Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1233/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 194 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 365 par. 1 k.p.c., art. 13 par. 2 k.p.c.
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan (spr.) As. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi H. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 01 czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2007 r. I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnikowi skarżących działającemu w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi S. K., Kancelaria Adwokacka w P., wynagrodzenie w wysokości [...]zł ([...]) w tym [...]zł podatek VAT za zastępstwo skarżących i udział w rozprawie. /-/R. Wiatrowski /-/M. Skwierzyńska /-/G. Gorzan


UZASADNIENIE

Wójt Gminy W. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, § 5, art. 47 § 1 w zw. z art. 207 ordynacji podatkowej, art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz uchwały Rady Gminy W. Nr [...]z dnia 14 grudnia 2006 r. ustalił H. R. i R. R. wysokość zobowiązania w podatku rolnym za 2007 r. na kwotę [...]zł, przyjmując jako podstawę podatku grunty o powierzchni [...]ha.

Decyzją z dnia [...]r. Nr Fn [...] ten sam organ ustalił R. R. i J. E. M., jako współwłaścicielom nieruchomości położonej we wsi K., o powierzchni [...]ha stanowiącej drogę, oznaczonej numerem geodezyjnym [...], wymiar podatku od nieruchomości w kwocie 0 zł.

W odwołaniu złożonym łącznie od obu decyzji R. i H. R. wnieśli o "likwidację decyzji [...]" oraz "dopisanie do decyzji nr [...]z dnia [...]r. powierzchni [...] wykazanej w decyzji [...]na podstawie aktów notarialnych i pisma Pana Starosty T. z dnia 28.12.2006 ".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dwie decyzje dnia [...]r. o numerach [...]i [...], którymi uchyliło – odpowiednio decyzję z dnia [...]r. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości i z dnia [...]r. w przedmiocie podatku rolnego i przekazało sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu obu decyzji wskazano, iż Wójt przekazując odwołania wskazał, że Starostwo Powiatowe w T., uwzględniając dokonany podział działki nr [...], wyłączyło działkę nr [...]o powierzchni [...]ha z gruntów o powierzchni [...]ha, stanowiących własność H. i R. R., ponieważ działka ta sklasyfikowana jako droga stanowi współwłasność małżonków H. i R. R. oraz M. i J. M.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego dotyczącej podatku od nieruchomości [...]wskazano m.in., iż decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości została skierowania do R. R. i J. M., mimo, iż z ewidencji gruntów wynika, że współwłaścicielami działki nr [...]o pow. [...]ha są M. M., J. M., R. R. i H. R.

W uzasadnieniu natomiast decyzji nr [...]dotyczącej podatku rolnego (będącej w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) podkreślono, że organ podatkowy nie dysponuje złożonymi przez podatników informacjami o przedmiotach opodatkowania, na ustalonych przez Radę Gminy wzorach. Organ stwierdził, iż błędnie zastosowano art. 165 § 5 ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji winien bowiem wszcząć postępowanie wydając postanowienie i doręczając je stronie, nadto, zgodnie z treścią art. 123 § 1 i 200 § 1 ordynacji podatkowej, winien zapewnić stronom czynny udział w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ pierwszej instancji tych wymogów nie dochował. Organ odwoławczy zarzucił też organowi pierwszej instancji naruszenie art. 210 § 4 oraz 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej przez brak uzasadnienia decyzji pomimo istnienia kwestii spornych i wskazał, że obowiązku tego nie można przerzucać na organ odwoławczy, któremu nie jest znany tok rozumowania organu pierwszej instancji i przesłanki, które doprowadziły do zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

W skargach do Sądu (stanowiących jedno pismo) R. i H. R. zaskarżyli obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, że organy "próbują pozbawić ich własności". Zarzucili organom, iż te nie odniosły się do treści pisma z dnia 23 marca 2007 r., w którym poruszono kwestie dotyczące "fałszowanie podpisu", wyznaczenia drogi [...], postanowienia o rozgraniczeniu działek [...]i [...](sygn. akt Ns 664/01), którego skutkiem była – zdaniem skarżących - likwidacja działki [...]"; "zamiany działki [...]na działkę [...]" i "uregulowanie tego faktu aktem notarialnym". W końcu podkreślili, że wielkość posiadanego gospodarstwa nie uległa zmianie i wynosi [...] ha, "w tym istnieje działka [...]". Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca podatku od nieruchomości za 2007 r. Nr [...] stała się przedmiotem odrębnego rozpoznania pod sygn. I SA/Po 1234/07. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2008 r. (sygn. akt I SA/Po 1234/07) oddalił skargę. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2007 od działki o powierzchni [...]ha położonej w K. oznaczonej nr [...]nie jest zatem, mimo jej powołania także w skardze, przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2007 r. (k.162-163 akt sądowych) pełnomocnik skarżących wskazał, że powodem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. (a zatem decyzji nie stanowiącej przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie) było błędne uzasadnienie przez SKO decyzji uchylającej. W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie stwierdziło bowiem, że działka o powierzchni 500 m² stanowi własność skarżących H. i R. R., co wynika z dokumentów załączonych do odwołania przez skarżących, a w szczególności z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt I Ns 664/01 o rozgraniczenie. Wskazano nadto, że skarżący domagają się od SKO wydania takich wytycznych, aby w ich wykonaniu Wójt był zobowiązany do wydania prawidłowej decyzji w przedmiocie podatku rolnego dla skarżących za rok 2007 r., a w szczególności, aby zaliczył sporną działkę o powierzchni [...] m² do nieruchomości stanowiących własność skarżących.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżących ponownie podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżący kwestionują stan współwłasności działki o pow. [...] ha powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 lutego 2004, I Ns 664/01 o rozgraniczeniu oraz na treść znajdującego się w aktach protokołu wprowadzenia na grunt. (k. 236 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., którą uchyliło ono decyzję Wójta z dnia [...]r. w przedmiocie podatku rolnego za rok 2007r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze względu na uchybienia natury proceduralnej, które w postępowaniu przed tym organem wystąpiły. Skarżący domagają się w istocie aby zaskarżoną decyzja kasacyjną wskazano organowi I instancji na konieczność uwzględnienia przy ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem rolnym także działki nr [...], jako nieruchomości stanowiącej w ich ocenie ich wyłączną własność, czego organ odwoławczy nie uwzględnił w uzasadnieniu decyzji.

Zarzuty skarżących są niezasadne, bowiem stanowiąca drogę działka nr [...] o powierzchni [...]ha nie może stanowić przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Skoro bezsporne jest, iż działka nr [...]jest drogą, (vide wypis z rejestru gruntów (k. 4 i 7 akt adm.), a nie użytkiem rolnym, to niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem nie może być ona objęta podatkiem rolnym.

Abstrahując od przeznaczenia spornej nieruchomości, organ odwoławczy dysponując zawartymi w aktach sprawy informacjami z ewidencji gruntów i budynków (k. 1, k. 4, k.7 akt administracyjnych), z których wynika, iż skarżący byli co najmniej do roku 2004 r. właścicielami ½ udziału w nieruchomości [...], nie mógł wbrew ich brzmieniu przesądzać, iż nieruchomość stanowi wyłączną własność skarżących. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a z tych danych wynika zarówno opis gruntów sklasyfikowanych jako droga, jak i współwłasność skarżących oraz małżonków M. do tych gruntów. Na marginesie wskazać należy, iż także treść złożonych przez skarżących do akt sprawy innych dokumentów urzędowych, które stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (art. 194 § 1 ordynacji podatkowej), w szczególności - aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 18 maja 1994 r. (k. 60-62 akt sądowych), pisma Starosty Powiatowego w T. z dnia 4 stycznia 2008 r. (k. 193 akt sądowych), jak i postanowienia Sądu Rejonowego w T. z 1 października 2002 r. (k. 193 akt sądowych) nie pozostawia wątpliwości co do istnienia współwłasności działki nr [...] pomiędzy małżonkami R. i małżonkami M. Z dokumentów tych wynika bowiem, iż na podstawie umowy darowizny z dnia [...] 1994 r. R. R. i H. R. nabyli m.in. działkę nr [...]we wsi W. oraz działki [...]i [...]we wsi K. (por. akt notarialny Rep. [...]z dnia 18 maja 1994 r. – k.60-62 akt sądowych). Działka [...]została podzielona na działki [...]i [...] . Działka [...]została sprzedana 25 listopada 1997 r., a działka [...]podzielona na działki [...], [...]i stanowiącą drogę działkę [...]. Postanowieniem z dnia 1 października 2002 r. (Sygn. akt I Ns 735/00, k. 199 akt sądowych) Sąd Rejonowy w T. stwierdził, że F. i Z. małżonkowie Z. nabyli przez zasiedzenie z dniem [...]r. udział wynoszący ½ część nieruchomości o powierzchni [...]ha położonej we wsi [...] oznaczonej nr działki [...]. Postanowienie to jest prawomocne, wobec czego zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Skoro następnie udział w powyższej nieruchomości został darowany przez F. i Z. Z. J. i M. M. (akt notarialny Rep. [...], pisma Starostwa Powiatowego w T. z 10 i 14 maja 2004 – k. 7-8 akt administracyjnych), to ci ostatni stali się tym samym współwłaścicielami tej działki, obok skarżących.

Skarżący powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt I Ns 664/01 wskazują, iż tym orzeczeniem "zlikwidowano" działkę nr [...], nie dostrzegając, iż postanowienie to wiąże w zakresie sentencji, a zatem wyłącznie w zakresie dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, które stanowiły obszar działek [...] i [...] i spornej granicy pomiędzy tymi działkami, natomiast nie przesądza w żaden sposób kwestii własności (czy istnienia) działki [...]. Tym bardziej kwestii tej nie przesądza protokół wprowadzenia na grunt z dnia 7 października 2005 r. (k. 75 akt sądowych), który dokumentuje wyłącznie czynności faktyczne.

Poruszone w skardze dalsze kwestie sprowadzające się do żądania skarżących odtworzenia drogi gminnej oznaczonej numerem [...] i zamiany działki [...] na [...], jako wykraczające poza granice sprawy podatkowej, a nadto z uwagi na oświadczenia pełnomocnika skarżących (zawarte w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r., k. 162 – 163 akt sądowych, oraz na rozprawie - k. 236 akt sądowych), jako w istocie niestanowiące zarzutów w stosunku do zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), nie mogły być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, skoro oczekiwane przez skarżących wytyczne co do działki nr [...], jako drogi, nie podlegającej opodatkowaniu podatkiem rolnym, oraz przedmiotu współwłasności skarżących z innymi osobami nie mogły być uwzględnione, jak również co do zmiany prawa własności tej działki, skargę skarżących, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. należało oddalić (punkt I wyroku).

O kosztach postępowania (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na koszty te składają się, wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł, podatek VAT od wynagrodzenia w kwocie [...]zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Dodać w końcu należy, że Wójt Gminy W. po ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie podatku rolnego za 2007 r. wydał dnia [...] r. decyzję, którą ustalił skarżącym podatek rolny od gruntów o pow. [...]ha.

Decyzję tę skarżący dołączyli do akt (k. 177 akt sąd.), jak i zawiadomienie o toczącym się postępowaniu odwoławczym od tej decyzji. (k. 174 akt sąd.).

/-/ R. Wiatrowski /-/ M. Skwierzyńska /-/G. Gorzan

L.Sz.