Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1376/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 106 par. 3, art. 174 pkt 1, art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,77 par. 1 i 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c, art. 21 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 25/07 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku S. M., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu Kierownik Urzędu stwierdził, że skarżący S. M. otrzymał uprawnienia kombatanckie z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. z dnia [...] listopada 1982 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od maja 1946 r. do grudnia 1947 r. Z kolei decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] sierpnia 2000 r., wydaną w wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego i utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., pozbawiono S. M. uprawnień kombatanckich.

Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 2318/01 uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd orzekł, że "skoro skarżący podnosił w toku postępowania weryfikacyjnego twierdzenia o swoim udziale w ruchu oporu i przedstawił na tę okoliczność dowody, organ administracji z naruszeniem przepisów postępowania, rozstrzygnął o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, wyłączając sprawę przyznania uprawnień z innego tytułu do odrębnego postępowania". Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Kierownik Urzędu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, pozbawił S. M. uprawnień kombatanckich.

W ustawowym terminie strona skarżąca wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2006r. Kierownik Urzędu, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, utrzymał w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu orzekł, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że S. M. nie wchodził w skład Batalionów Chłopskich i nie pełnił służby w tej organizacji. Ponadto w postępowaniu przed ZBoWiD S. M. nie wskazał (życiorys, deklaracja członkowska), iż pełnił służbę w Batalionach Chłopskich. Jego akta osobowe, zgodnie z oświadczeniem złożonym w postępowaniu przed ZBoWiD zawierają tylko adnotację, iż "w czasie okupacji hitlerowskiej do żadnej organizacji nie należałem, byłem w tym czasie sympatykiem Batalionów Chłopskich".

Z tych względów, właściwy organ orzekający uznał oświadczenia świadków za niewiarygodne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 636/04). Jednocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł, iż do S. M. nie ma zastosowania przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 - 1945. Z akt sprawy wynika tylko, że S. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej" podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Natomiast zgodnie z art. 25 ust 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach, uprawnień kombatanckich pozbawia się osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art. 4. Jednak, podkreślił Kierownik Urzędu, skarżący w żaden sposób nie wykazał przesłanek warunkujących – w świetle przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie cyt. ustawy - zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich a mianowicie: uczestnictwa w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskania uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienia z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Natomiast z akt ZBoWiD Zarządu Wojewódzkiego w Kielcach, w tym z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej MO w K. z dnia 27 lipca 1974 r. wynika, że S. M. podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał udział w walkach z bandami. Jest to także potwierdzone w życiorysie dołączonym do deklaracji członkowskiej ZBoWiD, w którym własnoręcznie S. M. napisał, że podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał czynny i bezpośredni udział w walkach z bandami w okolicach I., C., S., L., J., P., S. i S.- K. pod bezpośrednim dowództwem kpt. J. M., Dowódcy Kompanii Operacyjnej KWMO w K. i kpt. O. ps. "[...]" Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego MO w K. do spraw operacyjnych. Jednocześnie skarżący potwierdził to także w oświadczeniu, które złożył w pkt 12 deklaracji członkowskiej ZBoWiD. Natomiast późniejsze oświadczenia S. M., że nie brał udziału w walkach w czasie pełnienia służby w MO nie mogą, zdaniem organu, zostać uznane za wiarygodne, ponieważ tylko z tytułu udziału walkach w ramach MO uzyskał w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie. Dlatego też, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit c/ ustawy o kombatantach. Stanowi on, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby pełniące służbę lub funkcję i będące zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa lub poza nimi, jeżeli podczas lub w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, dodał Kierownik Urzędu, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (w tym wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005r. OSK 1126/04), stanowi, że zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ cyt. ustawy należy interpretować rozdzielnie. Oznacza to, że na tej podstawie pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP.

Z tych względów, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że nawet ewentualne prowadzenie działalności konspiracyjnej w ramach Batalionów Chłopskich, (co jednak nie zostało zdaniem organu udowodnione), nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Następnie, S. M. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jak i przywrócenia uprawnień kombatanckich.

W treści skargi podniósł trzy podstawowe zarzuty.

Po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania – art. 7-9, 11-12, 75, 77,80 i 107 § 3 k.p.a.,

Po drugie, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 9 cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach.

Po trzecie, wystąpienie błędu w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że S. M. brał udział w walce o "utrwalanie władzy ludowej" ze skutkami przewidzianymi w art. 2 pkt 2 cyt. ustawy, ponieważ odbył służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie od dnia [...] maja 1946 r. do dnia [...] marca 1950 r. Jednak, w czasie tej służby skarżący nie był pracownikiem operacyjnym i nie zwalczał podziemia politycznego, co potwierdził Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. przed sądem pierwszej instancji podniósł, że dowód z przesłuchania zgłoszonych przez skarżącego świadków nie mógł być przeprowadzony albowiem całość akt sprawy znajdowała się w WSA w Krakowie, ponieważ Sąd ten przekazał akta administracyjne organowi w 2006 r., a wówczas wymienieni powyżej świadkowie już zmarli, stąd w aktach są tylko ich oświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 25/07 wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji orzekł, że wbrew zarzutom ze skargi zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ i c/ p.p.s.a. W okolicznościach faktycznych tej sprawy prawidłowo Kierownik Urzędu orzekł, że zastosowanie znajduje przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c/ ustawy o kombatantach. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Natomiast skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Ponadto Sąd pierwszej instancji orzekł, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie pełnił on służby w organizacji Batalionów Chłopskich, co właściwy organ poprzedził wnikliwą analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też, podkreślił Sąd pierwszej instancji, kontrola legalności przez Sąd zaskarżonego aktu administracyjnego sprowadzać się będzie w pierwszym rzędzie do oceny, czy organ zebrał cały konieczny do rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.) oraz czy przeprowadzona analiza tego materiału dowodowego nie narusza art. 80 k.p.a. Natomiast, podkreślił Sąd pierwszej instancji, ustalenia postępowania dowodowego w sprawie uwzględniają także oświadczenia samego skarżącego oraz oświadczenia nieżyjących w dacie orzekania świadków J. J., J. K. i I. G.. Ponadto podczas prowadzonego postępowania organ uzyskał także informację z IPN dotyczącą przebiegu służby S. M. w organach MO. Z uwagi na znaczny upływ czasu przyjąć należy, że możliwości dowodowe organu zostały wyczerpane, a zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na tej podstawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że analiza zgromadzonych w aktach sprawy dowodów została przeprowadzona prawidłowo i bez naruszenia zasady swobody, określonej w art. 80 k.p.a. Z kolei, wnioski, które na tej podstawie zostały przez organ sformułowane, są przekonujące, spójne, logiczne i poprzedzone argumentacją, orzekł Sąd pierwszej instancji. Ponadto dodał, że trafnie organ podnosi, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby skarżący wchodził w skład Batalionów Chłopskich i pełnił służbę w tej organizacji (w postępowaniu przed ZBoWiD S. M. nie wskazał w życiorysie, deklaracji członkowskiej, iż pełnił służbę w Batalionach Chłopskich). Także jego akta osobowe są zgodne z oświadczeniem złożonym w postępowaniu przed ZBoWiD, że w czasie okupacji hitlerowskiej do żadnej organizacji nie należał, lecz był w tym okresie sympatykiem Batalionów Chłopskich. Jednocześnie Sąd podkreślił, że pełnienie służby w podziemnych formacjach ruchu oporu łączyło się z podległością służbową i prowadzeniem systematycznych działań (często zbrojnych) przeciwko okupantowi. Stąd sprowadzać się mogło również do wykonywania czynności usługowych, zawsze jednak było uzależnione od przynależności do danej formacji wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu dysponował oświadczeniami świadków mających, zdaniem skarżącego, potwierdzić fakt jego przynależności do ruchu oporu - Batalionów Chłopskich. Jednak podkreślił Sąd pierwszej instancji przepisy k.p.a. dopuszczają możliwość złożenia na piśmie zeznań przez osoby fizyczne (art. 50 § 1 k.p.a. i art. 54 § 1 k.p.a.), jednak nie są to zeznania świadków w rozumieniu art. 83 § 3 kp.a., a jedynie oświadczenia osób fizycznych o posiadaniu określonych informacji. W takiej sytuacji, gdy jednocześnie organ odmawia wiarygodności pisemnym oświadczeniom, zachodzi konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków (por. wyrok NSA z 20 października 2005r. sygn. akt. II OSK 124/05 - Lex 188691). W tej sprawie podkreślił Sąd pierwszej instancji, tych czynności dowodowych organ nie był w stanie dokonać, ponieważ akta sprawy zostały przekazane organowi przez WSA w Krakowie w 2006 r., kiedy osoby będące świadkami w sprawie już nie żyły. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podziela stanowisko sformułowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia .23 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA/Bk 636/04), że dowody z zeznań świadków, dotyczące zdarzeń sprzed ponad 60 lat mają niską wartość dowodową, zarówno ze względu na znaczny upływ czasu, subiektywizm świadków, często i zamiar pomocy w uzyskaniu świadczeń związanych ze statusem kombatanta. Z podnoszonych względów zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 - 9, 11-12, 75, 77, 80 k.p.a. są bezzasadne.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego Kierownik Urzędu uzasadnił rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami tego przepisu, dodał Sąd pierwszej instancji.

Także chybiony jest, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzut skarżącego, że nie był pracownikiem operacyjnym i nie zwalczał podziemia politycznego, co miał jego zdaniem potwierdzić Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach, oraz nowego oświadczenia S. M., iż nie brał udziału w walkach w czasie pełnienia służby w MO, gdyż właśnie z tytułu udziału w walkach w ramach MO uzyskał w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie. Z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej MO w K. z dnia [...] lipca 1974r. wynika, że skarżący podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał udział w walkach z bandami. Znajduje to także potwierdzenie w życiorysie dołączonym do deklaracji członkowskiej ZBoWiD, w którym S. M. napisał, że podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał czynny i bezpośredni udział w walkach z bandami w okolicach I., C., S., L., J., P., S. i S.- K. pod bezpośrednim dowództwem kpt. J. M., Dowódcy Kompanii Operacyjnej KWMO w K. i kpt. O. ps. "[...]" Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego MO w K. do spraw operacyjnych. Potwierdza to także oświadczenie złożone w pkt 12 deklaracji członkowskiej ZBoWiD. Natomiast, podkreślił Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się że zwrot "zadania śledcze i operacyjne" z w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ cyt. ustawy należy interpretować rozdzielnie. Na tej podstawie prawnej pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP (por. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005r. OSK 1126/04), które to stanowisko Sąd pierwszej instancji w całości podziela.

Od powyższego wyroku zaskarżając go w całości na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. M. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W treści skargi kasacyjnej podniósł dwa podstawowe zarzuty.

Po pierwsze, naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 o kombatantach, przez przyjęcie, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki o utrwalenie władzy ludowej" podczas służby w Milicji Obywatelskiej,

Po drugie, naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. , poprzez nietrafną ocenę dowodów, a w szczególności oświadczeń wskazanych świadków – J. J., J. K. i I. G., które to osoby nie zostały przesłuchane z winy organu pomimo, że oświadczenia zostały przedłożone Kierownikowi Urzędu w dniu 4 czerwca 2000 r.

Z tych względów pełnomocnik skarżącego wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie całkowicie chybiony jest zarzut, ze skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a.

W świetle powyższego przepisu Sąd może bowiem z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić uzupełniające dowody z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast w tej sprawie, co prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji, stan faktyczny został właściwie ustalony, zgodnie z dyspozycją

art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. Wynika z niego jednoznacznie, że skarżący S. M. został pozbawiony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ ustawy z dnia 25 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), ponieważ wcześniejsze uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej od [...] maja 1946 r. do [...] grudnia 1947 r. (zaświadczenie nr [...] Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. z dnia [...] listopada 1982 r. – k. nr 7 akt administracyjnych, a także zaświadczenia z dnia [...] lipca 1974 r. (Nr [...] L.dz. [...]) wydanego przez Naczelnika Wydziału Archiwum KWMO K. – ( k. 4 akt) jak i zaświadczenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Archiwum KWMO w K. z dnia [...] września 1981 r. (Nr [...] L.dz. [...]).

Natomiast na powyższej materialnoprawnej podstawie pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego, poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej MO w K. z dnia [...] lipca 1974r. wynika, że S. M. podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał "udział w walkach z bandami". Powyższe ustalenie faktyczne znajduje także potwierdzenie w życiorysie dołączonym do deklaracji członkowskiej ZBoWiD, w którym S. M. własnoręcznie napisał, że podczas służby w Milicji Obywatelskiej brał czynny i bezpośredni udział w walkach z bandami w okolicach I., C., S., L., J., P., S. i S. K. pod bezpośrednim dowództwem kpt. J. M., Dowódcy Kompanii Operacyjnej KWMO w K. i kpt. O. ps. "[...] " Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego MO w K. do spraw operacyjnych. Potwierdza to także złożone przez skarżącego oświadczenie w pkt 12 deklaracji członkowskiej ZBoWiD.

Ponadto, skład orzekający w tej sprawie podziela w tym zakresie dotychczasową linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika

z niej, że w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ cyt. ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też, fakt udziału skarżącego w walkach z niepodległościowym podziemiem, w ramach służby w MO powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Należy także podkreślić, że zaświadczenie IPN Oddział w Kielcach, na które powołuje się skarżący, co prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, informuje tylko o braku danych w jego archiwum o działalności skarżącego w konspiracji podczas okupacji hitlerowskiej. Ponadto odsyła do dwóch zaświadczeń z archiwum KWMO w K. z dnia 27 lipca 1974 r. oraz z dnia 24 września 1981 r. , z których wynika, że S. M. jako funkcjonariusz MO w okresie od dnia 23 maja 1946 r. do 31 marca 1950 r. "brał udział w walkach z bandami" (karta nr 67 akt administracyjnych).

Po drugie, w tym stanie faktycznym, sprawy także całkowicie niezasadny jest zarzut ze skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego czyli art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 lit. c/ cyt. ustawy z 1991 r. o kombatantach przez jego błędną wykładnię. Wynika to z tego – co nie budzi żadnych wątpliwości w stanie faktycznym tej sprawy – że skarżący podczas służby w MO wykonywał zadania co najmniej operacyjne, związane bezpośrednio ze zwalczaniem podziemia niepodległościowego (k. nr 3 i 7 akt administracyjnych). Ponadto w świetle art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Natomiast uprawnienia te zachowują tylko osoby - których to przesłanek nie spełnia skarżący – jeżeli uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Ustalenia faktyczne, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" oraz, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie pełnił on służby w organizacji Batalionów Chłopskich zostały – co prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji – oparte na właściwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w świetle dyspozycji art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Wynika to z tego, że nawet sam skarżący w postępowaniu przez ZBoWiD nie wskazał w życiorysie jak i w deklaracji członkowskiej, iż pełnił służbę w Batalionach Chłopskich. Także akta osobowe skarżącego oraz oświadczenie złożone w postępowaniu przed ZBoWiD świadczą o tym, iż w czasie okupacji hitlerowskiej do żadnej organizacji nie należał. Był w tym okresie sympatykiem Batalionów Chłopskich, także biorąc pod uwagę fakt, że był małoletni w tym czasie. Ponadto, pełnienie służby w podziemnych formacjach ruchu oporu łączyło się z podległością służbową i prowadzeniem systematycznych działań (często zbrojnych) przeciwko okupantowi. Mogło także sprowadzać się do wykonywania czynności usługowych, zawsze jednak było związane z przynależnością do danej formacji wojskowej związanej z wyznaczeniem stanowiska służbowego i przyznaniem pseudonimu organizacyjnego.

Potwierdzenie służby w tym przypadku w Batalionach Chłopskich, zgodnie ze swobodną oceną dowodów następuje bowiem w oparciu o wszystkie ustalenia faktyczne zebrane w tym zakresie, a nie tylko oczywiście zeznania świadków i podlega ocenie przez Kierownika Urzędu. Dlatego też, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej ich weryfikacji biorąc pod uwagę subsumcję tego stanu faktycznego do powołanej normy prawa materialnego. Ponadto należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego lecz tylko dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w świetle ustaleń faktycznych, dokonanych przez właściwy organ w sprawie w oparciu o zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy.

Z tych względów wbrew zarzutom ze skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego w świetle art. 174 pkt 1 p.p.s.a. z powodu błędnej wykładni art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach jak i przepisów postępowania w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego (radcy prawnemu) wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a.

Ponadto, w świetle § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.