Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 341/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. (dalej: skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18.09.2020 r., którym organ ten działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) [dalej: K.p.a.] i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz., 1427) [dalej: u.p.e.a.] – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 7.02.2020r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.09.2019r. Nr [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.09.2019r. Nr [...], wystawionego przez Pocztę Polską S.A., a obejmującego nieuiszczone opłaty abonamentowe za używanie odbiornika rtv w okresie od stycznia 2014r. do marca 2019r.

W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia 24.09.2019r. Nr [...] - dokonał zajęcia świadczeń emerytalnych w organie rentowym. Odpis tytułu wykonawczego oraz ww. zawiadomienia o zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu 26.09.2019r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] ww. zajęcie odebrał w tym samym dniu. Z odpowiedzi organu rentowego z dnia 8.10.2019r. Nr [...] wynika, że wysokość świadczenia od 6 listopada 2019r. wynosi miesięcznie 5.372,34 zł, a potrącanie ze świadczenia wprowadzone zostało począwszy od należności za miesiąc listopad 2019r.

Zobowiązany w dniu 9.10.2019r. złożył w organie egzekucyjnym pismo zatytułowane jako "odwołanie od zajęcia egzekucyjnego o numerze zawiadomienia [...]". Podniósł, że w połowie 2009 roku zmienił miejsce zamieszkania z ulicy [...] w [...] (kod pocztowy [...]) na swoje obecne miejsce zamieszkania, tj.: [...] [...] ul. [...]. Zobowiązany wywiódł też, że przy zmianie miejsca zamieszkania dokonał wyrejestrowania odbiorników radiowo telewizyjnych z adresu [...] [...] ul. [...]. Ponadto wskazał, że pod ww. adresem nie mieszka już od ponad 10 lat, a pod nowym adresem zamieszkania nie został zarejestrowany żaden odbiornik, tak więc od połowy 2009 roku nie obejmuje go obowiązek opłacania abonamentu zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Administracji Informatyzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013, poz. 1676 - dalej zwanego "rozporządzeniem rejestracyjnym"). Końcowo zobowiązany - żądając umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego - stwierdził, że opłaty za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym zostały - w stosunku do jego obecnego miejsca zamieszkania - naliczone bezpodstawnie, a z poprzedniego miejsca zamieszkania odbiorniki radiowo-telewizyjne zostały wyrejestrowane.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu pismem z dnia 17.10.2019r. wezwał zobowiązanego do sprecyzowania, czy przedmiotowy wniosek stanowi:

- zarzut o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

- wniosek o umorzenia postępowania egzekucyjnego, określony przepisami art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W odpowiedzi na wezwanie zobowiązany złożył w dniu 24.10.2019r. wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku w nim wskazanego.

Zobowiązany powtórzył ww. argumentację dotyczącą zmiany miejsca zamieszkania. Podkreślił, że nie posiada stosownego dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników radiowo-telewizyjnych, z uwagi na upływ prawie 10-cio letniego okresu od dnia zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników z poprzedniego miejsca zamieszkania.

W dniu 22.01.2020r. organ egzekucyjny otrzymał od Poczty Polskiej S.A. pismo z dnia 20.01.2020r. Nr [...], w którym wierzyciel stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a egzekucja administracyjna opłat abonamentowych jest w pełni uzasadniona.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia 7.02.2020r. odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w toku postępowania dowodowego ustalono, iż wierzyciel odnotował rejestrację odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego na dane osobowe strony. Operator wyznaczony wykonując obowiązek określony przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342 - dalej zwanego "pierwotnym rozporządzeniem rejestracyjnym") nadał dla dokonanej rejestracji ww. odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Organ egzekucyjny rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania w 2009r. wyjaśnił, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt wierzycielowi i kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych. Wskazano ponadto, że w sytuacji, gdy w nowym miejscu zamieszkania skarżący nie użytkował odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, powinien był dopełnić formalności jego wyrejestrowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 18.09.2020 r.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności stwierdził, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Stosownie bowiem do art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy egzekucyjnej) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wskazując na treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. organ zauważył, że skarżący zgłosił nieistnienie obowiązku, o którym mowa w art. 59 § 1 ust. 2 u.p.e.a.

W sprawie uzyskano od Poczty Polskiej S.A. opinię co do zasadności umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego (pismo nr [...] z dnia 20.01.2020 r.). W swojej odpowiedzi wierzyciel wskazał, że prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019r., poz. 1801 - zwana dalej "ustawą abonamentową"). I zgodnie z art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy abonamentowej, opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór używa tego odbiornika. Natomiast obowiązek rejestracji odbiorników oraz ponoszenia opłat abonamentowych ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Wierzyciel oświadczył też, że w toku postępowania dowodowego sprawdził, że odnotowano rejestrację odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego na dane osobowe zobowiązanego. Operator wyznaczony wykonując obowiązek określony przepisami rozporządzenia rejestracyjnego, nadał dla dokonanej rejestracji ww. odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny [...].

Wierzyciel ustosunkował się też co do zasadności wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, spowodowanego zmianą w 2009r. miejsca zamieszkania.

Poczta Polska S.A. wyjaśniła, że zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów, którzy powinni być z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w miarę powstawania zmian. Dlatego też w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt i dalej wnosić opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania skarżący nie użytkował natomiast odbiorników rtv, to winien je formalnie wyrejestrować.

Poczta Polska S.A. wskazała też, że każdy z aktów wykonawczych do ustawy abonamentowej, tj.: pierwotne rozporządzenie rejestracyjne, jak i obecnie obowiązujące rozporządzenie rejestracyjne, zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Wierzyciel stwierdził również, że przepisy prawa dotyczące opłat abonamentowych, które obowiązek ich wnoszenia wiążą z zarejestrowaniem odbiornika wymagają przechowywanie dokumentu wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, gdyż operator wyznaczony jest zobowiązany przepisami art. 7 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonania obowiązku zaległych nieprzedawnionych opłat abonamentowych w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika.

Ostatecznie Poczta Polska S.A. oświadczyła, że nie odnotowała na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] faktu dopełnienia przez stronę formalności wyrejestrowania odbiornika radiowego i telewizyjnego, jak również zobowiązany takiego dokumentu nie przedstawił. Stąd też wierzyciel uznał, że należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym pozostają wymagalne, a skarżący posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, a egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Wezwał Pocztę Polską S.A o przesłanie, kserokopii, poświadczonych za zgodność z oryginałem, dowodów potwierdzających fakt, że zobowiązany posiada status abonenta i jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych.

W odpowiedzi wierzyciel przesłał:

- duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 10 września 2008r. - zwany dalej "zawiadomienie o nadaniu INI",

- potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie upomnienia Nr [...] oraz koperty zwrotnej zawierającej ww. upomnienie.

Poczta Polska S.A. ponownie potwierdziła, że zobowiązany dokonał rejestracji jednego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, w wyniku której została wydana książeczka radiofoniczna, która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Wyjaśniono też, że obecnie jedynym i wyłącznym dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, do których należy też zobowiązany jest zawiadomienie o nadaniu INI użytkownikowi odbiorników.

Jednocześnie wierzyciel wyjaśnił, że w wyniku obowiązku określonego w pierwotnym rozporządzeniu rejestracyjnym została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnego numeru identyfikacyjnego (zwanego dalej "INI") i dostarczenia zawiadomienia o nadaniu takiego numeru. Dlatego Poczta Polska S.A. wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu INI, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek. Podkreślił, że nie anulował zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpił imienną książeczkę opłat, numerem INI. Natomiast następstwem nadania INI było wygenerowanie plików z korespondencją, które zostały wysłane do wszystkich abonentów, w tym do ww. zobowiązanego, tzw. "pakiety startowe", zawierające zawiadomienie o nadaniu INI oraz dodatkowo imienne formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki, ułatwiające dokonywanie opłat abonamentowych. Wierzyciel wyjaśnił też, że korespondencja, w postaci danych zawartych w plikach, była dystrybuowana w formie elektronicznej do drukowania i konfekcjonowania w wybranych jednostkach Poczty Polskiej na terenie kraju. Natomiast Ośrodki Wydruku i Konfekcjonowania stanowiły ośrodki drukowania jak i przesyłania zawiadomień o nadaniu abonentom INI w przesyłce nierejestrowanej, ponieważ rozporządzenie rejestracyjne nie nakładało na wierzyciela wymogu prowadzenia rejestrów przedmiotowych przesyłek. Ostatecznie Poczta Polska S.A. oświadczyła, że nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia.

Wskazano też, że zawiadomienie o nadaniu INI [...] wraz z imiennymi formularzami polecenia przelewu/wpłaty gotówki adresowane do strony zostało wysłane przez Pocztę Polską w dniu 10.09.2008r. Duplikat tego zawiadomienia przekazany został w postępowaniu zażaleniowym.

W zakresie braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia wierzyciel stwierdził, że zaprzestanie wnoszenia opłat abonamentowych na numer INI [...] spowodowało, iż w dniu 8.04.2019r. skierowano do strony upomnienie Nr [...], wzywające do dobrowolnego uregulowania zaległych należności za okres od 01/2014r. do 03/2019r.

Kolejno Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wezwał wierzyciela o przesłanie kserokopii, poświadczonych za zgodność z oryginałem, dowodów potwierdzających fakt i okres w jakim na indywidualny numer identyfikacyjny [...] były wnoszone opłaty.

Wskutek powyższego Poczta Polska S.A. poinformowała, że na rachunku abonenta są widoczne wpłaty dokonane w dniach:

• 17.03.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 04-06.1998r.,

• 14.07.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 07-09.1998r.,

• 10.09.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 10-12-1998r.

Wierzyciel oświadczył, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest dowodów potwierdzających dokonanie wskazanych opłat, gdyż na podstawie § 26 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 1983r. Nr 38 poz. 173 ze zm.), dokumentację w zakresie opłat abonamentowych przechowuje w zasobach archiwalnych przez okres 5 lat. W związku z tym Poczta Polska S.A. oświadczyła, że ww. wpłaty są widoczne na rachunku abonenta, jednak w chwili obecnej operator wyznaczony nie posiada papierowej dokumentacji potwierdzającej ich dokonanie.

Dalej Dyrektor Izby zauważył, że pierwotne rozporządzenie rejestracyjne (z dnia 25 września 2007r.) zostało ogłoszone w Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342, weszło ono w życie w dniu 13 grudnia 2007r. i utraciło moc z dniem 1 stycznia 2014r. Następnie ww. rozporządzenie zostało z dniem 1 stycznia 2014r. zastąpione przez aktualnie obowiązujące rozporządzenie rejestracyjne ogłoszone w Dz. U. z 2013. Poz. 1676.

Stwierdził, że przepisy obydwu rozporządzeń jako akty wykonawcze do ustawy abonamentowej, zawierały i zawierają obecnie delegacje ustawowe, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o każdej zmianie dotyczącej obowiązku abonamentowego. Pod rządami więc obydwu ww. rozporządzeń abonent odbiornika rtv miał obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o każdej zmianie, w tym o zmianie swojego miejsca zamieszkania, jak i o wyrejestrowaniu takiego odbiornika.

Z dokumentów przesłanych przez wierzyciela wynika, że Poczta Polska S.A. odnotowała rejestrację odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego na dane osobowe strony. Wierzyciel wykonując obowiązek określony przepisami pierwotnego rozporządzenia rejestracyjnego w dniu 10.09.2008r. przesłał w zwykłej przesyłce listowej na adres: [...] [...] ul. [...], pod którym zobowiązany wówczas mieszkał zawiadomienie o nadaniu INI [...]. Wierzyciel potwierdził i wyjaśniał, że przepisy wówczas obowiązującego rozporządzenia nie obligowały go do przesyłania zawiadomień o INI w przesyłkach poleconych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Dowód nadania tej przesyłki nie mógł być tym samym przesłany przez wierzyciela do organu, jednak faktycznie przepisy prawa tego nie wymagały. Natomiast duplikat ww. zawiadomienia o nadaniu INI w trakcie postępowania dowodowego został do organu przesłany.

Organ nie uwzględnił zarzutu braku doręczenia upomnienia.

Wierzyciel przesłał bowiem organowi odwoławczemu kserokopię upomnienia z dnia 8.04.2019r. Nr [...] (wraz z kopertą) skierowanego do strony, Upomnienie to zostało przesłane w przesyłce poleconej Nr [...] na nowy adres zobowiązanego, tj.: [...] [...] ul. [...], jednak przesyłka ta została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Z kserokopii koperty przekazanej organowi wynika, że próbę doręczenia ww. upomnienia podjęto w dniu 15.04.2019r. i w tym dniu pierwszy raz awizowano przesyłkę zawierającą upomnienie. Powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki dokonano w dniu 23.04.2019r., a następnie z uwagi na nieodebranie przez adresata przesyłki z placówki pocztowej, została ona zwrócona wierzycielowi jako niepodjęta w terminie w dniu 30.04.2019r.

Tym samym przesyłka ta została doręczona w ramach tzw. fikcji prawnej doręczenia.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia dochodzonych opłat abonamentowych, organ wskazał, że stosownie do art. 70 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, na podstawie zawiadomienia z dnia 24.09.2019r. Nr [...] o zajęciu świadczeń emerytalnych w organie rentowym. Z akt sprawy wynika, że odpis tytułu wykonawczego oraz ww. zawiadomienia o zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu 26.09.2019r. Zajęcie to okazało się skuteczne, bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (odpowiedź z dnia 8.10.2019r. Nr [...]) stwierdził, że wysokość świadczenia od 6.11.2019r. wynosi miesięcznie 5.372,34 zł, a potrącanie ze świadczenia wprowadzone zostało począwszy od należności za miesiąc listopad 2019r.

Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia strony.

We wniesionej skardze skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające niewątpliwy i istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

1. art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz oparciu rozstrzygnięcia na niewyczerpująco zebranym materiale dowodowym,

2. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska wierzyciela za prawdziwe, jednocześnie z całkowitym pominięciem twierdzeń skarżącego,

3. art. 33 § 2 ust. 1 u.p.e.a. poprzez niedostateczne zbadanie istnienia negatywnej przesłanki egzekucyjnej w postaci nieistnienia obowiązku będącego podstawą tytułu wykonawczego, a także zaniechanie dokładnego i rzetelnego zweryfikowania źródła przedmiotowych obowiązków skarżącego.

Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie oraz o przekazanie sprawy do jej ponownego rozpatrzenia jak i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w stawce minimalnej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 8.01.2021 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019, poz. 2167) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18.09.2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.09.2019r. Nr [...].

Ze stanu sprawy wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.09.2019r. Nr [...], wystawionego przez Pocztę Polską S.A., a obejmującego nieuiszczone opłaty abonamentowe za używanie odbiornika rtv w okresie od stycznia 2014r. do marca 2019r.

Z uwagi na nieregulowanie opłat abonamentowych, do skarżącego skierowano upomnienie z dnia 8.04.2019r. Nr [...], w którym wezwano go do dobrowolnego uregulowania zaległych należności za okres od stycznia 2014 r. do marca 2019 r. Upomnienie to zostało doręczone stronie w trybie tzw. fikcji prawnej doręczenia.

Przesyłka zawierająca ww. upomnienie została nadana w dniu 8.04.2019 r. na nowy adres zobowiązanego, tj.: [...] [...] ul. [...], oraz była dwukrotnie awizowana: w dniu 15.04.2019 r. (przesyłkę pozostawiono do odbioru w placowe pocztowej, zawiadamiając o tym adresata poprzez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej) i w dniu 23.04.2019 r. W dniu 30.04.2019 r. przesyłka ta została zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie" (zob. akta adm. jak i akta sądowe k. 45-51).

Tym samym doręczenie upomnienia nastąpiło w trybie, o którym mowa w art. 44 K.p.a

Zgodnie z § 1 tego przepisu: w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Uregulowana w powyższym przepisie tzw. fikcja prawna doręczenia skutkuje tym, że choć adresat nie otrzymał fizycznie przesyłki, to z chwilą upływu terminu, o którym mowa w art. 44 § 4 K.p.a. następują wszystkie skutki doręczenia pisma.

Tym samym wobec nieuregulowania dobrowolnie zaległości przez stronę, wierzyciel był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 17.09.2019r. Nr [...].

Zatem z uwagi na powyższe, wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne.

W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia 24.09.2019r. Nr [...] - dokonał zajęcia (skutecznego) świadczeń emerytalnych w organie rentowym. Odpis tytułu wykonawczego oraz ww. zawiadomienia o zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu 26.09.2019r. Powyższe spowodowało, że stosownie do art. 70 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] ww. zajęcie odebrał w tym samym dniu. Z odpowiedzi organu rentowego z dnia 8.10.2019r. Nr [...] wynika, że wysokość świadczenia od 6 listopada 2019r. wynosi miesięcznie 5.372,34 zł, a potrącanie ze świadczenia wprowadzone zostało począwszy od należności za miesiąc listopad 2019r.

Skarżący domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego, podniósł, że w połowie 2009 roku zmienił miejsce zamieszkania na swoje obecne miejsce zamieszkania, a przy zmianie miejsca zamieszkania dokonał wyrejestrowania odbiorników radiowo telewizyjnych. Tym samym, zdaniem skarżącego, od połowy 2009 r. nie obejmuje go obowiązek opłacania abonamentu.

Na etapie skargi, odwołując się do orzecznictwa, strona podnosi w głównej mierze, że w sprawie nie zbadano w sposób dostatecznie wnikliwy czy faktycznie doszło do wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych w 2009 r., natomiast przepisy nie nakładają na abonenta bezterminowego obowiązku zachowania dokumentów związanych z zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników. Nadto, zawiadomienie skarżącego o nadaniu INI zostało wysłane skarżącemu przesyłką niezarejestrowaną, a zatem wierzyciel nie posiada dowodu nadania tegoż zawiadomienia. Strona zarzuca też, że wierzyciel nie przedłożył do akt postępowania dowodu pierwotnego zarejestrowania odbiorników.

Z informacji podanych przez wierzyciela wynika z kolei, że zobowiązany dokonał rejestracji jednego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, w wyniku której została wydana książeczka radiofoniczna, która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Na rachunku abonenta są widoczne wpłaty dokonane przez skarżącego tytułem opłat abonamentowych w dniach: 17.03.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 04-06.1998r., 14.07.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 07-09.1998r., 10.09.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 10-12-1998r. Wierzyciel przekazał również duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 10.09.2008r. Wskazał, że zawiadomienie o nadaniu INI [...] wraz z imiennymi formularzami polecenia przelewu/wpłaty gotówki adresowane do strony zostało wysłane przez Pocztę Polską w dniu 10.09.2008r.

Z akt sprawy wynika zatem, że w dniu 10.09.2008r. na stary, aktualny wówczas, adres zamieszkania strony, tj. [...] [...] ul. [...] zostało przesłane przez wierzyciela Zawiadomienie o nadaniu INI – [...]. Zawiadomienie to zastępowało wcześniejsze dowody rejestracji odbiorników, tj. książeczkę opłat abonamentowych nr [...] i w chwili obecnej jest jedynym dowodem rejestracji.

W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest natomiast dokumentu potwierdzającego dokonanie wyrejestrowania przez skarżącego uprzednio zarejestrowanych odbiorników TV - dokumentów takich nie przedstawił również sam zobowiązany.

W oparciu o powyższe w organy uznały, iż brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi nieistnienie obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na wstępie zauważyć trzeba, że jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (wejście w życie z dniem 30 lipca 2020r.).

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w sprawie), postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Kolejno wskazać trzeba, że jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe.

Stosownie do art. 2 ust. 3 tej ustawy, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.

W myśl art. 7 ust. 3 i 4 ustawy, do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. W przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Nie budzi wątpliwości, że ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika.

Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku braku skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, użytkownik zobowiązany jest do dalszego ich uiszczania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 listopada 2018r. sygn. akt I SA/Ke 277/18).

Zgodnie z treścią obowiązujących na przestrzeni lat rozporządzeń w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tj. rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 141, poz. 1190), rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1676)), to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników lub zaistnienia okoliczności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Każdy legalny brak dokonywania kolejnych opłat musi zostać poprzedzony czynnością polegającą na złożeniu w placówce operatora wyznaczonego odpowiedniego zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, bądź na podstawie wcześniejszych przepisów za pośrednictwem wypełnionego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", a w dobie imiennych książeczek radiofonicznych na odcinku "Z" lub "W" stanowiących ich integralną część.

Z akt sprawy wynika, że skarżący zarejestrował odbiornik rtv, w wyniku czego została wydana książeczka radiofoniczna, która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Skarżący nie kwestionował okoliczności pierwotnej rejestracji odbiornika – przy czym w toku sprawy wskazywał, że w 2009 r. (a więc już po nadaniu numeru INI – co miało miejsce w 2008 r.) dokonał wyrejestrowania uprzednio zarejestrowanych odbiorników TV, ale nie posiada on dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie. Nadto, z akt sprawy wynika, iż na rachunku abonenta są widoczne wpłaty dokonane przez skarżącego tytułem opłat abonamentowych w dniach: 17.03.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 04-06.1998r., 14.07.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 07-09.1998r., 10.09.1998r. - w kwocie 28,80 zł za okres 10-12-1998r.

Powyższe, w ocenie Sądu potwierdza, iż skarżący zarejestrował odbiornik TV w związku z czym był abonentem obowiązanym do uiszczania stosowanych opłat.

Jednocześnie zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika rtv.

W ocenie Sądu wskazane wyżej dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć.

Podkreślić w tym miejscy należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. I GSK 837/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak dalej przytaczane orzeczenia).

Dalej wyjaśnić trzeba, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia (tj. do dnia 13 grudnia 2008r.). Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Podkreślić zatem należy, że w myśl § 5 ust. 2 zd. drugie ww. rozporządzenia, Poczta była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników RTV zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta.

W orzecznictwie podkreśla się, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego zgodnie z powyższymi regulacjami nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Z obowiązujących przepisów nie sposób wyprowadzić wniosku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru indentyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia w żaden sposób nie wpływa na istnienie obowiązku opłaty abonamentu RTV (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. I SA/Bk 428/17; wyroki NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. I GSK 3088/18 i z dnia 11 marca 2020 r. sygn. I GSK 1518/19).

Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 11 marca 2020 r., I GSK 1518/19, gdzie stwierdzono, co następuje: "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15)."

Skład orzekający ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny także w niniejszej sprawie.

Podkreślić zatem jeszcze raz należy, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob.: wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., I GSK 801/18).

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę opowiada się za stanowiskiem wyrażonym w wyżej wskazanych orzeczeniach sądów administracyjnych.

Wierzyciel nie musiał dysponować dowodem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Podnoszone przez stronę okoliczności nie mają wpływu na wymagalność opłat abonamentowych.

Z akt sprawy wynika zatem, że w dniu 10.09.2008r. na stary, aktualny wówczas, adres zamieszkania strony, tj. [...] [...] ul. [...] zostało skutecznie przesłane przez wierzyciela Zawiadomienie o nadaniu INI – [...]. Zawiadomienie to zastępowało wcześniejsze dowody rejestracji odbiorników, tj. książeczkę opłat abonamentowych nr [...].

W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw "abonamentowych", bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie strony było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.

Zobowiązany nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, zaś w dokumentacji wierzyciela brak dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu przez niego odbiornika. Podkreślić zatem należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Jednocześnie organ przedłożył wystarczające dowody i przedstawił argumentację potwierdzające fakt zarejestrowania radioodbiornika na imię i nazwisko strony.

Podkreślić raz jeszcze należy, że w ocenie Sądu to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania, że dokonał on zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika rtv, co skutkuje m.in. ustaniem obowiązku uiszczania abonamentu.

Należy zwrócić uwagę, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych w razie rejestracji odbiornika, na jego posiadaczu ciąży z mocy samego prawa. Wskazał na to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej- dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych, podkreślając że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek DCOF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez DCOF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny.

Nie jest zatem zasadne stanowisko wyrażone w skardze i w piśmie procesowym z dnia 8.01.2021 r., ponieważ to na abonencie - na podstawie wskazanych wyżej regulacji prawnych - spoczywał obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika rtv, czego konsekwencją jest obowiązek wykazania, że ta czynność została dokonana.

Obowiązkiem wierzyciela jest tylko wykazanie, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. Ten fakt w tej sprawie nie budzi jednak sporu, co omówiono powyżej.

W tej sytuacji, to na skarżącego przeszedł ciężar wykazania okoliczności znoszących obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Jest to zasada przystająca do tej, która wynika z art. 6 Kodeksu cywilnego. Należy bowiem zauważyć, że co prawda w Kodeksie postępowania administracyjnego (także w prawie podatkowym) nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, to zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.06.2009 r. (II FSK 293/08) wyraził następujący pogląd: "Jakkolwiek co do zasady ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym spoczywa na organach podatkowych (art. 122, art. 187 § 1 o.p. - regulacje analogiczne to art. 7 i 77 § 1 K.p.a. - dopisek: WSA), to niekiedy konstrukcja przepisów materialnoprawnych (tak jest w przypadku art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.) sprawia, że inicjatywa dowodowa zostaje przerzucona na stronę." Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, właśnie konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez abonenta (por. wyroki WSA w Gliwicach: I SA/Gl 1033/14, I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Tym samym, zdaniem Sądu w sprawie zasadnie nie stwierdzono podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi nieistnienie obowiązku.

Z wyżej omówionych przyczyn, Sąd nie podziela orzecznictwa powołanego w skardze.

Zaznaczyć przy tym należy, że powołany w skardze wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8.07.2020 r., sygn. akt III SA/Po 918/19 został uchylony wyrokiem NSA z dnia 13.01.2021 r. o sygn. akt I GSK 1503/20.

Skład orzekający nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 § 1 i 77 K.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

Okoliczności sprawy świadczą o tym, że egzekwowany obowiązek nadal istnieje i podlega egzekucji administracyjnej, stąd nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 § 2 ust. 1 u.p.e.a.

Przedłożone przez wierzyciela dokumenty w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] oraz potwierdzenia dokonywania przez stronę wpłat z tytułu abonamentu wskazują na istnienie przedmiotowego obowiązku.

Jak już wskazano powyżej, brak przy tym jakichkolwiek dowodów na wyrejestrowanie odbiornika w 2009 r. czy w latach późniejszych.

Wyjaśnić tu również należy, że zmiana miejsca zamieszkania strony nie jest przesłanką, która powoduje ustanie obowiązku regulowania opłat abonamentowych rtv, którymi strona została objęta w momencie rejestracji odbiorników rtv. Na abonencie ciąży bowiem obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca użytkowania odbiorników. Zatem w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w zależności od zaistniałej sytuacji należało dopełnić następujących formalności:

1) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązany posiada i użytkuje urządzenia rtv a opłaty z tytułu abonamentu rtv wnoszone są przez inne osoby, w ramach prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, pod poprzednim adresem zamieszkania, natomiast do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie, należało wnosić opłaty z tytułu abonamentu rtv, w przypadku zwłoki w opłatach również odsetki podatkowe, które naliczane są na dzień dokonania wpłaty;

2) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązany posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe nie są dokonywane przez inne osoby w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać zmiany adresu użytkowania odbiorników i uiszczać opłaty z tytułu abonamentu rtv.

Rejestracja odbiorników rtv jest przypisana do osoby abonenta, a nie do adresu.

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że egzekwowany obowiązek nadal istnieje i podlega egzekucji administracyjnej Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

Tym samym, mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

2