Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 868/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2017 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz J. S. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2004 r. J. S. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o zaliczenie do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców S. i G. S., położonego we wsi [...] , gmina [...], w charakterze domownika od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do [...] lutego 1994 r. Do przedmiotowego raportu załączył: zaświadczenie Wójta Gminy [...] o własnym zameldowaniu, zaświadczenie z Urzędu Gminy [...] dotyczące posiadania przez jego rodziców gospodarstwa rolnego, zaświadczenie z Urzędu Gminy [...] dotyczące braku podstaw do wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym, oświadczenia S. i G. S., J. K. oraz R. J. na temat jego stałej pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

Pismem z dnia [...] września 2014 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia żądania poprzez przedstawienie określonych dokumentów, a także udzielenie odpowiedzi na wskazane w tym piśmie pytania. Jednocześnie pismem z dnia [...] września 2014 r. organ wystąpił do Wójta Gminy [...] z prośbą o sprecyzowanie wcześniej wystawionego zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W dniu [...] października 2014 r. do organu wpłynęły oświadczenia [...] J. S., zeznania dwóch świadków oraz zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały rodziców strony, natomiast w dniu [...] października 2014 r. wpłynęło pismo z Urzędu Gminy [...] w sprawie powierzchni gospodarstwa rolnego.

Pismami z dnia [...] października 2014 r. organ zwrócił się do świadków, którzy złożyli zeznania w niniejszej sprawie, z prośbą o wyjaśnienie kwestii niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Odpowiedzi w tej sprawie wpłynęły do organu w dniach [...] i [...] listopada 2014 r.

Ponadto pismem z dnia [...] października 2014 r. zwrócono się do szkoły, do której uczęszczała strona, z prośbą o udzielenie informacji na temat korzystania przez nią z internatu szkolnego. Odpowiedź w tej sprawie wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2014 r.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił przyznania [...] J. S. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do [...] lutego 1994 r.

W związku ze złożeniem przez policjanta odwołania od powyższej decyzji, rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. została ona utrzymana w mocy.

Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. stał się przedmiotem skargi [...] J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 707/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., iż "wbrew zarzutom skarżącego organ zastosował w sprawie prawidłowo przepisy obowiązującego wówczas prawa". "W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Zatem do oceny stanu faktycznego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników".

Odnosząc się do okresu, w którym strona zamieszkiwała w internacie, co do którego zastosowanie znajduje art. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1982 r. Sąd uznał, że "także wykładnia gramatyczna powyższego przepisu prowadzi do przyjęcia, że wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym winno mieć charakter zdarzenia ciągłego, a więc polegającego na systematyczności i codzienności działania, nie zaś zdarzenia sporadycznego". "Co się tyczy okresu, kiedy strona pobierała naukę w szkole, to co do zasady czas ten mógłby zostać zaliczony do wysługi lat pod warunkiem, że zainteresowany udowodniłby fakt swojej stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego świadczy jednak o tym, że strona nie podołała ww. obowiązkowi dowodowemu. Co prawda na poparcie własnych twierdzeń przestawiła zeznania świadków wskazujące na fakt, że codzienne pracowała w wymienionym gospodarstwie. Zeznania te organ słusznie jednak uznał za niewiarygodne, gdyż pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym. [...] w roku 1989 i 1990, skarżący był zameldowany jako mieszkaniec internatu szkolnego w [...]". "W ocenie tut. Sądu organ zasadnie przyjął, iż nie zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie lat 1989 i 1990".

Jednocześnie "Sąd nie uznał decyzji organu za prawidłową co do pozostałych okresów wnioskowanych przez J. S., tj. od 1990 do [...] kwietnia 1992 i od [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. Jakkolwiek - co wymaga podkreślenia - organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nie budzący zastrzeżeń, to jednak zdaniem Sądu ocena tego materiału nastąpiła z naruszeniem art. 80 Kpa, w efekcie czego doszło do sformułowania wniosków i wydania rozstrzygnięcia, z którymi nie można się zgodzić ".

Sąd ponadto stwierdził, że "przy uwzględnieniu przytoczonego wyżej orzecznictwa, zebrane w sprawie dowody pozwalają - w ocenie Sądu - na przyjęcie, że obowiązki szkolne i pozaszkolne skarżącego nie wykluczały ustalenia, że wykonywał we wnioskowanym okresie stałą pracę w należącym do rodziców gospodarstwie rolnym w charakterze domownika" oraz, że "sam fakt pobierania nauki w szkole, o ile nie jest połączony z zakwaterowaniem poza domem np. w internacie, nie może dyskwalifikować charakteru pracy domownika w gospodarstwie rolnym jako stałej, pod warunkiem, że praca taka związana jest z wykonywaniem wszelkich czynności typowych dla pracy w gospodarstwie rolnym". "W świetle powyższego jako błędne należy zatem uznać ustalenie, iż praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego, a stanowiła jedynie dorywczą, okazjonalną, wykonywaną popołudniami, w weekendy oraz w wakacje pomoc, przez co nie spełniała warunku pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika". Sąd zaznaczył przy tym, że "organ nie poczynił żadnych ustaleń co do pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. Ustalenia organu co do okresu 1990-1992 dokonane zostały z naruszeniem art. 80 Kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz brak ustaleń co do okresu od [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji [...] Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze poczynione wyżej uwagi".

Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. stał się prawomocny od dnia [...] maja 2016 r., natomiast akta przedmiotowej sprawy wpłynęły do Centralnego Biura Śledczego Policji w dniu [...] czerwca 2016 r.

Po dokonaniu ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, pismem z dnia [...] lipca 2016 r. - w trybie art. 52 Kpa, organ zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przesłuchanie w charakterze świadków J. K. i R. J., na okoliczności związane z przedmiotem postępowania.

W dniu [...] lipca 2016 r. wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Policji w [...] informujące m.in., że czynności przesłuchania świadków zaplanowane zostały na [...] sierpnia 2016 r. O powyższym poinformowano stronę pismem z dnia [...] lipca 2016 r., doręczonym w dniu [...] sierpnia 2016 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] przekazał do Centralnego Biura Śledczego Policji protokoły przesłuchania wymienionych świadków z tego samego dnia, zaś pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. przekazał potwierdzenie zawiadomienia strony o dokonywanych przesłuchaniach (zgodnie z art. 79 Kpa).

Pismem z dnia [...] października 2016 r. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji wystąpił do [...] J. S. o złożenie pisemnych wyjaśnień, stanowiących uszczegółowienie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez udzielenie odpowiedzi na wskazane pytania oraz przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego zameldowanie świadków we wnioskowanym okresie.

Pismami z dnia [...] października 2016 r. wystąpiono do Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół Nr [...] w [...] oraz do Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] z prośbą o nadesłanie planów lekcji klasy, której uczniem w danych latach była strona oraz udzielenie informacji w zakresie jej aktywności pozalekcyjnej.

W dniu [...] listopada 2016 r. wpłynęło wystąpienie [...] J. S., w którym wymieniony odpowiedział na pytania zadane mu przez organ.

Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.), w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił przyznania [...] J. S. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r.

W dniu [...] lutego 2017 r. J. S. wniósł odwołanie od wskazanej decyzji.

Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W art. 102 powołanej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach.

W wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, którego § 4 ust. 1 pkt 5 pozwala na zaliczenie innych okresów (niż wymienione we wcześniejszych punktach § 4 ust. 1) do wysługi lat wówczas, gdy istnieje przepis, który pozwala na wliczenie ich do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. T Taką regulację niewątpliwie stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny przewiduje zaliczenie określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Istotnym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie było ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy.

Organ wskazał, że pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zauważył, że na tle powyższego zagadnienia widoczna jest wprawdzie pewna rozbieżność w poglądach wyrażanych przez niektóre sądy administracyjne, niemniej jednak przeważająca większość stoi na stanowisku, iż praca w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania.

W ocenie organu, w związku z faktem, iż policjant wniósł o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie mu do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r., to normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 z późn. zm.), a następnie w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277 z późn. zm).

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, obowiązującej do dnia 31 grudnia 1990 r., za domownika mógł być uznany członek rodziny rolnika lub inna osoba pracująca w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyła 16 lat, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania.

Natomiast z treści art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - obowiązującej od dnia 1 stycznia 1991 r., wynika, iż domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Zdaniem organu, zbadania wymagało, czy funkcjonariusz spełnia wszystkie wymogi, określone w przywołanych wyżej przepisach, pozwalające na uznanie go za domownika (w rozumieniu cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., a następnie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.), a tym samym uzasadniające przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do [...] lutego 1994 r.

Odnosząc się do okresu od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. organ wskazał, że zgodnie z treścią pisma Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] z dnia [...] października 2014 r., [...] J. S., w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. oraz od dnia [...] września 1989 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. korzystał z internatu szkolnego w [...], czyli miejscowości oddalonej od miejsca położenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego o prawie 80 km w obie strony. Mając na uwadze treść art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, organ stwierdził, iż w okresie korzystania z internatu szkolnego policjant nie wypełnił podstawowej przesłanki definiującej osobę domownika, tj. nie pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem. Wyjaśnienia policjanta, iż "mieszkał w internacie głównie w okresie zimowym", a ponadto "często ze względu na konieczność pracy w gospodarstwie nie przychodził do szkoły" nie zostały przez niego poparte żadnymi dowodami, które wskazywałyby na odmienny od ustalonego stan faktyczny. Jednocześnie nie przekonały organu wyjaśnienia policjanta, twierdzącego w odwołaniu, iż "często wracałem do domu, aby pracować w gospodarstwie", a także, iż jego ojciec planował prace gospodarcze "mając na uwadze jego zajęcia". Nie sposób bowiem dać wiarę, że policjant zamieszkując w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. oraz od dnia [...] września 1989 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. w internacie w [...], prawie codziennie po zajęciach wracał do gospodarstwa rolnego, aby wykonać prace, z którymi ojciec czekał do jego powrotu, aby następnie, najprawdopodobniej rano, znów udać się do szkoły w [...]. Twierdzenia takie przeczą logice i doświadczeniu życiowemu, tym bardziej, że np. zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...] listopada 2016 r., prace wykonywane na fermie polegały głownie na: "zasypaniu do karmideł pasz (jednorazowo należało podać od 100 do 1000 kg paszy), sprawdzaniem co trzy godziny temperatury oraz stopnia nagromadzenia amoniaku i w razie potrzeby włączaniem lub wyłączaniem wentylatorów (...). Praca na fermie drobiu była pracą 24 godzinną". Warto również zauważyć, że np. wykopki ziemniaków przypadają na miesiące jesienne, kiedy wcześniej zapada zmrok.

W ocenie organu, powyższego okresu pracy policjant nie udowodnił również zeznaniami dwóch świadków - jeden ze świadków – J. K. zeznał, że do dnia [...] września 1988 r. odbywał służbę wojskową we [...].

Istotne jest również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku, odnosząc się do okresu, w którym strona korzystała z internatu stwierdził, że: "skoro więc w czasie nauki skarżący zamieszkiwał w internacie, a nie na terenie gospodarstwa rolnego, to tym samym nie mógł codziennie świadczyć pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Powyższe sprawia, że zeznaniom świadków nie sposób przypisać waloru wiarygodności. W świetle powyższego, organ miał podstawy ku temu, aby pominąć ich zeznania odnośnie tego okresu. Prawidłowo więc organ przyjął, że funkcjonariusz nie udowodnił twierdzeń podnoszonych we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie. Nadto podkreślić należy, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż strona pracowała w gospodarstwie rolnym w czasie wakacji i weekendów, to tego typu praca nie mogłaby zostać uznana za posiadającą walor pracy stałej. Mogłaby to być co najwyżej pomoc w prowadzeniu gospodarstwa. Z pracą czasową ustawodawca nie wiąże jednakże skutków w postaci wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat".

Z powyższych względów organ uznał, że okres od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. nie może zostać policjantowi zaliczony do wysługi, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego.

Rozważając natomiast możliwość przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, co wynika z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3).

W przedmiotowej sprawie wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., należało oprzeć się m.in. na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne, które zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami prawnymi stanowią kluczowy dowód na potwierdzenie pracy strony w gospodarstwie rolnym. Oczywistym jest zatem, że zeznania tych świadków nie powinny budzić żadnych wątpliwości organu co do ich wiarygodności i stwierdzonych w nich faktów, tym bardziej, że w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. wyraźnie wskazano, iż "okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione (...)". Udowodnienie musi uczynić istnienie określonych faktów pewnymi, nie zaś jedynie prawdopodobnymi.

Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji potwierdzającej, iż omawiani świadkowie faktycznie w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. zamieszkiwali na terenie, na którym było położone gospodarstwo rolne rodziców policjanta. Powyższe wydaje się o tyle istotne, o ile np. J. K. w swoich zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazuje, że w bliżej nieokreślonym czasie (lata 1993-1994) wyjeżdżał za granicę, do Danii, a także, iż wyjechał jak policjant poszedł do wojska.

W decyzji zauważono, że organ pismem z dnia [...] października 2016 r. wezwał policjanta do przedstawienia zaświadczeń o zameldowaniu świadków we wnioskowanym okresie. W odpowiedzi [...] J. S. wskazał, że w chwili obecnej nie jest w stanie dostarczyć zaświadczeń o zameldowaniu świadków, ponieważ zamieszkuje w miejscowości oddalonej o 36 km od miejsca zamieszkania, jak również nie utrzymuje z nimi kontaktu. Stwierdził też, że z tego co mu wiadomo byli i są zameldowani na stałe w tym samym miejscu od urodzenia.

Organ stwierdził, że w świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...), to obowiązkiem policjanta jest wiarygodne udokumentowanie okresu, którego zaliczenia domaga się do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

Ocena czy pomoc świadczona rolnikowi przez wnioskodawcę miała charakter pracy w gospodarstwie rolnym należy do organu prowadzącego postępowanie a nie osób przesłuchiwanych w charakterze świadków.

W ocenie Komendanta Głównego Policji zeznania świadków nie stanowią takiego dowodu, na podstawie którego można by było potwierdzić, że policjant we wnioskowanym okresie spełnił warunki do uznania go za domownika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, obowiązującej do dnia 31 grudnia 1990 r., a następnie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przede wszystkim należy zauważy, że postępowania dowodowe zawarte we wszystkich procedurach (administracyjnej, cywilnej i karnej), nie znają instytucji częściowej utraty wiarygodności przez świadka. Skoro zaś świadkowie nie są wiarygodni co do określonych, zarówno istotnych, jak i mniej istotnych faktów, to ta okoliczność przekłada się na cały okres ujęty w ich zeznaniach.

Organ podniósł, że J. K.:

1. w zeznaniach z dnia [...] listopada 2014 r., stwierdził, m.in., że:

widział policjanta pracującego w gospodarstwie rolnym "kilkakrotnie w ciągu dnia, tygodnia, miesiąca o różnych porach doby (nie mam i nie miałem obowiązku prowadzenia rejestru godzin pracy sąsiadów)",

- "niestety nie miałem obowiązku rejestru godzin pracy Pana J. S., więc mogło to być kilka godzin lub kilkanaście w ciągu doby jak to bywa w czasie pracy w gospodarstwie",

- "rodzice Pana J. S. zajmowali się w tym czasie uprawą zbóż, hodowlą fermową kur broilerów oraz uprawą pieczarek (...)",

- "jeśli wyjeżdżałem to w takim okresie gdy nie ma nasilenia prac w gospodarstwie lub ma mnie kto zastąpić (okres 2-3 dniowy) w tym okresie czasu nie pracowałem zawodowo, mieszkam w tej miejscowości od 1968 roku, nie zmieniałem miejsca zamieszkania, gospodarstwo prowadzę samodzielnie od lutego 1987 roku".

2. w zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2016 r., stwierdził, m.in., że:

- "według mnie J. S. w tamtych latach wykonywał wszystkie prace jakie można było wykonywać na wsi w gospodarstwie rolnym. Pracował w polu i oporządzał zwierzynę hodowlaną. Prowadzili też fermę drobiu",

"do września 1988 roku byłem w wojsku. Kiedy tylko miałem przepustkę lub urlop widywałem się z J. S.",

- "dla mnie to była praca stała",

- "nie wiem co zlecali mu rodzice", "J. S. wykonywał wszelkie prace w gospodarstwie, między innymi pracował na fermie",

"rodzice pracowali na gospodarce tak jak J. S.", "pomagali wszyscy w gospodarstwie" (poza starszym bratem).

W odniesieniu do okresu od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r.: "we wrześniu 1988 roku wyszedłem z wojska. Potem rozpocząłem studia dzienne a jednocześnie prowadziłem gospodarstwo",

w odniesieniu do okresu od [...] października 1993 r. do [...] lutego 1994 r.: "w tym czasie pracowałem tylko w gospodarstwie. Nigdzie nie wyjeżdżałem",

- "z tego co wiem J. zamieszkiwał w [...] z rodzicami",

- "z tego co wiem to J. był w wojsku tuż przed wstąpieniem do Policji. Mogło to być w 1994 roku. Tak kojarzę bo wyjeżdżałem wtedy do Danii",

- "nie wiem ile lat miał J. jak poszedł do wojska. Wtedy ojciec i rodzeństwo młodsze pracowało na roli. Nie wiem gdzie on był w wojsku, jak długo i jak często przyjeżdżał do domu. Mnie w tym czasie nie było już w Polsce",

- "moim zdaniem rodzice i rodzeństwo przejęło obowiązki J.. Nie wiem tego bo ja wyjechałem jak on poszedł do wojska",

- "w momencie gdy J. wstąpił do Policji przestał pracować w gospodarstwie. Nie wiem kiedy on poszedł do Policji, nie pamiętam tego. On poszedł do Policji zaraz po wojsku (...)".

Mając na uwadze powyżej zacytowane wypowiedzi świadka J. K., organ stwierdził, że świadek ten nie jest wiarygodny co do potwierdzenia okresu pracy policjanta w gospodarstwie nie tylko od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. (kiedy policjant w czasie roku szkolnego zamieszkiwał w internacie), ale również od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. W ocenie organu, z całości zeznań wymienionego świadka powyżej przedstawione zostały jedynie te wypowiedzi, które zdaniem organu świadczą jednoznacznie, że świadek nie może udowodnić pracy [...]. J. S. w charakterze domownika we wnioskowanym okresie.

Trudno bowiem dać wiarę zeznaniom świadka, który najpierw twierdzi, że w omawianym okresie przebywał w miejscu swojego zamieszkania i potwierdza, że w okresie tym praca policjanta była stała, a następnie wskazuje, że w bliżej nieokreślonym czasie (lata 1993-1994) nie przebywał już w kraju. Tym samym potwierdzenie okresu pracy strony od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. zeznaniami tego świadka, w sytuacji, w której wskazuje on, że "(...) J. był w wojsku tuż przed wstąpieniem do Policji. Mogło to być w 1994 roku. Tak kojarzę bo wyjeżdżałem wtedy do Danii", "Nie wiem kiedy on poszedł do Policji, nie pamiętam tego. On poszedł do Policji zaraz po wojsku (...)", nie jest możliwe. Policjant był w wojsku od dnia [...] kwietnia 1992 r. do dnia [...] października 1993 r. Twierdzenia strony nie zostały zatem prawidłowo udowodnione przez świadka J. K.

Drugi ze świadków, R. J.

1. w zeznaniach z dnia [...] listopada 2014 r., stwierdził, m.in., że:

"w gospodarstwie rolnym nie ma też stałych godzin pracy. Rolnik pracuje rano, w południe, wieczorem i w nocy",

- "ja przejeżdżając do swojego pola przejeżdżałem obok gospodarstwa S. jak i ich pola. Wówczas miałem możliwość widywania osób pracujących w tym gospodarstwie",

- daty "nigdy mi się nie trzymały głowy, także nie jestem wstanie podać ich dokładnie po 20 latach",

- "nie raz widziałem go trzy razy dziennie, a nie raz nie widziałem go przez tydzień, w zależności od pory roku jak i prac wówczas wykonywanych w polu (orka, sianie, bronowanie)".

2. w zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2016 r., stwierdził, m.in., że:

- w odniesieniu do okresu od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r.: "nie raz widywałem J. S. 5 razy dziennie jak np. przejeżdżałem na swoje pola a on pracował na swoim. W zależności jaki to był okres pory roku i wykonywaniem prac na polu. Faktycznie widywałem J. dość często jak wykonywał prace na gospodarstwie",

- w odniesieniu do okresu od dnia [...] kwietnia 1992 r. do dnia [...] października 1993 r.: "nie umiem odpowiedzieć na to pytanie. Często widywałem J. S. ale ile to było razy dziennie czy tygodniowo nie wiem. Było to często i nie były to spotkania towarzyskie tylko widywałem go jak pracuje na gospodarce rodziców",

- w odniesieniu do okresu od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r.: "nie wiem ile to było razy. Nie wiem jak często. Tak jak powiedziałem wcześniej widywałem go bardzo często",

- "według mnie to charakter stały (pracy), bo pracował i robił co trzeba w danym dniu w zależności od potrzeb na gospodarce",

- "co kazali zrobić rodzice to J. robił", "nie wiem jakie czynności zlecali rodzice J.",

"prowadzili oni fermę drobiu i to chyba zimową porą najwięcej czasu im zajmowało",

- "pracowali oni wszyscy na gospodarce oprócz J. (...)",

- "pracował jego ojciec i J.. Innych osób nie potrafię wskazać, bo nikogo nie widywałem u nich na gospodarce",

- "J. był w wojsku, ale w jakiej jednostce i kiedy to nie pamiętam. Jak on był w wojsku, to pracował na gospodarce ojciec S.".

Mając na uwadze zacytowane wypowiedzi świadka R. J., z jednej strony organ wskazał, że w wielu aspektach są one logiczne i zbieżne z twierdzeniami samego policjanta, z drugiej jednak strony świadek wielu okoliczności nie pamięta bądź też jego zeznania są na tyle ogólnikowe, że wręcz uniemożliwiają odtworzenie stanu faktycznego sprawy. Ponadto również ten świadek nie potrafi wyszczególnić okresów, w jakich widywał stronę pracującą stale w gospodarstwie, uznając, że jeśli policjant zamieszkiwał na terenie tego gospodarstwa, to na pewno "robił co trzeba w danym dniu w zależności od potrzeb na gospodarce". Ponadto, podobnie jak pierwszy ze świadków, także R. J. nie wskazał żadnej różnicy w zakresie wykonywanych przez stronę czynności w okresie, kiedy mieszkała ona w internacie, odbywała służbę wojskową, czy też faktycznie przebywała w miejscu zamieszkania.

Nawet zaś w przypadku uznania, że zeznania R. J. są na tyle zbieżne z oświadczeniami strony, że na ich podstawie można by było potwierdzić pracę policjanta, to i tak przypomnieć należy, że w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. ustawodawca wprowadził wymóg udowodnienia pracy przez co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym było położone to gospodarstwo rolne.

Organ stwierdził, że prawidłowa analiza zeznań przywołanych świadków nie pozwala wywieść pewnych i jednoznacznych wniosków, co do częstotliwości i rzeczywistego czasu pracy policjanta w gospodarstwie rolnym jego rodziców. Na podstawie przedmiotowych zeznań świadków organ był w stanie wywieść jedynie wniosek, że z większą lub mniejszą częstotliwością widywali oni policjanta na terenie gospodarstwa rolnego i jak każde dziecko zamieszkujące na terenach wiejskich pomagał on w określonych czynnościach w tym gospodarstwie. Nie oznacza to jednak, że taką zwyczajową pomoc można zakwalifikować jako stałą pracę.

Istotnym jest bowiem wskazanie, że w związku z zaliczeniem policjantowi danego okresu pracy (tu: stałej, jako domownika w gospodarstwie rolnym), następuje wzrost jego uposażenia zasadniczego o określony procent. Aby natomiast wzrost tego uposażenia nastąpił, koniecznym jest szczegółowe ustalenie, jaki dokładnie okres należy policjantowi do wysługi zaliczyć. Nie może tu być mowy o zaliczeniu do tej wysługi okresu obejmującego "mniej więcej" dane lata, czy też okresy wakacji, ferii, czy weekendów.

Nieścisłości, które pojawiają się w zeznaniach świadków, nierozróżnianie okresów, w których policjanta widywali z większą częstotliwością, od okresów, w których nie mogli go widywać zbyt często, bowiem przebywał on w wojsku, czy też internacie, czyni zeznania te niewystarczającym środkiem dowodowym do tego, aby okres od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] lutego 1994 r. mógł zostać policjantowi zaliczony do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego.

Organ wskazał, że brak jest możliwości uznania, że omawiane "nieścisłości", czy też niewiedza świadków w zakresie spraw istotnych, powinien interpretować na korzyść strony. Podkreślił, że to policjant decyduje, kiedy złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5. W sytuacji, gdy dokumenty te składa po upływie kilkunastu lub kilkudziesięciu lat od okresu pracy, który zamierza udowodnić, liczyć się powinien z tym, że potwierdzenie takiego okresu pracy będzie utrudnione, a czasem wręcz niemożliwe.

Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie sposób uznać, że twierdzenia strony o stałej pracy w gospodarstwie rolnym udowodnione zostały zeznaniami "co najmniej dwóch świadków", o czym stanowi art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto organy w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym.

Dlatego, zestawiając ze sobą fakty takie jak: stopień mechanizacji przedmiotowego gospodarstwa (używane w nim były: pługi, pługofrezarki, glebogryzarki, brony, wały i inne maszyny kompatybilne z ciągnikami rolniczymi [...], a także kombajn zbożowy [...]), areał przedmiotowego gospodarstwa (według dokumentów: 8,26 ha), a także to, iż rodzice strony nie pracowali zawodowo, organ uznał, iż praca policjanta w przedmiotowym gospodarstwie nie była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania.

W ocenie organu, ustalenia powyższe potwierdza fakt, że dla prawidłowego funkcjonowania danego gospodarstwa rolnego bez znaczenia pozostawało to, iż policjant korzystał w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. oraz od dnia [...] września 1989 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. z internatu szkolnego w [...], a w okresie od dnia [...] kwietnia 1992 r. do dnia [...] października 1993 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Z żadnych bowiem dokumentów przedstawionych przez policjanta nie wynika, aby w powyższych okresach (trwających łącznie prawie 3 lata), gospodarstwo rolne jego rodziców funkcjonowało gorzej niż w okresach, kiedy strona zamieszkiwała na jego terenie. Jeżeli nawet by przyjąć, że gospodarstwo rolne w okresie powyższych lat funkcjonowało w jakimś stopniu nieprawidłowo (ze względu na brak stałej obecności strony), to jednak policjant na potwierdzenie takiego stanu rzeczy nie przedstawił żadnej dokumentacji, z której organ mógłby wywieść skutki dla niego korzystne. Tym bardziej twierdzeń powyższych nie potwierdzają świadkowie.

Organ stwierdził, że na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach nie sposób uznać, że w okresie od dnia [...] czerwca 1990 r. ("powrót" strony z internatu) do dnia [...] kwietnia 1992 r. (rozpoczęcie odbywania służby wojskowej), a następnie w okresie od dnia [...] października 1993 r. (zakończenie odbywania służby wojskowej) do dnia [...] lutego 1994 r. (z dniem [...] lutego 1994 r. policjant rozpoczął służbę w Policji), czynności wykonywane przez [...] J. S. wykonywane były przez niego w takim rozmiarze, że można by je było nazwać pracą, tym bardziej o charakterze stałym, niezbędną do właściwego funkcjonowania przedmiotowego gospodarstwa, tym bardziej, że o stałej pracy można mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była świadczona w rozmiarach rzeczywiście istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa.

W dniu [...] maja 2017 r. skargę na powyższy rozkaz personalny złożył J. S., wnosząc o uchylenie wdanych w sprawie rozkazów personalnych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił on organowi:

I. Naruszenie art. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy naruszony przepis w momencie orzekania przez organ I i II instancji, jak również w chwili złożenia wniosku w przedmiocie zaliczenia do stażu pracy określonych okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców skarżącego już nie obowiązywał;

II. Naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.) stosowanego w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezaliczeniu skarżącemu do stażu pracy przypadającego po 1 stycznia 1983 r., tj. okresu od dnia 12 czerwca 1988 r. do dnia 29 kwietnia 1992 r. oraz od dnia 21 października 1993 r. do dnia 13 lutego 1994 r., pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, mimo spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w powołanym przepisie.

III. Naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez:

1) przyjęcie, że:

- nieprzedstawienie przez skarżącego w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym świadczy o tym, że skarżący takiej pracy nie wykonywał, albo udzielanej pomocy sam nie traktował jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym, podczas gdy brak jest podstaw uzasadniających potrzebę ujawniania tych okoliczności, zwłaszcza w sytuacji, gdy wykonywana praca nie jest zatrudnieniem,

- stopień mechanizacji gospodarstwa rolnego rodziców skarżącego, jego areał (8,26 ha), a także brak innego zatrudnienia rodziców skarżącego, świadczy o tym, że praca skarżącego nie była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania, w sytuacji gdy oprócz pola ornego gospodarstwo składało się również z niezmechanizowanej fermy drobiu o powierzchni 1.000 m2, gdzie jednorazowy wsad kurcząt typu bojler wynosił 18.000 sztuk, matka skarżącego w styczniu 1989 r. uległa wypadkowi, który uniemożliwiał jej podejmowanie prac polowych, nadto ilość maszyn i wielkość areału gospodarstwa rolnego wymagała obsługi przez więcej niż jedną osobę i w tym celu dnia 26 czerwca 1989r. skarżący uzyskał prawo jazdy kategorii T, aby poruszać się pojazdami po drogach publicznych;

- fakt, iż gospodarstwo rolne rodziców skarżącego funkcjonowało w okresie kiedy odbywał on zasadniczą służbę wojskową świadczy o nieistotności wkładu pracy skarżącego, podczas gdy organ nie poczynił ustaleń pozwalających na ustalenie sposobu funkcjonowania przedmiotowego gospodarstwa w sposób pozwalający ustalić że gospodarstwo rolne rodziców skarżącego w okresie odbywania przez niego zasadniczej służby wojskowej funkcjonowało równie dobrze, a nawet jeżeli tak, to jaka była tego przyczyna;

- sam fakt zameldowania w internacie szkolnym oddalonym o 80 km od gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. oraz od [...] września 1989 r. do dnia [...] czerwca 1990 r., wyklucza pozostawanie we wspólnym gospodarstwie z rolnikiem i wykonywanie przez skarżącego w tym gospodarstwie stałej pracy;

- okres zasadniczej służby wojskowej skarżącego od [...] kwietnia 1992 r. do dnia [...] października 1993 r.(który nie jest objęty żądaniem wniosku, ma jakiekolwiek znaczenie dla oceny wykonywania stałej pracy przez skarżącego w gospodarstwie rolnym,

2) Nieprzeprowadzenie z urzędu:

- dowodu z przesłuchania matki skarżącego G. S., siostry skarżącego J. D. oraz braci skarżącego M. S. i J. S. na okoliczność faktu pracy skarżącego w gospodarstwie w okresie objętym wnioskiem, jej wymiaru oraz istotności dla prowadzonego gospodarstwa;

- uzupełniającego przesłuchania świadków J. K. oraz R. J.

IV. Naruszenie art. 80 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zeznań świadków w sposób całkowicie dowolny, tj. w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, odmawiając im bezzasadnie wiarygodności, podczas gdy zeznania te są spójne i wzajemnie ze sobą korespondują, jak również stanowią źródło dowodowe równej mocy w odniesieniu do innych źródeł dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa była już raz przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2016 r. , sygn. akt II SA/Wa 707/15 uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym - oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu orzeczenia sąd administracyjny wyraźnie wskazał, że organy prawidłowo uznały, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącego za okres 1989-90, kiedy to uczęszczał do Szkoły Zawodowej w [...], ponieważ w tym okresie mieszkał w internacie, co w oczywisty sposób sprawiło, że nie mógł on wykonywać pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, ponieważ nie mógł jej wykonywać w sposób stały (s. 19 uzasadnienia). Jednocześnie jednak Sąd dokładnie wskazał, że błędne jest założenie, że w okresie, w którym J. S. pobierał naukę w okresie po ukończeniu szkoły zawodowej w Technikum Rolniczym w [...], filia w [...] ([...] września 1990 - [...] czerwca 1993 r. ) spełnione są warunki, aby uznać, że obowiązki szkolne i pozaszkolne wskazywały, iż nie wykonywał on pracy w charakterze domownika. Nauka w szkole odbywała się bowiem w weekendy, podczas zjazdów, mających miejsce tylko raz w miesiącu. Nadto zeznania świadków potwierdzają oświadczenie skarżącego, że pracował on w gospodarstwie rolnym rodziców (s. 21 uzasadnienia). Sąd uznał, że pewne rozbieżności w zeznaniach świadków, nie są dowodem, który umożliwiłaby przyjęcie, że skarżący w tym okresie nie wykonywał pracy w gospodarstwie jako domownik. Natomiast reguły wynikające z doświadczenia życiowego wskazują, że taka praca miała miejsce.

We wskazanym wyroku z dnia 4 marca 2016 r. Sąd podsumował swoje rozważania stwierdzając, że "wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody świadczą o tym, że taką właśnie pracę wykonywał w gospodarstwie rolnym swoich rodziców skarżący. Mimo to, organ dowody te ocenił negatywnie naruszając zasadę swobody wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena jaką zaprezentował organ jest bowiem – zdaniem Sądu – mało przekonująca i jednostronna, a przez to dowolna. W świetle powyższego jako błędne należy zatem uznać ustalenie, iż praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego, a stanowiła jedynie dorywczą, okazjonalną, wykonywaną popołudniami, w weekendy oraz w wakacje pomoc, przez co nie spełniała warunku pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika" (s. 22-23 uzasadnienia). W orzeczeniu tym zostało zatem przesądzone, że w okresie pobierania nauki w Technikum Rolniczym w [...], filia w [...], J. S. wykonywał stałą pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Tymczasem w zaskrzonej decyzji organ nadal uznaje, że wskazany wyżej okres nie powinien zostać zaliczony do wysługi lat funkcjonariuszowi, jako okres pracy domownika w gospodarstwie rolnym rodziców.

W tym miejscu należy przypomnieć treść art. 153 P.p.s.a., wedle którego wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Mając powyższe na względzie, wobec nie zrealizowania dyspozycji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 707/15, należało uchylić zaskarżone decyzje w tym zakresie.

Trzeba wskazać, że Sąd uznał, iż organ powinien poczynić ustalenia co do okresu od dnia [...] października do dnia [...] lutego 1993 r., gdy skarżący ukończył odbywanie zasadniczej służby wojskowej, a przed rozpoczęciem jego służby w Policji. W tym zakresie zebrany materiał dowodowy, przede wszystkim zeznania świadków R. J. oraz J. K. wskazują, że nie można uznać, iż w tym czasie J. S. podejmował pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Świadkowe bowiem nie są w stanie ustalić ani zakresu wykonywanych prac ani również okresu, w którym mogli zaobserwować wykonywanie pracy przez funkcjonariusza. Wobec tego należy uznać, że w tym zakresie ustalenia organów są prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy, zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej Spółki kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.