Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1869/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par. 2, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania grupy producentów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 złotych (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Grupy Producentów J. B Sp. z o.o. w S. (dalej: Grupa, spółka lub skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] czerwca 2015r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) z [...] marca 2015r., nr [...] o przyznaniu spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od 22 października 2013 r. do dnia 21 października 2014 r. w zmniejszonej wysokości. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] listopada 2014 r. Grupa Producentów J. Sp. z o.o. w S. (dalej: Grupa, spółka lub skarżąca) zwróciła się o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 22 października 2013 r. do dnia 21 października 2014 r., tj. za pierwszy rok działalności. We wniosku podała, że wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków wynosiła 8.564.209,18 zł.

Po udzieleniu przez stronę stosownych wyjaśnień złożonych na skutek wezwań Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) i po przeprowadzeniu kontroli na miejscu w dniach od 24 lutego do dnia 27 lutego 2015 r. w siedzibie Grupy oraz u poszczególnych jej członków decyzją z [...] marca 2015r. Organ I instancji przyznał Grupie środki finansowe z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od 22 października 2013 r. do 21 października 2014r., w zmniejszonej wysokości. W uzasadnieniu wskazano, że Grupa została utworzona ze względu na produkt: jaja ptasie. Członkami grupy są następujące: R.K., K.K., K.Z, J.Z. (po jego śmierci - D.Z.) oraz pani M.K. Jednocześnie Dyrektor ARiMR ustalił, iż członkowie Grupy tj.: R.K., K.K., K.Z., J.Z. należeli do Grupy Producentów J. Sp. z o. o., która została skreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych Województwa [...] w dniu 3 września 2013 r. ze względu na zaprzestanie produkcji przez jednego z członków- R.P. Natomiast Grupa Producentów J. Sp. z o. o. została wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych w dniu 22 października 2013 r. zgodnie z decyzją Marszałka Województwa [...]. Grupa Producentów J. Sp. z o. o. utraciła status grupy producentów rolnych, jednakże spółka ta nadal funkcjonowała (do dnia 11 lipca 2014 r.) na rynku gospodarczym jako podmiot handlowy.

Dyrektor ARiMR w oparciu o załącznik nr 3 do wniosku o płatność ustalił, że strona w okresie objętym wnioskiem sprzedawała 51,15 % swojej produkcji do Grupy Producentów J. Sp. z o. o., która zlokalizowana jest w S. [...]. Organ I instancji stwierdził, że czterech członków Grupy Producentów J. Sp. z o.o. tj. R.K., KK., K.Z., J.Z. są członkami (udziałowcami) skarżącej. Podkreślił, że sprzedaż jaj z jednej spółki będącej we władaniu członków grupy (Grupa Producentów J. Sp. z o. o.) do innej spółki będącej również współwłasnością członków grupy (Grupa Producentów J. Sp. z o.o.) nastąpiła w okresie od 28 października 2013 r. do 23 maja 2014 r. Grupa Producentów J. Sp. z o. o została wykreślona w dniu 3 września 2013 r., a od dnia 28 października 2013 r. zaczęła skupować jaja wyprodukowane w większości przez wspólników skarżącej i następnie z dniem 11 lipca 2014r. zaprzestała działalność, czyli niespełna po 1,5 miesiąca od zakończenia skupu jaj od Grupy Producentów J. Sp. z o. o.

Organ I instancji podkreślił, że osoby będące członkami Grupy oraz udziałowcami Grupy Producentów J. Sp. z o. o., stanowiącej głównego odbiorcę produktów skarżącej mogą wpływać na wysokość uzyskiwanej dotacji oraz z niej korzystać, bowiem każdy z członków poprzez podejmowanie uchwał na Zgromadzeniu Wspólników ma bezpośredni wpływ na działalność i sprawy finansowe Spółki- grupy, m. in. na podział zysku. Zatem organ stwierdził, że fakt powiązań osobowych między skarżącą, a Grupa Producentów J. Sp. z o. o. powoduje, że podmioty te dokonały transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie do dokonania sprzedaży między powiązanymi podmiotami. O wprowadzeniu produktu do obrotu i na rynek możemy powiedzieć wówczas, gdy sprzedający został pozbawiony faktycznej możliwości rozporządzania danym produktem, co w odniesieniu do części produkcji sprzedanej do Grupy Producentów J. Sp. z o. o. nie miało miejsca, z uwagi na fakt, że R.K. i K.Z. w obu podmiotach tj. w Grupie Producentów J. Sp. z o. o. i Grupie Producentów J. Sp. z o. o. posiadają funkcje decyzyjne. R.K. i K.Z. są uprawnieni do samodzielnej reprezentacji w Grupie Producentów J. Sp. z o. o. (odbiorca). Również ww. osoby w Grupie Producentów J. Sp. z o. o. pełnią funkcje decyzyjne na Zgromadzeniu Wspólników oraz w ramach zarządu tej spółki, którego są członkami. Opisane wyżej powiązania osobowe dowodzą istnienia możliwości wywierania decydującego wpływu przez te osoby na przedsiębiorstwo, co w konsekwencji prowadzi do występowania powiązań za pośrednictwem tych osób, jeśli wywierają one także decydujący wpływ na inne przedsiębiorstwa prowadzące swoją działalność na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych.

Wysokość przychodów netto wygenerowana przez członków Grupy wynosi 4.380.944,66 zł w stosunku do ogółu przychodów netto osiągniętych przez skarżącą równych 8.564.209,18 zł, co stanowi 51,15 % przychodów netto w okresie objętym przedmiotowym wnioskiem pochodzących ze sprzedaży jaj do głównego nabywcy czyli Grupy Producentów J. Sp. z o. o.

Organ podkreślił, że w sytuacji ubiegania się przez Grupę Producentów J. Sp. z o. o. o pomoc finansową R.K., K.K., K.Z., J.Z. nie mogą, będąc jednocześnie członkami ww. Grupy dostarczającymi produkty rolne do grupy, występować również jako odbiorcy tych produktów pod nazwą Grupa Producentów J. Sp. z o. o. Zaakceptowanie takiej sytuacji w odniesieniu do F-r VAT wystawionych na odbiorcę: Grupa Producentów J. Sp. z o. o. - stanowi naruszenie art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., nr 88, poz. 983 ze zm., dalej: ustawa o GPR) a w szczególności § 7 ust 2 pkt. 1 lit. c oraz 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: rozporządzenie).

W związku z powyższym mając na uwadze § 8 ust. 1 rozporządzenia faktury VAT wystawione na odbiorcę: Grupa Producentów J. Sp. z o.o. ujęte przez Grupę w załączniku nr 3 do wniosku o płatność nie mogą stanowić podstawy naliczenia pomocy finansowej dla grupy producentów.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR z [...] marca 2015r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył podstawy prawne decyzji oraz w całości podtrzymał argumentację organu I instancji. Stwierdził, że czterech z pięciu członków Grupy należało do Grupy Producentów J. Sp. z o.o. oba podmioty mieszczą się w tym samym miejscu, tj. w S. [...] i co najważniejsze te same osoby wchodzą w skład zarządu tych dwóch podmiotów.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) przytoczył treść art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 . w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005r., str.1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1698/2005), który stanowi, że wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy, skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I.

Podkreślił, że w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada bezpośredniego obowiązywania norm prawa unijnego (wspólnotowego), sprowadzająca się do tego, iż z chwilą ich wejścia w życie stają się automatycznie, obok norm krajowych, częścią porządku prawnego państw członkowskich, skutkiem czego nie jest konieczna ich inkorporacja. Ponadto, w przypadku przepisów rangi krajowej (będących uzupełnieniem albo wykonujących przepisy prawa unijnego) ich wykładnia winna być przeprowadzona w taki sposób, aby była zgodna z uzupełnianymi lub wykonywanymi przepisami unijnymi. W związku z powyższym organ II instancji stanął na stanowisku, że Grupa zobowiązana jest nie tylko do wykazania przychodów netto ze sprzedaży produktów ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy, ale także, że sprzedaż ta powodowała wprowadzenie tych produktów do obrotu i na rynek.

Prezes ARiMR powołał się na definicję sprzedaży (art. 535 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2014, poz. 121, ze zm., dalej: K.c.) i wskazał, że niezbędnym elementem statuującym zawarcie umowy sprzedaży jest zmiana po stronie właściciela rzeczy. Stwierdził, że sprzedaż 51,15% produkcji Grupy na rzecz Grupy Producentów J. Sp. z o.o. nie spełnia warunku sprzedaży odbiorcy niebędącego członkiem grupy, gdyż w sensie cywilistycznym właścicielem produktu zakupionego od Grupy będą nadal jej członkowie. Zmienia się jedynie wysokość udziału we własności tych produktów.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że fakt "powiązań" osobowych między Grupą Producentów J. Sp. z o.o., a stroną powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu (czy też na rynek). Faktyczne wprowadzenie towarów do obrotu (na rynek) następowało dopiero poprzez Grupę Producentów J. Sp. z o.o., zatem wyliczany w oparciu o sprzedaż do tego podmiotu przychód netto nie może być brany pod uwagę, przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych dla strony.

W dalszej części decyzji organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania. W szczególności podkreślił, że celem działania grupy producentów rolnych jest dostosowanie produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji rolnej ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych. Chodzi zatem o wzmocnienie pozycji pojedynczego producenta poprzez utworzenie grupy producentów produkujących ten sam produkt. Nie jest dostosowaniem produkcji rolnej do warunków rynkowych sytuacja, kiedy dokonuje się transferów produktów pomiędzy spółkami, które zostały utworzone przez te same osoby fizyczne. Zwrócił uwagę, że członkowie Grupy są właścicielami gospodarstw, w których wytwarzane są produkty sprzedawane przez Grupę do spółki, której właścicielami są w większości członkowie grupy. W takiej sytuacji grupa producentów rolnych pełni funkcję wyłącznie pośredniczącą, taka działalność gospodarcza grupy świadczy o tym, że jej istnienie i funkcjonowanie na rynku jako odrębny podmiot gospodarczy ma jedynie pozorny charakter.

Podkreślił, że sprzedaż do członka grupy producentów rolnych nie może być rozumiana w sposób zawężający tylko w sytuacji sprzedaży do podmiotu (osoby prawnej) pod tą samą nazwą czy imieniem i nazwiskiem (osoby fizycznej), ale w sposób rozszerzający, czyli obejmujący podmioty powstałe z członków grupy lub zarządzane przez członków. W przeciwnym razie zmiana przepisów rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. w zakresie treści § 8 ust. 1 gdzie dodano zapis "(...) i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" skutkowała by jedynie pozornym ograniczeniem sprzedaży do członków grupy obejmujących tylko wymienionych z imienia i nazwiska, bądź stanowiących osobę prawną (członka grupy), gdyby akceptowaną sytuacją była sprzedaż do podmiotów, w których członkowie grupy są udziałowcami lub pełnią funkcje decyzyjne w tych podmiotach.

Pismem z 31 lipca 2015r. skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Prezesa ARiMR wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3612/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd wyjaśnił, iż podstawę wykluczenia przez organy przychodów Grupy (uzyskanych w wyniku sprzedaży części produktów Grupie Producentów J. Sp. z o.o.) z rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy, stanowił § 8 rozporządzenia.

Następnie, podkreślono, że zgodnie z tym przepisem wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

W ocenie sądu powyższy przepis jest jasny i wskazuje, że wysokość udzielanej pomocy uzależniona jest od sprzedaży netto produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy oraz sprzedanych odbiorcom nie będącym członkiem grupy. W ocenie sądu niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja tego przepisu, gdyż nie ma ona umocowania w jednobrzmiącym przepisie. Gdyby ustawodawca chciał, aby nie wliczać sprzedaży (do rocznej sprzedaży netto) podmiotowi nie będącemu członkiem grupy ale będącym z tym członkiem grupy spokrewnionym lub przez takiego członka utworzonym (osoba prawna), to takie ograniczenie zawarłby w określonym przepisie. Jednakże takich ograniczeń prawodawca zarówno krajowy, jak i tym bardziej unijny nie ustanowił. Nie można zatem w drodze rozszerzającej wykładni takich ograniczeń narzucać. Podkreślono, że z treści § 8 ust. 1 rozporządzenia nie wynika zakaz zbywania produktów przez grupę na rzecz innego podmiotu (osoby prawnej) utworzonego przez niektórych członków obecnej Grupy. Z treści wskazanego przepisu wynika tylko, że wysokość udzielanej pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych jest ustalana na podstawie rocznych przychodów netto sprzedaży produktów tej grupy, jeżeli zostały wytworzone w gospodarstwach członków grupy oraz sprzedane odbiorcom, którzy nie są członkami tej grupy. Wcześniejsze utworzenie nabywcy produktów grupy (przed zawiązaniem Grupy), przez także (ale nie tylko) niektórych członków grupy nie może być utożsamiane z przynależnością takiego nabywcy do grupy producenckiej, jeżeli prowadzi on samodzielną działalność gospodarczą. Przyjęcie szerokiego rozumienia członka grupy producenckiej i objęcie tym pojęciem także odrębnych podmiotów prawnych, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą swobody działalności gospodarczej, bo ograniczałoby tę swobodę w zawieraniu umów handlowych.

Sąd wskazał, iż organ w żaden sposób nie podważył, że zarówno poszczególni członkowie Grupy jak i oddzielny podmiot prawny (Grupa Producentów J. Sp. z o.o.) prowadzą oddzielną i samodzielną działalność gospodarczą, a wiec to każdy z tych podmiotów samodzielne podejmuje strategiczne decyzje gospodarcze w ramach prowadzonych działalności gospodarczych.

Mając powyższe na względzie sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę dokonały nieprawidłowej wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Dyrektor ARiMR odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW 2007-2013 za okres od dnia 22 października 2013 r. do dnia 21 października 2014 r., tj. za 1 rok działalności.

Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. Grupa odwołała się od powyższej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes ARiMR, w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie, w dniu [...] grudnia 2016 r., organ I instancji wydał decyzję nr [...], w której ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż Grupa Producentów J. Sp. z o.o. została zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS [...]) w dniu 3 października 2013 r. następnie zaś, decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] wpisana do Rejestru grup producentów rolnych w zakresie jaja ptasie. Organ odwoławczy podkreślił, iż w okresie, za który Grupa ubiega się o pomoc członkami Grupy byli: R.K., K.K., K.Z., D.Z. (po śmierci J.Z.), M.K. Ponadto zaznaczono, iż czterech z pięciu członków Grupy, tj. R.K., K.K., K.Z. oraz J.Z. należało do Grupy Producentów Rolnych J. Sp. z o.o. Podkreślono, że podmiot ten uzyskał wsparcie finansowe w ramach działania "Grupy producentów rolnych" PROW na lata 2007-2013 w łącznej wysokości: 1 020 438,98 zł. Następnie, z dniem 3 września 2013 r. wykreślony został z Rejestru grup producentów rolnych zaś działalność, jako podmiot prawa handlowego prowadził do dnia 11 lipca 2014 r. Natomiast skarżąca została zarejestrowana miesiąc, po wykreśleniu Grupy Producentów Rolnych J. Sp. z o.o., z Rejestru grup producentów rolnych.

W ocenie organu II instancji przyczyną utworzenia nowego podmiotu (skarżącej) przez byłych członków Grupy Producentów Rolnych J. Sp. z o.o., była chęć uzyskania pomocy finansowej poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitu pomocy przysługującego jednemu wnioskodawcy i przedłużenia okresu należnej pomocy z 5 do 10 lat.

Mając powyższe na uwadze, Prezes ARiMR stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie, z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W skardze na powyższą decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła naruszenie

a) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 § 1 oraz 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów i zignorowania oceny prawnej, jak i oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 3612/15) w kwestii rzekomego stworzenia przez Stronę sztucznych warunków, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniał tę kwestię orzekając w granicach danej sprawy;

- art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 t.j. z dnia 2017.06.27, dalej jako: "kpa") przez organy administracji obu instancji poprzez to, że obie decyzje o odmowie wypłaty pomocy Skarżącej zostały wydane z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej, albowiem oba organy orzekające w sprawie odmawiając wypłaty pomocy nie uwzględniły, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja rozstrzygająca o okolicznościach związanych z utworzeniem Grupy, to jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z dnia [...] września 2014 r.;

- art. 8 kpa poprzez odmowę przyznania Grupie pomocy finansowej w niniejszej sprawie dotyczącej pierwszego roku działalności jako grupa producentów rolnych, podczas gdy ten sam organ postępowania w sprawie dotyczącej przyznania Grupie pomocy finansowej za drugi rok działalności, w tych samych co do zasady okolicznościach sprawy, na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej, przyznał Grupie pomoc finansową w pełnej wysokości, o w sprawie dotyczącej przyznania Grupie pomocy finansowej za trzeci rok działalności, w tych samych co do zasady okolicznościach sprawy, na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r, o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej, przyznał Grupie pomoc finansową w pełnej wysokości, tym samym organy obu instancji naruszyły zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, wydając w niniejszej sprawie decyzje o odmowie przyznania płatności za pierwszy rok działalności i przyznając taką pomoc w pełnej wysokości za drugi i trzeci rok działalności Grupy;

- art. 80 kpa oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej jako: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") poprzez dokonanie przez organ II instancji ustaleń faktycznych niewynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego, opierając się wyłącznie na własnym, subiektywnym przekonaniu o intencjach osób tworzących ten podmiot, pomimo, że brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających ustalenia dokonane przez organ II instancji, poprzez rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez udowodnienia iż Spółka stworzyła sztuczna warunki, bez przedstawienia dowodów na potwierdzających brak realizacji celów wsparcia przez Grupę;

- art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie przez organ II instancji uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny oraz de facto nie odpowiadający na zarzuty skierowane przez Stronę w odwołaniu, co w ocenie Strony świadczy o braku kompleksowego rozpoznania sprawy przez organy administracji i nie przekonuje Skarżącej o słuszności dokonanych rozstrzygnięć;

b) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich {Dz. Urz. WE l 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.) (dalej jako: rozporządzenie nr 1698/2005) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie wskazują na to, że Grupa została utworzona w tzw. sztucznych warunkach, organy nie przedstawiły żadnego dowodu pozwalającego na powyższe stwierdzenie, ustalenia na jakie się powołuje nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym;

- art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20) (da)ej jako: "rozporządzenie nr 1306/2013") poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że działalność Strony wskazuje na pozorny i sztuczny charakter stworzonych przez Grupę warunków przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie celu przejawiające się niewprowadzeniem produktów na rynek i do obrotu z uwagi na odbiorcę produktów sprzedawanych przez Grupę.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stanął na stanowisku, iż skarga jest zasadna.

Przede wszystkim wskazać należy, że w przeprowadzonym ponownie postępowaniu organy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania zawartymi w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3612/15.

W powyższym wyroku wskazano, iż w sprawie, organ w żaden sposób nie podważył, że zarówno poszczególni członkowie Grupy jak i oddzielny podmiot prawny (Grupa Producentów J. Sp. z o.o.) prowadzą oddzielną i samodzielną działalność gospodarczą, a wiec to każdy z tych podmiotów samodzielne podejmuje strategiczne decyzje gospodarcze w ramach prowadzonych działalności gospodarczych. Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W sprawie brak jest ze strony organów wykazania, aby sprzedaż produktów podmiotowi nie będącemu członkiem grupy temu celowi się sprzeciwiała. Ponadto celem spółki kapitałowej oprócz wskazanych celów w przepisach unijnych i krajowych jest również osiągnięcie zysku. To grupa organizuje sprzedaż produktów wytworzonych w gospodarstwach jej członków. Organ w żaden sposób nie wykazał, że w sprawie skarżąca (grupa) w odmienny sposób potraktowała Grupę Producentów J. Sp. z o. o. w stosunku do innych podmiotów dokonujących zakupu produktów od grupy. Zatem sąd zarzut naruszenia celów wsparcia uznał za gołosłowny. Mając powyższe na względzie sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę dokonały nieprawidłowej wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty skargi, a w szczególności zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, niezapewnienie czynnego udziału w sprawie, sąd uznał za niezasadne, gdyż stan faktyczny co do zasady został ustalony w sposób prawidłowy, a jedynie sporna była wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia.

Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy, w szczególności treści uzasadnień decyzji organów obu instancji stwierdzić należy, że wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania zawartym w powyższym wyroku, rozpoznając ponownie sprawę organy nie zastosowały się do nich. Skarżąca trafnie wskazała, iż Sąd orzekał w granicach całej sprawy, a zatem wziął pod uwagę także kwestię stworzenia przez Grupę sztucznych warunków. Orzekając bowiem o prawidłowości dokonywanej przez nią sprzedaży nie sposób pominąć okoliczności związanych z jej utworzeniem. Wyłącznie bowiem w stosunku do podmiotu legalnie utworzonego możliwe było wydanie wyroku, w którym potwierdzono zgodność sprzedaży z przepisami dotyczącymi grup producentów rolnych. Ponadto, okoliczność wcześniejszego istnienia spółki Grupa Producentów J. sp. z o.o., której wspólnikami byli także trzej obecni wspólnicy Skarżącej, stanowiła przedmiot oceny Sądu, który jednak nie uznał jej za wskazującą na stworzenie Grupy w ramach tzw. sztucznych warunków.

Co istotne przy tym, organy orzekające w sprawie nie wykazały, że działania członków Grupy, powodują niemożność osiągnięcia któregokolwiek z celów wsparcia. Zarzuty podnoszone w skarżonej decyzji nie dotyczą bowiem braku realizacji celów wsparcia, a odnoszą się do celów istnienia grupy producentów określonych w art. 2 ustawy o grupach czy też w ogóle uprawnień poszczególnych członków do tworzenia grupy.

Ponadto, pomimo stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, iż Prezes ARiMR nie widzi zasadności powoływania nowego podmiotu, jeżeli funkcjonujący dotychczas podmiot został utworzony i otrzymywał pomoc finansową na realizację celów jakie ustawodawca stawia przed grupami producentów rolnych, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzje o przyznaniu płatności dla Grupy za drugi, a następnie za trzeci rok działalności. Takie postępowanie organów orzekających w sprawie ponad wszelką wątpliwość należy uznać za naruszające zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Ze wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., stwierdzone uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r.