Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 973/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 247par. 1 pkt 5, art. 210 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 262, art. 215 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 136 poz 1
law: Rozporządzenie nr  1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski  Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 204 poz 1 art. 24, art. 23, art. 25
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i  ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien  szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. kwotę 5617 zł (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 października 2014 r. nr [...], wydaną wobec "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą we W., Dyrektor Izby Celnej w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity:: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 16 lipca 2014 r. nr [...], w której organ pierwszej instancji:

- ustalił kraj pochodzenia importowanego przez spółkę towaru (siatki podtynkowej z włókna szklanego), objętego zgłoszeniem celnym z dnia 11 sierpnia 2011 r. nr [...] jako Chiny;

- ustalił kod dodatkowy B999;

- ustalił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego typu A30 w wysokości 62,9%;

- określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego w wysokości 105.754 zł podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu oraz

- odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne.

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 207 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, art. 20 ust. 3 pkt c i g, art. 22, art. 24, art. 25, art. 29 ust. 1 i ust. 3, art. 32 ust. 1 pkt e, art. 78, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) oraz art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 204/1).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2011r. agencja celna "B" Sp. z o.o. działając jako przedstawiciel bezpośredni

w imieniu firmy ""A"" S.A. zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - siatkę podtynkową z włókna szklanego, zaklasyfikowaną do kodu 7019 59 00 10, sprowadzoną z Tajwanu wg faktury importowej nr [...] z dnia 19 lipca 2011 r., wystawioną przez eksportera "C" Co. Ltd. na kwotę 55.636,80 USD. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...]. Kraj pochodzenia przesyłki (Tajwan) przyjęto na podstawie przedłożonego świadectwa pochodzenia nr [...], zaś kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o zastosowaną stawkę celną erga omnes w wysokości 7%.

W dniu 2 grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego otrzymał raport OLAF nr [...] dotyczący unikania ceł antydumpingowych na import chińskich tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych jako pochodzących z Tajwanu, przedstawiający szczegóły przeładunku tkanin siatkowych z włókien szklanych pochodzących z ChRL i eksportowanych do UE z Tajwanu. Mając na uwadze możliwość omijania cła antydumpingowego postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego z dnia 11 sierpnia 2011 r.

Uzasadniając wydaną decyzję jak i akceptując stanowisko organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny w zakresie przedmiotu importu i jego klasyfikacji był bezsporny.

Spór dotyczył zaś kraju pochodzenia przywiezionego towaru i nałożenia na niego cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w zakresie pochodzenia tkaniny siatkowej z włókna szklanego.

W wyniku przeprowadzonego przez OLAF dochodzenia - którego wyniki zawarto w ww. Raporcie – ustalono, że sporne towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie. Ominięto tym samym konieczność uiszczenia środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie.

Organ odwoławczy wskazał, że służby kontrolne OLAF zidentyfikowały numerycznie przesyłki na podstawie zapisów z ewidencji przekazanych przez tajwańskie służby celne.

W Załączniku nr 2 do ww. Raportu wskazano bowiem, że w kontenerach o nr [...] wyeksportowano z Chin sporne towary.

Towary został następnie przeładowane do kontenerów o numerach: [...] oraz [...] i po opuszczeniu wolnej strefy celnej zostały przewiezione do krajów Unii Europejskiej.

W obydwu deklaracjach importowej i eksportowej za kraj pochodzenia wskazano Chiny. Według ewidencji władz tajwańskich towary zostały zarejestrowane w deklaracji importowej nr [...] z dnia 30 czerwca 2011 r., natomiast po przeładunku została wystawiona deklaracja celna nr [...] z dnia 1 lipca 2011 r.

Siatka z włókna szklanego umieszczona w kontenerach o nr [...] oraz [...] została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r. Z kolei siatka umieszczona w kontenerach [...] została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia [...].

Zgodnie z ww. zgłoszeniem importowym eksporterem przedmiotowego towaru była firma "C" Co. Ltd z Tajwanu. Importerem na teren UE była firma ""A"" S.A. we W..

Jak wskazał Dyrektor Izby Celnej służby OLAF przekazały Wydziałowi Śledczemu Tajwańskiej Służby Celnej wykaz podejrzanych przesyłek (kontenerów), które zostały wprowadzone do obrotu na teren UE. W wykazie tym zawarto również wskazanie kontenerów wymienionych w ww. zgłoszeniach celnych. Załącznik nr 2 do raportu sporządzony został wg schematu: list przewozowy (kontener), deklaracja eksportowa, data eksportu, eksporter, waga netto, kod taryfy, deklaracja importowa, data importu, importer, kraj pochodzenia, waga netto, kod taryfy, sprzedawca, nr kontenera. Na podstawie ww. dopasowania możliwe było zidentyfikowanie przesyłki, objętej nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r., jako wcześniej importowanej na Tajwan z ChRL, a następnie wysłanej do UE. Zgodnie z zapisami Raportu towary, które były przedmiotem przeładunku nie podlegały jakiejkolwiek obróbce lub czynnościom wytwórczym na Tajwanie, dlatego też zachowały niepreferencyjne chińskie pochodzenie. Ponadto władze celne Tajwanu na podstawie ewidencji importowej i eksportowej potwierdziły fakt wejścia towaru do wolnej strefy celnej, jego przeładunek do innych środków transportu i wyprowadzenie towaru za granicę bez wprowadzania towaru na obszar celny Tajwanu. W ww. Raporcie zostało zaś stwierdzone, że 202 kontenery z siatką z włókna szklanego zostały przywiezione przez teren wolnego obszaru celnego na Tajwanie, a następnie wyeksportowane do Unii Europejskiej przez tajwańskie podmioty gospodarcze działające w tej strefie. Zidentyfikowanie importu z Chin było z kolei możliwe z uwagi na fakt, iż numer wwozowej deklaracji celnej widniał na kolejnej deklaracji eksportowej. Z oczywistych zaś względów pochodzenie towaru determinuje kierunek przywozu (z jakiego obszaru celnego jest przywożony) a nie fakt gdzie towar został wyprodukowany.

W tej sytuacji organ pierwszej instancji zasadnie uznał nieprawdziwość deklaracji co do tajwańskiego pochodzenia towarów i orzekł w przedmiocie określenia cła antydumpingowego. Importowane towary faktycznie pochodziły bowiem z Chin, co udokumentowano w ww. Raporcie. Istnienie świadectwa pochodzenia nie dawało z kolei podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności za cła antydumpingowe. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie T-191/09 Hit Trading) wskazano bowiem, że w przypadku gdy dowody wskazują, że towary podlegają cłom antydumpingowym z racji swojego pochodzenia, jakiekolwiek świadectwo pochodzenia nie stanowi przeszkody w ich odzyskaniu.

W toku prowadzonego postępowania strona nie podważyła z kolei faktu, iż towar objęty ww. zgłoszeniem zgodnie z ewidencjami tajwańskich służb celnych przemieszczał się przez wolną strefę celną na Tajwanie. Spółka nie dostarczyła także dowodu na to, że przedmiotowy towar przebywał na obszarze celnym Tajwanu. Takim dowodem byłaby na przykład deklaracja eksportowa wystawiona dla "C" Co. Ltd z Tajwanu bądź dokument urzędowy potwierdzający wywóz przedmiotowego towaru z obszaru celnego Tajwanu.

Odnosząc się do odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków K. K. przedstawiciela spółki "D"Ltd. z siedzibą w H. oraz członków misji OLAF - N. F. i D. H. (uzasadnionej w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej wydanym w dniu 18 września 2014 r.) organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dokumentacją K. K. nie jest powiązany z importerem oraz eksporterem przedmiotowego towaru. Z kolei kwestie dotyczące ustaleń członków misji N. F. i D. H. zostały zwarte w ww. Raporcie i wyjaśnienia członków misji w postaci protokołów przesłuchań, których domagała się strona skarżąca we wniesionym odwołaniu nie zmieniałyby stanu faktycznego zawartego w niniejszym materiale dowodowym.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka Akcyjna z siedzibą we W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:

- rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191, art. 181, art. 188 w zw. z art. 180 oraz art. 194 § 1 i 3 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ustawy – Prawo celne oraz w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez bezkrytyczną, jednostronną i całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego, brak reakcji na zastrzeżenia skarżącej co do rzetelności i wiarygodności raportu OLAF, a w konsekwencji brak dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o szczątkowe twierdzenia raportu OLAF, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu faktów i okoliczności podważających wiarygodność ww. raportu; nadto zarzucono nałożenie cła w odniesieniu do 499 kg. siatki podtynkowej, której chińskie pochodzenie nie zostało wykazane.

- rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 22 – 26 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 poprzez przyjęcie, że pochodzenie towaru determinuje kierunek przywozu (z jakiego obszaru celnego jest przywożony) nie zaś fakt, gdzie towar został wyprodukowany, podczas gdy przepisy WKC ustanawiają legalną definicję towarów pochodzących z danego kraju, stanowiąc że dla określenia pochodzenia towaru znaczenie ma miejsce produkcji (uzyskania) towaru zgodnie z warunkami określonymi w regułach pochodzenia;

- naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez oparcie decyzji wyłącznie na ustaleniach dokonanych w ramach dochodzenia OLAF w sytuacji, w której strona nie miała możliwości udziału w czynnościach przeprowadzonych przez misję OLAF, w tym dostępu do przeprowadzanych przez misję dowodów; konsekwencją tego jest sytuacja, w której skarżąca, organy oraz sąd orzekający nie mają możliwości weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę decyzji o nałożeniu cła;

- naruszenie art. 10 ust. 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez: a) niezastosowanie art. 10 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 5 rozporządzenia nr 1225/2009 oraz wykorzystanie instytucji OLAF do obejścia przepisów rozporządzenia nr 1225/2009; b) nałożenie cła antydumpingowego za okres wcześniejszy niż dzień wejścia w życie rozporządzenia nr 437/2012 czyli rozporządzenia wszczynającego postępowanie w sprawie obchodzenia ceł antydumpingowych; c) naruszenie gwarancji zapewnionych importerom a wynikających z ww. rozporządzeń.

Skarżąca wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z faktury VAT nr [...] z dnia 20 stycznia 2012 r. wystawionej przez "A" B. LTD na rzecz "C" Co. Ltd dotyczącej sprzedaży siatki podtynkowej z włókna szklanego przez "A" B. Ltd. (przemieszczonej w kontenerze o nr [...]) wraz z listwą pakunkową ("parking list") oraz konosamentem ("Bill of lading") nr [...] z dnia 31 stycznia 2012 r. na okoliczność tego, że siatka podtynkowa sprzedana przez "A" B. o wadze 15.718 kg importowana na teren Tajwanu w kontenerze [...] wskazana w raporcie OLAF jako siatka podtynkowa pochodzenia chińskiego (tj. przywieziona z Chin na teren Wolnego Obszaru Celnego Tajwanu, a następnie po przeładowaniu eksportowana do Unii Europejskiej (dane wg deklaracji importowej [...] zawarte na str. 5 załącznika nr 2/str. 5 Załącznika nr 3) została w rzeczywistości sprzedana przez "A" B. Ltd. (podmiot zarejestrowany w B.) na rzecz "C" Co. Ltd i przewieziona z V. (B.); port załadunku [...] do portu K. (Tajwan), a więc nie została importowana na Tajwan z Chin (jak zostało wskazane w raporcie OLAF).

Skarżąca spółka podała, że wobec niej toczy się 37 analogicznych postępowań. Przedmiotowe postępowania prowadzone są w oparciu o ten sam bezkrytycznie analizowany raport OLAF. Przedmiotowy raport zawiera w ocenie skarżącej liczne błędy, które powodują, że niemożliwe jest w istocie jakiekolwiek przyporządkowanie jakie kontenery rzekomo importowane z Chin zostały przypisane do spółki. Sam raport jest w ocenie skarżącej wyłącznie zbiorem ogólnikowych twierdzeń. Raporty takie nie mają z kolei mocy wiążącej ani absolutnej mocy dowodowej, a w przypadku, gdy fakty nimi objęte budzą wątpliwości (jak w rozpatrywanej sprawie), powinny zostać odpowiednio zweryfikowane, a postępowanie dowodowe uzupełnione.

Zdaniem skarżącej podstawą wydania decyzji o nałożeniu cła antydumpingowego była wyłącznie jedna "linijka" zbiorczej tabelki - Załącznika nr 2 i 3 do ww. raportu OLAF, sporządzonej na podstawie wytycznych OLAF przez służby tajwańskie W ocenie skarżącej ww. raport nie wskazuje ponadto, że proceder omijania cła miał miejsce wobec spółki. Do raportu OLAF nie dołączono ponadto deklaracji importowych i eksportowych, w oparciu o które sporządzono załączniki nr 2 i 3, na podstawie których można prześledzić wskazaną drogę kontenerów. Ponadto organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie "powiązał" import z Chin na Tajwan z eksportem z Tajwanu do UE, skoro w kilkunastu pozycjach załącznika nr 3 do raportu istnieją rozbieżności w wadze kontenerów wwiezionych na Tajwan a następnie do UE.

Spółka wskazała, że siatka podtynkowa objęta kontrolowanym zgłoszeniem celnym została wyprodukowana na Tajwanie. Tajwańskie pochodzenie towaru zostało potwierdzone dokumentem urzędowym, świadectwem pochodzenia nr [...]. Jeżeli zatem siatka importowana przez spółkę została wyprodukowana na Tajwanie, to nie mogła jednocześnie być wyprodukowana w Chinach, jak również przeładowana w porcie z kontenerów importowanych z Chin. Spółka wyjaśniła również, że firma [...] nigdy nie produkowała i nie eksportowała siatki podtynkowej na Tajwan.

Skarżąca podniosła, że Dyrektor Izby Celnej błędnie uznał, iż o pochodzeniu towaru świadczy kierunek jego przywozu, a nie konkretna fabryka, która wyprodukowała dany towar. Twierdzenie organu, że pochodzenie towaru determinuje kierunek przywozu (z jakiego obszaru celnego jest przywożony), nie zaś fakt, gdzie towar został wyprodukowany stanowi w istocie naruszenie przepisów określających reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów, w szczególności art. 23 ust. 1 i 2 WKC, zgodnie z którymi towarami pochodzącymi z kraju, są towary całkowicie uzyskane lub wyprodukowane w tym kraju.

W ocenie skarżącej organ naruszył ponadto art. 1 ust. 1 rozporządzenia 791/2011 uznając, że dla nałożenia na podstawie ww. rozporządzenia cła antydumpingowego na import siatki podtynkowej bez znaczenia pozostaje miejsce produkcji siatki podtynkowej. Tymczasem zgodnie z tym przepisem "nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych (...), pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej", co zgodnie z regułami pochodzenia towarów oznacza, że cło nałożone jest wyłącznie na siatkę wyprodukowaną w ChRL.

Skarżąca zarzuciła również, że nie miała możliwości weryfikacji twierdzeń i udziału w czynnościach i dowodów przeprowadzonych przez misję OLAF. Raporty OLAF nie są bowiem weryfikowane, a pomimo to uzyskują status dokumentu urzędowego, który w sposób bezpośredni wpływa na sytuację prawną objętych jego treścią podmiotów.

Skarżąca wskazała ponadto, że zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 1073/1999 stało w sprzeczności z bardziej szczegółowymi regulacjami - tj. rozporządzeniem nr 1225/2009. Wykładnia przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 prowadzi bowiem do wniosku, że wobec podmiotów, na które nakłada się cło antydumpingowe stosować należy co najmniej gwarancje prawne i zasady postępowania określone tym rozporządzeniem. Wykluczone jest natomiast ich pominięcie i pogorszenie stanowiska importera zastosowaniem przepisów mniej korzystnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Organ dodał uzupełniająco, że rozporządzenie nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. nie może być przepisem szczególnym dla rozporządzenia nr 1073/1999. Zgodnie z rozporządzeniem nr 1073/1999, w kontroli (misji) OLAF nie mogą brać udziału przedsiębiorstwa, które omijały nałożone cła antydumpingowego. Podmioty te nie mają również możliwości wpływania na wnioski oraz treść raportu końcowego. Dlatego zarzut braku możliwości udziału strony w czynnościach prowadzonych przez OLAF jest bezzasadny. Postępowanie organów prowadzone było zgodnie z zasadami określonymi w ustawie – Ordynacja podatkowa, a organ celny pierwszej instancji udostępnił stronie wszystkie dowody dotyczące niniejszej sprawy.

W piśmie z dnia 19 lutego 2015 r. skarżąca uzupełniła zarzut naruszenia przepisów postępowania szczegółowo opisany w punkcie pierwszym skargi.

Ponadto skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji obydwu instancji na podstawie art. 73 ustawy – Prawo celne w zw. z art. 247 § 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Uzasadniając ww. wniosek skarżąca wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Przedmiotowej wady nie zauważył organ odwoławczy, zobowiązany do kontroli prawidłowości decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika jednakże, że adresatem decyzji był podmiot ""A"" Spółka Akcyjna o numerze NIP [...,]. Z kolei z dołączonego do skargi odpisu z KRS wynika, że spółka działa pod firmą "A" Spółka Akcyjna i posiada numer NIP [...]. Z przedmiotowego zestawienia wynika, że wydane decyzje zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Są to bowiem decyzje skierowane do innej spółki z grupy kapitałowej "A".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie odnieść należy się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej w skrócie "o.p.") a w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca podniosła bowiem, że decyzja organu I instancji skierowana została do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Niewątpliwie słusznie wytknięto, że adresatem decyzji organu I instancji jest podmiot działający pod firmą ""A"" Spółka Akcyjna, któremu nadano numer NIP [...]. Jak wynika natomiast z załączonego do skargi odpisu z KRS Spółki skarżąca działa pod firmą "A" Spółka Akcyjna i posiada NIP [...]. Z uwagi na powyższe skarżąca zarzuciła, że przedmiotowe decyzje zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie (jest to inna spółka z grupy kapitałowej "A") a organ II instancji zobowiązany do kontroli prawidłowości wydanych w I instancji decyzji błędu tego nie dostrzegł.

Zdaniem Sądu zarzut ten nie jest trafny. Przede wszystkim podkreślić należy, że o tym do kogo dana decyzja jest skierowana decyduje jej treść, w której musi znaleźć się miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 o.p.). Jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia i obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnego podmiotu będącego stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 o.p został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. W przypadku przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach innego podmiotu, niż tego, który był stroną toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z dn. 26.03.2014r. sygn. I GSK 1551/12).

W wyroku z dnia 13 czerwca 2007 roku w sprawie o sygn. I GSK 1771/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli w toku postępowania celnego nastąpiło połączenie strony – osoby prawnej z inną osobą prawną, która brała udział w dalszym postępowaniu, wymienienie w decyzji zlikwidowanej spółki, nie jest skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, lecz błędnym oznaczeniem strony, podlegającym sprostowaniu w znaczeniu art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (obecnie 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 727 ze zm.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy stwierdzić trzeba po pierwsze, że organowi wiadome było, że na podstawie uchwały z dnia 3 października 2011 roku nastąpiło przejęcie przez skarżącą spółki ""A"" S.A. nr NIP [...]. Decyzja organu I instancji z dnia 16 lipca 2014 roku została doręczona pełnomocnikowi firmy "A" S.A., która jest spółką przejmującą. Zatem z mocy art. 494 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) Spółka ta wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Po drugie w toku całego postępowania przed organem pierwszej a następnie drugiej instancji była reprezentowana przez tego samego pełnomocnika. Nie może budzić zatem wątpliwości, że właściwa strona brała czynny udział w postępowaniu. W ocenie Sądu w stanie faktycznym sprawy, nie doszło w istocie do pomylenia stron, lecz do błędnego oznaczenia znanej organowi strony, która wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednika zlikwidowanego wskutek połączenia obu spółek. Zauważyć należy, że jakkolwiek w toku postępowania nie doszło do sprostowania decyzji na podstawie art. 215 § 1 o.p. - co powinno nastąpić przy ponownym rozpoznaniu sprawy - to ważne jest, że istniejąca sytuacja nie wzbudza zastrzeżeń prawnych albowiem nie został wykreowany stan rzeczywistej niepewności co do sytuacji prawnej właściwego podmiotu, nakazujący wyeliminowanie jego przyczyny przez stwierdzenie nieważności decyzji. Inaczej mówiąc, nie ma wątpliwości, że spółka "A" jako spółka przejmująca odpowiada za wszelkie zobowiązania spółki ""A"", zaś uczestnicząc w całym postępowaniu przed organami I i II instancji mogła podejmować wszelkie czynności istotne z punktu widzenia skutków prawnych w tym postępowaniu.

Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.1).

Rozporządzenie to obowiązywało do 30 września 2013r., a zatem pod jego rządami sporządzony został raport, na podstawie którego organy celne oparły swe ustalenia faktyczne. Art. 9 tego rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.

Z dniem 1 października 2013 r. rozporządzenie Nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U.UE.L.2013.248.1).

Także i to, obowiązujące w dacie orzekania przez organy celne, rozporządzenie - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 rozporządzenia 883/2013 raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.

Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Zmiana przepisów prawa wspólnotowego w zakresie regulującym prawne znaczenie raportu OLAF nie miała zatem żadnego wpływu na ocenę tego raportu, choć należy uznać, że właściwą podstawą dla takiej oceny powinno być rozporządzenie nr 883/2013, będące aktem prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W konkluzji zatem stwierdzić trzeba, że wskazany raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym, przez odpowiednie polskie władze krajowe, w pełni autonomicznym postępowaniu celnym ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu tkaninę siatkową o określonych parametrach, który to dowód podlegał ocenie organów na ogólnych zasadach.

Zdaniem sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę ocena ta, dokonana przez organy celne obu instancji nie była trafna, gdyż raport OLAF w brzmieniu, na którym oparły się organy nie mógł być uznany za wyłączny dowód potwierdzający pochodzenie importowanego towaru z Chińskiej Republiki Ludowej.

Należy zwrócić bowiem uwagę, że raport ten oparto wyłącznie na zestawieniach przedłożonych w formie arkuszy kalkulacyjnych przez funkcjonariuszy tajwańskich służb celnych. Jak wynika z raportu, kontrolujący przedstawiciele OLAF nie mieli dostępu do jakichkolwiek materiałów źródłowych – deklaracji wwozowych lub wywozowych ( w wersji elektronicznej lub papierowej). Nie byli zatem w stanie dokonać oceny, czy przedłożony arkusz kalkulacyjny odpowiada stanowi faktycznemu wynikającemu z dokumentacji eksportowo – importowej. Zatem materiał zgromadzony przez kontrolerów OLAF opisuje jedynie stanowisko władz tajwańskich, zajęte w wyniku wewnętrznego postępowania tych władz, w którym nie miał możliwości uczestniczyć przedstawiciel instytucji wspólnotowej jaką jest OLAF.

Należy tę sytuację odróżnić od znanej sądowi z innych spraw, w których ustalenia oparto na raporcie OLAF sytuacji, w której inspektorzy kontrolujący prowadzą czynności śledcze, analizując samodzielnie udostępnioną im dokumentację źródłową we współdziałaniu z organami celnymi innego kraju. Wówczas przyjąć można, że prawne umocowanie OLAF w prawie wspólnotowym i jego szczególna rola przemawia za przyjęciem domniemania wiarygodności twierdzenia, że określone dokumenty, zbadane przez upoważnionych funkcjonariuszy mają treść opisaną w raporcie. Nie sposób przyjąć jednak takiego domniemania w odniesieniu do tajwańskich władz celnych, których ustalenia przyjęli wprost za swoje inspektorzy OLAF. Co za tym idzie należy uznać, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na odparcie zarzutów strony skarżącej co do błędów w powiązaniu transportów siatki z ChRL na Tajwan z transportami ekspediowanymi z Tajwanu do Polski.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 – 26 WKC w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady UE nr 791/2011 Sąd stwierdza, że ma rację skarżąca twierdząc, że miejsce produkcji towaru ma znaczenie dla określenia kraju pochodzenia importowanego towaru – wynika to wprost z art. 23 WKC. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 24 WKC towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Z kolei art. 25 WKC stanowi, że przetworzenie lub obróbka, co do których zostało ustalone lub stwierdzone fakty potwierdzą przypuszczenie, że ich jedynym celem było obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z określonych państw, nie mogą być w żadnym przypadku uznane za nadające, w rozumieniu art. 24, towarom otrzymanym w ten sposób pochodzenie kraju, w którym zostały one przetworzone. Importowany towar nie pochodził z Tajwanu w rozumieniu tego przepisu.

Z powyższego wynika, że jeżeli dojdzie do ustalenia ( w toku postępowania przed organami administracji celnej, bądź w raporcie OLAF), że jedynym celem przetworzenia lub obróbki towarów importowanych z określonych państw było obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z nich pochodzących, uniemożliwia to uznanie, że towar pochodzi z kraju, w którym towary te zostały przetworzone.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego oceny raportu OLAF przez pryzmat wszystkich toczących się wobec skarżącej postępowań, których jak twierdzi skarżąca jest poza niniejszą sprawą 37 stwierdzić trzeba, że Sąd stanowiska skarżącej nie podziela. Skarżąca powołuje się na treść innych decyzji , w tym na wywody organów dotyczące ilości ( wagi) siatki podtynkowej oraz produkcji tej siatki na Tajwanie. Decyzje te nie są jednak przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie i niemożliwe jest dokonywanie legalności zaskarżonych w niniejszym postępowaniu decyzji z uwzględnieniem treści decyzji, na które powołuje się skarżąca.

Zarzut dotyczący "wykorzystania instytucji raportu" OLAF do pominięcia Rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej ( Dz.U.UE.L.2009.343.51 ze zm.), jak też nałożenia cła antydumpingowego za okres wcześniejszy niż dzień wejścia w życie rozporządzenia wszczynającego postępowanie w sprawie obchodzenia ceł antydumpingowych nr 437/2012 jest chybiony. Procedura nakładania ceł antydumpingowych na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 138/2011 i Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011r. jest zgodna z Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1225/2009, zaś akty prawne dotyczące OLAF nie są powiązane z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1225/2009. W sprawie nie miało też zastosowania przywołane przez skarżącą Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 437/2012 z dnia 23 maja 2012 r. ( Dz. U. UE. L 2012.134.12), które weszło w życie w dniu 25 maja 2012 r. i nie stanowiło podstawy wydanej decyzji.

Nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego skutkujących pozbawieniem skarżącej "prawa do obrony". Skarżąca twierdzi, że nie miała możliwości weryfikacji twierdzeń i udziału w czynnościach i dowodach przeprowadzonych przez misję OLAF.

Jak wskazano wcześniej, raport OLAF został sporządzony w czasie, gdy obowiązywało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady, zaś przepisy tego rozporządzenia nie przewidują możliwości udziału kontrahentów unijnych w dochodzeniach prowadzonych przez OLAF.

Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżącej, że prowadzenie przez organy postępowania w oparciu o dokument w postaci raportu OLAF uniemożliwia jego weryfikację i obalenie twierdzeń w nim wskazanych. Raport należy bowiem traktować tak jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 o.p.. Stanowi on zatem dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem w art. 194 § 3 o.p. przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 983/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego istnienia świadectwa pochodzenia towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, należy zauważyć, że jeżeli przyczyną wszczęcia postępowania jest uzyskanie raportu OLAF, z którego wynika, że pochodzenie towaru jest inne niż wskazane w świadectwie, wówczas wystawione świadectwa pochodzenia należy uznać za nieważne. Do jego wystawienia doszło bowiem na podstawie przedstawionych przez eksportera nieprawidłowych informacji. W niniejszej sprawie, jak wskazano wcześniej, kwestia chińskiego pochodzenia towaru, z uwagi na wady raportu, nie została wykazana. Dodatkowo należy zauważyć, że dołączone do zgłoszenia świadectwo pochodzenia Nr [...] zostało wystawione przez "D" Co.Ltd., tymczasem eksporterem zgłoszonego towaru była "C" Co. Ltd.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Rzeczą organu odwoławczego będzie, przy ponownym rozpoznaniu odwołania rozważenie możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w celu zweryfikowania informacji zawartych w raporcie OLAF, a zebranych przez służby tajwańskie i ocena, czy materiał ten pozwala na przyjęcie, że przedmiotowy towar ma inne pochodzenie niż deklarowany przez skarżącą. Organ odwoławczy powinien także doprowadzić do tego, by wszelkie wydawane w sprawie orzeczenia kierowane były do właściwie oznaczonego podmiotu – odpowiedzialnego na podstawie przepisów prawa materialnego z tytułu długu celnego wynikającego ze zgłoszenia celnego podlegającego weryfikacji w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy powinien wreszcie przeanalizować to, czy nie zachodzą negatywne przesłanki retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, opisane w art. 220 ust. 2 WKC. Rozważenia tej kwestii zabrakło bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 210 §4 O.p.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( tj. Dz.U.2013.461 ).

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.