Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1042/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art .134
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział ZUS w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

[...] (dalej jako Skarżący, Strona, Wnioskodawca) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia . września 2015 r. nr [...], wydaną w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., które wpłynęło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lipca 2015 r., [...] - za pośrednictwem pełnomocnika matki [...] - zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek za lata 2007 - 2008. We wniosku powołał się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, gdyż w grudniu 2012 r. przeszedł rozległy krwotok mózgowy z powikłaniami, od tego czasu Wnioskodawca jest osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną, przy tym trwale i całkowicie niezdolną do pracy i wymagającą stałej opieki z uwagi na brak zdolności do samodzielnej egzystencji. Stroną opiekuje się 73 - letnia matka emerytka, zaś źródło utrzymania stanowi świadczenie rentowe, które z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.343 zł.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem było ustalenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe umożliwiające pozytywne rozpatrzenie żądania, Zakład wydał w dniu [...] września 2015 r. decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działalność gospodarczą związaną z konserwacją i naprawą pojazdów samochodowych Wnioskodawca prowadził od [...].03.1995 r. do [...].12.2012 r., w okresie prowadzenia działalności zatrudniał pracowników. W grudniu 2012 r. Skarżący doznał rozległego krwotoku mózgowego z krwiakiem międzypółkulowym i krwotokiem dokomorowym, w wyniku którego doszło do licznych powikłań. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].10.2013 r. Skarżący został uznany za całkowicie i trwale niezdolnego do pracy, jak również trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].08.2013 r. ze względu na choroby neurologiczne i upośledzenie narządu ruchu Skarżący został uznany za osobę trwale niepełnosprawną w stopniu znacznym. Od dnia [...].08.2013 r. jedynym źródłem utrzymania Wnioskodawcy jest świadczenie rentowe wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, które wynosi ok. 1.343 zł.

Ustalono, że od 2005 r. Skarżący jest osobą rozwiedzioną, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 73 - letnią matką emerytką, której świadczenie kształtuje się na poziomie ok. 2.161 zł. netto. Wg oświadczenia wydatki związane ze stałymi opłatami domowymi wynoszą ok. 900 zł, a koszty związane z leczeniem kształtują się na poziomie ok. 500 zł. Ze względu na stan zdrowia Wnioskodawca poddawany jest także odpłatnej rehabilitacji, świadczy o tym załączona do sprawy umowa o świadczenie usług medycznych. Z umowy tej wynika, że w okresie od [...].06.2015 r. do [...].07.2015 r. Skarżący przebywał w prowadzonym przez Akademickie Centrum Medyczne - Zakładzie Rehabilitacji i Opieki, gdzie miesięczny koszt pobytu wyniósł 3.700 zł.

W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Oddział w przeprowadzonym postępowaniu ustalił jednak, że Skarżący jest właścicielem 11 pojazdów (dziewięciu samochodów i dwóch motorowerów - wszystkie pojazdy o wartości poniżej kwoty zastawu).

Zakład wobec Skarżącego prowadzi skuteczne postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie świadczenia rentowego. W toku egzekucji miesięcznie na konto Zakładu wpływa kwota w wys. 337,11 zł.

ZUS wskazał przy tym, na jakich dokumentach oparł swoje rozstrzygnięcie, a mianowicie :

• Karta leczenia szpitalnego z dnia [...].01.2013 r.;

• Karta informacyjna pacjenta z dnia [...].02.2013 r.;

• Karta leczenia szpitalnego z dnia [...].07.2013 r.;

• Karta wypisowa z Centralnego Szpitala Klinicznego MSW z dnia [...].02.2014 r.;

• Karta Oceny Świadczeniobiorcy kierowanego do zakładu opiekuńczego z dnia [...].04.2013 r.;

• Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].10.2013 r.;

• Oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z dnia [...].07.2015 r.;

• PIT-40A za 2013 r. oraz PIT-40A za 2014 r.;

• Karta informacyjna z Centrum Kompleksowej Rehabilitacji z dnia [...].05.2013 r.;

• Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].08.2013 r.;

• Zaświadczenie lekarza sądowego nr [...] z dnia [...].09.2013 r.;

• Umowa o świadczenie usług medycznych z dnia [...].06.2015 r.

Na podstawie oceny zgromadzonych w sprawie materiałów organ stwierdził, że Skarżący nie wykazał istnienia okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Zakład przyznaje, iż Wnioskodawca znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej, co pociąga za sobą również kłopoty finansowe. Jednak aby uznać, że sytuacja ta przemawia za umorzeniem należności nie wystarczy ustalenie, że aktualnie Skarżący nie posiada wystarczających środków pozwalających na spłatę zadłużenia. Konieczna jest także ocena, czy Skarżący nie będzie w stanie spłacić tych należności również później. Ze zgromadzonego materiału w ocenie organu nie wynika, że Skarżący nie będzie w stanie uregulować należności w dłuższym okresie czasu, chociażby w układzie ratalnym.

Wskazano przy tym, że w sprawie nie ustalono innych faktów przemawiających za umorzeniem, takich jak wystąpienie klęsk żywiołowych czy innych nadzwyczajnych okoliczności zasługujących na uwzględnienie, zatem wskazane okoliczności nie są w świetle przepisów prawa samoistną i wystarczającą podstawą do wydania przez Zakład pozytywnej decyzji. Podkreślono przy tym, że umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (m.in. w zakresie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne), wynikającej z art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dlatego instytucja umorzenia należności z tytułu składek winna być stosowana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Wyjaśniono też, że umorzenie zaległych składek w trybie przepisów ustawy Zakład stosuje jedynie w sytuacjach, gdy jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązania.

Skarżący nie zgodził się z podjętym rozstrzygnięciem i – za pośrednictwem pełnomocnika -wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w treści którego powołał się na:

- zły stan zdrowia,

- konieczność korzystania ze stałej opieki medycznej i ponoszenia kosztów rehabilitacji,

- konieczność stałej opieki ze strony matki,

- brak możliwości zweryfikowania informacji w zakresie posiadanych przez Skarżącego pojazdów.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydaną w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

W uzasadnieniu organ odwoławczy - analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - potrzymał ustalenia dowodowe przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji. ZUS wskazał, że z uwagi na stan zdrowia Skarżący wymaga rehabilitacji, także odpłatnej. Zakład przyznał również, że Skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, na co ma wpływ Jego stan zdrowia. Jednak aby uznać, że sytuacja Skarżącego przemawia za umorzeniem należności nie wystarczy ustalenie, że Wnioskodawca nie posiada wystarczających środków finansowych pozwalających na jednorazową spłatę zadłużenia. Konieczna jest także ocena, czy Skarżący nie będzie w stanie spłacić tych należności również później. W ocenie ZUS ze zgromadzonego materiału nie wynika, że Skarżący nie będzie w stanie uregulować należności w dłuższym okresie czasu. Wskazano też, że zadłużenie na koncie Skarżącego zostało pokryte w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Podkreślono, że ustawowym obowiązkiem Zakładu jest odzyskiwanie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają, co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Z uwagi na powyższe okoliczności Zakład nie może wyrazić zgody na umorzenie wnioskowanych należności.

[...] - za pośrednictwem pełnomocnika matki [...] - zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] września 2015 r., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności z tytułu składek.

Decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 24 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez egzekwowanie składek, których obowiązek zapłaty uległ przedawnieniu;

2. naruszenie art. 28 ust 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne i nieznajdujące oparcia w zasadach doświadczenia życiowego przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania, że w niniejszym przypadku umorzenie składek ma charakter uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem część zarzutów skargi jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 późn. zm. - dalej u.s.u.s.), gdzie na podstawie art. 28 ust. 2 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi, zgodnie z art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 ustawy 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233),

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201),

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu,

4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu,

4b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Odnosząc się kolejno do przytoczonych przesłanek organ stwierdził, że bez wątpienia nie wystąpiły w sprawie przesłanki wymienione w pkt 2 - 6 wskazanego przepisu. Tym samym w ocenie ZUS nie zaistniały w sprawie warunki całkowitej nieściągalności, określone art. 28 ust. 3 powołanej ustawy.

Należy też wskazać, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 dalej - rozporządzenie).

Odnosząc się do przesłanek umorzenia zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, Zakład uznał, że:

- spłata należności z tytułu składek nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków oraz nie pozbawi Wnioskodawcy możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, wobec czego § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania,

- problemy zdrowotne bądź konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie pozbawiają Skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zadłużenia – Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe z Zakładu, które zostało przyznane właśnie z uwagi na stan zdrowia.

Z takimi twierdzeniami organu w ocenie Sądu trudno się zgodzić.

Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący do grudnia 2012 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych. W grudniu 2012 r. przeszedł rozległy krwotok mózgowy z powikłaniami, od tego czasu jest osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną, przy tym trwale całkowicie niezdolną do pracy i wymagającą stałej opieki, gdyż Skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Od [...] sierpnia 2013 r. jedynym źródłem utrzymania Skarżącego jest świadczenie rentowe i dodatek pielęgnacyjny (ok. 1.400 zł netto). Skarżący jest osobą rozwiedzioną i zamieszkuje wspólnie z 76-letnią matką, Panią [...] (świadczenie emerytalne ok. 2.161 zł netto). Z przedłożonych dokumentów wynika, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem i rehabilitacją Skarżącego wynoszą ok. 2.400 zł. Z uwagi na stan zdrowia Skarżący wymaga rehabilitacji, także odpłatnej. Z treści tych dokumentów jednoznacznie zatem zdaniem Sądu wynika, że choroba Skarżącego jest chorobą przewlekłą, nie poddającą się leczeniu a rokowania nie są pomyślne w takim znaczeniu, że wiadomo iż Skarżący nigdy nie będzie w stanie funkcjonować samodzielnie, w tym podjąć pracę. Skarżący jest osobą trwale niezdolną do pracy, wymagającą pomocy osoby trzeciej, osiąga jedynie świadczenie rentowe - co jest bezsporne. Z dokumentów wynika, że prowadził działalność gospodarczą, jednak z uwagi na zaistniałą nagłą chorobę (krwotok mózgowy) nie mógł zakończyć prowadzenia tej działalności w chwili zachorowania lub zaraz po wystąpieniu okoliczności choroby.

Skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, potrzebuje ciągłej opieki. Opiekę tę sprawuje nad Skarżącym matka – osoba sama w podeszłym wieku.

Wskazane okoliczności w ocenie Sądu wyraźnie wskazują, że stan zdrowia Skarżącego jest na tyle poważny, że liczenie na radykalną poprawę stanu jego zdrowia jest raczej mało prawdopodobne, gdyż powrót do zdrowia nie nastąpi. Skarżący jest osobą samotną, która korzysta z pomocy osób bliskich, w tym matki. Jego sytuacja jest skrajnie trudna, ponieważ stan zdrowia Skarżącego może ulec pogorszeniu, a nie poprawie. Sąd daje wiarę twierdzeniom Skarżącego, że Jego utrzymanie - związane z leczeniem i codziennym utrzymaniem - wynosi miesięcznie kwotę ok. 2.400 zł. Wobec tego, że Skarżący otrzymuje rentę w wysokości ok. 1.400 zł netto łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, trudno zgodzić się z organem, że kwota ta dowodzi możliwości spłacenia w ratach istniejącej należności.

ZUS nie wziął też pod uwagę tego, że we wniosku z [...] czerwca 2015 r. Skarżący w pierwszym rzędzie wnosił o umorzenie wszystkich zaległych składek, w tym składek, co do których można powziąć uzasadnioną wątpliwość, czy nie uległy przedawnieniu. ZUS w swoich decyzjach nie odniósł się jednak do tych twierdzeń Skarżącego.

Z treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ przyjął, że Skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, na co ma wpływ stan Jego zdrowia. Jednak aby uznać, że sytuacja Skarżącego przemawia za umorzeniem należności - w ocenie organu - nie wystarczy ustalenie, że nie posiada wystarczających środków finansowych pozwalających na jednorazową spłatę zadłużenia. Konieczna jest także ocena, czy Skarżący nie będzie w stanie spłacić tych należności również później. Ze zgromadzonego materiału organowi nie wynika, że Skarżący nie będzie w stanie uregulować należności w dłuższym okresie czasu. ZUS wskazał też, że zadłużenie na koncie Skarżącego zostało pokryte w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Przekonanie organu w tym względzie jest w ocenie Sądu całkowicie nieuzasadnione i dowolne. Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku ZUS - Skarżący wypełnia również przesłanki określone w treści § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zdaniem Sądu opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ okoliczności sprawy pozwalają na przyjęcie, że z braku oszczędności i dochodów te potrzeby już nie są zaspokajane, a nadto przewlekła choroba Skarżącego i stała niezdolność do pracy, jak też brak możliwości samodzielnej egzystencji, pozbawia go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

ZUS dokonując oceny zasadności wniosku, ma obowiązek w tak szczególnej sytuacji, w jakiej znalazł się Skarżący, ocenić potencjalne możliwości spłaty zaległych składek w ramach istniejących okoliczności faktycznych sprawy, a nie w sytuacji hipotetycznej, która nie zdarzy się w przyszłości. Oczywiste przy tym jest, że - jak zauważył ZUS - nawet w przypadku istnienia przesłanek umorzenia, może on ale nie musi dokonać umorzenia składek mając na uwadze interes publiczny rozumiany jako obowiązek dbania o ściąganie od zobowiązanych należnych składek, z których później wypłacane są różnego rodzaju świadczenia. Konieczność dbania o finanse Państwa nie może jednak być rozumiana jako podstawa odmowy umorzenia składek w każdej, nawet kwalifikującej się do tego sytuacji (a taka występuje w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu), bez wzięcia pod uwagę słusznego interesu strony. Należy bowiem zauważyć, że mimo otrzymywania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, innych, dodatkowych dochodów Skarżący nie jest w stanie uzyskać. Rodzaj schorzenia Skarżącego (trwała niezdolność do pracy, niezbędna pomoc osoby trzeciej) wymaga, ażeby mógł egzystować bez korzystania z pomocy społecznej tak długo, jak to możliwe.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został przez organ oceniony w sposób dowolny, co miało wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy w zakresie przesłanek wynikających z treści § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, co doprowadziło do naruszenia treści art. 80 k.p.a., co z kolei nakazuje uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien zatem wszechstronnie rozważyć sytuację Skarżącego w kontekście podnoszonych przez niego okoliczności, dokonując, o ile uzna to za konieczne, ewentualnie dodatkowych ustaleń, a następnie podejmie decyzję znajdującą prawidłowe oparcie w przedmiotowych ustaleniach.

Nie można pominąć też faktu, że od chwili złożenia wniosku przez Skarżącego ([...] czerwiec 2015 r.) do wydania decyzji przez organ II instancji ([...] kwiecień 2018 r.) upłynęły prawie trzy lata, co w ocenie Sądu jest naganne i uchybia zasadom wskazanym w przepisach postępowania administracyjnego.

Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.