Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 3011/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Odmówiono wyjaśnienia wątpliwości co do treści orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 158
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3011/15 w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 608/15 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3011/15.


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...],

na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), umorzył wszczęte na wniosek [...] postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] w części dotyczącej nabycia przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej w miejscowości [...] - przyjmując, iż wnioskodawcy nie wykazali, że w dacie komunalizacji, tj. na dzień 27 maja 1990 r., posiadali tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości.

Na skutek wniosku wyżej wymienionych osób o ponowne rozpatrzenie sprawy,

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], na

podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz

art. 105 § 1 K.p.a.:

1) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...];

2) stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 81, położonej w miejscowości [...];

3) umorzył postępowanie w części dotyczącej wniosku G.B.

Powyższa decyzja w punkcie 1 i 2 - stała się przedmiotem skargi Gminy

[...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem

z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 608/15 oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu

Administracyjnego wniosła Gmina [...], zaskarżając go w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2017 r. sygn.

akt I OSK 3011/15:

1) uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę na pkt 2 zaskarżonej

decyzji;

2) uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji;

2

Sygn. akt I OSK 3011/15

3) oddalił skargę kasacyjną w pozostałym zakresie;

4) zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy

[...] kwotę 737 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku podał m.in., że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej

instancji art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy

wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach

samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) zasługuje na uwzględnienie, lecz

tylko w takim zakresie, w jakim zarzut ten został odniesiony do treści powołanego art.

5 ust. 1 i tylko w części, w której zaskarżony wyrok dotyczy pkt 2 rozstrzygnięcia

decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Przepis art.

18 ust. 1 powołanej ustawy określa bowiem jedynie właściwość wojewody do

wydania decyzji w sprawie komunalizacji, o której mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Natomiast naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

powołanego art. 5 ust. 1 omawianej ustawy polega na uznaniu braku podstaw do

jego zastosowania wobec działki nr [...], pomimo ustalenia, że na dzień orzekania

przez Wojewodę Zielonogórskiego w 1996 r. na podstawie tego przepisu były

spełnione przesłanki do jego zastosowania, natomiast nie były znane temu organowi

okoliczności, które dokumentowały inny stan prawny przedmiotowej działki gruntu,

bez jednoznacznego wyjaśnienia, jaki był rzeczywisty stan prawny tej działki.

Z tych samych względów przyjął również naruszenie prawa w pkt 2

rozstrzygnięcia decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr

[...], które miało wpływ na wynik sprawy. Doprowadziło ono do stwierdzenia

nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia 28 listopada 1996 r., pomimo braku

jednoznacznego wykazania, że art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy

wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach

samorządowych - nie miał zastosowania do działki nr [...].

Ponadto wskazał, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu od tej części

zaskarżonego wyroku, w której wyrok ten dotyczy pkt 1 decyzji Ministra Administracji

i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. O ile bowiem przedmiotem skargi do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie był pkt 1 i 2 powołanej decyzji

organu nadzoru, o tyle w skardze kasacyjnej zaskarżając ten wyrok w całości jej

autor nie sformułował żadnego zarzutu naruszenia przez ten Sąd jakiegokolwiek

przepisu prawa wobec oddalenia skargi na powołaną decyzję w części pkt 1 jej

3

Sygn. akt I OSK 3011/15

rozstrzygnięcia, w której organ nadzoru orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...]

kwietnia 2014 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.

188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."),

uwzględnił skargę kasacyjną w części określonej w pkt 1 niniejszego wyroku i

rozpoznał skargę złożoną do Sądu pierwszej instancji w tej części, orzekając o

uchyleniu decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w

części pkt 2 jej rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 193

P.p.s.a. O oddaleniu skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie orzeczono na

podstawie art. 184 P.p.s.a.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia 15 maja 2018 r.

zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie, na podstawie

art. 158 P.p.s.a., wątpliwości co do treści w/w wyroku. Wskazał, że wątpliwości

organu dotyczą ustalenia skutków wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego,

polegających na pozostawieniu w obrocie prawnym decyzji Ministra Administracji i

Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w części dotyczącej uchylenia decyzji

Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (pkt 1 decyzji z

dnia [...] lutego 2015 r.), czego nie przewiduje art. 138 K.p.a. (aktualnie w obrocie

prawnym pozostaje prawomocna decyzja organu odwoławczego o uchyleniu w

całości decyzji organu pierwszej instancji - bez orzeczenia co do istoty sprawy).

Do rozpatrzenia pozostaje natomiast prawdopodobnie ocena legalności decyzji

komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] (pkt 2 decyzji z dnia 23 lutego 2015 r.). Organ stwierdził, że z uwagi na treść art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. zasadnicza wątpliwość co do sposobu wykonania w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy tego, czy sprawa "wraca" w części do rozpatrzenia w ramach pierwszej instancji, tzn. do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia

28 listopada 1996 r., czy też w/w wyrok kończy ostatecznie postępowanie nadzorcze

(za taką interpretacją może przemawiać brak wytycznych i wskazań co do dalszego

postępowania).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 158 P.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd

4

Sygn. akt I OSK 3011/15

może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, iż potrzeba wyjaśnienia

wątpliwości co do treści wyroku zachodzi wówczas, gdy jest ona obiektywnie

niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie treści

rozstrzygnięcia sprawy, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu

wykonania wyroku. Wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić do nowej oceny

stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej

rozstrzygnięcia. Nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w

uzasadnieniu wyroku wyrażeń prawnych i znaczenia słów, ani do polemiki ze

stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. W ramach wykładni wyroku nie mieści

się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść sentencji wyroku tego

Sądu z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3011/15 nie nasuwa żadnych

wątpliwości. W pkt 1 sentencji wyroku orzeczono o uchyleniu zaskarżonego wyroku

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r.,

sygn. akt I SA/Wa 608/15, w części oddalającej skargę na pkt 2 zaskarżonej decyzji

Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], natomiast w pkt 2

sentencji wyroku orzeczono o uchyleniu pkt 2 powołanej wyżej decyzji z dnia

[...] lutego 2015 r. nr [...], zaś w pkt 3 sentencji wyroku oddalono skargę kasacyjną w

pozostałym zakresie.

Przytoczona treść rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego

wyraźnie i jednoznacznie określa normatywny przedmiot rozstrzygnięcia.

Wnioskodawca wskazał, że jego wątpliwości dotyczą ustalenia skutków

przedmiotowego wyroku z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3011/15.

Skutki wyroku nie są jednak tożsame z wątpliwościami co do jego treści w

rozumieniu art. 158 P.p.s.a., dlatego w niniejszej sprawie nie ma podstaw do

rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści powołanego wyroku w trybie art. 158 P.p.s.a.

Dodatkowo zauważyć należy, iż stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny

Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Nie jest

zatem, poza kwestią nieważności postępowania - art. 183 § 2 P.p.s.a., uprawniony

do działania wobec jakiejkolwiek części zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej

instancji z urzędu, gdy w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu wobec tej

części wyroku.

W rozpoznawanej sprawie brak sformułowania przez autora skargi kasacyjnej

zarzutów wobec tej części zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu

5

Sygn. akt I OSK 3011/15

Administracyjnego w Warszawie, która dotyczy pkt 1 zaskarżonej decyzji, wykluczył

dopuszczalność badania przez Naczelny Sąd Administracyjny tej części orzeczenia

Sądu pierwszej instancji. Skarga kasacyjna okazała się natomiast zasadna wobec tej

części zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

która dotyczy pkt 2 zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, uprawnione było

wyeliminowanie z obrotu prawnego jedynie części zaskarżonej decyzji Ministra

Administracji i Cyfryzacji, do której możliwe było odniesienie zarzutów skargi

kasacyjnej. W konsekwencji w obiegu prawnym nadal pozostaje pkt 1 i 3 decyzji

Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydanej na

podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z

dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3011/15 z obrotu prawnego

wyeliminowano jedynie pkt 2 powołanej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...].

Pozostawanie w obiegu prawnym jedynie części decyzji Ministra Administracji

i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oznacza obowiązek powołanego organu

wydania rozstrzygnięcia adekwatnego do treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ale tylko w

takiej części, która została wyeliminowana z obrotu prawnego powołanym wyżej

wyrokiem.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158

P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

6