Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1964/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par. 2, art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 106 par. 3, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
article: art. 734 par. 1, art. 750
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz, 256, z późn. zm., dalej: "K.p.a.") w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania z [...] sierpnia 2014 r., K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "J." w Z. (dalej: "Skarżący", "Płatnik") utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] marca 2010 r. znak: [...] w sprawie podlegania D. K. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 30 maja 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. oraz od 1 września 2006 r. do 1 marca 2007 r., z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartych z Płatnikiem, w związku z brakiem udziału strony bez jej winy w postępowaniu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. pismem z [...] stycznia 2010 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o objęcie m.in. D. K. (dalej: "Zainteresowana") w okresach od 30 maja 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. oraz od 1 września 2006 r. do 1 marca 2007 r., obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartych z Płatnikiem, nazwanych przez strony "umowami o dzieło". Przedmiotem umów było nauczanie języka niemieckiego oraz opracowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z języka niemieckiego.

Rozpatrując wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. znak: [...] stwierdził, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ww. okresach z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu z Płatnikiem, nazwanych przez strony "umowami o dzieło". Decyzja stała się ostateczna.

Pismami z [...] lutego 2011 r. Płatnik wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami i wstrzymanie wykonania decyzji wydanych przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dla osób wymienionych we wniosku ZUS, w tym również dla Zainteresowanej. W uzasadnieniu wniosku Płatnik wskazał, że przy wydawaniu ww. decyzji nie brał udziału w postępowaniu i nie miał możliwości złożenia wyjaśnień, a także skorzystania z praw przysługujących stronie wynikających z postanowień K.p.a.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie przychylił się do wniosku Płatnika i [...] lutego 2011 r. decyzją nr [...] odmówił wznowienia postępowań uznając, iż płatnik nie jest stroną postępowania, w konsekwencji tego postanowieniem nr [...] z [...] marca 2011 r. odmówił również wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że nie zaszły okoliczności wskazujące na uchylenie decyzji.

Płatnika składek, pismem z [...] marca 2011 r. złożył odwołanie od decyzji nr [...] z [...] lutego 2011 r. wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dla osób wymienionych we wniosku, w tym również dla Zainteresowanej.

Prezes NFZ, decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Ponadto postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] marca 2011 r. i nie uwzględnił zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1564/11 po rozpatrzeniu skargi Płatnika uchylił decyzję Prezesa NFZ nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Płatnik jest stroną w postępowaniu, a organy obu instancji błędnie oceniły brak interesu prawnego Strony w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Stosując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną nr [...] z [...] kwietnia 2010 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w związku z brakiem udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Dyrektor uznał, że treść spornych umów i warunki ich wykonywania uzasadniają uznanie ich za umowy o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, z póżn. zm., dalej: "K.c."), a to skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej w okresach realizacji umów.

W wyniku wznowionego postępowania organ I instancji uznał Płatnika za stronę postępowania i umożliwił udział w prowadzonym postępowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 146 § 2 K.p.a., decyzją nr [...] dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uchylił swojej decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. Jak wskazał bowiem w uzasadnieniu decyzji wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. Wadliwość procesowa polegająca na braku udziału strony w postępowaniu nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego określonego w decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2010 r.

Płatnik pismem z [...] sierpnia 2014 r. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] sierpnia 2014 r.

W odwołaniu pełnomocnik Płatnika wniósł m.in. o uzupełnienie postępowania poprzez dopuszczenie wniosków zawartych w pismach z [...] lutego 2011 r., [...] maja 2014 r., [...] maja 2014 r. oraz [...] czerwca 2014 r.

Prezes NFZ po rozpatrzeniu odwołania nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Organ odwoławczy wskazał, że organ administracji publicznej rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 K.p.a., lecz także, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a. Przepis ten zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 tego przepisu), uniemożliwiające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, przy czym zastosowanie tego rozwiązania może być wyłącznie wynikiem ponownego, po wznowieniu postępowania, merytorycznego rozpoznania sprawy.

Prezes NFZ wskazał, że w tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 K.p.a., należy wykazać, jakiego naruszenia przepisów proceduralnych dopuścił się organ administracji publicznej w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Prezesa NFZ, bezsporny jest fakt. że Płatnik nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej z tytułu wykonywania przez nią pracy na rzecz Płatnika w ramach prowadzonej przez niego firmy. W tej sytuacji, organ I instancji słusznie przyjął, iż zaszły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i ponownej merytorycznej oceny sprawy.

Organ wyjaśnił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zawarte przez strony umowy cywilnoprawne, nazwane "umowami o dzieło", były nimi faktycznie, czy też stanowiły inne umowy o świadczenie usług, do których - zgodnie z przepisami K.c. - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Dodał, że z akt sprawy wynika, że Zainteresowana zawarła z płatnikiem składek w dniach: [...] maja 2006 r. i [...] września 2006 r. umowy nazwane "umowami o dzieło". Przedmiotem umów było opracowanie i wygłoszenie 30-godzinnego cyklu wykładów z języka niemieckiego, na podstawie materiałów własnych i dostarczonych przez Zamawiającego oraz nauczanie języka niemieckiego uczestników kursu. Zajęcia miały odbywać się w placówce P. w R. w okresach: od 30 maja 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. oraz od 1 września 2006 r. do 1 marca 2007 r. w terminach ustalonych przez Zamawiającego. W umowach znalazł się zapis: "Wynagrodzenie strony ustalają następująco: Za każdą godzinę lekcyjną wykładów Wykonawca otrzymuje 30/32 zł". Wynagrodzenie było płatne po opracowaniu i odbyciu miesięcznego cyklu wykładów oraz przedstawieniu w siedzibie firmy wypełnionej karty ewidencji jako podstawy rozliczenia miesięcznego za wykonanie dzieła. W sytuacji wykonania umów niezgodnie z zamówieniem lub gdy wystąpią usterki w realizacji umów. Zamawiający zastrzegł sobie możliwość wstrzymania wypłaty wynagrodzenia do momentu usunięcia ich przez Wykonawcę. W myśl postanowień ww. umów, Wykonawca przenosi na Zamawiającego majątkowe prawo autorskie do wykonanego dzieła.

Zdaniem Prezesa NFZ, dzieło może mieć charakter materialny jak i niematerialny, zaś sama umowa o dzieło jest umową rezultatu. Dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi również istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Z kolei wykonywanie określonej czynności, czy też szeregu powtarzających się czynności bez względu na to jaki rezultat czynność ta przyniesie jest właściwe dla umów, co do których mają zastosowanie przepisy K.c. o umowie zlecenia.

Zgodnie z treścią art. 734 § 1 K.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem tych umów jest dokonanie określonej czynności faktycznej bądź zespołu czynności faktycznych, które nie muszą prowadzić do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Umowa o świadczenie usług jak i zlecenia jest przykładem umowy starannego działania, podczas gdy umowa o dzieło jest umową rezultatu. Stąd też odpowiedzialność osoby wykonującej umowę o dzieło jest na zasadzie ryzyka, a umowę o świadczenie usług/zlecenia na zasadzie winy.

Organ dodał, że w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniana osoba ma do wykonania, istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy.

Prezes NFZ, mając na względzie zadania placówki zajmującej się szeroko rozumianą oświatą stwierdził, że celem zawartych umów było przekazanie wiedzy uczestnikom kursu i ich wyedukowanie w zakresie umiejętności językowych. Samo przeprowadzenie zajęć czy przygotowanie materiałów stanowiło jedynie "środek do celu" jakim była edukacja uczestników zajęć. Wiedza zdobyta przez nich oraz ewentualne umiejętności nie mogą być jednak utożsamione z wymaganym samoistnym i z góry określonym w umowie rezultatem. Zdaniem organu zatem, w decyzji I instancji prawidłowo wskazano, iż czynności polegające na opracowaniu i wygłoszeniu cyklu wykładów z języka niemieckiego mają charakter umów o świadczenie usług. Ewentualne natomiast, powstałe materiały dydaktyczne w postaci np. skryptów, konspektów, czy sylabusa, również nie są samodzielnym, samoistnym czy zamierzonym rezultatem. Stanowiły one pomoc naukową, dydaktyczną mającą na celu prawidłowe zrealizowanie wykładów. Opracowane materiały, jakkolwiek urzeczywistnione, stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartych umów poprzez przeprowadzenie wykładu. Ponadto w przedmiotowych umowach ich rezultat nie został określony, lecz wskazano wykonywane przez Zainteresowaną czynności w ramach ich realizacji polegające na nauczaniu języka niemieckiego. Nie było więc przedmiotem badanych umów stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Czynności wykonywane na rzecz Płatnika były wyłącznie starannym działaniem wykonawcy umów, który stosownie do posiadanych umiejętności wykonywał zlecone obowiązki. Jeżeli zatem przedmiotem spornych umów było wykonanie określonych czynności, stosuje się do nich art. 750 K.c.

Zdaniem Prezesa NFZ, Zainteresowana, jako wykładowca w rzeczywistości nie mogła podlegać odpowiedzialności za wady dzieła, ale zobowiązana była wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy wykładowcy. Tymczasem możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem konstytutywnym umowy o dzieło. Ponadto wynagrodzenie Zainteresowanej ustalone w ramach przedmiotowych umów było powiązane z ilością i rodzajem wykonywanej pracy, a więc ukształtowane zostało w sposób charakterystyczny dla umowy zlecenia.

Odnosząc się do zarzutu Płatnika, iż dokonując interpretacji umów zaniechano ustalenia jaki był zgodny zamiar stron i cel umów o dzieło, poprzez co naruszono art. 65 § 2 K.c. organ zauważył, że w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę okoliczność zgodnego zamiaru stron i celu umów o dzieło zawartych przez Zainteresowaną z Płatnikiem bowiem zgodny zamiar stron i cel umów jest organowi znany już na podstawie zgromadzonej dokumentacji tj. protokołu kontroli, zawartych umów oraz wyjaśnień stron. Ponadto organ stwierdził, że nie neguje zgodnego zamiaru stron podpisania umów o dzieło, ale stwierdza, iż czynności wykonywane w ramach zawartych umów są charakterystyczne dla umów zlecenia a nie umów o dzieło.

Odnosząc się do powołanych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz zgłoszonych wniosków, Prezes NFZ za chybiony uznał zarzut niepoinformowania pełnomocnika przez organ pierwszej instancji o wyznaczeniu terminów wysłuchania stron, wyjaśniając, że organ pierwszej instancji informował pełnomocnika Płatnika o etapach postępowania administracyjnego, przesyłając prośbę o pisemne wyjaśnienie dotyczące okoliczności wykonywania pracy, również do Zainteresowanej. Możliwość uzyskania przez organ pisemnych wyjaśnień wynika z art. 50 § 1 K.p.a. Natomiast zarzut braku uzgodnienia z płatnikiem składek zadawanych pisemnie pytań był niezrozumiały.

Organ za niezasadny uznał także zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 K.p.a., gdyż pełnomocnictwo substytucyjne dla adwokata M. D. zostało zgłoszone do protokołu [...] sierpnia 2014 r., a nie jak wskazuje adwokat M. D. [...] sierpnia 2014 r. Zaskarżona decyzja została wysłana do stron postępowania [...] sierpnia 2014 r. Pełnomocnik Płatnika został poinformowany o zakończeniu postępowania przez organ pierwszej instancji i wyznaczono 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy. Z tego też powodu organ przedłużył postępowanie.

Zdaniem Prezesa NFZ istotne w sprawie dla jej rozstrzygnięcia dowody zostały zgromadzone i właściwie ocenione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi bowiem, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy umożliwiły odwołującemu uczestnictwo i możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania, informowały go o podejmowanych działaniach, które były zgodne z obowiązującymi przepisami.

Prezes NFZ podkreślił, że organ I instancji wskazał, iż wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy przemawiają za tym. że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. Tym samym merytoryczne rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie. Z uwagi na powyższe należało stwierdzić jedynie, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa.

Pismem z 20 sierpnia 2020 r. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z [...] lipca 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, wbrew dyspozycji przepisu art. 149 § 2 K.p.a. nie przeprowadzili postępowania co do istoty sprawy,

2) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i at. 80 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji pominął i nie rozpoznał wniosków dowodowych zawartych w podaniu o wznowienie postępowania oraz wniosków dowodowych zawartych w piśmie z [...] maja 2014 r. i przyjął a priori, bez zapoznania się z tymi dowodami, że są one nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy,

3) art. 136 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, mimo stosownych wniosków złożonych przez Skarżącego w odwołaniu oraz w późniejszych pismach z [...] grudnia 2014 r. oraz z [...] stycznia 2015 r., tj.

a) ponowienie wniosków dowodowych zawartych w pismach:

- podanie o wznowienie postępowania z [...] lutego 2011 r.,

- pisma pełnomocnika Strony z [...] maja 2014 r.,

- pisma pełnomocnika Strony z [...] maja 2014 r., - w szczególności wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadków: W. W., W. S., A. Z., M. R., R. B. i P. S.,

- pisma pełnomocnika strony z [...] czerwca 2014 r.,

- pisma pełnomocnika strony z [...] lipca 2014 r.;

b) o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i wezwanie na rozprawę osób będących stronami we wszystkich analogicznych sprawach toczących się przed organem odwoławczym a dotyczących decyzji Dyrektora [...]OW NFZ nr [...] do [...],

c) o zwrócenie się do ZUS celem aktualizacji jego stanowiska w zakresie objęcia strony ubezpieczeniem zdrowotnym;

4) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 89 § 1 i 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ pierwszej instancji pominął wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

5) art. 32 i art. 64 § 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez organy I i II instancji, że czynności procesowe podjęte przez adwokata M. D. do [...] sierpnia 2014 r. były bezskuteczne w sytuacji gdy:

- pierwsze pełnomocnictwo do reprezentacji przed organem zostało złożone jeszcze przed wszczęciem postępowania i złożeniem wniosku o wznowienie postępowania - vide: załącznik do pisma o odmowie dopuszczenia do akt,

- kolejne pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawach wznowienia były składane w postępowaniu przed WSA oraz NSA,

- następnie organ samodzielnie adresował do adwokata M. D. pisma merytoryczne uznając go za pełnomocnika, (vide: np. pismo z [...] lipca 2014 r., [...] lipca 2014 r.),

- jeżeli nawet organ uznawał, że adwokat M. D. nie był umocowany do reprezentacji Skarżącego na etapie składania poszczególnych pism to winien wezwać tego pełnomocnika do uzupełnienia braków poprzez przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa lub ewentualnie wystosować do adwokata A. D. prośbę o potwierdzenie czynności adwokata M. D.,

- wnioski dowodowe zawarte w pismach złożonych przed [...] sierpnia 2014 r. zostały ponowione w późniejszych pismach z [...] grudnia 2014 r. oraz [...] stycznia 2015 r.,

6) art. 10 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego z pominięciem Strony oraz na zaniechaniu zawiadomienia Strony o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a tym samym pozbawienie Strony możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych materiałów oraz zgłoszenia nowych żądań przez Stronę, w szczególności wniosków formalnych i dowodowych;

7) art. 36 § 1 oraz 10 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niezawiadomienie Strony, ani jej pełnomocnika ani razu w przeciągu 3 lat trwania postępowania o przedłużeniu postępowania i jego przyczynach, co w powiązaniu z naruszeniem o którym mowa powyżej (zaniechanie zawiadomienia Strony o zakończeniu postępowania) doprowadziło do zaskoczenia Strony faktem wydania decyzji i uniemożliwiło końcowe zapoznanie się z aktami i złożenie finalnych wniosków dowodowych, jak również zaktualizowanie dowodów i stanowiska, które to po 3 latach znacznie ewoluowało,

8) art. 10 w związku z art. 79 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji nie poinformował Strony o terminach przesłuchania świadków (oraz stron) co pozbawiło Stronę oraz pełnomocnika prawa do uczestnictwa o przesłuchaniach oraz uniemożliwiło zadawanie pytań oraz ustosunkowywanie się do wypowiedzi świadków,

9) art. 10 w związku z art. 75 oraz art. 79 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji "przesłuchał" świadków w formie pisemnej, tj. poprzez wysłanie im listy pytań i umożliwienie udzielenia odpowiedzi pisemnych, co pozbawiło Stronę prawa do zadawania pytań i ustosunkowywania się i składania wyjaśnień;

10) art. 10 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 123 § 1 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu wydawania postanowień w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, co doprowadziło do zaskoczenia strony faktem odmowy przeprowadzenia wszystkich zawnioskowanych dowodów (Strona dowiedziała się o tym z uzasadnienia decyzji) i uniemożliwiło zaoferowanie innych dowodów w sprawie,

11) art. 14 K.p.a. poprzez rażące braki w dokumentacji niniejszej sprawy, w szczególności:

- brak w aktach pism Strony wysyłanych po dacie [...] maja 2014 r., tj. brak pism z [...] czerwca 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r.,

- brak protokołów ze stawiennictwa pełnomocników Skarżącego na czynność wysłuchania stron, tj. adwokata A. D. z [...] czerwca 2014 r. oraz aplikanta adwokackiego P. P. z [...] czerwca 2014 r.,

- brak kompletnej metryki oraz kompletnej numeracji akt,

12) art. 15 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co pozbawiło Stronę prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu dwuinstancyjnym,

13) art. 65 § 2, art. 632, art. 734 i art. 750 K.c. w związku z art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że umowa łącząca D. K. ze Skarżącym stanowiła umowę o świadczenie usług, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia łączącej strony umowy wskazuje, iż była to umowa o dzieło.

Na podstawie przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: pisma pełnomocnika uczestnika postępowania z [...] maja 2014 r. wraz z załącznikami, pisma z [...] czerwca 2014 r., pisma pełnomocnika Strony z [...] lipca 2014 r., pisma z [...] września 2014 r. - pismo pełnomocnika uczestnika postępowania, pisma z [...] października 2014 r. - odpowiedź na pismo, pisma z [...] grudnia 2014 r. - pismo po zapoznaniu się z treścią akt w Centrali NFZ, pisma z [...] stycznia 2015 r. - wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału, pisma z [...] stycznia 2015 r. - pismo po zapoznaniu się z treścią aktu w [...] Oddziale NFZ - wszystkie w/w dokumenty na okoliczność ich treści, w szczególności na okoliczność wniosków dowodowych kierowanych przez Stronę do organów I i II instancji zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. treści umowy łączącej Skarżącego i D. K.. oraz aktualnego stanowiska ZUS w tej kwestii, a także ewentualnie na okoliczność niekompletności akt postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że wznowienie postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 K.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4. Oznacza to zatem, że w postępowaniu wznowieniowym organ winien również wziąć pod uwagę istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wznowienie postępowania w sprawie obligowało organy do merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, w tym do przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie ze standardami określonymi w przepisach K.p.a. Organy I i II instancji w postępowaniu wznowieniowym, wbrew dyspozycji przepisu art. 149 § 2 K.p.a. nie przeprowadziły postępowania co do istoty sprawy, konsekwentnie odmawiali przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Ponadto w wydawanych decyzjach nie odnosili się konkretnie co do wnioskowanych dowodów, nie podając w szczególności konkretnej przyczyny pominięcia każdego z dowodów.

Organ I instancji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej pomimo wniosku Skarżącego złożonego w piśmie z [...] maja 2014 r., która była wskazana z uwagi na konieczność przesłuchania zawnioskowanych przez Skarżącego świadków oraz stron. Rozprawa administracyjna umożliwiłaby również łączne rozpoznanie kilkudziesięciu analogicznych spraw toczących się przed dyrektorem [...]OW NFZ z udziałem Skarżącego oraz poszczególnych usługodawców i dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym charakteru usług świadczonych na rzecz Skarżącego przez poszczególnych usługodawców.

Zdaniem Skarżącego, organy obu instancji błędnie przyjęły, że czynności procesowe podjęte przez adwokata M. D. do [...] sierpnia 2014 r. były bezskuteczne.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Po rozpoznaniu skargi oraz po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. W postępowaniu administracyjnym nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postępowania w związku z wystąpieniem okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 2 w związku art. 146 § 2 K.p.a. W myśl art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę po wznowieniu postępowania było zatem nie tylko zbadanie, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 K.p.a., ale także ustalenie, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stały okoliczności, o jakich mowa w art. 146 K.p.a., zgodnie z którym: § 1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat; § 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Artykuł ten zawiera zatem dwie negatywne przesłanki ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Podkreślić należy, że ich wystąpienie nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania, ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty.

Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 K.p.a. - tylko ta ma znaczenie w sprawie - zakłada więc, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ujawnienie się zatem określonych wad, a następnie ich usunięcie we wznowionym postępowaniu nie zawsze musi prowadzić do uchylenia decyzji, którą wydano wcześniej w wadliwie prowadzonym postępowaniu.

W sytuacji zatem, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 K.p.a. organ, działając na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, dla której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania. W ww. zakresie organ powinien wykazać, że nawet gdyby uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które jest zgodne z prawem materialnym.

Innymi słowy organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 K.p.a., wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej.

Jeżeli zatem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, to brak jest podstaw do jej uchylenia również w przypadku, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.

Sąd podzielił stanowisko organu co do tego, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stąd słusznie organ nie uchylił ostatecznej decyzji dyrektora [...] OW NFZ nr [...] z [...] kwietnia 2010 r.

Poza sporem jest w sprawie, że Skarżący, jako płatnik składek, nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego D. K. w okresie wskazanym w decyzji z tytułu wykonywania przez nią pracy na rzecz Płatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Organ słusznie zatem przyjął, iż zaszły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego z powodów, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast okoliczność, czy umowy, nazwane "umowami o dzieło" z [...] maja 2006 r. i [...] września 2006 r. zawarte przez Skarżącego z D. K. były umowami o dzieło, jak twierdzi Skarżący, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do których - zgodnie z art. 750 K.c. - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, tak jak to przyjął Prezes NFZ.

Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 K.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. W stosunkach tego rodzaju chodzi o zobowiązanie przyjmującego zlecenie do osiągnięcia w przyszłości indywidualnie oznaczonego, samoistnego, obiektywnie możliwego a subiektywnie pewnego rezultatu pracy ludzkiej, o charakterze materialnym lub niematerialnym.

Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy, wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. W związku z tym umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 2012 r., II UK 125/12 opubl. Lex 1620475 i podana tam literatura).

Jednym zaś z kryteriów, pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług, jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...]).

Do umów, w których nie występuje rezultat w orzecznictwie Sądu Najwyższego zaliczono powtarzalne wykonywanie tłumaczeń dokumentów związanych z bieżącą działalnością firmy przez tłumacza języka obcego za pobieraniem stałego, comiesięcznego wynagrodzenia (wyrok z dnia 6 kwietnia 2011 r., II UK 315/10, OSNP 2012 nr 9-10, poz. 127); przeprowadzenie szkolenia umożliwiającego kandydatom na kierowców przystąpienie do egzaminu państwowego w celu uzyskania prawa jazdy (wyrok z dnia 18 kwietnia 2012 r., II UK 187/11, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 115), a także przeprowadzenie cyklu wykładów z rachunkowości i analizy ekonomicznej (wyrok z dnia 4 lipca 2013 r., II UK 402/12, LEX nr 1350308).

W wyroku z 4 czerwca 2014 r. (II UK 420/13, opubl. Lex 1480060) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwe jest zawarcie umowy o dzieło, nieobjętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (zdrowotnego), której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, pod warunkiem jednak, że wykładowi można przypisać cechy utworu. Ten warunek spełnia tylko wykład naukowy o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego indywidualnego dzieła naukowego. Natomiast wykonanie szeregu powtarzających się czynności (w tym wypadku cykliczne, prowadzenie zajęć nauki języka obcego) jest cechą charakterystyczną dla umów o świadczenie usług (por. również wyrok z dnia 28 sierpnia 2014 r., II UK 12/14, Lex 1521243).

Tak więc uwzględniając przedstawione argumenty, brak jest podstaw aby podważać zasadność stanowiska organu, że umowę, której przedmiotem było nauczanie języka obcego - niezależnie od tego jak nazwały ją strony - ocenić należało jako umowę o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Czynność prowadzenia zajęć nauczania języka obcego nie odrywa się bowiem od osoby prowadzącego te zajęcia i trwa tak długo, jak same zajęcia, nie pozostawiając ucieleśnionego rezultatu. Za taki rezultat nie mógł być uznany np. konkretny poziom znajomości języka obcego, jaki osiągnie każdy z uczestników zajęć prowadzonych przez wykładowcę. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy przekazuje ją uczestnikom zajęć, jednak bez gwarancji posługiwania się danym językiem, gdyż taki rezultat byłby obiektywnie nieosiągalny. Gdyby miało być jednak inaczej, to uwzględniając treść art. 3531 K.c., uznać należałoby, że sprzeciwiałoby się to właściwości (naturze) stosunku zobowiązaniowego łączącego jego strony. Przyjmujący zamówienie może jedynie zobowiązać się do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności umożliwiających zaznajomienie się i osłuchanie z językiem obcym oraz ułatwiających zdolność posługiwania się nim, jednakże nie przyjmuje na siebie odpowiedzialności za ich rezultat (znajomość języka), co nakazuje oceniać taką umowę z punktu widzenia art. 750 K.c. Również poziom opanowania materiału przez uczestników zajęć nie może być oceniany, jako rezultat w znaczeniu określonym w art. 627 K.c. Sąd Apelacyjny w L. w wyroku z [...] czerwca 2013 r., [...] wskazał, że w przypadku przeprowadzenia cyklu zajęć dydaktycznych z języka obcego nie występuje żaden rezultat uwidoczniony w jakiejkolwiek postaci materialnej lub niematerialnej. Nie ma także podstaw do konstruowania ewentualnej odpowiedzialności za wady "dzieła". Lektor nie może bowiem zobowiązać się do tego, że jego uczeń z całą pewnością opanuje język na zakładanym poziomie, gdyż jest to kwestia indywidualnych zdolności, ambicji i wysiłku każdego słuchacza. Praca lektora polega na starannym działaniu, aby stosownie do założeń programowych przekazać określony zasób wiedzy uczestnikom kursu, motywować ich do nauki, sprawdzać postępy itp. Poziom opanowania materiału i umiejętności uczestników kursów językowych w żadnym razie nie stanowi rezultatu w znaczeniu art. 627 K.c.

Oczywistym jest przy tym, że na każdym kursie dobór teorii, metod edukacyjnych, sposobu prowadzenia zajęć itp. jest indywidualizowany przez wykładowcę. Powyższe nie zmienia jednak typowej usługi edukacyjnej w umowę rezultatu. Wkład w postaci wysiłku intelektualnego jest elementem każdej pracy umysłowej, w tym także podejmowanej w związku z realizacją umów starannego działania.

Podkreślić również należy, że w spornej umowie wypłatę wynagrodzenia za wykonane czynności ukształtowano w sposób właściwy dla umowy starannego działania, tj. zostało ono określone w umowie w konkretnej stawce za każdą godzinę zajęć (wysokość wynagrodzenia uzależniona była od ilości przepracowanych godzin).

Rozpoznając sprawę, Prezes NFZ, w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) zgromadził i uwzględnił pełny materiał dowodowy, szczegółowo go rozważył i ocenił, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z [...] sierpnia 2014 r., a następnie poczynił na tej podstawie prawidłowe ustalenia faktyczne. Skarżący zaś - działający przez pełnomocnika - miał zapewniony czynny udział w postępowaniu do czasu wydania ostatecznej decyzji, w aktach są np. wypowiedzi jego pełnomocnika z [...] grudnia 2014 r. oraz z [...] stycznia 2015 r.

Oceny charakteru umowy zawartej przez Skarżącego z D. K. nie mogły zmienić podnoszone w skardze zarzuty związane z naruszeniem w sprawie przepisów postępowania, np. poprzez niedopuszczenie przez organ wnioskowanych przez stronę dowodów, błędnej oceny organu umocowania pełnomocnika Skarżącego, niekompletności akt administracyjnych.

Wskazać należy, że tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez Sąd. Sąd zaś nie dopatrzył się takiego naruszenia w okolicznościach sprawy, również w stanowisku Skarżącego takiego prawnie doniosłego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy nie wykazano.

Niezasadne są zarzuty związane z nieuwzględnieniem wniosku z pisma Skarżącego z [...] maja 2014 r. o przesłuchanie "wszystkich osób objętych niniejszym postępowanie, na okoliczność charakteru i przebiegu realizowanych przez nie umów", gdyż w tym postępowaniu bez znaczenia są okoliczności wykonywania umów zawartych przez Skarżącego z innymi osobami niż D. K..

Z kolei, jeśli chodzi o przedstawione w toku postępowania kopie dokumentów, w tym m.in. decyzji ZUS oraz Dyrektora [...] OW NFZ, które - zdaniem Skarżącego - miały w analogicznych sprawach potwierdzać, że dane osoby nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy na rzecz płatnika składek, uznać należy, że każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny, co oznacza, że organ administracji publicznej, dokonując stosownej zindywidualizowanej oceny charakteru spornej umowy, kieruje się przy tym zasadą praworządności i legalności. Zgodzić się należy, iż podstawą działania Prezesa NFZ nie mogą być rozstrzygnięcia podjęte w innych sprawach dotyczących innych podmiotów.

Poza tym Skarżący podnosi w skardze, że w aktach postępowania - pomimo zgłaszanych zastrzeżeń - brak określonych dokumentów, w tym pisma z [...] czerwca 2014 r., czy z [...] lipca 2014 r. (w tym zakresie sformułowano także wniosek dowodowy w postępowaniu sądowym). Tymczasem pisma pełnomocnika skarżącego z ww. dat znajdują się w aktach administracyjnych. I tak pismo z [...] czerwca 2014 r. dotyczy wytknięcia organowi określonych naruszeń (m.in. zasady czynnego udziału strony – art. 10 K.p.a., zasady legalizmu – art. 6 K.p.a., zasady zaufania – art. 8 K.p.a.), a ponadto wniesiono w nim o doręczanie Skarżącemu (jego pełnomocnikowi) wszystkich pism w tym postępowaniu, wyłączenie z materiału dowodowego dowodów pozyskanych z naruszaniem zasad procesowych, czy pozytywne rozpatrzenie wniosków z pisma z [...] maja 2014 r. Z kolei w piśmie z [...] lipca 2014 r. podniesiono, że organ nie może zakończyć postępowania bez przeprowadzenia wniosków dowodach zgłoszonych w piśmie z [...] czerwca 2014 r. oraz z [...] maja 2014 r. Tak więc - wbrew zarzutom postawionym w skardze - zdaniem Sądu - organ w kontrolowanym postępowaniu dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do wydania zaskarżonej decyzji. Istotne w sprawie okoliczności można było bowiem ustalić już na podstawie spornych umów z [...] maja 2006 r. i [...] września 2006 r. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy określony stan faktyczny wypełnia dyspozycję określonej normy prawa materialnego. Przedmiotem dowodzenia i ustalania mogą być więc jedynie okoliczności istotne dla sprawy, a nie wszystkie okoliczności, które w sposób pośredni lub bezpośredni się z nią w jakikolwiek sposób wiążą. Fakt zaś, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli Skarżącego i inaczej oceniony przez organy, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania zawartych w K.p.a.

Przedmiot umów z udziałem profesjonalisty (Skarżącego) stanowi elementarną cechę kontraktu opisanego w treści art. 627 K.c. Powinien on być oznaczony w umowie in concreto, ściśle według schematu właściwego dla danego rodzaju umowy, niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności i oczywistości jego powstania z racji określonych umiejętności, cech osobistych wykonawcy. Ułomna konstrukcja przedmiotu umów nie rodzi żadnego domniemania (faktycznego ani prawnego), że chodzi wyłącznie o uzyskanie konkretnego rezultatu. Ten bowiem może być osiągnięty w toku wykonania różnych rodzajów umów. Wynika z tego, że na gruncie ubezpieczenia zdrowotnego umowy, których przedmiot został przez profesjonalistę określony nieprecyzyjnie, nie może być kwalifikowana jako wyjątek od reguły, usprawiedliwiający fakt niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu. Nie konwaliduje tego w sprawie możliwość dokonania wykładni oświadczeń woli stron, uwzględniająca zgodny ich zamiar i cel umów, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Przedmiot umów o dzieło powinien być nacechowany indywidualizmem, tak by oczywistym pozostawało w jakiej strefie poruszają się strony.

W takiej sytuacji, Sąd podzielił stanowisko Prezesa NFZ, iż sformułowany w spornych umowach ich przedmiot, tj. nauczanie języka obcego, nawiązuje do obowiązku starannego wykonania określonych czynności, nie zaś do osiągnięcia określonego rezultatu. Organ słusznie przyjął, że umowy zawarte przez Skarżącego z D. K. nie noszą znamion umów o dzieło, albowiem nie zobowiązywały zleceniobiorcy do dokonania ściśle określonego wytworu - dzieła. Należy przyjąć, że nauczanie języka ma - co do zasady - charakter pracy wychowawczo-pedagogicznej, której z reguły nie można wykonywać w ramach umowy o dzieło, gdyż nie prowadzi do dającego się sprecyzować dzieła.

Terminologia zaś, jaką posługiwał się Skarżący w zawartych umowach, tj. "umowa o dzieło", była bez znaczenia przy interpretowaniu i oznaczaniu faktycznego stosunku prawnego łączącego strony. Nazwa umowy nie przesądza bowiem o jej rodzaju. W tej sytuacji, jeśli nazwa zawartego kontraktu nie odpowiada istocie umowy, należy badać samą treść umowy i sposób faktycznego jej wykonywania.

Mając na względzie powyższe, Sąd stanął na stanowisku, iż Prezes NFZ, a także dyrektor [...] OW NFZ zasadnie uznali, że pomiędzy stronami w spornym okresie doszło do zawarcia umów o świadczenie usług, do których należy zastosować odpowiednie przepisy dotyczące zlecenia.

Powyższe prowadzi do wniosku, że wbrew stanowisku Skarżącego, Prezes NFZ nie naruszył również, ani przez błędną wykładnię, ani też przez niewłaściwe zastosowanie, art. 66 ust.1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. Z przywołanego przepisu wynika bowiem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Skoro zaś po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją dyrektora [...] OW NFZ nr [...] z [...] kwietnia 2010 r., organ potwierdził, że Skarżący, jako płatnik składek, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem owej decyzji, zasadnie przyjęto tym samym, iż jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa. Niemniej, z uwagi na fakt, iż organ uznał jednocześnie, że merytoryczne rozstrzygniecie sprawy w 2010 r. było prawidłowe, to przyjąć trzeba tym samym, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 146 § 2 K.p.a.

W konsekwencji, Sąd uznał, że organ, prawidłowo stosując przepis art. 151 § 2 K.p.a., stwierdził jedynie, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa.

Prezes NFZ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Ponadto organ uzasadnił zaskarżoną decyzję w sposób określony przez normę prawną wyrażoną w art. 107 § 3 K.p.a. W następstwie zaś prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, organ prawidłowo zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego.

Nadto, wbrew opinii pełnomocnika Skarżącego, został on powiadomiony pismem z [...] listopada 2014 r., stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i zgłoszenia wniosków, z którego to prawa Strona skorzystała. Pełnomocnik Skarżącego przybył [...] grudnia 2014 r. do organu w celu zapoznania się z aktami sprawy i złożył też pisma, w których podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Skarżący był więc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a formułowane zarzuty w tym zakresie, również nie miały, w świetle wyżej wskazanych wyjaśnień, istotnego wpływu na rozstrzygniecie sprawy.

Na prawidłowość podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie miało również wpływu przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Stronom postępowania administracyjnego przysługuje odrębny tryb ponaglenia, który pozwala na obligowanie organu, który znajduje się w bezczynności lub załatwia sprawę w sposób przewlekły, do zakończenia postępowania. Skarżący więc, w toku prowadzonego przewlekle postępowania administracyjnego, powinien był wnieść ponaglenie do Prezesa NFZ.

Odnosząc się do wniosku dowodowego Skarżącego złożonego w petitum skargi, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W niniejszej zaś sprawie Sąd uznał, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych we wniosku dowodowym Skarżącego nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.