Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 509/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: artr. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1644/12 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1644/12 oddalił skargę S.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr [..]w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie decyzją nr [..]z 26 czerwca 2012 r., na podstawie art. 96 ust. 4 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), odmówił S.K. prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu podał, że zainteresowany pełnił czynną służbę wojskową od 19 sierpnia 1996 r. do 30 kwietnia 2012 r., a do zawodowej służby wojskowej został powołany od 22 czerwca 2002 r., a zatem pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 9 lat i 10 miesięcy. Stosownie zaś do art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne przysługujące przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu wskutek m.in. wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w czasie trwania kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej, jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.K. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił jej:

1. naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy przez okres ponad 10 lat,

2. naruszenie norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 94 ust. 3 ww. ustawy przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [..]z dnia 23 sierpnia 2012 r., po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1, art. 5 i ust. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem art. 96 ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat (art. 96 ust. 1).

Przedmiotowe świadczenie przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek:

1. upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ,

2. orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,

3. niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej,

4. niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6, tj. w przypadku, gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.

Organ wskazał, że zainteresowany pełnił służbę wojskową w okresach:

– od 19 sierpnia 1996 r. do 21 czerwca 2002 r. (służba kandydacka), tj. 5 lat 10 miesięcy i 3 dni,

– od 22 czerwca 2002 r. do 30 kwietnia 2012 r. (zawodowa służba wojskowa), tj. 9 lat 10 miesięcy i 9 dni.

Zatem nie został spełniony warunek określony w art. 96 ust. 1 cytowanej ustawy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.K. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił jej:

1. naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy przez okres ponad 10 lat,

2. naruszenie norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 94 ust. 3 ww. ustawy przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "zawodowa służba wojskowa" na użytek wypłaty spornego świadczenia,

3. naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.124 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 i ust. 5 powołanej ustawy, polegającą na przyjęciu, że służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową na użytek wypłaty świadczenia należnego przez okres 12 miesięcy od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że stosownie do treści art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), dalej "ustawa pragmatyczna", żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Natomiast w myśl art. 96 ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio (ust. 1).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 ust. 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek:

1. upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ,

2. orzeczenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,

3. niewyznaczenie na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej,

4. niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję (ust. 2).

W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń (ust. 3).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 94 ust. 3 ustawy pragmatycznej, do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.

Natomiast stosownie do treści art. 94 ust. 5 i 6 tej ustawy, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż dziesięć lat – przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2.

Odprawa nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 11-14.

Następnie Sąd I instancji wskazał, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr 2152 (pkt 2) z 15 listopada 2011 r. zwolnił S.K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 kwietnia 2012 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżący pełnił służbę wojskową w następujących okresach:

– od 19 sierpnia 1996 r. do 21 czerwca 2002 r., tj. 5 lat 10 miesięcy i 3 dni (służba kandydacka jako słuchacz Wojskowej Akademii Medycznej),

– od 22 czerwca 2002 r. do 30 kwietnia 2012 r., tj. 9 lat 10 miesięcy i 9 dni (zawodowa służba wojskowa).

Sąd I instancji zauważył, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 omawianej ustawy, żołnierze zawodowi to żołnierze pełniący stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową. Natomiast w myśl art. 9 ust. 1 ustawy pragmatycznej, powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje wyłącznie do służby stałej – na czas nieokreślony bądź do służby kontraktowej – na czas określony w kontrakcie.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że służba kandydacka pełniona przez niego w okresie studiów w Wojskowej Akademii Medycznej, jest zawodową służbą wojskową, o jakiej mowa w przepisie art. 95 pkt 1 ustawy.

Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że przepis art. 96 ust. 1 stanowiący generalny wymóg co najmniej piętnastu lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, odsyła do odpowiedniego stosowania art. 94 ust. 3 w tym zakresie.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, odpowiednie stosowanie przepisów może przybierać różną postać. "Ze względu na rezultat tego zabiegu można wyróżnić trzy grupy przypadków. Pierwszą grupę stanowią przypadki, w których wskazane przepisy prawa bez żadnych zmian w ich dyspozycji znajdują zastosowanie do drugiego zakresu odniesienia (są stosowane wprost). Grupa druga obejmuje przypadki, w których przepisy odniesienia wymagają przy ich stosowaniu w nowym zakresie odpowiednich zmian, tak aby były adekwatne do charakteru i rodzaju sprawy. Stosowanie odpowiednie oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do uzasadnionych celów i form danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane. Trzecia grupa przypadków obejmuje te z przepisów, które w ogóle nie znajdują zastosowania do drugiego zakresu odniesienia ze względu na ich bezprzedmiotowość albo całkowitą sprzeczność z przepisami ustawowymi dla tych stosunków, dla których miałyby one być zastosowane odpowiednio (G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom. I. Komentarz do art. 1-103, Lex 2010, wyd. III, Komentarz do art. 30 teza 2. Podobne stanowsko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 633/06.

Zdaniem Sądu I instancji, analiza przepisu art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 pozwala na przyjęcie, że pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w tych regulacjach w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy i "zawodowej służby wojskowej" rozumianej zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 1 ustawy.

Zatem przepis art. 94 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do obliczenia terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1, natomiast nie ma on zastosowania do obliczenia terminu dziesięciu lat, wskazanego w art. 94 ust. 5 ustawy.

Sąd I instancji podzielił w tym przedmiocie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1837/10 (Lex nr 1080967), w świetle którego "świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służbie wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S.K. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) poprzez błędną wykładnię art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892, ze zm.), polegającą na przyjęciu, iż w świetle przywołanych przepisów do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do świadczenia w wysokości uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu z tej służby, nie zalicza się wszystkich okresów pełnienia czynnej służby wojskowej, o których mowa art. 94 ust. 3 przywołanej ustawy;

2) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jako przepisu ogólnego, którego zastosowanie w celu obliczania okresu, od którego zależy prawo do świadczenia wskazanego w art. 95 pkt. 1 ustawy jest wyłączone przez przepis szczególny, jakim jest art. 94 ust. 3 ustawy.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie obu zaskarżonych decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność dokonania wykładni art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i oceny, czy przepis ten wskazujący, które okresy czynnej służby wojskowej zaliczane są do stażu zawodowej służby wojskowej, od których trwania zależy prawo do świadczeń po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, stanowi definicję zawodowej służby wojskowej z punktu wypłacania odprawy (świadczenia z art. 94 ustawy) oraz tak zwanego 12-miesięcznego uposażenia (art. 95pkt 1 ustawy). Wreszcie, czy przepis art. 94 ust. 3 stosowany w niniejszej sprawie poprzez odesłanie zawarte w art. 96 ust. 1 stanowi lex specialis w stosunku do art. 6 ust.1pkt 1 ustawy jako przepisu ogólnego definiującego bez uwzględniania osobliwości i przypadków szczególnych, pojęcie żołnierza zawodowego.

Wprawdzie już raz Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał analogiczną sprawę, tym niemniej, w ocenie skarżącego, nic nie stoi na przeszkodzie zbadaniu zagadnienia opisanego wyżej, które w poprzednim orzeczeniu zapadłym na kanwie podobnego stanu faktycznego, nie było rozpatrywane. Powyższe zagadnienie jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że Sąd pierwszej instancji błędnie wyłożył art. 96 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem zupełnie nie uwzględnił tego, iż zdanie drugie tego przepisu odsyła do art. 94 ust. 3. Ten zaś ostatni przepis definiuje, jaki okresy czynnej służby wojskowej należy brać pod uwagę przy wypłacaniu zwolnionemu ze służby żołnierzowi zawodowemu podczas obliczania wymaganego 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej, przy wypłacaniu: 1. odprawy zwolnieniowej (art. 94 ust. 1) 2. poprzez odesłanie z art. 96 ust. 1 – spornego w niniejszej sprawie świadczenia w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Tymczasem, wbrew stanowisku Sądu, zgodnie z art. 94 ust. 3 do zawodowej służby wojskowej należy zaliczyć wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, a więc także inne niż stricte zawodowej w rozumieniu ogólnym.

W ocenie autora skargi kasacyjnej art. 94 ust. 3 stanowi lex specialis i wskazuje okresy brane pod uwagę dla obliczania stażu zawodowej służby wojskowej wyłącznie na potrzebę wypłacania świadczeń opisanych wyżej. Tym samym stosowanie pojęcia zawodowa służba wojskowa w ujęciu ogólnym jest wyłączone z uwagi na zasadę lex specialis derogat legi generali. Racjonalny ustawodawca postanowił odstąpić na potrzebę wypłacania spornego świadczenia, od ogólnego pojęcia zawodowej służby wojskowej i korzystając ze swojej autonomicznej kompetencji prawotwórczej, zmienił to pojęcie na użytek wypłacania tych świadczeń. Pierwszeństwo ma zawsze wykładnia gramatyczna, którą dopiero wówczas należy odrzucić, gdy zawodzi, to jest prowadzi do tego, iż danemu przepisowi nadaje się znaczenie językowo wieloznaczne lub nic nieznaczące. Dopiero wtedy można sięgnąć do wykładni systemowej. W niniejszej sprawie art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 są jednoznaczne językowo, stąd nie należy już dokonywać ich dalszej wykładni, zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda i to nawet jeżeli interpretator nie akceptuje brzmienia obowiązującego prawa, które winien stosować. Odstąpienie od tej zasady musiałoby mieć jakieś fundamentalne uzasadnienie w wartościach wyższych. Takiego zaś w przypadku niniejszym, nie sposób jest się doszukać.

Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdził, iż w tej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Po pierwsze nie definiuje on pojęcia zawodowej służby wojskowej, a po drugie jest przepisem ogólnym. Zastosowanie go w tej sprawie wyłącza art. 94 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że dla celów wypłaty tego świadczenia poprzez pojęcie zawodowej służby wojskowej, należy rozumieć wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem w postaci: okresów zawieszenia w wykonywaniu obowiązków, tymczasowego aresztowania, kary dyscyplinarnej. Oznacza, że dla celów wypłaty świadczenia w wysokości 12 miesięcznego uposażenia, należy brać pod uwagę sumę wszystkich okresów czynnej służby wojskowej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy wynika, że pełnił on taką służbę przez okres ponad 15 lat. Nigdy nie był karany sądownie, ani dyscyplinarnie, nie stosowano wobec niego sankcji dyscyplinarnych, ani środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym. W ocenie skarżącego, zaskarżoną decyzję należy uznać za błędną, zaś sporne świadczenie w należnej wysokości powinno zostać mu przyznane i wypłacone.

Wskazał, że w tej sprawie nie ma znaczenia treść art. 94 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy, do którego odsyła art. 96 ust. 4, gdyż w przepisie tym mowa jest o zawodowej służbie wojskowej, ale w rozumieniu art. 94 ust. 3.Gdyby bowiem przyjmować pogląd odmienny, "co nie wytrzymuje konfrontacji z systematyką ustawy i już tylko tym faktem, iż art. 94 ust. 5 następuje po art. 94 ust. 3, który to definiuje pojęcie zawodowej służby wojskowej na potrzeby wypłaty 12 miesięcznego uposażenia i odprawy", to należałoby dojść do wniosku, iż w ogóle nie można wypłacić tego świadczenia, gdyż wnoszący skargę kasacyjną nie spełnia wymogu podstawowego z art. 96 ust. 1, ponieważ nie ma wymaganego okresu 15 lat zawodowej służby wojskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd II instancji może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały w niej wyraźnie wskazane jako naruszone. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako podanie przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył Sąd I instancji stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 1 P.p.s.a., nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1). Przypomnieć należy, iż art. 174 P.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. W świetle tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno być również wykazane, jak w ocenie strony skarżącej powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom, a więc pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia Sądowi II instancji ocenę jej zasadności. Podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. tj. zarzutach naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt 1 skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż w myśl art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej przysługuje z zastrzeżeniem ust. 2–4 żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Ust. 2–4 przewiduje sytuacje, w których świadczenie to przysługuje, gdy żołnierz pełnił służbę wojskowa jako służbę stałą przez okres krótszy niż piętnaście lat, lecz zachodzą jeszcze inne okoliczności, które w tej sprawie nie miały miejsca jak: zwolnienie wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ, orzeczenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Świadczenie pieniężne w myśl art. 96 ust. 4 nie przysługuje w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6 ustawy.

Omawiany przepis art. 96 ust. 1 ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania art. 94 ust. 3 ustawy. Należy zauważyć, iż przepis art. 94 ust. 1 i 2 reguluje sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa; jednocześnie określa jej wysokość i przypadki uzasadniające jej zwiększenie.

Zgodnie z przepisem art. 94 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2 zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnymi orzeczeniami postępowanie karne lub dyscyplinarne zostało umorzone, bądź żołnierz został prawomocnym orzeczeniem uniewinniony.

Ustalając zatem okres piętnastoletni nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej należy posłużyć się wskazówkami zawartymi w art. 94 ust. 3, które będą miały odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, iż przy ustalaniu okresu zawodowej służby wojskowej nie będą wliczane okresy zawieszenia w czynnościach służbowych lub okresy tymczasowego aresztowania, chyba że nastąpi umorzenie postępowania lub zapadnie wyrok uniewinniający żołnierza.

Wyjaśniając pojęcie czynnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 94 ust. 3 ustawy, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował wykładnię systemową. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. stanowi, iż żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służba stała lub kontraktowa. Według definicji zawartej w art. 6 ust. 1 ustawy określenie żołnierze zawodowi oznacza żołnierzy pełniących stałą albo kontraktową służbę wojskową. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje do służby stałej – na czas nieokreślony lub do służby kontraktowej – na czas określony w kontrakcie. W świetle powyższych regulacji prawidłowo Sąd I instancji przyjął, iż zawodowa służba wojskowa to czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa. W związku z powyższym należy przyjąć, iż zawarte w omawianych przepisach pojęcie "zawodowej służby wojskowej" posiada dwojakie znaczenie, mianowicie jako czynna służba wojskowa (stała lub kontraktowa) w rozumieniu art. 94 ust. 3 i "zawodowa służba wojskowa" w rozumieniu art. 96 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie ma natomiast żadnych podstaw, aby traktować przepis art. 94 ust. 3 jako lex specialis. Powyższą wykładnię przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo: wyroki NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r. I OSK 1837/10, I OSK 1864/10, z dnia 12 stycznia 2011 r. I OSK 1076/10 – dostępne w Internecie cbois.nsa.gov.pl), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę również ją podziela.

Podkreślić również należy, iż ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób kompleksowy reguluje sprawy związane z tym rodzajem służby wojskowej, określając zasady jej odbywania, powoływanie i zwalnianie, przebieg służby, obowiązki i uprawnienia, uposażenie i inne należności żołnierzy.

Z powyższych względów nieuprawnione jest żądanie, aby do okresu, od którego zależy przyznanie świadczenia z art. 96 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. zaliczyć okres pełnienia przez skarżącego służby kandydackiej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego byłoby to możliwe tylko wówczas gdyby ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawierała w tej kwestii odpowiedni przepis, umożliwiający zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał również za zasadny zarzutu naruszenia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r., bowiem Sąd I instancji prawidłowo posłużył się powyższym przepisem przy wykładni norm prawnych zawartych w art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 powołanej ustawy.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.