Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 548/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3 pkt 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 84 ust. 3 pkt. 2 oraz art. 84 ust. 4 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110, dalej: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania R.B. (dalej: strona, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: organ I instancji) z [...] r., nr [...] , którą cofnięto stronie uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r., Starosta [...] na wniosek Prokuratury Rejonowej w C. z [...] r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Organ, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu oraz aktem oskarżenia i opinią biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego potwierdzających zawarcie w zaświadczeniach o przeprowadzonych badaniach technicznych fałszywych danych, decyzją z [...] r., nr [...] , cofnął stronie uprawnienie diagnosty, nr [...] , do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane [...] r. przez Starostę [...] . Organ stwierdził, że skarżący wielokrotnie poświadczał nieprawdę w zaświadczeniach o przeprowadzonych badaniach technicznych

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z [...] r., nr [...] , uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] wydając decyzję oparł się na stanowisku Prokuratury, przez co zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym, które powinno przynajmniej dotyczyć pojazdów wymienionych w opinii biegłego, w tym celu organ powinien rozważyć przesłuchanie w charakterze świadków osób, na których zlecenie skarżący przeprowadził badanie techniczne pojazdów i w wydanych zaświadczeniach opisywał zmiany, których w istocie nie dokonano.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] , decyzją z [...] r., nr [...] , cofnął skarżącemu uprawnienie diagnosty, nr [...] , do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane przez Starostę [...] . W uzasadnieniu decyzji, wskazał m.in. na zgromadzony materiał dowodowy uzupełniony o przeprowadzony dowód z przesłuchania świadków – właścicieli motocykli, co do których skarżący wydał niezgodne z prawdą zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym.

Ta decyzja Starosty [...] również została uchylona przez SKO w Częstochowie, a to decyzją z [...] r., nr [...] . Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że strona nie została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, co narusza art. 79 k.p.a. Do rozważenia organu, pozostawiono przeprowadzenie innych dowodów w sprawie, w tym dowodu z przesłuchania strony.

Starosta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] r., nr [...] , cofnął skarżącemu uprawnienie diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że jeszcze raz przeprowadził dowód z przesłuchania świadków ( J.J., K.J., L.Z., M.P.), umożliwiając stronie udział w przesłuchaniach, tj. z zachowaniem wymogów określonych w art. 79 k.p.a. Organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały warunki do cofnięcia stronie uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, bowiem skarżący poświadczał nieprawdę w dokumentach w postaci Zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych z załącznikiem, że pojazdy mogą być dopuszczone do ruchu jako spełniające warunki techniczne motorowerów. Z opinii biegłego sądowego wydanej na podstawie oględzin i badań technicznych trzech motorowerów, wynikało, że zabezpieczone pojazdy nie są motorowerami, nie zostały w nich dokonane zmiany ograniczające pojemność silnika ze 125 cm3 na 48 cm3 oraz nie zostały założone blokady sterujące mocą, nie pozwalające osiągnąć prędkości powyżej 45 km/h. Przesłuchani przez organ w charakterze świadków właściciele tych pojazdów, potwierdzili, że dzięki zaświadczeniom wydanym przez skarżącego o dokonaniu zmian ograniczających pojemność silnika oraz blokady sterującej ograniczającej prędkość zarejestrowali motocykle jako motorowery, chociaż w tych pojazdach faktycznie nie dokonano żadnych zmian.

W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4, art. 7 i art. 8 w związku z art.77 § 1 i 80 k.p.a., art. 101 w związku z art. 124 k.p.a. oraz art. 19 i 20 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na prowadzone w stosunku do niej postępowanie karne. Organ I instancji nie wydał natomiast postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, opierając się jedynie na stanowisku Prokuratury Rejonowej w C. bez dokonania własnej oceny stanu faktycznego. W opinii odwołującego zachodzi konieczność uwzględnienia przez organ I instancji wyniku postępowania karnego, które do chwili obecnej nie zostało zakończone nawet nieprawomocnym rozstrzygnięciem. Ponadto zwrócono uwagę na wadliwość przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ponieważ nie można mówić, że materiał dowodowy został zebrany i zbadany w sposób wyczerpujący, a ustalony stan faktyczny był zgodny z rzeczywistością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, postanowieniem z [...] r, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu uznając wynik tego postępowania za zagadnienie wstępne.

Organ odwoławczy po otrzymaniu od Starosty [...] wyroku Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Karnego z [...] r. orzekającego o winie i karze skarżącego oraz wyroku Sądu Okręgowego w C. [...] Wydziału Karnego Odwoławczego jako Sądu II instancji z [...] r., postanowieniem z [...] r. podjął postępowanie administracyjne w sprawie odwołania strony od decyzji Starosty [...] z [...] r., nr [...] .

Organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną.

Organ przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przebieg postępowania. Dalej wyjaśnił podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W szczególności wskazał, że stosownie do art. 84 ust. 3 pkt. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Z kolei, w myśl art. 84 ust. 4 tej ustawy w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna.

Organ stwierdził, że z treści przytoczonych przepisów wynika, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Powyższe oznacza, że decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter związany, a zadaniem organu jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiły wymienione w ustawie okoliczności. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kluczowe jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Organ odwoławczy wskazał, że celem postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji było ustalenie, czy w sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do cofnięcia uprawnień diagnosty. Organ I instancji w ramach przeprowadzonego postępowania przesłuchał w sprawie świadków, dokonał analizy opinii biegłego sądowego, zaświadczeń o przeprowadzanych badaniach technicznych pojazdów oraz informacji przekazywanych przez Prokuraturę Rejonową w C. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że skarżący nie dokonał zmian konstrukcyjnych w motocyklach oraz wydał niezgodne z prawdą zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdów i oświadczenia z opisem zmian w pojazdach. W opinii organu spełnione zostały przesłanki do cofnięcia uprawnień diagnosty co obligowało organ do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ wyjaśnił również, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł.

Organ odwoławczy podkreślił, że po wydaniu zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Karny w wyroku z [...] r. orzekł o uznaniu skarżącego za winnego popełnienia szeregu czynów polegających na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach w postaci "Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym", czym naruszono przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez wydanie niezgodnego z prawdą oświadczenia o dokonaniu zmian konstrukcyjnych, a także poprzez wydanie niezgodnych z prawdą oświadczeń o dokonaniu zmian konstrukcyjnych. Popełnione przez oskarżonego czyny wyczerpują znamiona przestępstw określonych w art. 271 1 i 3 oraz art. 272 kodeksu karnego. W odniesieniu do skarżącego orzeczono także środek karny w postaci zakazu pełnienia funkcji diagnosty na okres 3 (trzech) lat. Następnie, Sąd Okręgowy w C. [...] Wydział Karny Odwoławczy, wyrokiem z [...] r., wydanym na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego, orzekł o zmianie zaskarżonego wyroku, jednak wyłącznie w odniesieniu do kwalifikacji niektórych z zarzucanych czynów oraz w zakresie kary.

Organ wskazał, że w myśl art. 271 § 1 k.k. funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Zgodnie z § 3 jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei, art. 272 k.k. stanowi, że kto wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Wskazując na powyższe, organ stwierdził, że po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, skarżący został prawomocnie uznany za winnego popełnienia przestępstwa fałszerstwa intelektualnego (art. 271 k.k.) oraz wyłudzenia podstępem poświadczenia nieprawdy (art. 272 k.k.), co dodatkowo uzasadnia konieczność cofnięcia uprawnień diagnosty.

Organ powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne potwierdzające, że prawomocny wyrok karny, którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest już wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień. Dalej stwierdził, że poczynione przez organ I instancji ustalenia oraz treść orzeczeń sądów karnych potwierdzają konieczność cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty.

W związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r.

Strona, pismem z 16 lipca 2020 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak prejudykatu w niniejszej sprawie, a w szczególności, przywołała wyrok Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2020 roku , sygn. akt. IV KK 70/20, uchylający wyrok Sądu Okręgowego z 11 października 2019 r. i przekazujący temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Skarżący zarzucił organowi wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów postępowania tj. art.138 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 ust.3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., art. 7 i art. 8 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 101 w związku z art. 124 k.p.a. oraz art. 19 i art. 20 k.p.a.

W ocenie skarżącego uwzględnienie kasacji karnej, powinno skutkować uchyleniem decyzji SKO i decyzji Starosty [...] jako bezprzedmiotowych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem SKO, uchylenie wyroku w sprawie karnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wyłącza możliwości wydania decyzji przez organ administracyjny, o ile w ramach postępowania administracyjnego ustalono w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności wypełniające hipotezę danego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływana jako p.p.s.a.).. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Organy orzekające w sprawie stwierdziły, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie przywołanej normy prawnej, a Sąd orzekający w sprawie ten pogląd podziela.

Zebrany w niniejszej sprawie przez Starostę [...] materiał dowodowy potwierdza, że co najmniej w odniesieniu do trzech pojazdów – motocykli, skarżący wydał zaświadczenia niezgodne ze stanem rzeczywistym, na podstawie których ich posiadacze zarejestrowali motocykle jako motorowery. Zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy obejmuje dowody pochodzące ze sprawy karnej opisane w akcie oskarżenia przeciwko skarżącemu, którego oskarżono o to, że jako pełniący funkcję publiczną diagnosty uprawnionego do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów, wydał niezgodne z prawdą oświadczenia o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojazdach, opinię biegłego sądowego S.K., z której wynika, że opisane w niej trzy pojazdy nie są motorowerami, jak to wynikało z zaświadczeń wydanych przez skarżącego, zeznań świadków: J.J., K.J., L.Z., M.P. oraz zaświadczeń wydanych przez skarżącego o przeprowadzonych badaniach technicznych. Dodatkowo organ II instancji miał na uwadze treść wyroków wydanych w I i II instancji w sprawie karnej, po wydaniu zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej.

W ocenie skarżącego, wyroki takie stanowią dla organów administracyjnych prejudykat. Jednak zdaniem Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie zasługuje na aprobatę.

Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowiący podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ta odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest także niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. II GSK 1830/16, LEX nr 2494675).

A zatem, wbrew postawionym zarzutom należy stwierdzić, że cofnięcie uprawnień diagnosty jest niezależne od odpowiedzialności karnej.

Cofnięcie uprawnień diagnosty ma charakter administracyjny, by prewencyjnie nie dopuszczać do łamania prawa w przyszłości przez osoby posiadające takie uprawnienia, np. przez dopuszczanie do ruchu pojazdów, które nie spełniają kryteriów i zagrażają bezpieczeństwu jednostek. W postępowaniu administracyjnym cofnięcie uprawnień nie jest zależne od winy czy stopnia zawinienia diagnosty. Z kolei, w postępowaniu karnym Sąd orzeka o winie i o karze. Są to zatem odrębne uregulowania wynikające z różnych reżimów odpowiedzialności za popełniony czyn.

Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrok wiąże co do faktu popełnienia przestępstwa, jak również co do jego podstaw.

Prejudycjalność prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym polega na związaniu sądu administracyjnego ustaleniami co do popełnienia przestępstwa. Oznacza to, iż sąd administracyjny nie może dokonywać tych samych ustaleń, których dokonał sąd karny co do popełnienia przestępstwa, a w szczególności nie może podważać ustaleń organu administracji publicznej, jeżeli są one zgodne z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, i obowiązany jest zaakceptować ustalenia tego organu, jeżeli pozostają one w zgodzie z ustaleniami karnego wyroku skazującego (por. wyrok NSA z 28 maja 2019 r., sygn. I OSK 1935/17, LEX nr 2690483).

Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia (por. wyrok NSA z 19 lipca 2017 r., sygn. I FSK 2204/15, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe nie oznacza, że cofnięcie uprawnień diagnosty może nastąpić wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego. Postępowanie administracyjne i postępowanie karne to dwa całkowicie odmienne postępowania oraz różne reżimy odpowiedzialności. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przyjmuje się, że wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie obligowało organ do cofnięcia uprawnień (por. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 25 lutego 2015 r.; sygn. akt II GSK 46/14 oraz z 12 kwietnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 60/12, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla istoty deliktu administracyjnego polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami nie ma istotnego znaczenia, czy poświadczając nieprawdę można, czy też nie, przypisać winę sprawcy tego deliktu. O delikcie skutkującym z mocy prawa cofnięciem uprawnień diagnosty, decyduje bowiem obiektywny stan rzeczy, jakim jest fakt poświadczenia przez diagnostę nieprawdy w okolicznościach wskazanych w przepisie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (por. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10; CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym zauważyć, że z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie wynika, że stwierdzenie nieprawidłowego działania diagnosty powinno wynikać z przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy ( obecnie, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1). Co prawda przepis art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej: Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co budziło wątpliwości oraz rozbieżności w orzecznictwie. Rozstrzygnęła je uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GSP 2/11), w której wskazano, że sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska je od innych organów. Zatem sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.

Należy podkreślić, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiący podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. II GSK 3598/17, LEX nr 2768708).

W razie ustalenia, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia diagnoście uprawnień. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. wyrok NSA z 18 września 2019 r., sygn. II GSK 741/19, LEX nr 2740351). Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy nie daje również organowi prawa do miarkowania odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń i ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji oparł się nie tylko na materiale dowodowym zebranym w sprawie karnej, ale również dokonał własnych ustaleń, a w szczególności przesłuchał w charakterze świadków osoby, które korzystały z usług skarżącego. Ich zeznania odpowiadały ustaleniom zawartym w opinii biegłego sądowego co do wydawania przez skarżącego zaświadczeń niezgodnych ze stanem faktycznym. Tych ustaleń skarżący w żaden sposób skutecznie nie podważył.

Przyjęcie do rozpoznania i uwzględnienie kasacji w sprawie karnej nie oznacza jak twierdzi skarżący bezprzedmiotowości wydanych decyzji, które z przyczyn wyżej wskazanych nie stanowią następstwa ostatecznego wyniku sprawy karnej.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i poddany analizie przez organy obligował, a nie uprawniał do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem mogą zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Brzmienie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, który wskazuje, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy oznacza, że decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter związany, a cofnięcie uprawnień jest niezależne o odpowiedzialności karnej.

Należy zatem stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi organy dokonały właściwej wykładni art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Sąd nie podzielił również zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 19, art. 20, art. 77 §1, art. 80, art. 97 §1 pkt 4 oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.

Organy działały na podstawie przepisów prawa, zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową, w wystarczającym stopniu zebrały materiał dowodowy i nie zachodziła konieczność przeprowadzenia kolejnych dowodów. Tym samym nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności administracyjnej określone w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, ponieważ w wydanych przez skarżącego zaświadczeniach o przeprowadzonych badaniach technicznych były wpisywane niezgodnie ze stanem faktycznym, zmiany w motocyklach, których w rzeczywistości nie dokonano. Stwierdzenie tej okoliczności obligowało organ do wydania decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia diagnosty bez oczekiwania na wynik postępowania karnego. Ustawodawca dla cofnięcia uprawnień wymaga jedynie ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym lub przepisami. Taka sytuacja w niniejszej sprawie wystąpiła. Wbrew zarzutom skargi, organy w ramach przeprowadzonego postępowania podjęły niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny. W ustalonym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do zastosowania wobec skarżącego sankcji, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2) ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Podsumowując, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.