Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1504/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2017 r. sprawy ze skargi A. K., A. K. J. K. i A. K. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ( dalej jako organ II instancji ) po rozpatrzeniu odwołania A. K., A. K., J. K., A. K. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w zakresie pkt II i IV, tj. ustalenia linii brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...], obr. [...] oraz przejścia w trwały zarząd Marszałka Województwa [...] - [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] działki nr [...] obr. [...], utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący :

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] Starosta [...]:

Ustalił linię brzegowa potoku [...] stanowiącego działkę gruntową nr ew. [...] obr. [...], w rejonie działki nr ew. [...],

Ustalił linię brzegowa potoku bez nazwy (prawobrzeżny dopływ potoku [...]) stanowiącego działkę gruntową nr ew. [...] obr. [...], w rejonie działki nr ew. [...],

Stwierdził przejście w trwały zarząd Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi potoku [...] w granicach określonych liniami brzegów, obejmujących dz. nr ew. [...] obr. [...],

Stwierdził przejście w trwały zarząd Marszałka Województwa [...] - [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi potoku bez nazwy w granicach określonych liniami brzegów, obejmujących dz. nr ew. [...] obr. [...].

W dniu [...] lipca 2016 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania na wniosek Marszałka Województwa [...] w sprawie stwierdzenia nieważności części rozstrzygnięcia, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w zakresie pkt II i IV, tj. ustalenia linii brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...], obr. [...] oraz przejścia w trwały zarząd Marszałka Województwa [...] - [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] działki nr [...] obr. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: A. K., A. K., J. K. i A. K. kwestionując konieczność stosowania reguł ustalania linii brzegu określonych w ustawie Prawo wodne w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu oraz zasady stosowania art. 217 ustawy Prawo wodne.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.

Przede wszystkim organ II instancji zwrócił uwagę, że postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, tj.

wydana została z naruszeniem przepisów o właściwościach,

wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Nadto, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że jedyną zmianą jaką do procedury ustalenia linii brzegu wprowadza art. 15b ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków, jest zmiana podmiotu inicjującego to postępowanie. Fakt, że postępowanie to prowadzone jest z urzędu nie wyłącza określonych w art. 15 ust. 1, 5, 6 i 7 ustawy Prawo wodne zasad ustalania linii brzegu ani dowodów, na których zgodnie z art. 15 ust. 3 omawianej ustawy należy się przy ustalaniu linii brzegu oprzeć.

Organ II instancji stwierdził, że gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie odmiennych zasad ustalania linii brzegu w przypadku postępowania prowadzonego z urzędu, regulacja taka zawarta zostałaby w art. 15b ustawy Prawo wodne. Dlatego aprobuje stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], w którym podniesiono, że w projekcie będącym podstawą ustalenia linii brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...], obr. [...] brakuje części opisowej, z której wynikałoby kryterium przyjęte do ustalenia linii brzegu oraz mapy inwentaryzacji powykonawczej budowli regulacyjnych lub kopii mapy zasadniczej, z wyszczególnionymi elementami pozwalającymi określić sposób ustalenia linii brzegu. Ponieważ w wydanej przez Starostę [...] z urzędu decyzji ustalającej linię brzegu również nie wskazano rodzaju linii brzegowej, nie sposób przyjąć że została ona ustalona zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne. Brak przyjętego kryterium daje podstawę do uznania, że linia brzegu ustalona została z rażącym naruszeniem art. 15 ustawy Prawo wodne.

Zdaniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pomimo że zastrzeżenia co do jakości materiału dowodowego analizowanego w postępowaniu mogą być przedmiotem postępowania wznowieniowego, pod warunkiem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 145 Kpa, to jednak wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie uznać należy za rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadnia stwierdzenie nieważności. Zwrócił także uwagę, że zarówno przepis art. 217 ustawy Prawo wodne, jak i przepis art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 130 poz. 1087), nie zawierają upoważnienia dla organów administracji do orzekania o przejściu nieruchomości stanowiących własność prywatną do zasobu Skarbu Państwa.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 19 ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne i niektórych innych ustaw od art. 217 ustawy Prawo wodne odróżnia data przejścia gruntu pokrytego wodą płynącą w trwały zarząd oraz krąg podmiotów, którym w trwały zarząd jest przekazywany grunt - w 2005 roku rozszerzony o marszałków województw - poza tym skutek tych przepisów jest taki sam. Zależność pomiędzy art. 19 zmianie ustawy - Prawo wodne i niektórych innych ustaw, a art. 217 ustawy Prawo wodne wyraża się w regule kolizyjnej lex posterior derogat legi priori. Zasada ta oznacza, że prawo pochodzące z aktów prawnych o tej samej mocy ustanowione później należy stosować przed prawem ustanowionym wcześniej. Przy czym podkreślenia wymaga, że zarówno art. 19 jak art. 217 stanowi upoważnienie dla organów administracji do orzekania w przedmiocie gruntów, które najpóźniej w dacie wejścia w życie tych przepisów stanowiły własność Skarbu Państwa. Przepisy te nie mogą być podstawą orzeczenia o przejściu w trwały zarząd gruntów, które stały się własnością Skarbu Państwa na skutek ustalenia w drodze decyzji administracyjnej linii brzegu odpowiednio po roku 2001 bądź 2005.Jakkolwiek zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy Prawo wodne jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody, to trwałość pokrycia stwierdzana jest dopiero w decyzji ustalającej linię brzegu. Dopiero od tej daty można zdaniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, w oparciu o art. 17 ustawy, Prawo wodne mówić o własności Skarbu Państwa. Równocześnie by móc na mocy art. 19 ustawy zmianie ustawy - Prawo wodne i niektórych innych ustaw, stwierdzić przejście działki nr [...] w trwały zarząd Marszałka Województwa [...], działka ta w dacie [...] lipca 2005 r. musiałaby nie tyle istnieć co stanowić własność Skarbu Państwa.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie zgodził się z argumentacją zawartą w odwołaniu jakoby w postępowaniu nieważnościowym zakwestionowane zostały ustalenia faktyczne dokonane przez Starostę [...]. Starosta nie prowadził ustaleń mających na celu określenie od kiedy Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności w stosunku do gruntu, którego przejście w trwały zarząd stwierdził. Starosta [...], z rażącym naruszeniem art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne i niektórych innych ustaw, stwierdził przejście w trwały zarząd marszałka gruntu, który jak wynika z dokumentacji sprawy, w dniu [...] lipca 2005 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa.

W związku z powyższymi ustaleniami w ocenie organu odwoławczego brak było merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak[...].

Z decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017r. Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie zgodzili się Skarżący, zarzucając jej :

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy :

a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że organ sporządził projekt rozgraniczenia niezgodnie z wymogami ustawy z dnia III lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469) - dalej jako: "PrWod", podczas gdy do wydania decyzji ustalającej linię brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...] nie doszło na skutek wniosku uprawnionego podmiotu, którego obowiązek sporządzenia projektu rozgraniczenia zgodni«' z art. 15 ust. 3 PrWod dotyczy, a z urzędu w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków,

- błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że grunt, który w toku postępowania rozgraniczeniowego otrzymał oznaczenie, jako dz ewid nr [...] nie stanowił w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej własności Skarbu Państwa, podczas gdy w rzeczywistości grunt ten stał sit; własnością Skarbu Państwa na skutek jego naturalnego zajęcia przez wody stanowiące własność Skarbu Państwa,

czego następstwem było błędne ustalenie, że decyzja Starosty [...] z dni; [...] maja 2013 r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 15 PrWod oraz art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 130, poz. 1087 ze zm., dalej jako: "Ustawa zmieniająca") ,w zw. z art. 217 ust. 1 i 2 PrWod;

b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], w sytuacji gdy brak było podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe rozstrzygnięcie winno polegać na uchyleniu przedmiotowej decyzji w całości i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w zakresie punktu II i IV decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 15 ust. 3 w zw. z art. 15 ust 2 PrWod, polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że projekt rozgraniczenia nie spełnia wymogów art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne, podczas, gdy jak wynika z okoliczności sprawy i treści uzasadnienia decyzji Starosty [...], ustalenie linii brzegowej potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...] nastąpiło z urzędu w toku przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków, nie zaś na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny, zatem projekt rozgraniczenia sporządzony przez Starostę [...] nie musiał spełniać wymogów, o których mowa w art. 15 ust. 3 PrWod (przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniach wszczynanych na wniosek, nie zaś prowadzonych z urzędu),konsekwencją czego było z kolei niezastosowanie art. 15b PrWod, w którego treści brak jest odesłania do przepisu art. 15 ust. 3 PrWod (mającego zastosowanie w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek)

b) art. 217 ust. 1 i 2 PrWod w zw. z art. 19 Ustawy zmieniającej, polegające na ich błędnej wykładni i w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciu, że działka nr [...], jako nieistniejąca w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej nie może być przedmiotem trwałego zarządu Marszałka Województwa [...], podczas gdy:

- zarówno w treści art. 217 ust. 1 PrWod jak i art. 19 Ustawy zmieniającej jest mowa o stanowiących własność Skarbu Państwa gruntach pokrytych wodami nie zaś działkach

- pokryty wodami grunt (oznaczony jedynie następnie jako działka nr [...]) stał się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie Ustawy zmieniającej przez fakt naturalnego zajęcia przez wody stanowiące własność Skarbu Państwa gruntu niestanowiącego jego własności, zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 PrWod

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:

1) uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych., przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej było stwierdzenie nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w zakresie pkt II i IV, tj. ustalenia linii brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...], obr. [...] oraz przejścia w trwały zarząd Marszałka Województwa [...] - [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] działki nr [...] obr. [...].

Skarga analizowana pod tym kątem podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie wskazać należy, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z kolei w myśl art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwia uchylenie ostatecznej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, a o co wnosi skarżący, jeżeli mamy do czynienia z koniunkcją, tj. naruszenie normatywnego wzorca działania i brak realizacji wartości chronionych prawem. Przy czym najpierw należy ustalić naruszenie prawa i jeżeli takie naruszenie nastąpiło, ocenić je przez pryzmat skutków prawnych wywołanych przez naruszającą prawo decyzję. Jednocześnie należy mieć na uwadze opisaną już wyżej zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Dlatego zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji będzie skuteczne jedynie w przypadku wykazania rażącego (a zatem nie zwykłego, lecz kwalifikowanego) naruszenia prawa przy podejmowaniu danej decyzji. Stąd też nie każde naruszenie prawa może skutkować nieważnością ostatecznej decyzji, bowiem inne rozumienie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadziłoby do uczynienia z tej instytucji dodatkowej instancji, co jest niedopuszczalne. Zatem wspomniany przepis ma charakter wyjątkowy i należy do kategorii trybów nadzwyczajnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Starosta [...] w decyzji z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] błędnie zinterpretował normę art. 15b ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne przyjmując, iż jeżeli ustalenie linii brzegowej potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...] nastąpiło z urzędu w toku przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków, to będący podstawą ustalenia linii brzegowej projekt rozgraniczenia nie musi spełniać wymogów, o których mowa w art. 15 ust. 3 Prawa wodnego. W konsekwencji oznaczało to, że nie musi zawierać części opisowej (art. 15 ust. 3 pkt 1), mapy inwentaryzacyjnej powykonawczej lub kopii mapy zasadniczej z wymienionymi w art. 15 ust. 3 pkt 2 elementami. Pogląd ten jest nieuprawniony bowiem art. 15b ustawy ściśle koresponduje z ust. 2 art. 15 i mógłby stanowić z powodzeniem kolejny ustęp art. 15 czy nawet być ostatnim zdaniem w art. 15 ust. 2.

Z komentowanego przepisu wynika, że w przypadku modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzję wydaje się z urzędu, co oznacza, że mamy tu do czynienia z wszczęciem postępowania z urzędu, a nie z samą czynnością polegającą na wydaniu decyzji (vide: Komentarz do ustawy Prawo wodne pod redakcją Bartosza Rakoczego). Wymienione w decyzji Starosty [...] z [...].05.2013r. znak: [...] braki uniemożliwiają poprawną analizę wytyczenia linii brzegowej potoku bez nazwy. W szczególności ponieważ linia brzegowa została wyznaczona jedynie na mapie ewidencyjnej nie jest możliwe zweryfikowanie czy została ustalona zgodnie z kryteriami linii brzegu np. krawędzią brzegu. Ponadto brak części opisowej i zawartym w niej kryterium określającym przebieg projektowanej linii brzegowej nie pozwala określić w jaki sposób linia ta została wyznaczona i w jaki sposób przebiega w terenie. Przebieg linii brzegowej wykazuje się również na zaktualizowanej mapie zasadniczej, która to mapa w przeciwieństwie do mapy ewidencyjnej wzbogacona jest o dodatkowe szczegóły terenowe pozwalające na prawidłowe zaprojektowanie i wykazanie linii brzegowej zgodnie z faktycznym przebiegiem cieku naturalnego w terenie. Brak mapy zasadniczej nie pozwalał organowi wydającemu decyzję zweryfikować przyjętej i wykazanej na mapie ewidencji gruntów linii brzegowej, która równocześnie w tym przypadku jest linią podziału działek.

Nie ma podstaw usprawiedliwiających różnicowanie. przy ustalaniu linii brzegu w zakresie spełnienia warunków, o których mowa w art. 15 ust. 3, w zależności od tego czy linię brzegu ustala się na wniosek czy z urzędu w toku przeprowadzanej modernizacji. Wg Prawa wodnego jednym z elementów, który powinien zawierać projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych jest przyjęty sposób ustalenia linii brzegu (art. 15 ust. 3 pkt 1). Stąd też projekt musi być przygotowany w sposób systemowy, według z góry przyjętej metodologii ustalania linii brzegu. Każdy z przyjętych sposobów ustalania linii brzegu powinien być uzasadniony charakterem cieku, rodzajem koryta i panującymi w nim warunkami hydrologicznymi. Przyjęcie dowolnego sposobu ustalania linii brzegu stanowi o rażącym naruszeniu omawianych przepisów.

Przygotowanie projektu rozgraniczenia gruntów bez pełnego zakresu informacji a w szczególności tych wymienionych w art. 15 ust. 3 Prawa wodnego oraz przy braku decyzji zwalniającej z zawarcia w projekcie niektórych danych powoduje, że projekt taki jest niezgodny z wymogami tej ustawy, a wydana na jego podstawie decyzja rażąco narusza prawo.

Sąd akceptuje również stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w przedmiocie braku podstaw do przejścia w trwały zarząd decyzją Starosty [...] gruntów pokrytych wodami oznaczonych ewidencyjnie jako działka [...].

Dla wydania decyzji stwierdzającej przejście w trwały zarząd wód i gruntów pod tymi wodami stanowiących własność Skarbu Państwa istotne znaczenie ma, czy rzeczywiście są one wodami publicznymi.

Skarżący wskazują, że grunt który otrzymał oznaczenie jako działka [...] stal się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej na skutek jego jedynie naturalnego zajęcia przez wody stanowiące własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji w tym zakresie Starosta [...] także stwierdził, że wody potoku bez nazwy (dz. nr ewid. [...]) zajęły trwale grunty obejmujące działkę o nr ewid. [...]".

Należy podkreślić, że podstawie art. 17 ustawy Prawo wodne niezbędne jest ustalenie następujących okoliczności, a mianowicie, czy :

a) wody potoku bez nazwy zajęły grunt odwołujących trwale,

b) zajęcie nastąpiło w sposób naturalny,

c) odwołujący byli właścicielami zajętych jw. gruntów, w chwili gdy do powyższego zajęcia doszło.

Z akt sprawy nie wynika czy Starosta [...] powyższe ustalenia poczynił i czy doszło do wypełnienia dyspozycji art. 17 Prawa wodnego.

Co więcej, art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005r. Nr 130 poz. 1087) nakłada obowiązek stwierdzenia w drodze decyzji starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej przejścia mienia w trwały zarząd. Ustanowienie tego stosunku następuje na wniosek jednostki organizacyjnej, co oznacza, że nie może on być ustanowiony z urzędu. Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa [...] takiego wniosku w przedmiotowej sprawie nie składał, co oznacza, że nie zaistniała podstawa prawna do działania w tym zakresie przez Starostę [...] z urzędu. Decyzje wydawane przez właściwy organ na podstawie art. 19 ustawy mają charakter związany, a zatem organ orzekając o przejściu mienia określonego w tym przepisie w trwały zarząd marszałka nie ma swobody co do wyboru rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie w decyzji stwierdzającej przejście wód oraz gruntów pokrytych wodami w trwały zarząd kwestii związanych z ustaleniem linii brzegowej tych wód oznaczałoby przekroczenia upoważnienia w jaki ustawodawca wyposażył organ w tym przepisie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2012r. - II SA/Sz 486/12). Starosta [...] w wydanej decyzji ustalając linię brzegu i stwierdzając jednocześnie o przejściu gruntów pokrytych wodami w trwały zarząd naruszył jeszcze raz – i to w sposób rażący - obowiązujący porządek prawny.

Przepis art. 19 ust. 1 w/w ustawy nowelizującej zawiera uregulowanie, na mocy którego ustanowione zostało na rzecz wskazanych w tym przepisie jednostek i organów prawo trwałego zarządu w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód oraz gruntów pokrytych wodami. Jednak żeby przywołany przepis mógł być zastosowany, wody i grunt pod wodami muszą stanowić własność Skarbu Państwa w ściśle określonym momencie, tj. w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, co miało miejsce w dniu 30 lipca 2005r. Dopiero z tym dniem wody publiczne oraz pokryte nimi grunty - o ile stanowiły własność Skarbu Państwa - przeszły w trwały zarząd wskazanych podmiotów. Decyzja, o której mowa wart. 19 ust. 2 ma charakter deklaratoryjny - potwierdzający jedynie stan prawny zaistniały z mocy ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy, jest poza sporem, iż nie można mówić, że wody potoku bez nazwy stanowiące własność Skarbu Państwa w dniu 30 lipca 2005r. zajmowały nieruchomość oznaczoną obecnie jako działka [...]. Tym samym nie został spełniony warunek "przejścia w trwały zarząd" określony w art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej. Ocena, czy doszło do przejścia w trwały zarząd wód i gruntów, o których mowa w art. 19 ust. 1 musi bowiem w sensie przedmiotowym odnosić się do stanu faktycznego i prawnego, który istniał w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.

W takiej sytuacji zawarte w decyzji Starosty [...] rozstrzygnięcie, iż grunty pokryte wodami powierzchniowymi potoku bez nazwy (dz. nr ewid. [...]) w granicach określonych liniami brzegów, a obejmujące działkę o nr ewid.: [...] (o powierzchni [...] ha) położoną w obrębie: [...] - z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa przechodząc w trwały zarząd Marszalka Województwa [...] – [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Badając decyzję administracyjną pod kątem poszukiwania przesłanek stwierdzenia jej nieważności, organ administracji publicznej zobowiązany jest do sprawdzenia wszystkich wad tej decyzji. Następnie organ ten winien dokonać kwalifikacji ujawnionych wad decyzji z punktu widzenia przesłanek wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie naruszenia prawa i przypisanie tego naruszenia do jednej z podstaw nieważności decyzji czyni zadość wymogom należytej weryfikacji wad decyzji w procesie stwierdzania jej nieważności. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji "rażącego naruszenia prawa". Pojęcie to może zatem budzić szereg wątpliwości interpretacyjnych. Zwrócić jednak należy uwagę, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.

Zdaniem Sądu organy właściwie oceniły skutki decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w zakresie pkt II i IV, tj. ustalenia linii brzegu potoku bez nazwy w rejonie działki nr [...], obr. [...] oraz przejścia w trwały zarząd Marszałka Województwa [...], kwalifikując obarczające ja naruszenia jako "rażące".

Reasumując należy stwierdzić, iż Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej prawidłowo uznał, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r. w rażący sposób narusza prawo, tj. art. 15 ust.3 i art. 15 b, art. 17 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne oraz art. 19 ust.1 i 2 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi zarówno dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 oraz art. 156§1 pkt 2 kpa, jak i prawa materialnego tj. art. 15 ust.3 w zw. z art. 15 ust. 2, art. 217 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 19 ustawy o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.