Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1138/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi N. D. – S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1138/11

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...[ r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]r. w sprawie określenia N. D.-S. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005, w wysokości 23.116,- zł.

Organ odwoławczy wskazał, iż N. D.-S. w 2005 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wykonywania usług transportowych oraz handlu opałem.

W trakcie kontroli podatkowej pracownicy Urzędu Skarbowego w Ł. stwierdzili, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej – błędnie zaksięgował nieumorzoną wartość środków trwałych (w wysokości 15.555,56 zł zamiast 15.333,31 zł); zawyżył wartość remanentu na dzień 31 grudnia 2005 r. o kwotę 5.436,68 zł; a ponadto do kosztów uzyskania przychodów badanego roku podatkowego nieprawidłowo zaliczył należności wynikające z faktur VAT, wystawionych przez Spółkę z o.o. A z siedzibą w J., dotyczących nabycia oleju napędowego. Organ pierwszej instancji ocenił, że powyższe faktury, wystawione przez Spółkę A na łączną kwotę 129.739,92 zł netto, nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych (nie zostały dokonane między podmiotami wskazanymi na fakturach), a tym samym nie mogą stanowić dowodów księgowych stanowiących podstawę do zaliczenia ich w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, jak i Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., włączyli do akt sprawy szereg dokumentów, w tym protokoły przesłuchań licznych osób, sporządzone zarówno w postępowaniach karnych jak i podatkowych. Na podstawie tych dokumentów przyjęto, że obrót olejem napędowym pomiędzy Spółką A a jej dostawcami (firmami B, C, D, E, F) nie miał miejsca, a faktury dokumentujące nabycie oleju napędowego przez wymienione podmioty, stwierdzają czynności, które nie miały miejsca.

Fikcyjność obrotu paliwem (wystawianie pustych faktur przez w/w podmioty) organy podatkowe ustaliły w szczególności na podstawie zeznań M. B. – Prezesa Zarządu Spółki A, K. C. i S. D. – prowadzących rachunkowość tej firmy, G. M. – wspólnika Spółki G i A. K. – faktycznego dystrybutora paliwa.

Dodatkowo organ odwoławczy powołał się na ostateczne decyzje skierowane do Spółki A, wydane na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), a uwzględniające także sporne faktury wystawione dla N. D.-S..

Dyrektor Izby Skarbowej w zakresie uzasadnienia prawnego stwierdził, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie jako p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Ocenił, że dla uzyskania danego wydatku za koszt podatkowy niezbędne jest, aby wydatek ten miał związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, aby został faktycznie poniesiony, by nastąpiło to w celu uzyskania przychodu, a ponadto by został należycie udokumentowany. Warunki te muszą być spełnione łącznie. Następnie wskazał na przepisy § 11 i § 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów. Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są: 1) faktury VAT, w szczególności faktury VAT marża, faktury VAT RR, faktury VAT MP, dokumenty celne, rachunki oraz faktury korygujące i noty korygujące, zwane dalej "fakturami", odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach, lub 2) inne dowody, wymienione w § 13 i 14, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej: a) wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, b) datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty, c) przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych, d) podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych - oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Ewidencjonując nierzetelne, tj. nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych faktury VAT, skarżący naruszył, w ocenie organu podatkowego, przywołane powyżej: art. 22 ust. 1 p.d.o.f., § 11 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego, podstawą do odliczenia od przychodu kosztów jego uzyskania jest należyte udokumentowanie faktu poniesienia danego wydatku. Prawo podatkowe jest dziedziną sformalizowaną, w związku z czym organy podatkowe muszą mieć możliwość jednoznacznej oceny skutków określonych zdarzeń gospodarczych; podatnicy obowiązani są zatem precyzyjnie udokumentować każdą operację gospodarczą. Potwierdzeniem powyższych "założeń" jest przepis art. 24a p.d.o.f., z którego wynika, że osoby wykonujące działalność gospodarczą obowiązane są prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, sformalizowane wymogi dotyczące dokumentowania wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz zasady ustalania podstawy opodatkowania w oparciu o dowód z ksiąg, nie pozwalają uwzględnić wydatków, które nie zostały w ogóle udokumentowane, są wywodzone z faktur pochodzących od podmiotów nieistniejących, bądź z faktur lub innych dowodów, które nie obrazują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych.

Organ odwoławczy podkreślił także – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż wobec braku dowodów potwierdzających poniesienie kosztów odpłatnego nabycia towarów, brak jest również podstaw do szacowania tych kosztów.

Z tych względów uznano, że księgi podatkowe podatnika są nierzetelne w zakresie przedmiotowych kosztów uzyskania przychodów, stosownie do dyspozycji art. 193 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako O.p. Jednakże na podstawie posiadanej dokumentacji, po wyeliminowaniu zakwestionowanych faktur, możliwe było określenie kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji podstawy opodatkowania. Podatnik w postępowaniu podatkowym nie przedstawił bowiem wiarygodnych dowodów pozwalających na uznanie kwestionowanych faktur i zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika zaskarżył w całości powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie:

- art. 120 w związku z art. 187 § 1 i 2 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów, w szczególności poprzez pominięcie znajdujących się w dyspozycji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. dowodów w postaci: protokołów z przesłuchań M. B., D. G., A. M. i A. K.; kart rozchodów paliwa zakupionego a następnie sprzedanego przez Spółkę A; umów dzierżawy zbiorników znajdujących się w M. zawartych pomiędzy Spółkami A oraz H; dowodów zapłaty przez Spółkę A za dzierżawę zbiorników w M.; umów na dowóz przez I – A. K. i ZPHU H paliwa do Spółki A; dowodów zapłaty prze Spółkę A za dostawę paliwa do klientów; rażąco dowolną ocenę zeznań A. K., A. M. i D. G. oraz uznanie, że podatnik nie dochował należytej staranności przy nawiązywaniu i prowadzeniu współpracy ze Spółką A, bez przeprowadzenia w powyższym zakresie jakichkolwiek czynności wyjaśniających;

- art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię treści wyroków karnych wydanych przeciwko J. W. oraz H. L, poprzez wywodzenie z nich faktu, iż A Sp. z o.o. nie dokonywała faktycznego obrotu olejem npedowym;

- art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez nałożenie na podatnika obowiązków nie mających podstawy w obowiązujących przepisach prawa, a polegających na konieczności podjęcia szeregu aktów staranności zmierzających do weryfikacji rzetelności dostawcy, od dokonania których uzależnione jest jej prawo do odliczenia podatku naliczonego;

- art. 193 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuznanie ksiąg podatkowych prowadzonych przez podatnika za dowód w postępowaniu podatkowym, w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów, gdyż zdaniem organu prowadzone one były nierzetelnie, podczas gdy nie pozwalał na taką ocenę zebrany w sprawie materiał dowodowy;

- § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, poprzez przyjęcie, iż podatnik prowadził księgę w sposób nierzetelny, gdyż dokumentowane w niej zapisy dotyczące zakupu paliwa od A Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podczas gdy nie pozwalał na taką ocenę zebrany w sprawie materiał dowodowy;

- art. 22 ust. 1, art. 24a ust. 1, art. 30c ust. 1, art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

- § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 23 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności podnieść należy, iż Sąd uznaje ustalony przez organy stan faktyczny za prawidłowy.

Spór pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w 2005 r. wydatków poniesionych na zakup paliwa, udokumentowanego fakturami wystawionymi przez Spółkę A.

Istotne w niniejszej sprawie jest to, że podatnik nie wykazał w sposób należyty (oprócz przedstawienia spornych faktur), że rzeczywiście poniósł wydatki stwierdzone tymi fakturami.

W tak zarysowanym sporze, zasadnicze znaczenie przypisać należy unormowaniu zawartemu w art. 22 ust. 1 zd. pierwsze p.d.o.f. Stosownie do tego przepisu, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Pojęcie kosztów uzyskania przychodów oparte jest na klauzuli generalnej, a zatem do tej kategorii zaliczyć należy wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem szczegółowo wymienionych w art. 23 ust. 1 p.d.o.f. Samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 p.d.o.f., zostają z mocy samego prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Innymi słowy poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23, nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów, pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por. wyrok NSA z 7 grudnia 1999 r., SA/Gd 1331/92; wyrok NSA z 20 maja 1998 r., SA/Sz 2303/97; wyrok WSA z 18 marca 2004 r., III SA 2366/02, LEK nr 146524; wyrok NSA z 27 listopada 2000 r., l SA/Ka 1933/99, LEX nr 47120; wyrok NSA z 6 kwietnia 2000 r., l SA/Wr 1903/97, LEX nr 42449; wyrok NSA z 16 listopada 1998 r., III SA 1207/97, LEX nr 37135; wyrok NSA z 20 lutego 2001 r., III SA 3269/99, M.Podat. 2001/9/2; wyrok NSA z 27 czerwca 2001 r., l SA/Gd 45/99, LEX nr 53576).

W realiach rozpatrywanej sprawy powyższe uwagi oznaczają, że wydatki na zakup paliwa mogłyby stanowić koszty uzyskania przychodu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, jeśli podatnik wykazałby ich związek z uzyskanym przychodem oraz udokumentowałby w sposób należyty fakt ich poniesienia.

Jak wynika z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji, organy podatkowe w istocie nie kwestionowały tego, że podatnik faktycznie zakupił paliwo w ilościach podanych na fakturach. Zanegowano natomiast pochodzenie paliwa, wiarygodność przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów (faktur), mających potwierdzać nabycie oleju oraz wskazano na brak dowodów potwierdzających rzeczywiste poniesienie tych wydatków.

Z zebranych dowodów w postaci protokołów przesłuchania osób wskazanych w decyzji, sporządzonych przez właściwe organy ścigania, jak i organy skarbowe właściwe dla kontrahentów skarżącego, a także z protokołów kontroli podatkowych przeprowadzonych przez właściwe urzędy u kontrahentów, wynika, że skarżący udokumentował zakup paliwa w badanym okresie fakturami wystawionymi przez Spółkę A, a podmiot ten nie mógł sprzedać określonego paliwa – oleju napędowego. Wobec tego organy podatkowe zasadnie wyłączyły z kosztów uzyskania przychodu badanego okresu wydatki udokumentowane wskazanymi fakturami, uznając, że nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny, spójny i wzajemnie zgodny dowodzi, że organizatorem wprowadzenia do obrotu paliwa nieznanego pochodzenia był A. K., który zajmował się m.in. dostawą paliwa do Spółki A, jego transportem, dostawą faktur zakupu paliwa od spółki A oraz innych firm, które w rzeczywistości nie dokonywały żadnych transakcji, a także ustalaniem cen sprzedaży towaru, terminów zapłaty i odbieraniem od tych firm płatności z tytułu sprzedaży rzekomo przez nie dokonanej, tj. obiegiem dokumentów legalizujących obrót paliwem, czerpiąc korzyści finansowe z powyższego procederu.

Z materiałów sprawy wynika nadto, że A. K. dokonywał zakupu oleju opałowego w firmie J, a następnie, poprzez różne podmioty gospodarcze, w tym przez firmę A, wprowadzał do obiegu gospodarczego olej opałowy, jako olej napędowy. Ponieważ olej był nabywany na paragony bądź na fikcyjne osoby, została stworzona sieć podmiotów gospodarczych, które trudniły się tworzeniem dokumentów sprzedaży w celu legalizacji oleju opałowego sprzedawanego jako olej napędowy.

Z protokołów przesłuchań M. B (prezesa Spółki A) wynika, że rzekomi dostawcy paliwa do jego Spółki wystawiali jedynie faktury sprzedaży paliwa, podczas gdy faktycznym dostawcą oleju do Spółki był A. K., który zajmował się wyszukiwaniem firm, od których kupował i którym sprzedawał olej napędowy. Świadek ten zeznał, że właścicielem paliwa był A. K., a Spółka A zajmowała się jedynie ewidencjowaniem faktur zakupu dostarczanych przez A. K., G. M. i K. C., pilnowała terminów płatności i sald zadłużenia. W sytuacji, gdy Spółka A wystawiła faktury sprzedaży na większą ilość oleju napędowego niż wynikało to z dowodów zakupu, wystawiane były kolejne faktury z oznaczeniami literowymi na brakującą w kartotece magazynowej ilość oleju napędowego. Pieniądze otrzymane z tytułu sprzedaży paliwa były przekazywane A. K., bądź jego współpracownikowi G. M. - prezesowi Spółki G. Spółka A nie posiadała też odpowiedniej bazy do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem płynnym paliwem.

Wniosków płynących z wyżej wymienionych dowodów - w zakresie fikcyjnego obrotu paliwem przez Spółkę A - nie może zmienić dokumentacja księgowa fabrykowana dla potrzeb tego obrotu: karty rozchodów paliwa zakupionego a następnie sprzedanego przez Spółkę A, umowy dzierżawy zbiorników znajdujących się w M., dowody zapłaty przez Spółkę A za dzierżawę zbiorników w M., umowy na dowóz przez I – A. K. i ZPHU H paliwa do Spółki A, dowody zapłaty przez Spółkę A za dostawę paliwa do klientów.

W świetle powyższych dowodów organy słusznie uznały, że skarżąca nie mogła nabyć paliwa od w/w firmy. Spółka A nie mogła dokonać sprzedaży paliwa zgodnie z treścią faktur, albowiem nie była faktycznym jego właścicielem. Faktury stwierdzające zakup paliwa od tej firmy nie odzwierciedlały zatem rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, polegającego na sprzedaży wskazanej w tych fakturach ilości paliwa między wskazanymi w tej fakturze podmiotami. W tej sytuacji dokumenty te nie mogły stanowić podstawy do zaliczenia poniesionego z tego tytułu wydatku do kosztów podatkowych.

Słusznie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej, że dla uznania wydatku na zakup paliwa za element kosztów uzyskania przychodów konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, polegającego na zakupie określonej ilości paliwa u konkretnego sprzedawcy i za konkretną cenę, a także odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć paliwo i zużyć je, by wydatek z tym związany mógł stanowić koszt uzyskania przychodu. Faktura, która nie odzwierciedla rzeczywistości gospodarczej, nie jest dokumentem, który pozwala zweryfikować związek wydatku z przychodem podatnika. Udokumentowanie poniesienia wydatku mającego stanowić koszt uzyskania przychodu, nie może ograniczać się do posiadania i zaewidencjonowania faktury, ale koniecznym wymogiem jest, by faktura odzwierciedlała rzeczywiście dokonaną operację gospodarczą. Podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, a to z kolei oznacza, że spoczywa na nim obowiązek udokumentowania ich poniesienia w sposób zgodny z prawem i niebudzący wątpliwości. Rzetelność transakcji jest warunkiem sine qua non uznania wydatku za koszt potrącany (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2009 r., II FSK 1405/07, LEX nr 478559; wyrok WSA z 16 października 2007 r., l SA/Po 21/07, LEX nr 400923; wyrok NSA z 5 grudnia 2006 r., II FSK 1493/05, LEX nr 263471; wyrok WSA z 18 marca 2008 r., l SA/Po 1012/07, LEX nr 478633; wyrok WSA z 10 marca 2009 r., l SA/Bd 46/09, LEX nr 49368, wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r. sygn. II FSK 462/11). Podatnik w trakcie postępowania podatkowego nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej, nie starał się wykazać, za pomocą innych dowodów, że rzeczywiście poniósł wydatki na zakup paliwa wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Na podatniku właśnie, w sytuacji zakwestionowania przedłożonej przez niego dokumentacji źródłowej, ciążył obowiązek wykazania dowodów pozwalających na zaliczenie danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Pełnomocnik skarżącej powoływał się m.in. na złożone w jego kancelarii oświadczenia D. G. i M. B. - które zresztą postanowieniem z dnia [...] r. zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. włączone do akt postępowania podatkowego – jednakże z oświadczeń tych nie wynika, aby którakolwiek z tych osób przyjęła zapłatę za dostarczone paliwo (k.485 i 489 akt administracyjnych). D. G. oświadczył, iż tankował samochody skarżącej, lecz nie przyjmował zapłaty, z kolei M. B. oświadczył, iż część z kontrahentów płaciło przy dostawie, część przelewami z opóźnionym terminem płatności, zaś część płaciła gotówką w kasie firmy. Skarżąca nie przedstawiła kontrolującym żadnych dowodów zapłaty za dostarczone paliwo (przelewów bankowych, dowodów kasowych).

Organy podatkowe zasadnie zatem uznały prowadzone przez skarżącą księgi podatkowe za nierzetelne i odmówiły uznania ich za dowód w sprawie, w części dotyczącej uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup oleju napędowego od firmy A. Jak bowiem wynika z art. 193 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej, księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, przy czym księgi te uważa się za rzetelne, jeśli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. A contrario organ podatkowy nie uznaje za dowód ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. Skoro zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej przez podatnika opierały się na dowodach nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń, to istniała podstawa do tego by traktować je jako nierzetelne i nie uznać ich za dowód w postępowaniu podatkowym. Tym samym nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia ww. przepisów Ordynacji podatkowej.

Zaznaczyć należy, że bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia tego, czy skarżący miał świadomość co do charakteru działalności firmy A oraz skutków zawieranych z nią umów. W orzecznictwie akcentuje się, że wina bądź brak zawinienia podatnika nie zmienia faktu, że fikcyjna faktura nie dokumentuje zdarzenia gospodarczego, a więc nie może stanowić dowodu w rozliczeniu podatkowym, zaś odmowa uznania takich faktur za dowody uprawniające podatnika do zaliczenia poszczególnych wydatków do kosztów uzyskania przychodu nie przesądza o winie podatnika, której ustalenie bądź zanegowanie stanowi przedmiot postępowania karnego i karnoskarbowego (por. wyrok WSA z 21 stycznia 2009 r., l SA/Ol 440/08, LEX nr 487390). Nieistotne są również przyczyny powodujące nierzetelność ksiąg podatkowych, a w szczególności to, czy nierzetelność ta była zawiniona przez podatnika. Nierzetelność ksiąg podatkowych jest kategorią obiektywną i nie zależy od sposobu, czy stopnia przyczynienia się do niej przez podatnika. Dla oceny nierzetelności księgi nie mają zatem znaczenia czynniki subiektywne, towarzyszące dokonywaniu w niej zapisów, a księga, w której nie dokonano zapisu w celu ukrycia osiągniętego przychodu, czy dokonanej czynności, jak też księga, w której przez pomyłkę dokonano błędnego zapisu zostaje uznana za nierzetelną (wyrok WSA z 3 czerwca 2008 r., I SA/Kr 45/08, LEX nr 478606; wyrok WSA z 21 lutego 2008 r., I SA/Po 1577/07, LEX nr 468757; wyrok NSA z 21 marca 2000 r., III SA 1627/99, LEX nr 43018).

Uwzględniając powyższe wywody, Sąd nie dopatrzył się naruszania przez organy podatkowe wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, jak również przepisów prawa materialnego. Sąd uznał, iż materiał dowodowy niniejszej sprawy został zgromadzony i oceniony z zachowaniem reguł określonych w art. 120, art. 187 § 1 i 2 i art. 191 Ordynacji podatkowej., tj. w sposób wszechstronny i kompletny. W sprawie organy przeprowadziły wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Skorzystanie z dowodów przeprowadzonych w innych postępowaniach (karnych, podatkowych) jest prawem dopuszczone, co wynika z treści art. 181 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji (wykorzystania dowodów z innych postępowań) jedyną powinnością organu podatkowego jest poddanie uzyskanych w ten sposób dowodów ocenie, zgodnej z regułami art. 191 Ordynacji podatkowej. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15.01.2008 r. sygn. I SA/Po 1057/07). Zdaniem Sądu z tego obowiązku organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wywiązały się w sposób właściwy.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.

P.Z-C.