Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 760/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 5c, 6, 6a, 10, 10e, 10h
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Dnia 6 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 roku sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Staroty [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej J. L. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128), § 1 pkt 3 uchwały nr XIII/124/11 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódź. z dnia 14 września 2011 r., Nr 263, poz. 2703), § 1 pkt 3 uchwały nr XXV/234/12 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódź. z dnia 24 lipca 2012 r., poz. 2229), § 1 pkt 3 uchwały nr XXXIII/332/13 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódź. z dnia 15 marca 2013 r., poz. 1533), § 1 pkt 3 uchwały nr XLIII/444/14 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódz. z dnia 19 lutego 2014 r., poz. 712), § 1 pkt 3 uchwały nr IV/46/15 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 30 stycznia 2015 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódz. z dnia 17 lutego 2015 r., poz. 530) oraz § 1 pkt 3b uchwały Rady Powiatu Zgierskiego nr XII/135/15 z dnia 30 października 2015 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódź. z dnia 2 grudnia 2015 r., poz. 4734), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o ustaleniu J. L. kwoty 34 497,50 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Daewoo [...], nr rejestracyjny [...], numer nadwozia VIN [...], którego właścicielem była w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z dnia [...] Starosta [...] ustalił dla J. L. zapłatę 34 497,50 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Daewoo [...], którego była właścicielką w dniu wydania dyspozycji usunięcia tego pojazdu (tj. 20 października 2011 r). Organ I instancji wskazał, że na ustalone do zapłaty przez skarżąca koszty składa się: opłata za usunięcie pojazdu 250 zł, opłata za przechowywanie w okresie 20 października 2011 r. – 17 października 2016 r. w łącznej kwocie 34 190zł oraz koszt oszacowania pojazdu 307,50 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała ustalenie, że była właścicielką pojazdu. Skarżąca podniosła, że jest chora i leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w [...] przy ul. [...], a obecnie przebywa na Oddziale Szpitala Psychiatrycznego w [...] przy ul. [...]. Jedynym dokumentem na posiadanie pojazdu jest faktura wystawiona przez PHU [...] z dnia [...] załączona do akt sprawy sygn. [...] przed Sądem Rejonowym w [...]. Na tej fakturze nie ma podpisu. Skarżąca nigdy takiej umowy pojazdu nie zawierała. Nie ma prawa jazdy i prawdopodobnie, ktoś inny posłużył się jej danymi.

Organ II instancji stwierdził następnie, że w wyniku analizy dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy ustalił, iż pojazd marki Daewoo [...] o nr rejestracyjnym [...] został usunięty z drogi w dniu 20 października 2011 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Komendę Powiatową Policji w [...] z powodu pozostawienia uszkodzonego pojazdu na drodze, co stwarzało zagrożenie w ruchu. Pojazd umieszczono na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne [...] Sp. z o.o. w [...], ul. [...]. Usunięcie pojazdu w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot spowodowało, że ma zastosowanie regulacja z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128, ze zm.), zwanej dalej p.r.d. Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Sąd po rozpatrzeniu wniosku z udziałem skarżącej postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] orzekł o przepadku pojazdu marki Daewoo [...] nr rej. [...] będącego dotychczas własnością skarżącej na rzecz Powiatu [...]. Ze względu na mylne oznaczenie numeru rejestracyjnego pojazdu w sentencji postanowienia, ponownie został złożony do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu marki Daewoo [...] o właściwym nr rej. [...]. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] wydanym w sprawie z wniosku Starosty [...] z udziałem skarżącej orzekł przepadek pojazdu marki Daewoo [...] o nr rej [...] na rzecz Powiatu [...]. Następnie Starosta [...] pismem z dnia 13 lutego 2017 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów usunięcia, oszacowania i zniszczenia pojazdu. Zdaniem organu II instancji, zgromadzony materiał dowodowy wyklucza możliwość zastosowania art. 130a ust. 10i p.r.d., gdyż z załączonej dokumentacji wynika, iż w chwili usunięcia z drogi pojazd jego właścicielem była skarżąca. Ustalenia nie wykazały, aby pojazd w dacie usunięcia z drogi znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Wobec tych ustaleń i zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10h p.r.d. to wyłącznie osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, obciążają koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Kwestia spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku została prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny i wobec tego wiąże organy obu instancji. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] orzekł przepadek pojazdu będącego dotychczas własnością skarżącej na rzecz Powiatu [...]. Skarżąca była uczestnikiem tego postępowania. Nie zakwestionowała powyższego rozstrzygnięcia. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 18 października 2016 r. Kwota 34 497,50 zł obejmuje: koszt usunięcia pojazdu tj. 250 zł oraz 34 190 zł z tytułu opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym w okresie od 20 października 2011 r. do 17 października 2016 r. (tj. od dnia usunięcia pojazdu z drogi do daty uprawomocnienia się postanowienia o orzeczeniu przepadku pojazdu). Wysokość opłaty obliczono przy uwzględnieniu stawek opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów, wynikających z kolejnych uchwał Rady Powiatu Zgierskiego podejmowanych na podstawie upoważnienia zawartego w art. 130a ust. 6 P.r.d. oraz kosztów oszacowania pojazdu, tj. 307,50 zł (na podstawie umowy z dnia 30 października 2015 r. i faktury VAT [...] z dnia [...]). Organ II instancji stwierdził nadto, że postępowanie w sprawie administracyjnej dotyczącej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku pojazdu, np. czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu. Kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada nie organ administracji, ale sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym.

W skardze na powyższą decyzję J. L. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego skarżącej, jej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, zagrażania życiu własnemu i otoczeniu.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności:

- nieustalenie kto według danych zawartych w wydziale praw jazdy i rejestracji pojazdów w był właścicielem pojazdu;

- nieustalenie kto mógł mieć dostęp do danych osobowych skarżącej i kto mógł posłużyć się jej danymi osobowymi w celu zakupu pojazdu, tym bardziej, że na fakturze nie widnieje jej podpis, a dowód ten jest jedynym dokumentem na posiadanie pojazdu, natomiast skarżąca nie posiada prawa jazdy;

- niewzięcie pod uwagę przy ustalaniu okoliczności faktycznych faktu, choroby psychicznej skarżącej, na co wskazano w odwołaniu;

2. art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania skarżącej w sytuacji, gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczące: faktu zakupu pojazdu oraz jego użytkowania, nie posiadania przez skarżącą prawa jazdy, ustalenia, kto mógł się posłużyć danymi osobowymi skarżącej oraz faktu leczenia skarżącej oraz jej badania psychiatrycznego;

3. art. 78 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 79 k.p.a. oraz w związku z art. 81 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie w sprawie w postaci zwrócenia się do wydziału prawa jazdy i rejestracji pojazdów w w celu ustalenia kto według ich danych był właścicielem pojazdu;

4. art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn z powodu, których organ nie zwrócił się do wydziału prawa jazdy i rejestracji pojazdów w [...] w celu ustalenia właściciela pojazdu.

W uzasadnieniu zarzucono, że organ nie podjął żadnych starań w celu ustalenia kto jest właścicielem pojazdu. Nie ustosunkował się do wniosku o zwrócenie się do wydziału prawa jazdy i rejestracji pojazdów w [...] celem ustalenia kto jest właścicielem porzuconego pojazdu. Jedynym dowodem własności jest faktura, która nie została nawet podpisana przez skarżącą. Organ nie podjął żadnych starań w celu ustalenia możliwości posłużenia się danymi osobowymi skarżącej. Ktoś mógł te dane wykorzystać właśnie w celu kupna pojazdu. Skarżąca przebywała w Szpitalu Psychiatrycznym w [...]. Stwierdzono, że zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu innych osób. Nie jest w stanie pokierować własnym postępowaniem, więc niezbędne jest dla niej ustanowienie całodziennej opieki. Skarżąca od wielu lat znajduje się w takim stanie, że nie rozumie konsekwencji swego działania. Bagatelizuje rzeczy ważne, a uwagę przywiązuje do rzeczy mniej istotnych. Tak też się działo z wezwaniami i zawiadomieniami kierowanymi do niej w sprawie niniejszej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera skargę i wniosek dowodowy zawarty w skardze o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego skarżącej. W Sądzie Okręgowym w [...] toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie skarżącej (sygn. akt [...]). W dniu 12 lutego 2018 r. rozprawa została odroczona, a kolejny termin najprawdopodobniej zostanie wyznaczony na kwiecień 2018 r. Nie ma wiadomości o tym, czy organy ścigania zostały powiadomione przez skarżącą o fakcie sfałszowania faktury VAT z dnia [...]. Nie wie, czy był składany wniosek o wznowienie postępowania cywilnego zakończonego postanowieniem z dnia [...] w sprawie [...]. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania do momentu zakończenia postępowania w Sądzie Okręgowym w [...] i zasądzenie kosztów postępowania.

Postanowieniami, wydanymi na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wnioski o zawieszenie postępowania oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm.), dalej p.r.d.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10h wymienionej ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W myśl art.130a ust.5c.) p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Zgodnie z treścią art.130a ust.6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

W myśl art.130a ust.6a pkt.c.) p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c motocykl - za usunięcie - 200 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł,

Zgodnie z treścią art.130a ust.6c.) p.r.d. na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych.

W myśl art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10e.) p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Z przepisu art.130a ust.10h p.r.d. wynika, że wszelkie koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją tego przepisu było to aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie spowodowało te koszty.

W przepisie art.130a ust.10h.) p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017r. w spr. I OSK 1959/15. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 20 października 2011r. funkcjonariusze Policji wydali dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki Daewoo [...] nr rej. [...] w [...] przy ul. [...] gdyż stanowił on zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Samochód został umieszczony na parkingu strzeżonym w [...]. Postanowieniem z dnia [...] w spr. [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Powiatu [...] stanowiącego własność J. L. Organy administracji obciążyły skarżącą kosztami usunięcia samochodu, jego przechowywania oraz oszacowania opierając się na treści orzeczenia sądowego w sprawie [...]. Organy uznały, że zgodnie z treścią art.365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego są związane treścią orzeczenia sądowego z dnia 26 września 2016r., które stwierdziło, że właścicielem pojazdu była J. L. Skarżąca natomiast podnosiła, że nigdy nie była właścicielem pojazdu, nie nabyła go zaś faktura VAT z 5 sierpnia 2011r. nie została przez nią podpisana i ktoś posłużył się jej danymi personalnymi. Nadto pełnomocnik skarżącej na rozprawie podniósł, że J.L. choruje psychicznie, nie ma prawa jazdy zaś obecnie w Sądzie Okręgowym w [...] toczy się postępowanie o jej ubezwłasnowolnienie (sygn. akt. [...]).

Okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest to czy J. L. była właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia tzn. w dniu 20 października 2011r. Organy administracji błędnie uznały., że postanowienie sądu cywilnego z dnia [...] przesądziło, że właścicielem pojazdu w dniu 20 października 2011r. była J. L. W ocenie sądu orzeczenie sądowe, o którym mowa w arft.130a ust.10h p.r.d., nie przesądza jeszcze, że właścicielem pojazdu była osoba wskazana w tym orzeczeniu. Problem związania treścią takiego orzeczenia był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016r. w spr. I OSK 584/16 przy czym stan faktyczny w tej sprawie był podobny jak w niniejszej sprawie. W wymienionym orzeczeniu NSA stwierdził, że "...orzeczenie sądu w przedmiocie przepadku pojazdu nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postępowaniu nieprocesowym w oparciu o art. 6106 i art. 6107 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym.".

NSA nadto pokreślił, że "..art. 130a ust. 10e ustawy określa granice kognicji sądu w sprawach o przepadek pojazdu. Zgodnie z tym przepisem, sąd w tych sprawach stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Inne są zatem przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów".

Również w szeregu orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że orzeczenie sądu cywilnego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu nie jest wiążące w zakresie ustalenia kto był właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia i to organ administracji ma obowiązek ustalenia kto był właścicielem w dacie usunięcia samochodu z drogi, niezależnie od orzeczenia sądu cywilnego.(por. wyroki WSA w Gliwicach w spr. II SA/Gl 467/17 z 4 października 2017r., WSA w Gorzowie Wlkp. w spr. II SA/Go 802/17 z 8 listopada 2017r., WSA w Olsztynie w spr. II SA/Ol 1434/16 z 16 maja 2017r., WSA w Warszawie w spr. VII SA/Wa 342/15 z 4 września 2015r., WSA w Poznaniu w spr. III SA/Po 693/15 z 15 czerwca 2016r. i WSA w Łodzi w spr. III SA/Łd 924/17 z 28 grudnia 2017r.).

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony we wszystkich wymienionych orzeczeniach. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] jest wiążące jedynie w zakresie orzeczenia przepadku samochodu Daewoo [...] nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]. Nie ma natomiast charakteru wiążącego w zakresie własności pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku.

Obowiązkiem organów administracji w niniejszej sprawie było ustalenie kto był właścicielem pojazdu Daewoo [...] w dacie jego usunięcia z drogi (tzn.20 października 2011r.). Należy zaznaczyć, iż jedynym dowodem na to, że J. L. była właścicielem wymienionego samochodu jest faktura VAT z [...], z której wynika, iż J. M. sprzedał skarżącej wymieniony pojazd za kwotę 400 zł. Na fakturze nie ma jednak podpisu skarżącej zaś jej pełnomocnik (siostra M. Ś.) podnosił, że J.L. nie nabyła żadnego samochodu i ktoś musiał posłużyć się jej danymi personalnymi. W odwołaniu podniesiono nadto, że skarżąca jest chora psychicznie, przebywa w szpitalu psychiatrycznym i nie ma nawet prawa jazdy. Z uwagi na podniesienie tych okoliczności należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy J.L. rzeczywiście była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. W tym celu należało przesłuchać wystawcę faktury J. M. oraz ewentualnie skarżącą na okoliczność zbycia samochodu w dniu [...]. Należało także zwrócić się do wydziału praw jazdy i rejestracji pojazdów UMŁ o udzielenie informacji kto jest właścicielem pojazdu (czy ewentualna sprzedaż i nabycie samochodu w dniu [...] była zgłaszana przez strony umowy) o co wnosiła skarżąca. Organy administracji nie pojęły żadnych wymienionych czynności.

Dodać należy, że w aktach administracyjnych brak jest dowodu rejestracyjnego pojazdu z którego wynikałoby kto był jego właścicielem w dacie jego usunięcia. Nie zostało również ustalone czy sporny samochód posiadał kartę pojazdu a jeżeli tak to gdzie się ona znajduje i jaka osoba jest w niej ujawniona jako właściciel pojazdu.

Organy administracji w ogóle nie zajmowały się kwestią wyjaśnienia kto był właścicielem samochodu w dacie jego usunięcia z drogi uznając, że wiążące w tym zakresie jest postanowienie w sprawie [...]. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach wymienione orzeczenie sądu jest wiążące jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...] ale nie w zakresie jego własności przed orzeczeniem przepadku. Organy administracji winny dokładnie wyjaśnić czy J. L. była właścicielem samochodu w dniu 20 października 2011r. lecz tego nie uczyniły. W sytuacji gdy kwestia ta nie została wyjaśniona to przedwczesne jest obciążanie skarżącej kosztami usunięcia, przechowywania oraz oszacowania pojazdu.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły czy w dniu 20 października 2011r. J. L. była właścicielem spornego pojazdu. Organy błędnie uznały, że kwestię tę przesądziło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] w spr. [...] podczas gdy postanowienie to, w zakresie własności spornego pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku, nie ma charakteru wiążącego. Organy administracji naruszyły przepisy art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej i 17 zł - opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i ustalić kto był właścicielem spornego pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi tj. w dniu 20 października 2011r. W szczególności należy wyjaśnić czy w dniu [...] J. L. nabyła samochód za sumę 400 zł od J. M. tak jak wynika to z faktury VAT z tego dnia. W związku z czym należy rozważyć możliwość przesłuchania J. M. oraz ewentualnie samej skarżącej. W razie potrzeby należy podjąć dalsze czynności procesowe a w szczególności należy rozważyć możliwość uzyskania informacji w wydziale praw jazdy i rejestracji pojazdów odpowiedniego organu kto był właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Należy również podjąć działania mające na celu załączenie dowodu rejestracyjnego oraz ewentualnie karty pojazdu. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

R.T.