Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 881/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 2 i 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 15 maja 2021 r. M. Z.(dalej określana jako wnioskodawczyni lub skarżąca) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w B. (dalej określanego skrótem ZUS) o zwolnienie jej z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od 1 do 28 lutego 2021 r. oraz od 1 do 31 marca 2021 r.

We wniosku jako działalność uprawniającą ją do skorzystania ze zwolnienia wskazał działalność oznaczoną kodem PKD 93.29.B.

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w C., działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm., dalej ustawa o COVID 19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, dalej określanej skrótem u.s.u.s.), odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 28 lutego 2021 r. oraz od 1 do 31 marca 2021 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie ZUS odwołał się do § 10 ust. 2 i ust. 2a z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r poz. 371 i 713 dalej określanego jako rozporządzenie covidowe), w których wymienione zostały rodzaje działalności według kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), którym przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o ile, w odniesieniu do lutego i marca 2021 r. przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Oceny spełnienia warunku, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD ZUS dokonuje na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 pkt 3 rozporządzenia).

Z analizy wpisu CEiDG w/g stanu na 31 marca 2021r. wynikało, że przeważającą działalnością prowadzoną przez wnioskodawczynię była działalność oznaczona kodem PKD 9329B. Jako płatnik składek została zarejestrowana przed 1 listopada 2020 r.[...]. Jednak według danych GUS w marcu 2020 r. wnioskodawczyni nie prowadziła działalności określonej kodem PKD 9329B i dlatego niw można uznać, że doszło do spadku przychodu z tej działalności w porównywalnym okresie.

Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem wnioskodawczyni złożyła do sądu administracyjnego, rezygnując z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła w niej

1. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) przepisu art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 w zw. z § 10 ust. 2 rozporządzenia covidowego w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2020 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. 2020 poz. 1649; zwanym dalej również: rozporządzeniem PKD) poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego nieprawidłowym zastosowaniem w postaci przyjęcia, iż udzielenie skarżącej zwolnienia z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 roku do dnia 28 lutego 2021 roku wymagało umieszczenia przez skarżącą w miesiącu marcu 2020 roku za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w Głównym Urzędzie Statystycznym informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 93.29.B w sytuacji, gdy oznaczenie działalności skarżącej przytoczonym kodem PKD mogło mieć miejsce najwcześniej w dniu 1 sierpnia 2020 roku, tj. w momencie wejścia w życie rozporządzenia PKD);

b) przepisu art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku ustawy o COVID 19 zw. z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia covidowego w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia PKD poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego nieprawidłowym zastosowaniem w postaci przyjęcia, iż udzielenie skarżącej zwolnienia z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 marca 2021 roku do dnia 31 marca 2021 roku wymagało umieszczenia przez skarżącą w miesiącu marcu 2020 roku za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w Głównym Urzędzie Statystycznym informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 93.29.B w sytuacji, gdy oznaczenie działalności skarżącej przytoczonym kodem PKD mogło mieć miejsce najwcześniej w dniu 1 sierpnia 2020 roku, tj. w momencie wejścia w życie rozporządzenia PKD;

c) przepisu art. 31zy ust. 1 ustawy o COVOD 19 w zw. z § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia covidowego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego nieprawidłowym zastosowaniem w postaci przyjęcia, iż udzielenie zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczania nalęzności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 roku do dnia 31 marca 2021 roku wymagało umieszczenia przez skarżącą w miesiącu marcu 2020 roku za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w Głównym Urzędzie Statystycznym informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 93.29.B podczas, gdy regulacja przywołanych wyżej rozporządzeń wskazywała jedynie na konieczność rzeczywistego prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, odpowiadającej przywołanemu kodowi PKD i to na dzień 31 marca 2021 roku, nie zaś miesiąc marzec 2020 roku;

d) przepisu § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia covidowego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego nieprawidłowym zastosowaniem, polegającym na niesłusznym przyjęciu, iż dla uzyskania zawnioskowanego przez skarżącą zwolnienia, w miesiącu marcu 2020 roku powinna umieścić za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w Głównym Urzędzie Statystycznym informację o prowadzeniu przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 93.29.B w sytuacji, gdy:

[pic] skarżąca, z uwagi na dzień wejścia w życie rozporządzenia PKD nie miała możliwości oznaczenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej przytoczonym kodem PKD;

[pic] skarżąca, celem uzyskania zawnioskowanego zwolnienia musiała jedynie rzeczywiście prowadzić przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą przytoczonemu kodowi PKD;

e) przepisu § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia covidowego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego niewłaściwym zastosowaniem, polegającym na przyjęciu, iż to oznaczenie w danych GUS rodzaju przeważającej działalności gospodarczej ma znaczenie dla udzielenia zwolnienia, o którym stanowią przedmiotowe przepisy a nie fakt jej rzeczywistego wykonywania (prowadzenia);

f) przepisu art. 31zq ust. 7 ustawy o COVID 19 w zw. z art. 31zy ust. 1 tej ustawy i w zw. z § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia covidowego w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego nieprawidłowym zastosowaniem poprzez ostateczne odmówienie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 do dnia 31 marca 2021 roku.

2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jego wynik, a to:

przepisu art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 z. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej określanej skrótem K.p.a.) w zw. z art. 7a K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niezweryfikowanie, nierozpatrzenie i niezbadanie okoliczności rzeczywistego prowadzenia przez skarżącą w okresie 2020 i 2021 roku przeważającej działalności gospodarczej, odpowiadającej kodowi PKD 93.29.B, uprawniającego skarżącą do dochodzenia zawnioskowanego przez nią zwolnienia;

przepisu art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, który to obowiązek ciążył na organie prowadzącym postępowanie administracyjne;

przepisu art. 9 K.p.a. poprzez przełamanie zasady informowania w postaci niepowiadomienia skarżącej jakie przesłanki nie zostały spełnione lub wykazane przez skarżącą, celem udzielenia zawnioskowanego przez nią zwolnienia.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...]i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów dołączonych do skargi i wymieniony we wniosku, jak również świadków na okoliczność ustalenia rodzaju prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w okresie objętym wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, faktycznego wykonywania przez skarżącą w okresie objętym wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przeważającej działalności gospodarczej odpowiadającej obecnie kodowi PKD 93.29.B, rodzaju faktycznie wykonywanej i sposobu oznaczenia przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w 2020 i 2021 roku.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca podkreśliła, że w przeciwieństwie do ustalonego przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy, w okresie rozpoczynającym się jeszcze przed 2020 roku do chwili obecnej prowadzi przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą w dniu dzisiejszym kodowi PKD oznaczonemu numerem 93.29.B. W powyższym okresie skarżąca jako przedsiębiorca zajmowała się animacją czasu wolnego gości hotelowych, podczas których zapewniała różnego rodzaju atrakcje dla przytoczonych w tym miejscu osób w szczególności dla dzieci, ale i dorosłych. Przedmiotowe atrakcje polegały natomiast między innymi na zabawach w postaci malowania twarzy uczestników animacji, organizowaniu zabaw z balonami, chustą animacyjną czy organizowaniu szeroko rozumianych konkursów sportowych oraz drużynowych. Poza tym, skarżąca zajmowała się również przygotowywaniem balów i różnego rodzaju zabaw z muzyką na organizowanych przez siebie wydarzeniach. Głównym odbiorcą usług skarżącej od 2017 roku był natomiast "A" S.A. w U., który w miesiącu grudniu 2020 roku z uwagi na trwającą w Polsce epidemię wirusa SARS-CoV-2 oraz związane z jej trwaniem restrykcje rozwiązał z powódką umowę o świadczenie opisanych w tym miejscu usług.

Zgodnie zaś z treścią przepisów § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia covidowego Rada Ministrów na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 31zy ust. 1 ustawy covidowej podjęła decyzję o konieczności zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres miesiąca lutego oraz marca 2020 roku płatnika składek prowadzącego na dzień 31 marca 2021 roku działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKI)) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, kodem PKD numer 93.29.B, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej 0 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 roku lub we wrześniu 2020 roku, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 roku. Skarżąca, czego na żadnym etapie sprawy poza faktem wykonywania działalności objętej treścią powyższego przepisu nie zakwestionował organ rentowy, spełniła wszystkie z przytoczonych wyżej przesłanek.

Z kolei brzmienie przytoczonych przez organ przepisów nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w rejestrach, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 listopada 2020 roku. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2021 roku, sygn. akt I SA/Kr 522/21).

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 – dalej określanej skrótem P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skarżąca skargę do sądu administracyjnego prawidłowo wniosła w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. rezygnując z możliwości wniesienia do organu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS z [...], odmawiająca skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. Organ stwierdził, że na dzień 30 września 2020 r. w rejestrach REGON i CEIDG jako przeważający rodzaj działalności figurowała działalność oznaczona kodem PKD 47.19.Z, która w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID 19 nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. . Zmiany na kod PKD 47.71.Z, jako kod przeważającej działalności gospodarczej skarżąca dokonała 29 października 2020 r. Nadto skarżąca wskazała, że działalność gospodarczą oznaczoną 47.71.Z prowadzi od lat. Polega ona na prowadzeniu sklepów z odzieżą pod zastrzeżonym znakiem firmowym [...] w obiektach sprzedaży o powierzchni handlowej przekraczającej 200 m kw. Objęcie tych powierzchni trzykrotnym lockdownem bezpośrednio uderzyło w jej działalność gospodarczą i jej wyniki finansowe.

Podstawowymi przepisami regulującymi sporne zagadnienie są § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia covidowego.

Zgodnie z ustępem 2 § 10 zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie do § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawodawca wymaga w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., by decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem nie powinno ograniczać się jedynie do przytoczenia treści przepisów ale także do ich wykładni. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest istotnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok procesu myślowego organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto, odpowiednie przedstawienie procesu rozumowania organu w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Stanowi także jedną z gwarancji realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę zasadności decyzji, w tym również przez sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia, lecz również przez sąd.

Wskazać także należy, że w świetle art. 37 zt ustawy o COVID 19 obsługa przez ZUS zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o którym mowa w art. 31 zo realizowana jest w trybie umorzenia składek. W ocenie sądu, w tym samym trybie winny być rozpatrywane sprawy zwolnienia z obowiązku opłacania składek o jakim mowa w § 10 rozporządzenia covidowego. Zatem w trybie uregulowanym w art. 83 ust. 4 w związku z art. 28 u.s.u.s. Oczywiście w miejsce badania przesłanek z art. 28 u.s.u.s. ZUS zobowiązany jest zbadać przesłanki z § 10 rozporządzenia covidowego. Wobec czego ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi zasadami postępowania, zawartymi w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej określanej skrótem K.p.a.) oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który bada, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Sąd, w wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja wykazuje w powyższym zakresie istotne i dyskwalifikujące braki. Ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że w/g danych GUS skarżąca w marcu 2020 r. nie prowadziła działalności objętej zgłoszonym we wniosku kodem. Zatem nie można przyznać jej zwolnienia.

Tymczasem, jak trafnie podniosła skarżąca, kod 93.29.B został wprowadzony do działu 93 Działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna w grupie 93.2 rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 czerwca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz. U. 2020, poz.443). Zatem nie mógł istnieć w danych REGON w marcu 2020 r. Rozporządzenie weszło w życie 1 sierpnia 2020 r.

Literalna wykładnia cytowanych wyżej przepisów istotnie prowadzi do wniosku, że warunkiem uprawniającym do uzyskania zwolnienia przez płatnika jest to, by przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Nie mniej, w ocenie składu orzekającego, odejście od literalnej wykładni przepisów jest możliwe i pożądane w sytuacji, gdy jej rezultaty, taj, jak w rozpatrywanej sprawie, wypaczają założone przez prawodawcę cele i założenia ustawy. Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zakładającego wprowadzenie powyższych przepisów, wynika m.in., że "w związku z dynamiczną sytuacją epidemiczną i wprowadzeniem kolejnych zasad bezpieczeństwa, które mają zapobiegać rozprzestrzenianiu się COVID-19, ograniczone zostało funkcjonowanie niektórych gałęzi gospodarki. Obostrzeniami zostały objęte branże, których działalność może sprzyjać rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19 w wyniku zwiększonej mobilności społeczeństwa i liczby kontaktów społecznych, w tym branża gastronomiczna, fitness, targowa, estradowa, filmowa, rozrywkowa i rekreacyjna, fotograficzna i fizjoterapeutyczna. Większość z nich nadal odczuwa negatywne skutki wywołane ograniczeniami na początku pandemii w marcu-kwietniu 2020 r., a obecnie muszą sprostać kolejnym wyzwaniom wywołanym walką z COVID-19. Ograniczenie funkcjonowania przedsiębiorstw może przełożyć się na istotny spadek przychodów i utratę płynności finansowej, a w konsekwencji zagrozić dalszemu ich funkcjonowaniu, w tym ryzyko likwidacji miejsc pracy. Środki zapobiegawcze podejmowane w celu zahamowania rozprzestrzeniania się COVID-19 wpłynęły ponadto na zmianę zachowania konsumentów, powodując dodatkowy spadek obrotów firm i związane z tym konsekwencje, w tym problemy z płynnością finansową oraz wywiązywaniem się ze zobowiązań publicznoprawnych. Wiele rozwiązań mających na celu wsparcie najbardziej poszkodowanych firm, zwłaszcza branży turystycznej, zostało już wdrożonych. Istnieje pilna potrzeba udzielenia dalszego wsparcia dla form działalności gospodarczej, najbardziej dotkniętych obostrzeniami nakładanymi w związku z COVID-19. Celem projektu jest udzielenie wsparcia przedsiębiorstwom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi skutkującymi spadkiem frekwencji np. na targowiskach. Wprowadzenie dalszych, szczególnych rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym i utrzymanie miejsc pracy".

Wobec powyższego, skoro założeniem ustawodawcy było udzielenie wsparcia przedsiębiorstwom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi, a wprowadzone rozwiązania miały na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym i utrzymanie miejsc pracy, to sposób wykładni cytowanych przepisów zaprezentowany w zaskarżonej decyzji jest ewidentnie sprzeczny z celami i założeniami ustawy. Skoro były nimi wymienione uprzednio okoliczności, w tym przede wszystkim udzielenie wsparcia przedsiębiorcom najdotkliwiej odczuwającym skutki wprowadzonych ograniczeń i obostrzeń, to nie dane statystyczne zawarte w CEiIDG, ale ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., powinny determinować udzielenie zwolnienia. Sąd podziela w tym miejscu prezentowany także w orzeczeniach WSA we Wrocławiu, czy WSA w Szczecinie pogląd, że z perspektywy ustawy istotne jest bowiem udzielenie pomocy przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. Opierając się wyłącznie na gramatycznej wykładni analizowanych przepisów można sobie wyobrazić wcale nierzadkie sytuacje, w których tak jak w obecnie rozpoznawanej sprawie, nieaktualne dane w rejestrze REGON skutkują odmową udzielenia pomocy przedsiębiorcy, mimo, że faktycznie prowadzi on działalność objętą według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Z kolei inny przedsiębiorca, otrzyma pomoc, ponieważ ma wpisany kod PKD jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia covidowego, mimo, iż faktycznie prowadzi przeważającą działalność objętą kodem, który nie uprawnia go do uzyskania zwolnienia z opłacania składek.

Obie sytuacje z perspektywy założeń i celów przywołanych rozwiązań prawnych należy ocenić negatywnie. Ponownie zatem należy stwierdzić, że udzielenie pomocy powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. Zatem zadaniem organu w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek powinno być nie tylko ustalenie jaki przeważający rodzaj działalności figuruje w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r., ale także jaką faktycznie przeważającą działalność wnioskodawca prowadził w analogicznym okresie roku poprzedniego. W ocenie Sądu, faktyczne prowadzenie działalności objętej według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek zarówno na dzień 31 marca 2021 r. jak i w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. powinno skutkować udzieleniem tej pomocy.

Nadto wskazać należy, ze w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., nr 251, poz. 1885 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 443, z póź. zm.) została unormowana klasyfikacja PKD. W załączniku PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7 wyjaśniono, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Choć w powyższej ustawie brak definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", to w art. 46 zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. W myśl § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009 z późn. zm.) wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Stosownie do treści § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

Wobec powyżej cytowanych przepisów pojęcie "przeważającej działalności" należy odczytywać w znaczeniu wynikającym z przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. Należy zaznaczyć, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W rezultacie, opierając odmowę zwolnienia z opłacania składek wyłącznie w oparciu o zapis uwidoczniony w rejestrze REGON, organ dokonał błędnej wykładni §10 ust. 2 i 2a rozporządzenia covidowego.

Należy raz jeszcze podkreślić, że zgodnie z art. 8 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej, a ZUS takim organem jest, prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Realizowanie powyższych zasad jest tym bardziej konieczne, w sytuacji wdrażania nowych, uzasadnionych stanem pandemii przepisów oraz ich częstych zmian.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego w sytuacji, gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie, zgodnie z przepisem w lutym 2020 r. wykonywała jako przeważającą, bądź jako wyłączną, działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.29.B, który to kod uprawnia do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia. Sąd dostrzega, że realizacja przez ZUS zadań wynikających z ustawy o COVID 19czy rozporządzenia covidowego, nakłada na organ dodatkowe obowiązki. Jednak przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w podanym zakresie jest niezbędne i konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i nie wymaga ono przeprowadzenia skomplikowanych i pracochłonnych czynności dowodowych.

Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaś zarzuty skargi okazały się zasadne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w uchylił wydaną w sprawie decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą wykładnie prawa zaprezentowaną przez sąd, oceni zaoferowane przez skarżącą dowody z uwzględnieniem faktu, że to na skarżącej ciąży obowiązek obalenia domniemania wynikającego z wpisu REGON w lutym 2020 r. i wykazania rodzaju prowadzonej przez nią w tym miesiącu przeważającej działalności.[pic]