Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 630/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz J. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA 630/03

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. na podstawie art. 92 ust. 1 i 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 z późn. zmianami) oraz § 6 w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100 poz. 918), w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przedziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131 poz. 1469):

1) uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. o przyznaniu J. S. z dniem 01 lipca 2000 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przewidzianej dla policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji;

2) cofnął z dniem 19 lipca 2002 r. uprawnienie do przedmiotowego świadczenia.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że J. S., policjant Komendy Wojewódzkiej Policji w B., dnia 10 października 2002 r. złożył oświadczenie celem ustalenia uprawnień do wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, z którego wynikało, że razem z rodziną zamieszkuje, w domu jednorodzinnym w B. przy ul. [...], którego współwłaścicielką w [...] jest jego małżonka. Skoro żona policjanta posiada tytuł prawny do nieruchomości wynoszący [...] całości tj. [...] m² powierzchni mieszkalnej to zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. nie posiada on uprawnień do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia wejścia w życie rozporządzenia tj. od 19 lipca 2002 r.

J. S. złożył odwołanie od tej decyzji zarzucając niekorzystną interpretację przepisów resortowych dotyczących przyjętych norm zaludnienia.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i stwierdził.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje

równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

W art. 1 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w pkt 1 - 5 wymieniono negatywne przesłanki (precyzując tym samym pojęcie "posiadania lokalu mieszkalnego") przy spełnieniu których funkcjonariuszowi przedmiotowe świadczenie nie przysługuje. Należy również do nich sytuacja gdy policjant lub członkowie jego rodziny w miejscu pełnienia służby posiadają dom jednorodzinny, dom mieszkalno — pensjonatowy lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, będący przedmiotem współwłasności policjanta lub członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji.

W świetle 1 ust. 2 pkt 5 przytoczonego wyżej rozporządzenia MSWiA równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się również w przypadku gdy funkcjonariusz w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.

Powyższy przepis stanowi zatem rozwinięcie postanowień § 1 ust. 1 pkt

5 cytowanego rozporządzenia, stanowiąc, iż nabycie przez policjanta lub członka jego rodziny własności lub współwłasności domu jednorodzinnego w drodze spadku

w części odpowiadającej przynajmniej dwóm normom zaludnienia oraz faktyczne

w nim zamieszkiwanie przez policjanta, niezależnie od rodzaju ustroju majątkowego

panującego pomiędzy małżonkami, stanowi negatywną przesłankę przyznania

funkcjonariuszowi równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Należy nadmienić, że zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469) norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. W tej sytuacji, uwzględniając ułamkową część nabytej drogą spadku zabudowanej nieruchomości ([...] m² powierzchni mieszkalnej budynku) nabyty udział mieści się w 2 normach zaludnienia.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia MSWiA w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego decyzję w cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 tego rozporządzenia.

Od opisanej decyzji J. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniósł, że nieruchomość, którą w ułamkowych częściach posiada jego żona jest jej majątkiem odrębnym, a zajmowany lokal nie spełnia kryteriów ustalonych przepisem gdyż odpowiada mniej niż dwóm normom zaludnienia. Norma zaludnienia to 7 do 10 metrów, a dla jego rodziny przeznaczone jest [...] m² co daje na osobę [...] m².

Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc z dniem I stycznia 2004 r. - na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – Sądem właściwym do rozpoznania skargi, zważył co następuje:

Wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a zgodnie z art. 134 ustawy rozstrzygając sprawy, nie są związane zarzutami wniosków skarg oraz powołaną podstawą prawną. Niezależnie więc od podnoszonych przez stronę zarzutów przeciwko decyzji wydanej przez organ administracji publicznej Sąd bada zgodność tej decyzji z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W sprawie tej została naruszona zasada określona art. 7 kpa przewidująca, że organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli jak też podstawową zasadą Konstytucyjną – nie stanowienia obywatelskiego prawa wstecz w stosunku do daty wydanego orzeczenia.

Co do pierwszego uchybienia dotyczącego podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

Art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30 poz. 179 ze zm.) stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę tub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, takie jak przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Stosownie jednak do przepisu art. 95 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, nie przydziela się policjantowi, który ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w tym przepisie. W przypadku braku uprawnienia do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, policjant nie ma również uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, i równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 rzeczonej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99 mówiącą, iż "stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ponieważ posiada inny, odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy)". Uchwała ta co do zasady ma również zastosowanie do równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Posiadaniem przez policjanta lub jego małżonka odpowiedniego lokalu jest zaś - w myśl art. 95 pkt 2 ustawy - posiadanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W tym wypadku z akt sprawy ani też z decyzji pierwszej instancji, nie wynika jaka powierzchnia przysługuje policjantowi i jego trzyosobowej rodzinie jak też w jakich warunkach zamieszkują. W szczególności brak jest danych o powierzchni mieszkalnej i użytkowej lokalu, brak danych o osobach zameldowanych i faktycznego podziału budynku przez osoby w nim zamieszkujące.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydane z delegacji art. 92ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30 poz. 179 ze zm.) w § 1 ust. 2 pkt 5 stwierdził, że równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal, dom jednorodzinny (cześć domu) będącym przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad, przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131 poz. 1459) ustala w § 3 normy zaludnienia od 7 do 10 m², a w § 2 ust. 1 pkt 1 po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego jego członka rodziny. Ustalenia i rozważania zawarte w uzasadnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nie odnoszą się do tych przepisów, pomimo że w komparycji decyzji są one powołane.

Brak istotnych ustaleń zapewne jest skutkiem tego, że z akt sprawy nie wynika, aby wszczęto w tej sprawie postępowanie administracyjne i wezwano J. S. do złożenia wyjaśnień lub wskazania dowodów.

Co do drugiego uchybienia które naruszyło przepis art. 8 kpa – a więc nakaz prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywatela do organów Państwa.

Okoliczność prawna, iż z dniem 19 lipca 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawierające cytowaną wcześniej interpretację udziałów spadkowych – nie oznacza, że z tym dniem każdy otrzymujący równoważnik pieniężny traci do niego prawo. Oznaczało to tylko tyle że właściwy organ policji od tej daty był uprawniony do wszczęcia postępowania mającego na celu rozważenie istniejących okoliczności poprzez treść cytowanego przepisu.

Mając na uwadze, że przepis ten wprowadził zasadę uznawania udziałów spadkowych w lokalach mieszkalnych lub domach jednorodzinnych za wyczerpujące uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu – organ winien dokonać szczegółowych ustaleń jak też dokonać wymaganej art. 107 § 1 kpa analizy powołanej podstawy prawnej.

Dlatego też decyzję Komendanta Policji w B. należało uchylić.

Decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymała w mocy wadliwą z przyczyn wskazanych decyzję organy pierwszej instancji, co stanowiło podstawę do jej uchylenia.

Ze wskazanych przyczyn skargę uwzględniono, a na zasadzie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152 poz. 1270) uznano, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.