Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1913/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a , art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4, par. 6, par. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2010 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa z [...] grudnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ba rzecz W.B. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 16 listopada 2009 r. wniesionej przez W.B. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. nr [...] znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w przedmiocie przyznania renty strukturalnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 13 sierpnia 2007 r. W.B. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. wniosek o przyznanie renty strukturalnej.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. stwierdził, iż W.B. spełnia wstępne warunki wymagane do uzyskania renty strukturalnej.

W dniu 9 stycznia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął Akt Notarialny z dnia 10 grudnia 2007 r. (Repertorium [...]) zatytułowany "umowa darowizny (celem uzyskania renty strukturalnej)", na mocy którego W.B. (matka obdarowanego) oraz P.B. (brat obdarowanego) darowali W.B. swoje udziały w nieruchomościach rolnych stanowiących przedmiot ww. wniosku z dnia 13 sierpnia 2007 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał W.B. od stycznia 2008 roku do sierpnia 2017 r. rentę strukturalna w wysokości [...] zł. Wysokość przyznanej renty strukturalnej na mocy decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydanej przez ten sam organ, została powiększona o kwotę 64,07 zł.

Pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zawiadomił W.B. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej i powiązanej z nią decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej.

Pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. W.B. ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w jej sprawie wskazała m.in., iż określone we wniosku z dnia 13 sierpnia 2007 r. gospodarstwo rolne zostało przekazane zgodnie z wnioskiem na rzecz jednego następcy. Wyjaśniła przy tym, iż w jej ocenie obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają przekazania gospodarstwa stanowiącego przedmiot współwłasności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. stwierdził nieważność decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej i powiązanej z nią decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej przyznanej W.B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż większość użytków rolnych przekazanych przez stronę na rzecz następcy w dniu 10 grudnia 2007 r. stanowiła jej współwłasność z synem D.B. Podniesiono przy tym, iż obowiązujące przepisy prawa nie przywidują sytuacji, kiedy przekazywane przez rolnika ubiegającego się o przyznanie renty strukturalnej użytki rolne stanowią jego współwłasność z osoba trzecią, nie będącą jego małżonkiem. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznając W.B. rentę strukturalną dopuścił się zatem rażącego naruszenia przepisu § 19 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia o rentach strukturalnych.

Na skutek odwołania złożonego przez W.B., Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przytoczył treść § 4 pkt 5 i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.). Wskazał, iż w świetle § 4 pkt 5 i § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia rentę strukturalną można przyznać tylko takiej osobie, która przekazała gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej, co najmniej 3 ha, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka jak również przedmiotem ich współwłasności. W ocenie organu II instancji ze względu na to, iż w przedmiotowej sprawie całość przekazanych użytków rolnych stanowiących własność jedynie W.B. wynosiła 1,27 ha, brak było podstaw do przyznania jej renty strukturalnej. Zdaniem Prezesa ARiMR, zasadnie zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 17 listopada 2009 r. W.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2009 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi W.B. podniosła, iż spełniła wszystkie warunki prawem wymagane do otrzymania renty strukturalnej. Wyjaśniła, iż przekazała swojemu następcy W.B. gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 16,78 ha, przy czym 1,27 ha stanowiło przedmiot jej własności osobistej, a 15,51 ha stanowiło przedmiot jej współwłasności. Współwłaścicielem przekazywanej części gospodarstwa był syn P.B. a jego udział wynosił 3/32. Skarżąca podniosła, iż jej zdaniem przekazanie przedmiotu współwłasności należy traktować tak samo jak przekazanie przedmiotu własności.

Ponadto skarżąca podniosła, iż nawet w przypadku uznania, że renta strukturalna została jej przyznana z naruszeniem § 19 ust. 3 pkt 2 powoływanego rozporządzenia, to i tak jej zdaniem brak było podstaw do wzruszenia decyzji przyznającej jej rentę strukturalną. W ocenie skarżącej decyzja o przyznaniu jej renty strukturalnej nie pozostaje bowiem w jakiejkolwiek niezgodności z porządkiem prawnym a także wspólną polityką rolną, a więc nie zachodzą przesłanki do jej eliminacji.

W odpowiedzi na ww. skargę Prezes ARiMR podtrzymał w całości argumentację prezentowaną przez organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek wydane rozstrzygnięcie oparte zostało na innych powodach niż wskazywano w skardze.

Na wstępie motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż kwestię zasadniczą dla niniejszej sprawy stanowi zdaniem Sądu wykładnia i znaczenie przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W zakresie oceny tych przepisów, tutejszy Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko prezentowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2010 r. Sygn. akt I SA/Kr 1619/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym ww. przepisy wykonawcze wydane zostały z naruszeniem delegacji ustawowej określonej w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne z ustawą jak i z Konstytucją.

Przechodząc do wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej wydane zostały na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem", wydanego w oparciu o delegację ustawową określona w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 54, poz. 427 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o rozwoju obszarów wiejskich").

Zgodnie zatem z § 4 wspomnianego rozporządzenia wykonawczego, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną:

a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,

b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;

4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa;

6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2006 r. II OSK 849/05 (nie publikowany), katalog warunków jakie musi spełnić producent rolny ubiegający się o przyznanie renty strukturalnej, zamieszczony w § 4 powołanego rozporządzenia jest katalogiem wyczerpującym, co oznacza, iż spełnienie wszystkich tych przesłanek przez wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie mu tego świadczenia powinno skutkować pozytywnym rozpatrzeniem jego wniosku przez organ.

Warunki dotyczące sposobu przekazania gospodarstwa rolnego oraz osoby, na rzecz której takie gospodarstwo może zostać przekazane zostały szczegółowo określone w § 6 i 7 rozporządzenia, natomiast pojęcie "zaprzestania działalności rolniczej" sprecyzowane w § 9 powołanego aktu prawnego.

Zgodnie z § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia "warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności. Przepis ten odgrywa istotną rolę w procedurze orzekania o prawie do renty bowiem § 19 ust 3 rozporządzenia nakazuje wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do renty w sytuacji gdy w wyniku weryfikacji wniosku o rentę zostanie ustalone, że wnioskodawca "nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt. 5 lub § 6 ust 1 pkt. 2 lit a, współwłaścicielem tego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika"

W powszechnie przyjmowanej wykładni literalnej powołanych w poprzednim akapicie pojęć występujących w treści innych jeszcze rozporządzeń wykonawczych związanych z przyznawaniem pomocy finansowej dla wsi przyjmuje się, że takie sformułowanie przepisów wyłącza z kręgu beneficjentów pomocy finansowej osoby będące współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek. Przyjmowanie określonego sposobu wykładni nie oznacza jednak akceptacji tego rodzaju regulacji prawnych.

Z uwagi na fakt, że ograniczenia kręgu osób uprawnionych do otrzymania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych dokonane zostało w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, niezbędne jest zbadanie, czy organ ten wprowadzając powyższe ograniczenia nie naruszył delegacji ustawowej bądź też innych norm określonych w aktach wyższego rzędu.

W przywołanym wyżej przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich delegacja ustawowa została ujęta w następujący sposób: Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności (...) - mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań (...).

Wskazany przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 stanowił delegację ustawową w oparciu o którą wydano szereg rozporządzeń dotyczących pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dokonując ich analizy z punktu widzenia określenia kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej należy stwierdzić, że zakres podmiotowy beneficjentów został różnie określony w poszczególnych rozporządzeniach. Biorąc pod uwagę powyższą konstatację oraz treść przepisu stanowiącego delegację do wydania rozporządzenia uznać należy, iż przepis zawarty w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może stanowić podstawy prawnej, która uzasadniałaby różnicowanie w rozporządzeniach kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej.

Warto tutaj również przytoczyć rozważania Trybunału Konstytucyjnego podjęte w zakresie miejsca rozporządzeń w systemie źródeł prawa polskiego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 marca 2009 r. sygn. U 6/07 (OTK-A 2009/3/37, także: LEX nr 497416). Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., iż mimo przystąpienia Polski do Unii Europejskiej nie zmieniła się konstytucyjna zasada, że rozporządzenia są wydawane tylko i wyłącznie na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, a upoważnienie to powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści tego rozporządzenia (art. 92 ust. 1 Konstytucji). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nie jest dopuszczalne uregulowanie zakresu podmiotowego świadczeń wypłacanych z funduszy Unii Europejskiej w rozporządzeniu z pominięciem ustawy. Trybunał wyjaśnił, iż zakres podmiotowy ustawy oraz prawa i obowiązki jej adresatów jako podstawowe dla każdej ustawy nie mogą być przekazane do unormowania aktem wykonawczym (patrz. S. Wronkowska, Model rozporządzenia jako aktu wykonawczego do ustaw w świetle konstytucji i praktyki [w:] "Konstytucyjny system źródeł prawa w praktyce, red. A. Szmyt, Warszawa 2005, s. 79).

Mając powyższe na uwadze nasuwa się zatem pytanie o podstawę prawną w oparciu o którą krąg beneficjentów w poszczególnych formach pomocy jest różnie określony.

Trudno odnaleźć ją w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, która w przepisie art. 10 ust. 1 stanowi tylko, że pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Idąc dalej, spojrzeć należy na pierwotną podstawę działań mających na celu wsparcie rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, którą stanowi rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005).

W świetle powyższego rozporządzenia nie ma podstaw prawnych, które pozwalałyby na przyjęcie, że pomoc finansowa winna być udzielana tylko rolnikom będącym osobami fizycznymi, którzy legitymują się szczególnym tytułem prawnym do posiadania gospodarstwa rolnego. A zatem z przepisów tych nie wynika, że z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych mogą korzystać tylko osoby fizyczne posiadające gospodarstwa rolne będące przedmiotem ich odrębnej własności, lub własności małżonka, albo stanowiące przedmiot ich współwłasności z małżonkiem. Brak jest również przepisów, które pozwalałyby nowym Państwom Członkowskim na odmienne uregulowanie zakresu podmiotowego tej formy pomocy finansowej.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że jednym z podstawowych założeń wszelkich działań podejmowanych przez Unię Europejską w stosunku do gospodarstw niskotowarowych jest wspieranie ich rozwoju, które realizuje się w szczególności poprzez racjonalizowanie produkcji rolniczej. Niewątpliwie najbardziej pożądaną sytuacją jest stan, gdy środki przeznaczone do prowadzenia gospodarstwa rolnego pozostają przedmiotem wyłącznego prawa tylko jednego podmiotu. Niepodzielność uprawnień oznacza bowiem z zasady znaczne skrócenie procesu decyzyjnego i jednocześnie wyklucza możliwość zaprzestania produkcji wskutek konfliktu współuprawnionych. Nie mniej jednak współwłasność nie jest niczym innym, jak własnością przysługującą innym osobom.

Zdaniem Sądu, przepisy § 6 ust 1 pkt 1w zw. z § 19 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. naruszają też podstawowe zasady i wartości konstytucyjne.

Według Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. Nr 78, poz. 483/ ochrona własności i prawa dziedziczenia stanowi jedną z podstawowych zasad ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej. Własność w art. 21 Konstytucji została ujęta szeroko, bez różnicowania komu przysługuje prawo własności. Przepis art. 64 Konstytucji również ujmuje własność szeroko, zapewniając jej ochronę prawną, która oparta jest na równości, w ust. 2 wskazuje, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.

Zgodnie z przepisem art. 178 ust.1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Zasada ta została powtórzona w art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ zgodnie z którym, sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Co więcej, sprawując z mocy art. 184 Konstytucji RP kontrolę stosowania i stanowienia prawa sądy administracyjne są uprawnione a nawet zobowiązane do każdorazowej kontroli konstytucyjności przepisów rangi podstawowej a w razie stwierdzenia, iż dany przepis prawa narusza normy ustawowe lub konstytucyjne sąd administracyjny może w konkretnej sprawie odmówić jego zastosowania. Jest to kontrola indywidualna, która "eliminuje" dany przepis podustawowy od zastosowania jedynie w danej sprawie i nie eliminuje go - w przeciwieństwie do abstrakcyjnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego - w ogóle z obrotu prawnego (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 326/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnienie to nie przysługuje organom administracyjnym, które nie mogą samodzielnie oceniać zgodności przepisu aktu wykonawczego z Konstytucja lub ustawami, natomiast w konkretnej sprawie związane są stanowiskiem Sądu. Nie może też ujść uwadze organów stan faktyczny sprawy, w którym skarżąca będąca samoistnym posiadaczem całego zorganizowanego gospodarstwa rolnego i zarazem jego współwłaścicielem wraz z synem P.B. doprowadziła do zawarcia aktu notarialnego mocą którego zarówno ona, jak i P. B. darowali swe udziały w gospodarstwie wyznaczonemu przez skarżącą następcy, synowi W.B. Następca ten stał się więc wyłącznym właścicielem przekazanego gospodarstwa w całości, a nie w jego ułamkowej części. Zachowane tez zostały przewidziane normy obszarowe i spełnione zostały wszelkie inne warunki konieczne do przyznania W.B. renty strukturalnej a gospodarstwo w rękach młodego rolnika prowadzić może działalność adekwatną do wymogów rynku unijnego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd ocenił, że przepisy § 6 ust 1 pkt 1oraz § 19 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. wydane zostały z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne zarówno z ustawą jak i Konstytucją. Taki przepis nie może tym samym stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej, stąd też Sąd odmówił jego zastosowania. Nie można bowiem różnicować kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy finansowej oraz ich indywidualnej sytuacji w aktach podustawowych bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy w tym zakresie. Działanie takie jest wadliwe, bowiem kwestie tak ważkie, jak określenie adresatów uprawnionych do danego rodzaju wsparcia, czy też zasadniczych warunków, po spełnieniu których możliwe jest uzyskanie wsparcia, powinny być zamieszczone wprost w ustawie.

Ustosunkowując się do powoływanego w odpowiedzi na skargę argumentu potwierdzenia prezentowanego przez organ administracyjny stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 1051/08 wskazać należy, iż rozważania zawarte w tym orzeczeniu nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Przede wszystkim wyjaśnić tutaj należy, iż wyrok ten nie mógł wywrzeć wpływu na wydane rozstrzygnięcie ponieważ zapadł w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. W powoływanej sprawie sąd I instancji nie powołał się na sprzeczność przepisów rozporządzenia wykonawczego z normami konstytucyjnymi czy ustawowymi, więc również ta kwestia nie mogła być przedmiotem rozważań przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.

Reasumując zatem, wbrew twierdzeniom organów administracyjnych orzekających w sprawie, w ocenie tut. Sądu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznając skarżącej rentę strukturalną nie naruszył w żadnym stopniu obowiązujących przepisów prawa a tym samym brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji wyroku.