Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1091/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz. 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Teza: Ocena legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie może być dokonywana pod kątem jej zgodności z planem miejscowym, a może być jedynie badana w zakresie jej zgodności z wymaganiami pozwolenia na budowę, w tym zwłaszcza w zakresie zgodności wykonanych robót z tym pozwoleniem.

TEZY

Ocena legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie może być dokonywana pod kątem jej zgodności z planem miejscowym, a może być jedynie badana w zakresie jej zgodności z wymaganiami pozwolenia na budowę, w tym zwłaszcza w zakresie zgodności wykonanych robót z tym pozwoleniem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zofii i Leona J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na użytkowanie budynku - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. po rozpoznaniu odwołania Beaty S. od decyzji Wojewody M. z dnia 14 kwietnia 1999 r. stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia 2 października 1981 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatowego położonego przy ul. G. nr 25 w M. - utrzymał w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła z naruszeniem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ i par. 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./. Podniesiono, że zezwolenie na użytkowanie budynku jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta M. zatwierdzonego uchwałą Nr 24 Stołecznej Rady Narodowej z dnia 20 marca 1981 r., który dla terenu położenia działki, na której usytuowany jest obiekt, wprowadził zakaz wznoszenia budynków gospodarczych. Okoliczności te wskazują że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku dotknięta jest wadą nieważności przewidzianą w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Po wydaniu tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności i decyzją z dnia 28 stycznia 2000 r. na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdził jej nieważność, a po rozpoznaniu wniosku skarżących złożonego w trybie art. 127 par. 3 Kpa decyzją z dnia 27 sierpnia 2000 r. utrzymał w mocy wymienioną decyzję. W uzasadnieniach tych decyzji organ administracji podniósł, że w sprawie przedmiotowego obiektu warsztatowego były prowadzone dwa postępowania: jedno dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, drugie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu, w którym została wydana kwestionowana decyzja. Decyzja Wojewody M. z dnia 14 września 1999 r. stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę tego obiektu została uchylona decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 1999 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Oznacza to, że w obrocie prawnym pozostała ważna decyzja o pozwoleniu na budowę tego warsztatu. Z tych przyczyn w ocenie organu administracji koniecznym było wyeliminowanie decyzji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku warsztatowego.

Skargę na tę decyzje wnieśli Zofia i Leon J. zarzucając jej niezgodność z obowiązującymi przepisami. Skarga podnosi, że uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2000 r. zawiera tylko ogólnikowe stwierdzenia, odsyłając do uzasadnienia decyzji, którą utrzymuje w mocy. Nadto w ocenie skarżących bezpodstawnie organ administracji wiąże legalność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu z decyzją o pozwoleniu na budowę. Skarżący podnoszą że organ administracji w istocie nie wykazał, że jego własna decyzja z dnia 7 lipca 1999 r. jest dotknięta wada nieważności. Skarżący wywodzą że zgodnie z zapisem planu miejscowego teren położenia działki inwestorów objęty jest zakazem wznoszenia budynków gospodarczych i innych, bowiem podług tego planu jest to teren zabudowy indywidualnej na działkach leżących w II strefie leśnej. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku warsztatowego /gospodarczego/ stanowiło naruszenie prawa miejscowego, niezależnie od tego czy decyzja o pozwoleniu na budowę była zgodna z prawem czy nie. Konkluzja skargi zawiera wniosek uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Zainteresowana nie zajęła stanowiska w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Słusznie wskazują skarżący, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom przewidzianym w art. 107 par. 3 Kpa. Również mało wyczerpująca jest analiza stanu faktycznego i ocena prawna dotycząca przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 1999 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody M. z dnia 14 kwietnia 1999 r., którą stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku - warsztatu. Wymienione wady zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy nie mają jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, które odpowiada prawu i nie mogą wobec tego prowadzić do uwzględnienia skargi.

Nie jest trafne stanowisko skargi, że dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu decydująca jest treść planu miejscowego a decyzja o pozwoleniu na budowę tego obiektu nie ma w tym względzie żadnego znaczenia. Z materiałów sprawy jednoznacznie wynika, że realizacja obiektu nastąpiła zgodnie z udzielonym inwestorom pozwoleniem na budowę, przy czym z treści samej treści kontrolowanej decyzji wynika, że inwestorzy nie dopuścili się odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. W dacie rozpoznawania przez organ odwołania od decyzji Wojewody M. z dnia 14 kwietnia 1999 r. w obrocie prawnym pozostawała niewzruszona decyzja o pozwoleniu na budowę, a zatem ocena legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mogła być dokonywana pod kątem jej zgodności z planem miejscowym, a mogła być jedynie badana w zakresie jej zgodności z wymaganiami pozwolenia na budowę, w tym w zakresie zgodności wykonanych robót z tym pozwoleniem. Tymczasem rozpoznając odwołanie organ administracji jako przesłankę nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przyjął niezgodność tego zezwolenia z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomijając ewidentną okoliczność, że inwestycja została wykonana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która nie została skutecznie wzruszona.

Z przedstawionych akt wynika, że postępowanie zmierzające do stwierdzenia nieważności tej decyzji nie zostało dotychczas zakończone i decyzja o pozwoleniu na budowę nadal pozostaje w obrocie prawnym. Stwierdzić też należy, że wadliwe jest stanowisko organu administracji, zaprezentowane w motywach decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 1999 r. aprobujące pogląd organu I instancji, przyjmujący, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu zapadła z naruszeniem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i par. 43 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, bowiem przepisy te w ogóle nie miały zastosowania przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Z zastosowaniem tych przepisów nie można oceniać legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wydanej na postawie art. 42 wymienionej ustawy Prawo budowlane. Podzielić wobec tego należy stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, że wymieniona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów. Naruszenia tych przepisów doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. Z tych przyczyn, mimo wymienionych na wstępie uchybień proceduralnych, przyjąć należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności ocenić trzeba, że prawidłowo organ administracji zastosował art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdzając nieważność omawianej decyzji.

Wydanie zaskarżonej decyzji nie zakończyło postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia 2 października 1981 r. o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu, bowiem organ administracji winien rozpoznać odwołanie od decyzji Wojewody M. z dnia 14 kwietnia 1999 r., co zresztą podnosi uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Podnieść w związku z tym należy, że w dotychczasowym postępowaniu w ogóle organy administracji nie wyjaśniły i nie oceniły czy istniały podstawy do wydania dla przedmiotowego obiektu decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, skoro został on wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i jak wymienia kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja, roboty budowlane wykonano zgodnie z tym pozwoleniem. Oznaczałoby to brak przesłanek dla wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu na podstawie art. 42 ust. 1 cytowanej uprzednio ustawy Prawo budowlane, bowiem dotyczył on tych przypadków, w których w odniesieniu do wykonanego obiektu wydano decyzję przewidzianą w art. 40 tej ustawy, przy czym w drodze wykładni tego przepisu przyjmowano, że ma on również zastosowanie w tych przypadkach, w których obiekt zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej nie wymagał wykonania robót doprowadzających go do stanu zgodnego z przepisami, a nie zachodziły przesłanki nakazania jego przymusowej rozbiórki. W toku dotychczasowego postępowania nie wzięto pod rozwagę tej okoliczności, jak też nie oceniono czy istniały podstawy dla wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu na podstawie pozostałych ustępów wymienionego art. 42 tej ustawy.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 27 ust. 1 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny orzekł jak w sentencji.