Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 54/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA: Iwona Bogucka, Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia NSA:, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Prezydentem P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działający z upoważnienia Burmistrza W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Prezydentem P. poprzez wskazanie tego ostatniego jako właściwego do rozpatrzenia wniosku E. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca tymczasowo przebywa u syna na terenie gminy W., zamiar stałego pobytu wiąże jednak nadal z miejscem swojego stałego zameldowania, tj. z P. Podkreślono, że nie zrezygnował z lekarza rodzinnego w P., jedynie dodatkowo został zarejestrowany do lekarza rodzinnego w W., ponieważ ze względów zdrowotnych musi być pod stałą kontrolą medyczną.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta P. wniósł o wskazanie Burmistrza W. jako właściwego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu miejscem zamieszkania wnioskodawcy jest wieś K. znajdująca się na terenie gminy W.. Powołano się na oświadczenie syna wnioskodawcy, z którego wynika, że ze względu na zły stan zdrowia ojca zabrał go do siebie, aby zamieszkał wraz z nim i jego rodziną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, kiedy każdy z nich uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej właściwości w sprawie rozpatrzenia wniosku E. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2019, poz. 1507 ze zm.) dalej zwanej "u.p.s." decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

W myśl art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle wskazanego wyżej przepisu decydują zatem dwa czynniki, które muszą wystąpić łącznie: zewnętrzny, czyli fakt przebywania i wewnętrzny, czyli zamiar stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane.

W niniejszej sprawie wnioskujący o skierowanie do domu pomocy społecznej E. K. przebywa na terenie gminy W., w domu syna M. K.. Pobyt na terenie tej gminy nigdy nie miał jednak charakteru stałego, ale tymczasowy. Był związany z koniecznością zapewnienia wnioskodawcy opieki ze względu na stan zdrowia po przebytych zawałach serca. Zarówno z wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z 1 października 2019 r., jak i z protokołu z rozmowy E. K. z pracownikiem socjalnym z 30 stycznia 2020 r. oraz innych znajdujących się w aktach sprawy pism wynika w sposób jednoznaczny, że wnioskodawca nigdy nie miał zamiaru stałego pobytu w gminie W. Wobec niespełnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 25 k.c., nie można uznać, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy to gmina W.

Z akt sprawy wynika, że E. K. jako swoje miejsce zamieszkania wskazuje P. W tym mieście posiada mieszkanie, jest zarejestrowany do lekarza rodzinnego. Tam koncentrują się jego sprawy osobiste i życiowe. Z P. wiąże też swoją przyszłość. W powołanej wyżej rozmowie z pracownikiem socjalnym wnioskodawca wprost wskazał, że gdyby nie zły stan zdrowia, to nie przyjeżdżałby do syna, bowiem zależy mu na mieszkaniu w P. i planuje tam wrócić.

Powyższe okoliczności faktyczne pozwalają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na stwierdzenie, że to w P. znajduje się miejsce zamieszkania wnioskodawcy w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.p.s. wskazał Prezydenta P. jako organ właściwy w sprawie.