Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 278/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi L.I. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2002 Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].02.1995r. Nr [...] Izba Skarbowa w R.utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].01.1994r. Nr [...] w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1991r. W dniu [...].06.1998r. Pan L. I. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym pismami z dnia [...].07.1998r. z dnia [...].08.1998r.) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w R. z dnia [...].02.1995r. We wniosku stwierdził, że organy podatkowe wydając decyzję oparły się na ustaleniach zawartych w protokole badania dokumentacji finansowo - księgowej sporządzonej w 1994r. przez Urząd Kontroli Skarbowej, które nie odpowiadały rzeczywistości. Wskazał, iż podczas kontroli zaginęły w Urzędzie Kontroli Skarbowej lub w Izbie Skarbowej dowody świadczące o tym, że samochody dostawcze w 1991 roku były już własnością spółki jawnej "L". Obecnie odnalazł zagubione dowody, którymi są postanowienia wspólników z dnia [...].05.1991r. i z dnia [...].12.1992r. o wprowadzeniu samochodów do firmy, co jego zdaniem uzasadnia wznowienie

postępowania.

Izba Skarbowa w R. decyzją z dnia [...].10.1998r. Nr [...] odmówiła wznowienia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1991r. zakończonego decyzją ostateczną Izby z dnia [...].02.1995r. Nr [...], którą Minister Finansów decyzją z dnia [...].08.2000r. Nr [...] utrzymał w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2002r. Sygn. akt III SA 2705/00 uchylił ww. decyzję Ministra Finansów.

W uzasadnieniu stwierdził, że o jej uchyleniu przesądziło uchybienie natury proceduralnej, którego dopuściły się organy prowadzące postępowanie. Sprowadza się ono do tego, iż bez dokonania merytorycznej analizy przedstawionych przez skarżącego okoliczności, odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową. Na etapie wstępnego rozpoznania złożonego wniosku brak było - w świetle zgłoszonej przez wnioskodawcę argumentacji - podstaw do tego, aby odmówić wznowienia postępowania. Przeciwnie, wobec wątpliwości związanych z oceną "nowości" ujawnionych dowodów (weryfikacją spełnienia przesłania ujętej w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), należało w tej sytuacji wznowić postępowanie, a następnie zbadać, czy rzeczywiście wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Decyzją Ministra Finansów z dnia [...].08.2002r nr [...], sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia Izbie Skarbowej w W. Ośrodkowi Zamiejscowemu w R. Decyzją z dnia [...].09.2002r nr [...], po przeprowadzeniu postępowania wznowionego, postanowieniem z dnia [...].08 2002r. nr [...] ponownie odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w R. z dnia [...].02.1995r nr [...].

W złożonym na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodka Zamiejscowego w Radomiu z dnia [...].09.2002r. odwołaniu podatnik podniósł, iż:

- Izba Skarbowa nie wykonała poleceń wynikających z wyroku NSA z dnia 14.05.2002r,

- w świetle przedstawionych nowych dowodów w sprawie, winno nastąpić wznowienie postępowania podatkowego za 1991r oraz ustalenie wysokości zobowiązania w oparciu o wszystkie dokumenty, a zwłaszcza dokumenty, których kserokopie zostały załączone do odwołania,

- zakwestionowane przez Inspektora Kontroli Skarbowej środki trwałe, stanowiły własność Spółki jawnej "L", a pisemne dowody własności środków trwałych nie były brane pod uwagę przez wszystkie instytucje skarbowe.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...]Minister Finansów utrzymał w mocy ww. decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] września 2002r.

Wskazując na przesłanki mogące w świetle treści art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku, stwierdził, że załączone dowody przez podatnika nie mogą stanowić takiej podstawy.

Zdaniem Ministra Finansów zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 1991r., dotyczące sprowadzenia przez Spółkę "L. samochodu dostawczego Volkswagen 251, zostało złożone do Urzędu Skarbowego w R. w dniu [...] września 1991r. Inne dowody załączone do odwołania z dnia [...]października 2000r., dotyczące samochodu Volkswagen 251, potwierdzają jedynie fakt jego sprowadzenia do Polski, ubezpieczenia oraz przeprowadzenia badania technicznego.

Oznacza to, iż zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 1991r. było znane organom podatkowym, w momencie wydania decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1991r., a tym samym w chwili obecnej nie spełnia ono przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. nie stanowi nowego dowodu nieznanego organowi podatkowemu, który wydał decyzję.

Pozostałe natomiast dokumenty związane z samochodem Volkswagen 251, w świetle przesłanek określonych wart 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie mają istotnego znaczenia dla sprawy i wpływu na zmianę treści ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w R. z dnia [...] lutego 1995r. nr [...].

Z kolei przedstawione przez podatnika dokumenty mające świadczyć, że od dnia [...] kwietnia 1991r, VW LT. 28 stanowił własność Spółki "L", nie są dowodem na powyższą okoliczność.

Minister podkreślił, że podmiotem gospodarczym była Spółka jawna "L., będąca spółką prawa handlowego, nie posiadającą osobowości prawnej. Stosownie do art. 82 k. h., rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla Spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia - stanowią majątek Spółki. Z akt sprawy wynika, iż Spółka jawna "L" została utworzona umową z dnia [...] września 1990r. i każdy wspólnik wniósł tytułem wkładu gotówkę po [...] starych zł.

Natomiast z protokołu przesłuchania strony z dnia[...] marca 1994r. wynika, iż samochód dostawczy VW LT 28 został zakupiony w Republice Federalnej Niemiec w dniu [...] lipca 1990r. Wśród załączonych przez podatnika nowych dowodów mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, brak jest dokumentu świadczącego o wniesieniu

w 1991r. do Spółki wkładu rzeczowego w postaci przedmiotowego samochodu VW LT 28. Powyższe oznacza zatem, że załączone do odwołania z dnia [...].10.2002r. dokumenty, nie mają istotnego znaczenia w sprawie i nie mogą być uznane za skuteczną podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Z akt sprawy wynika również, iż przedmiotem badania dokumentacji finansowo-księgowej prowadzonej w latach 1991-1994 w Spółce jawnej "L", była między innymi ewidencja środków trwałych, rachunki na zakup środków trwałych, umowy spółki wraz z aneksami i uchwały wspólników. W notatce z dnia [...] marca 1994r., pracownik Urzędu Kontroli Skarbowej w R. napisał, że pobrał ze Spółki "L" rachunki i umowy dotyczące zakupu środków trwałych w ilości 32 sztuk.

Powyższe oznacza, że w postępowaniu kontrolnym, poprzedzającym postępowanie podatkowe dotyczące ustalenia zobowiązania podatkowego za 1991 r. poddano weryfikacji i analizie dokumentację związaną z nabyciem środków trwałych wykorzystywanych następnie w działalności Spółki.

Należy zatem uznać, iż weryfikacji podlegały również dokumenty przedstawione obecnie przez Podatnika i w konsekwencji nie są to dowody nowe, nieznane, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, organowi który wydał decyzję.

Dotyczy to w szczególności załączonej faktury z dnia [...] maja 1991 r., dotyczącej zakupu przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Produkcyjne "L" kontenera i kserokopii jednej strony ewidencji środków trwałych

Odnośnie przedstawionego dowodu w postaci wyjaśnień złożonych do Urzędu Skarbowego w R. w sprawie różnic w zapisach w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 1991r.Minister napisał, iż wyjaśnienia te zostały dostarczone do organu skarbowego w dniu [...] października 1994r. (wynika to ze stempla datownika), a więc przed wydaniem przez Urząd Skarbowy w R. decyzji z dnia [...] listopada 1994r. nr [...] w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1991r. oraz decyzji Izby Skarbowej w R. z dnia [...] lutego 1995r. nr [...]. Nie jest to zatem nowy dowód nieznany organowi, który wydał decyzję.

W złożonej skardze na wymienioną decyzję strona skarżąca stwierdziła, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia NSA, który wyrokiem z dnia 14 maja 2002r. Sygn. akt III SA 2708/00 uznał zasadność jego wniosku o wznowienie postępowania. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji Ministra Finansów i zobowiązanie odpowiednich organów do rzeczywistego wznowienia postępowania, bowiem w jego ocenie postępowanie organów podatkowych świadczy o lekceważeniu ww. wyroku NSA. Podniósł, że w 1994r. Spółka, której był udziałowcem dynamicznie się rozwinęła, a "konkurencja" spowodowała "spreparowanie" wyników kontroli, co w tej chwili jest przyczyną obaw urzędników i w konsekwencji odmową uwzględnienia żądania o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji.

W ocenie skarżącego w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki do uwzględnienia wniosku. Takie dowody jak dokumenty zakupu i rejestracji samochodu, postanowienia wspólników z [...] maja 1991r. i [...] grudnia 1992r., dokumenty dotyczące zakupu kontenera, pismo do Urzędu Skarbowego z [...] października 1994r. świadczą, że są one nowymi dowodami, które nie były znane organowi podatkowemu.

O tym, że dowody dotyczą sprawy i mają dla niej istotne znaczenie świadczy w ocenie strony skarżącej sposób ustalenia wysokości podatku za 1991r., który nie uwzględnił amortyzacji od środków trwałych. Z kolei o tym, że powołane dowody nie były znane organowi podatkowemu przemawia okoliczność, iż z treści wszystkich wydanych decyzji, także będących przedmiotem rozpatrywania przez NSA wynika, że dostarczone przez Spółkę dokumenty przemawiają o braku dokonywania odpisów amortyzacyjnych od posiadanych środków trwałych.

Dodał, iż 10 letnia "walka" z Urzędem Skarbowym spowodowała utratę zdrowia, majątku i rodziny.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W punkcie wyjścia należało stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2002r. nie przesądził kwestii uwzględnienia wniosku strony skarżącej o wznowienie postępowania. Przyczyną uchylenia były względy proceduralne i Sąd kierując się potrzebą zapewnienia wnioskodawcy przewidzianej przez prawo ochrony – potraktował to uchybienie jako dające podstawę do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Również względy podnoszone przez stronę takie, jak utrata zdrowia, majątku i rodziny dla potrzeb tego postępowania nie mogą mieć znaczenia. Przypomnieć bowiem wypada, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne polega na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Należy zwrócić uwagę, że do wniosku o wznowienie postępowania podatnik załączył następującą dokumentację:

1. postanowienia wspólników z dnia [...] maja 1991r. i z dnia [...] grudnia 1992r., z których wynika, że dwa samochody dostawcze wpisane do ewidencji

środków trwałych wniesione zostały do Spółki w dniu [...] kwietnia 1991r., a nie jak przyjął Urząd Skarbowy od dnia [...] stycznia 1993r.,

2. kontener ujęty w ewidencji środków trwałych był własnością firmy od dnia

[...] maja 1991r.,

3. samochód VOLKSWAGEN 251, był własnością firmy od [...] kwietnia 1991r.

Przy rozpatrywaniu tej sprawy trzeba mieć także na uwadze wyrok NSA Sygn. akt I SA/Lu 87/97 z 24 września 1997r., w którym Sąd oddalając skargę przesądził, iż podmiotem gospodarczym była Spółka jawna "L" będąca spółką prawna handlowego, nie posiadająca osobowości prawnej. Stosownie do art. 82 k.h. rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia - stanowią majątek stołki. Nie można zatem uznać, iż samochody stanowiące własność wspólników były przedmiotami majątkowymi spółki, od których mogła ona dokonywać odpisów amortyzacyjnych skoro z umowy spółki wynika expressis verbis, iż wspólnicy wnieśli wkłady pieniężne gotówką po [...] zł każdy.

A zatem przechodząc do meritum sprawy należy rozważyć czy ww. dowody wskazane przez skarżącego mogły być potraktowane jako "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", czyli przesłanka wznowienia, o której starowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu, rozstrzygając sprawę na podstawie art. 245 § 1 pkt 5, organy podatkowe trafnie oceniły, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, na którą powołała się strona, wnosząc żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania.

Art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniu, czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Za podstawę wznowienia nie można uznać wymienionych "postanowień" wspólników z [...] maja 1991r. i [...] grudnia 1992r. gdyż w świetle zgromadzonych dowodów mając także na uwadze przepisy prawa nie miały charakteru istotnego.

Samo "postanowienie" – stanowiące pewnego rodzaju oświadczenie woli wspólników o wniesieniu samochodu dostawczego jako aportu do majątku Spółki nie może stanowić dostatecznej przesłanki do uznania, iż taki samochód stanowi jej majątek, a kosztami uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne.

Aby odpisy amortyzacyjne mogły stanowić koszt uzyskania przychodów podatnik miał obowiązek stosować się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 grudnia 1989r. w sprawie uznania składników majątkowych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne zasad i stawek ich amortyzacji oraz zasad aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 72, poz. 422 ze zm.), a które w sprawie podatnika dotyczącej 1994r. miały zastosowanie.

Skoro prowadzona przez podatnika ewidencja środków trwałych nie potwierdziła, że sporne środki zostały w niej uwzględnione – co także wynika z ww. wyroku NSA, to wskazane dowody w postaci "postanowień" nie mogły świadczyć o zasadności żądania strony skarżącej.

Również nie można podzielić zarzutu podatnika, że przyczyną braku zupełności ewidencji środków trwałych było zagubienie przez pracowników organów podatkowych pewnej jej części, bowiem strona nie wykazała, że w sprawie takie okoliczności wystąpiły, jak również analiza dokumentów na taką okoliczność nie wskazuje. Skoro inne dowody, na które powołuje się skarżący były znane organowi podatkowemu, a co w sposób jednoznaczny wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie, to należało uznać, iż nie mogą one stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Z tych względów na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.