Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 2458/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy o wyborze przewodniczącego rady, nie legitymuje powołanie się na naruszenie interesu prawnego, polegającego na zagrożeniu dla demokracji lokalnej.

TEZY

Do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy o wyborze przewodniczącego rady, nie legitymuje powołanie się na naruszenie interesu prawnego, polegającego na zagrożeniu dla demokracji lokalnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana B. na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia 29.10.1998 r. w sprawie wyboru przewodniczącego Rady Gminy - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy w Z. podjęła w dniu 29 października 1998 r. uchwałę w sprawie wyboru przewodniczącego Rady Gminy. W paragrafie 1 podano, że w wyniku tajnego głosowania bezwzględna większością głosów Rada Gminy dokonała wyboru przewodniczącego rady w osobie Jerzego P.(...)

Uchwała została podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

W dniu 2 listopada 1998 r. Roman B. wystąpił do Rady Gminy z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa. W wezwaniu nazywanym skarga, domagał się "unieważnienia wyboru na stanowisko przewodniczącego. (...) Podjętej uchwale zarzucił naruszenie art. 19 ust. 3 i art. 29 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, przez niedopuszczalne ustawowo połączenie funkcji członka zarządu i przewodniczącego rady gminy". W uzasadnieniu żądania Roman B. podał, że Jerzy P. został wybrany na członka zarządu gminy podczas drugiej kadencji Rady i "do dnia 18 czerwca 1998 r. nie złożył rezygnacji, a więc jest aktualnym członkiem zarządu do czasu wyboru nowego zarządu i nie może pełnić funkcji przewodniczącego Rady Gminy". Wykazując swój interes prawny wżywający wskazał, iż w "tego typu działaniach Rady widzi zagrożenie dla demokracji lokalnej".

Pismem z dnia 20 listopada 1998 r. Rada Gminy uznała podnoszone zarzuty za bezzasadne i wyjaśniła, że Jerzy P. będąc członkiem ustępującego zarządu został wybrany radnym nowej kadencji i byłoby ograniczeniem "nie popartym żadnymi racjonalnymi względami uniemożliwienie mu kandydowania na stanowisko przewodniczącego Rady, nawet jeśli był członkiem Zarządu, którego kadencja upływała w okresie zbieżnym z wyborami nowej Rady Gminy".

W ustawowym terminie Roman B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego powtarzając w niej w całości argumenty zaprezentowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Przed ewentualnym rozpoznaniem takiej skargi sąd administracyjny jest zobligowany do zweryfikowania przesłanek jej dopuszczalności.

W świetle materiałów sprawy jest bezsporne, iż skarżący dopełnił warunku uprzedniego bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszeń. Skarga z uwagi na jej przedmiot może być zaskarżona w trybie art. 101 ust. 1 przywołanej wcześniej ustawy.

Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego było zatem zbadanie, po dokonaniu weryfikacji przesłanek dopuszczalności skargi, czy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostały rzeczywiście naruszone zaskarżoną uchwałą.

Podnieść przy tym wpierw należy, że zarówno w skardze, jak i w poprzedzającym ja wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa skarżący podaje, że naruszenie prawa zaskarżona uchwała stanowi "zagrożenie dla demokracji lokalnej" i w tym upatruje naruszenie jego interesu "obywatelskiego".

Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie ma charakteru actio popularis, przeto do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia.

Rozpoznając skargę wniesiona w oparciu o przywołany przepis, sąd zobligowany jest zatem do zbadania legitymacji procesowej skarżącego przez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie. Tylko bowiem ten ma prawo kwestionować uchwałę organów gminy w omawianym trybie, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna albo też jednostkowa i konkretna, stad też badając legitymację procesowa skarżącego sąd musi ustalić w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu albo uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę.

W sprawie poddanej kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wykazując swa legitymację procesowa do wniesienia skargi wskazał jedynie na zagrożenie dla "demokracji lokalnej". Dbałość o przestrzeganie norm prawnych przez organy gminy, z przyczyn już wyłożonych, nie legitymuje do wniesienia skargi w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Podkreślić raz jeszcze należy, że uprawnienia wynikające z przywołanej normy prawnej nie mają charakteru actio popularis, w więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, w jaki sposób zaskarżoną uchwała został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, co sprawia, że nie ma on legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Z tych to przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.