Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 601/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2105/13 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. o sygn. akt I SA/Wr 2105/13 na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił "E." Spółce z o.o. w M. zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że prawomocnym postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Spółka ponownie zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ponad uprzednio podane okoliczności podała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wobec niej zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę ok. 6 milionów zł, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazała także, że w 2013 r. odnotowała zysk w kwocie 444.147,38 zł.

Sąd uznał ponowny wniosek za niezasadny, bo Spółka nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem wcześniejszych ustaleń. Sąd podkreślił, że nowa okoliczność podana przez stronę, polegająca na określeniu skarżącej kolejnych zobowiązań podatkowych już po złożeniu przez nią i rozpatrzeniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia. Rozpatrując pierwotny wniosek, Sąd ustalił, że skarżąca osiągała wówczas znaczny przychód oraz zysk netto. Była więc w stanie uiścić koszty związane z zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. Skoro więc w chwili wnoszenia skargi skarżąca była zdolna do poniesienia kosztów w sprawie, to nie może obecnie domagać się zmiany postanowienia w tym przedmiocie. Ponadto, spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zawartych we wniosku twierdzeń o zwiększonych obciążeniach finansowych.

W tych okolicznościach, Sąd uznał, że strona nie wykazała, że zaszła zmiana okoliczności, która mogłaby skutkować zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2105/13 o odmowie przyznania prawa pomocy.

Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. złożyła E." Spółka z o.o. w M. Domagała się zmiany tego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych lub uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 165 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne niezastosowanie wynikające z uznania, iż nowa okoliczność w sprawie, która pojawiła się po rozpatrzeniu pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia, podczas gdy pojawienie się nowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadnia zmianę uprzedniego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zdaniem spółki, okolicznością świadczącą o pogorszeniu się jej sytuacji finansowej jest fakt, iż w wyniku kontroli skarbowych przeprowadzonych przez urząd Kontroli Skarbowej we W., zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę ok. 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Kontroli zostało podane postanowienie Sądu z dnia 20 października 2014 r., odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Stosownie do treści prawidłowo powołanego i zastosowanego przez Sąd art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Oznacza to, że zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Tymczasem spółka we wniosku nie powołała żadnych zmienionych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca inaczej oceniła swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie przesądza samoistnie o zmianie okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Okoliczność ta została stwierdzona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2105/13. Na obecnym etapie postępowania Spółka nie przedstawiła dokumentów, świadczących o pogorszeniu się jej sytuacji majątkowej w stosunku do stanu faktycznego z daty poprzedniego rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie prawa pomocy. Wobec tego nie można było stwierdzić, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.