Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1853/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 61 a
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R., R. M. i A. R. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

A. R., A. R. i R. M. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. (data prezentaty) zwrócili się do Wojewody [...] o stwierdzenie - w oparciu o § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) - że zespół dworsko - parkowy w [...], gm. [...], wchodzący w skład nieruchomości ziemskiej, położonej w [...] , stanowiący dawną własność J. . D., nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazali ponadto, że zgłoszone żądanie dotyczy obecnej działki nr [...], o pow. [...] ha, położonej w [...] i zabudowanej zespołem dworsko - parkowym.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] - na podstawie art. 61 a § 1 kpa - odmówił wszczęcia postępowania z powyższego wniosku.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 tego kodeksu, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Wojewoda ustalił, iż w obrocie prawnym istnieje już decyzja administracyjna, która rozstrzyga kwestię podpadania - pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej - nieruchomości ziemskiej, położonej w [...] wraz z zespołem dworsko-parkowym o łącznej pow. [...] ha, stanowiącej dawną własność J. D.

Wnioskiem z [...] stycznia 2002 r. A. R., E. R. i A. R. zwrócili się do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność państwa zespołu dworsko-parkowego w [...], gmina [...], powiat [...], nastąpiło z naruszeniem przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - bowiem obiekt ten nie podpadał pod przepisy dekretu.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...], stwierdził, iż nieruchomość ziemska położona w [...] wraz z zespołem dworsko-parkowym o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiąca własność J. .D. - podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej.

Od tej decyzji wnioskodawcy złożyli odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia.

W obrocie prawnym znajduje się zatem ostateczne rozstrzygnięcie, dotyczące zespołu dworsko-parkowego w [...].

W ocenie Wojewody, druga z przesłanek zawartych w art. 61a § 1 kpa, tj. inne uzasadnione przyczyny, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2093/13, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Takie postępowanie podlega umorzeniu, jeśli przeszkód do jego prowadzenia organ nie dostrzegł bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe. W przeciwnym razie organ winien zastosować art. 61a kpa - to jest postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania.

Na powyższe postanowienie Wojewody [...] wnioskodawcy złożyli zażalenie - wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Podnieśli, że pomiędzy sprawą administracyjną, rozstrzygniętą decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., a sprawą, której dotyczy obecnie rozpatrzony wniosek z dnia [...] kwietnia 2017 r., nie zachodzi tożsamość, gdyż wymieniona decyzja dotyczyła nieruchomości ziemskiej, położonej w [...] o łącznej pow. [...] ha. Natomiast organ nie badał i nie prowadził postępowania, celem wyjaśnienia, czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy zespołem dworsko - parkowym, a gospodarstwem rolnym, działającym na nieruchomości ziemskiej w [...]. Tym samym organ naruszył art. 61a § 2 kpa.

Po rozpoznaniu tego zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2017 r.

Organ odwoławczy uzasadnił, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Wojewoda trafnie uznał, iż niedopuszczalne byłoby orzekanie po raz wtóry w tej samej sprawie.

Na wniosek A. R., E. R. i A. R. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdził, że nieruchomość ziemska położona w [...] wraz z zespołem dworsko-parkowym o łącznej pow. [...] ha, stanowiąca byłą własność J. D. - podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez strony do sądu administracyjnego.

Zatem - dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny - kolejne postępowanie, dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, że takie postępowanie winno podlegać umorzeniu w sytuacji, gdy organ nie dostrzegł przeszkód do jego prowadzenia bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2014r. sygn. akt VII SA/Wa 2093/13). W przeciwnym razie, tak jak miało to miejsce w badanej sprawie, organ winien zastosować art. 61a kpa - co też Wojewoda [...] uczynił (por. wyrok WSA sygn. akt I SA/Wa 2414/13).

W dalszej części uzasadnienia Minister podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż rozpoznawany obecnie wniosek o stwierdzenie - w oparciu o § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - że zespól dworsko-parkowy w [...] nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e wskazanego dekretu, był już raz przedmiotem postępowania administracyjnego, które zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem. W konsekwencji organ I instancji miał podstawy do uznania, iż postępowanie z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte. Fakt uprzedniego rozstrzygnięcia dotyczącego objęcia reformą rolną ww. majątku ziemskiego jest okolicznością tego rodzaju, że omawiana sprawa w tym zakresie przestała istnieć - w związku z czym organ nie miał podstaw do jej powtórnego merytorycznego rozstrzygnięcia.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu braku tożsamości sprawy wszczętej badanym wnioskiem ze sprawą zakończoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. - Minister wskazał, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni oraz pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa organu. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony.

Tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i prawna sprawy wszczętej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. ze sprawą zakończoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. niewątpliwie występuje.

Wnioskodawcy są spadkobiercami i swoje uprawnienia wywodzą w linii prostej od właściciela przejętego majątku w [...]. Tym samym należy przyjąć, że zaistniała tożsamość podmiotowa, uniemożliwiająca ponowne prowadzenie sprawy.

W ocenie organu wystąpiła również tożsamość przedmiotowa, gdyż wnioskodawcy złożyli, w trybie § 5 wymienionego rozporządzenia, wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej o niepodpadanie pod jego działanie zespołu dworsko-parkowego, który wchodził w skład dawnego majątku w [...].

Natomiast decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdzała, że ww. nieruchomość ziemska wraz z zespołem dworsko-parkowym o łącznej pow. [...] ha - podpadała pod działanie wskazanego przepisu dekretu PKWN z 1944 r.

Występuje ponadto tożsamość podstawy prawnej, ponieważ podstawą orzekania w 2002 r. był powołany we wniosku art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Przy czym przyjęcie przez Wojewodę [...], orzekającego w 2002 r., takiej a nie innej wykładni § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, nie świadczy o wydaniu decyzji na jakiejś odmiennej podstawie prawnej. Normy prawne, które stosował wówczas Wojewoda [...] zostały jednoznacznie w decyzji przywołane i wyjaśnione – i są to te same podstawy, na które obecnie powołują się skarżący.

Minister uznał także, że bez znaczenia dla sprawy jest uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 2/06. Żadna uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego nie modyfikuje bowiem zakresu powagi rzeczy osądzonej, wynikającego z wcześniej wydanych decyzji administracyjnych.

Na zakończenie podkreślił, że przepis art. 16 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Rolę gwarancyjną w stosunku do tej zasady spełnia przepis art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Naruszenie tej reguły poprzez ponowne rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie pociągałoby za sobą sankcję nieważności.

A. R., R. M. i A. R. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie.

Postanowieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 61a § 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. - z uwagi na bezzasadne uznanie, iż zachodzi przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ostateczniej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. podczas, gdy pomiędzy sprawą administracyjną rozstrzygniętą decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., a sprawą administracyjną, której dotyczy wniosek z dnia [...] kwietnia 2017 r., nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, bowiem sprawa rozstrzygnięta decyzją Wojewody [...] w 2002 r. rozstrzygała kwestię niepodpadania pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nieruchomości ziemskiej położonej w [...] o łącznej powierzchni [...] ha, zaś wniosek z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotyczył stwierdzenia, na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10 poz. 51 ze zm.), niepodpadania po działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zespołu dworsko-parkowego w [...] obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] ha.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., względnie o uchylenie w całości postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz uchylenie w całości postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.

Uzasadniając skargę skarżący stwierdzili, że wbrew stanowisku Ministra w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania - bowiem nie została spełniona przesłanka tożsamości przedmiotowej.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie badał, ani też nie prowadził jakiegokolwiek postępowania rozpoznawczego celem wyjaśnienia, czy stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zespół dworsko-parkowy w [...], obejmujący działkę nr [...], o pow. [...] ha wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., o przeprowadzeniu reformy rolnej. (Dz. U. z 1945 r., nr 3 poz. 13), tj. czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy zespołem dworsko-parkowym w [...], a gospodarstwem rolnym prowadzonym na nieruchomości ziemskiej w [...].

Natomiast aktualny wniosek z [...] kwietnia 2017 r. oparty był na stanowisku zaprezentowanym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnioskodawcy domagają się w nim oceny, czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy wskazanym zespołem dworsko-parkowym, a gospodarstwem rolnym znajdującym się na tej samej nieruchomości ziemskiej.

Odpowiadając na wniesioną skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna a zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w [...], obejmująca działkę nr [...] o pow. [...] ha, nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Przedmiotowe postanowienia wydane zostały na podstawie art. 61a kpa. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Celem tej regulacji jest odróżnienie postępowania wstępnego, polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej.

Ustawodawca wprowadził we wskazanym przepisie dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.

Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej, w rozumieniu art. 28 kpa, do złożenia wniosku.

Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, do których zalicza się przypadki które, w sposób oczywisty, stanowią przeszkody do wszczęcia postępowania.

Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest zatem dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku.

W orzecznictwie podkreśla się, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne - których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu.

Podkreślić przy tym należy, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa organ nie może zatem formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, CBOSA; szerzej M. Linska-Wawrzon Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego - zagadnienia wybrane (w:) Samorządowe kolegia odwoławcze w systemie administracji publicznej, Warszawa 2016, s. 185-206; zob. również R. Stankiewicz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014 oraz P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex 2017; tezy do art. 61a).

W niniejszej sprawie jej istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zachodzi w niej powaga rzeczy osądzonej.

Wnioskodawcy bowiem - powołując § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) - wskazali, że zespół dworsko - parkowy w [...], gm. [...], wchodzący w skład nieruchomości ziemskiej położonej w [...], stanowiący dawną własność J. D., nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przy czym określili precyzyjnie, iż zgłoszone żądanie dotyczy działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...]. Uprzednio zaś Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdził, że cała nieruchomość ziemska położona w [...], wraz z zespołem dworsko-parkowym, podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej. Decyzja ta jest ostateczna i wykonalna. Skarżący podnoszą jednak, iż organ nie badał uprzednio istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy gospodarstwem rolnym prowadzonym w tym majątku, a wskazanym zespołem dworsko-parkowym.

Sąd stanął na stanowisku, że rację miał organ administracji uznając, iż zachodzi tożsamość obu spraw.

Wskazać należy, że orzeczenie z [...] kwietnia 2002 r. zostało wydane na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w związku z art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skarżący w swoim wniosku [...] kwietnia 2017 r. powołali właśnie taką podstawę swojego żądania - przy czym zostało ono zawężone do jednej z działek ewidencyjnych, na której umiejscowiony jest zespół dworsko-parkowy. Poza tym w powołanym rozstrzygnięciu Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość położona w [...] - wraz z zespołem dworsko-parkowym - o łącznej pow. [...] ha, stanowiąca własność J. . D., podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Oznacza to, iż organ wypowiedział się co do wszystkich składników tego majątku, w tym także odnośnie zespołu dworsko-parkowego. Taki zakres ustaleń tego orzeczenia nie budzi żadnych wątpliwości Sądu.

W tym stanie rzeczy, skoro następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości objętej działaniem dekretu o reformie rolnej z 1944 r., posiadają już prawomocne rozstrzygnięcie organu w tej kwestii, to nie mogą twierdzić, iż zawężenie przedmiotu postępowania do części przedmiotowej nieruchomości stanowi o tym, że w sprawie nie występuje powaga rzeczy osądzonej.

Skarżący dowodząc - iż ich wniosek nie jest tożsamy z uprzednio rozstrzygniętym żądaniem i wskazując, że organ w uprzednio wydanej decyzji nie rozstrzygnął kwestii związku funkcjonalnego wymienionego zespołu z resztą nieruchomości ziemskiej - nie mają racji. Brak takiej analizy w decyzji nie jest argumentem przemawiającym za tym, iż obecne żądanie wszczęcia postępowania nie narusza uprzedniego, ostatecznego orzeczenia, właśnie w tej części. Pojęcie związku funkcjonalnego pojawiło się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, stanowiąc interpretację przepisów dekretu o reformie rolnej. Nie oznacza to jednak, że zmiana sposobu interpretacji tych przepisów, czy też ich wyjaśnienie dla potrzeb stosowania, jak w powołanej przez strony uchwale, powoduje, że organ nie rozstrzygnął w tej części wniosku. Oczywiste jest, iż orzeczenie w tej części zapadło już w 2002 r.- lecz w oparciu o inną interpretację przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Za stanowiskiem organów i Sądu przemawia też fakt, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie, nie uważa się, iż sposób interpretacji danego przepisu może stanowić rażące naruszenie prawa. "Rażące naruszenie prawa" zachodzi bowiem w przypadku przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyr. NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Zatem fakt, że wydając decyzję w 2002 r. Wojewoda zinterpretował przepisy dekretu PKWN w określony sposób, nie powoduje, iż strony są uprawnione do ponownego wystąpienia o rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Mogły one bowiem skutecznie zaskarżyć w administracyjnym toku instancji uprzednie orzeczenie. Nie skorzystały jednak z tej możliwości - wnosząc odwołanie po terminie.

Decyzja z 2002 r. objęta została zatem zasadą określoną w art. 16 kpa – tj. trwałości decyzji ostatecznych. Może zostać ona zbadana tylko w stosownych trybach służących wzruszaniu decyzji ostatecznych, jest wykonalna i znajduje się w obrocie prawnym, wywołując w nim skutki.

Powoduje to, że organy obu instancji prawidłowo uznały, iż żądanie wnioskodawców z 2017 r. dotyczy sprawy zakończonej decyzją z 2002 r. - w części dotyczącej zespołu dworsko-parkowego - i słusznie odmówiły wszczęcia postępowania, gdyż ustalenie tego faktu nie wymaga żadnego badania, jest łatwo dostrzegalne i wręcz oczywiste.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozważyły całokształt sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.