Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 535/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 14
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi P spółki jawnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r.nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołując się na przepisy § 2 ust. 1, 2, 3, § 3 ust. 1 i 2, § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), art. 2 lit. a, b, c, art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. U. WE L 30/16 z dnia 31.01.2009 r.), art. 4 ust, 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28 stycznia 2011 r., str. 8), art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) odmówił P spółce jawnej przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 4 lipca 2011 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wpłynęło oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przyjętych przez P spółka jawna działkach rolnych lub w przyjętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013 na rok 2011 wraz z wykazem działek oraz umową przejęcia gospodarstwa rolnego z dnia [...] maja 2011 r. Wniosek dotyczył przejęcia płatności w przypadku przekazania gospodarstwa, o którym mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Wskazany wniosek transferowy Biuro Powiatowe przekazał do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (data wpływu 7 lipca 2011 r.).

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego zarówno wyniki kontroli na miejscu przeprowadzoną w dniu [...] maja 2012r., jak i m.in. analizę dokumentów postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. akt [...] prowadzonego m.in. przeciwko J.B. o to, że działając wspólnie i w porozumieniu z M.W., w okresie od roku 2006 do 2011, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu doprowadził Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w ten sposób, że złożył w Agencji poświadczające nieprawdę dokumenty, z których wynikało, że jest użytkownikiem gruntów rolnych i z tego tytułu uzyskał nienależne dotacje znacznej wartości z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz płatności rolnośrodowiskowej, tj. o czyn z art. 297 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 i art. 12 kk, akt oskarżenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej, w którym wskazano, iż w toku prowadzenia przeciwko M.W. postępowania przez Prokuratora Rejonowego pod sygnaturą [...] o czyny z art. 207 § 1 kk i inne okoliczności, zostały ujawnione okoliczności uzasadniające podejrzenie, że M.W. - właściciel ponad tysiąca hektarów gruntów rolnych wspólnie z innymi osobami m.in. J.B. doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem otrzymując nienależne dotacje do posiadanych przez siebie gruntów. Analizując dokumenty sprawy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia składane przez podejrzanych w ramach tych postępowań karnych, organ doszedł do przekonania, iż wnioskodawczyni M.C. nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych w przedmiotowym wniosku do płatności ONW. W konsekwencji organ uznał, że wniosek transferowy P spółka jawna nie spełnia wymogu przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 14 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. bowiem J.B. nie będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności nie mógł skutecznie przekazać (przenieść posiadania) gospodarstwa rolnego rzecz spółki. Tym samym Spółka nie spełnia warunku przyznania płatności, bowiem nie spełnia warunku, o którym mowa w § 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. w zw. z art. 2 lit a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, bowiem nie jest posiadaczem działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności.

Zdaniem organu całokształt okoliczności faktycznych potwierdza również zaistnienie swoistego "mechanizmu stwarzania sztucznych warunków", o którym mowa w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2988/95, art. 4 ust, 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, mającego na celu obejście przez M.W. przepisów prawa w celu uniknięcia stawek degresywnych lub limitu powierzchni do której można uzyskać płatności (płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe). Na prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie wskazuje między innymi okoliczność, iż przypadek J.B. nie był jednostkowy, lecz analogiczna sytuacja dotyczyła innych pracowników zatrudnionych w firmie P ubiegających się o przyznanie płatności. W związku z faktem sztucznego podziału gospodarstwa rolnego przez M.W., J.B. (od którego P Spółka Jawna przejęły płatności) nie był posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011, a tym samym nie mógł zostać spełniony warunek niezbędny do przejęcia płatności przez P Spółka Jawna, określony w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r.

2. P spółka jawna, za pośrednictwem pełnomocnika profesjonalnego, odwołała się od powyższej decyzji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji bądź też ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu strona zarzuciła I instancji nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej, gdyż organ oparł się wyłącznie na protokołach przesłuchań z postępowania przygotowawczego, tymczasem organ nie może czynić ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie zeznań świadków, którym postawiono zarzuty, albowiem takowe zeznania zgodnie z art. 182 § 3 Kodeksu postępowania karnego nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Nie można również czynić ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie, albowiem osoba taka nie jest pouczona o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie. Podniesiono również, że Kpa nie przewiduje dowodu z akt sprawy karnej. Możliwe jest jedynie dopuszczenie w charakterze dowodu określonych dokumentów zawartych w aktach innej sprawy. Bez naruszenia zasady bezpośredniości, możliwe jest jedynie dopuszczenie dowodu z poszczególnych, ściśle określonych dokumentów, a nie mogą to być protokoły zeznań świadków przesłuchanych w innej sprawie.

Strona wskazała także, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Nie powołano bowiem ani jednego dowodu przemawiającego za tym twierdzeniem. Zdaniem strony organ oparł się jedynie na domysłach, a nie dowodach.

W podsumowaniu odwołania podkreślono, że spółka jest posiadaczem wszystkich działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności, które utrzymuje w dobrej kulturze rolnej i spełnia wszelkie wymogi do przyznania płatności.

3. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] czerwca 2014 r.

Organ w obszernym uzasadnieniu opisał zarówno przebieg postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Kierownika Biura Powiatowego, jak i czynności postępowania wyjaśniającego podjęte na etapie postępowania odwoławczego. Przytoczył całe fragmenty dokumentów oraz zeznań, które stanowiły podstawę poczynionych w sprawie ustaleń. Przeanalizował wzajemne relacje podmiotów związanych ze stroną skarżącą, oraz ze zgłoszonymi do płatności gruntami, w tym system zarządzania tymi gruntami, ich obsługi zarówno faktycznej (rolniczej), jak i organizacyjnej, które również wpłynęły na przyjęte rozstrzygnięcie.

Wskazując na treść przepisów rozporządzenia z 20 lipca 2004r., ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009, Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008, załącznika II do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 i Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 wyjaśnił zasady i warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, a także zasady dokonywania transferu tej płatności w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, oraz organ zwrócił uwagę, że w ich świetle istotne znaczenie ma ustalenie, czy pierwotny wnioskodawca był faktycznie posiadaczem gruntów rolnych, które następnie przekazał wnioskodawcy składającemu wniosek transferowy. W tym zakresie odwołał się organ do pojęcia posiadania uregulowanego w Kodeksie cywilnym.

Organ odwoławczy - mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także zeznania J.B. złożone w toku postępowania odwoławczego, które potwierdzają zeznania złożone wcześniej przed organami ścigania – uznał, iż w omawianej sprawie nie można mówić o objęciu w posiadanie przez P spółka jawna gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego J.B.. Zdaniem organu spółka nie objęła w posiadanie działek rolnych ponieważ ich posiadaczem nie był J.B.. W jego ocenie zaś z zeznań pierwotnego wnioskodawcy, potwierdzonych również przez inne osoby, wynika jednoznacznie, iż posiadaczem m.in. gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku z dnia [...] maja 2011 r. (data wpływu), a następnie zgłoszonych jako przejęte w dniu [...] maja 2011 r. był wyłącznie M.W.. Tym samym w niniejszej sprawie płatności za rok 2011 nie mogą zostać przyznane wobec nie spełnienia przez w/w spółkę wymagań, o których mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r.

Dalej Dyrektor wyjaśnił, iż użyte w wymienionym przepisie sformułowanie przekazanie gospodarstwa rolnego dotyczy sytuacji, gdy następuje przekazanie całego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2b Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Natomiast w myśl art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębnioną jednostkę zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Wspólnoty Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. W świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy skarżąca nie mogła objąć w posiadanie gospodarstwa rolnego J.B., albowiem ten nigdy nie był posiadaczem takiego gospodarstwa, a jedynie fikcyjnym użytkownikiem gruntów rolnych wchodzących w skład spójnego gospodarstwa, którego posiadaczem był M.W..

Co więcej, w świetle wskazanych w niniejszej decyzji przepisów prawa, J.B. nie był rolnikiem, o którym mowa w art. 2a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jak również nie prowadziła działalności rolniczej, o której mowa w art. 2c Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W konsekwencji Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, iż w przypadku rozpatrywanej sprawy nie miało miejsce przekazanie gospodarstwa w myśl art. 82 ust. 1 lit a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, a co za tym idzie Kierownik Biura Powiatowego słusznie uznał, że J.B. nie mógł skutecznie przekazać gospodarstwa rolnego w myśl § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. na rzecz P sp. j. Wynika to z faktu, że J.B. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, a w związku z tym brak jest spełnienia przesłanki § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. (posiadanie gospodarstwa), a co za tym idzie nie był uprawniony do złożenia takiego wniosku. W konsekwencji powyższego w przedmiotowej sprawie nie mogło zaistnieć przekazanie gospodarstwa w myśl art. 82 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, a w związku z tym nie jest spełniona przesłanka § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004r.

Ponadto Dyrektor stwierdził, że P spółka jawna nie wypełnia wskazanych powyżej przesłanek, na podstawie których przyznawane są płatności PRŚ, albowiem działania spółki skierowane były na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w przedmiotowym. W tym zakresie organ wskazał, że grunty rolne zgłoszone do płatności na rok 2011 (na podstawie fikcyjnego przejęcia od J.B.) wchodziły w rzeczywistości w skład gospodarstwa rolnego M.W. i były przez niego zarządzane, a co za tym idzie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość. Przedmiotowy podział miał zaś na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie przez M.W. nienależnych uprawnień do płatności PRŚ (oraz innych rodzajów pomocy finansowej realizowanych przez ARiMR).

Organ szczegółowo opisał poczynione w sprawie ustalenia dotyczące wzajemnych powiązań osób fizycznych i spółek, które deklarowały w różnych okresach te same działki rolne, wchodzące w skład gospodarstwa M.W., a także szereg mechanizmów działania wszystkich tych podmiotów, które w jego ocenie świadczą o działaniu zmierzającym do obejścia zapisów § 14 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Organ wskazał, że dokonując analizy zadeklarowanych powierzchni w zakresie płatności PRŚ ustalono, iż powierzchnia zgłoszona razem przez wymienione w decyzji osoby do płatności PRŚ wyniosła 1068,79 ha, co w świetle § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. dałoby kwotę 226 713,41 zł płatności. Natomiast w wyniku podziału przez M.W. gospodarstwa na wskazane osoby w sytuacji, gdy żadna z osób nie posiadała więcej niż 100 ha - wówczas łączna kwota płatności PRŚ wyniosłaby 845 133,10 zł. Tym samym zysk M.W., tylko w zakresie jednego wariantu w płatności PRŚ i tylko w jednym roku tj. 2011, mógłby wynieść aż 618 419,69 zł. W tym zakresie zatem organ stwierdził wystąpienie okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Organ odwoławczy uznał również, że organ I instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz podjął wszelkie niezbędne czynności procesowe, zmierzające do udokumentowania stanu posiadania gruntów rolnych zlokalizowanych na działkach, do których o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 wnioskował początkowo J.B., a które to następnie zostały zgłoszone do płatności na rok 2011 jako przejęte.

Podkreślił, że przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe było prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Podkreślił przy tym obowiązek organów administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. Tym samym uznanie za dowód w sprawie dokumentów pochodzących z postępowania przygotowawczego oraz sądowego w sprawach karnych uznał za prawidłowe.

Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że osoby zeznające nie były pouczone o treści art. 233 § 1 kodeksu karnego. Każdy protokół, pod którym osoby podejrzane się podpisywały, zawierał klauzulę o uprawnieniach i obowiązkach określonych w art. 300 kodeksu postępowania karnego. W przedmiotowym artykule wskazano, że zastosowanie mają przepisy art. 177-192a czyli również art. 190 § 1 i § 2 kodeksu postępowania karnego stanowiący, że przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. W postępowaniu przygotowawczym świadek podpisuje oświadczenie, że został uprzedzony o tej odpowiedzialności.

Zwrócił również uwagę, że S.M. (występująca w imieniu spółki) oraz M.W. pomimo wielokrotnych wezwań nie stawili się na przesłuchania w celu złożenia wyjaśnień w sprawie. Nie udzielili także odpowiedzi na skierowane do nich, za pośrednictwem pełnomocnika, wezwanie do złożenia wyjaśnień na piśmie. Tymczasem zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie – zdaniem organu – strona nie wykazała przesłanek, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia faktyczne organu poczynione w oparciu o powołany materiał dowodowy.

4. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła P spółka jawna wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji bądź uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 19 k.p.a. w zw. z art. 21 § 1 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nieuwzględnienie okoliczności, iż kierownik biura powiatowego ARiMR jest właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika, co powoduje, iż decyzje wydane zostały przez organ niewłaściwy;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego;

- dokonanie ustaleń na podstawie protokołów zeznań świadków, którym przedstawiono zarzuty, co zgodnie z art. 182 § 3 kodeksu postepowania karnego nie może stanowić dowodu w sprawie - bezwzględny zakaz dowodowy oraz poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie, w sytuacji gdy osoba je składająca nie jest pouczana o treści art. 233 § 1 kodeksu karnego, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie i w konsekwencji oparcie się na protokołach przesłuchań, które z przyczyn formalnych nie mogą stanowić dowodu w sprawie;

- pozbawienie strony postępowania prawa do złożenia zeznań w sprawie przed pierwszą instancją, gdzie strony winny być przesłuchane z urzędu, czego próby sanowania tych czynności przez organ drugiej instancji, nie mogą zastąpić;

- pominięcie dowodu z zeznań stron w sytuacji, gdy z powodu choroby strony nie mogły zostać przeprowadzone, co w istocie potwierdza, że całe postępowanie było jednoinstancyjne, a nie dwuinstancyjne, tak jak nakazują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego;

- błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest posiadaczem gospodarstwa bądź stworzył sztuczne warunki, w sytuacji gdy brak jest ku temu dowodów;

- przyjęcie, iż jedynym i zupełnym dowodem w postępowaniu administracyjne w przedmiocie przyznania płatności za rok 2013 jest akt oskarżenia, w sytuacji gdy zarówno okres objęty postępowaniem, jak i jego strona nie pozostają w żadnym związku przyczynowym i zarazem materialnym z zagadnieniami prawnymi objętymi aktem oskarżenia.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej p.p.s.a.). oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej zgłoszone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w oparciu o akta administracyjne sprawy wg stanu na dzień wydania zaskarżonego aktu i w granicach sprawy administracyjnej, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

7. Warunki oraz tryb udzielania pomocy na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz.1809 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.).

Zastosowanie w sprawie miał zatem przepis § 14 ust. 3 w zw. z ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Z powołanej regulacji wynika, iż właściwym do orzekania w przedmiocie płatności PRŚ w przypadku tzw. wniosku transferowego właściwym pozostaje kierownik biura powiatowego Agencji, do którego został złożony "pierwotny" wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W wyroku z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie II GSK 695/12 (baza orzeczeń nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podobny w brzmieniu przepis § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowi lex specialis w odniesieniu do ogólnej zasady określającej właściwość miejscową organów ARiMR.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że strona skarżąca deklarując wstąpienie do postępowania o płatności miała zatem obowiązek złożyć wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do Kierownika BP ARiMR, tj. do organu w którym złożony został pierwotny wniosek. Z powołanych przyczyn niezasadny okazał się zarzut orzekania w sprawie przez niewłaściwy miejscowo organ pierwszej instancji.

8. Trafnie organy wskazały, że w świetle przepisów wskazanego rozporządzenia oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009, Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008, załącznika II do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011i Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nt 2988/95 w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego istotne znaczenie ma ustalenie, czy pierwotny wnioskodawca był faktycznie posiadaczem gruntów rolnych, które następnie przekazał wnioskodawcy składającemu wniosek transferowy. W tym zakresie odwołał się organ do pojęcia posiadania uregulowanego w Kodeksie cywilnym.

Stosownie również do treści art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Z powyższych unormowań wynika, że jednym z koniecznych warunków uzyskania płatności bezpośrednich jest posiadanie działek rolnych o minimalnym areale wynoszącym 1 ha na dzień 31 maja roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. "Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się zaś osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Należy mieć na uwadze, że w odniesieniu do spraw o przyznanie płatności do działek rolnych przesłanka posiadania działki rolnej nie może być rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego, z którego wynika to posiadanie. Podmiotem uprawnionym do uzyskania płatności jest ten posiadacz gruntów rolnych, który faktycznie je użytkuje, prowadzi na nich działalność rolniczą i to w dacie złożenia wniosku. Legitymowanie się prawem własności określonego gruntu bądź jego posiadaniem nie wystarcza dla otrzymania płatności, konieczne jest ich rolnicze użytkowanie przez osobę ubiegającą się o płatność, które przejawia się w podejmowaniu szeregu czynności agrotechnicznych związanych z uprawą ziemi oraz podejmowaniem decyzji w tym przedmiocie.

9. Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga także w pozostałym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji nie można bowiem zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżącej spółce nie przysługują płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011. Zważywszy na tak określony przedmiot kontroli sądowej jak też zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należy podkreślić, że dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem obowiązującego modelu postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich.

Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez podmiot ubiegający się o płatności wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek taki zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej). Podmiot ubiegający się o płatność wraz z wnioskiem składa jednocześnie oświadczenie o świadomości odpowiedzialności karnej z art. 297 § 1 Kodeksu karnego.

W postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności bezpośrednich znajduje zastosowanie przepis art. 3 ustawy o płatnościach. Jego ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 3 ust. 2 tej ustawy o płatnościach w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a, nie stosuje się.

Z kolei ust. 3 art. 3 ustawy o płatnościach stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle przytoczonych regulacji stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (czyli jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa bowiem na stronie ( por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11).

10. W świetle powołanych wyżej przepisów, w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie wnioskowanych płatności, organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Jego rola – jak już wskazano - ogranicza się bowiem do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zatem to nie organy powinny w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich samodzielnie prowadzi działalność rolniczą, efektywnie i rzeczywiście korzysta z gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności, czy użytkuje rolniczo wskazane przez siebie działki w imieniu własnym, na swoje ryzyko i rachunek, czy ma zatem pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o rodzaju działalności rolniczej i o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować. Jak już bowiem podniesiono ciężar wykazania posiadania gruntów i ich rolniczego użytkowania spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z nich skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności.

W toku postępowania przed organem I instancji strona musiała mieć, ze względu na działania procesowe organu m.in. wydawane postanowienia dowodowe świadomość, iż organ ma co najmniej wątpliwości w zakresie rzeczywistego posiadania przez nią zgłoszonych działek rolnych jak i prowadzenia przez nią na tych gruntach deklarowanej we wniosku działalności rolniczej we własnym imieniu, na własny rachunek i ryzyko. Mimo to (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) nie podjęła aktywności dowodowej. To organ I instancji podejmował inicjatywę dowodową nakierowaną na wykazanie, iż formalnie zadeklarowane we wniosku warunki do uzyskania płatności bezpośrednich były rezultatem celowych działań innego podmiotu, pozostającego poza postępowaniem, a to dla wykazania zaistnienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 dotyczącego sytuacji sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności.

Organ I instancji – działając z urzędu - podjął próbę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej w charakterze strony. Dowodu tego nie przeprowadził, gdyż S.M. prawidłowo powiadomiona o przesłuchaniu w dniu [...] stycznia 2015 r. nie stawiła się. Pismo jej pełnomocnika z [...] stycznia 2015 r. wraz z zaświadczeniem lekarskim, stanowiącym usprawiedliwienie tej nieobecności, wpłynęło do organu pierwszej instancji 27 stycznia 2015 r., tj. już po wydaniu decyzji, co nastąpiło [...] stycznia 2015 r.

Odmawiając stronie przyznania płatności bezpośrednich na 2013 r. organ pierwszej instancji oparł się zasadniczo na materiałach ze sprawy karnej oraz zeznaniach świadków przesłuchanych w innych sprawach administracyjnych dotyczących podmiotów powiązanych z M.W.. Z uzasadnienia jego decyzji jednoznacznie wynika, że posiadanie przez skarżącą zadeklarowanych do płatności działek rolnych jak i ich rolnicze użytkowanie we własnym imieniu i na własny rachunek skarżącej zostało zakwestionowane.

Na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji, zważywszy na treść zarzutów odwołania (bo nie było w nim sformułowanych wniosków dowodowych), jak też usprawiedliwienie nieobecności S.M. na przesłuchaniu w dniu [...] stycznia 2015 r. zdecydował o przesłuchaniu strony. Jednakże wobec przedłużającej się niezdolności do stawiennictwa (kilkakrotne terminy przesłuchań) pismem z dnia [...] października 2015 r. zobowiązał pełnomocnika strony do złożenia pisemnych wyjaśnień skarżącej i poparcia ich dokumentami. W wezwaniu wyszczególnił okoliczności, do których strona powinna się odnieść i poprzeć je dokumentami. Również treść tego wezwania nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż organ II instancji poddaje w wątpliwość posiadanie przez stronę zgłoszonych do płatności działek rolnych, jak też prowadzenie na nich działalności rolniczej, dając jednocześnie stronie możliwość wykazania istnienia uprawnień do wnioskowanej płatności.

11. W konsekwencji należy uznać, że przyjęcie przez organy, iż skarżąca nie była posiadaczem deklarowanych działek rolnych pozostawało w okolicznościach sprawy uzasadnione. Organ miał bowiem oczywiście uzasadnione podstawy, zważywszy na uzyskany materiał dowodowy ze sprawy karnej, na powzięcie istotnych wątpliwości, czy strona spełnia zadeklarowane we wniosku pomocowym warunki do nabycia prawa do wnioskowanych płatności. Nie może budzić najmniejszych wątpliwości, że z materiału dowodowego postępowania karnego przygotowawczego wynikały jednoznacznie okoliczności rodzące podejrzenie o zaistnieniu mechanizmu służącego uzyskiwaniu nienależnych środków pomocowych, mające istotne znaczenie dla weryfikacji i oceny wiarygodności danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na 2011 r.

Z treści aktu oskarżenia, który wbrew zarzutom skargi znajduje się w aktach oraz protokołów przesłuchań świadków i podejrzanych zgromadzonych w sprawie karnej wynika, że w latach 2004–2011, skarżąca (oraz inne osoby) uczestniczyła w mechanizmie stworzonym przez M.W., aplikując jako fikcyjny posiadacz sztucznie wydzielonego gospodarstwa rolnego o płatności rolne. Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu karnym i włączonego do badanej sprawy administracyjnej wynika, że skarżąca w okresie objętym aktem oskarżenia nie była posiadaczem deklarowanych do dopłat gruntów, nie prowadziła na nich działalności rolniczej i nie posiadała wiedzy na ten temat. Podkreślenia wymaga przy tym, że dopiero materiał dowodowy uzyskany w postępowaniu karnym ujawnił okoliczności nie wynikające z treści ze złożonego wniosku o dopłaty.

Mimo skierowania do skarżącej wskazanego wezwania strona nie podjęła współdziałania z organem i w postępowaniu nie zrealizowała ciążących na niej obowiązków procesowych w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Nie wykazała więc, iż wywołane materiałami z postępowania karnego istotne wątpliwości co do posiadania przez nią zadeklarowanych we wniosku działek rolnych jak i prowadzenia na nich we własnym imieniu i na własny rachunek działalności rolniczej są nieuzasadnione, a posiadanie i prowadzenie działalności rolniczej rzeczywiście miało miejsce.

12. W sytuacji niewykazania przez stronę (na skutek niepodjęcia aktywności dowodowej) podstawowych warunków przyznania wnioskowanej płatności w postaci posiadania i prowadzenia działalności rolniczej, kwestia sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności traci na znaczeniu. W związku ze stanowiskiem organów należy bowiem zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 878/14). Płatność jest udzielana rolnikowi do działek rolnych, na których rolnik ten prowadzi działalność rolniczą. Zatem w sytuacji gdy skarżąca nie wykazała, iż pozostawała posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i że prowadziła działalność rolniczą, to nie przysługują jej płatności, gdyż nie spełnia warunków określonych ustawą o płatnościach bezpośrednich. Zatem zbędne pozostaje badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Płatność jest bowiem udzielana rolnikowi do działek rolnych, na których rolnik ten prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc temu podmiotowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi zatem o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegi agrotechniczne oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał i nie prowadził na nich upraw. Powoływanie się zatem przez skarżącą na tytuł prawny do zgłoszonych do płatności gruntów nie jest wystarczające.

Zaniechanie przedstawienia dowodów potwierdzających prowadzenie przez skarżącą odrębnego gospodarstwa rolnego, przez które - zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej – należy rozumieć wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą, wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną powoduje, że prawidłowo organy przyjęły, iż skarżąca nie wykazała tej okoliczności.

13 Oceniając zgromadzony materiał dowodowy w badanej sprawie stwierdzić należy, iż w toku postępowania organy nie naruszyły obowiązującej procedury administracyjnej. Nie doszło bowiem do naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. w związku ze szczególną regulacją wynikającą z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, jak też zasady dwuinstancyjności postępowania, której realizację w kontrolowanej sprawie oceniać należy z uwzględnieniem obowiązujących w postępowaniu o płatności reguł rozkładu ciężaru dowodu.

Nie został też naruszony przepis art. 75 k.p.a. Brak jest przepisu prawa, który wyrażałby generalną zasadę niedopuszczalności wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań strony w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu karnym, także w sytuacji, gdy istniał odpowiedni zakaz dowodowy na gruncie postępowania karnego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., II GSK 798/09).

W odniesieniu do zarzutu trzeciego skargi mieć też należy na uwadze, iż w istocie materiał dowodowy uzyskany z postępowania karnego należy ocenić jako wywołujący wątpliwości co do prawdziwości deklaracji wnioskodawczyni zawartych we wniosku o płatność, co – na wezwanie organów – nakładało na stronę obowiązek wykazania rzeczywistego spełnienia deklarowanych we wniosku pomocowym przesłanek do uzyskania wnioskowanych płatności bezpośrednich.

Bezpodstawne pozostawały też wywody skargi w zakresie tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. miał uprzednio wyrazić wiążący pogląd o braku jakiegokolwiek związku między sprawą karną a postępowaniem administracyjnym w sprawie o płatności. Faktem znanym sądowi z urzędu jest, że w innych sprawach dotyczących osób i spółek wskazanych w decyzjach organów, pełnomocnik strony wskazuje na wyroki z dnia 8 sierpnia 2013 r. w sprawach o sygn. akt II SA/Go 531/13, II SA/Go 532/13 i II SA/Go 533/13. Zwrócić należy uwagę, iż były to sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia pozostawało postanowienie o zawieszeniu postępowania. Dotyczyły zatem kwestii wpadkowej jaką pozostawało zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na uznanie toczącego się postępowania karnego za kwestię wstępną dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W sprawach tych Sąd uznał, iż postępowanie karne zważywszy na jego przedmiot nie stanowi kwestii prejudycjalnej, co obligowało organ do prowadzenia postępowania administracyjnego bez oczekiwania na zakończenie postępowania karnego. Udzielone wskazania organ zrealizował. Natomiast odrębną, omówioną już kwestią, pozostaje ocena przez organ w postępowaniu administracyjnym, materiału dowodowego uzyskanego z postępowania karnego pod kątem jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Zważywszy na omówiony zakres obowiązków procesowych organu w sprawie o przyznanie płatności, bezzasadne okazały się wywody pełnomocnika strony, iż organy orzekające w sprawie nie uzyskały z postępowania karnego tych dowodów, które miałyby świadczyć o tym, że to skarżąca była posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych oraz podejmowała na nich działania opisane w skardze, świadczące o ich rolniczym wykorzystywaniu. Stanowisko prezentowane w tym zakresie pozostaje sprzeczne z powołanymi już regulacjami art. 3 ustawy o płatnościach.

14. Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż nie zasługują na uwzględnienie wnioski dowodowe zgłoszone w skardze. Wbrew stanowisku strony skarżącej nie zmierzały one do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Odnośnie zaś protokołów rozpraw z dnia 15 marca 2016 r. i z dnia 7 grudnia 2015 r., to obrazują one jedynie aktualne we wskazanych datach stanowiska procesowe oskarżonych w odniesieniu do stawianych im zarzutów obejmujących okres lat 2004-2011. Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego nie jest również prejudykatem dla niniejszego postępowania a materiały zawarte w tym postępowaniu zostały ocenione jako dowody w niniejszej sprawie.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi należało, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzec jak w sentencji wyroku.