Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 296/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości: 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. A. K. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określonych w pkt 1-4 informacji, w tym pkt 3 dotyczył udostępnienia kserokopii umowy współpracy, "o której mówiła Pani Wójt G. P. z kancelarią [...] z [...], której przedstawiciel uczestniczył w obradach Sesji Rady Gminy w [...] w dniu [...].10.2012 r."

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), odmówił udostępnienia informacji publicznej żądanej w pkt 3 wniosku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Wójt Gminy zwrócił się do Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej [...] Spółka Partnerska o wskazanie, czy treść umowy dotyczącej obsługi prawnej Urzędu Gminy [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), a jeżeli tak, to jakie działania zostały podjęte w celu zachowania tej informacji w poufności. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Partner Zarządzający Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej [...] udzielił odpowiedzi, że Kancelaria nie wyraża zgody na ujawnienie istotnych danych zawartych w podpisanych z Gminą i jej jednostkami umowach, z uwagi na to, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa i treść tych umów, podobnie jak treść wszelkich umów z innymi kontrahentami, objęta została klauzulą poufności.

Organ uznał, iż w tych warunkach udostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie podlega ograniczeniu. Mamy bowiem do czynienia z informacjami stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa i strona umowy – właściciele Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej [...] nie godzą się na ujawnienie jej treści.

A. K. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...], zarzucając organowi, iż odmawiając udostępnienia informacji publicznej, narusza prawo. Odwołujący przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego – wyrok w sprawie sygn. akt I CSK 190/12, w którym wskazano, iż umowy, nazwiska i imiona osób, z którymi miasto zawiera umowy o dzieło lub zlecenia, nie są chronione ze względu na prywatność, co oznacza, że gmina musi je ujawnić na żądanie każdego, kto tego żąda.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia podniósł, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej wyznacza granice prawa do informacji, stanowiąc w art. 5 ust. 2, iż prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy treść umowy dotycząca obsługi prawnej Urzędu Gminy [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Kancelaria Adwokacko-Radcowska [...] w [...] nie wyraziła zgody na ujawnienie istotnych danych zawartych w umowach z uwagi na to, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa i treść umów została objęta klauzulą poufności. Tym samym przedsiębiorca przejawił wolę zachowania informacji jako niepoznawalnej dla osób trzecich.

Natomiast organ administracji, zdaniem Kolegium, nie ma możliwości dokonania samodzielnej oceny, które informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i w uzasadnieniu skargi wskazał, iż wobec jawności wydatkowania środków publicznych odmowa udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, jest niezgodna z prawem. W jego przekonaniu, zawarcie umów przez Urząd Gminy w [...] i jednostki mu podległe odbyło się bez zachowania ustawy o zamówieniach publicznych i dlatego Urząd Gminy nie chce udostępnić kserokopii zawartych umów.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podając, iż zarzuty skargi są tożsame z zarzutami będącymi przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, tj. kserokopii umowy dotyczącej obsługi prawnej Urzędu Gminy [...] zawartej z Kancelarią Adwokacko-Radcowską [...] Spółka Partnerska w [...], w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z treścią powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa została zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się takie informacje należące do tegoż podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępnione.

Zauważyć jednak należy, że przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych.

Oznacza to, iż zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne – patrz wyrok WSA z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12 (publik. – http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7C6D9486A).

W rozpoznawanej sprawie organ dysponujący żądaną informacją publiczną i jednocześnie przyjmujący zastrzeżenie Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej [...] nie dokonał oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji, mimo niewykazania przez wymienioną kancelarię, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, iż wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa.

Należy stwierdzić, że tajemnica przedsiębiorstwa, będąca wyjątkiem od zasady jawności umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, gdyż naruszałoby to przewidziane w art. 61 Konstytucji RP oraz ustawie o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji o działaniach władzy publicznej organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, które to prawo obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Podkreślenia zatem wymaga, iż warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności. Na istnienie informacji spełniających warunki określone w powołanym przepisie organy orzekając w sprawie się nie powołały. Bez podjęcia wymaganej oceny organ I i II instancji bezkrytycznie przyjęły oświadczenie Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej [...] Spółka Partnerska w [...], iż istotne dane zawarte w podpisanych z Gminą i jej jednostkami umowach stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Na poparcie tej tezy nie przedstawiono dającej się zweryfikować argumentacji, nie odniesiono się do konkretnej umowy dotyczącej obsługi prawnej Urzędu Gminy [...].

W sprawie nie dokonano więc właściwej interpretacji pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, o którym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie respektowano przy tym reguł procesowych zawartych w przepisach art. 77 i 107 § 3 k.p.a.

Reasumując, powyżej wykazane naruszenia prawa skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku skarżącego i udzielenia żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bądź wydania decyzji odmownej z powołaniem się na ten przepis, przy jednoczesnym wyczerpującym uzasadnieniu zaistnienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.