Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 963/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. O., J. O., J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz D. O., J. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...] marca 2012 r. do Urzędu [...] wpłynął wniosek M. T. (dalej jako Wnioskodawca, Inwestor) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] .

Decyzją nr [...] (nr sprawy [...]) z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta [...], wskazując na art. 59 ust. 1-2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., dalej u.p.z.p.) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego, zrealizowanego na działce [...], w związku z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie zgodności wybudowanego budynku garażowego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę sygn. [...].

Organ I instancji jako rodzaj inwestycji wskazał budowę budynku garażowego (w ramach ewentualnej legalizacji). Linia zabudowy bez zmian. Pozostałe odległości od granic z działkami budowlanymi bezpośrednio sąsiadującymi z wnioskowaną działką oraz obiektów budowlanych, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Maksymalna wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu: 35,3 %, łącznie dla budynku mieszkalnego i wnioskowanego garażu. Powierzchnia zabudowy garażu maks. 59,2 m2 - zgodnie z wnioskiem. Łączna szerokość ["długość"] elewacji frontowej budynku mieszkalnego i wnioskowanego garażu równa szerokości działki. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki: jedna kondygnacja nadziemna o maksymalnej wysokości 3,12 m od poziomu terenu istniejącego, zgodnie z wnioskiem. Dopuścił attykę od strony elewacji frontowej o wysokości od ok. 3,12 m (od strony dz. [...]) do maks. 3,8 m (od strony budynku mieszkalnego), zgodnie z wnioskiem. Dach płaski; z uwagi na usytuowanie garażu w granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, spadek dachu wymuszający odprowadzenie wód deszczowych na teren własnej działki - zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Miejsca parkingowe bez zmian. Lokalizacja w granicy z działką sąsiednią nr [...] na długości maks. 12,7 m, zgodnie z wnioskiem. Organ I instancji wskazał, że nie ustalił warunków w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, gdyż wnioskowany teren nie jest objęty ochroną konserwatorską, na terenie nie znajdują się żadne obiekty budowlane indywidualnie objęte taką ochroną, ani ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Obsługa komunikacyjna działki na dotychczasowych zasadach. Zasilanie w media z istniejących przyłączy.

Uzasadniając organ I instancji opisał przebieg postępowania, w tym sprzeciwy D. O. i J. O. oraz J. B. (dalej jako Odwołujący się, Skarżący). Dla wnioskowanego terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem zgodnie z art. 59 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy po przeprowadzeniu wymaganej procedury i uzgodnienia z odpowiednimi jednostkami.

Odnosząc się do ustalenia warunków zabudowy dla samowoli budowlanych organ I instancji wyjaśnił, że ustawą z dnia 8 października 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2008 r. Nr 206 poz. 1287) zmieniono art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 p.b. Obecnie wystarczy, że sprawca samowoli budowlanej wykaże, że wzniesiony obiekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Dowodem na to, tak jak wcześniej, jest decyzja o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), z tą jednak różnicą, iż inwestor może uzyskać decyzję o warunkach zabudowy także w trakcie postępowania legalizacyjnego.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana jedynie w przypadku łącznego spełnienia nw. warunków:

1. co najmniej jedna z sąsiednich działek, dostępnych z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2. teren ma dostęp do drogi publicznej;

3. istniejące lub projektowane i umownie zabezpieczone uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4. dla zmiany przeznaczenia terenu, na którym ma być realizowana inwestycja nie jest wymagana zgoda na zmianę gruntów rolnych (leśnych) na cele nierolnicze (nieleśne);

5. wydana decyzja o warunkach zabudowy jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588, dalej jako rozporządzenie) w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczono wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadzono na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obszar analizowany wyznaczono w promieniu 50 m od granic terenu objętego wnioskiem, co jest minimalną odległością, jaką wyznacza się dla działki o szerokości frontu ok. 10 m. Organ I instancji ocenił, że zabudowa objęta takim promieniem jest wystarczająca dla określenia możliwości lokalizacji wnioskowanej inwestycji, przy czym działki, przez które przebiega granica obszaru analizowanego, w przypadku gdy ich część znajduje się w granicach obszaru analizowanego, uwzględniono w całości. Tak wyznaczony obszar analizowany obejmuje zespół zabudowy, tworzący pewną urbanistyczną całość, co umożliwia przeprowadzenie analizy urbanistycznej i ustalenie warunków i wymagań dla nowej zabudowy. W obszarze analizowanym znajdują się: budynki mieszkalne jednorodzinne budynek biurowy oraz budynek mieszkalno-biurowy; dominuje funkcja mieszkaniowa jednorodzinna. Uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej stanowią budynki o funkcji garażowej i gospodarczej. Wnioskowana inwestycja polegająca na budowie budynku garażowego w ramach ewentualnej legalizacji kontynuuje funkcję występującą w analizowanym obszarze.

Wnioskowany budynek jest zlokalizowany w głębi działki i nie wpłynie na zmianę linii zabudowy, wobec powyższego w przedmiotowej sprawie odstąpiono od badania ww. parametru. W obszarze analizowanym średni wskaźnik intensywności zabudowy wynosi ok. 22,7 %. Wnioskowana inwestycja nie kontynuuje wskaźnika wielkości powierzchni występującego w analizowanym obszarze. W obszarze tym występują jednak działki, których wskaźnik zabudowy jest wyższy od wnioskowanego: przy ul. [...] 9 (ok. 39,2 %), przy ul. [...] 20 (ok. 44,7 %) oraz przy ul. [...] 29 (ok. 41,1 %), bądź zbliżony do wnioskowanego, przy ul. [...] 10 (ok. 32,8 %). W związku z powyższym w analizowanej sprawie można wyznaczyć wskaźnik zabudowy na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia, na poziomie 35,3 %, zgodnie z wnioskiem. Szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego i wnioskowanego garażowego wynosi łącznie ok. 10 m; jest równa szerokości frontu działki i kontynuuje średnią szerokość elewacji frontowej budynków z obszaru analizowanego. Wnioskowana inwestycja kontynuuje wysokość budynków z obszaru analizowanego. Ponadto organ I instancji dopuścił attykę od strony elewacji frontowej od strony elewacji frontowej, zgodnie z wnioskiem. Inwestycja kontynuuje geometrię dachów budynków występujących w obszarze analizowanym. Obszar analizowany stanowi jednorodny pod względem funkcji i charakteru zabudowy układ, który tworzą budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, szeregowej oraz pojedyncze budynki wolno stojące. Budynki mieszkalne na działce są zlokalizowane we frontowych częściach działek. Budynki uzupełniające: garażowe i gospodarcze są zlokalizowane w głębi działek i ze względu na małą szerokość działek są usytuowane przede wszystkim bezpośrednio przy granicy z działkami sąsiednimi. Gabaryty wnioskowanego budynku garażowego są zbliżone do wyżej opisanych gabarytów budynków o funkcji uzupełniającej zlokalizowanych w obszarze analizowanym. Wnioskowany budynek jest zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią na długości ok. 12,7 m i kontynuuje sposób lokalizacji budynków garażowych i gospodarczych występujących w obszarze analizowanym.

Zgodnie z ust. 3 § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednia działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Analiza powyższego zapisu rozporządzenia prowadzi do stwierdzenia, że w zabudowie jednorodzinnej, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m można sytuować budynek w granicy działki.

W odwołaniu od opisanej decyzji Skarżący zarzucili, że analiza została sporządzona wadliwie i nie ma oparcia w faktach co do kontynuacji funkcji, parametrów, cech wskaźników kształtowania ładu przestrzennego. Nie zostały rozważone uzasadnione interesy osób trzecich w świetle art. 140 i 144 kc, w warunkach prowadzenia postępowania legalizującego istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Organ nie rozważył, czy Inwestor ma zasadną przyczynę, aby budować garaż o tak dużych parametrach w granicy działki. Została naruszona zasada "dobrego sąsiedztwa" poprzez powstanie obiektu o gabarytach znacząco odbiegających od obiektów istniejących i pobudowanych wyłącznie legalnie. Inwestycja przekracza średni wskaźnik powierzchni zabudowy i wysokości w obszarze analizowanym; został także przekroczony wskaźnik zabudowy w zakresie powierzchni biologicznie czynnej. Odwołujący się podkreślili, że decyzja o warunkach zabudowy należy do decyzji związanych, a organ wydając decyzję bada wyłącznie zgodność stanu faktycznego planowanej inwestycji z przepisami obowiązującego prawa. Faktyczna wysokość obiektu od strony działki [...] wynosi 3,5 m stanowiąc istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu; tym samym argumentacja organu I instancji jakoby parametry istotne z uwagi na oddziaływanie na działkę sąsiednią (wysokość) zostały zachowane, jest błędna. Pomiary obiektu, które podaje organ zostały wykonane przez PINB jedynie wewnątrz garażu, a nie po obrysie budynku. Wymiary wewnętrzne budynku nie są istotne dla prowadzonego postępowania. Pomiar budynku od strony działki [...], według dokumentu roboczego PINB to 14,27 m. Pomiar od strony działki [...], wykonany przez Odwołujących się, wyniósł 13,7 m + dobudówka 1,4 m, co łącznie daje 15,1 m długości. Szerokość garażu wg projektu - 3,20 m, po wybudowaniu obiekt poszerzono do wymiaru 4,95 m - tj o 1,75 m (wg dokumentów kierownika budowy), a nie jak podaje organ o 1,2 m. Inwestor, zmieniając wysokość garażu z projektowanej 2,65 m na 3,5 m od strony działki [...] rozbudował obiekt posadowiony w granicy działki. Tymczasem przepisy § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia dopuszczają rozbudowę budynku już istniejącego i usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 lub 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary. Oznacza to, że rozbudować można tylko część budynku oddaloną od granicy o przynajmniej 3 m. Część położona bliżej nie może zmienić gabarytów. Organ I instancji wadliwie wskazał w swojej decyzji, że dwa budynki garażowe (ul. [...] 20 oraz ul. [...] 10), mają wysokość 3,5 m. Tymczasem budynki przy ul. [...] 20 i ul. [...] 29 są w rzeczywistości budynkami w zabudowie bliźniaczej, połączonymi garażem i obiektem mieszkalnym. Garaż na posesji przy ul. [...] 20 nie jest w rzeczywistości garażem, a częścią budynku mieszkalnego, przyległego do ściany bocznej nieruchomości posadowionej przy ul. [...] 29. Obiekt ten nie odpowiada rzekomej wysokości 3,5 m. Dach obiektu został wykończony ozdobną dachówką, stanowiącą kontynuację elewacji budynku. Budynek przy ul. [...] 10 to obiekt o długości 17 m, przylegający w ¾ do ściany budynku przyległego. Wysokość budynku garażowego w granicy wynosi poniżej 3 m. Na dachu tego obiektu jest usytuowany taras osłonięty płotkiem drewnianym sugerującym wyższą wysokość obiektu. Odwołujący się ocenili, że budynki garażowe wymienione w decyzji mają niższą wysokość. Wniosek dotyczy budynku garażowego o wysokości 3,5 m od strony działki [...] oraz długości całkowitej 15,40 m, zlokalizowanego na całej długości w granicy działki sąsiedniej. Budynki przyjęte przez organ mają: ul. [...] 9 - obiekt zlokalizowany w granicy działki na długości 5 m; ul. [...] 13 - obiekt (w rzeczywistości altana ogrodowa) zlokalizowany w granicy działki na długości 5m; ul. [...] 15 - garaż oddalony o 1,5 m od granicy działki; ul. [...] 17 - garaż zlokalizowany w granicy działki na długości 6 m. Już z załączonej mapy obszaru analizowanego wynika, że wnioskowana inwestycja w granicy działki, jako garaż o powierzchni 60 m2 i kubaturze 156 m3 nie ma parametrów garażu (zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) i jest obiektem budowlanym o największej kubaturze pobudowanym na całej długości w granicy działki sąsiedniej, bez odniesienia do zabudowy na działce sąsiedniej. Wykazane w analizie pojedyncze obiekty, zlokalizowane w granicy działki, mają parametry typowe dla garaży.

Odwołujący się ocenili jako błędną interpretację przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zaprezentowaną przez organ I instancji, prowadzącą do stwierdzenia, że w zabudowie jednorodzinnej, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, można sytuować budynek w granicy działki. Szczegółowe uregulowania zawarte w ww. § 12 dopuszczają wprawdzie sytuowanie ścianą budynków bez otworów okiennych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną dla działek o szerokości mniejszej niż 16 m, lecz w kolejnym, pominiętym przez organ I instancji punkcie doprecyzowano, że "dopuszcza się sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego oraz sytuowanie budynku gospodarczego i garażowego o długości mniejszej niż 5,5 m, o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy". Przedmiotowy obiekt budowlany nie przylega całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego oraz jest dłuższy i wyższy, niż zdefiniowane przez ustawodawcę parametry budynku garażowego. Co więcej, znowelizowanych przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem ich wejścia w życie, czyli przez 8 lipca 2009 r. zostało dokonane zgłoszenie budowy. W niniejszej sprawie zgłoszenie budowy nastąpiło przez rokiem 2009.

Nadto Odwołujący się zarzucili, że zamieszczenie w decyzji zapisu o linii zabudowy na granicy działki sąsiedniej przesądza o niemożności badania zgodności obiektu w zakresie § 12 na etapie ubiegania się inwestora o pozwolenie na budowę przez organ architektoniczno-budowlany.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO napisało, że w wyniku przeprowadzonej analizy urbanistycznej ustalono, że w obszarze analizowanym dominuje funkcja mieszkaniowa jednorodzinna uzupełniona obiektami o funkcji garażowej i gospodarczej. Ponadto występuje funkcja biurowa. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji uznał, że planowane przez inwestora zamierzenie budowlane kontynuuje funkcję występującą w obszarze analizowanym zabudowy. Kolegium, odnosząc się do parametrów: intensywności zabudowy, szerokości elewacji frontowych i wysokości budynków mieszkalnych w obszarze analizowanym, zapisanych w analizie urbanistycznej, stwierdziło że organ I instancji prawidłowo ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja dostosowuje się do urbanistycznych cech starej zabudowy. Kolegium podkreśliło, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy stanowi typowy przykład aktu związanego, czyli takiego, w którym organ bada jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa, a celem wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej. Uszczegółowienie następuje dopiero na etapie projektu budowlanego oraz ubiegania się przez inwestora o decyzję o pozwoleniu na budowę.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli D. O., J. O. oraz J. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy i wadliwą ocenę materiału dowodowego. Nadto zarzucili naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz przepisów Rozporządzenia, ponieważ przedmiotowa inwestycja narusza zasadę kontynuacji parametrów, cech i wskaźników i kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów oraz intensywności wykorzystania terenu. Uzasadniając powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 kpa, stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach

z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).

Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).

Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość.

W odwołaniu skarżący podnieśli, że budynki przy ul. [...] 10 i [...] 20 opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jako garaże o wysokości do o. 3,5 m zostały nieprawidłowo zakwalifikowane w sporządzonej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Budynek przy ul. [...] 20 nie jest bowiem garażem, lecz częścią budynku mieszkalnego, zaś garaż przy ul. [...] 10 ma w rzeczywistości wysokość mniejszą niż 3 metry. Zarzuty te zostały w uzasadnieniu decyzji SKO zignorowane. Są one zaś niezwykle istotne, gdyż jedynie te dwa budynki wskazane zostały w decyzji organu I instancji jako argument, że analiza doprowadziła do wniosku, iż inwestycja wnioskodawcy kontynuuje wysokość budynków z obszaru analizowanego. Z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, jej części tekstowej i graficznej, winno wynikać w sposób jednoznaczny i czytelny jaki dokładnie obszar został poddany analizie, jaki na tym obszarze jest zastany stan architektoniczno-urbanistyczny, w oparciu o który ustalone zostały podstawowe parametry dla planowanej inwestycji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1607/09, LEX nr 992490). Brak odniesienia się do zarzutu uniemożliwia kontrolę w postępowaniu sądowym czy prawidłowo ustalony został zastany stan architektoniczno-urbanistyczny.

Odnośnie wysokości budynku wnioskodawcy pojawia się jeszcze jedna istotna wątpliwość. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2013 r. wskazano, że nie przekroczono planowanej wysokości budynku tzn. ok. 3,15 m. Odwołujący podnoszoną natomiast konsekwentnie w toku postępowania, że sporny budynek ma 3,50 m wysokości, zaś zgodnie z pozwoleniem na budowę jego wysokość wynosić miała 2,65 m. Sąd stwierdza, że na k. 194 akt administracyjnych znajduje się rysunek budynku, którego wymiarowanie nie potwierdza żadnej z wyżej wskazanych wartości. Na rysunku znajduje się wprawdzie odręczna adnotacja o treści: "H

3,15 m‟, ale nie wiadomo kiedy i przez kogo uczyniona. Poza tym wartość ta w żaden sposób nie wynika z wymiarów figurujących na rysunku. Wynika z nich jednoznacznie, że połać dachu znajduje się na wysokości 2,55 m – 2,65 m, zaś najwyższy punkt budynku przekracza wysokość 2,65 m, lecz z całą pewnością nie sięga 3 m. Inna wersja tego rysunku znajduje się na k. 37 akt administracyjnych, lecz tu także wymiary wskazują na wysokość mniejszą niż 3 m. Stwierdzenie o planowanej wysokości budynku 3,15 m. nie znajduje więc oparcia w materiale dowodowym.

W tym miejscu zauważyć należy także, że odnośnie spornego budynku w przeszłości wydana już została decyzja o warunkach zabudowy, obowiązkiem organów administracji było zatem dołączenie jej do materiału dowodowego i odniesienie się do jej treści w szczególności co do ustalonych wówczas warunków.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej obowiązany więc będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście wszystkich podnoszonych przez skarżących zarzutów. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia wyjaśniające wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Na podstawie art. 152 ppsa Sąd w punkcie 2 sentencji wyroku określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania (pkt 3 - 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Na zasądzone kwoty kosztów postępowania złożyły się poniesione przez strony skarżące koszty wpisu (500 zł).