Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1490/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 255 ust. 1 pkt 9, art. 255-258, art. 246 ust. 2, art. 315 ust. 3, art. 72 ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 199
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: 1.	Niedopuszczalne jest unieważnienie patentu w drodze wniesienia sprzeciwu w trybie art. 246-247 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 117 ze zm.; dalej jako p.w.p.) w oparciu o zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące poprawek i uzupełnień dokumentacji zgłoszeniowej dokonywanych na etapie postępowania zgłoszeniowego i rejestrowego. Podstawami materialnoprawnymi uwzględnienia sprzeciwu przez Urząd Patentowy może być jedynie wykazanie przez osobę wnoszącą sprzeciw niespełnienia przez wynalazek ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 246 ust. 2 p.w.p.

2.	W ustawie - Prawo własności przemysłowej brak jest przepisu pozwalającego Urzędowi Patentowemu, działającemu w ramach postępowania spornego, na przeprowadzenie kontroli postępowania zgłoszeniowego lub badawczego, w tym badania prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej związanej z tym postępowaniem.

TEZY

1.	Niedopuszczalne jest unieważnienie patentu w drodze wniesienia sprzeciwu w trybie art. 246-247 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 117 ze zm.; dalej jako p.w.p.) w oparciu o zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące poprawek i uzupełnień dokumentacji zgłoszeniowej dokonywanych na etapie postępowania zgłoszeniowego i rejestrowego. Podstawami materialnoprawnymi uwzględnienia sprzeciwu przez Urząd Patentowy może być jedynie wykazanie przez osobę wnoszącą sprzeciw niespełnienia przez wynalazek ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 246 ust. 2 p.w.p.

2.	W ustawie - Prawo własności przemysłowej brak jest przepisu pozwalającego Urzędowi Patentowemu, działającemu w ramach postępowania spornego, na przeprowadzenie kontroli postępowania zgłoszeniowego lub badawczego, w tym badania prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej związanej z tym postępowaniem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] S.A. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 776/10 w sprawie ze skargi [...] S.A. w J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r., o sygn. akt VI SA/Wa 776/10, oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

[...] (dalej: skarżąca lub spółka) w dniu 25 lutego 2008 r. wniosła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt: [...], udzielonego na rzecz P.Ś., [...]. i A.M. Spółka zarzuciła naruszenie art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.) oraz § 30 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z 2001 r. nr 49, poz. 508 z póź. zm.), polegające na wprowadzeniu przez zgłaszającego do zgłoszenia uzupełnień i poprawek po wszczęciu postępowania, co stoi w sprzeczności z prawem (art. 46 ust. 2 p.w.p.) i nie wezwaniu przez Urząd Patentowy zgłaszającego do usunięcia tych niedopuszczalnych zmian, pod rygorem umorzenia postępowania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw skarżącej. Skarżąca w sprzeciwie, a następnie w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. podnosiła, iż zostały naruszone przepisy regulujące procedurę przed Urzędem Patentowym RP poprzez udzielenie patentu na zakres ochrony, który nie był ujawniony w dacie zgłoszenia wynalazku. Zdaniem skarżącej naruszenie przepisów art. 37 oraz art. 46 ust. 2 w zw. z art. 89 ust.1 p.w.p w trakcie postępowania w przedmiocie udzielenia patentu powinno prowadzić do unieważnienia patentu nr [...] Mianowicie - w wersji zgłoszonego wynalazku, na który ostatecznie został udzielony patent, dokonano niedopuszczalnych zmian w zastrzeżeniach patentowych oraz w sposób nieuprawniony dodano przykład 4, którego w dacie zgłoszenia nie było w opisie wynalazku, zastrzeżeniach patentowych ani na rysunku. Zgodnie natomiast z p.w.p. poprawki i uzupełnienia w dokumentacji zgłoszeniowej mogą być wprowadzane do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia patentu. Te poprawki i uzupełnienia nie mogą jednak wykraczać poza zakres ujawniony jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym. Dokonywane poprawki oraz uzupełnienia nie mogą też zmieniać istoty rozwiązania ujawnionego w dacie zgłoszenia, innymi słowy nie mogą tworzyć innego rozwiązania od ujawnionego w wersji pierwotnej opisu zgłoszeniowego wynalazku. W tej sytuacji dodanie tego przykładu było niedopuszczalne oraz zostały naruszone przepisy dotyczące udzielenia patentu, w związku z czym nie zostały spełnione ustawowe warunki do udzielenia patentu.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy RP nie wypełnił nałożonych na niego mocą ustawy obowiązków i nie wyjaśnił wszystkich kwestii istotnych w sprawie. W ocenie spółki w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Patentowy RP błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie wykazano, iż udzielenie spornego patentu nastąpiło z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia patentu. Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił także, czy wprowadzone przez zgłaszającego do zgłoszenia poprawki, w tym dodanie przykładu 4, uznał za dozwolone przepisami p.w.p.

Skarżąca spółka na rozprawach w dniach 30 września 2009 r. i 4 grudnia 2009 r. w formie pism procesowych podniosła ponadto, że z przyczyn formalno-prawnych sprzeciw powinien zostać uwzględniony, ponieważ nie wypowiedziały się na temat jego bezzasadności wszystkie współuprawnione podmioty tj. P.Ś., [...] i A.M. do czego zobowiązywał ich przepis art. 255 ust.1 pkt 9 p.w.p. Tymczasem w dniu 9 czerwca 2009 r. na sprzeciw skarżącej doręczony stronom przez Urząd Patentowy RP na podstawie art. 255 ust. 2 p.w.p. wpłynęły dwie odpowiedzi uznające sprzeciw za bezzasadny od następujących współuprawnionych: P. Ś. i A.M. Trzeci współuprawniony, czyli spółka [...] nie zajęła stanowiska wobec sprzeciwu, a więc – zdaniem skarżącej - w sposób dorozumiany zgodziła się ze stanowiskiem skarżącej. Jak podkreśliła art. 199 k.c. obliguje wszystkich współuprawnionych do zgodnego działania w zakresie rozporządzania rzeczą wspólną. Brak jednomyślności, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, stanowi podstawę uchylenia decyzji o udzieleniu patentu. Skarżąca wyraziła pogląd, iż w zakresie postępowania przed Urzędem Patentowym RP współdziałanie wszystkich współwłaścicieli patentu jest konieczne jako przekraczające zwykły zarząd rozporządzania rzeczą wspólną. Zatem dyspozycja wydana P.Ś. przez pozostałych współuprawnionych na podstawie § 2 pkt 5 umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. o wspólności prawa do patentu - nie dotyczy tego wynalazku. Powołana wyżej umowa dotyczy wynalazku pt. [...], a patent został udzielony decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. na wynalazek pt. [...].

Urząd Patentowy RP oddalając sprzeciw skarżącej uznał, że każdy ze współuprawnionych ma prawo działać w celu zachowania wspólnego prawa. Artykuł 72 ust. 1 p.w.p., statuuje ogólną zasadę samodzielności współuprawnionych, czyli możliwości działania bez zgody pozostałych z nich. Jakkolwiek wspomniany przepis nie wskazuje bezpośrednio na uprawnienie do samodzielnej obrony prawa, to zdaniem Kolegium, skoro współuprawniony ma samodzielne prawo do dochodzenia roszczeń z powodu naruszenia patentu, tym bardziej powinien mieć prawo do obrony tego prawa.

Ponadto zgodnie z art. 37 ust. 1 p.w.p., do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może, z zastrzeżeniem ust. 2, wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione, w dniu dokonania zgłoszenia, jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki. W myśl ust. 2, zmiana zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony może być dokonana tylko do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu i przy zachowaniu ograniczenia określonego w ust. 1. Stosownie do treści art. 37 ust. 3 p.w.p., w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, a także w każdym innym przypadku, gdy w toku postępowania nastąpi zmiana zakresu żądanej ochrony, zgłaszający obowiązany jest do nadesłania odpowiednio zmienionego skrótu opisu wynalazku. Powołany przepis został zamieszczony w rozdziale 2 ("Zgłoszenie wynalazku"). Natomiast stosownie do art. 46 ust. 2 p.w.p., jeżeli po wszczęciu postępowania zgłaszający wprowadził do zgłoszenia uzupełnienia lub poprawki niezgodnie z przepisami ustawy, Urząd Patentowy w toku postępowania o udzielenie patentu, może wezwać zgłaszającego postanowieniem do usunięcia tych uchybień w wyznaczonym terminie, pod rygorem umorzenia postępowania.

Zdaniem Kolegium powołane przez wnoszącego sprzeciw w nawiązaniu do art. 89 p.w.p. przepisy art. 37 oraz 46 ust. 2 p.w.p., jak również argumentacja w tym zakresie, nie odnoszą się do ustawowych warunków ochrony i jako takie nie mogą przesądzać o unieważnieniu spornego patentu. Są to bowiem zarzuty dotyczące naruszenia procedury na etapie postępowania o udzielenie patentu.

W skardze od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. Zdaniem skarżącej zachodzą warunki prawne do unieważnienia patentu nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Urząd Patentowy RP rozpatruje sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu, uznanego za bezzasadny, w trybie postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.) w granicach wniosku (art. 255 ust. 4 p.w.p.). Zgodnie z przepisem art. 246 ust. 2 p.w.p., podstawą sprzeciwu są okoliczności, uzasadniające unieważnienie patentu. Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, jeżeli zostanie wykazane, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Jak podkreślił WSA wynalazek [...], został zgłoszony [...] lipca 2000 r., zatem ustawowe warunki do uzyskania patentu, zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. podlegają ocenie według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, czyli według przepisów art. 10, 11, 12 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. nr 26, poz. 117; dalej u.o.w.).

Sąd I instancji zaakceptował stanowisko Urzędu Patentowego RP, zgodnie z którym powołane przez skarżącą przepisy art. 89 ust. 1, art. 37 oraz art. 46 ust. 2 p.w.p. - nie dotyczą ustawowych warunków do uzyskania ochrony, lecz wyłącznie kwestii proceduralnych zaistniałych w toku postępowania o udzielenie patentu. Według WSA organ wyraził słuszny pogląd, że zastosowanie powyższych przepisów jako podstawy ewentualnego unieważnienia, byłoby działaniem z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu I instancji powyższe stanowisko Urzędu Patentowego RP znajduje odzwierciedlenie w aktualnym, utrwalonym orzecznictwie sądowowoadministracyjnym. W tej sytuacji WSA nie podzielił stanowiska zaprezentowanego w skardze, iż organ błędnie nie stwierdził naruszenia ustawowych warunków udzielenia patentu w oparciu o przytoczone przepisy i argumentację strony. Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie wskazywano, iż niedopuszczalne jest unieważnienie prawa wyłącznego w postępowaniu spornym w oparciu o zarzuty naruszenia przepisów postępowania, lecz konieczne jest wykazanie niespełnienia warunków materialnych.

Ponadto WSA uznał za prawidłowy pogląd prawny Urzędu Patentowego RP odnoszący się do oceny skutków prawnych umowy z dnia [...] lipca 2000 r. ("Umowa nr [...] o wspólności prawa do patentu"). P.Ś. mogła bowiem działać ze skutkiem dla pozostałych współuprawnionych do spornego patentu, bez względu na fakt zmiany tytułu wynalazku w trakcie procedury przed Urzędem Patentowym RP. Na podstawie powyższej umowy P.Ś. została zobowiązana do prowadzenia czynności związanych z "uczestnictwem w rozprawach przed organami orzekającymi przed UP RP i sądami powszechnymi, w sprawach dotyczących projektu", tj. zgłoszenia wynalazku nr P [...], na który został udzielony patent nr [...], a umowa ta nie została w trakcie postępowania zmieniona. Zatem P.Ś. miała prawo działania w postępowaniu spornym, w sytuacji wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu patentu na ten wynalazek, w celu zachowania tego prawa. W tym kontekście WSA podkreślił, że w toku całego postępowania nie budziło wątpliwości między stronami, że umowa dotyczy właśnie przedmiotu niniejszej sprawy. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji sama skarżąca powoływała się na tę umowę. Jakkolwiek tytuł wynalazku w trakcie postępowania przed Urzędem Patentowym RP może ulegać zmianie, niemniej jednak dla identyfikacji danego wynalazku istotny jest numer zgłoszenia, nadawany przez Urząd Patentowy niezwłocznie po wpłynięciu dokumentów. Numer ten nie uległ zmianie w trakcie postępowania przed Urzędem Patentowym RP. Sporny patent nr [...] ma numer zgłoszenia [...]. Tego samego numeru zgłoszenia dotyczy umowa z dnia [...] lipca 2000 r.

W ocenie Sądu I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, wzięto wnikliwie pod uwagę wszystkie okoliczności i wskazane dowody oraz podjęto wszelkie kroki, niezbędne do dokonania dokładnej i wyczerpującej oceny, co znajduje odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji. Wskazane przez skarżącą art. 37 oraz art. 46 ust. 2 p.w.p. nie dotyczą ustawowych warunków do udzielenia patentu, tj. przede wszystkim nowości, oczywistości, przemysłowego zastosowania wynalazku.

II

Skarżąca w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.), lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie, kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie, co dotyczy art. 10, art. 31 ust. 2, art. 37, art. 46 ust. 2 oraz art. 48 pkt 1 i 4, art. 89 ust. 1, art. 255 ust.1 pkt 1 i ust. 4 p.w.p. oraz § 30 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. nr 41, poz. 508 z 2001 r. późn. zm.) polegającą na uznaniu, że wprowadzenie przez zgłaszającego patent w stosunku do pierwotnego zgłoszenia, uzupełnień i poprawek na etapie zakończenia postępowania patentowego, które znacznie wykracza poza ramy pierwotnego zgłoszenia, jest zgodne z prawem i korzysta z prawa pierwszeństwa w dacie pierwotnego zgłoszenia, także art. 199 k.c. - poprzez pominięcie kwestii związanej z obowiązkowym uczestnictwem wszystkich współuprawnionych (współwłaścicieli) do patentu w postępowaniu patentowym przed Urzędem.

2. Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art.7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm., dalej zwanej k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak podnosi autor skargi kasacyjnej, wbrew temu co twierdzi WSA istnieją przesłanki do unieważnienie patentu nr 195034. W ocenie skarżącej Urząd Patentowy RP w trakcie postępowania dopuścił się naruszenia następujących przepisów: art. 46 ust. 2 p.w.p. i § 30 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Nieprawidłowość polega na tym, że po wszczęciu postępowania, a właściwie na etapie jego zakończenia, zgłaszający za przyzwoleniem Urzędu Patentowego RP wprowadził do swojego pierwotnego zgłoszenia poprawki niezgodne z przepisami art. 46 ust. 2 p.w.p., a Urząd Patentowy RP milcząco zaakceptował te poprawki i nie wezwał zgłaszającego, tak jak mu nakazują przepisy, do usunięcia tych niedopuszczalnych zmian, pod rygorem umorzenia postępowania.

Ponadto skarga kasacyjna nie zgadza się z Sądem I instancji, że podstawę prawną w zakresie oceny warunków wymaganych do uzyskania patentu stanowią art. 10, 11, 12 u.o.w. Zdaniem skarżącej z uwagi na to, że zgłoszenie dokonane było przed dniem wejścia w życie p.w.p. to zgodnie z przepisami przejściowymi rozpatrywane było w oparciu o art. 315 ust. 3 p.w.p., zgodnie z którym warunki do uzyskania patentu oceniane były według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Jednakże do zgłoszeń wynalazków nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie p.w.p., stosuje się przepis art. 37 ust. 2. Przedmiotowy wynalazek został zgłoszony w dniu [...] lipca 2000 r. Publikacja zgłoszeniowa nastąpiła w BUP nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. jako [...].

Poza tym w ocenie kasatora, jeżeli nawet WSA uznał, że nie zachodzą przesłanki do unieważnienia całego patentu to mógł przynajmniej wziąć pod uwagę art. 89 ust. 1 p.w.p., a mianowicie, że patent może został unieważniony w całości lub części, jeżeli oczywiście zostanie wykazane, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania patentu.

Skarga kasacyjna nie zgadza się również z twierdzeniem WSA, iż w toku całego postępowania nie budziło wątpliwości między stronami, że umowa z dnia [...] lipca 2000 r. dotyczy przedmiotu niniejszej sprawy. Skarżąca podkreśliła, że od początku postępowania zgłaszała nieprawidłowości w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP i wielokrotnie podkreślała, że nie ma tożsamości pomiędzy wynalazkami: [...] i [...].

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wynikająca z art.183 § 1 p.p.s.a., zasada związania sądu granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej określa wskazany w nim zakres zaskarżenia orzeczenia oraz podstawy jego kwestionowania. Normatywne uregulowanie podstaw kasacyjnych zawiera art. 174 p.p.s.a., który stanowi, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że o ile podstawa zdefiniowana w punkcie 1) tego przepisu nie została powiązana z dodatkowym warunkiem (przesłanką), o tyle w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., niezbędnym elementem redakcyjnym zarówno zarzutu jak i uzasadnienia jest wskazanie potencjalnego istotnego wpływu wytkniętego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 425 i powołane tam orzeczenia).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że nie doszło do naruszenia wskazanych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego.

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (np. wyrok SN z 11 stycznia 2001r., IV CKN 1594/00, Lex nr 53119). Z uwagi jednak na postanowienia zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której wyjaśniono, że "przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na NSA stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych", Naczelny Sąd Administracyjny postanowił merytorycznie ustosunkować się do sformułowanych zarzutów.

Podkreślenia wymaga, że unieważnienie patentu w wyniku wniesienia umotywowanego sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji UP o jego udzieleniu jest szczególnym przypadkiem unieważnienia prawa wyłącznego. Postępowanie w sprawie o unieważnienie wszczęte na skutek złożenia sprzeciwu uznanego za uprawnionego za bezzasadny należy do trybu postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.). Postępowanie sporne prowadzone jest według przepisów zawartych w tytule VII od art. 255-258 p.w.p. Do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego na stronach, tj. na wnioskodawcy i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Podkreślić należy, iż z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Rolą organu jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że nie doszło do naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, postępowanie sporne w drodze wniesionego przez skarżącą sprzeciwu było prowadzone prawidłowe zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Urząd Patentowy podjął wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy – stosownie do art. 7 k.p.a., a ponadto w sposób wyczerpujący rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

Niewłaściwe i w konsekwencji nieskuteczne postawienie zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w granicach jej podstaw jest związany ustaleniami faktycznymi, poczynionymi przez Sąd I instancji. Zdaniem NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zarzuty naruszenia prawa materialnego, sformułowane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej nie są - w świetle ustalonego przez WSA w Warszawie stanu faktycznego - uzasadnione.

Istota problemu na gruncie rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy kwestie dotyczące wnoszenia poprawek oraz uzupełniania dokumentacji zgłoszeniowej na etapie zgłoszenia i badania wynalazku przez Urząd Patentowy - mogą stanowić okoliczność uzasadniającą unieważnienie udzielonego patentu na wynalazek.

Na tak postawione pytanie, należy udzielić negatywnej odpowiedzi i tym samym należy uznać za zgodny z prawem wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję Urzędu Patentowego w przedmiocie oddalenia sprzeciwu skarżącej spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd orzekającego w sprawie Sądu I instancji i organu, że poprawność dokumentacji zgłoszeniowej, jej poprawki i uzupełnienia dokonywane na etapie postępowania zgłoszeniowego i rejestracyjnego - nie stanowią ustawowego warunku wymaganego do uzyskania patentu na wynalazek. Taki pogląd jest zgodnie reprezentowany w orzecznictwie zarówno NSA, jak i WSA w W-wie (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt Ii GSK 114/06; wyrok WSA w W-wie z 15 września 2009 r., sygn. akt VI S.A./Wa 96/09; wyrok WSA w W-wie z 28 października 2005 r., sygn. akt Vi S.A./Wa 527/05).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że niedopuszczalne jest unieważnienie patentu w drodze wniesienia sprzeciwu w trybie art. 246-247 p.w.p. w oparciu o zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące poprawek i uzupełnień dokumentacji zgłoszeniowej dokonywanych na etapie postępowania zgłoszeniowego i rejestrowego. Podstawami materialnoprawnymi uwzględnienia sprzeciwu przez Urząd Patentowy może być jedynie wykazanie przez osobę wnoszącą sprzeciw niespełnienia przez wynalazek ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 246 ust. 2 p.w.p. W ustawie - Prawo własności przemysłowej brak jest przepisu pozwalającego Urzędowi Patentowemu, działającemu w ramach postępowania spornego, na przeprowadzenie kontroli postępowania zgłoszeniowego lub badawczego, w tym badania prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej związanej z tym postępowaniem.

Postępowanie sprzeciwowe, o którym mowa w art. 246 ust. 2 p.w.p., prowadzone jest pod kątem ustalenia, czy przyznane ostateczną decyzją prawo wyłączne zostało udzielone z naruszeniem warunków ustawowych, nie zaś z punktu widzenia, czy decyzji udzielającej prawo wyłączne można postawić zarzut naruszenia przepisu procesowego. W postępowaniu sprzeciwowym nie może być skutecznie podważana prawidłowość dokumentów, które stanowiły podstawę do zarejestrowania wynalazku.

Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu udzielonego przed wejściem w życie tej ustawy, ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Przedmiotowy wynalazek został zgłoszony w dniu 14 lipca 2000r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Zatem podstawę prawną w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stanowią art. 10, 11, 12 cyt. ustawy – jak słusznie stwierdził Sąd I instancji. Zgodnie z tymi przepisami, wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie techniczne, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania (art. 10 i 11) o ile nie podlega wyłączeniu z mocy art. 12 u.o.w.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji oraz Urzędu Patentowego, iż skarżąca spółka nie wykazała braku ustawowych przesłanek dla udzielenia patentu, określonych w przepisach art. 10 i 11 u.o.w., które tylko w takim przypadku mogłoby zostać unieważnione. WSA w W-wie słusznie podkreślił, że ustawowe wymogi uzyskania patentu, nie obejmują kwestii proceduralnych, określonych w art. 37 i art. 46 ust. 2 p.w.p., związanych z wymogami dotyczącymi uzupełnień lub poprawek wnoszonych do dokumentacji zgłoszeniowej.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 199 k.c. sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, poprzez pominięcie kwestii związanej z obowiązkowym uczestnictwem wszystkich współuprawnionych do patentu w postępowaniu przed Urzędem Patentowym.

Decydujące znaczenie w zakresie reprezentacji współuprawnionych przed UP oraz przed sądem, jak i wniesienia odpowiedzi na sprzeciw w trybie art. 247 p.w.p. ma art. 72 ust. 3 p.w.p., nie zaś art. 199 k.c. Przepis ten stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio – o ile umowa o wspólności patentu nie stanowi inaczej – przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności w częściach ułamkowych. Zatem ustawodawca daje pierwszeństwo postanowieniom umownym, a dopiero w ich braku, odsyła do przepisów k.c. o współwłasności w częściach ułamkowych.

Artykuł 72 ust. 1 p.w.p. ustanawia ogólną zasadę samodzielności współuprawnionych, tzn. możliwości ich samodzielnego działania bez zgody pozostałych współuprawnionych. Stosownie do art. 72 ust. 3 p.w.p. zakresie nieuregulowanym w art. 72 ust. 1 i 2 p.w.p., a więc w przypadku wniesienia odpowiedzi na sprzeciw w celu obrony przysługującego prawa wyłącznego, ustawodawca daje pierwszeństwo postanowieniom umowny o wspólności patentu, a dopiero ich brak, nakazuje stosować odpowiednio przepisy k.c. o współwłasności w częściach ułamkowych.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że na mocy § 2 lit. c umowy o wspólności patentu zawartej przez współuprawnionych dnia [...] lipca 2000 r., podmiotem zobowiązanym m.in. do prowadzenia czynności związanych z uczestnictwem w rozprawach przed organami orzekającymi przy UP RP i sądami powszechnymi, w sprawach dotyczących projektu jest P.Ś. z siedzibą w G. Umowa o wspólności patentu została złożona do akt zgłoszeniowych wynalazku w dniu [...] sierpnia 2000 r., jako załącznik do pisma z 23 sierpnia 2000 r. i od tej daty była dostępna dla osób posiadających interes prawny do wglądu do akt dotyczących zgłoszonego wynalazku. Ważność i skuteczność umowy nie była kwestionowana przez skarżącą spółkę, w toku postępowania spornego. P.Ś. z siedzibą w G. złożyła w terminie wyznaczonym przez UP odpowiedź na sprzeciw uznając sprzeciw za bezzasadny, a zatem, wymogi z art. 72 ust. 3 p.w.p. zostały spełnione. Nie ulega wątpliwości, że skoro na gruncie art. 72 ust. 1 p.w.p. współuprawniony może samodzielnie dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia patentu, to tym bardziej może reprezentować pozostałych współuprawnionych wnosząc odpowiedź na sprzeciw w celu obrony udzielonego patentu.

Na marginesie należy dodać, że do pisma z dnia [...] października 2009 r. skierowanego przez P.Ś. do UP, dołączono - jako załącznik nr 3 - pismo [...] (z dnia 7 października 2009 r.), w którym współuprawniony podtrzymał stanowisko pozostałych współuprawnionych, tj. P. Ś. i A. M. oraz stwierdził, że sprzeciw był bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.