Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 193/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 roku sprawy ze skargi Cz. Sz. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 65a kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 193/06

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 123 w związku z art. 262 § 2 i art. 263 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązał Cz. Sz. do wpłacenia kwoty 2000 zł tytułem zaliczki na koszty postępowania administracyjnego obejmujące wykonanie geodezyjnego pomiaru odległości pomiędzy budynkiem mieszkalnym usytuowanym w P. przy ul. A 21, działka nr ewid. 392, a budynkiem mieszkalnym położonym w P. przy ul. A 19a, działka nr ewid. 364/2 – stanowiącym własność zobowiązanego.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 4 maja 2005 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IISA/Łd 283/04 uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] i z dnia [...] Na skutek ponownej analizy materiału sprawy organ uznał za niezbędne wezwać Cz. Sz. do wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] polegającego na wykonaniu geodezyjnego pomiaru odległości pomiędzy powyżej wskazanymi budynkami mieszkalnymi oraz opracowaniu i przedłożeniu orzeczenia o stanie technicznym wraz z projektem robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku zobowiązanego do stanu zgodnego z przepisami, ze szczególnym uwzględnieniem niewłaściwej odległości budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej usytuowanej przy ul. A 21.

Wezwanie to nastąpiło pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. jednak okazało się bezskuteczne. Organ I instancji wskazał, iż co prawda pomiar taki został dokonany przez inż. K. O., lecz nie może stanowić on podstawy ponownego właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Również oceny techniczne przedstawione w trakcie poprzednich postępowań w świetle orzeczenia sądu nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do rozpatrzenia sprawy. W tej sytuacji uznano, iż niezbędnym jest zlecenie przez organ I instancji przeprowadzenia dowodów z pomiaru geodezyjnego odległości jak i orzeczenia o stanie technicznym budynku zobowiązanego, w związku z powyższym nałożony został na stronę obowiązek uiszczenia zaliczki.

W dniu 19 grudnia 2005r. Cz. Sz. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wyjaśnił, iż pomiary zostały już przeprowadzone przez inż. K. O. i ponowne ich wykonanie wiąże się z wysokimi kosztami, na których poniesienie go nie stać.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż zażalenie jest zwyczajny, samodzielnym i formalnym środkiem, który przysługuje tylko na niektóre postanowienia, zgodnie bowiem z art. 141 §1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronom zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, iż jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź przepisy prawa materialnego, na podstawie, których postanowienie zostało wydane, nie określają możliwości wniesienia zażalenia, to zażalenie takie jest niedopuszczalne. Ponieważ zaskarżone przez stronę postanowienie zostało wydane na podstawie art. 262 § 2 Kpa i art. 263 Kpa, które nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia, zgodność z prawem tego postanowienia może być oceniana dopiero w postępowaniu odwoławczym od decyzji kończącej postępowanie w powyższej sprawie (art. 142 Kpa). Organ wyjaśnił, iż w świetle obowiązującej regulacji prawnej, pomimo błędnego pouczenia o możliwości złożenia zażalenia, należało stwierdzić jego niedopuszczalność.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Cz. Sz. podtrzymał stanowisko wyrażone z uzasadnieniu wniesionego zażalenia. Powtórzył, iż pomiary geodezyjne zostały już przeprowadzone przez uprawniony podmiot, a ustalona kwota zaliczki na kolejne pomiary jest dla niego za wysoka.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując złożoną skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia.

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie zobowiązujące do wpłacenia kwoty 2000 zł tytułem zaliczki na koszty postępowania administracyjnego. Postanowienie to ma charakter czysto procesowy, a jego podstawę stanowią wyłącznie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej K.p.a., przede wszystkim przepisy art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. W myśl przepisu art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, z uwagi na treść powołanego przepisu, w niniejszej sprawie organ prawidłowo oparł się na regulacji przepisu art. 134 K.p.a.

Powracając do meritum sprawy, a zatem do treści przepisu art. 134 K.p.a. należy zwrócić uwagę na zawarte w nim kategoryczne określenie, iż "organ odwoławczy stwierdza", oznacza ono obowiązek organu odwoławczego do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, w przypadku zaistnienia takiej niedopuszczalności. Z kolei sama niedopuszczalność, jak podkreśla doktryna, może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Pierwsze z nich obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia aktu w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych ma miejsce w sytuacji, gdy odwołanie wnosi podmiot niemający legitymacji do wniesienia tego środka odwoławczego albo też wniesienie odwołania przez stronę, która nie ma zdolności do czynności prawnych (zob. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, str. 524-526).

W niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż skarżącemu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji, ponieważ postanowienie to zostało wydane na podstawie przepisów art. 262 §2 i art. 263 K.p.a., gdzie ustawodawca nie wskazał, iż od postanowień tych przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Natomiast w myśl przepisu art. 141 §1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, zatem wyłącznie gdy przepis kodeksu wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia. Jak wskazane zostało powyżej przepisy art. 262 §2 i art. 263 K.p.a. nie uprawniają do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na ich podstawie. Przepisy prawa w tym zakresie wyłączają możliwości zaskarżenia aktu w toku instancji, mamy zatem do czynienia z niedopuszczalnością przedmiotową, której zaistnienie obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, jak wyjaśnione zostało powyżej. Wprawdzie w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zawarte było pouczenie, iż "na niniejsze postanowienie przysługuje stronom zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia" jednakże samo pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia nie tworzy uprawnienia do zaskarżenia postanowienia organu I instancji. Uprawnienie takie tworzy wyłącznie przepis prawa, skoro zatem w niniejszej sprawie brak normy prawa pozytywnego, która dopuszczałaby zaskarżenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to postanowienie stwierdzające niedopuszczalność takiego zażalenia jest prawidłowe (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2001r., sygn.akt I SA/Gd 170/00, publ. System Informacji Prawnej LEX, LEX Nr 76083).

Uchybienie obowiązkowi wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania i merytoryczne rozpoznanie sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982r., I SA 235/82, publ. ONSA 1982/1/52).

Dodatkowo wskazać należy, iż ograniczenie prawa zażalenia tylko do postanowień, których zaskarżalność została uregulowana expressis verbis w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyłącza jednak możliwości prawnej obrony strony. Zgodnie z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na te postanowienia służy zatem tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji, a zatem zażalenie nie występuje w takim zakresie jako środek zaskarżenia samoistny. Strona nie została zatem pozostawiona bez środków prawnych, które umożliwiłyby obronę jej praw i kontrolę obowiązków nakładanych na nią w toku postępowania administracyjnego.

Natomiast stanowisko strony przedstawione w skardze to zasadniczo powtórzenie argumentacji zawartej w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Z tego też względu okoliczności te jako dotyczące wyłącznie kwestii przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych i sytuacji materialnej skarżącego, nie znajdują uzasadnienia w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Reasumując Sąd stwierdził, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego organ był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia, obowiązek ten wypełnił i jednocześnie nie naruszył przepisów prawa. Złożona skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono w oparciu o §19 pkt 1 w związku z §18 ust. 1 pkt 1c oraz §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).