Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1074/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również "organ", "SKO" bądź "Kolegium") z [...] stycznia 2018 r. nr [...], którym w punkcie 1, na podstawie art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), odmówiono B. B. (dalej również "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Burmistrza [...] z [...] sierpnia 2016 r. oraz w punkcie 2, na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia od ww. postanowienia.

Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Burmistrz [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] nakazał – H. B., B. B. i K. B. jako władającym nieruchomością, obejmującą działki nr [...] i [...] z obręb [...], położoną przy ul. [...] w [...] oraz korzystającym bez dzierżawy, z fragmentu nieruchomości obejmującej działkę nr [...] z obrębu [...], należącą do gminy [...] - przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania ww. działek jako terenu zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej, w tym zaprzestanie gromadzenia odpadów. Decyzja ta została doręczona B. B. 11 lipca 2016 r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a.

Następnie, Burmistrz [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

1. nałożył m.in. na skarżącego grzywnę w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych i wezwał do jej uiszczenia w terminie do 31 października 2016 r.

2. wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z [...] sierpnia 2016 r. wynikającym z decyzji z [...] czerwca 2016 r.

Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 14 września 2016 r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a.

B. B. 13 grudnia 2016 r. złożył do Burmistrza [...] wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z [...] sierpnia 2016 r., a także zażalenie od ww. postanowienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], kontrolowanym obecnie postanowieniem odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od tego postanowienia.

SKO uznało, że list polecony zaadresowany do skarżącego, zawierający postanowienie Burmistrza [...] z [...] sierpnia 2016 r., został dwukrotnie awizowany przez Pocztę Polskę, przy czym po raz pierwszy 31 sierpnia 2016 r. Tym samym, organ uznał, że zgodnie z art. 44 k.p.a. postanowienie zostało doręczone stronie 14 września 2016 r., tj. z upływem 14-dniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej liczonego od dnia dokonania pierwszego awizo. SKO stwierdziło, że termin do wniesienia zażalenia upływał 21 września 2016 r. Tymczasem skarżący napisał zażalenie 10 grudnia 2016 r. i złożył je osobiście w Urzędzie Miejskim w [...] 13 grudnia 2016 r., a więc po terminie.

Dalej SKO, odnosząc się do złożonego również 13 grudnia 2016 r. przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. stwierdziło, że skarżący składając ten wniosek nie spełnił warunków określonych w art. 58 k.p.a. Organ wskazał za skarżącym, że 30 listopada 2016 r. dowiedział się on o korespondencji skierowanej do niego przez Urząd Miasta w [...]. Z tego wynikałoby, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia upłynął 7 grudnia 2016 r. Tymczasem skarżący napisał zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia 10 grudnia 2016 r., a złożył w Urzędzie Miasta dopiero 13 grudnia 2016 r. Powyższe - w ocenie SKO - wskazuje, że skarżący nie dołożył należytej staranności, żeby zadbać o swoje interesy i złożyć w terminie należycie umotywowany wniosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem.

W podsumowaniu organ wskazał, że w niniejszej sprawy był zobowiązany do zastosowania art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., tj. stwierdzenia, że zażalenie skarżącego zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

B. B. wywiódł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018 r. i wniósł o uchylenie postanowienia w całości z uwagi na "niewłaściwą ocenę przywrócenia terminu oraz niewłaściwe stwierdzenie uchybienia terminu" oraz fakt, że organ działał na szkodę skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej również jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Uwzględnienie przez sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018 r. nie narusza prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że B. B. z uchybieniem terminu wniósł zażalenie od postanowienia [...] sierpnia 2016 r. (pkt 2 zaskarżonego postanowienia) oraz odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia (pkt 1 zaskarżonego postanowienia). Z kolei skarżący we wniesionej skardze kwestionuje powyższe stanowisko organu i wskazuje, że rozstrzygnięcie jest niewłaściwie i organ działał na jego szkodę.

Sąd przyjął, że kwestią sporną jest to czy organ w sposób uprawniony zastosował art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 59 § 1 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonego postanowienia.

W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 141 § 1 i § 2 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania po upływie terminu jest bezskuteczna. Stwierdzenie przez organ, iż doszło do uchybienia terminu przy złożeniu odwołania, wymaga uprzedniego i nie budzącego żadnych wątpliwości ustalenia, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji od którego przysługuje środek zaskarżenia, jak również czy mimo upływu okresu siedmiu dni od daty doręczenia stronie postanowienia organu administracji, strona zwróciła się o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydano postanowienie odmawiające przywrócenia tego terminu. W sprawach nieuregulowanych dotyczących zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.), w tym art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Kwestie doręczeń uregulowane zostały w dziale I - rozdział 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przepis art. 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z kolei zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. i art. 43 k.p.a.: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.) Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

Z kolei instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. i 59 k.p.a. Stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z treści tych przepisów wynika, że organ administracji publicznej – właściwy do rozpatrzenia środka zaskarżenia - jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której termin był określony oraz zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że niespełnienie któregokolwiek z warunków skutkuje odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (art. 59 § 1 k.p.a.).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że postanowienie Burmistrza [...] z [...] sierpnia 2016 r. zawierało prawidłowe pouczenie o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia postanowienia. Postanowienie zostało skierowane na adres, którego skarżący w żaden sposób nie zakwestionował. Co więcej jest to ten sam adres jaki został wskazany w skardze. Zasadnie organ uznał, że doszło do doręczenia ww. postanowienia skarżącemu 14 września 2016 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Kwestią prawidłowo ustaloną przez organ było również to, że zażalenie skarżący wniósł dopiero 13 grudnia 2016 r., a więc po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.

Zdaniem Sądu, trafnie również organ stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie mógł być pozytywnie rozpoznany. Skarżący, jak wskazał we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, o kierowanej korespondencji dowiedział się 30 listopada 2016 r. Ten dzień był dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Słusznie zatem organ uznał, że zwrócenie się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący 13 grudnia 2016 r., miało miejsce po upływie siedmiu dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W świetle powyższego Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z art. 134 k.p.a. i art. 59 § 1 k.p.a. Organ właściwie ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował ww. przepisy. Wyjaśnić jednocześnie należy, że w niniejszej sprawie organ stosując ww. przepis nie mógł kierować się uznaniem administracyjnym, w tym badać czy rozstrzygnięcie te może szkodzić stronie, do czego odwołano się w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.