Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1669/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 7, 77, 75, 78
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran, sędzia WSA Anna Sękowska (spr)., Protokolant st.spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przekazania odpadów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz D. Z. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także: "Główny Inspektor", "GIOŚ" lub "organ II instancji") z [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. Na mocy tej decyzji Główny Inspektor na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 26 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm., dalej: "ustawa o przemieszczaniu odpadów" lub "u.p.o."), w związku z art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm., dalej "Rozporządzenie UE"), art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm., dalej: "ustawy o odpadach" lub "u.o."), rozpatrzył wniosek D. Z. (dalej "skarżący"), w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z [...] stycznia 2010 r. W wyniku rozpoznania wniosku Główny Inspektor uchylił własną decyzję z [...] stycznia 2010 r., w zakresie nałożenia na skarżącego obowiązku przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów oraz orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku przekazania odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci: błotnika przedniego lewego, drzwi przednich lewych, zderzaka przedniego, lampy reflektorowej, zawieszenia koła przedniego lewego (wahacz oraz amortyzator), podłużnicy przedniej lewej ramy nośnej ze wspornikiem, pochodzących z uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów o ww. kodzie. Organ określił, że obowiązek może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 16 01 22. Ponadto utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2010 r. w pozostałym zakresie.

Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

W związku z dokonaniem przez D. Z. zgłoszenia do obrotu towaru w postaci uszkodzonego pojazdu osobowego marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], w dniu [...] listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w N. poinformował Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o międzynarodowym przemieszczaniu odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu, przekazując dokumentację zgromadzoną w sprawie. Po analizie nadesłanej dokumentacji GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania nielegalnego wwozu do Polski odpadu w postaci ww. pojazdu. W toku postępowania ww. organ wydał postanowienie z [...] maja 2008 r., w którym wezwał stronę do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu. Wobec niezastosowania się do ww. postanowienia, decyzją z [...] września 2008 r., GIOŚ wezwał D. Z. do oddania odpadu w postaci ww. pojazdu do uprawnionego odbiorcy. GIOŚ, decyzją z [...] listopada 2008 r., utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2008 r.

Wyrokiem z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 64/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2008 r. Sąd zarzucił organowi, że ustalenia, iż przedmiotowy pojazd jest odpadem dokonał tylko na podstawie zaświadczenia o nienaprawialności pojazdu. Nie dokonał natomiast prawidłowej oceny stanu technicznego pojazdu, nie wziął po uwagę opinii rzeczoznawcy przedstawionej przez skarżącego. W ocenie Sądu organy nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia stanu technicznego pojazdu. Według Sądu zasadnicze znaczenie w ocenie, czy przedmiotowy pojazd stanowi odpad ma ustalenie, czy pojazd ten można zaliczyć do jednej z kategorii odpadów oznaczonych symbolami od Q1 do Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. Zdaniem Sądu w świetle definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, o uznaniu konkretnego przedmiotu za odpad w pierwszej kolejności decydują obiektywne przesłanki, czyli posiadanie określonych, przypisanych temu przedmiotowi walorów i cech warunkujących korzystanie z niego zgodnie z jego przeznaczeniem, a w przypadku utraty zdolności w zakresie takiego korzystania np. wskutek uszkodzenia, istotną kwestią przesądzającą o dalszym traktowaniu przedmiotu jako nadającego się do użytku będzie rozmiar i skutki uszkodzenia. Jeżeli bowiem okaże się, że uszkodzeniu uległy pewne części przedmiotu, które bez uszczerbku dla przewidzianej dla niego funkcji mogą podlegać wymianie, to wówczas właśnie te nienadające się do dalszego użytku części stanowić będą odpady, jako odpowiadające właściwościom jakie ustawodawca przypisał odpadom zaliczonym do kategorii odpadów Q6 ww. załącznika nr 1 do ustawy.

Rozpoznając sprawę po wyroku Sądu, decyzją z [...] stycznia 2010 r., GIOŚ nałożył na skarżącego obowiązek przekazania odpadu – pojazdu [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Organ podniósł m.in., że z tłumaczenia dokumentu "Nonrepairable Certificate" wynika, że "tytuł własności został otrzymany i unieważniony przez Wydział Pojazdów Mechanicznych [...] w dniu [...] lipca 2007 r. ponieważ pojazd nie nadaje się do naprawy". Natomiast podstawowym dokumentem uprawniającym do zarejestrowania pojazdu na terytorium S. jest Certyfikat Tytułu Własności (Certificate od Title of Vehicle). Organ stwierdził, że wobec braku możliwości dokonania rejestracji pojazdu w Polsce, pojazd ten nie może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem i daje to bezsporną podstawę do zakwalifikowania go do kategorii Q6 – przedmioty lub ich części nienadające się do użytku oraz do kategorii Q2 – produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym. Wobec powyższego organ stwierdził, że pojazd jest odpadem o kodzie 16 01 04* – zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy.

Decyzją z [...] lipca 2012 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GIOŚ utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2010 r. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania się do wytycznych WSA podniósł, że organ I instancji orzekł w zgodzie z tymi wytycznymi. Dokonał bowiem analizy opinii rzeczoznawcy samochodowego. Jednak zgodnie ze wskazaniem wyroku, rozpatrując sprawę organ winien dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego, a zatem analizie należało również poddać dokument "Nonrepairable Certificate". GIOŚ podniósł, że nie mógł nie uwzględnić konsekwencji wynikających z faktu wydania tego dokumentu. Równie ważny dla rozstrzygnięcia sprawy jest aspekt prawny co do możliwości użytkowania pojazdu, a wynikający z woli poprzedniego posiadacza określonej przez dokument "Nonrepairable Certificate", a także co do możliwości zarejestrowania pojazdu w Polsce. Organ przeanalizował zapisy Kodeksu [...] dotyczące auta nienadającego się do naprawy i na tej podstawie doszedł do wniosku, że w związku z wydanym zaświadczeniem o nienaprawialności, przedmiotowy pojazd został wycofany z eksploatacji na terenie S. i przeznaczony na źródło części zamiennych lub złomu. Powyższe uprawniało organ do uznania, że sprowadzony pojazd jest odpadem, jego międzynarodowe przemieszczenie wymagało zastosowania procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody właściwych organów. W takich okolicznościach organ miał obowiązek wydać postanowienie w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o przemieszczaniu odpadów, którym wezwał stronę do oddania odpadu do uprawnionego odbiorcy. Wobec niezastosowania się przez stronę do obowiązku nałożonego ww. postanowieniem, uzasadnione było wydanie decyzji w trybie art. 26 pkt 2 ustawy o przemieszczaniu odpadów, z uwzględnieniem przepisu art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm., dalej "ustawy o recyklingu"), zgodnie z którym właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów lub stację demontażu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2323/12 oddalił skargę D. Z. na decyzję GIOŚ z [...] lipca 2012 r. Zdaniem Sądu zasadnie przyjęto, że z uwagi na brak możliwości rejestracji przedmiotowego pojazdu na terytorium RP, pojazd ten nie może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem i daje to bezsporną podstawę do zakwalifikowania go jako odpad do kategorii Q6 – przedmioty lub ich części nienadające się do użytku oraz do kategorii Q2 – produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym. Odnosząc się do kwestii niezastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 64/09, Sąd wyjaśnił, że organ przytoczył ustalenia rzeczoznawców samochodowych i stwierdził, że sporny pojazd z technicznego punktu widzenia mógłby być po naprawie użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Dlatego też zarzuty skarżącego, że organ nie wziął pod uwagę opinii rzeczoznawców, nie uwzględnił stanu technicznego pojazdu i nie przeprowadził kolejnego dowodu rzeczoznawcy w kwestii stanu technicznego przedmiotowego pojazdu, są całkowicie nieuzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1651/13 uchylił zaskarżony wyrok z 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2323/12 oraz decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że od decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), w pierwszej kolejności do zbadania, czy organ zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w poprzednim wyroku. NSA wyjaśnił, że w ocenie WSA wyrażonej w wyroku z 24 czerwca 2009 r. - dokument "nonrepairable certificate" sam w sobie nie stanowi samodzielnej i wystarczającej przesłanki do zaliczenia pojazdu do odpadów. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 64/09 o statusie odpadów, przy uwzględnieniu definicji odpadu zawartej w art. 3 ustawy o odpadach, decyduje stan techniczny pojazdu, możliwość jego użytkowania, nawet gdy występuje konieczność jego ewentualnej naprawy. Tymczasem Sąd I instancji w wyroku z 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2323/12, w ślad za Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, skoncentrował się przede wszystkim na ocenie znaczenia dokumentu "nonrepairable certificate" dla zaliczenia pojazdu do odpadów. Tak dokonana przez Sąd I instancji ocena działania organu pod względem realizacji zasady związania poprzednim wyrokiem Sądu, nie mogła w ocenie NSA zasługiwać na akceptację, gdyż stanowiła pogwałcenie art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji, w sposób nieuprawniony, z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., dokonał zatem odmiennej oceny okoliczności znanych już wcześniej i podlegających jednoznacznej ocenie w wyroku z 24 czerwca 2009 r. NSA zwrócił także uwagę, że Główny Inspektor przy ustalaniu statusu odpadu posłużył się argumentami o braku możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium kraju z uwagi na brak dokumentu "Certificate of Title of Vehicle". NSA podkreślił, że organ w świetle art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm., dalej "Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d.") nie jest organem właściwym do rejestracji pojazdów, a więc i oceny spełnienia warunków dopuszczenia do rejestracji, o których mowa m.in. w art. 72 tej ustawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2016 r., uchylił własną decyzję z [...] stycznia 2010 r., w zakresie, w jakim nakładała ona na skarżącego obowiązek przekazania odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów oraz orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku przekazania odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci: błotnika przedniego lewego, drzwi przednich lewych, zderzaka przedniego, lampy reflektorowej, zawieszenia koła przedniego lewego (wahacz oraz amortyzator), podłużnicy przedniej lewej ramy nośnej ze wspornikiem, pochodzących z uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów o ww. kodzie. Organ określił, że obowiązek może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 16 01 22. Ponadto utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z [...] stycznia 2010 r. w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu wskazał, że według opinii Nr [...] z [...] grudnia 2008 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego R. J., sporny pojazd posiada następujące uszkodzenia: błotnik przedni lewy pogięty z załamaniami, drzwi przednie lewe zagięte w części przedniej, zderzak przedni połamany po stronie lewej, lampa reflektorowa lewa rozbita, zawieszenie koła przedniego lewego uszkodzone (wahacz oraz amortyzator), podłużnica przednia lewa ramy nośnej w miejscu mocowania zawieszenia koła przedniego lewego wygięty wspornik. Powyższe potwierdza również opinia rzeczoznawcy samochodowego F. D. (Wycena Nr [...] z [...] września 2008 r.) Według ww. opinii pojazd dodatkowo posiada uszkodzenia podłużnicy przedniej lewej ramy nośnej oraz zawieszenia koła przedniego lewego. Także protokół oględzin, sporządzony przez pracownika Urzędu Celnego w N. [...] października 2007 r. wskazuje na uszkodzenie tych samych elementów pojazdu, jak w ww. opinii i wycenie. Z powyższego wynika, że ww. pojazd nie posiada uszkodzeń zasadniczych elementów konstrukcyjnych, których naprawa nie jest możliwa oraz techniczne i ekonomicznie nie jest uzasadniona. Organ powołał się na kopię dokumentu "Nonrepayable Certificate" wydanego przez władze [...]. Dokument ten to "Zaświadczenie o Nienaprawialności Pojazdu". W w/w dokumencie znajduje się adnotacja: "Tytuł własności tego pojazdu został otrzymany i unieważniony przez Wydział Pojazdów Mechanicznych [...] w dniu [...] lipca 2007 r. z powodu, że pojazd nie nadaje się do naprawy". Organ wskazał, że okoliczność wydania dla pojazdu objętego postępowaniem dokumentu "nonrepayable certificate" powoduje, że pojazd ten nie może być użytkowany w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem z uwagi na istniejącą prawną przeszkodę, uniemożliwiającą jego zarejestrowanie. Organ powołał się na z art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym i dokonał ponownie analizy możliwości zarejestrowania samochodu powołując się na Certificate of Title of a Vehicle. Powyższe, w ocenie organu. wskazuje że sposób dotychczasowego użytkowania pojazdu uległ nieodwracalnej zmianie. Organ podkreślił, że w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Natomiast badania techniczne, w tym wykonane przez biegłego powołanego przez organ celem wydania opinii, mogą pełnić wyłącznie rolę drugorzędną i uzupełniającą, znajdując zastosowanie wtedy, gdy dowody z dokumentów uniemożliwiają sformułowanie jednoznacznych wniosków co do kwalifikacji pojazdu. W takich okolicznościach Główny Inspektor uznał, że z uwagi na fakt, iż omawiany pojazd nie mógł być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, poprzedni właściciel pozbył się tego pojazdu jako nienadającego się do dalszego użytkowania na rzecz skarżącego. Z uwagi natomiast na brak możliwości zarejestrowania pojazdu na terenie RP i tym samym na brak możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz z uwagi na nadany dla pojazdu status nienaprawialności, zasadne byłoby zakwalifikowanie pojazdu do kategorii Q do kategorii Q6 – przedmioty lub ich części nienadąjące się do użytku oraz do kategorii Q2 – produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym – według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach, obowiązującej w dacie jego przemieszczenia oraz wydania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji organ wskazał, że pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. W ocenie Głównego Inspektora niektóre części pojazdu [...] nie mogły zostać poddane naprawie, a jedynie wymianie. Organ podkreślił, że zobligowany był do wydania decyzji w trybie art. 26 pkt 3 ustawy o przemieszczaniu odpadów wobec skarżącego, zobowiązującej go do oddania właściwemu uprawnionemu odbiorcy części i elementów wymienionych w pkt 2 sentencji decyzji, stanowiących odpady sprowadzone nielegalnie. Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii stanowi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają odpady w postaci wskazanych części samochodowych. Procedura ta nie została zastosowana tym samym, w myśl obecnie obowiązujących przepisów, tj. art. 2 pkt 35 lit. (a) rozporządzenia 1013/2006 międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. części samochodowych również należało uznać za nielegalne. Biorąc pod uwagę, iż na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1651/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa/64/09 za odpady uznano uszkodzone części samochodowe, a nie cały pojazd, Główny Inspektor orzekł jak w sentencji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę na decyzję GIOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2010 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a.

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a., w postaci nie ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy i przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. W ocenie skarżącego – w przypadku braku naruszenia powyższych przepisów postępowania przez organ i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, doszłoby do uchylenia decyzji pierwszo instancyjnej i umorzenia postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie - a to:

1. naruszenie art. 153 p.p.s.a, (brak zastosowania) poprzez nie wzięcie pod uwagę oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zawarł je w wyroku z 24 czerwca 2009 r. (sygn. IV SA/Wa 64/09) oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który zawarł je w wyroku z 5 lutego 2015 r.

2. art. 25., 26 ust. 1 pkt. 3 i art. 28 ust. 1 ustawy o przemieszczaniu odpadów, art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii i art. 24 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oraz 27 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez ich błędne zastosowanie poprzez przyjęcie, iż sprowadzone przez skarżącego części pojazdu są odpadem.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że uznanie uszkodzonych części samochodu jako kwalifikujących się do wymiany, a nie do naprawy nastąpiło w oparciu o opinię rzeczoznawcy samochodowego nr [...] z [...] grudnia 2007 roku i nastąpiło to w konsekwencji zastosowania wytycznych z wyroku sądu z 24 czerwca 2009 roku oraz wyroku NSA z 5 lutego 2015 roku, które zakwestionowały prawidłowość stanowiska, że uznanie samochodu jako całości za odpad może być wykonanie na podstawie [...] dokumentu certyfikat o nienaprawialności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, przy czym zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., kontrolując działalność administracji publicznej sądy administracyjne nie są przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pozwala to i jednocześnie obliguje Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jednocześnie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z przepisu tego wynika, że rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, a także organ, którego działalność była przedmiotem zaskarżenia, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd poprzednio rozpoznający daną sprawę, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Ocena prawna, o jakiej mowa powyżej, dotyczyć może nie tylko wykładni prawa materialnego, ale także braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, Baza Orzeczeń LEX 47301).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2016 r., narusza prawo procesowe w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej zgłoszenia przez D. Z. do obrotu towaru w postaci uszkodzonego pojazdu osobowego marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydając decyzję z [...] kwietnia 2016 r. uchylił własną decyzję z [...] stycznia 2010 r., w części dotyczącej nałożenia na skarżącego obowiązku przekazania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów oraz nałożył na skarżącego obowiązek przekazania odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci: błotnika przedniego lewego, drzwi przednich lewych, zderzaka przedniego, lampy reflektorowej, zawieszenia koła przedniego lewego (wahacz oraz amortyzator), podłużnicy przedniej lewej ramy nośnej ze wspornikiem, pochodzących z uszkodzonego pojazdu marki [...] do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów o ww. kodzie. Organ określił, że obowiązek może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 16 01 22. Ponadto utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z [...] stycznia 2010 r. w pozostałym zakresie – tj. w zakresie stwierdzenia natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu powołał się na opinię Nr [...] z [...] grudnia 2008 r., sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego R. J. Na jej podstawie uznał, że sporny pojazd - [...] posiada uszkodzenia następujących części: błotnik przedni lewy pogięty z załamaniami, drzwi przednie lewe zagięte w części przedniej, zderzak przedni połamany po stronie lewej, lampa reflektorowa lewa rozbita, zawieszenie koła przedniego lewego uszkodzone (wahacz oraz amortyzator), podłużnica przednia lewa ramy nośnej w miejscu mocowania zawieszenia koła przedniego lewego wygięty wspornik. Ponadto powołał się na kopię dokumentu "Nonrepayable Certificate" wydanego przez władze [...]. Organ wskazał, że okoliczność wydania dla pojazdu objętego postępowaniem dokumentu "nonrepayable certificate" powoduje, że pojazd nie może być zarejestrowany. Organ powołał się przy tym także na z art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem organu opinia z [...] grudnia 2008 r. i wydanie "Certyfikatu Nienaprawialności" przesądzają o braku możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zasadne zatem było zakwalifikowanie pojazdu do kategorii Q do kategorii Q6 - przedmioty lub ich części nienadąjące się do użytku oraz do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym - według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach.

W tym miejscu należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wydaną wcześniej w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2008 r. (oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z [...] września 2008 r.), w wyroku z 24 czerwca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 64/09) wskazał, że "Organ, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, wynikającej z normy prawnej zawartej w art. 7 k.p.a., jak również obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nałożonemu na organy administracji publicznej w art. 77 § 1 k.p.a. dokonał istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń stosując nieuprawnione ograniczenie w zakresie materiału dowodowego, a tym samym przekroczył granice swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.)". Dalej Sąd stwierdził, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska wbrew obowiązkowi wynikającemu z art.7, 75 §.1, 77 §.1, 78 §.1 k.p.a. -nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym ustalenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu istniejącego w dacie wwiezienia tegoż pojazdu do Polski. Konsekwencją dopuszczenia się przez organ wskazanych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego było – w ocenie Sądu – przedwczesne przyjęcie przez organ, iż sporny pojazd należy uznać za odpad. W dalszej części uzasadnienia Sąd, w odniesieniu do uszkodzonych części i możliwości zakwalifikowania ich jako odpadów, wskazał ponadto, że "...istotną kwestią przesądzającą o dalszym traktowaniu przedmiotu jako nadającego się do użytku będzie rozmiar i skutki uszkodzenia.". Ponadto, zauważyć należy, że w wyroku z 5 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1651/13 po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracji, NSA podkreślił, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska w sposób nieuprawniony, przy ustalaniu statusu pojazdu [...] powoływał się na brak możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium kraju z uwagi na brak dokumentu "Certificate of Title of Vehicle". Sąd wskazał, że "Nie ulega [...] wątpliwości, że organ [...] w świetle art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) nie jest organem właściwym do rejestracji pojazdów, a więc i oceny spełnienia warunków dopuszczenia do rejestracji, o których mowa m.in. w art. 72 tej ustawy."

Podnieść jednocześnie trzeba, że w powołanym wyroku z 24 czerwca 2009 r. Sąd stwierdził, że "Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności dokona samodzielnych ustaleń, czy spełnione zostały obiektywne przesłanki do uznania przedmiotowego pojazdu za odpad, ze względu na jego stan techniczny i w zależności od wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego z zachowaniem zasad postępowania dowodowego podejmie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając powyższe wskazania i ocenę prawną."

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę do wskazań tych organ nie zastosował się i naruszył w ten sposób przepis art. 153 p.p.s.a., co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, ponownie rozpoznając sprawę, całkowicie zignorował powyższe wytyczne Sądu I instancji, jak i ocenę wyrażoną przez NSA. W szczególności organ nie przeprowadził, żadnego nowego środka dowodowego mającego na celu ustalenie stanu technicznego pojazdu uzasadniającego uznanie pojazdu [...] za odpad. Organ ponownie podkreślił jedynie, że okoliczność wydania dla pojazdu [...] dokumentu "nonrepayable certificate" powoduje, że pojazd nie może być zarejestrowany. Ponadto uznał, że uszkodzone części samochodu kwalifikują się do wymiany, a nie do naprawy w oparciu o opinię rzeczoznawcy samochodowego nr [...] z [...] grudnia 2007 roku. W ocenie Sądu jednak z przywołanej opinii rzeczoznawcy wynika wyłącznie, jakie części samochodu są uszkodzone. Nie wynika z niej natomiast ani rodzaj ani stopień ich uszkodzenia. Właśnie w tym zakresie organ – zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z 2009 r. – winien był dokonać ustaleń. Ustaleń tych jednak zabrakło, zaś materiał dowodowy, na którego podstawie organ sformułował uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wskazany przez organ zarówno w tej decyzji, jak i w dniu rozprawy, jest niewystarczający do formułowania tak kategorycznych wniosków, w zakresie możliwości naprawy uszkodzonych części.

Sąd podkreśla, że organ administracji ponownie rozpoznając sprawę, działając zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a, a przede wszystkim art. 153 p.p.s.a., powinien ocenić materiał dowodowy zgodnie z zasadami procedury administracyjnej z uwzględnieniem wytycznych wskazanych w poprzednich wyrokach zapadłych w sprawie. Nie przeprowadzając postępowania dowodowego w tym zakresie organ naruszył zarówno przepis art. 153 p.p.s.a., jak i przepisy art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd jeszcze raz podkreśla, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii nr [...] z [...] grudnia 2007 r. (k. 21 akt administracyjnych) wynika jedynie, jakie elementy pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] były uszkodzone. Zgodnie zaś z wyrokiem z 24 czerwca 2009 r. organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu ocenę rozmiaru i skutków uszkodzenia, co stanowić miało kwestię przesądzającą o dalszym traktowaniu przedmiotu (bądź w postaci samochodu, bądź poszczególnych jego części) jako nadającego się do użytku.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji winien prawidłowo przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie, mając na uwadze wskazania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z 24 czerwca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 64/09) jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2015 r. (sygn. akt II OSK 1651/13). Wskazać również należy Głównemu Inspektorowi, że w postępowaniu administracyjnym organ II instancji zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a treść uzasadnienia wydanej w tym postępowaniu decyzji winna wyjaśniać stronie wszystkie motywy, którymi kierował się organ przy jej załatwieniu. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Sąd podkreśla jednocześnie, że organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu, którymi - przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - zobowiązany jest się kierować (art. 153 p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż nie uwzględnił zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 15 k.p.a., a w konsekwencji zaistnienia wady skutkującej nieważnością zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że obowiązek dokonanie przez GIOŚ oceny czy cały pojazd stanowi odpad, czy też za odpady uznać należy jedynie poszczególne jego części, wynika z wyroku WSA z 2009 r., gdzie Sąd nakazał ocenę czy spełnione zostały obiektywne przesłanki do uznania pojazdu za odpad, ze względu na jego stan techniczny i w zależności od wyniku postępowania wyjaśniającego, podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie. Przy czym Sąd podkreślił, iż w razie, gdy uszkodzeniu uległy pewne części przedmiotu (pojazdu), które bez uszczerbku dla przewidzianej dla niego funkcji, mogą podlegać wymianie, to wówczas te nienadające się do użytku części, stanowić będą odpady. Wskazanie natomiast w podstawie prawnej przepisów rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie oznacza zmiany podstawy prawnej, ale stanowi jej doprecyzowanie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, i z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, zaskarżoną decyzję uchylił.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu zwrot wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, a także 480 zł tytułem zastępstwa procesowego i 17 zł za opłatę skarbową od pełnomocnictwa.