Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 596/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 39
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi M. P. – G. i R. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 7 d pkt 1, art. 20, art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 2 ust. 2 pkt 2, § 9, § 36 pkt 5, § 45, § 46 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i art. 104 K.p.a. orzekł o zmianie danych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] j.ewid. K polegających na: zmianie konfiguracji i powierzchni bez zmiany oznaczenia działki nr [...] o pow. 0,1413 ha objętej księgą wieczystą [...] na [...] o pow. 0,1424 ha oraz zmianie konfiguracji bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] o pow. 0,1273 ha objętej księgą wieczystą [...], zgodnie z mapą uzupełniającą oraz wykazem zmian sporządzonym w dniu 17 sierpnia 2012 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. R. posiadającego uprawnienia zawodowe nr [...]. Operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 października 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ podał, że operatem z dnia 8 października 2012 r. zmieniono przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w obrębie [...] j. ewid. K na podstawie spisanego w dniu 14 marca 2012 r. protokołu z czynności ustalenia przebiegu granic wymienionych działek sporządzonego w oparciu o przepisy § 37 - § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r. orzekł o zmianie danych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] j.ewid. K polegających na: zmianie konfiguracji i powierzchni bez zmiany oznaczenia działki nr [...] o pow. 0.1413 ha oraz zmianie konfiguracji bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] o pow. 0.1273 ha. Odwołanie w powyższej sprawie złożyli M. P. – G. i R. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W swojej decyzji wskazał, iż zasadne jest wyjaśnienie przyczyn z powodu których zaszła konieczność ustalenia przebiegu granic nieruchomości.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta wskazał, że działka nr [...]

o pow. 0,1413 ha stanowi własność A. M. – M. c. W. i A. w całości – KW lok. [...] w 1/2 cz. oraz L. M. c. W. i A. w 1/3 cz., K. M. c. K. i L. w 1/3 cz., P. M. s. K. i L. w 1/3 cz. – KW lok. [...] w 1/2 cz., natomiast działa nr [...] o pow. 0,1273 ha stanowi własność R. G. s. W. i J. oraz M. P. – G. c. J. i H. na prawach wspólności ustawowej w całości. Wniosek A. M.– M., L. M., P. M. i K. M. dotyczył aktualizacji danych powstałych w operacie założenia ewidencji gruntów dla obr. [...] j. ewid. K, przyjętym do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu 30 maja 1977 r. Nowa ewidencja gruntów została założona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków oraz zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Przy sporządzaniu operatu założenia ewidencji gruntów współrzędne punktów załamania granic pozyskano z digitalizacji mapy zasadniczej. W archiwum ewidencji gruntów brak jest szkiców podstawowych dla przedmiotowego terenu, znajduje się natomiast protokół ustalenia stanu władania gruntami na obszarze gm. kat. B - Obręb [...] z dnia 15 października 1974 r. (zakończony 20 czerwca 1975 r.) wpisany do ewidencji pod numerem [...] w dniu 10 września 1976 r., dotyczący między innymi parcel katastralnych Nr: [...] — obecnie działka nr [...] (podpisany przez poprzednika prawnego obecnych współwłaścicieli W. M.) oraz [...] - obecnie działka nr [...] (podpisany przez A. O. władającą wówczas parcelą kat.). Stwierdzono również, iż w zasobach GODGiK brak jest danych źródłowych określających położenie ogrodzenia znajdującego się na mapie zasadniczej (w tym szkiców lub innych danych geodezyjnych). Zgromadzona dokumentacja geodezyjna została poddana ocenie pod kątem wiarygodności danych oraz spełnienia obowiązujących standardów technicznych. Ponadto przeprowadzona analiza skutkowała uznaniem danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] za niewiarygodne. Dlatego też w dniu 14 marca 2012 r. uprawniony geodeta zmierzył wskazaną przez zainteresowane strony istniejącą w terenie granicę, spisał protokół z czynności ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...] z udziałem zainteresowanych stron. Na gruncie stawili się A. M. – M. i L. M.- współwłaścicielki działki nr [...] oraz M. P. – G. - współwłaścicielka działki nr [...], oni też podpisali protokół ustalenia przebiegu granic działek. Na gruncie nie zjawili się prawidłowo zawiadomieni: P. M. i K. M. współwłaściciele działki nr [...] oraz R. G. współwłaściciel działki nr [...]. Ustalona w terenie granica biegnie w linii ogrodzenia trwałego i po jego przedłużeniu do jezdni ulicy S od pkt nr 3 przez pkt nr 4 do pkt nr 5.

Reasumując organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie złożona dokumentacja została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 października 2012 r. i na jej podstawie można było dokonać opisanych na wstępie decyzji zmian.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. P. – G. i R. G. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie § 9, § 36 pkt 5, § 39, § 45, § 46, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w postępowaniu w sprawie zmiany danych ewidencyjnych jest możliwa zmiana przebiegu granic i powierzchni działek. Konkludując odwołujący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 4 marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika wprost z przepisu § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej poprzez wprowadzenie do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 23 ustawy w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia), albo w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje z urzędu lub na wniosek zainteresowanych stron poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, a także wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez organ ewidencyjny odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Organ przytoczył treść § 35 i § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Podstawę wykazywania przebiegu granic działek ewidencyjnych stanowi przede wszystkim dokumentacja określona w § 36 rozporządzenia. Dopiero w razie jej braku, lub stwierdzeniu, że dane w niej zawarte nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym - co wynika wyraźnie z treści przepisu § 37, dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w sposób wynikający z tego przepisu, przy czym szczegółowe zasady ustalenia przebiegu granic na gruncie wynikają z § 38 i § 39 rozporządzenia. Ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca:

1/ na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (§ 39 ust. 1 rozporządzenia)

2/ według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli stan ten nie jest sprzeczny

z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny tych działek (§ 39 ust. 2);

3/ po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3).

W niniejszej sprawie ustalono, że operat ewidencji gruntów obrębu [...], jednostka ewidencyjna K został założony na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków oraz zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Operat przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 30 maja 1977 r., za numerem [...]. Jak wynika ze sprawozdania technicznego współrzędne punktów załamania granic działek ewidencyjnych pozyskano w drodze digitalizacji mapy zasadniczej. Operat numer [...] wykonano kameralnie, bez ustalenia przebiegu granic na gruncie. W zasobach ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie znaleziono także danych źródłowych określających położenie ogrodzenia trwałego pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...] znajdującego się na mapie zasadniczej analogowej. Geodeta uprawniony stwierdził, że wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, jest niewiarygodny i nie spełnia aktualnie obowiązujących standardów. Według danych zamieszczonych w operacie nr [...], współrzędne punktów granicznych pozyskano bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów w terenie, a więc bez uprzedniego ich ustalenia. Tym samym wykonawca pracy geodezyjnej [...] prawidłowo pozyskał dane dotyczące przebiegu granicy w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem na gruncie przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...], zgodnie z treścią przepisu § 37 rozporządzenia. Określenie przebiegu granicy według stanu faktycznego na gruncie, udokumentowane opracowaniem geodezyjnym, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającym wykaz zmian gruntowych, stanowi podstawę do wprowadzenia odpowiedniej zmiany w bazie danych ewidencyjnych. Współwłaściciele działek: nr 339 tj. R. G. i M. P. – G. oraz działki nr [...] A. M. – M., L. M., P. M. i K. M. zostali skutecznie zawiadomieni o czynnościach na gruncie oraz pouczeni, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje czynności geodety (zwrotne potwierdzenia odbioru w operacie pomiarowym). W dniu 14 marca 2012 r. na grunt stawiły się jednak tylko: A. M. – M., L. M. (współwłaścicielki działki [...]) oraz M. P. – G. (współwłaścicielka działki [...]). Zgodnie z art. 32 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z ówcześnie obowiązującym § 38 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (obecnie zgodnie z § 38 ust 2 pkt 2 rozporządzenia) nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie stanowiło przeszkody do przeprowadzenia czynności na gruncie. Bezzasadny jest zatem zarzut skarżących, iż R. G. nie był na gruncie i nie wyraził zgody a zatem nie można było dokonać takiego ustalenia.

Uprawniony geodeta dokonał ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na podstawie zgodnego oświadczenia stron, numerycznej mapy ewidencji gruntów oraz danych z założenia ewidencji gruntów na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów. Obecne na gruncie A. M. – M., L. M. (współwłaścicielki działki [...]) i M. P. – G. (współwłaścicielka działki [...]) zgodnie wskazały faktyczny przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], będący również stanem spokojnego posiadania czego potwierdzeniem są złożone w protokole podpisy. Protokół z czynności ustalenia przebiegu granic zawiera szczegółowy opis przebiegu tejże granicy: "odcinek 3-4-5 biegnie w linii ogrodzenia trwałego i po jego przedłużeniu do jezdni ulicy S". Punkty 3 i 4 są narożnikami ogrodzenia trwałego, natomiast punkt nr 5 jest bolcem wbitym w asfalt. Złożone w protokole podpisy świadczą o wyrażeniu zgody na wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków danych o przebiegu granic nieruchomości wynikających z ustalenia przebiegu granicy na gruncie. Wycofania oświadczenia woli, czego domaga się M. P. – G. można dokonać tylko przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] ustalono wzdłuż istniejącego na gruncie trwałego ogrodzenia (istniejącego, jak strony oświadczyły w piśmie z 9 grudnia 2013 r. - od około 30 lat), zatem zgodnie ze spokojnym stanem użytkowania. Tym samym nawet w przypadku braku zgodnego oświadczenia zainteresowanych, dotyczącego przebiegu granicy w przypadku granicy działek nr [...] i nr [...] zachodzą okoliczności do zastosowania przepisu § 39 ust. 2 rozporządzenia. Pozostałych granic zewnętrznych działki nr [...] nie ustalano. Współrzędne ich punktów granicznych pozyskano z operatów KERG: [...], [...], [...] oraz [...], gdyż wyznaczone zostały na podstawie pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem ich położenia i spełniały obowiązujące kryteria dokładnościowe. Pole powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] obliczono zgodnie z § 62 rozporządzenia się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61. Określono je w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dane z rejestru nieruchomości tj. ewidencji gruntów stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 24.11.1997 r., sygn. akt II CKN 110/97) przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalna w oparciu o wskazane rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków dokumenty źródłowe. Należy zatem podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie nie dotyczy stanu prawnego działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], który jest bezsporny oraz ujawniony w księgach wieczystych. Z operatu pomiarowego KERG [...] wynika, że ustalone granice nie były sporne pomiędzy stronami postępowania. Dlatego słuszne jest zaktualizowanie zapisów w bazie danych ewidencyjnych. Takie rozstrzygnięcie nie odbiera żadnej ze stron możliwości ochrony swej własności, co jednak powinno nastąpić w innym trybie i nie przed organami prowadzącymi ewidencję.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że organ I instancji wykonał wszystkie zalecenia zawarte w decyzji z dnia [...] 2013 r. i tym samym jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. P. – G. i R. G. wnieśli o uchylenie decyzji z dnia 4 marca 2014 r. oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie § 9, § 36 pkt 5, § 39, § 45, § 46, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w postępowaniu w sprawie zmiany danych ewidencyjnych jest możliwa zmiana przebiegu granicy działek i powierzchni działek.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Powyższe powoduje, że przeprowadzone postępowanie nie może ingerować w stan prawny nieruchomości, tak jak to miało miejsce obecnie, albowiem przez zmianę granic nastąpiło uszczuplenie prawa własności do nieruchomości (zmiana wielkości działki). Zdaniem skarżących nie wszystkie strony wyraziły zgodę na przebieg granic wskazany przez geodetę, a zatem granice tych nieruchomości są sporne, wbrew temu co przyjął organ administracyjny.

Analiza mapy sporządzonej przez uprawnionego geodetę prowadzi do wniosku, że w przedmiotowym postępowaniu uległy zmianie powierzchnie działek i ich granice. Powierzchnia działki nr [...] w wyniku zmian ewidencyjnych uległa powiększeniu. Działka skarżących nr [...] zachowała taką samą powierzchnię z tym, że jest to sprzeczne z faktem, że jeśli powierzchnia działki sąsiedniej się zwiększyła to działa skarżących powinna się zmniejszyć.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficznego (Dz.U. nr 193 z 2010r. poz.1287 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Niewątpliwie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22, i 24 prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków.

Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczne - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Z przepisów tych wynika, że inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających - zgodnie z regułą zawartą w art. 28 K.p.a. interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych.

Treść § 46 ust. 2 rozporządzenia wskazuje, iż poza przypadkami wymienionymi w tym przepisie, aktualizacja danych ewidencyjnych bez uprzedniego wniosku strony jest niedopuszczalna.

Z kolei przepisy § 36, 37 i 38 rozporządzenia regulują kwestię wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic (§ 36 ), oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. l tak przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w pierwszej kolejności - zgodnie z § 36 rozporządzenia - na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1/ w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2/ w celu podziału nieruchomości, 3/ w postępowaniu scaleniowymi wymiany gruntów, 4/ w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5/ na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6/ przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Kolejne przepisy rozporządzenia, tj. § 37 i 38 regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym. W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia.

Z przytoczonych przepisów wynika, że koniecznym warunkiem otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.

Przekładając powyższe na realia przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że operat ewidencji gruntów obrębu [...] jednostka ewidencyjna K został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 maja 1977 r. pod nr [...]. Współrzędne punktów załamania granic ewidencyjnych działek pozyskano z mapy zasadniczej. Zatem operat nr [...] wykonano bez ustalenia przebiegu granic na gruncie. Wobec tego nie można odmówić słuszności twierdzeniu, że wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] był niewiarygodny i nie spełniał aktualnie obowiązujących standardów i kryteriów. Spełniony został zatem podstawowy warunek wymieniony w rozporządzeniu, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie.

Określenie przebiegu granicy według stanu faktycznego na gruncie, udokumentowane opracowaniem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającym wykaz zmian gruntowych, stanowi podstawę do wprowadzenia odpowiedniej zmiany w bazie danych ewidencyjnych. W niniejszej sprawie przeprowadzono czynności na gruncie, bez wątpienia współwłaściciele działek nr [...], czyli R. G. i M. P. – G. oraz działki nr [...] A. M. – M., L. M., P. M. i K. M. zostali skutecznie zawiadomieni o tych czynnościach. Zawiadomienie zawierało pouczenie, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje działań geodety. Podczas czynności pomiarowych dokonywanych w dniu 14 marca 2012 r. stawiły się A. M. – M., L. M. i M. P.– G. Pozostali nie stawili się, prawidłowo zawiadomieni. Skarżąca M. P. – G. uczestniczyła w czynnościach pomiarowych wykonywanych na działkach nr [...] oraz [...] i skoro nie zgłosiła swoich uwag i zastrzeżeń co do przebiegu granicy to uprawniony geodeta słusznie dokonał ustalenia granicy pomiędzy wskazanymi działkami. Przebieg granicy pomiędzy działkami odzwierciedla stan spokojnego posiadania. Zgodzić się należy z organem II instancji, że złożone w protokole podpisy świadczą o wyrażeniu zgody na wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków danych o przebiegu granic nieruchomości wynikających z ustalenia przebiegu granic na gruncie. Ponadto skoro granice pomiędzy działkami nr [...] i [...] zostały ustalone wzdłuż istniejącego trwałego ogrodzenia, a to nawet zgodnie z treścią § 39 ust. 2 rozporządzenia w przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. W sprawie odzwierciedleniem prawidłowo przeprowadzonej pracy geodezyjnej było wykonanie mapy uzupełniającej zmiany konfiguracji granicy między działkami nr [...] i [...] zawierającej wykaz zmian gruntowych. Mapa zawarta w operacie [...] została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 października 2012 r. Dane zawarte w operacie stanowią wystarczającą podstawę do aktualizacji przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...].

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie właściwie zinterpretowały i zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jednoznacznie wykazały, że zaszła konieczność aktualizacji danych ewidencyjnych określających położenie punktów granicznych i przebieg granicy pomiędzy działkami.

Odnosząc się do argumentów skargi wskazać należy, że przeprowadzone postępowanie w żaden sposób nie ingerowało w podmiotowy stan prawny nieruchomości i nie zmieniło go. Określenie przebiegu granicy według stanu faktycznego i stanu spokojnego posiadania jest w istocie czynnością materialno-techniczną. Podział taki wbrew obawom skarżących nie uniemożliwia im realizacji roszczeń cywilnoprawnych. Natomiast o ile skarżący chcą kwestionować przebieg spornej według nich granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami, to właściwymi do rozgraniczenia nie są organy administracyjne, a tylko sąd powszechny.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2014 r. była prawidłowa i w żaden sposób nie naruszała interesu skarżących.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.