Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1057/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 17c
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skarg W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie rodzinne oraz na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]; 2) uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]; 3) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]; 4) uchyla decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 5) umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17c i art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał W. L. (dalej strona lub skarżąca), reprezentowanej przez J. G. świadczenie rodzicielskie z tytułu urodzenia N. L. w wysokości 1000 zł na okres od 17 stycznia 2018 r. do

16 stycznia 2019 r., z tym że świadczenie w styczniu 2018 r. wynosi 483,90 zł, a w styczniu 2019 r. wynosi 516,20 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło nieważność wyżej wymienionej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r.

W motywach tej decyzji podniesiono, że mocą kwestionowanej decyzji stronie przyznano świadczenie rodzicielskie w sytuacji, gdy nie była osoba pełnoletnią i nie mogła z tego powodu otrzymać wskazanego świadczenia. W ocenie organu okoliczność ta wyczerpała przesłankę rażącego naruszenia prawa.

Następstwem powyższej decyzji stała się decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] r. nr [...], mocą której odmówiono stronie przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko N. L. .

Pismem z 20 październik 2020 r. strona wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazanego organu z [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej jej świadczenie rodzicielskie na syna N.. Następstwem tego wniosku stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...], wydana na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego, mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z

[...] r. stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej stronie zasiłek rodzicielski na syna N. W uzasadnieniu tej decyzji przybliżono dotychczasowy przebieg postępowania i wskazano, że zdaniem wnioskodawczyni decyzja z [...] r. wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. W następstwie przeprowadzonej analizy wypowiadający się organ nie uznał za trafne argumenty podnoszone przez stronę i podzielił argumentację przedstawioną w kwestionowanej decyzji z [...] r. W ocenie organu strona nie spełnia przesłanek do otrzymania wnioskowanego przez nią świadczenia.

Pismem z 21 grudnia 2020 r. nadanym w placówce pocztowej 30 grudnia 2020 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej przedstawioną decyzją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z

[...] r. nr [...], wydanym na podstawie 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że termin do wniesienia wniosku upłynął 28 grudnia 2020 r., a strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu i nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za jego przywróceniem.

Pismem z 14 kwietnia 2021 r. strona wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o stwierdzenie nieważności decyzji [...] r. nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. Wskazanej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, a szczególności art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 15 i art. 18 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie pozaustawowej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r., mocą której przyznano jej świadczenie rodzicielskie na syna N. W motywach tego wniosku przedstawiono argumentację przemawiającą za jego zasadnością i odwołano się w nim do licznych orzeczeń sądów administracyjnych wspierających prezentowaną argumentacje.

Rozpoznając powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 i art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia odniesiono się do wcześniej podejmowanych rozstrzygnięć. W dalszej części uzasadnienia odwołano się do treści wniosku strony z 14 kwietnia 2021 r. i uznano, że wniosek ten oparty jest o te same podstawy co wcześniej przez nią składany. Z tego powodu brak jest podstaw dla merytorycznego jego rozpoznania z uwagi na tożsamość sprawy z wcześniej rozpoznaną, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego przewidziane treścią art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z 5 lipca 2021 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. W motywach podkreślono, że decyzją z [...] r. umorzono postępowanie w sprawie dotyczącej zmiany decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. o przyznaniu jej świadczenia rodzicielskiego wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] r.

W motywach tego pisma podkreślono, że organ administracji winien z urzędu stwierdzić nieważność decyzji z [...] r.

Postanowieniem z [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach tego postanowienia wskazano, że pismem z 5 lipca 2021 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wskazanego Kolegium z [...] r.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie tej nie ulega wątpliwości, że strona nie dotrzymała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem od daty otrzymania decyzji organu drugiej instancji w dniu

6 listopada 2019 r. do 5 lipca 2021 r. upłynęło więcej niż 14 dni. Podkreślono, że strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoją decyzję z [...] r. nr [...]. W motywach tej decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania począwszy od przyznania stronie świadczenia rodzicielskiego decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] r., poprzez stwierdzenie nieważności tej decyzji, jak również działania strony zmierzające do eliminacji z obrotu prawnego decyzji z [...] r. o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej jej przedmiotowe świadczenie. W konkluzji rozstrzygnięcia podkreślono, że wniosek strony z 14 kwietnia 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. oparty jest na tych samych podstawach co wcześniejszy, rozpoznany [...] decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r.

Z uwagi na tożsamość prowadzonego postępowania wyczerpane zostały przesłanki umorzenia postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiono żadnych nowych okoliczności, czy przesłanek eliminacji z obrotu prawnego decyzji z [...] r.

Pismem z 2 sierpnia 2021 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wyżej wymienione postanowienie. W skardze tej podniosła, że choć wniosła odwołanie w terminie to organ administracji stwierdził mocą kwestionowanego postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W skardze tej podkreśliła, że ponownie występuje o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i o oddalenie skargi. W motywach odpowiedzi podtrzymano argumentację zamieszczoną w kwestionowanym postanowieniu.

Skarżąca pismem z 29 września 2021 r. wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W dniu 21 sierpnia 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku dotyczącego rozpoznania decyzji z [...] r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 154, art. 156 i art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie pozaustawowej negatywnej przesłanki "braku przysługiwania władzy rodzicielskiej matce dziecka" jako podstawy odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego. Ponadto stosownie do postanowień art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wystąpiła o uchylenie poprzedzających rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w tym decyzji z [...] r. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i przywołano analogiczną argumentację do tej, którą zamieszczono w tym rozstrzygnięciu.

Przywołanej skardze nadano sygnaturę II SA/GI 1131/21. Postanowieniem tutejszego Sądu z 14 grudnia 2021 r. połączono powyższą skargę ze skargą strony na postanowienie z [...] r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną. Ponadto w polu widzenia należy mieć treść art. 135 przywoływanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicy sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o wykorzystanie postanowień tego przepisu i o analizę wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej w ramach prowadzonego postępowania. Odnosząc się do tak sformułowanego wniosku przyjdzie dostrzec, że istota wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych w ramach przedmiotowego postępowania związana jest z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r., mocą której organ ten stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. przyznającej skarżącej prawo do świadczenia rodzicielskiego. Skoro u podłoża wszystkich podejmowanych rozstrzygnięć leży wskazana decyzja z [...] r., to tym samym uprawniony jest wniosek skarżącej o wykorzystanie postanowień zamieszczonych w art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie przywoływanej tu decyzji z [...] r. spowodowało uruchomienie szeregu działań przez skarżącą, które z uwagi na jej wiek i niewielkie doświadczenie życiowe obarczane były mniejszymi bądź większymi ułomnościami, a organy prowadzące postępowania wbrew postanowieniom art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego nie prowadziły stosownych działań mając w polu widzenia jego treść, a w szczególności to, że winny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Ograniczanie się do stwierdzeń, że zamieszczone w podejmowanych rozstrzygnięciach pouczenia były prawidłowe nie jest wystarczające, ponieważ dla wielu osób treść tych pouczeń jest trudna do zrozumienia i prawidłowego wykorzystania. Już pobieżna analiza rozstrzygnięć podejmowanych w ramach działań Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, począwszy od decyzji z [...] r., pozwala opowiedzieć się za zasadnością wniosku skarżącej. Takie sumaryczne rozpoznanie wniesionych skarg pozwoli na uproszczenie całego postępowania i umożliwi doprowadzenie stanu prawnego w sprawie dotyczącej świadczenia rodzicielskiego przysługującego skarżącej do stanu odpowiadającego prawu. Rozpoznanie w ramach niniejszej sprawy wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach począwszy od [...] r. wynika z tego, że wszelkie działania tego organu swoje źródło posiadają w przywoływanym tu rozstrzygnięciu z [...] r.

W konsekwencji uznać należy, że wyczerpane zostały przesłanki zastosowania art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ramach rozpoznawania wniesionych skarg.

Następstwem wykorzystania postanowień art. 135 wyżej wymienionej ustawy jest to, że kontrolę rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach rozpocząć należy od analizy decyzji z [...] r., ponieważ akt ten legł u podstaw wszystkich decyzji i postanowień wydanych w ramach kontrolowanych postępowań. Mocą wskazanej tu decyzji z [...] r. przywoływany organ stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. przyznającej skarżącej świadczenie rodzicielskie. W motywach tej decyzji organ administracji publicznej stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ władza rodzicielska przysługiwać może tylko osobom dorosłym, mającym pełną zdolność do czynności prawnych. Władzy tej nie uzyskują małoletni rodzice dziecka do czasu uzyskania przez nich pełnoletności, poprzez osiągnięcie 18 roku życia, jak również strona nie zawarła za zgodą sądu powszechnego związku małżeńskiego po ukończeniu 16 roku życia. W konsekwencji organ ten uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania świadczenia rodzicielskiego, a tym samym wyczerpana została przesłanka rażącego naruszenia prawa przewidziana treścią art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W świetle przedstawionego stanowiska organu administracji publicznej rozważyć należy, czy faktycznie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Przed przystąpieniem do analizy tego zagadnienia przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z 21 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1708/18 CBOSA). Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej możliwe jest w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszenie prawa nie budzi żadnych wątpliwości i nie daje pogodzić się z zasadą demokratycznego państwa prawa.

Jak już zostało do zasygnalizowane powyżej organ administracji publicznej stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji z tego powodu, że skarżącej nie przysługiwała władza rodzicielska z uwagi na to, że była osobą niepełnoletnią.

W tej sytuacji rozważyć należy, jak organy administracji publicznej i Sądy oceniają możliwość otrzymania świadczenia rodzicielskiego przez osobę niepełnoletnią (która nie ukończyła 18 roku życia i nie zawarła związku małżeńskiego). W orzecznictwie tutejszego Sądu wyrażono stanowisko, zgodnie z którym w świetle art. 17c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwestia pełnoletniości matki nie ma znaczenia prawnego. We wskazanym przepisie ustawodawca stwierdził, iż świadczenie przysługuje matce dziecka, nie wprowadzając żadnych rozróżnień normatywnych w kwestii wieku. Świadczenie takie przysługuje matce bez względu na to czy jest osobą pełnoletnią, czy też nie. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżąca jest matką dziecka (wyrok WSA w Gliwicach z 6 października 2021 r., sygn. akt

II SA/GI 945/21). Przywołany tu prawomocny wyrok tutejszego Sądu w sposób jednoznaczny wskazuje, że twierdzenia organu administracji zamieszczone w decyzji z [...] r. nie znajdują umocowania w orzecznictwie sądowym, a tym samym oczywistość naruszenia prawa poprzez wydanie przez Prezydenta Miasta K. z [...] r. przyznającej skarżącej świadczenie rodzicielskie, nie znajduje potwierdzenia. Przedstawione stwierdzenie oznacza zatem, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. stwierdzająca nieważność przywołanej powyżej decyzji z [...] r. wydana została z naruszeniem postanowień art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyczerpuje zarazem przesłankę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji z [...] r. z naruszeniem prawa materialnego i procesowego skutkuje tym, że wszystkie późniejsze rozstrzygnięcia podejmowane przez ten organ obarczone są wadami uzasadniającymi ich eliminację z porządku prawnego. W pierwszej kolejności uwagę zwrócić należy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...], mocą której odmówiono skarżącej stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z

[...] r. stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej stronie zasiłek rodzicielski na syna N.. W motywach tej decyzji wskazano na brak występowania przesłanek uzasadniających podjęcie rozstrzygnięcia uwzględniającego żądania skarżącej. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że stanowisko organu administracji publicznej w przedmiotowym zakresie nie było trafne i zachodziły przesłanki uzasadniające eliminację decyzji z dnia [...] r. z obrotu prawnego. Skoro mocą przywołanej tu decyzji z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie dostrzegło występowania uchybienia uzasadniającego decyzję z

[...] r., tym samym decyzja ta wydana została z takim naruszeniem prawa, które wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie takie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym rozstrzygnięciem podjętym w ramach kontrolowanego ciągu działań jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z

[...] r. nr [...], mocą którego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W przypadku tego postanowienia dostrzec można pozorną jego prawidłowość, ponieważ skarżąca wniosła do organu administracji pismo sporządzone 21 grudnia 2020 r. w dniu 30 grudnia 2020 r., a zatem dwa dni po upływie terminu do wniesienia takiego środka prawnego, jednakże dostrzec również należy, że pismo to zostało nadane w otwartym terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co wynika z treści pouczenia zamieszczonego w decyzji z [...] r.

W przywołanym postanowieniu z [...] r. organ administracji publicznej odwołuje się do swojego pisma z 2 lutego 2021 r., w którym występował do skarżącej o zajęcie stanowiska w sprawie. Skład orzekający nie może odnieść się do treści tego pisma, albowiem w przedłożonych aktach administracyjnych nie ma go, a informacja o nim wynika wyłącznie z uzasadnienia wskazanego postanowienia.

W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie zweryfikować, czy skarżąca udzieliła odpowiedzi na pytanie organu administracji, jak również nie jest w stanie ustalić treści tego pytania, czy odnosiło się ono do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, czy też zawierało ono również inne elementy, w tym także te dotyczące traktowania tego pisma jako skargi do sądu administracyjnego. Skoro dostępne sądowi akta administracyjne nie dają odpowiedzi na stawiane pytania, tym samym uznać należy, że skarżąca mocą wskazanego pisma z 21 grudnia 2020 r. wystąpiła także ze skargą do sądu administracyjnego. Dostrzec należy w tym miejscu, że dla takiego zakwalifikowania tego pisma podstawę daje pouczenie zamieszczone w decyzji z [...] r., jak również to, że zostało ono wniesione w otwartym terminie dla dokonania tej czynności. Skoro pismo to mogło stanowić skargę do sądu administracyjnego, tym samym organ administracji publicznej nie był uprawniony do traktowania go jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, lecz uznać je za skargę i przekazać do właściwego Sądu. W konsekwencji uznać należy, że postanowienie z [...] r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedstawione powyżej działania przywoływanego organu administracji publicznej legły u podstaw wniosku skarżącej z 14 kwietnia 2021 r., w którym wystąpiła ona ponownie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. Następstwem tego wniosku stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...], mocą której umorzone zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. Jako uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia uznano tożsamość wniosku skarżącej w zakresie przedmiotu i podnoszonych argumentów z wcześniej złożonym i rozpoznanym decyzją z

[...] r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przywołanej tu decyzji z [...] r. wynika z dwóch powodów.

Po pierwsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji tego organu z [...] r. skutkuje tym, że występowanie tej decyzji w obrocie prawnym jest bezzasadne. Drugim powodem uchylenia tej decyzji jest to, że w przypadku dostrzeżenia występowania przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na przesłanki przewidzianej treścią art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej obowiązany jest do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej winno nastąpić jedynie wówczas, gdy w następstwie podjętych działań o charakterze procesowym organ dojdzie do przekonania, że zachodzą przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przewidziane treścią art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych można wywnioskować, że po wpłynięciu do organu administracji wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r., organ ten pismem z

30 kwietnia 2021 r. poinformował skarżącą o wszczęciu stosownego postępowania, a następnie wydał przywoływaną tu decyzję z [...] r. W przedstawionym stanie faktycznym wydanie decyzji o umorzeniu wszczętego postępowania administracyjnego nie jest na tyle istotnym uchybieniem, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi, ponieważ rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej jest dalej idące i w lepszy sposób chroniące interesy strony takiego postępowania administracyjnego. Jednakże rozpoznając prawidłowość takiej decyzji nie można tracić z pola widzenia jego uzasadnienia. W uzasadnieniu decyzji z [...] r. organ administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do przesłanek procesowych związanych z tożsamością obecnego wniosku z wcześniej rozpoznawanym. W uzasadnieniu tej decyzji brak jest odniesienia się do warstwy merytorycznej, a cała argumentacja przemawiająca za zasadnością przyjęcia takiego rozstrzygnięcia zawiera się w ostatnim zdaniu wskazanej decyzji. W konsekwencji przyjdzie uznać, że i tym razem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi wniesionej do tutejszego Sądu z uwagi na wyczerpanie przesłanek przewidzianych treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym rozstrzygnięciem, które wymaga kontroli w ramach niniejszego postępowania jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...], mocą którego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowienie to legło u podstaw skargi, którą skarżąca zainicjowała przedmiotowe postępowanie przed sądem administracyjnym. Przyjdzie stwierdzić, że przedmiotowe postanowienie jest wadliwe i jako takie musi być wyeliminowane z porządku prawnego. Podkreślić należy, że z pisma skarżącej z 5 lipca 2021 r. będącego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, wyraźnie wynika, że skarżącej chodziło o decyzję wskazanego organu z [...] r., natomiast w motywach tego rozstrzygnięcia akcentuje się, że skarżąca wnosi wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w stosunku do decyzji tego organu z [...] r. Występująca tu wadliwość w zakresie ustalenia kwestionowanej decyzji skutkuje tym.

że organ administracji publicznej rozpoznał wniosek w stosunku do nie tej decyzji, która była kwestionowana przez skarżącą, Stwierdzone uchybienie wyczerpuje w całości przesłankę uwzględnienia skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym rozstrzygnięciem, które wymaga analizy ze strony tutejszego Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do tutejszego Sądu w ramach skargi z 21 sierpnia 2021 r. Decyzja ta wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej dotyczącego rozpoznania decyzji z

[...] r. nr [...]. Powyżej przedstawiona została argumentacja przemawiająca za uwzględnieniem wniesionej skargi i za wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z [...] r. W zaistniałej sytuacji podniesione tam uwagi są w całości aktualne i znajdują zastosowanie w stosunku do tej decyzji, a tym samym zbędne jest już powielanie tych rozważań i podnoszenie nowych okoliczności uzasadniających jej eliminację z obrotu prawnego.

Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają dostrzec, że z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta miasta K. z [...] r. przyznająca skarżącej świadczenie rodzicielskie. Następstwem wydania decyzji z [...] r. stało się wydanie przez Prezydenta Miasta K. z [...] r. nr [...], mocą której odmówiono stronie przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko N. L. Skoro wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja SKO w Katowicach z [...] r., to tym samym do obrotu prawnego wróciła decyzja organu pierwszej instancji z [...] r. Dla jej bytu prawnego niezbędne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanej powyżej decyzji z [...] r. Wyeliminowanie wskazanej decyzji z porządku prawnego jest niezbędne celem uniknięcia występowania sytuacji, że w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego obowiązują dwie całkowicie rozbieżne decyzje administracyjne. Wydanie i obowiązywanie decyzji z [...] r. miało sens tylko wówczas, gdy w obrocie prawnym istniała decyzja SKO w Katowicach z [...] r. Skoro przywołana decyzja została wyeliminowana, tym samym niezbędne stało się uchylenie decyzji z [...], co tutejszy Sąd uczynił. Podkreślić należy, że uchylona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z uwagi na fakt, że mocą niniejszego orzeczenia z obrotu prawnego wyeliminowane zostały wszystkie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczące weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r, przyznającej skarżącej prawo do świadczenia rodzicielskiego, zbędne jest prowadzenie dalszego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wyeliminowanie z porządku prawnego wszystkich rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach podjętych w następstwie wydania decyzji z [...] r., spowodowało, że niezbędnym stało się uchylenie także decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r., mocą której odmówiono skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego. Z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie wydania decyzji z [...] r. było prowadzone z urzędu, zatem po wyeliminowaniu wskazanych rozstrzygnięć zbędne jest już prowadzenie postępowania w tym zakresie, a postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, co wyczerpuje przesłankę umorzenia postępowania przewidzianą treścią art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego też powodu w ostatnim punkcie sentencji niniejszego wyroku zostało orzeczone. Takie rozstrzygnięcie zgodne jest z treścią art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyższe ustalenia pozwalają stwierdzić, że wyczerpane zostały przesłanki naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a tym samym zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia wniesionych skarg, a zgodnie z art. 145 § 3 tej ustawy postępowanie administracyjne zostało umorzone.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

mr