Wyrok NSA, sygn. akt V SA 3052/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1967 nr 23 poz. 108
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej.
Teza: Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej było organizacją, której cele i charakter określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/. Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe. W świetle powołanych wyżej przepisów, ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową.

TEZY

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej było organizacją, której cele i charakter określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/. Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe. W świetle powołanych wyżej przepisów, ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Czesława K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30.11.1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7.10.1999 r. (...) o pozbawieniu uprawnień kombatanckich Czesława K.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że jedynym tytułem skarżącego działalności kombatanckiej uznanym przez ZBoWiD był udział w walkach podczas pełnienia funkcji w ORMO. Zdaniem organu orzekającego, nie jest to działalność kombatancka ani równorzędna z kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 cyt. ustawy. Termin do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z uwagi na działalność w oddziale partyzanckim minął 31.12.1998 r., obecnie więc nie jest możliwe przyznanie uprawnień z innego tytułu. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ orzekający wskazał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Powyższą decyzję zaskarżył Czesław K., wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniósł, że uczestniczył w działaniach oddziału partyzanckiego "Dzidy", a w dacie przyznania członkostwa ZBoWiD nieprzychylnie patrzono na byłych członków AK.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotem sprawy jest pozbawienie uprawnień kombatanckich, natomiast wniosek o przyznanie uprawnień złożony w piśmie z dnia 21.10.1999 r. wymaga odrębnego rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowanie się do wniosku w treści uzasadnienia decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 104 Kpa.

Co do merytorycznego rozstrzygnięcia dot. pozbawienia uprawnień kombatanckich to stwierdzić należy, że jest ono zasadne.

Skarżący, jak wynika z akt, był członkiem ORMO i uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu utrwalania władzy ludowej.

ORMO było organizacją, której cele i charakter określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/. Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe. W świetle powołanych wyżej przepisów, ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową. Skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie za okres od 01.01.1947 r. do 31.12.1948 r., wówczas gdy był członkiem ORMO, a z opisu swojej działalności w tym okresie nie wynika by istniała podstawa do utrzymania uprawnień kombatanckich. Dlatego zasadnie organ orzekający przyjął, że istnieją przesłanki określone w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, z którego wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.

Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r.

Skarżący nie wykazał by istniała którakolwiek z przesłanek uzasadniających utrzymanie uprawnień kombatanckich. Zarzut, że działał w oddziale "Dzidy" nie został poparty żadnymi dowodami, że należał do Armii Krajowej. Podnieść należy, że w życiorysie i deklaracji członkowskiej skarżący twierdził, że w ramach ORMO walczył z bandą "Dzidy".

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - skargę oddalił.