Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2161/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 i 2, art. 30a ust. 3, art. 30b, art. 30c ust. 3 pkt 2, art. 30e, art. 31 ust. 1, art. 37
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 3 § 3, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 42 ust. 5 pkt 2 i 8
journal: Dz.U. 2012 poz 438
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości  pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.
article: art. 7, art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. Spółka z o.o. w K. (dalej: skarżąca, spółka lub wnioskodawca) jest informacja Ministra Gospodarki zawarta w piśmie z [...] lipca 2014r. nr [...] o uznaniu za niezasadny protestu skarżącej na informację zawartą w piśmie [...] Izby Przemysłowo-Handlowej w K. z [...] kwietnia 2014 r., [...] informującym, że projekt nie spełnił wszystkich kryteriów oceny merytorycznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca, złożyła wniosek o dofinansowanie projektu p.t. Dokonanie zgłoszenia patentowego w procedurze PCT na "Przyrząd zabezpieczający przed upadkiem"", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 Oś priorytetowa 5: Dyfuzja innowacji, Działanie 5.4: Zarządzanie własnością intelektualną, Poddziałanie 5.4.1 Wsparcie na uzyskanie ochrony własności przemysłowej. Wniosek otrzymał numer: [...].

Pismem z [...] kwietnia 2014 r. skarżąca została poinformowana przez [...] Izbę Przemysłowo-Handlową w K. - Instytucję Wdrażającą (dalej: SIPH, IW), o odmowie przyznania dofinansowania. Zdaniem organu wniosek skarżącej nie spełniał kryterium oceny obligatoryjnej nr 3 "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania". Zdaniem IW przedstawione w pkt 16.b koszty dotyczące obsługi zawodowego pełnomocnika w ramach pozycji "Badania patentowe" zostały błędnie przypisane, do kategorii "Koszty obsługi zawodowego pełnomocnika", zamiast do katalogu "koszty uzyskania wstępnego orzeczenia rzecznika patentowego o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego, które mają zostać poniesione dzień po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie". Na podstawie powyższego IW uznała za niekwalifikowane wydatki stanowiące 62,09 % i tym samym za niespełnione kryterium - Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania.

Pismem z [...] kwietnia 2014r. spółka złożyła protest od powyższej informacji. Skarżąca zarzuciła RIF nierzetelną i pozbawioną przejrzystości ocenę spełniania przez wniosek kryteriów programu mogącą prowadzić do nierównego traktowania wnioskodawcy w stosunku do innych beneficjentów programu, a opartą jedynie na pobieżnej lekturze wniosku, bez podjęcia ze strony RIF działań zmierzających do rzetelnego ustalenia okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym naruszenie art. 31 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz.U. z 2009r., nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: u.z.p.p.r.).

W wyniku rozpoznania protestu Minister Gospodarki, działający jako Instytucja Pośrednicząca (zwany dalej także jako: Minister lub IP), pismem z [...] lipca 2014r. uznał protest za niezasadny.

W uzasadnieniu IP zaznaczyła, że celem projektu było przygotowanie i rozpoczęcie właściwej procedury wnioskowej w zakresie ochrony własności przemysłowej w procedurze międzynarodowej PCT. Podniósł, że w pkt 14 Uzasadnienie kalkulacji dla zaplanowanych w ramach projektów nakładów oraz 16b Wyszczególnienie wydatków realizacji projektu wniosku o dofinansowanie spółka zaliczyła wydatki związane z "badaniami patentowymi" do "kosztów obsługi zawodowego pełnomocnika". W pkt 14 wniosku o dofinansowanie spółka opisuje, iż w ramach pozycji "badania patentowe" zostaną przeprowadzone badania stanu techniki i czystości patentowej. Natomiast w pkt 16 wniosku skarżąca zaznaczyła opcję "NIE" co oznacza, że w ramach projektu nie planuje ubiegać się o dofinansowanie do wydatków związanych z zakupem usługi rzecznika patentowego w zakresie wstępnego orzeczenia o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego poniesionych przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie (tj. zakupem tego rodzaju usługi dokonanym w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia wniosku do dnia złożenia wniosku).

Zdaniem Ministra biorąc pod uwagę informacje zawarte w pkt 14 i 16 wniosku należało uznać, że wydatki związane z "badaniami patentowymi" były nieuzasadnione z punktu widzenia prawidłowego przygotowania zgłoszenia. IP podkreśliła, że ww. wydatki nie mieszczą się w kategorii związanej z kosztami obsługi zawodowego pełnomocnika w zakresie przygotowania dokumentacji zgłoszeniowej w rozumieniu § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz.U., poz. 438 ze zm., dalej: rozporządzenie). W związku z tym spółka popełniła błąd w przyporządkowaniu wydatków do odpowiednich kategorii kosztowych.

Dodatkowo IP stwierdziła, że ww. wydatki nie są niezbędne do realizacji projektu i nie zostałyby poniesione w związku z realizacją projektu. Uzasadniając powyższe stwierdzenia IP zwróciła uwagę na przepisy art. 3 Układu o współpracy patentowej sporządzonego w Waszyngtonie dnia 19 czerwca 1970 r., poprawionego dnia 2 października 1979 r. i zmienionego dnia 3 lutego 1984 r. (Dz.U. z 1991, nr 70, poz. 303, dalej: Układ PCT) i wskazała, że zgłoszenie wynalazku nie obejmuje opisu "czystości patentowej" i "stanu techniki" a koszty ponoszone w ramach kategorii "obsługi zawodowego pełnomocnika obejmujących przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku" muszą być związane tylko i wyłącznie z przygotowaniem dokumentacji zgłoszeniowej - co wprost wynika z § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia.

IP zaznaczyła także, że badanie zdolności patentowej nie jest obowiązkiem zgłaszającego wynalazek, tylko jest elementem międzynarodowego poszukiwania, którego celem jest ujawnienie wcześniejszego stanu techniki (art. 15 ust. 2 Układu PCT). Zdaniem Ministra, zgłaszający wynalazek może w zgłoszeniu opisać cokolwiek, co w jego opinii jest wynalazkiem, natomiast to właściwy organ (a nie zgłaszający wynalazek czy jego pełnomocnik) musi sprawdzić czy faktycznie zachodzącą przesłanki umożliwiające wydanie decyzji w sprawie udzielenia patentu.

Minister stanął na stanowisku, że z analizy przepisów m.in. art. 4 i 5 Układu PCT żadna z czynności przewidzianych przez spółkę (analiza stanu techniki i czystości patentowej) nie jest związana z przygotowaniem dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku do ochrony. Zadanie 1 jest zbędne dla osiągnięcia zakładanego w PO IG celu - przygotowania dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku, ponieważ; aby przedłożyć do właściwego organu dokumentację zgłoszeniową, nie potrzeba przedstawiać analiz:

- stanu techniki - badanie stanu techniki jest czynnością realizowaną w ramach ww. międzynarodowego poszukiwania, które przeprowadzane jest na podstawie zastrzeżeń z należytym uwzględnieniem opisu i rysunków (art. 15 ust. 3 Układu PCT) przez Międzynarodowy Organ Poszukiwań - a nie zgłaszającego wynalazek,

- czystości patentowej - ta czynność w ogóle nie jest potrzebna do przygotowania dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku.

Dlatego też przewidziane przez skarżącą wydatki związane z ww. Zadaniem 1 (które w pkt 14 i 16 wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca nazywa "badaniami patentowymi") nie są niezbędne do realizacji projektu i nie zostałyby poniesione w związku z realizacją projektu, przez co zgodnie z Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 nie mogą zostać uznane za kwalifikowane.

Na zakończenie Minister zauważył, że zawarty w pkt 25 wniosku o dofinansowanie opis wynalazku jest bardzo lakoniczny i nie wskazuje, co de facto jest wynalazkiem i do czego ma ten wynalazek służyć. Nie wskazuje na to żaden zapis wniosku o dofinansowanie. Dlatego IP stwierdza, że przewidziane we wniosku o dofinansowanie wydatki będące przedmiotem protestu nie mogą zostać uznane za kwalifikowane w ramach poddziałania 5.4.1 POIG.

W związku z powyższym Instytucja Pośrednicząca uznała protest za niezasadny.

Pismem z [...] sierpnia 2014r. spółka złożyła skargę na rozstrzygnięcie z [...] lipca 2014r. w zakresie jakim uznano protest za niezasadny oraz wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu – w zaskarżonym zakresie - została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) § 3 pkt. 1 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka - 5 Oś priorytetowa "Dyfuzja innowacji" - Działanie 5.4 "Zarządzanie własnością intelektualną" - Poddziałanie 5.4.1 "Wsparcie na uzyskanie ochrony własności przemysłowej" (dalej: Regulamin konkursu) poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jakim w trakcie oceny pominięto podstawowe cele konkursu, nie stosując ich w żadnym zakresie do oceny Wniosku i protestu, lecz błędnie przyjmując, iż celem projektu jest udzielenie wsparcia w zakresie sporządzenia dokumentacji zgłoszeniowej wniosku o udzielenie ochrony patentowej od strony formalnej;

2) § 7 pkt. 2 ust. 1 Regulaminu konkursu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim nie dokonano rzetelnej i bezstronnej oceny merytorycznej projektu zgłoszonego przez skarżącego - co do kwalifikowalności kosztów w ramach działania według kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący POIG, co doprowadziło do wniosku, że wydatki będące przedmiotem protestu nie mogą zostać uznane za kwalifikowane w ramach poddziałania 5.4.1 POIG i że nie są: uzasadnione, racjonalne, adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów poddziałania 5.4.1 PO IG;

3) § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w związku ze Szczegółowym opisem priorytetów POIG, 2007-2013 Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013 w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach POIG, 2007-2013 (dalej: SzOP) poprzez dokonanie błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, że "przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku" nie może obejmować badania patentowego, lecz wyłącznie przygotowanie formalnej dokumentacji niezbędnej do zgłoszenia wniosku, podczas gdy przepis ten obejmuje wszystkie czynności niezbędne do przygotowania dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku i nie wyklucza wcale badania patentowego;

4) pkt 1 Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG 5.4.1 (dalej Przewodnik po kryteriach) w części Kryteria merytoryczne dla projektów z zakresu uzyskania praw własności przemysłowej oraz realizacji ochrony własności przemysłowej - poddziałanie 5.4.1 wsparcie na uzyskanie/realizację ochrony własności przemysłowej; Kryteria merytoryczne obligatoryjne w zw. § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w związku ze SzOP poprzez jego błędne zastosowanie na skutek przyjęcia błędnej wykładni § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, w efekcie czego doszło do stwierdzenia, że kosztem kwalifikowanym projektu nie może być badanie patentowe i uznano protest za bezzasadny;

5) pkt 3 Przewodnika po kryteriach części oceny merytorycznej obligatoryjnej w zw. z § 7 pkt 2 ust. 1 Regulaminu konkursu w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm. dalej: k.p.a.) poprzez jego błędne zastosowanie w ten sposób, że IP przyjęło, że badanie czystości patentowej oraz stanu techniki jest tożsame z badaniem zdolności patentowej, co z kolei doprowadziło do przyjęcia, że skoro skarżąca nie wnioskowała o środki na badanie zdolności patentowej to badanie czystości patentowej oraz stanu techniki nie może stanowić wydatku kwalifikowalnego;

6) pkt 3 Przewodnika po kryteriach części oceny merytorycznej obligatoryjnej w zw. z § 7 pkt. 2 ust. 1 Regulaminu konkursu w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez zupełny brak informacji dla skarżącej, dlaczego rzekomo badanie czystości patentowej oraz stanu techniki miałoby być tożsame z badaniem zdolności patentowej, podczas gdy spółka posługuje się w całym procesie wykładnią Urzędu Patentowego RP;

7) § 42 ust. 5 pkt 2 oraz naruszenie § 42 ust. 5 pkt 8 rozporządzenia w związku ze SzOP poprzez dokonanie błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, iż badania patentowe niezbędne do sporządzenia dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku tożsame są ze wstępnym orzeczeniem o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;

8) § 7 pkt. 2 ust. 1 Regulaminu konkursu w związku z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim nie dokonano rzetelnej i bezstronnej oceny merytorycznej projektu zgłoszonego przez spółkę co do kwalifikowalności wydatków wskazanych we wniosku - według kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący POIG, w tym zastosowanie jednoznacznej, niekorzystnej dla skarżącej interpretacji zamieszczonych przez nią informacji;

9) § 7 pkt. 2 ust. 3 w związku z ust. 9 Regulaminu konkursu w związku z art. 26 ust. 2 w związku z art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. w zw. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz niezapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, w ten sposób że w tym samym stanie faktycznym i prawnym IP uznało protest T. Sp. z o. o. w zakresie innego wniosku za zasadny;

10) § 7 pkt. 2 ust. 6 Regulaminu konkursu poprzez jego nie zastosowanie w zakresie w jakim IP (ani wcześniej RIF) nie zastosowała możliwości uzyskania od skarżącej dodatkowych informacji i wyjaśnień co do pkt 14 wniosku o dofinansowanie, co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie niezbędności przeprowadzenia badań patentowych do sporządzenia dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku;

11) art. 7 k.p.a.

- poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli

- poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu wszelkich niezbędnych czynności koniecznych dla załatwienia sprawy, nie zebranie w sposób wyczerpujący, przez co nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego dla załatwienia sprawy, tj. nie zastosowanie wezwania Skarżącej do uzyskania dodatkowych informacji i wyjaśnień, które to doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia sprawy,

- poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności, które miały wpływ na rozstrzygnięcie i niewyjaśnienie, czy badanie czystości patentowej i stanu techniki w niniejszej sprawie było konieczne do przygotowania dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia sprawy,

12) art. 8 k.p.a poprzez działanie w sposób nie budzący zaufania do uczestników postępowania przez organy administracji publicznej;

13) art. 9 k.p.a. poprzez działanie nienależyte i niewyczerpujące dotyczące informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Skarżąca wniosła też o przesłuchanie w charakterze świadka rzecznika patentowego M.J. oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących innych wniosków konkursowych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z kolei, w myśl art. 30e u.z.p.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52 - 55, art. 61 § 3 - 6, art. 115 - 122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Przy czym zauważyć należy, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy u.z.p.p.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 czerwca 2013 r. Z treści art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2013 r., poz. 714) wynika, iż w przypadku gdy wnioskodawcy w ramach określonego programu operacyjnego na lata 2007-2013 przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu, stosuje się przepisy art. 30a ust. 3 i art. 30b ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2.

Dokonując kontroli prawidłowości oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady tj. oceny wynikające zarówno z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak i przyjętych w ramach PO IG procedur wyłaniania projektów. Określenie tych zasad zawarte zostało m.in. w art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., poprzez wskazanie przez ustawodawcę na istotne przy ocenie projektów, kryteria rzetelności i bezstronności.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Oceniając, ponadto co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.

Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej i mających w sprawie zastosowanie regulacji, wskazać należy, że wyznaczają one kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzająca w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie może powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z jego opinii w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 u.z.p.p.r., sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż – jak wyżej wskazano – sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu. W tej sytuacji sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach u.z.p.p.r. oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w programie operacyjnym określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 18.11.2009 r., sygn. akt I SA/Sz 781/09). Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 37/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrolując zatem legalność oceny przedmiotowego projektu, dokonanej przez Ministra Gospodarki, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji z [...] lipca 2014 r. stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one prawu, wobec czego skargę jako niezasadną należało oddalić.

Skarżąca zgłosiła swój wniosek – projekt w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG) lata 2007-2013, Działanie 5.4. Zarządzanie własnością intelektualną, Poddziałanie 5.4.1 Wsparcie na uzyskanie ochrony własności przemysłowej.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż w ocenie Sądu Instytucja Pośrednicząca dokonując oceny wniosku nie naruszyła regulacji normujących sposób prowadzenia postępowania w ramach polityki rozwoju,.

Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna obligatoryjna dokonywana jest w systemie "zero-jedynkowym". W przypadku pozytywnej oceny (spełnienia wszystkich kryteriów) wniosek otrzymuje rekomendację do dofinansowania, w przypadku negatywnej oceny (niespełnienia przynajmniej jednego z kryteriów) wniosek podlega odrzuceniu. Zatem aby wniosek mógł być rekomendowany do wsparcia musi spełnić wszystkie kryteria oceny merytorycznej obligatoryjnej.

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej regulacji przyjąć należy, że instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu (kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu,) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących. Środkiem odwoławczym od wyników oceny projektów składanych w ramach systemu instytucjonalnego POIG jest protest jako pisemne wystąpienie wnioskodawcy o weryfikację dokonanej oceny projektu w zakresie 1) zgodności oceny z kryteriami wyboru projektów, 2) naruszeń o charakterze proceduralnym, które wystąpiły w trakcie oceny i miały wpływ na jej wynik.

Jak wskazano na wstępie, wniosek skarżącej został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego nr 3.

Spór w sprawie zatem sprowadza się do prawidłowości oceny projektu w zakresie tego kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 3 ,,Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do celów projektu oraz celów działania’’.

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej, w ocenie Sądu dokonana zaskarżonym rozstrzygnięciem ocena została przeprowadzona prawidłowo, a zarzuty skargi nie podlegają uwzględnieniu.

IP dokonując oceny wniosku nie uchybiła procedurze odwoławczej, a dokonana ocena przeprowadzona została w zgodzie z mającymi w sprawie zastosowanie regulacjami prawnymi.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w proteście powinny być ujęte wszystkie zarzuty dotyczące dokonanej oceny; jeśli ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium, wszystkie te kryteria należy wskazać w proteście pod rygorem utraty możliwości przytoczenia nowych argumentów. Z kolei instytucja rozpatrująca protest związana jest jego zakresem i sprawdza zgodność wniosku o dofinansowanie projektu tylko z tymi kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście. Skarżąca polemizowała w proteście z przekazaną jej informacją o ocenie wniosku, którą należy uznać za prawidłową i zgodnie z prawem w myśl art. 30 b ust. 1 w związku z art. 30 a u.z.p.p.r. uzasadnioną. Odnosi się bowiem do konkretnych zapisów projektu. Podkreślić należy, że według powołanych wyżej przepisów, w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma obowiązek zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić.

Odnosząc się natomiast do wyników procedury odwoławczej przyjąć również zdaniem Sądu należy, że stanowisko IP również jest prawidłowe.

Analizując prawidłowość tej oceny wniosku w zakresie spornego kryterium oceny merytorycznej obligatoryjnej nr 3 wskazać należy, że oceny tej dokonano zgodnie z opisem kryterium zawartym w Przewodniku po kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach POIG i Instrukcji wypełniani wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z Przewodnikiem w ramach kryterium merytorycznego obligatoryjnego Nr 3: ocenie podlega ,,czy przedstawione we wniosku wydatki kwalifikowane zostały określone prawidłowo, tj. mieszczą się w katalogu wydatków kwalifikowanych dla Poddziałania 5.4.1 zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach POIG, 2007-2013 (Dz. U. z 2012 r., poz. 438) oraz Szczegółowego opisu priorytetów POIG, 2007-2013 Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013. Badane jest czy wydatki określone w punkcie 16, 16a i 16b wniosku są bezpośrednio związane z projektem, niezbędne do jego realizacji, odpowiednie do jego zakresu i celu (np. czy poszczególne wydatki nie zostały w sposób znaczący przeszacowane) oraz zostały zaplanowane najwcześniej na dzień po dniu złożenia wniosku (z zastrzeżeniem terminu ponoszenia wydatków związanych z pokryciem kosztów uzyskania wstępnego orzeczenia rzecznika patentowego o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego - ten rodzaj wydatków może zostać poniesiony także w okresie 24 miesięcy przez dniem złożenia wniosku do dnia złożenia wniosku). Sprawdzeniu polega także zachowanie limitów kwotowych określonych wydatków kwalifikowanych dotyczących udziału tych wydatków w całkowitej kwocie wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem (w przypadku wydatków związanych z pokryciem kosztów zakupu analiz i ekspertyz prawnych, ekonomicznych, marketingowych i technicznych dotyczących przedmiotu zgłoszenia lub postępowania do wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem zalicza się je jedynie do wysokości 30% całkowitych wydatków oraz do 10% całkowitych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem w przypadku wydatków związanych z zakupem usługi rzecznika patentowego w zakresie wstępnego orzeczenia o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego). Dopuszcza się dokonywanie przez Komisję Konkursową korekty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. W przypadku stwierdzenia, że dany wydatek nie może zostać uznany za kwalifikujący się do objęcia wsparciem KK ma prawo usuwania (i przenoszenia do wydatków niekwalifikujących się do objęcia wsparciem) wydatków do wysokości 10% łącznych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. W takim przypadku członek oceniający stwierdza, że kryterium zostało spełnione i jednocześnie rekomenduje obniżenie kwoty dofinansowania z podaniem kosztu rekomendowanego do wyłączenia ".

W myśl § 42 ust. 5 pkt 2 i 8 rozporządzenia do wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem na uzyskanie ochrony prawa własności przemysłowej zalicza się wydatki na pokrycie kosztów:

obsługi zawodowego pełnomocnika, który zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym kraju jest uprawniony do występowania przed właściwym organem ochrony własności przemysłowej, obejmujących przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego oraz reprezentację przed organem ochrony własności przemysłowej, w tym także w przypadku postępowania wywołanego wniesieniem sprzeciwu lub zarzutów;

uzyskania wstępnego orzeczenia rzecznika patentowego o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego, poniesionych nie wcześniej niż 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku o udzielenie wsparcia, do wysokości 10% całkowitych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem.

Instrukcja wypełnienia wniosku w zakresie wypełnienia pkt 14 wniosku stanowi, iż w punkcie tym należy zawrzeć uzasadnienie wysokości kwot wydatków (w szczególności wydatków kwalifikowanych) wskazanych w punkcie 16 wniosku w podziale na poszczególne kategorie rodzajowe oraz określenie metodologii kalkulacji zaplanowanych w ramach projektu nakładów. W opisie metodologii wyliczenia kwot dla poszczególnych kategorii wydatków wskazane jest powoływanie się na ogólnodostępne źródła informacji, dane historyczne, cenniki, dokumenty źródłowe np. Oferty czy kosztorysy od potencjalnych wykonawców (...)". Z kolei w odniesieniu do punktu 16 w Instrukcji wskazano, iż w punkcie 16 Wnioskodawca musi dokonać wyszczególnienia wszystkich wydatków, które zamierza ponieść w ramach realizacji projektu. Wnioskodawca dokonuje wyboru odpowiedniej opcji w zależności od tego, czy planuje ubiegać się o dofinansowanie do wydatków związanych z zakupem usługi rzecznika patentowego w zakresie wstępnego orzeczenia o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego poniesionych przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie (tj. zakupem tego rodzaju usługi dokonanym w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia wniosku do dnia złożenia wniosku). W sytuacji, kiedy planowane jest objęcie dofinansowaniem tego rodzaju wydatków należy zaznaczyć opcję "Tak", a następnie w odpowiednich rubrykach tabeli należy określić opis wydatku, całkowitą kwotę wydatku oraz kwotę wydatku kwalifikowanego. Opis wydatku musi w zwięzły sposób określać co było przedmiotem oceny rzecznika patentowego. Ww rubryki tabeli określające opis wydatku, całkowitą kwotę wydatku oraz kwotę wydatku kwalifikowanego należy pozostawić niewypełnione w przypadku, kiedy wydatki związane z pokryciem kosztów uzyskania wstępnego orzeczenia rzecznika patentowego o zdolności patentowej wynalazku lub zdolności ochronnej wzoru użytkowego wnioskodawca planuje zakupić dopiero najwcześniej dzień po dniu złożenia wniosku lub w projekcie nie zostały przewidziane tego rodzaju wydatki. W takiej sytuacji należy zaznaczyć opcję "Nie".

Dokonujący oceny złożonego przez Wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie, zarówno na etapie oceny projektu przez Komisję Konkursową, jak i na etapie postępowania odwoławczego w IP, biorąc pod uwagę informacje zawarte w punktach 14 i 16b wniosku prawidłowo uznano, iż Wnioskodawca błędnie zaszeregował wśród Kosztów obsługi zawodowego pełnomocnika wydatki na Badania patentowe. Czynności przewidziane przez Wnioskodawcę w ramach Badań patentowych nie są przygotowaniem dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku, o którym mowa w § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, a więc nie mieszczą się w katalogu wydatków kwalifikowanych dla Poddziałania 5.4.1 zgodnie z zapisami rozporządzenia oraz Szczegółowego opisu priorytetów POIG, 2007-2013.

W tej sytuacji zasadnie przyjęto, że skarżąca nie spełniła kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 3. Zatem przypisywanie oceniającym dokonanie nierzetelnej i pozbawionej bezstronności oceny jest pozbawione podstaw.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi przede wszystkim należy wskazać, że bezzasadne są zarzuty dotyczące nieskorzystania przez oceniających z instytucji uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje. W tym miejscu Sąd ponownie wyjaśnia, że prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. A więc Komisja Konkursowa winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem Sądu nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie. Brak jest możliwości uzupełniania złożonych wniosków np. na etapie protestu, czy też tym bardziej skargi, gdyż godziło by to w zasadę równości stron. Umożliwiłoby to stronie, która słabiej przygotowała wniosek jego poprawę, przez co jej wniosek mógłby zostać oceniony lepiej niż podmiotu, który złożył wniosek poprawny już na etapie jego składania. Podmiot, który poprawiałby wniosek, byłby w uprzywilejowanej sytuacji, gdyż zna już ocenę komisji konkursowej i wskazane przez tą komisję określone wady swojego wniosku.

Ze względu na charakter postępowania (konkurs) oraz zasadę równości brak jest podstaw prawnych do uzupełniania złożonego wniosku o dodatkowe dokumenty czy też treści. Powyższemu w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie wskazana przez skarżącą możliwość wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 6 Regulaminu konkursu w trakcie oceny merytorycznej, na wniosek członków oceniających KK, Przewodniczący KK zwraca się do Wnioskodawców faksem lub za pomocą e-maila o dodatkowe informacje i wyjaśnienia treści wniosku o dofinansowanie. Złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku o dofinansowanie. (...) Procedura wyjaśnień nie może zmierzać do naprawienia wad wniosku o dofinansowanie. Złożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku o dofinansowanie lub uzupełnienia treści wniosku o dofinansowanie o informacje, które były wymagane zgodnie z zapisami Instrukcji wypełnienia wniosku, Regulaminu przeprowadzania konkursu i Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. Złożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku o dofinansowanie. W przypadku modyfikacji treści wniosku o dofinansowanie podlega on odrzuceniu.

W kontekście powyższego oraz zgodnie ze wskazanym wyżej obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter fakultatywny (nikt nie może nakazać niezależnym ekspertom do wystąpienia z wnioskiem o wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień) i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe. W przedmiotowej sprawie powyższe nie wystąpiło. Nieprawidłowości związane z treścią wniosku związane były z konkretnie podaną informacją, która nie pozwalała na podjęcie innej decyzji w zakresie kryterium merytorycznym obligatoryjnego nr 3, niż niezakwalifikowanie wniosku do wsparcia. Sąd bowiem stoi na stanowisku, że w wypadku, gdy wniosek jednoznacznie opisuje daną kwestię lub brak jest odniesienia się we wniosku do wymaganych przez dokumenty konkursowe zagadnień to brak jest podstaw do wzywania wnioskodawców do złożenia wyjaśnień i wówczas wniosek może zostać w tym zakresie odpowiednio oceniony. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym wypadku należałoby wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców, uniemożliwiałaby bowiem, o czym była mowa wyżej, wnioskodawcom, których wnioski zostały sformułowane poprawnie jeszcze większe doprecyzowanie ich treści. Ponadto doprowadziłaby do znacznego wydłużenia postępowania. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena tego kryterium (negatywna ocena). Sąd stoi na stanowisku, że żaden z przepisów powszechnie obowiązujących oraz żaden z dokumentów mających zastosowanie do ogłoszonego konkursu nie nakłada obowiązku wezwania skarżącej do złożenia informacji. Trzeba także podkreślić, że skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy.

Skarżąca w zakresie kwestionowanego kryterium powołuje się na inne wnioski, które zawierają podobne treści i wnosi w związku z tym o przeprowadzenie dowodów z tych wniosków oraz pism organów odnoszących się do tych wniosków. Wskazuje jednocześnie na nierówność traktowania wnioskodawców będących w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej.

Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wniosków o dofinansowanie podmiotów trzecich został oddalony. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Każdy z wniosków oceniany jest indywidualnie, przez różnych oceniających. Poza tym niedopuszczalne byłoby uwzględnienie zauważonej wady wniosku i niezakwestionowanie tej okoliczności tylko z tego powodu, że w innej sprawie inny oceniający takiej wady nie dostrzegł. Zatem bez znaczenia dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego oceny wniosku skarżącej jest ocena innego wniosku, nawet gdyby w ocenie tego porównywanego wniosku nie dostrzeżono wady analogicznej jak we wniosku skarżącej, o ile tam taka wada istniała. Popełnienie bowiem błędu w ocenie jednego wniosku nie może bowiem prowadzić, do tolerowania takiego samego błędu w ocenie innych wniosków w imię równego traktowania wnioskodawców (por. wyroki NSA z 9 sierpnia 2011 r., II GSK 1500/11, z 31 sierpnia 2010r., II GSK 900/10 oraz WSA w Warszawie z 17 lipca 2014r., V SA/Wa 1422/14, z 30 czerwca 2010r., V SA/Wa 1192/10 – wyroki dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie jest w ogóle uprawniony do przeprowadzania dowodów z przesłuchania świadków w związku z czym wniosek skarżącej o przesłuchanie świadka także został oddalony.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a, poprzez działanie w sposób nie budzący zaufania do uczestników postępowania przez organy administracji publicznej, nieprzeprowadzenie z urzędu wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do załatwienia sprawy, nie rozpoznanie przez to całego materiału dowodowego, nienależyte, niewyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących podmiotami postępowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 37 u.z.p.p.r. do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, mimo braku stosowania tego przepisu, to Sąd wskazuje, że brak jest jakichkolwiek podstaw do podnoszenia zarzutu naruszenia jednej z ogólnych zasad postępowania. Organy rozpoznające sprawę bowiem w sposób prawidłowo oceniły wniosek skarżącej, a z negatywnej oceny tego wniosku nie można czynić zarzutu naruszenia zasady zaufania do organów państwa.

Na zakończenie należy zauważyć, że Minister w swoim rozstrzygnięciu w całości odniósł się do zarzutów protestu, w odniesieniu do kryterium nr 3. Spełnił tym samym wymogi Procedury odwoławczej (Załącznik 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG 2007-2013) w szczególności określone w § 8 ust. 11. Wbrew także zarzutom skargi zarówno RIF jak i Minister wyczerpująco rozpatrzyli materiał dowodowy (w rozumieniu wniosku o dofinansowanie), gdyż dokonali prawidłowej oceny przedłożonej przez skarżącą dokumentacji aplikacyjnej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji.