Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 76/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176, art. 178
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Witold Falczyński /spr./, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "G." H. i A. C. spółka jawna w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt 6/II SA 2491/03 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "G." H. i A. C. spółka jawna w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 maja 2003 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I OSK 76/05

U z a s a d n i e n i e

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 23 maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia 17 grudnia 2002 r. nakładającą na Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "G." H. i A.C. - Spółka jawna w C. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że podczas kontroli wykonywanego przez P.P.H.U. "G." H. i A. C. Sp. j. w C. w dniu 17 grudnia 2002 r. przewozu pojazdem o Nr rej. (...) na drodze krajowej Nr 81 kierowca tego pojazdu, będącego własnością Przedsiębiorstwa, przedstawił kartę opłaty drogowej z terminem ważności, który rozpoczynał bieg 18 grudnia 2002 r. Ten stan faktyczny zakwalifikowano jako wykonywanie przewozu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wymierzono P.P.H.U. "G." H. i A. C. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł w oparciu o art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ i Lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999 ze zm./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. oddalił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "G." H. i A. C. - Spółka jawna w C. na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W motywach wyroku Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazuje z kolei, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Zgodnie z ust. 2 cyt. przepisu minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości.

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999 ze zm./ przewidują w Lp. 6 załącznika do rozporządzenia, wysokość kary wymierzanej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i w tym zakresie mieszczą się w dopuszczalnej ustawą o transporcie drogowym wysokości /art. 92 ust. 1 pkt 6/. Z tego też powodu zarzut niekonstytucyjności zastosowanego przepisu rozporządzenia, podniesiony w skardze, nie został podzielony przez Sąd.

Sposób uiszczania tych opłat określono w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 poz. 1684 ze zm./. Z par. 5 ust. 6 tego rozporządzenia wynika, że dowodem uiszczenia opłaty jest prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej. Obligatoryjnym elementem podlegającym wpisaniu w karcie siedmiodniowej jest m.in. oznaczenie daty, w której termin ważności karty rozpoczyna bieg /par. 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia/.

Bezspornym jest, że skarżący określił termin wykonywania transportu na dzień 18 grudnia 2002 r., podczas gdy kontrola miała miejsce dzień wcześniej, tj. 17 grudnia 2002 r. W chwili kontroli nie przedstawiono innego dokumentu potwierdzającego wniesienie należnej opłaty. Prawidłowo zatem organ uznał, iż opłata nie została uiszczona za przejazd dokonywany w dniu kontroli, skoro skarżący właściwego dowodu na wniesienie opłaty nie przedstawił.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z powołanych wyżej przepisów wynika wprost, że sankcje w nich opisane odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Osobami takimi nie są kierowcy przedsiębiorcy, jak twierdzi skarżący, lecz przedsiębiorca i to on jest stroną postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest wymierzenie kary pieniężnej.

Przedmiotem kontroli w tym konkretnym wypadku było m.in. wypełnienie przez przedsiębiorcę obowiązków określonych w art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy. Natomiast ujawniona w czasie kontroli kwestia niedopełnienia wymogów formalnych przez prowadzącego pojazd nie ma znaczenia dla oceny naruszenia powołanych wyżej przepisów, bowiem sposób organizowania pracy jest poza zakresem oceny organów administracji. Tak więc w ocenie Sądu I instancji próba przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej z przedsiębiorcy na kierowcę nie może być zaakceptowana.

Należy więc uznać, iż w dniu kontroli, tj. 17 grudnia 2002 r. skarżący jako przedsiębiorca wykonywał przewóz po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i z tego powodu na podstawie powołanych przepisów organ prawidłowo wymierzył karę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "G." H. i A. C. Sp. j. w C. reprezentowane przez radcę prawnego Jerzego S.

Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez wydanie wyroku w oparciu o przepis /załącznik Nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym/ wydany w trybie niezgodnym z art. 42 Konstytucji RP.

Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o:

a/ zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 maja 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 grudnia 2002 r.

b/ obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, podobnie jak w skardze wniesionej do Sądu I instancji, że kierowca wypełniając kartę w dniu 17.12.2002 r. błędnie wpisał datę. Karta miała być wypełniona na okres od 17 do 23 grudnia 2002 r., gdyż w dniu 24 grudnia 2002 r. nie planowano żadnych wyjazdów w firmie. Wystawienie karty na ten dzień /Wigilia/ było więc bezprzedmiotowe. Błąd kierowcy organy administracji potraktowały jako brak opłaty i nałożona została kara w wysokości 4.000 zł, która to kwota stanowi wynagrodzenie kierowcy za 5 miesięcy pracy. Ukaranie za oczywistą omyłkę jest - zdaniem skarżącego - niesprawiedliwe.

Powołując się na treść art. 42 Konstytucji RP strona skarżąca stwierdziła, że stanowienie norm określających czyny zabronione i grożące za nie kary może mieć miejsce tylko w ustawie, a nie w akcie niższego rzędu. Zwrócono przy tym uwagę na fakt, że ustawą z dnia 23.07.2003 r. nowelizującą m.in. ustawę o transporcie drogowym, Sejm dokonał zmiany art. 92 tej ustawy. Obecnie kary pieniężne wynikają wprost z postanowień ustawy.

Strona przeciwna - Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł w dniu 29 grudnia 2004 r. odpowiedź na skargę kasacyjną domagając się jej odrzucenia, ewentualnie oddalenia i w każdym wypadku zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ administracji podniósł, że skargę sporządzono w sposób sprzeczny z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał bowiem na czym miało polegać naruszenie prawa materialnego. Czy nastąpiło wskutek jego błędnej wykładni, czy też wskutek niewłaściwego zastosowania prawa. Trudno też wyczytać z uzasadnienia skargi, który z tych zarzutów został ostatecznie przez autora skargi podniesiony.

Nie wskazano też konkretnych przepisów, które, zdaniem skarżącego, zostały naruszone. Taka konstrukcja skargi uzasadnia uznanie, iż sporządzono ją w sposób sprzeczny z art. 174 pkt 1 i art. 176 p.p.s.a., co powinno prowadzić do jej odrzucenia na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Strona przeciwna powołuje się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w postanowieniach: z dnia 8 marca 2004 r. FSK 41/04 /ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 9/ i z dnia 16 marca 2004 r. FSK 209/04 /ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 13/.

Zdaniem organu chybiony jest zarzut niekonstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Powoływany w skardze kasacyjnej art. 42 Konstytucji dotyczy bowiem wyłącznie odpowiedzialności karnej, a nie administracyjnej. Idąc dalej pogląd, że art. 92 i 93 ustawy o transporcie drogowym zawierają normy karne, jest błędny. Normy te mają charakter administracyjny i ich stosowanie ustawowo zostało powierzone organom administracji. To, że mają one oczywisty charakter represyjny, w niczym nie zmienia ich administracyjnoprawnego charakteru.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona skarżąca powołała się na naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie wyroku w oparciu o przepis wydany w trybie niezgodnym z art. 42 Konstytucji RP. Chodzi więc o podstawę wskazaną w pkt 1 art. 174 p.p.s.a.

Tak zredagowana skarga kasacyjna nie odpowiada jednak wymogom art. 176 w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Nie wskazuje ona bowiem, czy zarzucone naruszenie prawa materialnego polega na błędnej jego wykładni czy też na niewłaściwym zastosowaniu. Co więcej, skarga kasacyjna w ogóle nie przytacza przepisu prawa materialnego, który - w ocenie strony skarżącej - został przez Sąd I instancji naruszony.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r. FSK 208/04 przywołanym w: T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 557: "obowiązkiem autora skargi jest wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez sąd skarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, bądź opisanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych".

Zgodnie z dyspozycją art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna, poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. O ile niespełnienie wymagań dotyczących pism w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej nie podlega sanacji.

W tym miejscu wypada zwrócić uwagę na wprowadzony przez art. 175 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, co ma na celu spowodowanie działań profesjonalnych w tym zakresie. Zważywszy nadto na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 p.p.s.a./ należy stwierdzić, że Sąd ten nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej. Skarga ta powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zaś uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi, gdyż ich sprecyzowanie należy do obowiązków wnoszącego kasację.

Podniesiony w niniejszej sprawie zarzut wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w oparciu o przepis niekonstytucyjny nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa materialnego, zwłaszcza gdy - jak wyżej podniesiono - skarga kasacyjna nie wskazuje konkretnego przepisu prawa materialnego, który miałby zostać naruszony.

Niespełnienie wymagań materialnych skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. czyni ją niedopuszczalną. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zaskarżonego wyroku pod kątem jego legalności i powoduje zbędność merytorycznych rozważań tym zakresie.

Z tych względów i na podstawie art. 180 w związku z art. 178 w związku z art. 90 par. 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.