Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 252/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 63-67, art. 75
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego A J. O. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego A J.O. z siedzibą w Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust.1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2008 r. ( Dz.U. nr 98, poz. 634 oraz nr 277, poz. 1505 z późn. zm.), art. 7, art. 22 a, art. 27 ust. 1 a ustawy z dnia 26 stycznia 2008 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. nr 170, poz. 1051 ze zm.) w zw. z art. 1 ust.1 pkt 7, art. 1 ust. 1 pkt 7, art. 1 ust. 1 pkt 12, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 4 lutego 20 11 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2011 r. nr 54, poz. 278), po rozpatrzeniu odwołania Syndyka masy upadłości A od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] r. K..K, pełnomocnik J. O. złożyła w Biurze Powiatowym ARi MR w S.wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych.

W dniu [...] r. Syndyk masy upadłości Awystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji. Następnie w dniu [...] r. złożył wniosek o przejęcie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. Do wniosku dołączono: pismo przewodnie syndyka z dnia 24 marca 2011 r., postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...].

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję o odmowie przyznania syndykowi płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Jako podstawę prawną odmowy przyjęcia płatności organ I instancji wskazał art. 21 ust. ustawy o płatnościach.

W dniu [...] r. syndyk wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji o odmowie przyznania płatności.

Organ odwoławczy stwierdził, że instytucja przejęcia na skutek następstwa prawnego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, uregulowana została w ustawie z dnia 26 stycznia 2008 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( zwanej dalej ustawa o płatnościach), w brzmieniu po nowelizacji dokonanej na mocy art. 1 ust. 1 pkt 7, art. 1 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 4 lutego 2011 o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw ( zwanej dalej ustawa zmieniającą). Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej, ustawa weszła w życie w dniu 15 marca 2011 r. Ustawa o płatnościach, w brzmieniu nadanym po nowelizacji, normuje dwa rodzaje następstwa prawnego:

- pierwszy określony został w art. 22 a – dotyczy on sytuacji wystąpienia następstwa prawnego w okresie od dnia złożenia o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji:

1. W przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują następcy prawnemu, jeżeli:

1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego;

2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego.

2. W przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1a, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do owoców miękkich do dnia doręczenia decyzji w sprawie ich przyznania, płatności te przysługują następcy prawnemu, który spełnia warunki do ich przyznania.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 2, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.

4. Następca prawny podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 3, numer identyfikacyjny, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o przyznanie takiego numeru.

5. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, następca prawny dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji.

6. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, następca prawny składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony przez rolnika wniosek o przyznanie płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1 i 2.

7. Termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu.

- drugi określony został w art. 27 ust. 1 a – dotyczy sytuacji wystąpienia następstwa prawnego w okresie po dniu doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności:

Jeżeli po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec rolnik, do którego decyzja została skierowana, został rozwiązany albo przekształcony albo wystąpiło inne zdarzenie prawne, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w ust. 1, prawa, które przysługiwałyby temu rolnikowi jako stronie postępowania, przysługują jego następcy prawnemu.

Organ odwoławczy uznał, że zestawiając stan faktyczny sprawy z przytoczonymi przepisami art. 22 a oraz art. 27 ust. 1 a ustawy, nie zostały spełnione warunki przejęcia przez stronę w drodze następstwa prawnego płatności w ramach systemów wsparcia za rok 2010. Przejęcie płatności jest możliwe w sytuacji wystąpienia następstwa prawnego w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji ( art. 22 a ustawy) albo w okresie po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ( art. 27 ust. 1 a ustawy). W analizowanej sprawie następstwo prawne wystąpiło w dniu 17 grudnia 2007 r., to jest przed złożeniem przez J. O. wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( [...].), co skutkuje odmową przyznania stronie wnioskowanej płatności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy art. 22 a oraz art. 27 ust. 1 a ustawy o płatnościach obowiązują od dnia 15 marca 2011 r., natomiast postępowanie w sprawie przejęcia przez syndyka, w drodze następstwa prawnego, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznanych J.O., na mocy decyzji ostatecznej nr [...], zostało wszczęte w dniu [...] r. Organ I instancji wydając w dniu [...] r. zaskarżoną decyzję, nie wziął pod uwagę w/w przepisów regulujących zasady przejęcia płatności na skutek następstwa prawnego, lecz przepis art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, który określa zasady przekazania gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej, samo rozstrzygnięcie organu I instancji, tj. odmowa przyznania płatności, jest prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji, wskazał iż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują wyłącznie rolnikowi, który rzeczywiście znajduje się w posiadaniu deklarowanych do płatności działek rolnych ( uprawia je), nawet wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do władania nieruchomością. Okolicznością prawnie istotną jest stan posiadania gospodarstwa rolnego. Znaczenie dla uzyskania uprawnienia do płatności ma posiadanie gruntu rolnego i uzyskanie statusu producenta rolnego, zaś tytuł prawny, który stanowiłby podstawę takiego posiadania w istocie nie ma znaczenia.

Syndyk masy upadłości A wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( tj. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1361 z późn. zm.) w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 6 marca 2009 r. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, w szczególności:

- art. 61 ust. 1, zgodnie z którym z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego stają się masą upadłości oraz art. 124 ust. 1, zgodnie z którym w razie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków wspólność ustawowa między małżonkami ustaje z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości,

- art. 75 ust. 1, zgodnie, z którym z chwilą ogłoszenia upadłości likwidacyjnej upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania oraz rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości oraz przepisu art. 173, zgodnie z którym syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji,

- art. 78, zgodnie, z którym spełnienie świadczenia do rąk upadłego pozbawionego prawa zarządu masą upadłości dokonane po obwieszczeniu o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nie zwalnia z obowiązku spełnienia świadczenia do masy upadłości, chyba ze wartość świadczenia została przekazana przez upadłego do masy upadłości,

- art. 144 ust. 1, zgodnie z którym w razie ogłoszenia upadłości z opcją likwidacyjną postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu

i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skoro w niniejszej sprawie następstwo prawne miało miejsce w dniu 17 grudnia 2007 r., to nie zostały spełnione określone w art. 22 a oraz art. 27 a ust. 1 a ustawy o płatnościach przesłanki przejęcia przez syndyka płatności w drodze następstwa prawnego w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. oraz, że syndyk nie jest legitymowany do przyjęcia płatności bezpośrednich za 2010 r., gdyż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują wyłącznie rolnikowi, który rzeczywiście znajduje się w posiadaniu deklarowanych do płatności działek.

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

- art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 k.p.a. z uwagi na niedopełnienie przez organ administracji publicznej obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w szczególności nie uwzględnieniu pisma przewodniego syndyka z dnia [...] r., a także przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na braku uznania szczególnego charakteru postępowania upadłościowego wobec postępowania administracyjnego a w konsekwencji nieprzyjęciu zaistniałego z dniem ogłoszenia upadłości J.O.następstwa prawnego jako faktu znanego organowi z urzędu, że to syndyk jest uprawniony do uzyskania i przejęcia płatności bezpośrednich przyznanych J.O. i J. O., - art. 138 § 2 pk.a. poprzez błędne przyjęcie, iż pomimo wadliwie wskazanej podstawy prawnej decyzji oraz wadliwego uzasadnienia decyzji przez organ I instancji nie zachodziły w sprawie przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji.

Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zupełnie pominął fakt, że postępowanie upadłościowe ma charakter lex specialis wobec innych postępowań sądowych i administracyjnych, jeżeli dotyczy mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze ( dalej: PrUpN), w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 6 marca 2009 r., z dniem ogłoszenia upadłości majątek J. O. stał się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Ponadto zgodnie z art. 124 PrUpN z dniem ogłoszenia upadłości J.O.ustała z mocy samego prawa wspólność ustawowa między nim i jego żoną J. O., a majątek wspólny wszedł do masy upadłości i jest przedmiotem likwidacji ( sprzedaży) przez syndyka. Nieruchomości, których dotyczy wniosek syndyka z dnia 24 marca 2011 r. nie podlegają wyłączeniu z masy upadłości na podstawie art. 63 PrUpN, gdyż żaden z przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie wyłącza spod egzekucji płatności bezpośrednich oraz nie zawiera regulacji, zgodnie z którą wyłączeniu z egzekucji podlegają składniki majątkowe wskazane w innych przepisach szczególnych ( poza wydanymi na podstawie art. 830 k.p.c.), w tym ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARMIR.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że nieruchomości objęte wnioskiem z dnia 24 marca 2011 r. z dniem ogłoszenia upadłości – 17 grudnia 2007 r. weszły w skład masy upadłości, a tym samym będą wobec nich miały zastosowanie przepisy PrUpN. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy domniemywać, że organ odwoławczy odmówił przyznania płatności, gdyż przyjął że to Państwo O. są faktycznymi posiadaczami nieruchomości objętych wnioskiem transferowym, a w ocenie tego organu wyłącznie uprawnionym do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest rolnik, w którego rzeczywistym posiadaniu znajdują się działki objęte wnioskiem. Stanowisko organu odwoławczego w sposób rażący narusza przepisy PrUpN. W związku z ogłoszeniem upadłości, na podstawie art. 75 PrUpN, małżonkowie O. utracili prawo zarządu, korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy. W skład masy upadłości wchodzi wszystko, co może być spieniężone i tym samym użyte do zaspokojenia wierzycieli, a więc: ruchomości, nieruchomości, wierzytelności i inne prawa majątkowe. Zgodnie z art. 173 PrUpN z dniem ogłoszenia upadłości, to syndyk obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, zabraniem go przez osoby postronne i przystępuje do jego likwidacji, przy czym objęcie majątku upadłego przez syndyka następuje z mocy samego prawa na podstawie postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Od czasu ogłoszenia upadłości wszelkie pożytki, dochody czy należności płynące z majątku należącego do masy upadłości jak również czynności prawne dotyczące składników masy upadłości winny być podejmowane i przekazywane do osoby uprawnionej, to jest do syndyka a nie upadłego czy też jego małżonki, mimo że majątek stanowi w dalszym ciągu własność/współwłasność upadłego małżonka a nie syndyka. Organy przyjmując brak legitymacji syndyka do złożenia wniosku transferowego naruszyły przepis art. 144 ust. 1 PrUpN, zgodnie z którym w razie ogłoszenia upadłości z opcją likwidacyjną postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania sądowe, w myśl art. 144 PrUpN , syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesowa ma tylko podmiot podstawiony. Nieruchomości objęte wnioskiem transferowym wchodzą w skład masy upadłości, a zatem płatności ich dotyczące również powinny wejść w skład masy upadłości i w związku z tym służyć realizacji podstawowego celu tegoż postępowania – umożliwić wierzycielom zaspokojenia się z nich. Ani J.O., ani jego żona J. O. nie mogą być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości, bowiem stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być tylko syndyk.

W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko organu, dotyczące uchybienia przez syndyka terminowi do złożenia wniosku o płatności bezpośrednie skoro zgodnie z przepisami PrUpN syndyk z mocy prawa obejmuje majątek upadłego oraz wstępuje w toczące sie postępowania dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości, które dalej toczą się z jego udziałem. Biorąc pod uwagę okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o płatności przez J. O., to tym samym na podstawie art. 144 PrUN syndyk również zachował termin.

Syndyk podniósł ponadto, że organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie może orzekać w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż wcześniej organ pierwszej instancji we wcześniejszej decyzji, gdyż w przeciwnym razie decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji).

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając przyjęte stanowisko powołał się na argumentację przedstawioną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. 2012.270 dalej: p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy nie uwzględnił konsekwencji wynikających z wydania przez Sąd Rejonowy dla Ł.w dniu [...] r. postanowienia o ogłoszeniu upadłości J. O., prowadzącego działalność pod firmą A obejmującej likwidację majątku dłużnika oraz o wyznaczeniu syndyka masy upadłości ( sygn. akt [...]).

Ogłoszenie upadłości nastąpiło przed dniem 2 maja 2009 r., to jest przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz.U. nr 53, poz. 434). Zgodnie z art. 5 w/w ustawy w sprawach, w których ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w zycie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie stosować zatem należy przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu przed dniem 2 maja 2009 r.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz.U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 – dalej: PrUpN) z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Przepisy artykułów 63 – 67 PrUpN określają mienie, które nie wchodzi w skład masy upadłości. Wymienione przepisy nie przewidują wyłączenia z masy upadłości płatności przyznawanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na podstawie art. 75 ust. 1 PrUpN w przypadku ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Z kolei przepis art. 124 ust. 1 PrUpN reguluje kwestię majątku wspólnego upadłego i jego małżonka. Zgodnie z tym przepisem w razie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków wspólność ustawowa między małżonkami ustaje z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Wobec powyższego nieruchomości, do których tytułem prawnym dysponowała małżonka upadłego J. O. i które zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności za rok 2010 weszły w skład masy upadłości . W konsekwencji do tej masy zaliczyć także należy kwoty przyznanych jej płatności do gruntów rolnych.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma przepis art. 144 PrUpN. Przepis ten ustala: jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zwrot " jedynie" jest kategoryczny i przesądza o tym, że syndyk ma legitymację procesową w postępowaniach sądowych i administracyjnych toczących się w postępowaniach dotyczących masy upadłości, w tym postępowaniu o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Legitymację taką utraciła w dacie ogłoszenia upadłości małżonka upadłego.

Jak podnosi trafnie skarżący fakt ogłoszenia upadłości powinien być znany organowi z urzędu, bowiem zgodnie z art. 53. ust. 1 PrUPn postanowienie o ogłoszeniu upadłości podane zostało do publicznej wiadomości przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz opublikowanie w dzienniku o zasięgu lokalnym.

Organ administracji rozpoznał pozytywnie wniosek osoby, która nie posiadała legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odmówił natomiast uprawnienia do ubiegania się o przyznane w/w płatności podmiotowi, któremu legitymację do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym przyznał przepis szczególny, tj. art. 144 PrUpN.

W ocenie sądu zasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ II instancji nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił wcześniej organ I instancji. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Organ administracji publicznej ponownie rozpoznając sprawę uwzględni okoliczność ogłoszenia w dniu 17 grudnia 2007 r. upadłości J.O., prowadzącego działalność pod firmą A, obejmującą likwidację majątku dłużnika i zastosuje powołane wyżej przepisy PrUpN.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie podlega wykonaniu i nie nadaje się do wykonania, sąd uznał za bezprzedmiotowe rozstrzyganie w sprawie jej wykonania na podstawie art. 152 p.p.s.a.

t.p.