Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 678/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 56
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu dofinansowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego Powiatu kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia [...] lipca 2009 r. Powiat zawarł z Zarządem Województwa, działającym jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym, umowę o dofinansowanie projektu nr [...] "Przebudowa drogi powiatowej nr [...] do Osiedla [...] i Specjalnej Strefy [...]".

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Zarząd Województwa nakazał Powiatowi zwrot dofinansowania wynikającego z umowy, w związku z nałożoną korektą finansową, w wysokości 413.900,20 zł.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. Powiat zwrócił się do Zarządu Województwa o umorzenie należności z tytułu naliczonej korekty finansowej, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową Powiatu oraz brakiem środków finansowych na rachunkach bankowych. Taki stan rzeczy podyktowany jest m. in. koniecznością przejęcia z końcem 2017 r. przez Powiat długu Szpitala w wysokości 101.676.886,71 zł.

Zarząd Województwa zwrócił się do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie możliwości umorzenia naliczonej korekty finansowej. W odpowiedzi na zapytanie wskazano, że podmiotem ponoszącym koszt umorzenia jest instytucja je dokonująca, tj. Instytucja Zarządzająca RPO. Oznacza to, że umorzenie naliczonej korekty finansowej wraz z odsetkami skutkować będzie obciążenie tymi kosztami budżetu Województwa.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Zarząd Województwa odmówił umorzenia należności z tytułu zwrotu płatności wynikającego z umowy o dofinansowanie powyższego projektu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] rozstrzygnięcie to zostało utrzymane przez Zarząd Województwa w mocy.

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I! SA/Go 337/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2012 r.

Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, w toku ponownego rozpoznania sprawy, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Instytucja Zarządzająca RPO wezwała Powiat do wykazania swojej bieżącej sytuacji finansowej. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Powiat przedstawił szereg dokumentów w tym zakresie wskazując, że wystąpiła o pożyczkę z budżetu państwa z przeznaczeniem na spłatę długów szpitala. Spłata pożyczki o wyższym oprocentowaniu wymusza podjęcie dodatkowych działań przez Zarząd Powiatu, w tym celem doprowadzenia do pozytywnego rozpatrzenia spraw związanych z korektami finansowymi naliczonymi przez Instytucję Zarządzającą. Jednym z wymaganych przepisami prawa załączników do wniosku o pożyczkę jest oświadczenie o toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych, mogących mieć wpływ na sytuację finansową Powiatu, wśród których strona musi ująć sprawy związane z korektami finansowymi naliczonymi przez Instytucję Zarządzającą. Pozytywne dla Powiatu rozpatrzenie przedmiotowej sprawy może mieć duże znaczenie w rozpatrzeniu przez Ministerstwo Finansów wniosku o pożyczkę z budżetu państwa. Podobnie jak w 2012 r., w budżecie Powiatu na 2014 r. nie ma ujętych kwot na wydatek związany z naliczoną korektą finansową, która jest wydatkiem bieżącym. Chcąc wprowadzić do budżetu kwotę korekty finansowej Powiat musiałby zrezygnować z wydatków bieżących, przeznaczonych głównie na wynagrodzenia, wydatki na sferę społeczną i oświatową oraz utrzymanie jednostek organizacyjnych powiatu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Zarząd Województwa odmówił Powiatowi umorzenia kwoty objętej obowiązkiem zwrotu dofinansowania, wynikającego z umowy o dofinansowanie omawianego projektu.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Zarząd Województwa - powołując się na przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej w skrócie u.f.p. oraz wynikający z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. obowiązek uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądowym - stwierdził, iż z uwagi na wniosek Powiatu o umorzenie całości należności podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinien stanowić art. 56 ust. 1 u.f.p. W przepisie tym zostały wskazane przesłanki pozwalające na umorzenie należności jednostek sektora finansów publicznych. Wyliczenie to jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia, Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Przepis art, 56 ust. 1 ustawy o finansach publicznych jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego.

Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnił przesłanek z art. 56 ust. 1 pkt 1-4 u.f.p., tym samym wniosek strony poddano analizie pod kątem przesłanki ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego. Ważny interes to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości, w tym będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Z kolei interes publiczny można utożsamić z sytuacją, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.

Na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, w szczególności załącznikiem nr 1 do uchwały nr 172/XXIX/2013 Rady Powiatu z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu na lata 2014 - 2039 Zarząd Województwa doszedł do wniosku, że Powiat jest podmiotem mającym względnie stałe dochody w danym roku budżetowym. W roku 2012 tj. w roku złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu naliczonej korekty finansowej strona miała dodatni wynik budżetu. Pomimo problemów finansowych wskazanych we wniosku o umorzenie należności strona złożyła do Instytucji Zarządzającej RPO wnioski aplikacyjne na realizację innego rodzaju zadań, pociągających za sobą znaczne koszty i wymagających wkładów własnych w znacznej wysokości.

Podstawę gospodarki finansowej powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi jej budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki. Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym. Jednakże jednostka samorządu terytorialnego nie została pozbawiona możliwości kształtowania swojej polityki finansowej oraz wpływu na sposób wykorzystania posiadanych środków finansowych, aczkolwiek jej swoboda w dysponowaniu tymi środkami w porównaniu do przedsiębiorców działających w ramach swobody działalności gospodarczej jest znacznie ograniczona. Ustawodawca nie wykluczył możliwości dokonywania zmian w uchwałach budżetowych jednostek samorządu terytorialnego. Prowadzenie gospodarki w oparciu o zaplanowany budżet uwzględniać musi także zasady dyscypliny finansów publicznych. To jednak nie zwalnia podmiotu z obowiązku racjonalnego projektowania swoich wydatków w roku budżetowym, w tym uwzględnienie potencjalnych kosztów prowadzonych postępowań administracyjnych czy sądowych.

Decyzja Zarządu Województwa z dnia [...] kwietnia 2012 r, nr [...] nakazująca zwrot dofinansowania - stanowiąca podstawę dochodzenia przez organ należności, o której umorzenie, wnosiła Strona w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją - stała się ostateczna z dniem [...] maja 2012 r. Strona mogła i powinna zatem liczyć się z ewentualnymi kosztami i zabezpieczyć środki na ten cel w budżecie na 2013 r. a tym bardziej na 2014 r. Dodatkowo ponoszenie straty przez wnioskodawcę nie oznacza spełnienia przesłanek do udzielenia ulgi. Strata jest jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami i nie oznacza braku środków finansowych

Problemy finansowe Powiatu są związane z perspektywą przejęcia pod koniec 2017 r. długu po SP ZOZ, niemniej wnioskodawca wskazał źródła finansowania tego rodzaju przejęcia w związku z przystąpieniem do realizacji "Programu Ostrożnościowego", w ramach którego będzie możliwe uzyskanie pożyczki z budżetu państwa. Kwestia ewentualnego przejęcia przez stronę tego długu jest sprawą hipotetyczną, która ma dopiero nastąpić. Faktem jest natomiast, że Powiat nie został zobowiązany do spłaty długu szpitala w 2012, 2013 czy też w 2014 r. Ponadto kwestia uzyskania pożyczki od Skarbu Państwa nie może być podstawą do nie płacenie swoich zobowiązań przez stronę. W ocenie organu kwestia wpływu na ewentualne pozytywne rozpatrzenie wniosku Powiatu o pożyczkę nie stanowi podstawy do umorzenia należności o której mowa w art. 56 ust. 1 pkt. 5 u.f.p.

Ponadto strona wskazała, że odmowa umorzenia oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Instytucję Zarządzającą spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Natomiast jednocześnie Strona zamierza przeprowadzić w partnerstwie z innymi podmiotami dwa projekty współfinansowane z funduszy europejskich o łącznej wartości ogółem 11.234.206,01 zł, na które musi zabezpieczyć w budżecie powiatu kwotę znacznie przewyższającą kwotę naliczonej korekty finansowej w zrealizowanym już projekcie.

W świetle przedstawionych okoliczności Zarząd Województwa uznał wniosek o umorzenie opisywanej należności za niezasadny.

Od powyższej decyzji Powiat złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując zasadność i zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Strona podała, że we wniosku o umorzenie i załącznikach oraz uzupełnieniu wniosku zawarte są wszystkie względy społeczne oraz gospodarcze oraz przedstawiona jest sytuacja płatnicza wnioskodawcy uzasadniająca spełnienie przesłanek "ważnego interesu dłużnika" i "interesu publicznego". Nadto w budżecie Powiatu na 2014 rok nie ma ujętych kwot na wydatki związane z naliczonymi korektami finansowymi w kwocie ok. 1,8 min zł, które są wydatkami bieżącymi, a ich wprowadzenie do budżetu spowodowałoby konieczność rezygnacji z wydatków bieżących, które głównie przeznaczane są na wynagrodzenia i pochodne, wydatki na sferę społeczną

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w decyzji pierwszej instancji.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że strona nie odniosła się do argumentacji Instytucji Zarządzającej RPO przedstawionej w decyzji pierwszej instancji, dlaczego nie zabezpieczyła środków na naliczone korekty finansowe w budżecie na 2013 rok, a tym bardziej w budżecie na 2014 rok, skoro decyzja w przedmiocie naliczenia korekty finansowej stała się ostateczna już w dniu [...] stycznia 2012 r.

Zdaniem organu decyzja wydana w pierwszej instancji jest prawidłowa. Nie można uznać, że zagrożenie mogące wystąpić w uzyskaniu pożyczki z budżetu państwa, na które powołuje się Strona w swoim uzasadnieniu, stanowić powinno podstawę umorzenia należności wynikającej z naliczonej korekty, a nadto że umorzenie leży w ważnym interesie dłużnika i Skarbu Państwa. Jeżeli Strona domaga się umorzenia naliczonej korekty finansowej od Instytucji Zarządzającej RPO, a jednocześnie planuje zaciągnąć pożyczkę od budżetu państwa, to znaczy że jest w stanie spłacać swoje zobowiązania.

Decydując się na realizację projektów współfinansowanych ze środków europejskich strona powinna dokonać odpowiedniego zabezpieczenia środków finansowych przeznaczonych na przedmiotowe projekty.

Na powyższą decyzję Zarządu Województwa Powiat wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego:

a) art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie w rozważaniach legalności umorzenia środków finansowych uzyskanych przez Beneficjenta z budżetu Unii Europejskiej, pomimo wskazań sądu do dokonania takiej analizy;

b) art. 6, 7, 8, 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i sytuacji powiatu w świetle przesłanek określonych w art. 56 ust. 1 pkt. 5 ustawy o finansach publicznych;

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu przyczyn odmowy umorzenia w świetle przesłanek "ważnego interesu dłużnika" lub "interesu publicznego".

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając pierwszy z podniesionych zarzutów Powiat powołał się na treść wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 listopada 2013 r.T II SA/Go 337/13 wskazując, iż nie wszystkie wątpliwości związane z istotą problemu zostały wyjaśnione przez Instytucję Zarządzającą. Zamiast tego organ wybrał inną linię odmowy umorzenia tj. zastosowanie uznaniowości przy podejmowaniu decyzji. W rozmowach pomiędzy kierownictwem Starostwa Powiatowego, a kierownictwem Urzędu Marszałkowskiego dotyczących umorzenia naliczonych korekt, organ ciągle podnosi problem obciążenia budżetu województwa kwotą umorzenia, co nie znajduje odzwierciedlenia w wyjaśnieniu sprawy i zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów strona skarżąca podniosła, że spełnia warunki ustawowe zawarte w art. 56 ustawy o finansach publicznych, by uzyskać umorzenie należności z tytułu naliczonej korekty finansowej. We wniosku o umorzenie i jego uzupełnieniu zawarte są wszystkie względy społeczne i gospodarcze oraz jest przedstawiona sytuacja płatnicza wnioskodawcy uzasadniająca spełnienie przesłanek "ważnego interesu dłużnika" i "interesu publicznego". Ze względu na dużą zawartość dowodową dołączoną do wniosku o umorzenie, Beneficjent był i jest gotowy do złożenia dodatkowych objaśnień i informacji, które mogą mieć wpływ na wyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych.

Strona skarżąca ponownie szczegółowo opisała swoją sytuację finansową, w tym kwestię przejęcia długu szpitala oraz związanej z tym konieczności zabezpieczenia środków finansowych na jego spłatę i zaciągnięcia na ten cel pożyczki z budżetu państwa. Powiat nie posiada bowiem własnych środków finansowych w takiej ilości, która umożliwiłaby przejęcie długu i zakończenie likwidacji, dlatego niezbędna jest pomoc finansowa z budżetu państwa, by przejąć i spłacić dług szpitalny.

Ponadto Powiat posiada własny dług w kwocie ok. 28,0 min zł, który spłacany będzie w latach 2014 - 2027, w tym odsetki od 2014 r. i wykup kolejnych serii obligacji od 2018 r. Kwota własnego długu wraz odsetkami wynosi 40,0 min zł. Łączny dług skompensowany własny i szpitala wraz z odsetkami (przy oprocentowaniu pożyczki 3%) wynosi 189,2 min zł i ma być spłacany w ciągu 26 lat, co daje do spłaty rocznie kwotę ok. 7,3 min zł. Przy oprocentowaniu pożyczki 0,8% łączny dług odpowiednio wynosi 153,7 min zł, co daje do spłaty rocznie ok. 5,9 min zł.

Odnosząc się do argumentacji organu na temat składania przez Powiat wniosków aplikacyjnych na realizację innych zadań pociągających za sobą znaczne koszty, strona skarżąca zwróciła uwagę na niezbędny charakter tych zadań oraz fakt, że zadania inwestycyjno-oświatowe są ściśle związane z realizacją "Programu Postępowania Ostrożnościowego dla Powiatu na lata 2014-2040" i są współfinansowane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz Specjalną Strefę [...] S.A.. Świadczy to o ważnym interesie publicznym. Inwestycje te mają na celu poprawę bazy szkolnej oraz dostosowanie kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy, stąd współfinansowanie przez [...] S.A. i jednostek samorządu terytorialnego.

Wprowadzenie do budżetu kolejnego nieplanowanego wydatku bieżącego (korekta jest wydatkiem bieżącym) bez wskazania źródła pokrycia, tj. zwiększenia dochodów bieżących lub zmniejszenia wydatków bieżących - spowoduje uchylenie uchwały przez Regionalną izbę Obrachunkową. Każde dodatkowe nieplanowane obciążenie budżetu Powiatu, w tym naliczone przez Zarząd Województwa korekty finansowe w kwocie ok. 1,8 min zł może stanowić zagrożenie w uzyskaniu pożyczki z budżetu państwa, co nie leży w ważnym interesie publicznym i Skarbu Państwa, który w przypadku braku uzyskania pożyczki w przyszłości będzie musiał spłacić dług za Powiat. Niezrozumiałe jest zatem postępowanie Zarządu Województwa, który odmawia umorzenia pomimo tego, że spełnione są przesłanki "ważnego interesu dłużnika" i "interesu publicznego".

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona skarżąca zwróciła uwagę, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych; zaś za " interes publiczny " taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy Państwa. "Ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych czy losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Taka sytuacja może powstać nie tylko na skutek zaistnienia nadzwyczajnego zdarzenia jak pożar czy inna katastrofa bądź tragedia. Sytuacją nadzwyczajną będzie również taka, w której podatnik pomimo dołożenia wszelkich starań, po uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów i konieczności ponoszenia określonych wydatków, ze względów obiektywnych, na skutek jednoczesnego zaistnienia różnych niekorzystnych zdarzeń, nie jest w stanie uregulować swoich zaległości (zobowiązań) publicznoprawnych

Pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Treść pojęcia "ważnego interesu publicznego" funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, które uwzględnia również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, uzyskiwane przez niego dochody i ponoszone wydatki, w tym również wydatki na ochronę zdrowia własnego i członków rodziny. Oceniając istnienie omawianej przesłanki w badanym stanie faktycznym należy również mieć na uwadze sytuację, czy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność ubiegania się przez podatnika o środki z pomocy państwowej, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić własnych potrzeb materialnych, a więc oceniać powyższą przesłankę ("interesu publicznego") przez pryzmat skutków wydanej decyzji.

Przedstawione powyżej okoliczności świadczą o tym że sytuacja finansowa powiatu zaistniała bez winy władz samorządowych spełnia przesłankę "ważnego interesu podatnika". Jednocześnie fakt, że Powiat będzie zmuszony sięgać po pożyczkę z budżetu Państwa jednoznacznie wskazuję, iż interes publiczny przemawia za umorzeniem należności z tytułu naliczonej korekty finansowej określonej decyzją Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]

Mając na uwadze szczególny i indywidualny charakter sprawy polegający na tym, że Powiat jako jedyna jednostka samorządu terytorialnego nie ma rozwiązanego problemu przejęcia i spłaty długu szpitalnego, z uwagi na swoje możliwości budżetowe strona uważa, że umorzenie należności z tytułu naliczonej korekty finansowej nie stawia jej w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów realizujących projekty w ramach RPO, w których zostały naliczone korekty.

Decyzja o umorzeniu należności opiera się na uznaniu administracyjnym. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie przekreśla jednak zasady, że jest ono ograniczone dyrektywami ustawowymi, nakazującymi dokonanie oceny danej sprawy tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem Beneficjenta, niewłaściwe zastosowanie przepisów potwierdzone stanowiskiem Zarządu Województwa, miało istotny wpływ na negatywne rozpatrzenie wniosków o umorzenie należności.

Decyzje uznaniowe powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, stosownie do wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Zarząd Województwa rozpatrując wnioski o umorzenie miał do dyspozycji bogaty materiał dowodowy, oprócz tego pracownicy Beneficjenta byli do dyspozycji udzielania wyjaśnień i uzupełniania dokumentacji w razie pytań i wątpliwości. Decyzje były podjęte bez analizy materiału dowodowego. Jedynym stwierdzeniem w zakresie gospodarki finansowej Powiatu było ustalenie łącznej kwoty dochodów, wydatków i deficytu budżetu Powiatu na 2014 rok.

Ponadto Województwo, podobnie jak Powiat, boryka się z problemem przejęcia i spłaty długu po Szpitalu Wojewódzkim. W 2013 r. Województwo uzyskało wielomilionowe umorzenia długu, głównie ze strony wierzycieli i Banku [...], czego z kolei zarząd Województwa konsekwentnie odmawia Powiatowi, znajdującemu się w trudniejszej sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że orzekając w analizowanej przez sąd sprawie administracyjnej, organ działał w ramach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 337/13.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. nr 153 poz. 12 70 ze zm.) - dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przypomnieć trzeba, że we wskazanym powyżej wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. uchylającym decyzje organu wydane w obydwu instancjach Sąd stwierdził wadliwie powołaną przez organ podstawę prawną rozstrzygnięcia uznając, że wniosek strony winien być rozpatrzony w oparciu o przepis art. 56 ust. 1 u.f.p., nadto uznał, że motywy odmowy umorzenia należności z tytułu korekty finansowej nie mają oparcia w przepisach prawa krajowego ani prawa unijnego.

Badając obecnie sprawę sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. należności, o których mowa w art. 55, mogą być umarzane w całości, jeżeli zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Realizacja ulgi, o której mowa w przywołanym powyżej przepisie ustawy, nie następuje z mocy samego prawa. W celu jej zastosowania niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz wydanie decyzji.. Bez ustalenia stanu faktycznego nie można ocenić, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny będący przesłanką uprawniającą organ do udzielenia ulgi spłacie zobowiązania.

Ustalając przesłanki zastosowania omawianej ulgi ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych: "ważny interes podatnika" lub " interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych.

Trzeba też mieć na uwadze, że decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi, o której mowa w art. 56 ust. 1 u.f.p. ma uznaniowy charakter. Instytucja uznania administracyjnego polega na tym, że organ administracyjny rozpatrujący daną sprawę ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, w szczególności może odmówić uwzględnienia wniosku strony o przyznanie danego prawa, istotne są natomiast przyczyny z powodu których wniosek strony nie został uwzględniony. W wypadku decyzji uznaniowych nawet spełnienie przez stronę ustawowych przesłanek kwalifikujących do przyznania danego prawa, rozstrzygnięcie może być dla strony niekorzystne. Należy jednak pamiętać, że decyzja oparta na uznaniu administracyjnym obarczona jest wymogiem szczególnie wnikliwego oraz precyzyjnego jej uzasadnienia, tak aby motywy rozstrzygnięcia nie budziły żadnych wątpliwości oraz niejasności. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej w sposób oczywisty winno wynikać jakimi przesłankami kierował się organ podejmując w sprawie rozstrzygnięcie o danej treści. Dopiero analiza motywów rozstrzygnięcia wykaże, czy decyzja jest zgodna z prawem. Motywy rozstrzygnięcia winny mieć bowiem oparcie w przepisach prawa, argumentacja organu nie może być dowolna, nie powiązana ze stanem faktycznym i prawnym danej sprawy administracyjnej.

W analizowanej sprawie zaskarżona decyzja oparta została na przepisie art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. Jak wyżej wskazano przepis ten zawiera w swej treści pojęcia niedookreślone, nieostre ("ważny interes dłużnika", "interes publiczny"), nadto rozstrzygnięcie kończące sprawę opiera się na uznaniu administracyjnym. Powyższe okoliczności sprawiają, że odmawiając przyznania stronie wnioskowanej ulgi organ winien wyjątkowo wnikliwie i precyzyjnie uzasadniać swoje stanowisko, tak aby przyczyny rozstrzygnięcia nie budziły wątpliwości oraz aby z uzasadnienia decyzji wynikało, że wszystkie istotne dla danej sprawy aspekty, w rozumieniu przepisów prawa materialnego, zostały przez organ zauważone i rozpatrzone.

W zaskarżonej decyzji organ dokonał analizę sytuacji finansowej skarżącej, w szczególności w ujęciu budżetowym w latach 2012 - 2014. Wskazał, że w 2012 r. budżet Powiatu miał wynik dodatni, natomiast w latach 2013 i 2014 r. stwierdzono deficyt środków finansowych. Organ stwierdził, że pomimo iż decyzja ustalająca obowiązek zapłaty naliczonej korekty finansowej stała się prawomocna w 2012r. to skarżąca nie ujęła korekty w kwocie 413. 900, 20 zł w żadnych z budżetów uchwalanych na poszczególne lata. Organ odniósł się do kwestii pożyczki ze Skarbu Państwa w związku z przejęciem przez Powiat SP ZOZ i stwierdził, że przejęcie nastąpić ma w 2017 r., nadto kwestia zaciągnięcia przez wnioskodawcę pożyczki nie może stanowić uzasadnienia umorzenia należności z tytułu korekty finansowej. W zaskarżonej decyzji podniesiono również, że pomimo problemów finansowych skarżąca złożyła do IZ RPO wnioski aplikacyjne na realizację kolejnych projektów.

W ocenie sądu, poczynionym przez organ ustaleniom stanu faktycznego sprawy nie towarzyszyła pełna jego subsumcja wobec normy prawnej wynikającej z art. 56 ust.1 pkt 5 u.f.p. Wskazać trzeba, że powyższy przepis uzależnia umorzenie należności od spełniania określonych w nim przesłanek, a zatem: ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego. Wobec powyższego pełne rozpoznanie sprawy wymagało od organu dokonania analizy wniosku oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy pod kątem spełnienia wymienionych powyżej przesłanek, czego w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zabrakło. Zawarte w końcowej części uzasadnienia decyzji stwierdzenie, że w sprawie przesłanka z art. 56 ust. 1 pkt 5 nie zachodzi, należało uznać za niewystarczające.

Organ winien rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji - czy na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy ważny interes dłużnika lub interes publiczny nie przemawiają za zastosowaniem wobec skarżącego ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu naliczenia korekty finansowej. Uzasadnienie stanowiska winno zawierać pełną i wnikliwą argumentację, uwzględniającą okoliczności faktyczne .istotne dla danej sprawy. Trzeba mieć na uwadze, że skarżący w toku postępowania konsekwentnie powoływał się na swoją trudną sytuację finansową oraz wynikające stąd trudności w spłacie należności z tytułu naliczonej korekty finansowej. Koniecznym wydaje się zatem rozpatrzenie przedstawionej przesz skarżącego argumentacji w kontekście przesłanek z art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości, gdyż pojęcie to funkcjonuje w szerszym znaczeniu (por. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 447/13 Lex nr 1429179). Podnosi się również, że jakkolwiek w interesie publicznym leży, aby wszyscy zobowiązani wywiązywali się z obowiązku zapłaty należności, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 września

2012. r. sygn. akt I SA/Sz 217/13, Lex 1394746).

Z powyższych względów sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. ,,c’ p.p.s.a. sąd zaskarżoną decyzję uchylił. Na podstawie art. 152 sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a orzeczenie w tym zakresie zachowuje swoją moc do uprawomocnieni się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

-----------------------

Sygn. akt II SA/Go 678/14

Sygn. akt II SA/Go 678/14

6

13

Sygn. akt II SA/Go 678/14