawy do wykazania ucznia jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bowiem "przewlekłe schorzenia neurologiczne" nie stanowiły niepełnosprawności.

Wobec wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2001 r., w:

• Szkole Podstawowej im. [...] w Ł.– zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczanych wagą P5, przy jednoczesnym zaniżeniu o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych wagą P4 ,

• Szkole Podstawowej im. [...] w [...] – zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczanych wagą P5 , przy jednoczesnym zaniżeniu o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych wagą P4 ,

• Gimnazjum im. Św. [...] w [...]– zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P5 , przy jednoczesnym zaniżeniu o 2 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P4 .

W związku z powyższym, przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta i Gminy [...] na rok 2012, zawyżono łącznie o 26,5224 liczbę uczniów przeliczeniowych, a stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony na podstawie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] , skierowanego do Miasta i Gminy [...] oraz opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] , [...] grudnia 2016r. nr [...] i [...] lutego 2017r. nr [...] Wymienione dowody zostały sporządzone przez organy państwowe zgodnie z zakresem ich działania, zatem – w myśl art. 76 par. 1 k.p.a. – stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ponadto w toku postepowania administracyjnego został zgromadzony dodatkowy materiał dowodowy – pisma Strony z dnia [...] lipca 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2017 r.

Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, Minister Rozwoju i Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2012 dla Miasta i Gminy [...] , o której miasto i Gmina [...] zostało powiadomione pismem Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 26,5224 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 12 059 199 zł. Dodatkowo część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta i Gminy [...] została zwiększona w ciągu roku budżetowego o kwotę 153 038 zł., korygującą subwencję na rok 2012 z tytułu włączenia do subwencji rezerwy celowej poz. 74, tj. do wysokości 12 212 237 zł.

Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia liczby 26,5224 uczniów przeliczeniowych wynosi 12 081 152 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Miasto i Gmina [...] otrzymało na rok 2012, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Decyzję wyżej opisaną zaskarżyła Gmina [...] zarzucając jej naruszenie:

• Art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez niewypowiedzenie się przez Ministra Rozwoju i Finansów w decyzji nakazującej zwrot subwencji w istotnej kwestii przedawnienia, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania na podstawie ustawowego odesłania odpowiednich przepisów ustawy Ordynacja podatkowa,

• Art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty w związku z par. 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych w brzmieniu obowiązującym w okresie spornym poprzez stwierdzenie, iż orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiące podstawę wykazywania uczniów w odpowiednich tabelach Systemu Informacji Oświatowej (SIO) wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 12 lutego 2001 roku powinny zawierać określenie niepełnosprawność sprzężona jak w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego wydawanych na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r., podczas gdy z treści par. 20 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, iż zachowują moc orzeczenia odpowiednio o potrzebie kształcenia specjalnego, o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz o potrzebie indywidualnego nauczania wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,

• Art. 7 i 77 par. 1 K.p.a. oraz 78 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w szczególności okoliczności dotyczących prawidłowości zakwalifikowania w spisie Systemu Oświatowej (SIO) wg stanu na dzień 30 września 2011 roku uczniów posiadających sporne orzeczenia o kształceniu specjalnym do kategorii niepełnosprawności sprzężonych ujętej w tabeli NP1 (waga P5), gdyż niektóre, badane orzeczenia o kształceniu specjalnym były wydane na wzorach druków stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 12 lutego 2001 roku w sprawie (...),

• Orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania i nie zawierały one obowiązku ujmowania w swojej sentencji określenia niepełnosprawność sprzężona,

• Art. 138 par. 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 roku, znak: [...] .

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

• Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 roku, znak: [...] w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

• Zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz Gminy [...] kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 26 marca 2018 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie skargi.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa.

W ocenie Sądu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenie art. 38 ust.1 pkt 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, że na etapie prowadzenia postępowania przed organem, ten zarzut nie był zgłaszany.

Niezależnie jednak od powyższego zauważyć trzeba, ze stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dot. odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej oraz umorzenia zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej. Zatem w sprawach przedawnienia, które nie zostało wyłączone przepisem art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, miałyby zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej tylko wtedy, gdyby ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie regulowała tej kwestii. Poza tym zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, do decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przepis art. 36 ust. 8 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do tego przepisu, decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji.

Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 36 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego reguluje kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, a w tym rozpoczęcie biegu terminu tego przedawnienia oraz jego zakończenie.

Początek biegu terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej należy wiązać z przekazaniem do systemu informacji oświatowej przez jednostki samorządu terytorialnego danych stanowiących podstawę do wyliczenia tej części subwencji, zaś jego koniec – z upływem 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, w którym przekazano te dane. Zatem – w świetle art. 36 ust. 8 w związku z art. 37 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 mogła być wydana do dnia 31 grudnia 2016 r. Decyzja Ministra Rozwoju i Finansów zobowiązująca Miasto i Gminę [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 została wydana – w dniu [...] grudnia 2016 r. przed upływem tego terminu.

Biorąc pod uwagę literalne znaczenie określenia "wydanie decyzji", wynikające w szczególności z przepisów procesowych – art. 107 par. 1 i art. 110 k.p.a., należy uznać, że pojęcie to odnosi się do sporządzenia aktu, zawierającego te elementy, o których mowa w art. 107 k.p.a. Wyrazem sporządzenia decyzji jest m.in. jej podpisanie przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania (art. 107 par. 1 k.p.a.). Potwierdza to brzmienie art. 110 k.p.a., z którego wynika odmienność instytucji wydania i doręczenia decyzji.

Za nieuzasadniony zdaniem sądu uznać należy zarzut naruszenia art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z par. 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych w brzmieniu obowiązującym w okresie spornym poprzez stwierdzenie, iż orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiące podstawę wykazywania uczniów w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. powinny zawierać określenie niepełnosprawność sprzężona jak w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego wydawanych na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r.

W związku z tym zarzutem podnieść trzeba, że przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej przez Miasto i Gminę [...] części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012. Badaniu i ocenie podlegało zatem uzyskanie przez Miasto i Gminę [...] części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2-012. Oznacza to tym samym, że badaniu podlegało czy uczniowie, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta i Gminy [...] na rok 2012 przy wadze P5 posiadali według stanu na dzień 30 września 2011 r. orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie ww. wagi. Oznacza to także, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w tym orzeczeniu. Inne dokumenty, na które Skarżący się powołuje - nie mogły zatem stanowić podstawy do wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. uczniów jako uczniów niepełnosprawnych.

W ocenie Sądu organ trafnie wskazał na przepisy prawa oświatowego obowiązujące w trakcie wydawania obu orzeczeń organu i to zarówno w zakresie określenia wzoru orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jak i określania rodzaju niepełnosprawności dzieci i młodzieży dla których organizowało się kształcenie specjalne na podstawie takiego orzeczenia.

W ocenie Sądu organ mając na względzie obowiązujące przepisy prawa, a także pojęcie "niepełnosprawności sprzężonych" określonej w art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez którą należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabowidzącego, niewidomego lub słabowidzącego z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności, trafnie uznał, że orzeczenia nie uprawniały dyrektorów szkół do wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. uczniów je posiadających jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi tylko jako uczniów z jedną niepełnosprawnością. Analiza orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] czerwca 2008 r. z dnia [...] czerwca 2007r. z dnia [...] września 2006 r. a także z dnia [...] czerwca 2011r. wskazała na istnienie tylko jednej niepełnosprawność – upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym czy upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym.

Sąd nie podziela tezy skarżącej jakoby organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiące podstawę wykazywania uczniów w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. powinny zawierać określenie niepełnosprawność sprężona jak w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego wydawanych na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r., bowiem Organ podkreślił, że terminologia użyta zarówno w ww. rozporządzeniu jaki i we wzorze orzeczenia była zgodna z terminologią obowiązującą wówczas w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. systemie oświaty. Zatem poradnie mogły wykazać z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego. Co istotne pojęcie "zaburzenia i odchylenia rozwojowe dziecka" funkcjonowało w prawie oświatowym do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 137, poz. 1304), które zastąpione zostało pojęciem "rodzaje niepełnosprawności". Od tego czasu pojęcie "zaburzenia i odchylenia rozwojowe dziecka" należało rozumieć jako "rodzaje niepełnosprawności" i poradnie psychologiczno-pedagogiczne zobowiązane były wykazać z uwagi na jaki rodzaj niepełnosprawności orzekają o potrzebie kształcenia specjalnego. Zauważyć trzeba, iż kwestię kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży niepełnosprawnej uregulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166). Zgodnie z par. 2 ust. 1 cyt. Rozporządzenia przedszkola specjalne, oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych szkoły specjalne oraz oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych organizowano dla dzieci i młodzieży:

1. Niesłyszących,

2. Słabo słyszących,

3. niewidomych,

4. Słabo widzących,

5. Z niepełnosprawnością ruchową,

6. Z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,

7. Z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

8. Z autyzmem,

9. Ze sprzężonymi niepełnosprawnościami,

10. Z chorobami przewlekłymi,

11. Z zaburzeniami psychicznymi,

12. Niedostosowanych społecznie,

13. Zagrożonych niedostosowaniem społecznym,

14. Zagrożonych uzależnieniem,

15. Z zaburzeniami zachowania.

Przy czym dysfunkcje wskazane w pkt 10-15 nie były niepełnosprawnościami, natomiast dysfunkcje wskazane w pkt 12-15 traktowane były jako kategoria "niedostosowanie społeczne".

Sąd podkreśla, że rozporządzenie Ministra Edukacji narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072). Zgodnie z wzorem zawartym w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego są wydawane na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a poza sentencją, do obligatoryjnych elementów orzeczenia należą: diagnoza, zalecenia i uzasadnienie.

Powyższe oznacza, że zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych obowiązane były do stosowania określeń rodzajów niepełnosprawności zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, a także obowiązane były do stosowania określonego prawem wzoru druku orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego obowiązujących w trakcie wydawania konkretnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zauważyć jednak należy, że począwszy od 16 lutego 2005 r. do 1 września 2011 r. stosowane w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego określenie rodzaju zaburzeń i odchyleń rozwojowych powinno być zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166). (wystarczające było określenie w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego występowania co najmniej dwóch niepełnosprawności bez konieczności zamieszczania informacji o ich sprzężonym charakterze).

Sąd nie uznaje za zasadny zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 par. 1 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego Minister Rozwoju i Finansów podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 78 k.p.a.. W toku prowadzenia postępowania przez organ Skarżący nie żądał przeprowadzenia dowodu na okoliczności mające znaczenie dla sprawy.

Takie okoliczności zostały jednak ustalone w oparciu o wynik kontroli przeprowadzonej w Mieście i Gminie [...] przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. , w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2012 r., w tym m.in. prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r., a także opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej. Analizie poddano także stanowisko Skarżącego zawarte we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.