Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 295/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2013 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w K., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy słowny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej N. z siedzibą w K., Niemcy kwotę 1 600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (zwany dalej "UP RP"), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2012r., w trybie postępowania spornego, sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "PANZOL" o numerze R-229043 udzielonego na rzecz A. B.V. z siedzibą w H (zwanego dalej "uprawnionym"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez N GmbH z siedzibą w N. (zwanego dalej "wnoszącym sprzeciw"), decyzją z dnia [...] września 2012r., na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., zwanej dalej "p.w.p") i art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zm., zwanej dalej "K.p.c.") w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił sprzeciw. W powyższej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu [...]czerwca 2011 roku wpłynął do UP RP sprzeciw wnoszącego sprzeciw wobec udzielenia w dniu [...] marca 2009r. prawa ochronnego na znak towarowy PANZOL pod numerem R-229043 na rzecz uprawnionego. Przedmiotowy znak towarowy jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 5, tj. produktów farmaceutycznych. Wnoszący sprzeciw wskazał jako jego podstawę art. 246 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Wnoszący sprzeciw poinformował o przysługującym mu prawie wyłącznym do znaku towarowego chronionego w trybie unijnym, w postaci wspólnotowego znaku towarowego PANTOZOL o numerze CTM 3175783 i przeznaczonego do sygnowania towarów w klasie 5, tj. środki lecznicze dla ludzi - preparaty żołądkowo-jelitowe. Wnoszący sprzeciw podniósł podobieństwo oraz identyczność towarów i podobieństwo oznaczeń co, jego zdaniem, skutkuje niebezpieczeństwem wprowadzenia w błąd określonym w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Wskazał na podobieństwo na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej oraz zauważył, że istotną rolę odgrywa w tym przypadku człon pierwszoplanowy "PAN". W ocenie wnoszącego sprzeciw odbiorcy natrafiając na rynku na towary oznaczone znakiem R-229043 będą przekonani, że towary te pochodzą z jego firmy lub między firmami istnieją powiązania organizacyjne.

W odpowiedzi, pismami z dnia [...] lutego 2012r. i z dnia[...] lutego 2012r., uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny, zaś w piśmie z dnia [...] września 2012r. podtrzymał wniosek o oddalenie sprzeciwu i stwierdził, że wnoszący sprzeciw nie używa w obrocie znaku towarowego przeciwstawionego, co jest kluczowe dla sprawy. Uprawniony zaznaczył, że dopiero używanie zarejestrowanego znaku towarowego daje podstawę do żądania unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Odrzucił ponadto twierdzenia wnoszącego sprzeciw o konfuzyjnym podobieństwie znaku PANZOL do znaku PANTOZOL. Uprawniony podniósł, że występujący w obu znakach element "PAN" ma charakter rodzajowy i wobec tego jest pozbawiony zdolności odróżniającej. W ocenie uprawnionego ostatni element porównywanych oznaczeń w postaci zbitki literowej "ZOL" nie ma znaczenia, gdyż jako ostatni człon jest z reguły pomijany przez odbiorców. Według uprawionego oba znaki różnią się wystarczająco z uwagi na obecność sylaby "TO" i nie są do siebie podobne w stopniu mogącym powodować kontuzję u odbiorców, bowiem odbiorcą obu znaków są osoby ordynujące produkty lecznicze oraz zaopatrujące pacjentów w produkty lecznicze, a więc profesjonaliści. Zdaniem uprawnionego również rozsądny konsument będzie zwracać szczególną uwagę na nazwę i tym samym na znak towarowy przy jego zakupie. Końcowo uprawiony podkreślił, że znak sporny jest umieszczany na produktach leczniczych zawierających substancję czynną pantoprazolum i przeznaczonych do leczenia zaburzeń/chorób układu trawiennego, zwłaszcza refluksu.

Na rozprawie w dniu [...] września 2011r. Strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska. Uprawniony podniósł, że nie zamierza składać wniosku o wygaszenie prawa do spornego znaku towarowego oraz, że nie można stwierdzić, że sprzeciw nie służy blokowaniu konkurencji. Wskazał nadto, iż leki zawierające substancję czynną pantoprazolum są dostępne w Polsce na receptę. Wnoszący sprzeciw podniósł, że znaki są bardzo podobne. Podkreślił także, iż w przypadku produktów farmaceutycznych klienci są ostrożni i uważni przy ich nabyciu, ale nie oznacza to, że można rejestrować niemal identyczne znaki towarowe przeznaczone do sygnowania leków.

Uzasadniając oddalenie sprzeciwu UP RP odwołał się do art. 246 ust. 1 art. 247 ust. 2 p.w.p. art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. i wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis ma zatem zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostały trzy następujące przesłanki: po pierwsze, podobieństwa lub identyczności oznaczeń, po drugie, podobieństwa lub identyczności towarów lub usług do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz, po trzecie, istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Według UP RP w doktrynie wskazuje się na konieczność porównania wykazów towarów i usług analizowanych oznaczeń przed rozpoczęciem porównywania znaków towarowych. Dopiero stwierdzenie jednorodzajowości towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Stanowisko takie zdaniem organu ma potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych.

UP RP stwierdził, że w wykazie towarów i usług znaku towarowego spornego występują towary w klasie 5, tj. produkty farmaceutyczne, natomiast znak towarowy przeciwstawiony jest przeznaczony do sygnowania towarów w klasie 5, tj. środków leczniczych dla ludzi, mianowicie preparatów żołądkowo-jelitowych. W ocenie organu należało uznać zatem identyczność towarów. Środki lecznicze dla ludzi stanowią szeroką kategorię towarów, do których zaliczyć należy produkty farmaceutyczne.

Według UP RP ocenie poddane zostało podobieństwo znaku towarowego przeciwstawionego do spornego znaku towarowego. Ocena podobieństwa oznaczeń prowadzona była w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi.

Odnosząc się do płaszczyzny wizualnej organ stwierdził, że oba znaki towarowe mają charakter słowny. Sporny znak towarowy o numerze R-228043 i przeciwstawiony znak towarowy o numerze CTM 3175783 składają się z jednego słowa zapisanych w alfabecie łacińskim, odpowiednio PANZOL i PANTOZOL. Pierwszy ze wskazanych słów (PANZOL) składa się z 6 liter (w tym 4 spółgłosek) i 2 sylab. Z kolei oznaczenie przeciwstawione (PANTOZOL) składa się z 8 liter (w tym 5 spółgłosek) i 3 sylab. W porównywanych znakach występują identyczne elementy w postaci pierwszej sylaby "PAN" oraz końcówki "ZOL". Dodatkowo w znaku towarowym przeciwstawionym w środku występuje element "TO". Porównywane znaki towarowe są zapisane powszechnie używanym typem czcionki i nie mają w swojej strukturze elementów graficznych. W konkluzji organ uznał brak podobieństwa w sferze wizualnej porównywanych znaków, stwierdzając, że istotna była różnica długości przeciwstawionych znaków.

Odnosząc się do płaszczyzny fonetycznej UP RP stwierdził, że wymowa porównywanych znaków różni się, bowiem akcent pada na pierwszą sylabę (PANZOL) i drugą sylabę (PANTOZOL). Wymowa porównywanych znaków jest odmienna, słychać wyraźnie człon "TO", co wynika z tego, że jest to sylaba akcentowana. Ponadto wymowa słowa PANTOZOL jest dłuższa od znaku PANZOL. Wobec powyższego organ uznał brak podobieństwa również na tej płaszczyźnie.

Odnosząc się z kolei do płaszczyzny znaczeniowej UP RP wskazał na fantazyjny charakter oznaczenia spornego i znaku przeciwstawionego w kontekście rozpatrywanych towarów. W ocenie organu jedynie część konsumentów, tj. lekarze i farmaceuci, będzie mogła rozumieć słowo "PANZOL" i "PANTOZOL" jako odniesienie do substancji czynnej o nazwie pantoprazolum. Zdaniem organu nie było zatem podstaw do stwierdzenia podobieństwa także na tej płaszczyźnie. Nazwa substancji czynnej, tj. pantoprazolum, została wykorzystana w obu przypadkach, przy czym wnoszący sprzeciw usunął sylaby "pra" i "um", natomiast uprawniony usunął elementy "to", "pra" i "um"

Zdaniem UP RP element "ZOL" jest powszechnie używany jako sufiks w przypadku nazw leków - nie wpływa tym samym na zdolność odróżniającą porównywanych znaków. Kluczowe znaczenie mają elementy "PAN" i "PANTO". Organ odwołał się przy tym do orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny, zgodnie z którymi w znakach krótkich (do pięciu liter włącznie) wystarczy różnica jednej litery, by wyłączyć podobieństwo.

W konkluzji UP RP stwierdził brak podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami.

Organ podniósł następnie, że ostatnią badaną przesłankę wskazaną w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stanowi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. We wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa porównywanych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane.

W ocenie UP RP klienci nabywając towary przedmiotowego rodzaju zachowują się szczególnie rozważnie i analizują znak je oznaczający w sposób dokładny. Nie są to tzw. towary impulsowe i dlatego przeciętny konsument - dokonując zakupu produktu farmaceutycznego - z pewnością rozróżni znaki PANZOL i PANTOZOL. Nie ma w tym przypadku zastosowania zasada dotycząca niedoskonałej pamięci konsumentów, gdyż różnice między porównywanymi znakami są na tyle znaczące, że do pomyłki nie dojdzie. Organ odwołał się przy tym m. in. do wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 września 2011r., sygn. akt VI SA/Wa 1236/11, w którym przedmiotem oceny były znaki towarowe utworzone na podstawie substancji czynnej ketoprofen (łac. ketoprofenum). Podkreślił także, iż przywoływane przez wnoszącego sprzeciw rozstrzygnięcia dotyczące innych znaków dotyczyły innych stanów faktycznych, wobec czego nie mogą stanowić żadnych odniesień w niniejszej sprawie. Także okoliczność, że wnoszący sprzeciw jest uprawniony do serii znaków towarowych nie ma znaczenia, gdyż elementy w tych znakach nie mają charakteru odróżniającego. Istotne było natomiast to, że znaki te postały na bazie nazwy substancji czynnej pantoprazolum.

W konkluzji zdaniem UP RP nie istnieje prawdopodobieństwo ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Nie było tym samym podstaw do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jako podstawy unieważnienia spornego prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnoszący sprzeciw zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "K.p.a."), które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji w sposób istotny wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Według wnoszącego sprzeciw powyższa decyzja oprócz błędów pisarskich jak błędnie podana nazwa spornego znaku PANAZOL, a nie PANZOL jak być powinno, zawiera również błędy rzeczowe, gdy jak np. na stronie 3 błędnie podana jest data rozprawy, a argumenty uprawnionego zostały podane jako argumenty wnoszącego sprzeciw, co w sposób istotny wypacza stanowisko wnoszącego sprzeciw, które to stanowisko inaczej było prezentowane na rozprawie oraz formie pisemnej zostało, jako załącznik, wniesione do protokółu. Wnoszący sprzeciw nie podawał też niezgodnej ze stanem faktycznym informacji, że leki zawierające substancję czynną pantoprazolum są dostępne w Polsce tylko na receptę, gdyż właśnie lek PANTOZOL jest na podstawie zezwolenia Komisji Europejskiej dostępny we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a więc i w Polsce, w systemie bezrecepturowym. Powyższe stanowi zdaniem wnoszącego sprzeciw naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Odnosząc się do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p w zakresie podobieństwa towarów wnoszący sprzeciw podniósł, że chociaż UP RP słusznie stwierdził identyczność towarów objętych wykazem towarów spornego znaku towarowego i identycznym kręgu odbiorców, to nie miało to żadnych, przewidzianych prawem i dotychczasowym orzecznictwem konsekwencji, w postaci przyjęcia odpowiednio zaostrzonych kryteriów analizy podobieństwa rozpatrywanych znaków towarowych. Zdaniem wnoszącego sprzeciw według utrwalonej praktyki i orzecznictwa zarówno sądów krajowych jak i sądów UE im bardziej zbliżone są towary i/lub usługi oznaczane porównywanymi znakami tym większe powinny być różnice między znakami i tym ostrzejsze powinny być kryteria oceny stopnia podobieństwa znaków towarowych, który stwarza niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd. W zaskarżonej decyzji nie przyjęto i nie zastosowano tej zasady, co zdaniem wnoszącego sprzeciw stanowiło naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz poprzez nieuwzględnienie dotychczasowego orzecznictwa, co z kolei stanowiło naruszenie zasady, że organ administracji powinien wyważać interes wnioskodawcy i słuszny interes obywateli.

W zakresie podobieństwa towarów wnoszący sprzeciw podniósł, że UP RP nie tylko nie przyjął zaostrzonych kryteriów analizy stopnia podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ale dokonał analizy wybiórczo, pomijając oczywiste podobieństwo wynikające z faktu, że sporny znak towarowy PANZOL składa się wyłącznie z identycznych jak w znaku PANTOZOL członów "PAN" i "ZOL", z którego usunięto jedynie dwie środkowe litery "T" i "O", a podkreślając tę mało istotną różnicę między znakami i nie uwzględnił tego, jak małe są szanse, że różnica ta będzie dostrzeżona i co bardzo ważne, zapamiętana przez odbiorców w zwykłych warunkach obrotu handlowego. W ocenie wnoszącego sprzeciw jest to konfiguracja, która powoduje mylące podobieństwo obu oznaczeń, gdyż właśnie w takiej konfiguracji uwaga odbiorców kierowana jest na identyczne człony początkowe i końcówki obu oznaczeń, które stanowią 100% znaku spornego i 85% znaku wcześniejszego, a dwie różne litery występują w znaku wcześniejszym jako środkowe, mało zauważalne elementy.

W opinii wnoszącego sprzeciw powyższy aspekt został w analizie przeprowadzonej przez organ praktycznie zignorowany, przez przyjęcie jako jedynego kryterium braku podobieństwa wizualnego dwuliterowej różnicy w długości oznaczeń i nieuprawnione przyjęcie tezy, że identyczność końcówek "ZOL" nie wpływa na zdolność wyróżniającą tych oznaczeń. Ponadto według wnoszącego sprzeciw analiza ilości oznaczeń posiadających końcówkę "ZOL" do ogólnej ilości oznaczeń ważnych na terytorium Polski w klasie towarowej farmaceutyków dowodzi, że tylko 0.1% takich oznaczeń ma ww. końcówkę. Tak więc jedna z najistotniejszych okoliczności, jaką jest jednoczesna identyczność trzyliterowego członu początkowego "PAN" i trzyliterowej końcówki "ZOL" została przez organ niezasadnie pominięta.

Wnoszący sprzeciw nie zgodził się ponadto z organem, iż przywoływane przez niego rozstrzygnięcia dotyczące innych znaków dotyczyły innych stanów faktycznych, wobec czego nie mogą stanowić żadnych odniesień w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie załączył kopie uzasadnień ww. rozstrzygnięć wraz z tłumaczeniem przysięgłym najbardziej istotnych fragmentów z których zdaniem wnoszącego sprzeciw wynika, że stany faktyczne są co najmniej takie same jak w rozpatrywanym przypadku. W ocenie wnoszącego sprzeciw pominiecie przez UP RP orzecznictwa dotyczącego spraw o takich samych lub bardzo zbliżonych stanach faktycznych oparte zostało na błędnych przesłankach i dowodzi braku wyczerpującego zbadania sprawy.

Według wnoszącego sprzeciw przeprowadzając analizę wizualnego podobieństwa znaków towarowych PANTOZOL i PANZOL organ niezasadnie uznał dwuliterową różnicę w długości obu wieloliterowych oznaczeń jako jedyny powód stwierdzenia braku podobieństwa tych znaków. Tymczasem, jak to podkreślane jest we wszystkich analizowanych decyzjach sądów wspólnotowych różnica tych dwóch środkowych liter może być łatwo przeoczona przez odbiorców i ma dużo mniejsze znaczenie niż fakt, że identyczne trzyliterowe człony występują na początku i na końcu porównywanych oznaczeń. Zdaniem wnoszącego sprzeciw przy analizie podobieństwa fonetycznego nadmierną i niczym nieuzasadnioną rolę przypisano środkowej, krótkiej sylabie "TO", podczas gdy w odbiorze słuchowym obu znaków wyraźnie dominują sylaby "PAN" i "ZOL". Według wnoszącego sprzeciw odbiorca, który z poprzednio dokonywanych zakupów zapamiętał znak PANTOZOL, widząc kilka miesięcy lub lat później na takich samych towarach znak PANZOL na pewno będzie przekonany, że są to towary pochodzące od tego samego dostawcy.

W ocenie wnoszącego sprzeciw podobieństwo wizualne i fonetyczne obu oznaczeń jest zatem bardzo duże. Stwierdzenie zaś podobieństwa stwarzającego możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd nawet w jednej płaszczyźnie postrzegania znaku jest wystarczające dla stwierdzenia naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Według wnoszącego sprzeciw sposób przeprowadzania przez UP RP analizy ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym nie uwzględniał ani tego, że znaki służą do oznaczania towarów identycznych, ani też faktu, że znak PANTOZOL został po raz pierwszy zgłoszony już w 1994r. oraz, że funkcjonował na światowym rynku przez ponad piętnaście lat przed zgłoszeniem w 2009r. spornego znaku towarowego. Wszystkie znaki stanowiące serię znaków PANTOZOL zgłaszane były kolejno w latach 2003, 2005 i 2008 i od szeregu lat są z powodzeniem i w dużym zakresie używane na terenie Unii Europejskiej. Wnoszący sprzeciw zarzucił także, iż uprawniony dokonał wyboru swojego znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania identycznych produktów i przeznaczonych dla tego samego kręgu odbiorców, z pełną świadomością, że będzie się on kojarzył z wcześniejszym, dobrze znanym na rynku znakiem.

Końcowo wnoszący sprzeciw zauważył, że stwierdzenie, iż nabywcy produktów farmaceutycznych są osobami szczególnie uważnymi jest stwierdzeniem tylko teoretycznie słusznym i nie może być przyjmowane bezkrytycznie, bez uwzględnienia stosownych do rozpatrywanego przypadku okoliczności wynikających z realiów obrotu handlowego danymi lekami i systemu stosowania tych leków przez finalnych odbiorców. Inne kryteria dopuszczalnego podobieństwa leków powinny być stosowane, gdy lek jest stosowany w szpitalach, pod rzeczywistą kontrolą personelu medycznego, inne zaś gdy jest to lek ogólnie dostępny, nawet gdy jest zapisywany na receptę, lecz następnie przyjmowany i dawkowany przez finalnych odbiorców, osoby chore, często starsze o obniżonej wskutek tego uwadze i zdolności zapamiętywania. Także uzyskanie w wypadku wątpliwości porady specjalisty, jak wynika z doświadczenia życiowego, jest zawsze jest łatwe i możliwe.

W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a.

W podstawie prawnej sprzeciwu Skarżąca wskazała art. 246 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Rzeczą Urzędu Patentowego działającego w postępowaniu spornym, który jest związany wskazaną podstawą prawną sprzeciwu było zatem dokonanie oceny spornego znaku, jak i znaków przeciwstawionych z punktu widzenia przesłanek wskazanych w powołanych przepisach i poczynienie stosownych ustaleń faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia, czy w sprawie zachodzą podstawy do uwzględnienia sprzeciwu. Natomiast związanie Urzędu w tej sprawie regułami procedury administracyjnej skutkowało po jego stronie obowiązkiem uwzględnienia zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 oraz 80 K.p.a., a w zakresie uzasadnienia decyzji dopełnienia wymogu z art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym winno ono zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne wraz z oceną zgromadzonych w sprawie dowodów.

W przedmiotowym postępowaniu UP RP powyższych zasad nie uwzględnił, co skutkuje w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględnieniem skargi i wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie Skarżąca przeciwstawiła Uprawnionemu unijny znak towarowy PANTOZOL - przeznaczony do oznaczenia towarów z klasy 5 jakimi są środki lecznicze dla ludzi, mianowicie preparaty żołądkowo – jelitowe. Znak Uprawnionego PANZOL, to znak przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 5, tj. produktów farmaceutycznych. Oba znaki są znakami słownymi.

Przypomnieć wypada, że we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński (w:) Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

Tak więc dla oceny podobieństwa znaków towarowych niezbędne jest dokonanie oceny podobieństwa (jednorodzajowości) towarów (usług).

Przechodząc do oceny przeciwstawionych oznaczeń wskazać należy, że UP RP w sposób prawidłowy ustalił podobieństwo towarów, do których oznaczenia służą sporny i przeciwstawiony znak towarowy, czego zarówno Uprawniony jak i Skarżąca nie kwestionowali.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela w pełni stanowisko organu, że towary do oznaczenia, których przeznaczone są przedmiotowe znaki towarowe należało uznać za identyczne.

Oceny podobieństwa towarów należy dokonywać w powiązaniu z podobieństwem oznaczeń. Im bardziej podobne porównywane znaki (oznaczenia) tym większa istnieje możliwość skojarzenia znaków przez odbiorców. Im większa zdolność odróżniająca znaku towarowego tym większy zakres ochrony i ryzyko pomylenia porównywanych znaków. Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, jeżeli odbiorcy mogliby uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, iż istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd odbiorców podlega całościowej ocenie, przy uwzględnieniu wszystkich czynników istotnych w danym przypadku (zob. wyrok z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL oraz wyrok z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie C-425/98 Marca Mode).

Całościową ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w zakresie, w jakim dotyczy ona wizualnego, fonetycznego lub koncepcyjnego podobieństwa spornych znaków, należy oprzeć na wywieranym przez nie całościowym wrażeniu, przy uwzględnieniu w szczególności ich elementów odróżniających i dominujących. Przeciętny konsument postrzega zwykle znak towarowy jako całość i nie dokonuje analizy jego poszczególnych detali.

Powyższy pogląd podziela prof. R. Skubisz, wskazując na pierwszym miejscu wśród zasad, którymi winien kierować się nie tylko Urząd Patentowy RP, ale także sądy w postępowaniach z tytułu naruszeń prawa z rejestracji, iż "..po pierwsze, należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń". (R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" Warszawa 1997, s. 90-91).

Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 2778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02), sądów powszechnych (vide: postanowienie SW w Warszawie z dnia 1 grudnia 1995 r. w sprawie zabezpieczenia powództwa Unilever N.V. przeciwko Zielona Budka, sygn. akt XVI GC 1419/95, wyrok S.A. w Warszawie z dnia 27 czerwca 2002 r. uznający zasadność powództwa Bonduelle Polska Sp. z o.o. przeciwko ENI Sp. z o.o., sygn. akt I ACa 1438/0), a także w orzecznictwie SN (orz. SN z 18 maja 1937 r., C II 2570/36, PPH 1937, nr 9, poz. 1672).

W związku z tym, zaprezentowane w skarżonej decyzji stanowisko UP RP, który skoncentrował się na różnicach występujących pomiędzy znakami, nie wskazując jednocześnie dlaczego odmawia racji argumentom wskazywanym już w sprzeciwie, uzasadniającym podobieństwo omawianych oznaczeń, stoi w sprzeczności z powołanym powyżej ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa.

W ocenie UP RP różnica pomiędzy oznaczeniami wypływa przede wszystkim z dwóch liter "TO", które to litery wpływają na długość znaku spornego oraz powodują różną wymowę porównywanych znaków, co wpływa na odmienność w odbiorze wizualnym i fonetycznym obydwu znaków. W ocenie organu również na płaszczyźnie znaczeniowej brak jest podstaw do stwierdzenia podobieństwa między znakami, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia sprzeciwu.

W ocenie Sądu nie można się zgodzić z tak postawioną tezą, ponieważ wskazanie w niniejszej sprawie jedynie na różnice w zakresie budowy znaków, sprowadzające się do liter "TO" jest uproszczeniem, a wnikliwa analiza niniejszych oznaczeń powinna prowadzić do ustalenia, że:

- oba znaki zbudowane są z identycznych początków w postaci liter "PAN", przy czym również końcówka obu znaków jest identyczna – "ZOL".

- prawie wszystkie litery (oprócz liter "TO") użyte w znaku z wcześniejszym pierwszeństwem PANTOZOL występują również w znaku PANZOL, przy czym wszystkie litery, z wyjątkiem dwóch liter "TO", w znaku późniejszym są w tym samym położeniu co w znaku wcześniejszym.

Ograniczając się do wskazania różnicy liter "TO" Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego różnica ta przeważa nad elementami świadczącymi o podobieństwie znaków, zwłaszcza, że mamy do czynienia z identycznością pierwszych części, a także końcówką oznaczeń.

Reasumując należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia narusza art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera podania przyczyn, z powodu których organ uznał, że elementy podobne obu znaków nie świadczą o ich podobieństwie oraz nie podał dlaczego wskazana różnica, jest na tyle istotna, że powoduje uznanie, że między przedmiotowymi znakami nie zachodzi ryzyko konfuzji. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii powoduje to, że przedmiotowa decyzja nie poddaje się kontroli Sądu w powyższym zakresie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w K.p.a., odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o niewykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.