Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1047/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 13 ust. 2, par. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. U. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz określenia inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą wojskową 1. oddala skargę w części dotyczącej określenia kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] w dniu [...] stycznia 2022 skierował M. U. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (zwanej dalej RWKL) w celu określenia zdolności żołnierza zawodowego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie ponad 3 miesiące.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w oparciu o zgromadzoną dokumentację oraz przeprowadzone badania w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz.U. 2020 r. poz. 860) oraz § 4, § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2015 r. poz. 761 ze zm.) oraz § 5 pkt 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie niektórych świadczeń zdrowotnych przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 8 poz. 36) oraz § 5 ust. 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia MON z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U.2012 r. poz. 1013 ze zm.) rozpoznała u orzekanego:

1) Zaburzenia adaptacyjne przebyte u osoby z przebytą ostrą reakcją na stres przyjmującą następnie formę przewlekłą, związane z przeżyciami w dzieciństwie - § 67 pkt 1 (w zast.),

2) Niedomykalność zastawki trójdzielnej bez znaczenia hemodynamicznego - § 38 pkt 14 (w zast.),

3) Tatuaż na lewym podudziu - § 2 pkt 8,

4) Astygmatyzm mieszany oka prawego u osoby z astygmatyzmem nadwzrocznym oka lewego V: Od i Os = 0.9sc - bez § bez pkt

5) Hiperbilirubinemia - bez § bez pkt.

W oparciu o powyższe rozpoznania zaliczyła orzekanego do kategorii Z - Zał. 1 Grupa II – Zdolny do zawodowej służby wojskowej.

Ponadto stwierdziła, że rozpoznane schorzenia pozostają bez w związku ze służbą wojskową. Nie zaliczyła orzekanego do żadnej grupy inwalidztwa.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stwierdzone rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r.

Od orzeczenia RWKL skarżący wniósł w ustawowym terminie odwołanie podnosząc, że wpisana jednostka chorobowa pkt 8 ppkt 1 nie istnieje. Zaznaczył, że został skierowany na konsultacje do specjalistów lekarzy wojskowych, którzy zdiagnozowali u niego "zaburzenia stresu pourazowego". Wobec tego nie rozumie na jakiej podstawie RWKL wpisała w rozpoznaniu "zaburzenia adaptacyjne" Podniósł też, że od listopada 2020 r. leczy się i korzysta z terapii u psychotraumatologa, który zdiagnozował u niego stres pourazowy F 43.1, niebędący następstwem służby wojskowej. Zaznaczył też, że już po raz czwarty stawał na komisję lekarską, dostarczając za każdym razem prywatną dokumentację medyczną, która nie była brana pod uwagę. Wyjaśnił nadto, że z powodu stresu pourazowego uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, korzysta z programu "[...]", ma też [...] do wykrywania ataków paniki.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, na etapie postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] marca 2022 r. zwróciła się do Konsultanta Krajowego [...] prof. dr hab. n. med. X. Y. o wydanie aktualnej opinii o stanie zdrowia psychicznego orzekanego w oparciu o zgromadzoną dokumentację orzeczniczo-medyczną.

Konsultant Krajowy [...] prof. dr hab. med. X. Y. w sporządzonej opinii z dnia [...] kwietnia 2022 r. stwierdził, że brak jest merytorycznie uzasadnionych podstaw do rozpoznania u orzekanego zespołu stresu pourazowego.

Jednocześnie zaproponował rozpoznanie u orzekanego reakcji adaptacyjnej przedłużonej - § 67 pkt 2- kategoria N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto zaliczenie orzekanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia na okres 12 miesięcy i zobowiązanie przy ponownym komisjonowaniu do przedłożenia pełnej dokumentacji medycznej z prowadzonego leczenia oraz wykonanie badania psychologicznego. Nie zaliczyć orzekanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (zwana dalej CWKL), w wyniku rozpoznania odwołania, orzeczeniem z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131) oraz przepisów § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z poźn. zm.), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z poźn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem MON z dnia 3 czerwca 2015 r., uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] wydała nowe orzeczenie, w którym rozpoznała u orzekanego:

A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej -1. § 67 pkt 2,

B. Schorzenia współistniejące – 2. § 38 pkt 14 (w zast.), 3. § 2 pkt 8, 4. bez § bez pkt, 5. bez § bez pkt.

W oparciu o powyższe rozpoznania zaliczyła orzekanego do kategorii N - Zał. 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto stwierdziła, że schorzenia wymienione w pkt 1-5 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową na podstawie rozporządzenia MON z dnia 3 marca 2003 r. Zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, określając datę powstania inwalidztwa na kwiecień 2022 r. Nie zaliczyła orzekanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Stwierdziła, że orzekany jest zdolny do pracy. Termin badania kontrolnego wyznaczyła na kwiecień 2023 r.

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz powołała się na zgromadzoną dokumentację i opinię prof. dr hab. n. med. X. Y.

Jednocześnie zaznaczyła, że schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz inwalidztwo III grupy z ogólnego stanu zdrowia ujawniło się u orzekanego w trakcie zawodowej służby wojskowej, lecz nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.

W skardze na powyższe orzeczenie CWKL skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. U. zarzucił naruszenie przepisów § 17, § 18 ust. 1 oraz § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie przekazanie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r., jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy K.p.a.. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału orzekanego w tym postępowaniu.

Podkreślił w związku z tym, że CWKL - jako organ wyższego stopnia w stosunku do RWKL - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ma obowiązek ponownego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz obowiązek ustosunkowania się do wszelkich zarzutów i wniosków strony zawartych w odwołaniu. Co do zasady CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jednak w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów - o czym stanowi § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Wprawdzie uprawnienie CWKL do uzupełnienia dokumentacji i przeprowadzenia dodatkowych badań pozostawione jest do jej uznania, w zależności od stwierdzonej w tym zakresie potrzeby, jednak w przypadku nieskorzystania z ww.

uprawnienia CWKL powinna w uzasadnieniu swojego orzeczenia podać, z jakich powodów uznaje dokumentację za wystarczającą, a dodatkowe badania za zbędne.

Skarżący zarzucił w związku z tym, że CWKL nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości, czy kwalifikacja rozpoznania (kat. N) dokonana została w sposób prawidłowy, ponieważ w uzasadnieniu orzeczenia nie podała z jakich powodów uznaje dokumentację za wystarczająca, a dodatkowe badania za zbędne. W ocenie skarżącego, w świetle wyniku badania, istnieją przesłanki do uzupełnienia materiału dowodowego w oparciu o § 23 pkt 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań z udziałem skarżącego, a nie zaocznie bez jego udziału, nawet z uwzględnieniem badań ambulatoryjnych – specjalistycznych, w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia, w tym badań szpitalnych.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik CWKL wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.

Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik organu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania orzeczniczego podkreślając, że komisje lekarskie obydwu instancji rozpoznały sprawę zgodnie z zapisami rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r.

Wyjaśniając zaś ustalenia CWKL w zakresie jednostek chorobowych zdiagnozowanych u skarżącego, pełnomocnik organu podniósł, że zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 67 - reakcje adaptacyjne (reakcje dezadaptacyjne, reakcje kryzysowe, ostre reakcje na stres, zaburzenia stresowe) to: przemijające, niepsychotyczne zaburzenia psychiczne w postaci zaburzeń emocjonalnych (lęk, depresja, napięcie, gniew), zaburzeń zachowania (agresja, autoagresja, ucieczka, izolacja) i w postaciach mieszanych, powstające pod wpływem stresujących wydarzeń lub sytuacji, u osób w zasadzie zdrowych psychicznie; pkt 1. Dotyczy reakcji przebytych lub rokujących ustąpienie w ciągu 6-9 miesięcy; pkt 2. Dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 6-9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.

Pełnomocnik organu podkreślił zatem, że biorąc pod uwagę wyjaśnienia zawarte w opinii specjalistycznej prof. dr hab. n. med. X. Y., objaśnienia szczegółowe do § 67, a także oceniając warunki pełnienia służby wojskowej, w szczególności odporność fizyczną i psychiczną na stres, CWKL stwierdziła, że nie ma żadnych wystarczających gwarancji, że skarżący w przypadku wystąpienia ponownej sytuacji psychologicznej trudnej w warunkach służby wojskowej będzie w stanie poradzić sobie z nią, skoro jego mechanizmy adaptacyjne - kompensacyjne nie są w pełni sprawne. Przedłużona reakcja adaptacyjna jest to bowiem łagodny stan depresyjny występujący w reakcji na przedłużone narażenia na stresującą sytuację w czasie 6-9 miesięcy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 23 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że przepis ten określa charakter czynności dowodowych, jakie może przeprowadzić CWKL i posiada charakter ograniczony, ponieważ organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części, uprawniony jest jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i to tylko wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający lub budzi wątpliwości. Tak też rozstrzygnęła sprawę CWKL, zasięgając opinii specjalistycznej o faktycznym stanie zdrowia psychicznego orzekanego.

Pełnomocnik organu podkreślił jednocześnie, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego, czy jego zdolności do pracy - tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim lekarza z NFZ czy też medycyny pracy - ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej, a w omawianym przypadku stwierdzono, że stopień nasilenia rozpoznanego schorzenia odpowiada zapisowi: reakcja adaptacyjna przedłużona co czyni skarżącego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej - kat. N.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2022 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (dostępne w CBOSA) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.

Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11.

Skarżący został o powyższym pouczony przez organ w orzeczeniu z dnia [...] maja 2022 r.

M. U. zaskarżył jednak w całości orzeczenie CWKL, a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tą kategorię orzeczeń komisji lekarskich jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.

Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz wykaz chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej, w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia określało rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. Nr 21 poz. 1414 ze zm.)

Rozporządzenie to w załączniku nr 1 zawiera wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych.

Przepisy regulujące postępowanie wojskowych komisji lekarskich zawarte w tym rozporządzeniu stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i w myśl ogólnie przyjętej zasady lex specialis derogat legi generali mają pierwszeństwo przed tymi, ogólnymi regulacjami K.p.a.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 ww. rozporządzenia i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 ust. 1 i § 23 ust. 2 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie (§ 22 ust. 1).

Co do zasady, jak stanowi przepis § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., CWKL działając jako wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Przepis ten określa charakter czynności dowodowych CWKL, który posiada charakter ograniczony, ponieważ organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części, a jedynie jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i to jedynie wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający lub budzi wątpliwości.

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby wojskowej była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W ramach tak pojętej kontroli sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy CWKL na etapie postępowania odwoławczego, w związku z zrzutami zgłoszonymi przez skarżącego w odwołaniu odnośnie dokonanego przez RWKL rozpoznania, przeprowadziła uzupełniające postępowanie dowodowe zwracając się do Konsultanta Krajowego [...] prof. dr hab. n. med. X. Y. o wydanie opinii o stanie zdrowia psychicznego orzekanego w oparciu o zgromadzoną dokumentację orzeczniczo-medyczną.

Następnie, opierając się na powyższej opinii oraz zgromadzonej dokumentacji, CWKL uchyliła w całości orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2022 r. i wydała nowe orzeczenie, w którym rozpoznała u orzekanego jako schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej - reakcję adaptacyjną przedłużoną - § 67 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. - kategoria N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Mając powyższe na względzie, za chybiony należy uznać zarzut skargi, że CWKL nie podjęła działań w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez dokonanie jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego.

Odnośnie zarzutów dotyczących dokonanego u skarżącego rozpoznania wskazać należy na fakt, iż wojskowe komisje lekarskie zobligowane są do stosowania rozpoznań według treści ujętej w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Komisje sporządzając orzeczenia zobligowane są przypisać rozpoznane schorzenie do jednego z paragrafów przewidzianego w wymienionym załącznikach. Zgodnie natomiast z § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu w załącznikach 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.

Konsultant Krajowy [...] prof. dr hab. med. X. Y. w sporządzonej opinii z dnia [...] kwietnia 2022 r., w oparciu o analizę całości zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej, zaproponował zakwalifikowanie rozpoznanych u skarżącego zaburzeń zdrowia psychicznego według § 67 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, jako reakcję adaptacyjną przedłużoną. Stwierdził jednocześnie, że brak jest merytorycznie uzasadnionych podstaw do rozpoznania u orzekanego zespołu stresu pourazowego.

Rozpoznana u skarżącego, w oparciu o analizę zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej, przewlekła reakcja adaptacyjna - § 67 pkt 2 grupa II załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. uzasadniała przyznanie skarżącemu kategorii N – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dokonując kwalifikacji ustalonego w toku postepowania orzeczniczego rozpoznania pod kątem zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wojskowa komisja lekarska nie jest związana zarówno subiektywnymi odczuciami orzekanego odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji do służby, jak też przedłożonymi przez niego zaświadczeniami psychologicznymi. Rolą wojskowych komisji lekarskich nie jest bowiem dokonywanie określonych rozpoznań pod kątem ich ewentualnego leczenia, czy też zapobiegania negatywnym konsekwencjom w przypadku braku dalszych czynności, lecz jedynie ocena, czy dokonane rozpoznania mają wpływ na zdolność do pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej. Istotne jest to, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, posiadają oni bowiem stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, lecz również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia, a ich wpływu na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Ponadto, należy zaznaczyć, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego - tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim - ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. W tej sytuacji, rozpoznane schorzenie jest podstawą do jego klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do pełnienia służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, zaskarżone orzeczenie CWKL zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami prawnymi.

Skarżący nie wykazał, aby CWKL wadliwie ustaliła stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji bezzasadnie przyjęła, że skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Sąd administracyjny nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie stricte medyczne i dokonywać samodzielnych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL, w zakresie przyznania skarżącemu kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej - N, odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.