Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1887/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 165 ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 768
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Protokolant starszy referent Magdalena Frąckiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego B. G. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. G. złożył skargę na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r., w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2020 roku stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego, z dniem [...] sierpnia 2017 roku.

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/OI 6/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.G. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego B. G. w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym w sytuacji nieprzedstawienia funkcjonariuszowi, o którym mowa w art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, zwanej dalej "ustawą wprowadzającą KAS", do dnia 31 maja 2017 r. propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pracy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydaje decyzję w przedmiocie stosunku służbowego tego funkcjonariusza, w której powinien wyjaśnić przyczyny jego ustania.

W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3399/18, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z art. 170 ust. 3 ustawy wprowadzającej KAS wynika, że wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby, to w pełni uprawnione jest przyjęcie, że w takiej sytuacji powinna zostać wydana decyzja administracyjna, co wynika wprost z art. 276 ust. 2 ustawy wprowadzającej KAS, zgodnie z którym zwolnienie ze służby następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. Skoro ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i jest obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art.165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Orzekanie w formie decyzji administracyjnej wyklucza przy tym jakąkolwiek arbitralność organu. Decyzja jest zaprzeczeniem arbitralności, wymaga uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podania zastosowanych kryteriów oceny, wskazania okoliczności faktycznych. Wydając decyzję stwierdzającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego wobec nieprzedstawienia mu propozycji służby, organ każdorazowo będzie zobowiązany wziąć pod uwagę i rozważyć kryteria o jakich mowa w art. 165 ust. 7 ustawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [....], doręczoną odwołującemu w dniu 10 marca 2020 r., stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że korzystając z przysługujących mu kompetencji, podjął decyzję o nieprzedstawieniu funkcjonariuszowi B. G. w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji służby lub pracy w podległej jednostce. W uzasadnieniu wskazał, że przy podejmowaniu decyzji uwzględnił okoliczności wynikające z akt osobowych funkcjonariusza oraz systemu kadrowego [...] i systemu szkoleniowego [...], dotyczące całego przebiegu pracy/służby, w tym dotyczące kwalifikacji potwierdzonych odpowiednimi dokumentami oraz przebieg służby potwierdzony m.in. opiniami i ocenami bezpośrednich przełożonych, awansami na wyższe stanowisko służbowe czy kolejny stopień służbowy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wyjaśnił, że uwzględnił również posiadane przez funkcjonariusza wykształcenie. Wobec powyższego w ocenie organu w procesie kształtowania polityki kadrowej zostały uwzględnione przesłanki wynikające z art, 165 ust. 7, tj. posiadane kwalifikacje, przebieg dotychczasowej pracy lub służby a także potrzeby Izby Administracji Skarbowej w [...]. Uwzględniono nadto nie tylko zasadę ochrony pracy/służby, lecz również inne wartości konstytucyjne, jak interes publiczny, dobro wspólne, równowagę finansów publicznych, które mają związek ze zmianami dokonywanymi w strukturach administracji publicznej.

Pismem z dnia 23 marca 2020 r. B. G. złożył od ww. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 32 i 60 Konstytucji RP poprzez złamanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, konstytucyjnej zasady dostępu do służby publicznej na równych zasadach poprzez zwolnienie odwołującego w niejasnych okolicznościach,

2) art, 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS poprzez błędne zastosowanie określonych w tym przepisie kryteriów do osoby odwołującego i uznanie, że kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania przemawiają za tym, by nie złożyć odwołującemu propozycji służby a tymczasem w istocie rzeczy prawidłowa ocena powinna prowadzić do złożenia propozycji służby lub pracy,

3) art. 7 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę dowodów prowadzącą do wniosku, że prawidłowa była decyzja o niewręczeniu propozycji służby i że stosunek służbowy odwołującego wygasł w sytuacji gdy należyta i wszechstronna ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku przeciwnego,

4) art. 6 -12 oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez:

- nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w sprawie a w konsekwencji błędne dokonanie oceny spełniania przez odwołującego przesłanek z art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS,

- wydanie decyzji jedynie na domniemaniach, niejasnych przesłankach i ustaleniu, że "Pan B. G. wykonywał swoje obowiązki służbowe na poziomie oczekiwań" gdy powyższe prowadzi do twierdzenia, że wykonywanie zadań na poziomie oczekiwań jest wykonywaniem obowiązków bardzo dobrze.

5) art. 39 Kodeksu pracy regulującego zasady ochrony przedemerytalnej poprzez nie uwzględnienie zasad zawartych w tym artykule.

Mając na uwadze powyższe odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka I. S., wówczas Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na okoliczność ustalenia jakie fakty i okoliczności dały podstawę do wygaśnięcia stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r. a tym samym nie wręczenia odwołującemu propozycji służby lub pracy, a następnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przywrócenie odwołującego do służby.

Po rozpoznaniu sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej wskazał, iż B. G. do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej. W konsekwencji braku propozycji w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS jej stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r.

Organ wskazał, iż nieprzedstawienie odwołującemu do dnia 31 maja 2017 r. propozycji pracy/służby w Krajowej Administracji Skarbowej znajduje oparcie w przepisach ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawodawca pozostawił bowiem kierownikom jednostek organizacyjnych KAS pełne prawo co do tego, komu zostanie przedstawiona propozycja, a w przypadku złożenia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia, wybór rodzaju zatrudnienia, jaki zostanie zaproponowany poszczególnym pracownikom i funkcjonariuszom danej jednostki, tj, czy będzie to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę czy też propozycja pełnienia służby. Ustawa nie zawiera nakazu złożenia pracownikom propozycji zatrudnienia, zaś funkcjonariuszom propozycji pełnienia służby. Ustawodawca bowiem umożliwił dostosowanie zasobów kadrowych do potrzeb kierowanych przez nich jednostek i realizowanych zadań. Stąd też Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie był zobowiązany do przedłożenia skarżącemu propozycji pracy lub służby. Organ wskazał, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] dokonując oceny potrzeb kadrowych w perspektywie tego komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki. Organ wyjaśnił, że przy podejmowaniu decyzji uwzględnił okoliczności wynikające z akt osobowych funkcjonariusza oraz systemu kadrowego [...] i systemu szkoleniowego [....], dotyczące całego przebiegu pracy/służby, w tym dotyczące kwalifikacji potwierdzonych odpowiednimi dokumentami oraz przebieg służby potwierdzony m.in. opiniami i ocenami bezpośrednich przełożonych, awansami na wyższe stanowisko służbowe czy kolejny stopień służbowy. Dokonując analizy przebiegu służby w kontekście złożenia propozycji służby decydujące znaczenie dla organu miało wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w sprawie naruszenia przez odwołującego obowiązku rzetelnego wykonywania powierzonych zadań, co stanowi naruszenie ustawowego obowiązku zawartego w art. 199 pkt 2 w zw. z art, 254 pkt 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.

Organ zważył, że na funkcjonariuszu państwowym ciąży szczególny obowiązek przestrzegania prawa, a status funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej wiąże się z nieskazitelnym charakterem i nieposzlakowaną opinią. Funkcjonariuszem może być wyłącznie osoba, która m.in. ma nieposzlakowaną opinię. Nieposzlakowana opinia - co wymaga podkreślenia - jest wymagana od funkcjonariusza nie tylko do mianowania funkcjonariusza do służby, ale również w trakcie trwania stosunku służbowego. Należy zwrócić uwagę również na społeczną rolę służby, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Służby Celno-Skarbowej zaufanie społeczne. Z tych też względów funkcjonariusz powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Stąd też prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie obowiązku rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariusza mogło być uwzględnione podczas oceny przebiegu jego służby w procesie składania propozycji.

W ocenie organu Dyrektor lAS w [...] był uprawniony w kontekście prowadzonego postępowania dyscyplinarnego do oceny cech i postawy Odwołującego ujawniających się w trakcie służby i powodujących, że w jego ocenie Odwołujący nie wpisywał się w wysokie Standardy tworzonej nowej Służby Celno-Skarbowej. Organ podkreślił, iż należy mieć na uwadze, że w procesie składania propozycji był nałożony na dyrektora lAS obowiązek zapewnienia nie tylko właściwego doboru pracowników zgodnie z ich kwalifikacjami i przebiegiem służby, ale też zapewnienia właściwej obsady kadrowej w zakresie odpowiedniej ich liczby do realizacji przydzielonych zadań. Dyrektor lAS nie mógł przekroczyć w swoich decyzjach kadrowych limitu etatów określonego w planie finansowym jednostki. Plan etatów funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej uległ zmniejszeniu do stanu sprzed połączenia jednostek o 96 etatów.

W ocenie organu odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podejmując decyzję o nieprzedstawieniu Panu B.G. do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby działał w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę. Organ ważąc wszystkie argumenty wskazał, że zobowiązany był brać pod uwagę nie tylko zasadę ochrony pracy lecz inne wartości konstytucyjne, jak interes publiczny, dobro wspólne, równowagę finansów publicznych, które mają związek ze zmianami dokonywanymi w strukturach administracji publicznej.

B.G złożył skargę na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r., w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2020 roku stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego, z dniem [...] sierpnia 2017 roku.

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

1) naruszenie art. 165 ust. 7 PwKAS w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez:

- akceptację decyzji DIAS wydanej w oparciu o ww. przepis i tym samym akceptację faktu braku wręczenia skarżącemu propozycji pracy łub służby w sytuacji gdy decyla ta została wydana na podstawie przesłanek nie znajdujących oparcia w ustawie PwKAS,(tj. art. 165 ust.7) i przesłanek prawnie niedopuszczalnych (jak potrzeby organizacyjno-kadrowe jednostki, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sprawie naruszenia przez skarżącego obowiązku rzetelnego wykonywania powierzonych zadań (nawet po terminie nie otrzymania propozycji służby/pracy).

- akceptację decyzji DIAS wydanej w oparciu o ww. przepis i tym samym akceptację faktu braku wręczenia skarżącemu propozycji pracy lub służby, pomimo iż kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby, nagrody i wyróżnienia, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania skarżącego za tym przemawiały,

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez:

- błędną ocenę dowodów prowadzącą do wniosku, że prawidłowa była decyzja o nie wręczeniu skarżącemu propozycji służby i że po stronie skarżącego faktycznie zaistniały zachowania pozwalające uznać, że względy prawidłowego kształtowania kadry realizującej zadania administracji skarbowej oraz zapewnienia sprawnego i efektywnego funkcjonowania izby przemawiają za brakiem wręczenia propozycji pracy lub służby oraz błędną ocenę dowodów skutkującą uznaniem, że skarżący podejmował zachowania łub działania pozwalające obiektywnie stracić do niego zaufanie.

- błędną ocenę dowodów i błędne zawierzenie twierdzeniom DIAS o rzekomym limicie etatów, w sytuacji gdy DIAS nie przedstawił na powyższą okoliczność żadnego dokumentu i jest to twierdzenie tylko gołosłowne, a o istnieniu rzekomych limitów etatów zaprzeczyła ówczesna DIAS I. S. podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2019r., przesłuchany świadek I. S. zeznała, ,,nie było żadnego limitu osób, które należało zatrudnić, mogło być tak, że wszyscy funkcjonariusze mogli otrzymać propozycje zatrudnienia. Ilość osób, którym nie przedstawiono propozycji zależała zatem od nietransparentnej decyzji DIAS w [...], a nie od rzeczywistych potrzeb kadrowych pozwanej". Ponadto skarżący podnosił, że również raporty pokontrolne NIK-u wykazały, że to nieprawda, bo jeszcze przed [...] sierpnia 2017 r. prowadzone były szerokie nabory do KAS (co przeczy tezie o konieczności zwolnień z uwagi na nadmiar kadry),

3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8,9,11,12 i art.80 k.p.a. poprzez:

- nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, o który wnosił Skarżący, akceptację faktu odmowy przez DIAS dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Dyrektora lAS w [...] Pani I. S.j, które mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, między innymi odpowiedzi na pytania:

- czym się kierowała i czy mogła nie złożyć mi propozycji służby, jeżeli do dnia 31 maja 2017 r. nie było wszczęte postępowanie dyscyplinarne;

- jak można było wszcząć postępowanie dyscyplinarne w dniu [...] sierpnia 2017r., wobec funkcjonariusza, któremu do dnia 31 maja 2017 r., nie dano propozycji służby bądź pracy, gdy z góry wiadomym było, że z dniem [...] sierpnia 2017r., kończył służbę;

- w oparciu o jakie dowody została wydana przedmiotowa decyzja;

- dlaczego Dyrektor lAS, nie odniósł się w decyzji do opinii mojego bezpośredniego przełożonego, znajdującej się w aktach osobowych str. nr 230, która dałoby podstawę do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podjęcia zgodnie z prawem innej decyzji niż wydana przez Dyrektora lAS i Szefa KAS. Nie wyjaśnienie powyższego skutkowało wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, w konsekwencji prowadzącym do wydania negatywnej dla skarżącego decyzji akceptującej decyzję DIAS;

4) naruszenie art 10 p. 1 k.p.a. w zw., z art 78 S 1 k.p.a. poprzez:

- uniemożliwienie aktywnego udziału w toku postępowania, brak zapoznania skarżącego z aktami sprawy przed wydaniem decyzji wydanej przez Dyrektora lAS w [...], niezasadnym oddaleniu wniosków dowodowych, które zmierzały do wykazania istotnych dla sprawy okoliczności;

5) naruszenie art. 271 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 16 listopada 2016 r. poprzez:

- uznanie, że nie bez znaczenia dla organu miało wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Przy czym wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero dnia [...] sierpnia 2017 r., natomiast do dnia 31 maja 2017 r., nie było prowadzone żadne postępowanie dyscyplinarne.

Skarżący podnosił, iż ani DIAS w [...] ani Szef KAS nie uzasadnili w pełni dlaczego nie przedstawili skarżącemu propozycji służby, względnie pracy przez pryzmat właściwych i ustawowo wskazanych przesłanek w art. 165 ust. 7 PwKAS. Szef KAS zaakceptował decyzję DIAS pomimo, iż poziom jej wadliwości był taki, że powinna podlegać bezwzględnie uchyleniu. Z treści uzasadnienia DIAS wynika, iż brano pod uwagę zupełnie inne elementy niż te ustawowo wymianę, a mianowicie:

a) kształtowanie polityki kadrowej KAS przez DIAS na zasadzie dowolności, co jest wadliwym samo w sobie bo o ile DIAS ma pewną swobodę decyzyjną to jednak podstawą jego decyzji muszą być przepisy prawa - kryteria z art. 165 ust. 7 PwKAS,

Natomiast w piśmie z dnia 24 lutego 2017r. o sygn. [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej M. B. stwierdził, "Propozycje pracy bądź służby muszą się opierać na przepisach prawa oraz być transparentne i sprawiedliwe dla wszystkich pracowników i funkcjonariuszy KAS. Art. 165 ust.7 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. — Przepisy wprowadzające ustawę o KAS jasno precyzują, jakimi kryteriami mają kierować się DIAS składając propozycje pracy bądź służby", a nie:

b) rzekome limity kadrowe;

c) postępowanie dyscyplinarne, które zostało wszczęte już po terminie nie przedstawienia propozycji służby/pracy po 31 maja 2017r., nie może być podstawą jakichkolwiek negatywnych działań wobec skarżącego;

d) zaakceptowanie twierdzenia DIAS, o rzekomym przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, a w rezultacie braku zaufania do skarżącego. Z formalnego punktu widzenia mam bardzo "dobry" przebieg służby (dobre oceny itd).

Skarżąca podnosi, że nie zastosowano przesłanek z art. 165 ust. 7 PwKAS. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika że DIAS, przeciwko skarżącemu wziął pod uwagę inne elementy niż te wynikające z przesłanek art. 165 ust.7 PwKAS. Zatem zgodnie z ww. przepisem powinien wręczyć skarżącemu propozycję służby lub pracy, czego dowodzi fakt oceny wynikającej ż informacji przekazanej z [...] Referatu [...] Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz akt osobowych skarżącego (jego oceny okresowe, opinie i wniosek o mianowanie na wyższy stopień służbowy). W ocenie skarżącego wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, na które powołuje się DIAS i które w ogóle nie było prowadzone nie może być dowodem w sprawie z uwagi na to iż, tylko samo wszczęcie postępowania (nie prowadzenie tego postępowania) nastąpiło po terminie, a zatem było zupełnie nieprzydatne i nieobiektywne do oceny otrzymania propozycji służby/pracy. Powyższe wskazuje na sztuczne wyszukiwanie powodów zwolnienia, by "przykryć" jego bezprawie. Szef KAS wadliwie dał wiarę twierdzeniom DIAS o rzekomym limicie etatów, w sytuacji gdy DIAS nie przedstawił na powyższą okoliczność żadnego dokumentu i jest to twierdzenie tylko gołosłowne. Skarżący podkreślał, iż o istnieniu rzekomych limitów etatów zaprzeczyła ówczesna DIAS Pani I.S. podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2019r. Przesłuchana w charakterze świadka I.S. zeznała, "nie było żadnego limitu osób, które należało zatrudnić, mogło być tak, że wszyscy funkcjonariusze mogli otrzymać propozycje zatrudnienia. Ilość osób, którym nie przedstawiono propozycji zależała zatem od nietransparentnej decyzji DIAS w [...], a nie od rzeczywistych potrzeb kadrowych pozwanego’’, -

Ponadto podnosił, że również raporty pokontrolne NIK-u wykazały, że to nieprawda, bo jeszcze przed dniem [...] sierpnia 2017 prowadzone były szerokie nabory do KAS (co przeczy tezie o konieczności zwolnień z uwagi na nadmiar kadry). W tym miejscu należy zaznaczyć, iż przez cały okres pracy/służby w strukturach, administracji państwowej: Izbie Skarbowej, Urzędzie Kontroli Skarbowej i Izbie Celnej w [...] pracując ponad 33 lata, (do dnia nie otrzymania propozycji służby lub pracy) nie byłym karany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, nie toczyły się żadne postępowania dyscyplinarne, jak również nie były prowadzone w stosunku do mnie rozmowy dyscyplinarne.

Skarżący podkreślał, iż Rzecznik Dyscyplinarny, podczas kontroli nie stwierdził uchybień lub nieprawidłowości i w dniu [...] lipca 2017 r., złożył wniosek do Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w [...] o umorzenie postępowania wyjaśniającego wobec skarżącego. Pomimo takiego wniosku Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r, wszczął wobec mnie postępowanie dyscyplinarne (tj. podczas mojego pobytu na zwolnieniu lekarskim). Powyższe działania spowodowały, iż Dyrektor lAS naruszył również art. 263 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada o KAS. Gdyż stosownie do wyżej wymienionego artykułu, w przypadku usprawiedliwionej chorobą nieobecności w służbie wyjaśnienia mogą zostać złożone po uprzednim zasięgnięciu opinii lekarza.

W ocenie skarżącego wszczęcie postępowania stanowiło tylko argument do obrony bezpodstawnie podjętej decyzji w sprawie nie złożenia mi propozycji służby/pracy. Bezpodstawne podjęcie decyzji potwierdza również wezwanie mnie (pomimo pobytu na zwolnieniu lekarskim do dnia [...] września 2017r.) do osobistego stawienia się w dniu [...] sierpnia 2017r., celem złożenia wyjaśnień w rzekomo toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, a z góry wiadomo było, że [...] dzień sierpnia 2017r., był moim ostatnim dniem służby i nie będzie możliwe w sposób rzetelny wyjaśnienie sprawy w ciągu czterech dni.

Zdaniem skarżącego, organ celowo wszczął postępowanie dyscyplinarne z uwagi na prawdopodobną potrzebę w manipulacjach kadrowych w związku z wprowadzeniem ustawy o KAS.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów podlegała uwzględnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r. I OPS 1/19 wskazał, że: "Przyjęcie przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej propozycji zatrudnienia i przekształcenie, z dniem określonym w tej propozycji, na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm.) dotychczasowego stosunku służby w służbie przygotowawczej lub stałej w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas nieokreślony albo określony, nie wiąże się z obowiązkiem właściwego organu do wydania decyzji orzekającej o zakończeniu stosunku służbowego".

Oceniając zgodność z prawem wydanych decyzji Sąd zobowiązany jest oprzeć się na regulacjach zawartych w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm., dalej "p.w. KAS"). Z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, dalej "ustawa o KAS"). Z tym dniem utraciła moc obowiązującą m. in. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz.1799), która zgodnie z art. 1 ust. 1 regulowała zadania i organizację Służby Celnej – jednolitej umundurowanej formacji utworzonej w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Unii Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier.

Ustawa o KAS powołała Krajową Administrację Skarbową, która przejęła realizację zadań wykonywanych przez kontrolę skarbową, administrację podatkową oraz Służbę Celną.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o KAS, Krajowa Administracja Skarbowa stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz nieopodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego UE, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze.

Pod względem organizacyjnym ustawa p.w. KAS przewiduje, że izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej, a izbę tę łączy się z mającymi siedzibę w tym samym województwie izbą celną i urzędem kontroli skarbowej (art. 160 ust. 2, ust. 4).

W odniesieniu do zasobów kadrowych dotychczasowej Służby Celnej ustawa p.w. KAS w art. 165 ust. 3 i 4 reguluje zasady dalszego zatrudniania dotychczasowych funkcjonariuszy celnych w jednostkach jednolitej Krajowej Administracji Skarbowej, powołanej w miejsce rozproszonej administracji podatkowej, służby celnej i kontroli skarbowej. W tym zakresie przewiduje, że funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS, z zastrzeżeniem art. 170 p.w. KAS, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zwanymi dalej "funkcjonariuszami", pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość służby. W sprawach wynikających ze stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Natomiast na podstawie art. 165 ust. 7 p.w. KAS Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Możliwość złożenia dotychczasowym funkcjonariuszom propozycji pracy określającej nowe warunki zatrudnienia przewidziana została w ww. ustawie także w art. 167 ust. 2 (w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych).

Zgodnie z art. 170 ust. 2 p.w. KAS, funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby.

Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy o KAS (komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej i Szkole), wygasają:

- z dniem [...] sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby;

- po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia [...] sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 p.w. KAS).

Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w opisanych przypadkach traktuje się jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w. KAS).

W wyroku z dnia 17 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK 996/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niewątpliwie, w przypadku funkcjonariusza, któremu nie zaproponowano pełnienia dalszej służby ani nie przedstawiono propozycji zatrudnienia, przyjąć trzeba, że istnieje obowiązek organu wydania decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej zwolnienie ze służby. Podobnie rzecz ma się z funkcjonariuszem, który odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub służby. W tych sytuacjach podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby można wywieść z art. 170 ust. 1 i 3 p.w. KAS. w związku z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r., sygn. akt I OPS 1/19).

W omawianym stanie prawnym sprawy nie ulega wątpliwości, że organ był zobowiązany wydać decyzję w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego. Taka decyzja została wydana. Kwestią zasadniczą jest ustalenie na jakich podstawach prawnych (przesłankach) organ winien oprzeć się, nie przedstawiając funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby.

Obligatoryjne i fakultatywne przesłanki zwolnienia ze służby zawarte są w art.179 i 180 ustawy o KAS. Ustawa wprowadzająca KAS zawiera jednak konstrukcje prawną wygaśnięcia stosunku służbowego. W wyniku nie przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby i wydaniu decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r. I OPS 1/19 wskazał, że: Reforma dotychczas istniejącej administracji skarbowej i powołanie Krajowej Administracji Skarbowej, która stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego UE, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych wymagała przyjęcia rozwiązań o charakterze przejściowym, w szczególności dotyczących kwestii pracowniczych. Wspomnieć przy tym należy, że ustawa p.w. KAS w art. 165 -174 statuuje zasady zatrudnienia funkcjonariuszy w nowym, skonsolidowanym organie administracji skarbowej, który powstał w miejsce trzech dotychczas funkcjonujących organów administracji skarbowej: administracji podatkowej, kontroli skarbowej i Służby Celnej. W ramach scalania administracji skarbowej następowała konsolidacja podmiotowa na poziomie regionalnym oraz lokalnym izb i urzędów skarbowych, urzędów kontroli skarbowych, izb i urzędów celnych w izby administracji skarbowej oraz w urzędy administracji skarbowej i urzędy celno-skarbowe (por. uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, Druk sejmowy nr 826, s. 5). Powstał zatem nowy organ administracji skarbowej, który przejął kompetencje trzech dotychczas istniejących organów. Została zlikwidowana dotychczasowa Służba Celna, a w jej miejsce powołano w ramach KAS nową formację Służbę Celno-Skarbową. Powołując nowe organy administracji skarbowej ustawodawca miał prawo określić nowe warunki pracy lub służby. W konsekwencji uznać należało, że w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celnej nie stosuje się więc już dotychczasowych przepisów art. 105 i 106 ustawy z dnia 27 sierpnia 2007 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1799) określających zasady zwalniania celników ze służby, ponieważ ww. ustawa z dnia 27 sierpnia 2007 r. zgodnie z art. 159 pkt 3 p.w. KAS utraciła moc z dniem 1 marca 2017 r. Od tej daty, status prawny funkcjonariuszy zatrudnianych w nowym organie jakim jest Krajowa Administracja Skarbowa statuują zatem wyłącznie przepisy p.w. KAS.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w niniejszym składzie, reforma dotychczas istniejącej administracji skarbowej i powołanie Krajowej Administracji Skarbowej, pozwalała ustawodawcy na wprowadzenie konstrukcji wygaśnięcia stosunku służbowego. Regulacje prawne w tym zakresie nie zostały zakwestionowane w zakresie zgodności z Konstytucją RP przed Trybunałem Konstytucyjnym. Należy więc przyjąć domniemanie ich zgodności z Konstytucją RP. Reforma administracji skarbowej i powstanie nowej formacji w postaci Służby Celno - Skarbowej pozwalała ustawodawcy na zamieszczenie w ustawie klauzuli umożliwiający odpowiednio dobór kadrowy nowo utworzonej jednostki. Kierowanie się kryteriami zawartymi a art. 179 czy 180 ustawy o KAS, dotyczącymi zwolnienia ze służby byłoby zatem nieuzasadnione i ograniczałby możliwości reorganizacyjne organu. Jednym z elementów tego typu reorganizacji było bowiem odpowiednie dobranie kadry, tak aby była ona jak najbardziej efektywna i nie stanowiła nieuzasadnionego obciążenia dla budżetu. W oceni Sądu należy więc odejść od ściśle sformalizowanych przesłanek zawartych w art. 179 czy 180 ustawy o KAS. Powyższe oczywiście nie zwalnia organu z obowiązku wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego, czy też z obowiązku wskazania racjonalnych, obiektywnych i możliwych do weryfikacji przesłanek nie przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby. Inna wykładnia wskazanych przepisów sprowadzałaby się do przyjęcia założenia, iż na organie spoczywa obowiązek przyjęcia niemal 100% kadry, do nowo utworzonej struktury, bowiem niemal w każdym przypadku organ musiałby przedstawić propozycję zatrudnienia lub służby funkcjonariuszowi. Z treści art. 165 ust. 7 p.w. KAS nie wynika natomiast, iż po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione przez ustawodawcę uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje określona decyzję lub przedkłada funkcjonariuszowi określone propozycje.

Przyjęcie jako przesłanki nie przedstawienia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia faktu przedstawienia zarzutów dyscyplinarnych należy jednak uznać za naruszenie prawa przez organ (art. 165 ust. 7 p.w.KAS).

Na wstępie należy wskazać, że samo wszczęcie postępowania dyscyplinarnego miało miejsce na skutek wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017r. czynność ta miał zatem miejsce po dniu 31 maja 2017r., czyli po upływie terminu do przedłożenia skarżącemu propozycji pełnienia służby/zatrudnienia. Oceniając przydatność funkcjonariusza do pełnienie dalszej służby w nowo powstałej strukturze organ nie powinien więc kierować się przesłanką wydania ww. postanowienia, zwłaszcza, iż z mocy prawa w skutek wygaśnięcia stosunku służbowego postępowanie dyscyplinarne ulegało umorzeniu.

Również niezasadne było kierowanie się przez organ, przy ustalaniu kryteriów doboru, samym faktem podjęcia czynności wyjaśniających. Jak słusznie wskazał skarżący Rzecznik Dyscyplinarny w sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego z dnia [...] lipca 2017 roku wskazał: "Z informacji przekazanej z [...] Referatu [...] wynika, że B. G. wg. stanu na dzień [...] lipca 2017 nie był karany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, nie toczą się wobec niego postępowania dyscyplinarne jak również nie były prowadzone w stosunku do niego rozmowy dyscyplinarne. W okresie od grudnia 2013 roku do czerwca 2016 roku był sześć razy nagradzany za wzorowe wypełnianie zadań służbowych i czterokrotnie nagradzany za szczególne osiągnięcia w służbie celnej. Ostatnia ocena ważona (z dnia [...] listopada 2015 r. za okres od [...] grudnia 2012 r do [...] września 2015r) wynikająca z ocen kierownika urzędu wyniosła 3,65 a w związku z powyższym ustalono funkcjonariuszowi ogólny poziom realizacji zadań jako oczekiwany".

Ponadto, Rzecznik Dyscyplinarny, podczas kontroli nie stwierdził uchybień lub nieprawidłowości i w dniu [...] lipca 2017 r., złożył wniosek do Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w [...] o umorzenie postępowania wyjaśniającego wobec skarżącego. Rzecznik wskazał, iż "(...) W zakresie kontroli zespół kontrolny w skład którego wchodził [...] B.G nie stwierdził nieprawidłowości (...). B. G. dzięki dużemu doświadczeniu w tego rodzaju kontrolach działa jak należy postępować w takie (nietypowej) sytuacji, skutecznie doprowadzając sprawę do końca. W działaniach funkcjonariusza w trakcie realizacji kontroli w lokalu [...] nie można doszukać się zatem braku staranności i rzetelności, jak również jakichkolwiek zachowań o podłożu nieetycznym. (...) Natomiast, co do drugiego zarzutu dotyczącego zagubienia (przyczynienia się do zaginięcia) protokołu z kontroli w pomiocie [...] s.c. (lokal [...]), to trudno w świetle zgromadzonego w postępowaniu materiału przypisać funkcjonariuszowi winę (...). Bezspornie należy stwierdzić, iż protokół z akcji "[...]" (w tym protokół z kontroli lokalu [....]) został utracony w niewyjaśnionych okolicznościach, niemożliwych w dniu dzisiejszym do wytłumaczenia. Jednakże obarczanie winą wyłącznie B.G. w świetle zebranego materiału jest nieuprawnione. Ponadto do oceny sprawy należy wziąć pod uwagę dotychczasowy nienaganny przebieg służby funkcjonariusza, pozytywną opinię przełożonych, jak również wysoką ostatnią ocenę okresową."

Pomimo takiego wniosku Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r, wszczął postępowanie dyscyplinarne. Wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego o umorzenie postępowania nie był oczywiście dla Naczelnika Urzędu wiążący. Oceniając sprawę Sąd nie może jednak pominąć analizy i wniosków dokonanych przez ww. Powyższe, Sąd był zobowiązany zestawić z datą wydania postanowienia, ponieważ w dacie wszczęcia postępowania organ miał świadomość, iż czynności w postępowaniu dyscyplinarnym zakończą się jego umorzeniem wobec wygaśnięcia wobec skarżącego stosunku służbowego. Organ nie oceniał zatem tego czy skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego. Materiał zgromadzony w sprawie wskazuje natomiast na wnioski, z których wynika, iż skarżącemu nie można przypisać winy w zdarzeniu, które doprowadziło do zaginięcia dokumentacji pokontrolnej. Organ w żaden sposób nie odniósł się na tym tle do zarzutów skarżącego podnoszonych sukcesywnie w toku całego postępowania czym naruszył dyspozycję art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu organ naruszyła również dyspozycję art. 165 ust. 7 Przepisów wprowadzających ustawę o KAS, z którego wynika, że dyrektor izby administracji skarbowej przy podejmowaniu decyzji o złożeniu funkcjonariuszowi (pracownikowi) pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, powinien wziąć pod uwagę jego kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Organ działał w tej sprawie w ramach uznania administracyjnego, którego granice wyznacza powołany art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W konsekwencji w takich sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy zaskarżona decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy zastosowaniu niedozwolonych kryteriów. Należy mieć na uwadze, że odejście skarżącego ze służby nastąpiło w ramach poważnej i szerokiej reformy administracji skarbowej i celnej, wiążącej się również z przypisaniem jej nowych zadań i kompetencji i co za tym idzie – ze zmianami kadrowymi, przeprowadzanymi m. in. za pomocą instytucji wygaśnięcia z mocy prawa stosunków zatrudnienia. Z założenia więc ustawodawca uznał za dopuszczalne zwolnienie ze służby części dotychczasowych funkcjonariuszy, pozostawiając przy tym władzom tej nowej administracji wybór osób, które otrzymają ofertę dalszego zatrudnienia. Ten wybór powinien być dokonany według kryteriów obiektywnych, określonych m. in. w art.165 ust. 7 ustawy wprowadzającej i powinien wskazywać na najbardziej odpowiednich, najlepszych kandydatów, ocenianych również na podstawie przebiegu dotychczasowej ich służby. Akta personalne wskazują natomiast, iż skarżący prawidłowo wykonywał swoje obowiązki, otrzymywał nagrody pieniężne i wyróżnienia. Przykładem powyższego jest wniosek o mianowanie na wyższy stopień służby celnej, z dnia [...].01.2017r., gdzie zawarta została ocena pracy skarżącego poprzez wskazanie, iż "Pan B.G na zajmowanym stanowisku wzorowo wypełnia powierzone zadania służbowe, przejawia inicjatywę w zakresie doskonalenia organizacji i efektywności służby. Na szczególne podkreślenie zasługuje umiejętność zastosowania w praktyce ogromnej wiedzy merytorycznej, a także szczególna sumienność w wykonywaniu zadań oraz doskonała organizacja pracy. Potrafi na bieżąco szybko i skutecznie rozwiązywać problemy związane z obsługą klienta. Na uwagę zasługuje również kreatywność gwarantująca efektywne wspomaganie procesu zarządzania na poziomie komórki organizacyjnej. Jest koleżeński i w każdej chwili służy pomocą innym funkcjonariuszom. Swoją wiedzą chętnie dzieli się ze współpracownikami. Wobec funkcjonariusza nie są prowadzone postępowania wyjaśniające lub dyscyplinarne, które nie uległy zatarciu oraz nie prowadzono rozmów dyscyplinarnych przeprowadzanych w trybie art. 168 ustawy o Służbie Celne".

Nie jest wprawdzie rolą organu dokonywanie porównań czy charakterystyk wszystkich osób, którym przedstawiono ofertę służby (ich kwalifikacji, przebiegu służby, warunków dojazdu do miejsc zatrudnienia) wymagane jest jednak wskazanie obiektywnych kryteriów i reguł (możliwych do oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym), wedle których funkcjonariuszowi nie złożono propozycji w powiązaniu z jego indywidualną sytuacją. W rozpatrywanej sprawie wskazano przesłankę (postępowanie dyscyplinarne), która nie była zgodna z prawem (co zostało omówione we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia). Powyższe świadczy o dowolności i arbitralności w działaniu organów.

W ocenie Sądu wobec wskazanych wyżej ustaleń i przedstawionej wykładni przepisów, argumentacja organu o potrzebie redukcji kadr ma charakter drugorzędny. Przyjmując założenie, że istotnie taka redukcja kadr objęła jednostkę, w której skarżący pełnił służbę, to dobór funkcjonariuszy, którym nie przedstawiono propozycji służby/zatrudnienia powinien opierać się na możliwych do weryfikacji i oceny kryteriach. Powyższe wynika bezpośrednio z treści art. 165 ust. 7 p.w. KAS. W przedmiotowej sprawie takie obiektywne, możliwe do oceny przez Sąd kryterium zostało przedstawione ale kryterium przyjęte przez organy naruszało dyspozycję art. 165 ust. 7 ww. ustawy, co jednoznacznie wskazuje na wadliwość zaskarżonych decyzji. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że przeprowadzenie reformy instytucji o złożonej strukturze organizacyjnej, zatrudniających wiele osób - pracowników i funkcjonariuszy - jest działaniem bardzo złożonym. Nie sposób więc zakładać, aby wolą prawodawcy było zapewnienie pełnej kontroli doboru kadr w oparciu o przedstawienie zestawienia z obiektywnie sparametryzowanymi ocenami wszystkich osób - pracowników i funkcjonariuszy, co do których podejmowane są rozstrzygnięcia, materializujące się poprzez przedstawienie bądź nie propozycji dalszej pracy bądź służby – co do każdego stanowiska pracy. O ile taka byłaby wola prawodawcy wskazałby tego rodzaju powinność. Może przy tym budzić wątpliwości czy w ogóle tego rodzaju rzetelne i obiektywne opracowanie mogłoby zostać sporządzone. Realnego wyłonienia pracowników o najlepszych kwalifikacjach - przy uwzględnieniu wielokryteriowej oceny - można byłoby dokonać być może tylko w drodze konkursu. Nie było natomiast wolą prawodawcy jego przeprowadzenie - dałby bowiem temu wyraz w treści regulacji. Nie oznacza to jednak aby określone rozstrzygnięcie – będące skutkiem nieprzedstawienia propozycji dalszej służby albo pracy - nie było możliwe do kwestionowani. Przeciwnie, konieczne jest w takim przypadku odwołanie się do przesłanek, które mogą być obiektywnie zweryfikowane, w szczególności wymienionych w art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, który stanowi, że kierownicy jednostek organizacyjnych składają "pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania." Przy czym pojęcie dotychczasowej pracy i służby może obejmować także ocenę cech indywidualnych określonej osoby. Pogląd taki prezentowany był już w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.01.2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2540/19 - dostępny w CBOSA).

Mając powyższe na względzie Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję, jak i decyzje utrzymaną nią w mocy. Oba orzeczenia są bowiem dotknięte analogiczną wadliwością. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną. Będzie miał także na uwadze argumentację skarżącego, do której w sposób należyty się odniesie.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania.