Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1164/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 10 par.1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 20 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

S.R. złożył w dniu 14 maja 2009 roku wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o powierzchni 11,25 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,20 ha. Strona również wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do działek rolnych o łącznej powierzchni 7,40 ha.

W dniu 16 lipca 2009 roku w gospodarstwie rolnym skarżącego, została przeprowadzona kontrola przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej dla działek rolnych. W wyniku kontroli organ stwierdził nieprawidłowości dotyczące działki E. Zdaniem organu działka E zajmuje powierzchnię 1,68 ha, czyli mniejszą w stosunku do części zadeklarowanej powierzchni 2,40 ha. Organ uznał też, że skarżący nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia

i usuwania okrywy roślinnej lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Nadto organ stwierdził, że grunty rolne, na których nie jest prowadzona plantacja wierzby wykorzystywanej do wplatania albo plantacja zagajników o krótkiej rotacji, wykorzystywanych na cele energetyczne, są porośnięte drzewami lub krzewami lub łąki i pastwiska albo grunty orne położone na stokach o nachyleniu powyżej 20 stopni są porośnięte drzewami i krzewami, których liczba przekracza 50 szt./ha.

Kolejną inspekcję terenową w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono w dniu 4 sierpnia 2009 roku. Zdaniem organu tym razem działka rolna E miała powierzchnię 1,23 ha. Nadto na całej tej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

Następna kontrola w gospodarstwie skarżącego, przeprowadzona w dniu 2 grudnia 2009 roku, wykazała w ocenie organu następujące nieprawidłowości: zawyżenie powierzchni działki rolnej C ( 4,78 ha ) w stosunku do zadeklarowanej (5,00 ha) oraz zawyżenie powierzchni działki rolnej E (0,72 ha) w stosunku do zadeklarowanej (2,40 ha).

Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odmówił S.R. przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, a także odmówił przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ pierwszej instancji uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał na stwierdzone zawyżenie powierzchni działek rolnych przekraczające 20%.

S.R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował wyniki kontroli na miejscu z dnia 2 grudnia 2009 roku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazano przepisy art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz.1071 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia: k.p.a.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 lutego 2010 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36 poz. 197), art. 7 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 2, art. 17, art. 124, art. 146 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 roku, Nr L 30), par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211, ze zm.), par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462), par. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 roku w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1463), art. 15, art. 22, art. 24 ust 1 lit. c, art. 30 ust. 2, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. (WE) z 2004 roku, Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 roku, str. 18 – 58 (Dz. Urz. (WE) Nr L 338 z dnia 17 grudnia 2008 roku, str. 34 – 36), art. 1 pkt 1, art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 380/2009 z dnia 8 maja 2009 roku zmieniającego Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE z 2009 roku, Nr L 116, str. 9 - 15), art. 86 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2009 roku, Nr L 316, str. 65 – 112).

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, iż wniosek S.R. zawierał deklarację sześciu działek rolnych, a skarżący ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o powierzchni 11,25 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,20 ha. Skarżący również wnioskował o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do działek rolnych o łącznej powierzchni 7,40 ha.

W związku z zarzutami skarżącego organ odwoławczy zauważył, że wyniki kontroli sprawdzającej były dla skarżącego bardziej korzystne niż kontrola powierzchniowa z dnia 4 sierpnia 2009 roku, ponieważ w wyniku kontroli z dnia 4 sierpnia 2009 roku zastosowano w zakresie działki rolnej "E" kod pokontrolny DR18, powodujący wykluczenie całej deklarowanej działki z płatności, o czym świadczy zapis "O" ("zero") w zakresie działki rolnej "E" w Tabeli "Kompensacji powierzchni w ramach grup upraw w celu weryfikacji poziomu kontroli w gospodarstwie." Natomiast kontrola sprawdzająca uznała, że powierzchnia 0,72 ha z deklarowanej 2,40 ha kwalifikuje się do wnioskowanej jednolitej płatności obszarowej. W rezultacie ustalenia te doprowadziły i tak do niekorzystnego dla strony skutku w postaci odmowy płatności, ale innego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji – w opinii organu odwoławczego – nie mógł podjąć w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Organ odwoławczy zaznaczył także, iż w zakresie działki rolnej "C" kontrola wcześniejsza z dnia 4 sierpnia 2009 roku wykonana przez wykonawcę zewnętrznego dokonała pomiaru 4,91 ha, a nie jak podał skarżący we wniosku o płatność 5,00 ha, jednak z uwagi na obowiązującą tolerancję pomiaru przyjęto pomiar zgodny z deklarowanym, czyli 5,00 ha. Natomiast kontrola sprawdzająca dokonując pomiaru działki "C" ustaliła jej powierzchnię na 4,78 ha, czyli mniej 0,13 ha i z powodu przekroczenia granic tolerancji wynoszącej 0,12 ha został przyjęty pomiar faktycznie zmierzony, czyli 4,78 ha.

W ocenie organu kontrola sprawdzająca została przeprowadzona w sposób prawidłowy przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa ARiMR, z czynności kontrolnych sporządzony został raport spełniający wymogi formalne zawarte w art. 28 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 796/2004, a wykonane w jej trakcie zdjęcia potwierdzają stwierdzone nieprawidłowości. Zdaniem organu szkice wykonane przez inspektorów terenowych potwierdzają, że kontrolerzy dokonali pomiarów na działkach rolnych wskazanych przez producenta na załączniku graficznym dołączonym do wniosku. W opinii organu odwoławczego kontrolerzy prawidłowo zlokalizowali działki "E" i "C". Na podstawie analizy szkiców oraz wykonanych zdjęć organ stwierdził, że elementy odniesienia widoczne na zdjęciach, umożliwiają identyfikację działek w terenie, zaś punkty i kierunki wykonanych zdjęć potwierdzają, że kontrolerzy zmierzyli całą powierzchnię działek deklarowanych do płatności, nie omijając gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności, jak sugeruje skarżący w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, iż wyniki wszystkich kontroli były doręczane stronie, jednocześnie jednak wskazał, że skarżący, nie zgadzając się z wydanymi decyzjami organów orzekających i kwestionując w ten sposób ustalenia kontrolne, stanowiska swego nie poparł, ani przekonywującą argumentacją, ani żadnymi dowodami, w szczególności nie załączył na etapie postępowania odwoławczego żadnych dokumentów dotyczących rolniczego użytkowania zakwestionowanych działek.

W rezultacie organ odwoławczy ocenił, iż w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

W opinii organu odwoławczego dokonane przez organy pierwszej instancji ustalenia poczynione zostały w zgodzie obowiązującymi przepisami i nie można im skutecznie postawić zarzutu dowolności.

Podsumowując organ stwierdził, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 11,25 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wyniosła 9,35 ha. Organ powołał przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona. W niniejszej sprawie organ wyliczył, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 20,32 %.

W dalszej zaś części organ, w związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej, odmówił również przyznania uzupełniającej płatności bezpośredniej.

Organ uznał też, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

S.R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Skarżący podniósł, iż kontrolerzy nieprawidłowo zlokalizowali działkę rolną "E", która znajduje się wśród pasów zadrzewień i zabudowań. Nadto skarżący zakwestionował zmienne wyliczenia dotyczące działki rolnej "C", która zdaniem strony w sposób niezmienny od lat stanowi użytek zielony. Nadto skarżący zauważył, że protokół z kontroli z dnia 16 lipca 2009 roku doręczony stronie różni się od protokołu z tej samej czynności, który zawarto w aktach administracyjnych, na dowód czego na rozprawie w dniu 13 grudnia 2010 roku złożył do akt sądowych oryginał otrzymanego protokołu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji tego rodzaju uchybień, które obligowały sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy skarżący mógł otrzymać płatności do upraw na działkach zadeklarowanych we wniosku z dnia 14 maja 2009 roku, czy też – w związku ze wskazanymi przez organy nieprawidłowościami dotyczącymi działek rolnych "C" i "E" – należało odmówić S.R. przyznania wnioskowanych płatności.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły, w szczególności przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, której przepis art. 7 ust. 1 – na dzień wydania zaskarżonej decyzji – miał następujące brzmienie: rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku Nr XX do rozporządzenia Nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zatem, wziąwszy pod uwagę wskazany powyżej punkt pierwszy, obowiązkiem organu było ustalenie które działki, wskazane we wniosku z dnia 14 maja 2009 roku, były w posiadaniu skarżącego w dniu 31 maja 2009 roku. Dalej, zgodnie z punktem drugim i trzecim, oceniać należało, czy wszystkie grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz czy rolnik przestrzegał wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

W tym miejscu warto podkreślić, iż załączone do akt niniejszej sprawy wyniki kontroli działki rolnej "E" są zmienne. Według wyników kontroli z dnia 16 lipca 2009 roku: działkę rolną "E" o powierzchni 1,68 ha stanowiła łąka o powierzchni 0,72 ha, zaś w pozostałej części odłóg. Stwierdzono błędy o kodach N.04, N.04.1, N.07, N.07.1 oraz N.07.2.. Tym samym organ uznał, że skarżący nie usuwał okrywy roślinnej bądź nie wypasał zwierząt na tym gruncie, a nadto, że grunt jest porośnięty drzewami lub krzewami, chociaż nie jest prowadzona uprawa wierzby. Dotkliwość niezgodności oceniono na 3, zaś trwałość na 5 w skali 1 – 5. Według natomiast wyników kontroli z dnia 4 sierpnia 2009 roku cała działka "E" o powierzchni 1,23 ha stanowiła odłóg. Ostatnia kontrola przeprowadzona w dniu 2 grudnia 2009 roku stwierdzała, iż powierzchnia działki rolnej "E" wyniosła 0,72 ha.

Również odmienne pomiary dotyczące działki rolnej "C" wykazywały kolejne kontrole. Według wyników kontroli z dnia 16 lipca 2009 roku: działkę rolną "C" o powierzchni równej z zadeklarowaną stanowiła łąka. Natomiast według wyników kontroli z dnia 4 sierpnia 2009 roku działka "C" miała powierzchnię 4,91 ha, aby według wyników kontroli z dnia 2 grudnia 2009 roku stwierdzić jej powierzchnię w wielkości 4,78 ha.

Oceniając wyniki przeprowadzonej kontroli w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że protokół kontroli z dnia 16 lipca 2009 roku doręczony stronie w sposób istotny różni się od protokołu dokumentującego tę samą czynność a zawartego w aktach administracyjnych. W otrzymanym przez skarżącego protokole, w części dotyczącej działki rolnej "E", w rubryce uwagi widnieje stwierdzenie "łąka", nadto nie stwierdzono tamże błędów o kodach N.04, N.04.1, N.07, N.07.1 oraz N.07.2. Co więcej nie zawarto też ceny wagi wykrytych niezgodności w skali 1 – 5. Wskazane odmienności w protokołach doręczonym i zawartym w aktach prowadzą wprost do podważenia wiarygodności wyników kontroli z dnia 16 lipca 2009 roku, jak również godzą w zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 par. 1 k.p.a.) oraz w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.).

Następnie zaakcentować należy, iż wskazana wyżej zmienność wyników kontroli gospodarstwa skarżącego nie została należycie wyjaśniona przez organy w pisemnych motywach wydanych rozstrzygnięć, jak również nie została poparta wyczerpującym materiałem dowodowym. Niezrozumiałe jest w niniejszej sprawie jak ta sama działka raz stanowi odłóg w całości, innym razem tylko w części oraz jakie są przyczyny odmiennych wskazań wielkości jej areału. Organ nie uzasadnił też dlaczego – ustalając istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia stan faktyczny – zupełnie pominął wyniki kontroli wcześniejszych, a dał wiarę wynikom ostatniej kontroli. Wszak oparcie decyzji na wynikach wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w toku postępowania prowadziłoby do zgoła odmiennych rozstrzygnięć niż te, które zastały podjęte w niniejszej sprawie. Wszak należy pamiętać, iż zgodnie z ustaleniami ostatniej – najmniej korzystnej dla skarżącego – kontroli, przekroczył on dopuszczalną wielkość zadeklarowaną, powodującą konieczność odmowy przyznania płatności zaledwie o 0,32%. Tak minimalne przekroczenie w pełni uzasadniało wytłumaczenie się organów z rozbieżności ujawnianych podczas kolejnych kontroli. Zasadne było w szczególności precyzyjne wyjaśnienie jakie błędy popełnione zostały podczas dwóch pierwszych kontroli, że poczynione wówczas ustalenia nie pozwalały organom na uczynienie z nich podstawy faktycznej podjętych rozstrzygnięć. Konieczne było również wskazanie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć z czego wynikały różnice w określeniu wielkości areału podczas kolejnych kontroli. Takie wyjaśnienia z pewnością pozwoliłby ocenić, czy prawidłowe jest stanowisko organów przypisujące doniosłość wyłącznie wynikom trzeciej kontroli. Zaniechanie wyjaśnienia tej kwestii nie pozwala sądowi prześledzić racjonalności argumentów, które uzasadniały oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na wynikach trzeciej kontroli.

Ponadto wskazać należy, iż zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie pozwala na precyzyjną ocenę poprawności wniosków wyciągniętych przez organy w kwestii spełnienia przez zadeklarowany do płatności grunt przewidzianych przez prawo wymogów. W szczególności dokumentacja fotograficzna wykonana przez organ w toku przeprowadzanych kontroli nie jest na tyle precyzyjna by mogła stanowić przekonywujący dowód na okoliczność spełnienia przez zadeklarowany do płatności grunt przewidzianych przez prawo wymogów. Z załączonych fotografii nie wynika, gdzie przebiega granica działki, a zwłaszcza czy ukazane na zdjęciach zadrzewienia znajdują się jeszcze w granicach kontrolowanej działki czy już poza nią. Nieczytelna metoda prezentowania poczynionych ustaleń stanowi przyczynę odmówienia wiarogodności tymże dowodom. Skoro obowiązkiem sądu podczas przeprowadzanej kontroli z punktu widzenia kryterium legalności jest konieczność zweryfikowania poprawności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę dokonanej subsumcji, to sąd musi dysponować taką oceną zgromadzonego materiału dowodowego, do której wniosków sąd poznawczo mógłby się zbliżyć. Tym samym jeśli sąd administracyjny nie przeprowadza bezpośrednio dowodów, a jedynie je ocenia, to na organach administracji spoczywa obowiązek takiej prezentacji przeprowadzonego postępowania odwodowego i wyciągniętych wniosków, która byłaby możliwa do prześledzenia przez sąd. Jeśli zatem w realiach niniejszej sprawy zachodzi spór pomiędzy stronami postępowania co do spełniania przez określony grunt przewidzianych przez prawo wymogów, to sąd – w oparciu o zaprezentowane dowody – winien mieć możliwość samodzielnego zweryfikowania tego dlaczego precyzyjnie określona część działki zadeklarowanej przez producenta rolnego nie spełnia warunków, od których zależy przyznanie płatności. Powyższej weryfikacji w żaden sposób nie umożliwia dokumentacja fotograficzna załączona do akt postępowania administracyjnego, która nawet nie wskazuje gdzie przebiegają granice poddanych kontroli działek rolnych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż podczas gromadzenia i oceny materiału dowodowego doszło do uchybienia przepisom art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 k.p.a.. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, a więc po pierwsze winna opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, po drugie winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie przepisu art. 76 par. 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Z punktu widzenia powyższych uwag organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając w zgodzie z zasadami logiki przyczyny takiej ich oceny.

Wszystkie wyżej przytoczone okoliczności prowadzą do wniosku, iż organ nie wykazał w sposób wymagany przez wskazane powyżej przepisy – rządzące gromadzeniem i oceną materiału dowodowego - aby istotnie S.R. zadeklarował zawyżony o ponad 20% areał upraw. Tym samym organ w sposób przedwczesny i nieuprawniony zastosował w sprawie przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, prowadzący do odmowy przyznania skarżącemu płatności. Ponadto podkreślenia wymaga, że stwierdzone przez organ zawyżenie areału o 0,32% ponad poziom uzasadniający odmowę przyznania płatności, jest na tyle niewielkie, że znacznie przekracza rozpiętości wyliczeń powierzchni samej działki rolnej "E" dokonanej podczas kontroli zleconej przez organ pierwszej instancji. Już chociażby z tego powodu niepodobna uznać zaskarżonych rozstrzygnięć za niebudzące wątpliwości.

Konkludując wskazać wypada, iż organy administracji miały obowiązek ustalić okoliczności niniejszej sprawy, tak aby móc stwierdzić, czy S.R. jest uprawniony do uzyskania płatności objętych wnioskiem. Zaniechanie wyjaśnienia tych okoliczności stanowi naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na mocy przepisu art. 145 par. 1 pkt 1c p.p.s.a.

W toku ponownego postępowania organ winien wziąć po uwagę poczynione rozważania, a w szczególności doprowadzić do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przeprowadzone dowody i wnioski z nich wypływające zaprezentować w sposób umożliwiający zapoznanie się z wynikami postępowania dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia.

m.ch.