Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 329/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "E." Sp. z. o. o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1014/12 pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi "E." Sp. z. o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1014/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił wniosek "E." Sp. z. o. o. z siedzibą w G. (dalej: "spółka", "skarżąca") o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej G. z dnia 5 lipca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2007 r.

2.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 27 listopada 2012 r. złożonym na formularzu PPPr, spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego, G.B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

2.2. W wykonaniu zarządzenia z dnia 17 stycznia 2013 r. pełnomocnik spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki w zakresie przyznania prawa pomocy albo podpisania wniosku (formularza PPPr) przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki zgodnie z KRS. W zarządzeniu wskazano siedmiodniowy termin do uzupełnienia powyższego braku, liczony od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis tego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi spółki w dniu 11 lutego 2013 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru: k.41). Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął bezskutecznie z dniem 18 lutego 2013 r.

2.3. Zarządzeniem z dnia 4 marca 2013 r., doręczonym w dniu 25 marca 2013 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru, k.46), referendarz sądowy pozostawił wniosek strony skarżącej z dnia 27 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

2.4. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata K. M. wniosła w dniu 2 kwietnia 2013 r. sprzeciw od ww. zarządzenia podnosząc, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem.

W ocenie skarżącej, z zaskarżonego zarządzenia wynika, że termin wyznaczony do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku upłynął bezskutecznie z dniem 18 lutego 2013 r., albowiem zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2013 r. doręczono pełnomocnikowi spółki, doradcy podatkowemu G.B. w dniu 11 lutego 2013 r. W aktach sprawy brak jednak dowodu doręczenia, który pozwalałby zweryfikować kiedy i czy w ogóle doręczenie takie miało miejsce. Ponadto, ze złożonego formularza PPPr wynika, że spółka nie posiada żadnego majątku, ani dochodów, od 2008 r. spółka nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, a na dzień 31 grudnia 2008 r. strata netto Spółki wyniosła 34.610,22 zł.

3. Sąd I instancji zważył, że w niniejszej sprawie, wnioskiem z dnia 23 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie spółki od kosztów sądowych. Następnie w dniu 20 listopada 2012 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu celem wypełnienia go i nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia. Nadesłany w powyższym terminie wniosek nadal zawierał braki formalne, gdyż został podpisany przez pełnomocnika doradcę podatkowego G.B., który nie złożył do akt sprawy dokumentu, potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu spółki. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął bezskutecznie z dniem 18 lutego 2013 r. Stosownie do treści art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik strony zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej przedłożyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisami mocodawców. W myśl art. 29 P.p.s.a. osoby działające w imieniu osoby prawnej są zobowiązane do wykazania swojego umocowania stosownymi dokumentami przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Systemowe odczytanie art. 29 i art. 37 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że w wypadku osoby prawnej, pełnomocnik powinien przy pierwszej czynności procesowej nie tylko przedłożyć udzielone mu pełnomocnictwo, ale także dokumenty potwierdzające uprawnienie do działania w imieniu osoby prawnej udzielającym pełnomocnictwa. Sąd uprawniony jest wezwać stronę do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 1266/11).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik spółki, pomimo wezwania do uzupełnienia powyższego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zastosował się do jego treści. Podkreślić przy tym należy, iż postanowieniem sądu z dnia 15 kwietnia 2013 r. odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Sąd I instancji zauważył, że w myśl art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepisy ustawy nie zakreślają przy tym żadnych terminów, które zawężałyby czas, w jakim skarżący może wystąpić z takim wnioskiem. Zatem brak uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakreślonym przez Sąd terminie, skutkuje nierozpoznaniem tego wniosku i nie wyklucza możliwości ponownego jego złożenia.

W tej sytuacji, na podstawie art. 257 P.p.s.a. należało pozostawić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

4. Pełnomocnik spółki skarżącej zaskarżył przedmiotowe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu strona podniosła, że wnioskiem z dnia 27 listopada 2012 r., pełnomocnik spółki zwrócił się o przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od koszów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 10 474 zł. Wniosek zawierał brak formalny w postaci nie załączenia pełnomocnictwa dla G. B., a braku tego pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w terminie. W związku z powyższym 2 kwietnia 2013 r., skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. Postanowieniem z 15 kwietnia 2013 r., sąd I instancji odmówił stronie przywrócenia terminu. W związku z wydaniem postawienia z 15 kwietnia 2013 r., w dniu 16 kwietnia 2013 r. sąd I instancji pozostawił wniosek strony skarżącej bez rozpoznania. W ocenie strony skarżącej powyższe rozstrzygnięcie nie jest trafne, albowiem zostało wydane przed upływem terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a., do złożenia zażalenia na wyżej wymienione postanowienia z dnia 15 kwietnia 2013 r., a zatem również przed uprawomocnieniem się tego postanowienia. Z tego względu rozstrzygnięcie sądu I instancji z 16 kwietnia 2013 r. należy potraktować jako przedwczesne, a zażalenie było konieczne i uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zażalenie skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Należy wskazać, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następstwie złożonego sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia wniosku spółki z dnia 27 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy.

7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej o przedwczesnym wydaniu zaskarżonego postanowienia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Strona pominęła fakt, że sąd I instancji dokonał rozstrzygnięcia dwóch kwestii, zgodnie z żądaniem samej strony skarżącej. Po pierwsze, sąd I instancji dokonał rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, wydając postanowienie z dnia 15 kwietnia 2013 r. Po drugie, zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia sąd I instancji rozpoznał sprzeciw na zarządzenia referendarza sądowego, złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki, w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. Sąd I instancji odniósł się do głównego zarzutu podniesionego w sprzeciwie, a mianowicie zarzutu, że w aktach sprawy brak dowodu doręczenia zarządzenia z dnia 17 stycznia 2013 r. referendarza sądowego wzywającego do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji wskazał, że odpis przedmiotowego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi spółki dniu 11 lutego 2013 r. (k. 41 akt sądowych), zatem prawidłowo wskazano, że termin do usunięcia braków formalnych upłynął bezskutecznie z dniem 18 lutego 2013 r.

W ocenie Sądu odwoławczego spółka chcąc odwrócić skutki działania swojego pełnomocnika, po pierwsze, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie praw pomocy, po drugie, jednocześnie również wniosła sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego pozostawiające wniosek strony skarżącej z dnia 27 listopada 2012 r. bez rozpoznania.

8. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji postąpił prawidłowo i nie naruszył przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, gdyż w pierwszej sprawie sąd zbadał i rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, natomiast w drugiej wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w odpowiedzi na wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza w tym samym przedmiocie. Sąd I instancji zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 195 § 1 P.p.s.a. przekazał niniejsze zażalenie oraz zażalenia na postanowienie z dnia 15 kwietnia 2013 r., do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

9. W związku z powyższym zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.