Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1707/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. M. i M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt przeznaczony pod ulicę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz A. M. i M. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M., M. J. oraz M. i T. K. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za grunt położony w W. w rejonie ulicy [...] i [...], przeznaczony pod ulicę [...], o pow. [...] m² - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Prezydent W. decyzją nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za działkę nr [...] położoną w W. w rejonie ulicy [...] i [...], przeznaczoną pod budowę ul. [...], uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu odwołania A. M., M. J., M. i T. K., Wojewoda [...] stwierdził, że podjętą na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr [...], która stała się ostateczna w dniu [...] września 1999 r., zatwierdzono projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], m. in. na działkę nr [...] o pow. [...] m², przeznaczoną pod ul. [...].

Zdaniem organu, zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca, na wniosek właściciela, według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Organ stwierdził, iż jest bezsporne, że ciążący na właściwej jednostce samorządu terytorialnego obowiązek odszkodowawczy w sposób nierozerwalny związany jest z odjęciem poprzedniemu właścicielowi prawa własności, które przechodzi odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z mocy prawa, z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna a orzeczenie o podziale prawomocne. Założeniem koniecznym do uznania, że skutek tam określony - przejście z mocy prawa działek wydzielonych pod drogi na określone podmioty – nastąpi, jest to, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi przewidywać przebieg dróg publicznych na tym terenie. W sprawie odszkodowawczej, zdaniem organu, konieczne jest również ustalenie kategorii drogi, mające istotne znaczenie przy określeniu podmiotu zobowiązanego do uzgodnienia wysokości odszkodowania i jego zapłaty na rzecz uprawnionych.

Organ stwierdził ponadto, że w dniu, kiedy decyzja podziałowa stała się ostateczna, tj. w dniu [...] września 1999 r., działka [...] nie została objęta uchwałą zaliczającą ją do określonej kategorii dróg publicznych, a zatem nie nastąpiło przejście prawa własności przedmiotowej działki na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Nie został zatem, zdaniem organu, spełniony podstawowy warunek ustalenia odszkodowania, jakim jest utrata prawa własności przez dotychczasowego właściciela.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. M. i M. J., zarzucając, że zatwierdzenie w formie stosownej uchwały całości planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru dotyczyło wszystkich elementów objętych planem, także ul. [...], pod którą przejęta została działka [...], a zatem teza o braku uchwały dla tej drogi jest niezgodna ze stanem faktycznym.

Skarżący stwierdzili, że w wyniku dotychczasowej realizacji kwestionowanych obecnie zapisów decyzji podziałowej odjęto poprzednim właścicielom prawo i od ponad pięciu lat uniemożliwia się dysponowanie nieruchomością; dokonano również wpisów w księgach wieczystych potwierdzających fakt odjęcia własności poprzednim właścicielom; na działce [...] zbudowano elementy publicznej infrastruktury elektroenergetycznej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania odszkodowania za grunt położony w W., przeznaczony pod ulicę.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną m.in. na podstawie art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) odmówił przyznania odszkodowania za grunt położony w W. w rejonie ulicy [...] i [...], przeznaczony pod ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², opisaną w KW nr [...], a Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] listopada 2002 r. A. M., M. J. oraz M. i T. K. o wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział.

Stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., za działki gruntu, które z mocy prawa przeszły na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca na wniosek właściciela, według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości. A zatem, odszkodowanie wypłaca się po uzyskaniu przez decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości cech ostateczności, przy czym, obowiązek ten musi być zrealizowany w drodze czynności cywilnoprawnej lub decyzji.

Z zawiadomienia Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że w dziale II księgi wieczystej, jako właściciela działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² wpisano dnia [...] lipca 2004 r. Miasto W.. Oznacza to, że właścicielem tej nieruchomości w miejsce właściciela poprzedniego stało się Miasto W.. Nie można zatem podzielić poglądu organu drugiej instancji, że nie został spełniony podstawowy warunek ustalenia odszkodowania, jakim jest utrata prawa własności przez dotychczasowego właściciela. Odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi z nieruchomości objętej podziałem jest wyłącznie konsekwencją odjęcia właścicielowi prawa własności – co w niniejszej sprawie nastąpiło, i ustala się je po uprawomocnieniu się decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości – co również już nastąpiło, w odrębnym postępowaniu.

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia zarówno, organu pierwszej jak i drugiej instancji są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.