Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 84/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 108 § 2 pkt 2, 116 § 1, 118 § 1, 70 § 6 pkt 1, 70c
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: 108 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: 10, 21 ust. 1, 11 ust. 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i listopad 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej Op), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) z [...] grudnia 2019 r. orzekającą wobec A.Z. (dalej Strona, Skarżący) solidarną odpowiedzialność za zaległości B. sp. z o.o. z/s w W. (dalej Spółka) w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umarzającą postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że NUS będący wierzycielem przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki w dniu 22 listopada 2016 r. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące wspomniane zaległości, które zostały doręczył Spółce 12 stycznia 2017 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem skierowanym do [...] S.A. Wobec powyższego spełniony został wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 Op, bowiem postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Strony zostało wszczęte po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.

DIAS podkreślił, że Spółka nie uregulowała w terminie płatności zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji z [...] września 2016 r. wydanej przez NUS, określającej kwotę do zapłaty, zgodnie z art. 108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej Uptu). Zobowiązania za sierpień i wrzesień 2014 r. przedawniały się nominalnie z dniem 31 grudnia 2019 r., jednakże [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej poinformował NUS o wszczęciu w dniu [...] grudnia 2014 r. postępowania w sprawie o podejrzenie popełnienia przestępstwa przez Spółkę. Pismem z 11 września 2019 r. NUS, działając na podstawie art. 70c Op, zawiadomił Spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2014 r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone Spółce 30 września 2019 r. W dniu 21 sierpnia 2020 r. do DIAS wpłynęła potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. o wszczęciu śledztwa. Jednocześnie, pismem z 15 lipca 2020 r. [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej poinformował, że postępowanie w dalszym ciągu pozostaje w toku. Wobec powyższego DIAS stwierdził, że przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki pozostają nadal wymagalne.

DIAS zauważył, że decyzja NUS została wydana przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 2 Op.

Rozważając przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 Op DIAS stwierdził, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2014 r. Z akt sprawy wynikało, że kadencja Strony trwała od 26 czerwca 2014 r. do 28 października 2014 r., zatem Skarżący nie mógł odpowiadać za zobowiązanie za listopad 2014 r. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego nr [...], stan na dzień 19 kwietnia 2019 r. a także na podstawie odpis umowy sprzedaży udziałów z 28 października 2014 r., dokonanej przez A.Z. oraz wypisu Aktu Notarialnego Repetytorium A numer [...] z 26 sierpnia 2019 r., potwierdzającego odwołanie A.Z. ze stanowiska prezesa zarządu Spółki.

DIAS wskazał, że NUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej Spółki. W toku postępowania egzekucyjnego podjęto czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych oraz ustalenia majątku Spółki, z którego umożliwione byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Zawiadomieniem z 12 grudnia 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. Pismem z 29 marca 2017 r. Bank poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanej Spółki. Organ egzekucyjny wykorzystał dane zgromadzone w systemach CERBER i OGNIVO, które niestety nie doprowadziły do ujawnienia nowych rachunków bankowych, do których można byłoby skierować zawiadomienia o zajęciu. Ponadto, pracownik organu egzekucyjnego, działając w terenie ustalił, że adres rejestracyjny Spółki to adres wirtualny, pod którym Spółka nie posiada faktycznej siedziby. Dodatkowo, brak możliwości uzyskania kontaktu z przedstawicielami Spółki uniemożliwiał skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z 03 kwietnia 2019 r. NUS wystąpił do Urzędu Miasta W. Biura Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy [...] z zapytaniem, czy zobowiązana Spółka posiada nieruchomości bądź własnościowe prawo do lokalu. Pismem z 19 kwietnia 2019 r. poinformowano, że Spółka nie figuruje w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla W., jako właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości, zaś informatyczna baza ewidencji gruntów i budynków nie zawiera informacji dotyczących osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Dodatkowo ustalono, że w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego W. zarejestrowano ostatnie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2015 r. Zatem brak było aktualnych dowodów świadczących o uzyskiwanych dochodach przez Spółkę. Natomiast ostatnią złożoną przez Spółkę deklaracją dla podatku od towarów i usług był VAT-7K za I kwartał 2016 r. Tym samym, postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność.

DIAS nawiązał następnie do przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej Pun) i wskazał, że w związku z zaprzestaniem regulowania wymagalnych zobowiązań, uwzględniając najstarsze nieuregulowane zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r., którego termin płatności przypadał w dniu 25 września 2014 r. oraz kolejne zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r., którego termin płatności przypadał na dzień 27 października 2014 r., zasadne było twierdzenie, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 27 października 2014 r. Oznaczało to, że od tego momentu należało liczyć dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania naprawczego. Spółka zaś takiego wniosku nie złożyła.

DIAS uznał, że Strona - jako członek zarządu, powinna była zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Strona zaniechała zainicjowania postępowania upadłościowego co sprawia, że w pełni świadomie działała w granicach ryzyka gospodarczego, nie dopełniając ciążącego na niej obowiązku służącego ochronie praw wierzycieli, w tym Skarbu Państwa.

DIAS podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, żeby Skarżący w toku postępowania wskazał mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych tej Spółki w znacznej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona, reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił DIAS naruszenie:

1. art. 191 Op, poprzez błędne i niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, polegające na:

- pominięciu przez DIAS (w ślad za organem pierwszej instancji) okoliczności faktycznej wynikającej ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki pozwalające na wyłącznie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki;

- pominięciu przez DIAS (w ślad za organem pierwszej instancji) okoliczności faktycznej wynikającej ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że Skarżący nie miał wpływu na działalność Spółki, zatem nie może ponosić odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe;

- pominięciu przez DIAS (w ślad za organem pierwszej instancji) okoliczności faktycznej wynikającej ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki wykluczające odpowiedzialność określoną w art. 116 Op, gdyż sytuacja finansowa Spółki w okresie, kiedy Skarżący był członkiem zarządu Spółki i w którym powstały zaległości, była pozytywna i w żadnym wypadku nie wskazywała na konieczność składania wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego;

- pominięciu przez DIAS (w ślad za organem pierwszej instancji) okoliczności faktycznej wynikającej ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że zgromadzone dowody w dotychczasowym postępowaniu przed NUS, przesądzają jednoznacznie o tym, że w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uwalniające od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Termin płatności zaległych zobowiązań podatkowych, co do których miałaby zachodzić odpowiedzialność Podatnika, przypadał bowiem na okres kiedy nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki;

- co w konsekwencji skutkuje również naruszeniem art. 120 w związku z art. 122 Op, poprzez pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji spowodowało wypaczenie wyniku postępowania i przełożyło się na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego polegającą na wyciąganiu wniosków nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale.

2. art. 120 w związku z art. 121, art. 122 oraz art. 191 w związku z art. 116 Op, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne ustalenie czynności faktycznych i niewłaściwe zastosowanie dyspozycji w/w przepisów;

3. art. 120 w związku z art. 210 § 1 pkt 4 Op, wskutek wydania decyzji bez podstawy prawnej, gdyż zebrany materiał dowodowy nie daje możliwości zastosowania art. 116 Op.;

4. art. 188 w związku z art. 123 § 1 Op, poprzez pominięcie wskazanych przez Skarżącego dowodów w sytuacji, gdy brak jest zdaniem DIAS, jakichkolwiek dowodów przemawiających na korzyść Skarżącego, a wnioskowane dowody miały służyć uzasadnieniu stanowiska Skarżącego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem Skarżącego możliwości zrealizowania prawa do czynnego udziału w sprawie;

5. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Op, wskutek nieuchylenia decyzji organu pierwszej instancji, mimo że DIAS winien był, zgodnie z dyspozycją tego przepisu tę decyzję uchylić.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej Ppsa) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa).

Stosownie zaś do treści art. 134 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w cytowanych przepisach stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzuty podniesione w skardze uznać więc należało za niezasadne. Nie stwierdziwszy zaś innych naruszeń prawa, które sąd administracyjny ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu, należało uznać, że wniesiona skarga podlegała oddaleniu.

Na wstępie rozważań Sąd stwierdza, że z art. 118 § 1 Op wynika, iż nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Decyzja NUS orzekająca o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2014 r. została wydana 16 grudnia 2019 r. Nastąpiło to przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, czyli w przypadku obu wspomnianych zaległości podatkowych do dnia 31 grudnia 2019 r. Z tych względów prawo do orzekania przez NUS w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za powstałe zaległości w podatku od towarów i usług nie uległo przedawnieniu.

Przedawnieniu nie uległy również zobowiązania samej Spółki, za które Strona ponosi solidarną odpowiedzialność. Zobowiązania za sierpień i wrzesień 2014 r. przedawniały się nominalnie z dniem 31 grudnia 2019 r. Jednakże jak wynika z akt sprawy, [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej poinformował NUS o wszczęciu w dniu [...] grudnia 2014 r. postępowania w sprawie o podejrzenie popełnienia przestępstwa przez Spółkę. Pismem z 11 września 2019 r. NUS, działając na podstawie art. 70c Op, zawiadomił Spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2014 r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone Spółce 30 września 2019 r. W dniu 21 sierpnia 2020 r. do DIAS wpłynęła potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. o wszczęciu śledztwa. Jednocześnie, pismem z 15 lipca 2020 r. [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej poinformował, że postępowanie w dalszym ciągu pozostaje w toku. Wobec powyższego DIAS słusznie stwierdził, że przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki pozostają nadal wymagalne, albowiem bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art.70 § 6 pkt 1 Op.

NUS dopełnił również wymogu określonego w art. 108 § 2 pkt 2 Op, gdyż przed wszczęciem postępowania w tej sprawie (postanowienie z 11 lipca 2019 r., doręczone 19 lipca 2019 r.) NUS doręczył Spółce decyzję z [...] września 2016 r. weryfikującą i zmieniającą rozliczenia Spółki za III i IV kwartał 2014 r. oraz za I kwartał 2015 r. Powyższa decyzja potwierdziła powstanie zaległości podatkowych i stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, w oparciu o które NUS prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne.

Przechodząc do kwestii podstaw materialnoprawnych odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji powołały się na art. 116 § 1 Op.

Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 a i b), bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2).

Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2).

Przepisy te stosuje się również odpowiednio do byłych członków zarządu spółek kapitałowych (art.116 § 4 Op).

Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie:

a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe,

b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Sąd podziela stanowisko organu, że egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Nie jest natomiast prawdą, tak jak twierdzi Strona, że organ egzekucyjny próbował zaspokoić się wyłącznie ze środków pieniężnych oraz ograniczył się do poszukiwania nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy NUS poszukiwał innych składników majątku Spółki. Działania te nie przyniosły jednak rezultatu, co zapewne wynikało z faktu, że Spółka pozorowała jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, zaś w rzeczywistości brała udział w łańcuchu transakcji zmierzających do wyłudzeń w zakresie podatku od towarów i usług (por. decyzja NUS z [...] września 2016 r.). Z treści tej decyzji wynikają okoliczności korespondujące z wynikiem postępowania egzekucyjnego. Wskazano w niej brak środków trwałych, rachunków bankowych, kontaktu z zarządem, brak strony internetowej, siedzibę w biurze wirtualnym.

Do analogicznych wniosków doszedł organ egzekucyjny. Zawiadomieniem z 12 grudnia 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. Pismem z 29 marca 2017 r. Bank poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanej Spółki. Organ egzekucyjny wykorzystał dane zgromadzone w systemach CERBER i OGNIVO, które niestety nie doprowadziły do ujawnienia nowych rachunków bankowych, do których można byłoby skierować zawiadomienia o zajęciu. Ponadto, pracownik organu egzekucyjnego, działając w terenie ustalił, że adres rejestracyjny Spółki to adres wirtualny, pod którym Spółka nie posiada faktycznej siedziby. Dodatkowo, brak możliwości uzyskania kontaktu z przedstawicielami Spółki uniemożliwiał skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z 3 kwietnia 2019 r. NUS wystąpił do Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru Delegatura w [...] z zapytaniem, czy zobowiązana Spółka posiada nieruchomości bądź własnościowe prawo do lokalu. Pismem z 19 kwietnia 2019 r. poinformowano, że Spółka nie figuruje w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla W., jako właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości, zaś informatyczna baza ewidencji gruntów i budynków nie zawiera informacji dotyczących osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Dodatkowo ustalono, że w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego W. zarejestrowano ostatnie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2015 r. Zatem brak było aktualnych dowodów świadczących o uzyskiwanych dochodach przez Spółkę. Natomiast ostatnią złożoną przez Spółkę deklaracją dla podatku od towarów i usług był VAT-7K za I kwartał 2016 r. Tym samym, postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że organy prawidłowo stwierdziły bezskuteczność egzekucji do majątku Spółki.

Z akt sprawy wynika ponadto, że kadencja Strony trwała od 26 czerwca 2014 r. do 28 października 2014 r., zatem Skarżący nie mógł odpowiadać za zobowiązanie za listopad 2014 r., zaś mógł za sierpień i wrzesień 2014 r. Potwierdzał to znajdujący się w aktach sprawy odpis z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...], stan na dzień 19 kwietnia 2019 r. a także wypis z Aktu Notarialnego Repetytorium A numer [...] z 28 października 2014 r., wskazujący na podjęcie uchwały o odwołaniu A.Z. ze stanowiska prezesa zarządu Spółki.

Skarżący twierdzi jednak, że zobowiązania powstały na mocy decyzji wydanej wobec Spółki w dacie, w której nie pełnił już obowiązków w jej zarządzie. W konsekwencji nie można w ogóle mówić o ziszczeniu się zasadniczej przesłanki pozytywnej orzekania o jego odpowiedzialności za powstałe w ten sposób zaległości podatkowe. Ponadto wykluczone jest przyjęcie, że stan niewypłacalności Spółki związany z tymi zobowiązaniami powstał za kadencji Skarżącego. Jego zdaniem, nie miał on zatem podstaw aby składać wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Trudno również mówić o tym, że niezłożenie wspomnianego wniosku przez Skarżącego miało charakter zawiniony.

Wbrew zarzutom skargi należy jednak wskazać, że zobowiązania w podatku od towarów i usług powstały z mocy prawa, a nie z mocy decyzji wymiarowej. Zobowiązanie te, w wysokości określonej przez organ podatkowy, istniały zatem w terminach płatności podatku za wspomniane okresy, lecz Spółka, którą Skarżący wówczas zarządzał nie zadeklarowała ich w prawidłowej wysokości. Ponadto w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (o czym mówi art. 21 §1 pkt 1 Op) Spółka zobowiązana była do zapłaty podatku należnego w prawidłowych wysokościach i w terminach wyznaczonych ustawą. Dlatego uchybienie tym obowiązkom uzasadniało wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 i § 3a Op oraz art. 108 ust. 1 Uptu. Nadto, należy przypomnieć, że treść przepisu art. 116 Op dotyczy zarówno osób pełniących aktualnie obowiązki członka zarządu (w dacie wydania decyzji oraz powstania zobowiązania podatkowego), jak też tych członków zarządu, którzy nie pełnili już funkcji w dacie wydania orzeczenia określającego kwotę zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie to już bowiem istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa, a zatem w momencie, kiedy Skarżący był członkiem zarządu Spółki.

Powstanie zaległości z tytułu wadliwie zadeklarowanych i zapłaconych zobowiązań, zweryfikowanych prawomocną decyzją wymiarową, ma w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej charakter obiektywny. Innymi słowy, nie może być sporne, że te zaległości wówczas powstały. W terminie płatności zobowiązań Skarżący był natomiast członkiem zarządu Spółki.

Zdaniem Sądu, rację mają również organy, że w czasie trwania kadencji Skarżącego Spółka stała się niewypłacalna, a zatem to na nim ciążył obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

Jak wynika z akt sprawy, Spółka nie zadeklarowała i nie rozliczyła zobowiązania m.in. za III kwartał 2014 r. w prawidłowej wysokości. Co należy podkreślić, Spółce zakwestionowano w decyzji cały podatek naliczony do odliczenia. W konsekwencji w miejsce zadeklarowanych minimalnych kwot przeniesienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w decyzji określono zobowiązanie w wysokości 0 zł oraz znaczne kwoty podlegające wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 Uptu. Organy słusznie twierdzą, że Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych w dniu 27 października 2014 r., kiedy to nie zapłaciła drugiego po rząd zobowiązania podatkowego. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 Pun taka sytuacja powoduje, że dłużnika należy uznać za niewypłacalnego. Z kolei niewypłacalność stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości (art. 10 Pun). Dłużnik winien wówczas, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 Pun). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 Pun). W niniejszej sprawie podstawy do złożenia przez zarząd Spółki wniosku o upadłość wystąpiły więc 27 października 2014 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w ogóle nie został złożony, co obciąża również Skarżącego, który do 28 października 2014 r. pełnił funkcję prezesa Spółki. Nie można zatem uznać, że Skarżący złożył ów wniosek we właściwym czasie.

Należy podkreślić, że określenie "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości opiera się na obiektywnych przesłankach wynikających z przepisów Pun. Przesłanka, na którą powołały się organy w kontekście stwierdzenia niewypłacalności Spółki, dotyczyła sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 Pun. Natomiast w ust. 2 tego przepisu była mowa o zobowiązaniach przekraczających wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Użycie w art. 11 ust. 2 Pun sformułowania "dłużnika (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy (...)" prowadzi do wniosku, że nie mamy tu do czynienia z rozwinięciem ust. 1, lecz z dwiema odrębnymi przesłankami, z których pierwsza nie odnosi się do sytuacji materialnej dłużnika. Stąd też uprawniony był wniosek organów, że sam fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych był wystarczający do uznania, iż dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny, co powinno skłonić jego zarząd do podjęcia stosownych kroków przewidzianych w powołanej ustawie. Nie było zatem istotne to, czy Spółka posiadała środki na spłatę zobowiązań, czy prowadziła działalność i osiągała zysk. Kluczowe było to, że Spółka nie uregulowała dwóch znacznych zobowiązań w terminie płatności, tj. do 25 dnia miesiąca następującego po końcu miesiąca, w którym kształtowało się zobowiązanie podatkowe za dany okres rozliczeniowy. Pierwszym z nich było zobowiązanie z art. 108 ust. 1 Uptu za sierpień 2014 r., zaś drugim zobowiązanie z tego samego tytułu za wrzesień 2014 r.

Kwestią wymagającą rozważenia jest natomiast to, czy Skarżący ponosi winę za niezłożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd ma bowiem na względzie to, że istnieją stany faktyczne, w których zarząd spółki kapitałowej może w najlepszej wierze deklarować i rozliczać swoje zobowiązania podatkowe i nawet nie przypuszczać, iż bieżące rozliczenia mogą się okazać nieprawidłowe. Przykładowo, dany podmiot może stosować niewłaściwą stawkę podatkową w ramach prowadzonej działalności lub mylnie uznawać ją za działalność zwolnioną. Wówczas, jeśli po stronie zarządu rzeczywiście były mocne podstawy ku temu by sądzić, że dany podmiot cały czas rozliczał się prawidłowo, można byłoby uznać, iż niezłożenie wniosku o upadłość spółki było zaniechaniem niezawinionym.

W niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił jednak żadnych okoliczności, z których można by wywieść, że nie miał podstaw by sądzić, iż Spółka za jego kadencji nie rozliczała się prawidłowo. Wręcz przeciwnie, treść decyzji z [...] września 2016 r., wydanej wobec Spółki, wskazuje raczej na nierzetelny podmiot biorący udział w transakcjach z równie nierzetelnymi kontrahentami. Wnioski wspomnianej decyzji prowadzą do wniosku, że Skarżący musiał liczyć się z tym, że prawo do odliczenia może zostać Spółce zakwestionowane, zaś wystawiane przez nią faktury uznane za "puste" i objęte dyspozycją art. 108 ust. 1 Uptu.

Zaskarżona decyzja została zatem wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Ocena dowodów nie nosiła znamion dowolnej. Organy przedstawiły logiczną i spójną argumentację prowadzącą do wniosku, że Skarżący w czasie powstania spornych zaległości Spółki pełnił funkcję członka jej zarządu, egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, natomiast strona nie wykazała następstwa przynajmniej jednej z przesłanek egzoneracyjnych.

Wbrew twierdzeniom skargi, samo gołosłowne twierdzenie, że Spółka znajdowała się w dobrej kondycji finansowej było niewystarczające do podważenia ustaleń organów. Strona pomija bowiem, że niewypłacalność Spółki została stwierdzona na podstawie obiektywnego faktu nieregulowania zobowiązań w prawidłowej wysokości.

Skarżący nie wyjaśnia również w czym konkretnie upatruje wadliwości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W szczególności nie wskazuje jakież to składniki majątku Spółki zostały przez NUS pominięte przed wydaniem postanowienia umarzającego wspomniane postępowanie.

Wbrew opinii Strony, argument, że pełnił funkcje w zarządzie wyłącznie w sensie formalnym i prawnym oraz, iż był pozbawiony możliwości podejmowania jakichkolwiek decyzji nie jest argumentem dlań korzystnym. Wręcz przeciwnie, świadczy o braku zainteresowania Skarżącego sytuacją podmiotu, za którego zaległości podatkowe miałby odpowiadać co w prosty sposób przekłada się na nienależytą dbałość o własne interesy. Potwierdza to również winę Strony w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie, choć Strona winna zakładać, że prowadzenie nierzetelnych rozliczeń może doprowadzić do powstania obciążających ją zaległości podatkowych.

Sąd przyjmuje zatem za niesporne, że Skarżący pełnił funkcję w zarządzie wyłącznie formalnie, zatem złożenie zeznań w tym przedmiocie przed organem podatkowych uznać należało za zbędne.

Bezpodstawne jest również powoływanie się Strony na okoliczność niepowołania biegłego z zakresu finansów i prawa handlowego. Jak już bowiem wykazano właściwy czas do złożenia wniosku o upadłość nastąpił wraz z nieuregulowaniem drugiego w kolejności zobowiązania wynikającego z art. 108 ust. 1 Uptu. Jest to okoliczność obiektywna i niesporna, znajdująca oparcie w przepisach obowiązującego prawa, niewymagająca przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.