Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 258/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SENTENCJA

27 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włocławku na uchwałę Rady Gminy Lubanie z dnia 21 sierpnia 2006r. nr XXXIV/224/06 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność § 1 ust. 2 pkt 2, 3, 4 lit. a, b, c, d, e, pkt 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, § 2 pkt 10, § 3 ust. 2 pkt 4, ust. 4, 5, § 4 pkt 1, § 5 pkt 1, § 8 ust. 1, 3, § 9 ust. 2, § 11 ust. 3, § 15 ust. 1, 2, 3, 4, § 16 ust. 1, 2, 3, 4 zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części opisanej w pkt 1 wyroku.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy we Włocławku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na uchwałę Nr XXXIV/224/06 Rady Gminy Lubanie z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubanie (Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. Nr 126, poz. 1854). Regulamin stanowi załącznik do wyżej wymienionej uchwały.

W skardze Prokurator zarzucił "naruszenie przepisów § 135, § 137, § 146, § 147 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908; z 2002 roku) w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. Nr 236, poz. 2008; z 2005 roku ze zm.)" i wniósł o "stwierdzenie nieważności przepisów § 1 ust. 2 pkt 2, 3, 4 pkt a, b, c, d, e, pkt 5, 8, 9, 10, 11 i 12, § 2 pkt 10, § 3 ust. 2 pkt 4, § 3 ust. 4, § 3 ust. 5, § 4 pkt 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubanie stanowiącego załącznik do Uchwały Nr XXXIV/224/06 Rady Gminy Lubanie z dnia 21 sierpnia 2006 roku."

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Rada Gminy Lubanie wykroczyła poza przyznaną jej w art. 4 ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr. 236, poz. 2008 ze zm.) kompetencję uchwałodawczą przez co ustanowiony przez nią regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Lubanie rażąco narusza prawo. W szczególności należy wskazać, że w ocenie skarżącego bezprawne było definiowanie w ramach regulaminu pojęć, którymi posługuje się wyżej wskazana ustawa lub inne ustawy tj.:

• "nieruchomości" (§ 1 ust. 2 pkt 2 regulaminu) – według skarżącego pojęcie to jest już zdefiniowane w art. 46 § 1 ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.);

• "właściciel nieruchomości" (§ 1 ust. 2 pkt 3 regulaminu) – zdefiniowany w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości;

• "odpady komunalne" (§ 1 ust. 2 pkt 4 regulaminu) – zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości oraz w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 – dalej powoływana jako ustawa o odpadach);

• "odpady niebezpieczne" – zdefiniowane w art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach;

• "składowisko odpadów" (§ 1 ust. 2 pkt 5 regulaminu) – zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 16 ustawy o odpadach (w uzasadnieniu Prokurator omyłkowo wskazuje pkt 11);

• "obiekty użyteczności publicznej i obsługi ludności" (§ 1 ust. 2 pkt 8 regulaminu) – zdefiniowane według skarżącego w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Prokurator jednak nie wskazuje w którym konkretnie przepisie tego aktu pojęcie to zostało zdefiniowane;

• "chodnik" (§ 1 ust. 2 pkt 9 regulaminu) – zdefiniowane w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości;

• "zwierzęta domowe" (§ 1 ust. 2 pkt 10 regulaminu) – zdefiniowane w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. Nr 106, poz. 1002 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o ochronie zwierząt);

• "zwierzęta gospodarskie" (§ 1 ust. 2 pkt 11 regulaminu) – zdefiniowane w art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie zwierząt;

• "zwierzęta bezdomne" (§ 1 ust. 2 pkt 12 regulaminu) – zdefiniowane w art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł również, że uchwalony regulamin określa obowiązki, które wynikają już z odrębnych aktów rangi ustawowej lub wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 – 8 ustawy o utrzymaniu czystości. W szczególności skarżący wskazał na nieuzasadnione, w jego ocenie, wymienienie następujących obowiązków w treści zaskarżonej uchwały:

• "zapewnienie zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok padłych bezdomnych zwierząt oraz współdziałanie z przedsiębiorstwami zbiórki i utylizacji padłych zwierząt" (§ 2 pkt 10 regulaminu). Według skarżącego taki obowiązek wynika bezpośrednio z art. 3 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości.

• "uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości’ (§ 3 ust. 2 pkt 4 regulaminu). Prokurator wskazał, że taki obowiązek wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości.

• nałożony w § 3 ust. 4 regulaminu na zarządców dróg obowiązek "utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych", mimo iż obowiązki te wynikają, zdaniem skarżącego, z art. 5 ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości, a "w sposób szczegółowy zostały określone w ppkt 1-3".

• "okazywanie dowodu wpłaty za usługi pozbywania się odpadów komunalnych, co wiąże się z koniecznością ich przechowywania" (§ 3 ust. 5 regulaminu). Zdaniem Prokuratora nakładając taki obowiązek rada gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe.

• "sprzątanie terenu nieruchomości i pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców z zanieczyszczeń i odpadów komunalnych" (§ 4 pkt 1 regulaminu). Zdaniem Prokuratora brak jest podstaw prawnych by nakładać taki obowiązek.

Odpowiedź na powyższą skargę została przedstawiona w załączniku do uchwały Rada Gminy Lubanie z dnia 12 marca 2010 r. Wskazano w niej, że Rada Gminy pozostawia do uznania Sądu zasadność skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż znaczna część przepisów kwestionowanej uchwały została podjęta z naruszeniem prawa.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach, jak już była o tym mowa wyżej, jest aktem prawa miejscowego, a zatem zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP obowiązuje na terenie jednostki samorządu terytorialnego, którego rada akt ten uchwaliła.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 t.j., dalej zwana "U.s.g."), gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych oraz na podstawie tej ustawy w zakresie określonym w art. 40 ust. 2, a na podstawie art. 40 ust. 3 w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku spokoju lub bezpieczeństwa publicznego.

Zaskarżona uchwała, jako podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 40 ust. 1 U.s.g.) zawartego w art. 4 ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie może wykraczać poza granice przedmiotowe tego upoważnienia.

Granice te zakreślone zostały w art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i tylko w zakresie wskazanym w tym przepisie rada gminy mogła podjąć uchwałę stanowiącą regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, ponieważ "w ustawie o czystości" prawodawca określił, co powinna zawierać uchwała w sposób enumeratywny. Wszelkie odstępstwa od katalogu zawartego w tym przepisie stanowią rażące naruszenia prawa.

Wskazać należy również, iż postanowienia Regulaminu mają na celu jedynie uzupełnienie wydanych przez inne podmioty przepisów powszechnie obowiązujących kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Dlatego też muszą być one pozbawione powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Rada uchwalając przepisy prawa miejscowego winna to czynić w zgodzie z postanowieniami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". (Dz. U. Nr 100, poz. 908), a do których to aktów zgodnie z § 143 załącznika do tegoż rozporządzenia stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Zgodnie z § 137 załącznika omawianego rozporządzenia, a którego to postanowienia zgodnie z cyt. wyżej § 143 stosuje się odpowiednio do aktów prawa miejscowego, w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych zapisów.

Uchwalając Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, Rada Gminy Lubanie w przeważającej części przepisów przekroczyła upoważnienie ustawowe.

Podnieść należy, iż delegacja ustawowa zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (cyt. wyżej) nie upoważniła w szczególności Rady Gminy do formułowania w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminach, definicji określonych pojęć. Tymczasem w § 1 ust. 2 kwestionowanego Regulaminu zawarte zostały definicje własne (przez co rozumieć należy przepisy ustawowe zmodyfikowane lub utworzone na użytek zaskarżonej uchwały), do których sformułowania Rada nie została przez ustawodawcę upoważniona, a także w przepisie tym zawarto powtórzenie definicji ustawowych. Wśród takich definicji należy wymienić definicje:

– nieruchomości, zawartą w § 1 ust 2 pkt 2 Regulaminu; definicja ta odbiega od definicji zawartej w art. 46 § 1 k.c;

– pojęcia "właściciel nieruchomości", zawartą w § 1 ust. 2 pkt 3 Regulaminu; definicja ta stanowi rozbudowaną wersję definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;

– odpadów komunalnych, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 4 Regulaminu, zmodyfikowaną w stosunku do definicji zawartej w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 ze zm.);

– odnoszące się do różnych rodzajów odpadów komunalnych (drobne, wielkogabarytowe, ciekłe, użyteczne, niebezpieczne) zawarte w § 1 ust. 2 pkt 4 a - e Regulaminu; są to nowe definicje wprowadzone na potrzeby uchwały;

– składowiska odpadów, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 6 Regulaminu; definicja ta różni się znacznie od definicji zawartej w art. 3 ust. 3 pkt 16 ustawy o odpadach;

– punktów zlewnych, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 7 Regulaminu; jest to nowa definicja w dodatku sformułowana w sposób niezrozumiały (w myśl tej definicji "punkty zlewne" to ciekłe odpady komunale, unieszkodliwiane w punktach zlewnych);

– podmiotów uprawnionych, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 7 Regulaminu - pojęcie podmiotu uprawnionego jest nowym pojęciem, tożsamym z odbiorcą odpadów - pojęciem zdefiniowany w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przy zastrzeżeniu art. 7 ust. 3a i ust. 5 tejże ustawy;

– obiektów użyteczności publicznej i obsługi ludności, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 8 Regulaminu – jest to nowa definicja;

– chodnika, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 9 Regulaminu – definicja ta w niewielkim stopniu odbiega od definicji zawartej w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 j.t.);

– zwierząt domowych, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 10 Regulaminu, odbiegającą

od decyzji zawartej w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002 ze zm.)

– zwierząt gospodarskich, zawartą w § 1 ust. 2 pkt 11 Regulaminu, stanowiąca inną definicję w stosunku do definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 ze zm.)

– zwierząt bezdomnych, zawartą w §1 ust. 2 pkt 12 Regulaminu – jest to powtórzona definicja z art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt.

Kolejną grupę wadliwych norm zawartych w uchwale stanowią te postanowienia regulaminu, które normują zagadnienia uregulowane już w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (cyt. wyżej).

Do przepisów tych należy § 2 pkt 10 Regulaminu wprowadzający obowiązek Gminy polegający na zapewnieniu zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok padłych bezdomnych zwierząt oraz współdziałanie z przedsiębiorstwami zbiórki i utylizacji padłych zwierząt, mimo że materia ta została uregulowana w art. 3 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Również w § 3 ust. 2 pkt 4 i § 3 ust. 4 i 5 Regulaminu nie zawarto żadnych nowych norm powszechnie obowiązującego prawa. Przepis § 3 ust. 2 pkt 4 stanowi bowiem powtórzenie zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (cyt. wyżej) obowiązku w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, zaś przepis § 3 ust. 4 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu zawartego w art. 5 ust. 4 omawianej ustawy. Przepis § 3 ust. 5 Regulaminu nakładający obowiązek okazania umowy zawartej z podmiotem uprawnionym do usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz dowodu opłaty za te usługi zawiera, który to obowiązek wynika

z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy.

Ponadto wskazać należy, iż z art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (cyt. wyżej) nie wynika upoważnienie dla rady gminy do regulowania sposobu usuwania odpadów i zanieczyszczeń z nieruchomości i pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców z zanieczyszczeń i odpadów komunalnych, a zatem kwestii o których mowa w § 4 pkt 1 Regulaminu.

Brak jest także uzasadnionych podstaw do wprowadzania w uchwale przepisów, które wykraczają poza delegację ustawową, dotyczących mycia i naprawy pojazdów mechanicznych. W § 5 pkt 1 uchwała dopuszcza mycie i naprawę pojazdu wyłącznie

w obrębie nieruchomości i za zgodą właściciela nieruchomości. W ocenie Sądu,

w świetle upoważnienia wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do mycia i naprawy pojazdu na własnej nieruchomości nie jest wymagana zgoda rady gminy, natomiast kwestia uzyskiwania zgody na naprawę i mycie pojazdu na nieruchomości cudzej należy do zagadnień cywilnoprawnych i w związku z tym nie może być regulowana aktem prawa miejscowego. Rzeczą Rady podejmującej uchwałę w omawianej kwestii było co najwyżej wskazanie warunków jakie muszą być spełnione, aby mycie i naprawa pojazdu były dopuszczalne na terenie nieruchomości. Chodzi tu przede wszystkim o warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów.

Podnieść trzeba również, iż w § 8 Regulaminu Rada Gminy wprowadziła obowiązek zbierania oraz odbioru odpadów, który nie może być regulowany uchwałą skoro wynika wprost z treści art. 10 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady powinny być zbierane w sposób selektywny (ust. 1), natomiast podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest obowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania (ust. 2).

Norma § 8 ust. 1 Regulaminu stanowi, że właściciele nieruchomości obowiązani są do prowadzenia w miarę potrzeb i możliwości selektywnej zbiórki następujących odpadów: szkła, butelek plastikowych, oraz makulatury i puszek. Przepis § 8 ust. 3 stanowi natomiast, że pojemniki i kontenery będą posiadać trwałe oznakowania pozwalające zidentyfikować właściciela oraz posiadające kolory: 1) niebieski – makulatura, 2) zielony – szkło, 3) żółty – tworzywo sztuczne. Obie przytoczone normy uregulowały zagadnienie selektywnej zbiórki odpadów w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowania rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 25 października 2005 r., w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1858), które w sposób kompleksowy reguluje zagadnienie zbierania oraz odzysk, w tym recykling, odpadów opakowaniowych: z papieru, ze szkła, z tworzyw sztucznych, z aluminium, ze stali, w tym z blachy stalowej, oraz z wielomateriałowych, wprowadzając w § 2 wymóg zbierania odpadów i opakowań do pojemników ustawianych w miejscach publicznych, na których umieszcza się, w prostej formie graficznej, informacje o przeznaczeniu i sposobie użytkowania pojemnika, w tym nazwę przedsiębiorcy będącego właścicielem lub posiadaczem pojemnika. Z postanowienia § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia, wynika, że odpady opakowaniowe z papieru zbiera się do pojemników w kolorze niebieskim, oznakowanych napisem "PAPIER", wykonanych z materiałów trudnopalnych, zabezpieczonych przed zawilgoceniem, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że odpady opakowaniowe ze szkła, z wyłączeniem ampułek, zbiera się do dwóch rodzajów pojemników: szkło bezbarwne do pojemników w kolorze białym, oznakowanych napisem "SZKŁO BEZBARWNE", oraz szkło kolorowe do pojemników w kolorze zielonym, oznakowanych napisem SZKŁO KOLOROWE. W myśl § 8 rozporządzenia odpady opakowaniowe z metali i tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe zbiera się do pojemników w kolorze żółtym, oznakowanych napisem "METALE, TWORZYWA SZTUCZNE", wykonanych z materiałów trudnopalnych. Z prostego zestawienia dyspozycji wskazanych postanowień regulaminu oraz odpowiednich przepisów rozporządzenia wynika, że regulamin w sposób odmienny od rozporządzenia reguluje szczegółowe kwestie dotyczące pojemników przeznaczonych na zbieranie odpadów z papieru, szkła oraz metali i tworzyw sztucznych. Regulamin wprowadził więc nowe normy prawne, w sposób odmienny od dotychczasowego, regulujące przedmiotową materię w rozporządzeniu.

W tej sytuacji zachodzi zatem sprzeczność z prawem rozumiana jako niezgodność postanowień aktu prawa miejscowego z prawem powszechnie obowiązującym, w tym wypadku rozporządzeniem, która skutkować musi nieważnością wskazanych postanowień (wyrok NSA z dnia 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06, LEX nr 320891).

Brak jest również umocowania ustawowego do nałożenia na organizatorów imprez, obowiązków wynikających z § 9 ust. 2 Regulaminu, tj. obowiązku wyposażenia w odpowiednią ilość pojemników do odpadów i przenośnych sanitariatów (pkt.1), uprzątnięcia terenów bezpośrednio po zakończeniu, spotkania itp. (pkt 2) oraz zagospodarowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (pkt. 3). Organizatora imprezy masowej nie można bowiem uznać za właściciela nieruchomości

w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a tylko oni są adresatami obowiązków dotyczących utrzymania czystości i porządku na obszarze gminy. Organizatorzy imprez masowych nie należą też do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 2-4, na które ustawa wprost nakłada określone obowiązki z zakresu utrzymania czystości i porządku. W rezultacie, przepis w takim brzmieniu powoduje ingerencję w stosunki cywilnoprawne, których treść kształtowana jest w drodze umowy cywilnoprawnej. Obowiązki organizatora imprez masowych określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 909 ze zm.), a zatem nie zachodzi konieczność ich ustalania w drodze aktu prawa miejscowego i nie ma ku temu podstaw prawnych w ustawie w postaci odpowiedniego upoważnienia.

Wskazać należy również, iż z przepisu art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (cyt. wyżej) wynika upoważnienie dla rady gminy do określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Tymczasem poza regulacjami dotyczącymi wyżej wskazanych kwestii Rady Gminy w § 11 ust. 3 zawarła normę określająca podmioty uprawnione do wywozu nieczystości stałych i płynnych, przekraczając tym samym upoważnienie ustawowe.

Ponadto podnieść należy, iż norma zawarta § 15 ust. 1 Regulaminu, stanowiąca, że akcje deratyzacji przeprowadza się w terminie i w sposób ustalony przez Wójta Gminy Lubanie w porozumieniu z Państwowym Inspektorem Sanitarnym, nie spełnia dyspozycji art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. Trzeba mieć bowiem na względzie okoliczność, że jeżeli w powyższym przepisie ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia

w regulaminie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku w gminie, m.in. w zakresie wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania, to tylko rada jest uprawniona i zobowiązana do ich ustalenia. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, ugruntowany jest pogląd, podzielany w całości przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym niedopuszczalne jest w tym przypadku przekazywanie ustawowych uprawnień do regulowania określonych zagadnień pomiędzy organami, w tym także pomiędzy organem stanowiącym gminy, a jej organem wykonawczym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z 11 stycznia 1996 r., sygn. akt SA/Kr 1694/95, opubl. Wspólnota 1996 r. nr 22, poz. 26, wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 26 września 1995 r., sygn. akt SA/Łd 920/95, Współnota 1997 r., nr 6, poz. 26, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 25.10.2006 r., sygn. akt II S.A./Go 502/06).

Dodać należy, iż projekt regulaminu, jak każdej uchwały organu stanowiącego przygotowywany był przez Wójta Gminy Lubanie (art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym), który znając specyfikę i potrzeby w zakresie deratyzacji w gminie, mógł po uprzedniej konsultacji w inspektorem sanitarnym, zawrzeć w projekcie regulaminu niezbędne uregulowania określające zarówno obszary, jak i terminy deratyzacji.

Te same uwagi dotyczą treści § 15 ust. 3 Regulaminu, który stanowi, że w przypadku zagrożenia epidemiologicznego, wywołanego plagą szczurów, przeprowadza się deratyzację w uzgodnieniu z właściwym terenowo inspektorem sanitarnym.

Rada Gminy przekroczyła również upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach, w § 15 ust. 2 Regulaminu określiła bowiem częstotliwość deratyzacji zamiast ich terminów. Wskazany przepis ustawy nie upoważnia również do określenia kręgu podmiotów zobowiązanych do jej przeprowadzenia, który wskazano w § 15 ust. 2 regulaminu. Ustawa o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach w powyższym przepisie nie upoważnia też do określenia, kto ponosi koszty deratyzacji, jak określono to w § 15 ust. 4 regulaminu.

Rozdział VII Regulaminu dotyczy kontroli wypełniania obowiązków określonych w regulaminie. Zdaniem Sądu, unormowania zawarte w § 16 pkt 1 tegoż rozdziału wychodzą poza upoważnienie ustawowe. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 4 nie zawiera upoważnienia do uregulowania kwestii kontroli obowiązków określonych w regulaminie. Obowiązki organu wykonawczego gminy w odniesieniu do czystości i porządku w gminie wynikają wprost z tej ustawy, np. art. 7, art. 8 a, art. 8b. Natomiast § 16 ust. 3 i 4 wykracza poza delegację ustawową ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również stanowi powtórzenie sankcji zawartych w innych ustawach w związku z naruszeniem czystości i porządku (np. Kodeks wykroczeń).

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że uchwała w przeważającej części

w sposób istotny narusza prawo, albowiem zawiera powtórzenia definicji ustawowych, modyfikacje tych definicji, postanowienia regulujące zagadnienia wynikające wprost z poszczególnych norm ustaw i innych aktów normatywnych prawa powszechnie obowiązującego oraz postanowienia stanowiące przekroczenie upoważnienia ustawowego. Dlatego na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii wykonalności wyroku Sąd orzekł w oparciu o treść art. 152 P.p.s.a