Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 273/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 , art. 5 ust. 1 pkt3,
journal: Dz.U. 2021 poz 195
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
article: art. 61a, par. 1, art. 61 par. 5, art. 7,80,136,19,20,227
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 5 ust. ust. 1pkt1 lit. b i ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2069
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
article: art. 52b
journal: Dz.U. 2021 poz 790
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi N. K. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji prawidłowości wykonywania czynności zawodowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. N. K. (dalej "strona" lub "skarżąca"), będąca przedstawicielem ustawowym małoletniego P. K., zwróciła się do organu o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przez [...]. M. D., regulacji zawartych w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm.) oraz zaniedbań i naruszeń przepisów prawa zawartych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Powołując się na art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. strona wskazała, że w dniu [...] marca 2021 r. udała się POZ w celu rozpoczęcia przez lekarza procedury kwalifikacyjnej, obowiązkowej przez wykonaniem u dziecka zaległych szczepień, ale lekarz nie wykonał prawidłowo badania, ponieważ nie wykluczył wszystkich przeciwskazań zawartych w ChPL preparatów szczepionkowych stosowanych do realizacji obowiązku szczepienia u dzieci oraz przeprowadził u dziecka w sposób nienależyty oględziny. Lekarz naruszył też obowiązującą zasadę stosowania preparatów szczepionkowych według zaleceń producenta, skoro w trackie wizyty chciał zaaplikować preparat szczepionkowy bez zbadania występowania wskazań do jego stosowania, wykluczenia przeciwskazań i określenia ryzyka.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 195), dalej jako u.p.i.s. i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – j.t. ze zm.) dalej jako "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez [...]. M. D., specjalistę medycyny rodzinnej, Przychodni Lekarskiej [...], [...] w G. stwierdzając, że złożone przez stronę żądanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest możliwości realizacji wniosku. Organ wskazał, że zostało to już wyjaśnione w piśmie z dnia [...] października 2021 r., stanowiącym odpowiedź na pismo N. K. i K. K. z dnia [...] października 2021 r.

W piśmie tym organ poinformował ww., że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym nierozerwalnie wiąże się z przeprowadzeniem badania kwalifikującego, poprzedzającego każde szczepienie, jednakże organ nie jest umocowany do weryfikacji, czy kwestionowania prawidłowości wykonania takich czynności przez lekarza i w tym zakresie należy zwrócić się ze stosownym podaniem do kierownika podmiotu leczniczego, Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, Rzecznika Praw Pacjenta czy Sekcji Skargi Wniosków Z. Oddziału NFZ w S..

Strona pismem z dnia [...] listopada 2021 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniosła zarzut naruszenia: art. 227 k.p.a. wobec nie uwzględnienia i nie odniesienia się przez organ do wszystkich podanych przez nią argumentów, art. 61a k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania i pozbawienia strony możliwości skorzystania z prawa do zażalenia, a także art. 6 i 9 k.p.a.

Dodatkowo odrębnym pismem opatrzonym tą samą datą wystąpiła, w trybie art. 227 k.p.a., ze skargą na nieprawidłowe rozpatrzenie i odrzucenie przez organ, jako wierzyciela, wniosku o zakończenie sprawy dotyczącej uchylania się przez stronę od realizacji obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.

Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i 144 k.p.a. w związku z art. 234 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 u.p.i.s. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca była stroną inicjującą przedmiotowe postępowanie poprzez wystosowanie pisma - "Wniosek" do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2021 r. W przedmiotowym piśmie skarżąca oświadczyła, iż nie uchyla się od realizacji wynikającego wprost z przepisu prawa obowiązku, a wysunięty wobec niej zarzut o odmowie poddania małoletniego P. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest niezgodny z prawdą. Wobec powyższego skarżąca uznała postępowanie wierzyciela za prawnie nieuzasadnione, kwestionując kompetencje organu do prowadzenia takiego postępowania. Ponadto pomimo zgłoszenia się na wizyty lekarskie poprzedzające wykonanie szczepień u dziecka oraz badań kwalifikacyjnych przed szczepieniem, w dniach [...] listopada 2019 r., [...] stycznia 2020 r., [...] marca 2021 r. i [...] września 2021 r. nie wyraziła zgody na realizację zaległych i obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka kwestionując kwalifikacje lekarza POZ, którego sama wybrała do realizacji opieki lekarskiej nad dzieckiem.

Dalej organ podał, że w wyniku prowadzonej uprzednio korespondencji, potwierdzone zostało, iż brak było przeciwskazań lekarskich do zaszczepienia dziecka, a skarżąca w dalszym ciągu nie dopełniła ustawowego obowiązku, zaś PPIS wystosował do skarżącej oraz ojca dziecka pismo z dnia [...] października 2021 r., podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną we wcześniejszej korespondencji ze skarżącą, tj. zawartą w piśmie z dnia [...] września 2021 r.

W ocenie organu odwoławczego, rozpatrując wniesiony przez skarżącą wniosek z dnia [...] października 2021 r., PPIS trafnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez [...]. M. D., w związku z przeprowadzeniem badań kwalifikacyjnych na szczepienia ochronne, ponieważ nie posiada on kompetencji w zakresie oceny tychże, a zatem brak było podstaw do wszczęcia takiego postępowania.

W odniesieniu do argumentacji zażalenia, organ II instancji uznał za chybione zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., szczegółowo ustosunkowując się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, jak również odnosząc się do pisma skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r., zatytułowanego "Skarga".

W podsumowaniu zaznaczył, że nie stwierdził nieprawidłowości w dotychczasowym postępowaniu PPIS, gdyż wszystkie działania podjęte przez ten organ miały uzasadnienie merytoryczne oraz prawne.

Skarżąca wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie organu odwoławczego i domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego do postanowienia organu I instancji, podniosła zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7, 80 i 136 k.p.a., poprzez dowolną ocenę dowodów i błędną interpretację przepisów,

- błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy spełniła swój obowiązek, poprzez stawienie się do lekarza w celu wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz wykluczenia przeciwwskazań do szczepień,

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez [...]. M. D., sprawującą profilaktyczną opiekę zdrowotną nad małoletnimi dziećmi strony.

Wskazała, że stawiła się z małoletnim dzieckiem do właściwego POZ w celu realizacji obowiązku szczepień ochronnych, wnosząc o wykluczenie przeciwskazań do szczepień. Mimo tego w trakcie badań kwalifikacyjnych żadne przeciwwskazania wynikające z ulotki/ChPL nie zostały wykluczone, co wynika wprost z kopii dokumentacji medycznej, którą strona załączyła do wniosku, a dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień wbrew obowiązującym przepisom, w tym wymienionym we wniosku ustawom. Lekarz dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu zdrowia dziecka, co uznać należy za niewystarczające, biorąc pod uwagę przeciwwskazania do poszczególnych szczepień podawane przez producentów szczepionek, które miały zostać podane małoletniemu dziecku. Jednocześnie stwierdził "Brak zgody na szczepienie" co jest niezgodne z deklaracją skarżącej i ojca dziecka, którzy wyraźnie stwierdzili, że chcą poddać dziecko szczepieniom, po wykluczeniu przeciwwskazań. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, których mowa w art. 2, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie.

Tymczasem zarówno organ I instancji, jak i nadrzędny nie dokonały żadnej oceny stanu sprawy ograniczając się do stwierdzenia, że nie posiadają kompetencji do oceny przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego, choć nie ma żadnych powodów, aby organy PPIS nie mogły sprawować nadzoru nad drugą stroną zobowiązaną do realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych, tj. lekarza POZ. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tj. art. 17 ust. 9 tej ustawy oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r., Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Poznaniu stwierdził, że "zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1261 zm.) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie i zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 (obejmuje to "prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska"), należy między innymi ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie". W ocenie Sądu powyższe wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego.

Skarżąca zwróciła uwagę, że nie żąda oceny badania kwalifikacyjnego w odniesieniu do tego, czy dziecko należy zakwalifikować do szczepienia lub nie, lecz domaga się stwierdzenia, czy postępowanie lekarza było prawidłowe i czy na podstawie dokumentacji medycznej dziecka można stwierdzić, że przeciwwskazania wymienione przez producenta w lotce/ChPL zostały wykluczone.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – j.t.), dale jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Skarga okazała się niezasadna, bowiem dokonana na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Z. Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w S., którym organ ten utrzymał w mocy wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienie Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w G., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez [...]. M. D.. Organy obu instancji przyjęły, że ocena wykonywania zawodu przez lekarza pozostaje poza ich kompetencjami, z czym nie zgadza się skarżąca.

Na wstępie wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast zgodnie z treścią przywołanego art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

W sytuacji wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego rzeczą organu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy podanie zostało wniesione przez podmiot uprawniony, a więc taki, który posiada interes prawny stosownie do art. 28 k.p.a. Obligatoryjnie organ winien również zbadać, czy żądanie dotyczy kwestii, która może zostać rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, a także, czy sprawa objęta wnioskiem o wszczęcie postępowania należy do jego właściwości. Podkreślić bowiem należy, że stosownie do art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, o czym stanowi art. 20 k.p.a.

Do odmowy wszczęcia postępowania może więc dojść z przyczyn podmiotowych (podanie zostało wniesione przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony), bądź przedmiotowych – np. rozstrzygnięcie leży poza kompetencjami organów administracji państwowej.

Kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do których w zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 2) należy:

1) dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych;

2) opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, przekazywanie ich do realizacji podmiotom leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz kontrola realizacji tych programów i planów;

3) ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie;

4) wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych;

4a) wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia;

5) planowanie i organizowanie sanitarnego zabezpieczenia granic państwa;

6) nadzór sanitarny nad ruchem pasażerskim i towarowym w morskich i lotniczych portach oraz przystaniach;

7) udzielanie poradnictwa w zakresie spraw sanitarno-epidemiologicznych lekarzom okrętowym i personelowi pomocniczo-lekarskiemu, zatrudnionemu na statkach morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych;

8) kierowanie akcją sanitarną przy masowych przemieszczeniach ludności, zjazdach i zgromadzeniach.

W związku z podniesionym w skardze zarzutem naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s. odkodowania wymaga norma obligująca organ inspekcji sanitarnej do ustalania zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 – j.t. ze. zm.), dalej jako "ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych", osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, a w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią.

Na podstawie art. 17 ust. 2 przywołanej ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

Obowiązkowe szczepienia ochronne przeprowadzają lekarze lub felczerzy, pielęgniarki, położne, higienistki szkolne i ratownicy medyczni, posiadający kwalifikacje, określone na podstawie ust. 17 pkt 3 (art. 10 ust. 6).

W art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zawarto delegację ustawową dla Ministra właściwego do spraw zdrowia do określenie między innymi sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4).

W wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 – j.t. ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", określono:

1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych;

2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby;

3) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne;

4) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych;

5) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego;

6) wzory:

a) zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym,

b) książeczki szczepień,

c) karty uodpornienia;

7) sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu;

8) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Szczepienie poprzedza badanie kwalifikacyjne. Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która nie ukończyła 6 roku życia, przeprowadza się w obecności osoby, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 1318 i 1524), zwanego dalej "opiekunem faktycznym".

Lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która ukończyła 6 rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, można przeprowadzić bez obecności osoby, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego, po uzyskaniu ich pisemnej zgody i informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazanie do szczepień (ust. 2).

Lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne przeprowadza się indywidualnie (ust. 3).

Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia (ust. 4).

W § 10 i § 11 oraz kolejnych przepisach rozporządzenia uregulowano szczegółowo sposób dokumentowania przeprowadzonych szczepień ochronnych. obowiązki sprawozdawcze z tym związane.

Lektura przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że rolą inspekcji sanitarnej jest ustalenie programu i terminów obowiązkowych szczepień ochronnych, a także nadzór nad przestrzeganiem przepisów w zakresie zasad przeprowadzania tych szczepień, określonych w przepisach rozporządzenia i prowadzenia prawidłowej dokumentacji, zgodnie z tymi przepisami, na formularzach stanowiących załączniki do rozporządzenia.

Nadzór inspekcji sanitarnej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s. sprowadza się zatem do kontroli procesu poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, począwszy od ustalenia kalendarza szczepień obowiązkowych, poprzez jego poszczególne etapy, w oparciu o dokumenty wytworzone przez podmioty, które szczepienia te wykonują.

Nadzór ten nie obejmuje jednak, wbrew wywodom skarżącej, kontroli i oceny czynności lekarza przeprowadzającego badania kwalifikacyjne. Wyjaśnić bowiem należy, że – stosownie do art. 17 ust. 6 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 6 rozporządzenia, badanie to przeprowadzają osoby o ściśle określonych kwalifikacjach, co do których istnieje domniemanie, że przy wykonywaniu czynności zawodowych kierują się najwyższą starannością.

Nie oznacza to, że sposób przeprowadzania tych badań pozostaje poza wszelką kontrolą bowiem osoby te podlegają odpowiedzialności zawodowej, a do kontrolowania sposobu wykonywania zawodu powołane są odpowiednie organy korporacji zawodowych.

W przypadku lekarzy organem uprawnionym do oceny wykonywania zawodu przez lekarzy wykonujących zawód w ramach praktyki zawodowej wpisanej do rejestru podmiotów wykonujących działalność lecznicza w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, jest okręgowa izba lekarska, o czym stanowi art. 52b ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2021 r. poz. 790 – j.t.). Przywołany przepis w ust. 3 daje upoważnionym przez okręgową radę lekarską możliwość:

1) żądania informacji i dokumentacji;

2) wstępu do pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą;

3) udziału w czynnościach związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych;

4) wglądu do dokumentacji medycznej;

5) żądania ustnych i pisemnych wyjaśnień.

W oparciu o powyższe ustalenia, okręgowa rada lekarska, w przypadku stwierdzenia postępowania niezgodnego z zasadami etyki lekarskiej lub przepisami związanymi z wykonywaniem zawodu lekarza podejmuje dalsze, przewidziane przepisami ustawy działania.

Niewątpliwie przeprowadzenie badań kwalifikacyjnych przed wykonaniem szczepienia ochronnego mieści się w czynnościach związanych z wykonywaniem zawodu lekarza, a zatem prawidłowości wykonania tych czynności podlega kontroli odpowiedniego organu samorządu zawodowego, który posiada odpowiednie kompetencje do tego, aby prawidłowość tych czynności ocenić. Oceny tej mogą dokonać osoby, które posiadają odpowiednią wiedzę na temat wykonywania zawodu i które są w stanie ustalić, czy podejmowane przez lekarza czynności są zgodne z zasadami wiedzy, etyki i przepisami regulującymi wykonywanie tego zawodu.

Należy zatem, zdaniem Sądu, odróżnić nadzór nad przeprowadzaniem szczepień ochronnych od kontroli prawidłowości wykonywania zawodu lekarza, nie są to bowiem pojęcia zakresowo tożsame. Nadzór nad wykonywaniem szczepień ochronnych sprowadza się do kontroli prawidłowości wykonywania poszczególnych przewidzianych przepisami etapów prowadzących do wykonania szczepienia ochronnego i warunków jego przeprowadzenia oraz prowadzenia wymaganej przepisami dokumentacji. Natomiast kontrola prawidłowości wykonywania badań kwalifikacyjnych do szczepień jest w istocie kontrolą wykonywania zawodu przez lekarza i jako taka pozostaje poza kompetencjami inspekcji sanitarnej.

W badanej sprawie, skarżąca domagała się przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez lekarza przez PPIS, wywodząc właściwość tego organu z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i wskazując, że lekarz przeprowadzający badanie dopuścił się licznych naruszeń przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Argumentację skarżącej w świetle powyższych rozważań należy uznać za chybioną. W ocenie Sądu również wywody skarżącej, zmierzające do wykazania, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny posiada, na podstawie przywołanego we wniosku o wszczęcie postępowania przepisu, upoważnienie do kontroli wykonywania zawodu przez lekarza nie mogły zostać uwzględnione również dlatego, że przepis ten mówi o stosowaniu środków ochrony indywidualnej i zbiorowej w celu zapobieżenia przeniesieniu na inne osoby biologicznych czynników chorobotwórczych przez kierowników podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych, w ramach działań zapobiegających się szerzeniu zakażeń i chorób zakaźnych. Nie daje natomiast inspekcji sanitarnej uprawnień do kontrolowania sposobu wykonywania zawodu przez lekarza.

Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s., a organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym przez skarżącą.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny. Organ nie wnika bowiem w meritum sprawy, bowiem uznaje, że z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych postępowanie nie może zostać wszczęte. Zatem kontrolą organu odwoławczego winna zostać objęta wyłącznie prawidłowość zastosowania tego przepisu. Sąd dostrzega, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się również do pisma skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. zatytułowanego "Skarga", co należy uznać za działanie nieprawidłowe, bowiem w przypadku wniesienia skargi w trybie art., 227 k.p.a. winna ona zostać rozpatrzona odrębnie. Jednak dostrzeżona przez Sąd nieprawidłowość w tym zakresie nie miała wpływu na ocenę rozstrzygnięcia, którego sentencja odnosi się wprost do zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.