Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1755/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67 a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1755/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r., sprawy ze skargi A. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 20 sierpnia 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia 20 lipca 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 207§1 w zw. z art.67a §1 pkt 3 oraz art. 67b §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Dz.U.Nr 8 poz.60 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta odmówił A.G. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych należnego za okres: II raty za 2001 r., l-ll raty za 2002 r. oraz l raty za 2003 r. w kwocie łącznej należności głównej: 8.590,90 zł oraz odsetek za zwłokę ustalonych na dzień złożenia wniosku tj. 16 lutego 2004 r. w kwocie: 2.096,20 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu 16 lutego 2004 r. A. G. wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych wraz z odsetkami, tj. II raty podatku za 2001 r., l-ll raty podatku za 2002 r. oraz l raty podatku za 2003 r. Podatnik motywował swój wniosek trudną sytuacją finansową wynikającą z nierzetelności kontrahentów, co spowodowało problemy z wypłacalnością i w konsekwencji upadek jego firmy świadczącej usługi transportowe.

Następnie organ l instancji wskazał, że wskazane powyżej zaległości zostały objęte zostały czterema tytułami wykonawczymi (nr [...] z dn. 23 maja 2002 r., nr [...] z dn. 3 grudnia 2002 r, nr [...] z dn. 9 grudnia 2003 r. i nr [...] z dn. 3 lipca 2003 r.) i zabezpieczone hipoteką wobec czego nie uległy przedawnieniu (art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa), a dalej organ l instancji streścił przebieg postępowania w sprawie i wskazał m.in., że po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 8 stycznia 2007 r. Nr [...], organ l instancji wezwał wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa oraz doręczenia dokumentacji obrazującej aktualną sytuację życiową samego wnioskodawcy i członków rodziny pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W dniu 23 kwietnia 2009 r. w Wydziale Podatków i Opłat UMK A.G. stawił się i jako przedsiębiorca (jednoosobowa działalność gospodarcza "E" - unieszkodliwianie odpadów, zarejestrowana od kwietnia 2004 r.) ponowił wniosek o udzielenie wnioskowanej pomocy oraz załączył plik dokumentów, w tym oświadczenie o swojej sytuacji życiowej. Jak wskazywał , upadek jego firmy świadczącej usługi transportowe spowodowany był nieregulowaniem należności przez kontrahentów.

Dalej organ l instancji wskazał, że za 2002 rok zobowiązany zadeklarował do opodatkowania przychód z działalności transportowej rzędu 87.000,00 zł. (k. 106), a za rok 2003 kwotę 46.000,00 zł (k. 102), a w dniu 31 lipca 2003 r. na wniosek A.G. wykreślono wpis w ewidencji działalności gospodarczej dotyczący firmy transportowej (k. 63) i po tej dacie pozostawał on osobą bezrobotną, początkowo z prawem do zasiłku (k. 11), później bez zasiłku. Ja twierdził też , nie uzyskiwał i nie uzyskuje w dalszym ciągu dochodu z wynajmowania części domu lub garażu znajdującego się w jego przyziemiu. Od 2004 r. trudni się pracą dorywczą tj. zbieractwem (k. 35 i 420). Organ ustalił nadto, że podatnik dokonał sprzedaży środków transportowych (część na złom) oraz pozostałego sprzętu i zapłacił od tych transakcji podatki (k. 172-175). Uzyskane pieniądze przeznaczył m.in. na należności dla pracowników (k. 272), a w dniu 16 kwietnia 2004 r. zgłosił do ewidencji nową działalność gospodarczą pod firmą "E" mającą świadczyć usługi w przedmiocie unieszkodliwiania odpadów (k. 62), ale - jak deklarował - działalności tej nie podjął do dnia dzisiejszego.

W toku prowadzonego postępowania w dniu 23 kwietnia 2009 r. A.G. złożył oświadczenie o swojej sytuacji życiowej. Analiza wykazała, iż wnioskodawca ma 59 lat, jest osobą bezrobotną nie pobiera zasiłku dla osób bezrobotnych; nie osiąga dochodów z dzierżawy lub najmu. Nie osiąga on także żadnego dochodu z działalności gospodarczej, a jedynym źródłem utrzymania jest zbieractwo, z którego uzyskuje ok. 300 zł/mies. Żona wnioskodawcy pracuje w wymiarze 1/2 etatu jako sprzątaczka i z tego tytułu osiągała w 2008 r. ok. 1.130,00 zł/mies. brutto dochodu. W 2008 r. pracowała także dorosła córka wnioskodawcy, która osiągnęła 6.500 zł dochodu brutto i która według oświadczenia podatnika obecnie pozostaje bez pracy . Podatnik podał także, iż zamieszkuje w domu o pow. ok. 150 m2, który stanowi połowę tzw. bliźniaka. Według oświadczenia wnioskodawcy, koszty utrzymania domu dla jego trzyosobowej rodziny wynoszą ok. 640 zł/mies. (k. 404), a z załączonych rachunków wynika, iż domownicy płacą miesięcznie za: prąd - 130 zł, gaz - 140 zł, wodę -80 zł, śmieci - 40 zł, ciepło - ok. 150 zł, telefon - 35 zł; co razem daje sumę 575 zł. Do kosztów utrzymania domu zobowiązany doliczył także podatek od nieruchomości położonej w K. (35 zł/mies. wraz z kosztami przesyłki pocztowej) oraz spłatę zadłużenia za telefon na rzecz firmy "U" (30 zł/mies.), co wówczas daje sumę 640 zł/mies. Wnioskodawcy oświadczył również, że tymczasowe polepszenie sytuacji finansowej pozwoliło na uregulowanie zaległych rachunków za media, a obecnie z powodu kryzysu oraz braku pracy dla córki, nastąpiły opóźnienia w płatnościach za media. Ponadto z informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego wynika, że A.G. zalega z zapłatą podatku VAT za mieś. III-VII 2003 r. w łącznej kwocie ok. 4.720,00 zł. Należności te także zostały zabezpieczone hipoteką przymusową (k. 437 i 313-314).

Z majątku nieruchomego podatnik posiada we współwłasności małżeńskiej grunt zabudowany (domem, w którym zamieszkuje). W przyziemiu nieruchomości znajduje się garaż o pow. 60 m2, w którym wcześniej tj. w 2006 r. prowadził działalność gospodarczą syn zobowiązanego (firma "P", działalność usługowa m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu, rozpoczęta IX 2005 r.; k. 112, 130, 162 i 219).). Podatnik ani żaden z członków jego rodziny nie pobierał i nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej lub innej instytucji; nie otrzymywał i nie otrzymuje także pomocy od osób trzecich. Strona oświadczyła również, iż nie ma żadnych umów kredytowych ani zadłużenia względem osób trzecich (k. 390). Podatnik oświadczył także, że z powodu braku środków finansowych nie może zdecydowanie i systematycznie leczyć występujących schorzeń urologicznych oraz kardiologicznych. Załączył skierowanie na gastroskopię i niezrealizowaną receptę (k. 385-387).

Dalej organ l instancji przytoczył treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa i wyjaśnił rozumienie pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Organ l instancji wskazał również, że stwierdzenie istnienia w danej sprawie jednej z wyżej wskazanych przesłanek udzielenia ulgi lub obu łącznie, nie powoduje powstania uprawnienia Wnioskodawcy do żądania udzielenia ulgi i nie rodzi po stronie organu obowiązku jej udzielenia - a to z uwagi na to, iż przyznanie ulgi podatkowej dokonywane jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Ta konstrukcja prawna oznacza, że w ustalonym stanie faktycznym istnieje możliwość wyboru przez organ równorzędnego prawnie, przewidzianego przez ustawodawcę rozstrzygnięcia. Uznaniowy charakter decyzji wyraża się w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ l instancji stwierdził, że sytuacja życiowa A. G. nosi znamiona trudnej z uwagi na długotrwałe bezrobocie, dorywcze prace podejmowane przez podatnika, niskie zarobki żony, problemy rodziny z regulowaniem należności za media, brak środków na systematyczne leczenie schorzeń. Z uwagi na powyższe w ocenie organu l instancji w sprawie występuje ważny interes podatnika, który jako przesłanka ustawowa pozwala rozważać możliwość udzielenia ulgi podatkowej.

Niemniej jednak zdaniem organu podatkowego l instancji z uwagi na inne okoliczności sprawy brak jest podstaw do udzielenia podatnikowi ulgi w formie umorzenia należności. Organ l instancji wskazał bowiem, że obowiązek podatkowy ciążący na wnioskodawcy powstał w związku z profesjonalną działalnością gospodarczą, a prowadzenie takiej działalności samo w sobie jest obarczone ryzykiem powodzenia, w tym osiągnięcia dochodu czy otrzymania zapłaty za wykonane usługi. Skutki niepowodzeń w tej dziedzinie nie mogą być przerzucane na państwo, czy w tym wypadku gminę. Orzecznictwo sądowe wskazuje, iż niepowodzenie w działalności gospodarczej nie jest rodzajem sytuacji szczególnej, uzasadniającej udzielenie ulgi podatkowej (tak np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2008 r., l SA/Gd 645/07, publ. baza aktów prawnych LEX nr 446565). Także nieuczciwość kontrahentów nie stanowi podstawy do umorzenia należności podatkowej, ponieważ jest elementem właśnie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, a nie obiektywnie niezależnym czynnikiem losowym lub inną nadzwyczajną okolicznością (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 listopada 2007 r, l SA/Ol 547/07). Organ l instancji w pełni podzielił wskazane powyżej poglądy, zdając sobie jednocześnie sprawę, iż upadek firmy z powodu nierzetelności kontrahentów spowodował w przypadku wnioskodawcy znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej i życiowej. Od czasu zamknięcia firmy transportowej zobowiązany nie podjął pracy zarobkowej, poza dorywczym zajęciem dającym mu niewielki dochód. Zarobkuje żona podatnika oraz okresowo dorosła córka, która aktualnie nie ma pracy. Z uwagi jednak na młody wiek córki - w ocenie organu l instancji - znalezienie przez nią pracy jest obiektywnie możliwe.

Ponadto organ wskazał, że strona jest właścicielem nieruchomości położonej w Krakowie i zabudowanej domem mieszkalnym. W przyziemiu domu jest garaż o pow. ok. 60 m2, który jak wynika z oświadczenia był kiedyś użyczany na prowadzenie działalności gospodarczej przez syna podatnika. Nieruchomość ta jest położona w dobrej lokalizacji miasta. Obiektywnie możliwe jest więc znalezienie podmiotu, który zostałby np. najemcą tej części nieruchomości.

W aspekcie zdrowotnym wnioskodawca wskazał wprawdzie , iż z braku środków finansowych nie może zdecydowanie i systematycznie leczyć schorzeń kardiologicznych i urologicznych, a także załączył skierowanie na gastroskopię i niezrealizowaną receptę, ale oceniając te okolczności organ l instancji stwierdził, iż występujące schorzenia oraz wiek podatnika skutkują zmniejszoną możliwością aktywności zawodowej, tym niemniej podjęcie pracy przez zobowiązanego na miarę swoich możliwości jest jeszcze obiektywnie możliwe.

Dalej organ l instancji wskazał, że z oświadczeń A.G. załączonych przez niego dokumentów wynika, iż razem z żoną miesięcznie osiągają ok. 1.300,00 zł netto dochodu. Wraz z nimi gospodarstwo domowe prowadzi dorosła córka, która nie kontynuowała nauki, lecz także pracowała zarobkowo, a obecnie pozostaje bez pracy. Miesięczne wydatki na utrzymanie domu podatnik określił na kwotę 640,00 zł/mies., co daje ok. 215,00 zł/mies. na 1 osobę. Do wyżej wymienionej kwoty zobowiązany zaliczył m.in. podatek od nieruchomości wraz z wszystkimi opłatami pocztowymi (35,00 zł/mies.) oraz spłatę zobowiązania cywilnoprawnego na rzecz Biura Windykacyjnego (30,00 zł/mies.). Jednocześnie z załączonej do materiału dowodowego decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika (k. 391), iż kwota ww. podatku należnego za rok 2009 wynosi 250,00 zł, co w przeliczeniu na jeden miesiąc daje ok. 21,00 zł. Podatek jest płatny w czterech ratach. Koszty opłat pocztowych wskazane przez podatnika (ok. 14,00 zł) przy uiszczaniu podatku co miesiąc zdaniem organu są zawyżone.

Organ l instancji wskazał również na nieścisłości w oświadczeniach podatnika dotyczących powierzchni użytkowej domu, w którym wraz z rodziną zamieszkuje. Jak wynika bowiem z oświadczenia dom, w którym zamieszkuje ma 150,00 m2 pow. użytkowej. Jednocześnie jak wskazał organ l instancji z materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawca opłaca podatek od nieruchomości, który jest wymierzany od budynków mieszkalnych o pow. użytkowej 269,00 m2 oraz od gruntu o pow. 433,00 m2. Wskazana podstawa opodatkowania (metraż budynku mieszkalnego) jest zgodna z treścią wykazu nieruchomości na rok 2001, złożonego osobiście przez A.G w dniu 15 marca 2001 r. (k. 170). Nawet po wliczeniu do powierzchni użytkowej domu podanej przez podatnika metrażu garażu znajdującego się w przyziemiu domu (ok. 60 m2) nie wyczerpuje to 269,00 m2. Wobec powyższego organ powziął wątpliwość co do danych wskazywanych przez stronę, w tym kwot dochodów i wydatków, ponieważ z zebranego materiału dowodowego wynika, iż mogą one być odpowiednio zaniżone lub zawyżone.

Podatnik podczas rozprawy administracyjnej w grudniu 2008 r. wskazał także na zadłużenie w podatku VAT - które w istocie powstało z nieodprowadzenia przez wnioskodawcę naliczonego podatku czyli zadysponowania środkami finansowymi należnymi państwu. Także ta okoliczność w ocenie organu l instancji nie jest zdarzeniem losowym, na które strona nie miała wpływu i nie daje podstaw do umorzenia przez gminę własnych należności.

Ponadto organ l instancji uznał, że w sprawie nie występuje interes publiczny w takiej postaci, która by przemawiała za odstąpieniem od żądania wykonania zobowiązania. Jak wskazał organ l instancji podatek jest świadczeniem pieniężnym, przymusowym i bezzwrotnym. W niniejszej sprawie zaległość podatkowa dotyczy podatku od środków transportowych, który ma charakter majątkowy i w żaden sposób nie zależy od osiąganych przez podatnika wyników finansowych, w tym od pożytków czy dochodów osiąganych z rzeczy. Wpływy z tego podatku są przeznaczane na świadczenia dla lokalnej społeczności, czyli na wypełnianie zadań nałożonych na gminę ustawą. Każde uszczuplenie budżetu następuje kosztem innych podatników i w nich jest wymierzone. Interes publiczny lokalnej wspólnoty przemawia za uiszczeniem zaległego podatku z uwagi na jego majątkowy charakter. Także wskazanie przez podatnika braku środków pieniężnych na zapłatę zaległego podatku, z uwagi na charakter podatku od środków transportowych nie jest przesłanką do umorzenia zaległości w tym podatku. Ponadto jak podniósł organ l instancji zaległości są zabezpieczone hipoteką; ich umorzenie w obliczu realnej możliwości wyegzekwowania zobowiązań jest tym bardziej niecelowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.G. wniósł o "uznanie jego racji" i umorzenie zaległości. Odwołujący się ponownie przywołał wszystkie okoliczności, stanowiące, jego zdaniem, dowód trudnej sytuacji, zarzucając ponadto, że organ I instancji niewłaściwie je ocenił , szczególnie przyjmując zaniżenie lub zawyżenie niektórych danych oraz sugerując o możliwościach zarobkowych dorosłej córki i samego odwołującego się.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 8 póz. 60 z późn. zm.),a zgodnie z treścią art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Natomiast w myśl art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, a zastosowanie ulgi w formie umorzenia w całości lub części zaległości podatkowej jest możliwe dopiero po spełnieniu co najmniej jednej z wymienionych w ww. przepisie przesłanek - "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jednak nawet w sytuacji gdy zaistnieją ww. przesłanki, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny organ podatkowy może, ale nie musi przyznać ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Oznacza to, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej ma charakter decyzji uznaniowej, a zastosowanie ww. ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych.

Odnosząc te zasady do nin. sprawy oraz szczegółowo przedstawiając i analizując sytuację materialną i zdrowotną odwołującego się, jego możliwości zarobkowe , okoliczności powstania zaległości podatkowej Kolegium uznało, że w rozpatrywanym stanie faktycznym zachodzi ważny interes podatnika i w tym zakresie Kolegium podzieliło ustalenia i ocenę organu l instancji. Niewątpliwie bowiem trudna sytuacja życiowa i materialna A. G. związana z długotrwałym bezrobociem i uzyskiwaniem środków finansowych jedynie z prac dorywczych (zbieractwa złomu), niskie zarobki żony, problemy rodziny z terminowym regulowaniem należności za media oraz brak środków na leczenie schorzeń zdrowotnych stanowią o tym, że zachodzi ważny interes podatnika pozwalający na zastosowanie wnioskowanej ulgi. Równocześnie jednak organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji stwierdzenia istnienia jednej z przesłanek udzielenia ulgi, lub obu przesłanek łącznie (ważnego interesu podatnika i interesu publicznego), organ podatkowy korzystając z uznania administracyjnego dokonuje wyboru, rozstrzygnięcia i może - mimo istnienia przesłanek - odmówić uwzględnienia wniosku strony i nie przyznać ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Taka właśnie sytuacja zachodziła , zd. organu w nin. sprawie. Organ odwoławczy, identycznie jak organ i instancji, wziął pod uwagę, iż obowiązek podatkowy ciążący na podatniku z tytułu podatku od środków transportowych powstał w związku z profesjonalną działalnością gospodarczą. Prowadzenie takiej działalności jest obarczone ryzykiem niepowodzenia, w tym nie osiągnięcia dochodu czy też nie otrzymania zapłaty za wykonane usługi. Natomiast skutki niepowodzeń w tej dziedzinie nie mogą być przerzucane na państwo albo gminę.

Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż umorzenie zaległości podatkowej jest sytuacją wyjątkową, odstępstwem od wywiązania się przez podatnika z obowiązku zapłaty podatku. Ten wyjątkowy charakter powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do umorzenia wszelkie okoliczności, będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. Niepowodzenia finansowe w działalności gospodarczej w zasadzie nie stanowią o istnieniu ważnego interesu podatnika, gdyż są one objęte ryzykiem gospodarczym podmiotu podejmującego działalność gospodarczą (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., III SA/Wa 2055/07, LEX nr 355025, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 listopada 2007 r., l SA/Lu 506/07, LEX nr 326685),a ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej nie powinno być przenoszone na budżet państwa (tak WSA w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 roku, l SA/Ol 593/2007, LexPolonica nr 1843684) (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt l SA/Kr 1159/09). Ponadto organ odwoławczy odmawiając przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej wziął pod uwagę, że odwołujący się jest właścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, położonej w K., w dobrej lokalizacji miasta. Obiektywnie możliwe jest więc znalezienie podmiotu, który zostałby najemcą części nieruchomości np. znajdującego się w przyziemiu garażu i tym samym poprawienia trudnej sytuacji materialnej podatnika. Również obiektywnie możliwe jest znalezienie jeszcze pracy zarówno przez podatnika jak i prowadzącą z nim gospodarstwo domowe dorosłą córkę. Organ odwoławczy miał także na uwadze, dokonując analizy sytuacji pod kątem wystąpienia w niniejszej sprawie interesu publicznego, że w rozważanym przypadku nie występuje interes publiczny w takiej postaci, która by przemawiała za odstąpieniem przez gminę od żądania wykonania zobowiązania. Podatek jest świadczeniem pieniężnym, przymusowym i bezzwrotnym. W niniejszej sprawie zaległość podatkowa powstała z tytułu podatku od środków transportowych, który ma charakter majątkowy i nie zależy od osiąganych przez podatnika wyników finansowych, w tym od pożytków czy dochodów osiąganych z rzeczy. A ponadto wpływy z tego podatku są przeznaczane na świadczenia dla lokalnej społeczności, zatem każde uszczuplenie budżetu następuje kosztem innych podatników i w nich jest wymierzone.

Zd. organu, tylko zupełny brak środków finansowych i majątku, który spowodowałby konieczność sięgania przez stronę do środków państwa, z uwagi na niemożność zaspokajania potrzeb materialnych, wypełniałby przesłankę interesu publicznego (tak wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt l SA/Ol 104/09). Dopóki natomiast istnieją możliwości egzekwowania należności podatkowej, dopóty jej umorzenie przed wyczerpaniem owych możliwości byłoby sprzeczne z interesem publicznym (por. wyrok NSA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2000 r., sygn. akt l SA/Ka 14/1999, LEX nr 45391).

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się dysponuje majątkiem (nieruchomością składającą się z gruntu o pow. 433 m2 i domu o pow. 269 m2), którego wartość znacznie przekracza kwotę zaległości wraz z odsetkami. Ponadto zaległości podatkowe zostały zabezpieczone hipoteką, a więc istnieje realna szansa na ich wyegzekwowanie. Za niespełnieniem przesłanki interesu publicznego przemawia również fakt, iż zaległości podatkowe powstały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu l instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, ustalony przez ten organ stan faktyczny i jego analiza w świetle art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa wraz z uzasadnieniem stanowiska organu w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych znalazły wyraz w treści decyzji i dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy.

W skardze od powyższej decyzji ,wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.G. , zarzucając podanie szeregu nieprawidłowości w jej uzasadnieniu polegających na przyjęciu , że jest przedsiębiorcą, na możliwości wynajęcia garażu w nieruchomości której jest właścicielem oraz nieprawidłowego wyliczenia kosztów utrzymania nieruchomości oraz rodziny, wniósł o uwzględnienie skargi. Na rozprawie skarżący sprecyzował, że wnosi o umorzenie zaległości podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D z. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie ich nie stwierdzenia sąd administracyjny – wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Natomiast podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji jest między innymi – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przytoczone zasady czynią niemożliwym rozstrzygniecie nin. sprawy poprzez umorzenie zaległości podatkowej (czego domagał się skarżący) lub odmowę umorzenia zaległości podatkowej.

Sąd uznał natomiast , iż w sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa tj.art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 tej ustawy, który przewiduje wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jeżeli ta została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu. Z powołanych wyżej przepisów p.p.s.a. wynika natomiast, że stwierdzenie takiego uchybienia na etapie sądowej kontroli prawidłowości decyzji musi skutkować jej uchyleniem.

Przedmiotowa sprawa została wszczęta na wniosek skarżącego z dnia 16 lutego 2004 r. i była przedmiotem kilku rozstrzygnięć organu I i II instancji, przy czym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia zaległości podatkowej była także przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , który wyrokiem z dnia 29 lutego 2008 r. sygn.akt I SA/Kr 754/07 uchylił tę decyzję. Wówczas też, po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r. uchyliło decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozstrzygnięcia przez ten organ , który w dniu 20 lipca 2009 r. wydał kolejną decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, a SKO po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji w dniu wydało decyzję 20 sierpnia 2010 r.- będącą przedmiotem skargi w nin. sprawie- którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W wydaniu decyzji z dnia 25 kwietnia 2007 r., decyzji z dnia 24 grudnia 2008 r. jak zaskarżonej decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r. w składzie organu brała udział ta sama osoba tj. A.K..

Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), pracownik organu podatkowego jest wyłączony od udziału w postępowaniu, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W przypadku wyłączenia członka organu kolegialnego nie ustanowiono odrębnych przesłanek wyłączenia, gdyż członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu na takich samych podstawach jak pracownik.

Zd. Sądu przesłanka "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do pracownika organu oraz członka organu kolegialnego, który brał udział w wydaniu decyzji przez organ I instancji , a następnie brał udział w wydaniu decyzji po rozpatrzeniu odwołania w II instancji , jak i w odniesieniu do pracownika organu lub członka organu kolegialnego , który brał udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy a następnie bierze udział w wydaniu decyzji w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a także odnosi się do sytuacji jaka wystąpiła w nin. sprawie tzn. ta sama osoba uczestniczyła w składzie wydającym decyzję w II instancji podczas gdy osoba ta uczestniczyła już wcześniej w składzie wydającym decyzję w II instancji, wyeliminowaną z obrotu prawnego wyrokiem sądowym, dotyczącą tej samej sprawy, a zatem tego samego podmiotu jak i stanu faktycznego. Taki wniosek zd. Sądu , można wywieść z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. syg. akt P 57/07 (OTK 2008/10/178) W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06 odwołując się do przepisu art. 2 Konstytucji RP stanowiącego, że Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza, według tej zasady, jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Z kolei "sprawiedliwość" wymusza między innymi takie cechy procesowe, jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Trybunał wskazał też, że ratio legis przepisu dot. wyłączenia pracownika organu oraz członka organu kolegialnego było uniknięcie sytuacji , w której pracownik ten czy też członek organu kolegialnego raz już uczestniczy w czynnościach postępowania administracyjnego i może mieć przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy czy też na sposób rozstrzygnięcia przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu.

Trybunał stwierdził również, że samorządowe kolegium odwoławcze orzeka w trzyosobowych składach, co oznacza , ze istnieje możliwość takiego kształtowania osobowego składu orzekającego po raz kolejny w danej sprawie, aby nie znaleźli się w nim członkowie składu orzekającego , którzy już zaprezentowali swoje stanowisko , wyrażając je we wcześniejszych decyzjach odnoszących się do tego samego stanu faktycznego i tego samego podmiotu. Taka praktyka prowadzi bowiem do wykluczenia wątpliwości co do bezstronności pracownika i wzmocnienia zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 o.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję , za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zastosować się do wskazań, wynikających z niniejszego wyroku, a zatem odwołanie musi zostać rozpatrzone raz jeszcze, tyle że bez udziału członków organu, którzy uprzednio brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji .