Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1045/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 151, art. 199, art. 200, art. 201
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 231
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1, art. 3, art. 4 pkt 2, art. 25, art. 40, art. 41
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
article: art. 10 ust. 1 pkt 9a, art. 11a, art. 12, art. 19 ust. 1 pkt 5, art. 33 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Nakazem z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P., działając na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404) w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 i pkt 24 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656, ze zm.) nakazał umieszczenie pracownicy M. K. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

W uzasadnieniu powyższego nakazu podniesiono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Zakładzie Opieki Zdrowotnej (dalej: ZOZ) P.- [...] w dniach [...], [...] i [...] kwietnia oraz [...], [...], [...], [...] i [...] maja, a także [...] czerwca 2013 r. ustalono, że Szpital prowadzi - zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych, centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze stanowi zał. nr 6 do Regulaminu pracy. I tak, do prac o szczególnym charakterze pracodawca zaliczył prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru na stanowisku: lekarza, lekarza anestezjologa, pielęgniarki instrumentariuszki, pielęgniarki perfuzjonistki oraz pielęgniarki anestezjologicznej.

Organ I instancji podniósł następnie, że analiza dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych M. K. wykazała, że była ona zatrudniona od [...] września 1980 r. do [...] września 2000 r. w ZOZ P.- [...] w P. przy ul. [...], w pełnym wymiarze czasu pracy. W 2000 r. decyzją organu założycielskiego nastąpiło przeniesienie części oddziałów z tej placówki do Zakładu Opieki Zdrowotnej P.- [...]. Przeniesienie oddziałów dotyczyło min. oddziału urologii. Pracownicy, w tym M. K., przeniesieni zostali w trybie art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm. oraz z 2012 r. poz. 908). ZOZ wydał pracownicy świadectwo pracy, z którego wynika, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku ze zmianami organizacyjnymi - przejście do ZOZ P. - [...]. Świadectwo pracy z dnia [...] września 2000 r. wydane pracownicy potwierdza, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku ze zmianami organizacyjnymi - przejście do ZOZ P.- [...] (art. 231 Kodeksu pracy). W ZOZ P.- [...] w P. przy ul. [...] M. K. zatrudniona była na stanowisku starszej pielęgniarki w pełnym wymiarze czasu pracy.

W nakazie podniesiono następnie, że podczas kontroli stwierdzono, iż miejscem wykonywania pracy przez M. K. jest Sala Zabiegowa Pracowni Endoskopii Urologicznej (Oddział Urologii). Z informacji udzielanych inspektorowi pracy podczas kontroli przez pielęgniarki zatrudnione w pracowni oraz naczelnej pielęgniarki Szpitala wynika, iż w skład zespołu operacyjnego wchodzą dwaj lekarze: anestezjolog i urolog oraz pielęgniarki. Ponadto, pielęgniarka instrumentariuszka podnosiła, iż w razie potrzeby wykonuje również prace w Centralnym Bloku Operacyjnym, w sali operacyjnej urologicznej. Zabiegi wykonywane są od poniedziałku do piątku na pierwszej zmianie roboczej. Z przedłożonej podczas kontroli dokumentacji wynika, iż wykonywane są zabiegi planowane oraz zabiegi nieplanowane. W zależności od przewidywanego czasu trwania zabiegów planowana jest ilość zabiegów (od 6 do 8 zabiegów planowanych), jednak prawie w każdym dniu występują przypadki wykonywania zabiegów nieplanowanych.

Organ I instancji podniósł następnie, że zgodnie z pkt 24 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych do prac o szczególnym charakterze zaliczono prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 5 cytowanej ustawy, warunkiem zaliczenia wykonywania ww. prac do okresu, od którego zależy uzyskanie prawa do emerytury pomostowej jest wykonywanie tych prac w pełnym wymiarze czasu pracy. Pojęcie ostrego dyżuru zawarte w pkt 24 zał. nr 2 jest nieprecyzyjne w związku, z czym pojęcie ostrego dyżuru zostało rozstrzygnięte w Komunikacie Ministerstwa Zdrowia, z którego wynika, że prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru to nie tylko prace wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych, polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym (wynikających ze wskazań zdrowotnych), ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Tak, więc pojęcie ostrego dyżuru oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych tj. szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna. Prace wykonywane przez personel medyczny w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru wymagają sprawności sensomotorycznych takich jak: szybki refleks, spostrzegawczość, ostrość wzroku, zręczność rąk, koordynacja wzrokowo-ruchowa. W zakresie zdolności wymagana jest podzielność uwagi. Konieczne cechy temperamentu to: łatwość przerzucania się z jednej czynności na drugą, wytrzymałość na długotrwały wysiłek, umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji. Wymienione wyżej sprawności mogą zmieniać się wraz z wiekiem. Biorąc powyższe pod uwagę inspektor pracy postanowił jak w sentencji.

Odwołanie od powyższego nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. złożył pełnomocnik Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego im. [...] z Zakładem Opiekuńczo-Leczniczym SP ZOZ z siedzibą przy ul. [...] w P.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik szpitala nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji. Podniesiono, że M. K. nie wykonuje prac, które powinny zostać zakwalifikowane jako prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Wskazano, iż zgodnie z definicją zawartą w ust. 1 powołanego powyżej przepisu - prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Z kolei w punkcie 24 Załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych wymienione zostały, jako prace o szczególnym charakterze, prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Wobec okoliczności, iż w obowiązujących przepisach brak jest legalnej definicji "ostrego dyżuru", Ministerstwo Zdrowia wydało komunikat w sprawie rozumienia pojęcia "w warunkach ostrego dyżuru" zawartego w pkt 24 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. W komunikacie tym Ministerstwo wyjaśniło, iż prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru to nie tylko prace wykonywane (w ramach obowiązków pracowniczych), polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Pojecie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza zatem nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych (szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna).

Pełnomocnik Szpitala wskazał ponadto, że w orzecznictwie sądów powszechnych zostało przyjęte, iż katalog prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest zamknięty, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Odnosząc powyższe rozważania prawne na stan faktyczny będący podstawą decyzji Inspektora Pracy Okręgowej Inspekcji Pracy w P. obligujące Szpital do ujęcia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownicy M. K. wskazano przede wszystkim, iż pracownica ta nie świadczyła i nie świadczy pracy w warunkach określonych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz w warunkach, o których mowa w powołanym powyżej komunikacie Ministerstwa Zdrowia. M. K. jest bowiem zatrudniona w Pracowni zabiegowej endoskopii urologicznej, która stanowi wyodrębnioną z Bloku Operacyjnego komórkę organizacyjną. Wyżej wymieniona pracownia zlokalizowana jest w Oddziale Urologicznym, a pielęgniarki w niej zatrudnione realizują prace w podstawowym systemie czasu pracy i nie zabezpieczają ostrych dyżurów w bloku operacyjnym. Ze względów organizacyjnych zostały przypisane do bloku operacyjnego (np. w przypadku nieobecności pielęgniarki z Pracowni endoskopii zastępstwo za nie pełnią pielęgniarki bloku operacyjnego). Pełnomocnik Szpitala podkreślił, iż decydującą przesłanką do uznania danej pracy za pracę o szczególnym charakterze, jest nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. M. K. w takich warunkach nie pracuje. Nawet jeśli rzeczywiście wykonują zabiegi nieplanowane, to nie mogą one być zakwalifikowane do świadczeń zdrowotnych udzielanych w trybie nagłym ze wskazań życiowych, lecz jedynie do zwykłych rutynowych zabiegów, które wykonują w toku swojego dnia pracy, tyle że dodatkowo. Prace te nie wymagają bowiem od pracownicy podjęcia działań w warunkach trudnych i nieznanych, wykraczających poza przyjęte przez zespół procedury i schematy. Nie są to również prace, które występują wskutek zdarzeń nieprzewidywalnych, a które nadto wymagałyby szybkiego działania i podejmowania decyzji z uwagi na wysokie ryzyko zagrożenia życia pacjenta. Zaznaczono, że pracownica wykonuje swoje obowiązki w oparciu o ustalony z góry plan działania, posiadając wcześniej informację co do ilości i rodzajów zabiegów, diagnozy pacjentów, gdzie ryzyko wystąpienia zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych zostaje ograniczone do minimum poprzez odpowiednie przygotowanie i wyrównanie stanu ogólnego pacjenta wskutek wcześniejszych konsultacji i badań lekarskich. Dysponuje ona również czasem na wcześniejsze przygotowanie i zaplanowanie środków, jakimi dysponuje podczas wykonywanych zabiegów. Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również okoliczność, iż M. K. nie pracuje w systemie zmianowym, lecz jednozmianowym w stałych godzinach pracy, tj. od godz. [...] do [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w P., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że ustawą o emeryturach pomostowych przyznano pracownikowi, który nie został umieszczony w ewidencji, środek prawny ochrony - skargę do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 ustawy). W następstwie zasadnej skargi właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy stosuje środki unormowane w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Z kolei zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza regulacja ustawy o emeryturach pomostowych, która jest jednak ograniczona przez przyjętą regulację zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych. Przepisy te ograniczają zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. W razie sporu właściwym jest do kwalifikacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie sąd powszechny.

Organ II instancji podkreślił, iż o spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania sąd powszechny (art. 25 przedmiotowej ustawy). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania - sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy była to praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Prawo do emerytury pomostowej zależy więc od tego, czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego, czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. O tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może zatem rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ani decyzja administracyjna organów Państwowej Inspekcji Pracy wydana na podstawie art. 11a i art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej rozstrzygają organy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w razie wniesienia skargi - sądy administracyjne. Prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz centralnego rejestru pracowników, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ma jedynie ułatwić pobór składek i orzekanie w tych sprawach przez organy rentowe, a nie wyłączyć właściwość organów rentowych w tych sprawach. W związku z powyższym, zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy, zaskarżoną decyzję należało uchylić i z uwagi jak wskazano wyżej na brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy, postępowanie w tej sprawie należało umorzyć.

M. K. wniosła w dniu [...] września 2013 r. skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości oraz zarzucając organowi II instancji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą nakazać pracodawcy umieścić pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych tylko w sytuacji, gdy okoliczność wykonywania przez pracownika pracy w takich warunkach lub o takim charakterze jest niesporna, a w sytuacjach spornych kompetencje te posiada tylko organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Okręgowemu Inspektorowi Pracy w P.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kompetencja do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach oraz o szczególnym charakterze wynika wprost z przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i w żaden sposób nie została podważona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast okoliczność, czy pracodawca w związku z umieszczeniem M. K. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze będzie odprowadzał za pracownika składki do Funduszu Emerytur Pomostowych, jest kwestią wtórną i nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcie organu I instancji w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Państwowa Inspekcja Pracy nakazała pracodawcy umieszczenie skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, natomiast w żaden sposób nie odniosła się do kwestii odprowadzania za nią składek do Funduszu Emerytur Pomostowych. Skarżąca podniosła, iż wykonuje pracę pielęgniarki instrumentariuszki w pełnym wymiarze czasu pracy, a jej praca jest świadczona również w ramach ostrego dyżuru, gdy wykonywane są zabiegi nieplanowane.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w P. wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podniósł, że inspektor pracy prowadząc postępowanie dotyczące ewidencji pracowników w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie rozstrzyga spornej kwestii. Państwowa Inspekcja Pracy jest bowiem organem kontroli i nadzoru, a jej rozstrzygnięcia mają charakter deklaratywny, a nierozstrzygający pomiędzy stronami. Wskazano ponadto, że rolą organu w niniejszym postępowaniu jest jedynie nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w oparciu o stan faktyczny, w którym zakwalifikowanie pracy danego pracownika do tego rodzaju prac nie jest sporne, ewentualnie, gdy spór został już rozstrzygnięty, a dane pracownika nie figurują w ewidencji. Natomiast istnienie sporu w tym względzie uniemożliwia władczą ingerencję organu Państwowej Inspekcji Pracy, co uzasadnia decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Pełnomocnik Szpitala, w odpowiedzi na skargę, pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wniósł o jej oddalenie, podnosząc że skarżąca nie świadczyła i nie świadczy pracy na stanowisku zakwalifikowanym przez Szpital do stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Brak jest zatem podstaw do wydania nakazu, o którym mowa w art. 11a ustawy o emeryturach pomostowych. W postępowaniu kontrolnym inspekcja pracy nie może bowiem rozstrzygać o charakterze pracy pracownika przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu pracownika obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz sądów powszechnych. Niezależnie od powyższego, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, uczestnik postępowania wskazał, że skoro skarżąca nie świadczyła i nie świadczy pracy w warunkach określonych w ustawie o emeryturach pomostowych, to bezpodstawne i nieuzasadnione jest ujęcie jej w prowadzonej przez uczestnika postępowania ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Uczestnik postępowania podtrzymał w tym zakresie swoją argumentację zawartą w znajdującym się w aktach sprawy odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w P. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to decyzja uchylająca nakaz inspektora pracy dotyczący umieszczenia skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 237, poz. 1656 ze zm.) i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że powołana ustawa o emeryturach pomostowych stanowi jedną ze szczególnych regulacji całego systemu ubezpieczeń społecznych unormowanego przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), a także ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). Zgodnie z założeniami ustawodawcy, osoby wykonujące prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zamiast uprawnień do wcześniejszego przejścia na emeryturę miały być uprawnione do świadczeń wynikających z ustawy o emeryturach pomostowych.

Ustawa o emeryturach pomostowych, zgodnie z jej art. 1 ust. 1, określa:

1) warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

2) rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej;

3) zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych;

4) organizację i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych;

5) zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady finansowania emerytur pomostowych i rekompensat;

6) obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Już z analizy tego wstępnego przepisu ustawy wynika, że ustawodawca rozróżnił w ustawie trzy grupy regulacji:

a) dotyczące nabywania i utraty prawa do emerytur pomostowych, z czym wiążą się również przepisy szczegółowe określające rodzaje prac o szczególnym charakterze (których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej) oraz przepisy dotyczące zasad postępowania w sprawie emerytur pomostowych i zasady i tryb opłacania składek oraz zasady finansowania emerytur pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy);

b) dotyczące sprawozdawczo-ewidencyjnych obowiązków podmiotów publicznych (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) i płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy);

c) dotyczące organizacji i zasad działania Funduszu Emerytur Pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy).

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, umieszczonym w rozdziale 4 dotyczącym zasad postępowania w sprawach emerytur pomostowych, decyzję w sprawie tej emerytury wydaje i emeryturę wypłaca właściwy organ rentowy. Organem tym jest jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwa do wydawania decyzji w sprawie świadczeń (art. 2 pkt 1 powyższej ustawy). Od decyzji w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu cywilnego, a więc do sądu powszechnego - sądu pracy (art. 25 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Z powyższych przepisów wynika, że o spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania sąd powszechny (art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania - sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy była to praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 584/12, orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odrębną grupę regulacji w ustawie o emeryturach pomostowych stanowią natomiast przepisy rozdziału 7, pełniące funkcje ewidencyjno-sprawozdawcze, przy czym obowiązki w tym zakresie nałożone zostały zarówno na podmioty publiczne (Zakład Ubezpieczeń Społecznych), jak i na płatników składek. Zgodnie z intencją ustawodawcy zakres uprawnionych do emerytur pomostowych miał zostać określony w bazie danych podmiotów prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W celu założenia tej bazy pracodawcy zobowiązani byli do dostarczania informacji dotyczących pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, z czym wiąże się obowiązek opłacania składek na specjalnie w tym celu utworzony Fundusz Emerytur Pomostowych. Dane tych rejestrów publicznych pochodzą od płatników składek, którzy z kolei obowiązani są prowadzić wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz (art. 41 ust. 4 pkt 1 i 2 powyższej ustawy). Ewidencja pracowników prowadzona jest przez pracodawcę i służy mu w celach realizacji zadań sprawozdawczych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zob. art. 41 ust. 8 ustawy o emeryturach pomostowych). Z uwagi na fakt, że w ewidencji tej gromadzi się dane pracowników, ustawodawca przewidział, że płatnik składek jest obowiązany informować pracownika o wpisaniu go do takiej ewidencji. Natomiast pracownik, w przypadku nieumieszczenia go w ewidencji, może wnieść w tym zakresie "skargę" do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 ustawy).

Z powyższego wynika, że na Państwową Inspekcję Pracy ustawodawca nałożył jedynie obowiązki kontroli ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustawodawca nie przyznał natomiast Państwowej Inspekcji Pracy kompetencji do merytorycznego rozstrzygania w kwestii spełniania przesłanek do przyznania emerytury pomostowej, co zostało zastrzeżone dla organu rentowego, jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie wskazane w przepisie warunki, w tym w szczególności ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze (art. 4 pkt 5 i 6 powyższej ustawy). Wpis do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest zatem przesłanką do przyznania prawa do emerytury pomostowej.

W zakresie dotyczącym wykonywania kontroli ewidencji pracowników, o której mowa powyżej obowiązuje przepis art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U z 2007 r. Nr 89, poz. 589 ze zm.), zgodnie z którym właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Inspektor Pracy nie jest więc uprawniony do badania, czy pracodawca prawidłowo ustalił wykaz stanowisk pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Co więcej, organy inspekcji pracy nie mają podstaw prawnych do dokonywania prawnie wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych, by zostać umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonym w oparciu o przepisy art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organy inspekcji pracy nie są zatem upoważnione do wydania decyzji ingerujących w treść tego rejestru (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II SA/Po 280/11, orzeczenie dostępne w Internecie jw.).

Na marginesie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych. Oznacza to, że dokonanie wpisu do opisanego w ustawie rejestru, podobnie jak to ma miejsce w przypadku innych wpisów do rejestrów o niekonstytutywnym charakterze, nie wywołuje skutków takich jak decyzje administracyjne. Istnienie takiego wpisu uznać można, co najwyżej, jako przyczynę powstania wzruszalnego za pomocą innych dowodów domniemania zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym, takiego jakie odnosi się do dokumentów urzędowych (por. wyrok NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt II GSK 798/09 oraz wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010r., sygn. akt II GSK 675/09 - orzeczenia dostępne w Internecie jw.). W rezultacie przyjąć należy, że i z tego powodu wpis do rejestru nie kreuje dla danego pracownika uprawnienia do otrzymania emerytury pomostowej, gdyż uprawnienie to powstaje z mocy samego prawa, po spełnieniu określonych warunków (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 883/08, orzeczenie dostępne w Internecie - jw.).

W niniejszej sprawie pracownica M. K. wniosła skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, którą uchylono zaskarżoną decyzję Inspektora Pracy Okręgowej Inspekcji Pracy w P. nakazującą wpisanie jej do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

W ocenie Sądu decyzja merytoryczna wydana przez organ inspekcji pracy I instancji nie znajduje umocowania w świetle przepisów rozdziału 7 ustawy o emeryturach pomostowych. Jak wskazano wyżej, prowadzenie ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest tylko jednym z obowiązków pracodawcy o charakterze wyłącznie ewidencyjno-sprawozdawczym. Z kolei wpisanie do niej konkretnych pracowników, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, stanowi pochodną tego obowiązku. Organy inspekcji pracy są uprawnione jedynie do kontroli prowadzonej przez pracodawców ewidencji (art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), natomiast pracownicy podlegający wpisowi do niej mają dodatkowe uprawnienie do zainicjowania postępowania kontrolnego w tym zakresie (w formie skargi z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych). Szczególne zaakcentowanie uprawnienia pracownika do otrzymywania informacji i składania "skarg" w kwestii wpisu do ewidencji jest podyktowane względami dyscyplinująco-informacyjnymi, tym bardziej, że obowiązek prowadzenia ewidencji jest zadaniem pracodawcy wyłącznie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na którego realizację w przeciwnym wypadku zainteresowany pracownik nie miałby żadnego wpływu.

Przyznanie pracownikowi uprawnienia do złożenia "skargi" dotyczącej niewpisania go do ewidencji pracowników określonej w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych nie może być natomiast w żadnym przypadku rozumiane jako uprawnienie pracownika do żądania wydania przez właściwe organy inspekcji pracy rozstrzygnięcia, czy dane stanowisko pracy (które zajmuje pracownik) spełnia wymogi ustawy o emeryturach pomostowych. Należy bowiem pamiętać, że to pracodawca określa wykaz stanowisk pracy, na których w jego zakładzie pracy wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych). Podkreślić zatem należy, iż prawidłowość zaliczenia faktycznie istniejących stanowisk do powyższego wykazu stanowisk nie jest objęta kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy (por. art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy inspekcji pracy, otrzymawszy skargę pracownika złożoną w oparciu o art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, obowiązane są prowadzić postępowanie kontrolne na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Postępowanie to może zakończyć się wydaniem nakazu wpisu do ewidencji na podstawie art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jeżeli dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pomimo to pracownik, spełniający wszystkie warunki do objęcia go obowiązkiem opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, nie został wciągnięty do ewidencji. Natomiast w przypadku, gdy stanowisko, na którym zatrudniony jest pracownik, nie zostało zaliczone przez pracodawcę do stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, organ Państwowej Inspekcji Pracy obowiązany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W postępowaniu kontrolnym zainicjowanym przez pracownika skargą na pracodawcę inspekcja nie może bowiem rozstrzygać o charakterze jego pracy i przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu pracownika obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych. Rolą inspekcji jest wyłącznie orzekanie o istnieniu bądź nieistnieniu naruszenia obowiązku ewidencyjno-sprawozdawczego przez pracodawcę. W tym miejscu warto zasygnalizować, że w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1969/10 (orzeczenie dostępne w Internecie jw.) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż nakazanie wpisania pracownika świadczącego pracę na stanowisku niezaliczonym do wykazu stanowisk z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze byłoby w istocie wiążącym ustalaniem, czy określone stanowisko (zajmowane przez danego pracownika) spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych. Tymczasem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, do dokonywania tego rodzaju ustaleń (jakie stanowiska spełniają warunki ustawy o emeryturach pomostowych) organy inspekcji pracy nie są umocowane. W tym miejscu wskazać należy, iż w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 4/12 wskazano, że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 stycznia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy Kodeksu postepowania cywilnego (art. 25 i 40 ustawy o emeryturach pomostowych).

W powyższym stanie uznać należało, że organ I instancji nie miał uprawnienia do dokonywania wiążących ustaleń co do charakteru stanowiska zajmowanego przez skarżącą, gdyż jest to orzeczenie wykraczające poza uprawnienia kontrolno-nadzorcze inspekcji pracy wyznaczone przez art. art. 10 ust. 1 pkt 9a i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nakaz taki mógłby być wydany jedynie w przypadku, gdyby stanowisko zajmowane przez skarżącą było zaliczone przez samego pracodawcę do wykazu z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Pomiędzy pracodawcą a zainteresowanym pracownikiem w tym zakresie powstał zatem spór, którego rozstrzygnięcie na należy do właściwości organów inspekcji pracy. W braku podstaw do nałożenia nakazu organy inspekcji pracy nie były władne do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, stąd postępowanie należało umorzyć na postawie art. 105 §1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe, co organ II instancji prawidłowo ocenił i zastosował.

Z wymienionych wyżej powodów, Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, gdyż zmierzały one w istocie do wykazania, że błędnie nie zaliczono pracy na stanowisku pielęgniarki instrumentariuszki, wykonującej pracę w sali zabiegowej Pracowni Endoskopii Urologicznej, do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (załącznik nr 2 pkt 24 ustawy o emeryturach pomostowych). Tymczasem, jak wskazano powyżej, organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji władczo przesądzających o kwalifikacji stanowiska pracy w świetle wymogów ustawy.

W związku z powyższym trafne jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające nakaz inspektora pracy i umarzające postępowanie w tym zakresie. Skoro bowiem zajmowane przez skarżącą stanowisko pracy nie zostało zaliczone przez pracodawcę albo uprawniony organ do stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, inspektor pracy jako organ pierwszej instancji obowiązany był umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

Trafnie także organ odwoławczy zauważył, że spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają sądy pracy, a organy inspekcji pracy nie posiadają takich kompetencji. W razie konfliktu pomiędzy pracownikiem, a pracodawcą sprawę rozstrzyga właśnie sąd pracy, nie zaś inspektor pracy. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy bowiem jedynie pominięcia w ewidencji danego pracownika, a sprowadza się także do ustalenia, czy dane stanowisko pracy powinno być zakwalifikowane do prac o szczególnym charakterze. Inspekcja pracy nie może zaś rozstrzygać o charakterze pracy pracownika i przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych. Orzekanie w tym zakresie niewątpliwie bowiem wykracza poza uprawnienia kontrolno-nadzorcze wyznaczone przez art. 10 ust. 1 pkt 9a i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1064/11, orzeczenie dostępne w Internecie jw.).

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz organu oraz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że zasady zwrotu kosztów postępowania między stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym określają przepisy Działu V rozdziału 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 199 powołanej ustawy wprowadza zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (wojewódzkim sądem administracyjnym) zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu i to od organu administracji w przypadku, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 cytowanej ustawy), a nadto w razie umorzenia postepowania w przypadkach określonych w art. 54 § 3 i art. 118 § 2 (art. 201 przedmiotowej ustawy). Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, stanowiącymi sądy I instancji obwiązuje zasada, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona. Pozostaje aktualny pogląd, zgodnie z którym osobom, których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, ale uczestniczącym w postępowaniu na prawach strony (art. 33 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego bez względu na wynik postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt V SA 1306/97, orzeczenie dostępne w Internecie jw.).

Konkludując stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, ani też do naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.